Tôi xin cam đoan lu n v n “Phân tích tác đ ng c u trúc v n đ n giá tr doanh
nghi p c a các công ty c ph n b t đ ng s n niêm y t t i s giao d ch ch ng khoán TPHCM” là công trình nghiên c u c a tôi Các n i dung nghiên c u và k t
qu trong đ tài này là trung th c, đ c đúc k t t quá trình h c t p và các k t qu nghiên c u th c ti n trong th i gian qua Các s li u s d ng; m t s nh n xét, đánh giá c a m t s bài nghiên c u khoa h c, các bài báo,…t t c đ u có ngu n g c trích
Trang 3L i cam đoan
M c l c
Danh m c nh ng ch vi t t t
Danh m c các hình v , đ th , b ng
M đ u………1
CH NG I: T NG QUAN V C U TRÚC V N VÀ GIÁ TR DOANH NGHI P……….……… 4
1.1 T ng quan v c u trúc v n……….… … 4
1.1.1 Khái ni m c u trúc v n và c u trúc v n t i u……… 4
1.1.1.1 Khái ni m c u trúc v n……….… 4
1.1.1.2 Lý thuy t v c u trúc v n t i u……….………….……….5
1.1.2 Các y u t tài chính nh h ng đ n c u trúc v n c a doanh nghi p…… ……… 6
1.1.2.1 T l n trên v n c ph n……… 6
1.1.2.2 Chính sách thu ( thu thu nh p doanh nghi p)……… 7
1.1.2.3 Chi phi s d ng v n bình quân (WACC )………… 8
1.1.2.4 R i ro kinh doanh và r i ro tài chinh……… 9
1.1.2.5 Chi phí phá s n doanh nghi p– Chi phí ki t qu tài chính………… 9
1.1.2.6 Chi phí trung gian ( Agency cost)……… 12
1.2 Giá tr doanh nghi p……… …… 13
1.2.1 Khái ni m giá tr doanh nghi p……… 13
1.2.2 Các y u t nh h ng đ n giá tr doanh nghi p 14
1.2.2.1 Tình hình tài chính……….……….………… 14
Trang 41.2.2.3 Tài s n h u hình và tài s n vô hình c a DN 15
1.2.2.4 Y u t con ng i……… … 16
1.3 M i quan h gi a c u trúc v n và giá tr doanh nghi p .17
1.3.1 Lý thuy t M&M trong môi tr ng không có thu 17
1.3.2 Lý thuy t M&M trong môi tr ng có thu thu nh p doanh nghi p 19
1.3.3 Lý thuy t M&M trong môi tr ng có thu thu nh p doanh nghi p, chi phí ki t qu tài chính và các chi phí khác 20
1.3.4 Lý thuy t tr t t phân h ng 23
1.4 Các nghiên c u tr c đây 24
K t lu n ch ng 1 26
CH NG II : PHÂN TÍCH TÁC NG C A C U TRÚC V N N GIÁ TR DOANH NGHI P C A CÁC CÔNG TY C PH N B T NG S N NIÊM Y T T I S GIAO D CH CH NG KHOÁN TPHCM 27
2.1 Khái quát v th tr ng b t đ ng s n và đ c đi m c a ngành b t đ ng s n 27
2.1.1 Tiêu chí phân lo i ngành b t đ ng s n Vi t Nam………27
2.1.2 Tình hình ho t đ ng c a th tr ng b t đ ng s n Vi t Nam t 2008 đ n 2013……… ……… 28
2.1.3 Tình hình c u trúc v n c a các công ty b t đ ng s n………… 29
2.1.3.1 H s n trên v n ch s h u……… 29
2.1.3.2 H s n trên tài s n……… 30
2.1.3 3 C c u các kho n n ……… 32
Trang 52.2 ánh giá tác đ ng c a c u trúc v n đ n giá tr doanh nghi p c a các công
ty c ph n b t đ ng s n niêm y t t i s giao d ch ch ng khoán TPHCM giai
đo n 2008 – 2013……… 33
2.2.1 c đi m c a m u nghiên c u……… 33
2.2.2 Gi thuy t……… … 34
2.2.3 Mô hình nghiên c u……… 35
2.2.4 K t qu ……… 35
2.2.4.1 Th ng kê mô t ……… 35
2.2.4.2 Phân tích đánh giá t ng đ ng gi a các bi n……… 37
2.2.4.3 Phân tích hàm h i quy……… 37
2.2.4.4 K t lu n……… 45
K t lu n ch ng 2……….… 45
CH NG III : GI I PHÁP HOÀN THI N C U TRÚC V N T I U CHO CÁC CÔNG TY C PH N B T NG S N NIÊM Y T T I S GIAO D CH CH NG KHOÁN TPHCM………… 47
3.1 Gi i pháp t phía doanh nghi p 47
3.1.1 Các DN c n xây d ng cho mình m t c u trúc v n m c tiêu và ng d ng lý thuy t tr t t phân h ng trong ho ch đ nh c u trúc … 47
3.1.2 Qu n lý t t chi phí……….……… 48
3.1 3 i u ti t t tr ng n ng n h n, n dài h n và v n ch s h u…… 49
3.1.4 Nâng cao kh n ng thanh kho n……… ……… 50
3.1 5 Khai thác các kênh huy đ ng v n………….……… 51
3.1.5.1 T n d ng l i th đ huy đ ng v n t th tr ng ch ng khoán…… 51
3.1 5.2 y m nh vi c phát tri n và huy đ ng v n t th tr ng thuê tài chinh………… ……… 54
Trang 63.1 5.4 Huy đ ng v n t l ng ti n nhàn r i trong dân c ……… 58
3.1.6 Nâng cao n ng l c qu n tr , qu n tr tài chính c a DN………59
3.2 Gi i pháp t phía các c quan qu n lý……… 61
3.2.1 Hoàn thi n khung pháp lý……… 61
3.2.2 Thi t l p chu n đo đ c qu c t cho ngành b t đ ng s n……… 63
K t lu n ch ng 3……… ……… 64
K t lu n chung……… 65 Tài li u tham kh o
Ph l c
Trang 81 Hình 1 1: C c u v n trong DN
2 Hình 1.2 T l n trong c u trúc v n và giá tr doanh nghi p
3 B ng 2.1: H s n trên v n ch s h u c a các công ty c ph n b t đ ng s n niêm y t
4 B ng 2.2: H s n trên tài s n c a các công ty c ph n b t đ ng s n niêm y t
5 B ng 2.3 : C c u các kho n n c a các doanh nghi p b t đ ng s n
6 B ng 2.4 Giá tr doanh nghi p c a các công ty b t đ ng s n 2008 – 2013
quy v i bi n ph thu c là ROE
Trang 9M U
1 Lý do ch n đ tài
Trong ti n trình h i nh p kinh t qu c t ngày càng sâu r ng hi n nay, v n
đ ch đ ng l a ch n m t c c u tài tr h p lý gi a v n ch s h u và v n vay nh m m c tiêu t i đa hóa giá tr doanh nghi p càng tr nên c p thi t Song song v i v n đ đó thì vi c tìm ra nh ng tác đ ng c a c u trúc v n t i giá tr c a doanh nghi p và m c đ tác đ ng c a t ng nhân t là v n đ r t
đ c quan tâm
M i ngành đ u có đ c thù riêng, c u trúc v n đ c tr ng riêng Vì v y nghiên c u tác đ ng c a c u trúc v n đ n giá tr doanh nghi p c a t ng ngành là th t s c n thi t
Th tr ng b t đ ng s n Vi t Nam c ng đã có nh ng b c phát tri n đáng ghi nh n Tuy nhiên, s phát tri n c a th tr ng này còn nhi u b t c p và khó kh n, nh t là nhu c u v v n V i đ c đi m là m t ngành đòi h i v n
l n và ph thu c r t nhi u vào ngu n v n vay, trong khi tín d ng thì ngày càng b th t ch t, các công ty c ph n ngành b t đ ng s n c n tìm ra m t
c u trúc v n sao cho t i đa hóa đ c l i nhu n và gia t ng giá tr doanh nghi p
Vì nh ng lí do đó tôi ch n đ tài :” Phân tích tác đ ng c a c u trúc v n
đ n giá tr doanh nghi p c a các công ty c ph n b t đ ng s n niêm y t
t i s giao d ch ch ng khoán TPHCM”
2 M c đích nghiên c u
Trang 10D a trên vi c nghiên c u các lý thuy t v c u trúc v n và giá tr doanh nghi p trong tài chính doanh nghi p hi n t i, lu n v n t p trung nghiên c u tác đ ng c a c u trúc v n đ n giá tr doanh nghi p c a các công ty c ph n
b t đ ng s n niêm y t trên sàn giao d ch ch ng khoán TPHCM, qua đó đ
xu t m t s gi i pháp nh m hoàn thi n c u trúc v n t i u cho các công ty
d ng mô hình kinh t l ng đ đánh giá giá tr doanh nghi p và các tác
đ ng c a c u trúc v n đ n giá tr doanh nghi p c a các công ty c ph n ngành b t đ ng s n trên s giao d ch ch ng khoán TPHCM, trên c s k
th a các k t qu nghiên c u th c nghi m trong n c và trên th gi i
5 B c c c a lu n v n
Trang 11B c c c a lu n v n g m 3 ch ng:
Ch ng 1 T ng quan v c u trúc v n và giá tr doanh nghi p
Ch ng 2 Phân tích tác đ ng c a c u trúc v n đ n giá tr doanh nghi p
c a các công ty c ph n ngành b t đ ng s n niêm y t trên s giao d ch
ch ng khoán TPHCM
Ch ng 3 Gi i pháp hoàn thi n c u trúc v n t i u cho các công ty c
ph n b t đ ng s n niêm y t t i s giao d ch ch ng khoán TPHCM
Trang 12CH NG I: T NG QUAN V C U TRÚC V N VÀ GIÁ TR DOANH NGHI P
hi m c a nhà qu n tr tài chính
C u trúc v n (CTV) c a DN đ c đ nh ngh a nh là s k t h p gi a n (debt) và v n c ph n (equity) trong t ng ngu n v n dài h n mà DN có th huy đ ng đ c đ tài tr cho các d án đ u t N đây đ c bao g m n
Trang 13Hình 1 1: C c u v n trong DN Ngu n : Tài chính doanh nghi p hi n đ i
C u trúc v n có m i liên h m t thi t v i giá tr c a DN, m t DN có c u trúc v n h p lý thì giá tr DN ít nhi u s đ c t ng lên và ng c l i
t i đa hoá giá tr DN v i nh ng phân tích đ h ng l i ích t t m ch n thu Theo lý thuy t v c u trúc v n c a MM, m t DN nên gia t ng n cho
đ n khi giá tr t hi n giá c a t m ch n thu v a đ đ đ c bù tr b ng gia
t ng trong hi n giá c a các chi phí ki t qu tài chính ôi khi ki t qu tài chính có th đ a đ n tình tr ng phá s n, nh ng đôi khi nó ch có ngh a là công ty đang g p khó kh n, r c r i v tài chính t m th i
CTV t i u là m t c u trúc mà trong đó có chi phí s d ng v n bình quân (WACC) nh nh t và giá tr c a DN đ t l n nh t
N u m t c c u v n có tác đ ng hi u qu đ n ho t đ ng c a DN thì nó
c ng nh h ng đ n “s c kh e” tài chính c ng nh kh n ng phá s n c a
DN ây là v n đ r t ph c t p và làm đau đ u nhi u nhà qu n lý tài chính,
vì trong m t DN m i th i k khác nhau c ng s có nh ng CTV t i u khác nhau, và t t nhiên CTV t i u c ng khác nhau gi a các lo i hình DN, các ngành ngh kinh doanh Tuy nhiên khi tìm đ c CTV t i u thì l i ích
mà nó đem l i cho DN là r t cao, tác gi xin nêu ra m t s l i ích c a CTV
t i u nh sau:
Trang 14 T i thi u hóa chi phí s d ng v n
T i đa hóa giá tr DN, gia t ng giá c phi u trên th tr ng, t o đ c
ni m tin đ i v i các nhà đ u t và t đó DN có đ c thu n l i trong vi c huy đ ng v n
Ki m soát đ c các phí t n liên quan đ n v n đ ng i đ i di n
Thi t l p đ c m t là ch n thu h p lý cho DN
T i thi u hóa chi phí kh n khó tài chính, chi phí phá s n (n u có)
V n đ đ t ra cho b t k nhà qu n tr nào đó là h nên xây d ng c u trúc
c a DN mình th nào đ v a đ t giá tr t i đa l i v a có chi phí s d ng
v n t i thi u?
1.1.2 Các y u t tài chính nh h ng đ n c u trúc v n c a doanh nghi p
Lý thuy t v CTV hi n đ i l n đ u tiên đ c đ a ra b i Modigliani và Miller (1958) g i t t là MM, sau đó c ng có r t nhi u nghiên c u nh m b sung cho v n đ này, tuy nhiên các lý thuy t này r t ti c là ch a th ch rõ làm th nào đ xác đ nh c u trúc v n t i u mà ch d ng m c đ khái
ni m, m c dù v y các lý thuy t này c ng đ c p r ng khi xây d ng CTV ta
c n quan tâm t i nh ng y u t sau, đây chính là nh ng y u t có nh
h ng đáng k t i vi c ho ch đ nh CTV c a DN
1.1.2.1 T l n trên v n c ph n
Trong toàn b c c u v n n là ph n r t quan tr ng và là ph n không th thi u trong CTV c a các công ty c ph n b i theo lý thuy t nó quy t đ nh nhi u đ n giá tr c a DN T l này đ c đ i di n b i t l :
Trang 15T ng n
T ng v n c ph n
Hi n nay các công ty c ph n thì r t ít khi s d ng n , vì v y khi xem xét
h s này các nhà qu n tr tài chính c n g n li n v i các d án c a DN đ
đi u ch nh h s này cho phù h p, và đ t n d ng nh ng l i th t n , h u
h t các lo i n đ u có tác d ng nh đáp ng nhanh nhu c u v n l u đ ng cho đ u t , bên c nh đó nó còn có m t l i ích r t đáng k đó là chi phí s
d ng nó đ c tr tr c khi tính thu thu nh p DN trong khi đó c t c và thu nh p gi l i thì không Nh v y trong đi u ki n kinh doanh t t (l i nhu n cao) thì h s n cao s mang l i hi u qu t t cho DN, ng c l i trong đi u ki n kinh doanh y u (l i nhu n th p ho c l ) thì h s n th p s
đ m b o m c đ an toàn cao
1.1.1.2 Chính sách thu (thu thu nh p DN)
Thu không ch là công c đi u ti t c a nhà n c mà còn là công c đ mang l i nh ng l i ích nh t đ nh cho DN, n u DN bi t áp d ng m t cách linh ho t, nh đã đ c nêu ra trong ph n chi phí s d ng n , do lãi vay là
y u t chi phí tr c thu nên s d ng n giúp công ty t n d ng đ c l i th
c a t m ch n thu Thu su t thu thu nh p càng cao thì càng khuy n khích
DN s d ng n , nh v y ta có th nói thu su t thu thu nh p có tác đ ng cùng chi u t i vi c s d ng n c a DN Tuy nhiên đi u này s không còn ý ngh a n a m t DN đ c u đãi hay vì m t lý do nào đó mà thu su t thu thu nh p m c th p ho c b ng 0
Trang 161.1.2.3 Chi phí s d ng v n bình quân
Chi phí s d ng v n bình quân (Weight Average Cost of Capital – WACC)
là chi phí đ c tính toán d a trên t tr ng c a t t c các ngu n v n mà DN
s d ng bao g m v n ch s h u (c ph n u đãi, c ph n th ng) và n vay
Nói r ng h n, tài s n c a DN dù đ c tài tr b ng b t c ngu n nào – v n
c ph n hay b ng n thì WACC là chi phí s d ng v n bình quân c a các ngu n tài tr đó, b ng vi c tính toán WACC giúp DN bi t đ c mình ph i
b ra bao nhiêu chi phí cho m i đ ng ti n tài tr , WACC c a DN còn đ c
g i là t su t sinh l i đòi h i t i thi u mà DN ph i đ t đ c khi quy t đ nh
th c hi n m t d án m r ng nào đó, ho c quy t đ nh mua l i DN khác WACC đ c s d ng nh m t t l chi t kh u thích h p đ i v i các dòng
ti n t các d án có m c r i ro t ng t m c đ r i ro c a DN Còn n u d
Trang 17án có m c đ r i ro cao h n thì t l chi t kh u s đòi h i 1 t l cao h n
t ng ng v i m c r i ro c a d án đó Và ng c l i
1.1.2.4 R i ro kinh doanh và r i ro tài chính
R i ro kinh doanh và r i ro tài chính là hai b ph n c a t ng r i ro có h
th ng c a DN, trong đó r i ro DN ch ph thu c vào vi c đa d ng hóa tài
s n, s n ph m và ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p ch không ph thu c vào c c u v n, nói cách khác r i ro này s phát sinh đ i
v i tài s n c a công ty ngay khi công ty không s d ng n Ng c l i v i
r i ro kinh doanh, r i ro tài chính s hoàn toàn ph thu c vào chính sách tài chính c a DN, t c là nó ph thu c vào vi c DN s d ng n th nào, thi t
l p c c u v n ra sao, đây chi phí v n ch s h u s t ng khi DN s d ng thêm n vì r i ro tài chính đ i v i v n ch s h u t ng
1.1.2.5 Chi phí phá s n DN – chi phí ki t qu tài chính
K t qu c a MM c ng d a trên gi đ nh là công ty không b phá s n, do
v y chi phí phá s n không nh h ng đ n giá tr công ty Tuy nhiên, trong
th c t vi c phá s n là có th c, và nó r t t n kém Các công ty khi phá s n
có chi phí pháp lý và k toán r t l n, và công ty c ng khó mà duy trì m i quan h v i khách hàng, nhà cung c p và nhân viên H n n a, s phá s n
th ng bu c các công ty ph i thanh lý tài s n v i giá tr th p h n giá tr c a
nó khi công ty còn ho t đ ng Các tài s n nh nhà x ng và thi t b th ng kém thanh kho n b i vì chúng ch phù h p v i yêu c u c a b n thân m t công ty và do v y chúng c ng khó đ l p đ t và di chuy n
Trang 18C ng c n l u ý là n i lo s phá s n, không ch đ n thu n là phá s n, còn đem đ n các v n đ sau đây N u nh ng v n đ này liên quan đ n t ng lai
c a công ty, các nhân viên quan tr ng b t đ u rút lui, các nhà cung c p b t
đ u t ch i cung c p tín d ng, các khách hàng b t đ u tìm ki m các nhà cung c p khác, và nh ng ng i cho vay c ng yêu c u lãi vay cao h n và các đi u kho n cho vay ch t ch h n
Các v n đ phá s n liên quan khác c ng s gia t ng nhi u n vay h n trong
c c u v n c a công ty Do v y, chi phí phá s n ng n c n các công ty s
d ng n vay v t quá m t t l nào đó L u ý là các chi phí liên quan đ n phá s n g m hai b ph n sau: (1) kh n ng x y ra s c này và (2) các chi phí do ki t qu tài chính đem đ n M t công ty mà toàn b thu nh p không
n đ nh, khi các y u t khác không đ i, đ i m t v i kh n ng phá s n cao
h n và do v y công ty s d ng ít n vay h n m t công ty có thu nh p n
đ nh Nh v y đ i v i công ty có đòn b y ho t đ ng cao, và do v y có r i
ro kinh doanh cao, s gi i h n vi c s d ng đòn b y tài chính c a công ty
C ng nh v y, các công ty có tài s n kém thanh kho n, do v y s ph i bán
r tài s n c a mình khi phá s n c ng gi i h n vi c s d ng n c a mình Có
th chi chi phí phá s n ra làm hai lo i nh sau:
Chi phí phá s n tr c ti p: Là nh ng chi phí phát sinh khi DN b phá s n và
liên quan tr c ti p t i vi c chuy n giao tài s n cho các ch n (các trái ch )
nh ng chi phí này ch y u là nh ng chi phí liên quan đ n v n đ nh chi phí v t v n pháp lý, th t c hành chính, th t c phá s n Vì có nh ng chi phí này nên ch n (trái ch ) không đ c nh n l i toàn b giá tr c a DN Chi phí phá s n tr c ti p có tác đ ng ngh ch chi u v i vi c s d ng n , vì
n u DN b phá s n thì m t ph n tài s n c a DN s b m t đi, có th g i đây chính là “thu phá s n”, t i đây DN đ ng tr c m t s l a ch n: vay n nhi u đ h ng l i th t t m ch n thu , gia t ng giá tr DN, nh ng vay
Trang 19nhi u thì kh n ng phá s n s t ng khi đó s làm cho “thu phá s n DN”
t ng lên
Chi phí phá s n gián ti p: ây chính là nh ng chi phí phát sinh khi DN
g p khó kh n v kh n ng thanh toán ho c lâm vào tình tr ng kh ng ho ng
v tài chính, DN ph i b ra các kho n chi phí này đ ng n không x y ra phá s n, nh ng chi phí này th ng r t l n nên đa s các DN đ u l p d phòng cho kho n chi phí này Khi r i vào tình tr ng kh ng ho ng này có
th d n t i phá s n, tuy nhiên c ng có nhi u DN đã tìm cách v t qua Chi phí kh ng ho ng tài chính s gia t ng khi c đông và các ch n (trái
ch ) và trong DN là khác nhau, b i vì khi DN b phá s n hay r i vào tình
tr ng phá s n thì quy n l i c a hai nhóm ng i này khác nhau Khi DN lâm vào tình tr ng có nguy c b phá s n nh ng c đông s tìm m i cách, chi m i kho n chi có th đ DN không b phá s n vì h n ai h t h hi u r ng khi phá s n h là ng i ch u thi t nhi u nh t, th m chí có th h s không
đ c nh n gì khi DN b phá s n, ng c l i nh ng trái ch h có đ ng c đ
mu n DN b phá s n, vì khi DN phá s n h là đ i t ng đ c h ng l i
tr c c đông Trong khi đó giá tr tài s n c a DN đang gi m d n hàng ngày do lãnh đ o công ty đang tìm m i cách đ ng n không cho phá s n
x y ra mà không quan tâm nhi u t i ho t đ ng kinh doanh
m t m c đ nào đó hành đ ng trên t o nên m t chi phí r t l n nh tình hình doanh thu s t gi m, m t khách hàng, các nhân viên t t l n l t ra đi, các ngân hàng và các t ch c tín d ng không còn tin t ng đ cho vay, các
d án ti m n ng b b l … th t đáng ti c là các chi phí này r t khó xác
đ nh, tuy nhiên dù DN có phá s n hay không thì giá tr ròng c a DN c ng
b s t gi m và t i đây ta có th th y tác đ ng ng c chi u c a n t i DN làm cho m t DN có nguy c phá s n s h n ch s d ng n h n
Trang 201.1.2.6 Chi phí trung gian (Agency cost)
Trong công ty c ph n chi phí trung gian hay còn g i là chi phí đ i di n hay m t s ng i còn g i là chi phí y quy n – tác nghi p th ng t n t i trong các tr ng h p sau
c ng xu t phát t tình hu ng mà các nhà qu n lý th ng xuyên th c hi n các chi n l c đ u t khi n công ty phát tri n cao h n m c mong đ i, ho c
đi vào nh ng l nh v c kinh doanh mà công ty không có l i th c nh tranh, làm nh v y nhà qu n lý có th t ng quy n h n c a mình b ng cách thâu tóm nhi u ngu n l c h n, t ng thu nh p, do m c l ng và ti n th ng g n
v i doanh s , hay gi m r i ro m t vi c
Th hai, chi phí này phát sinh t mâu thu n gi a c đông và ch n , còn
g i là chi phí trung gian c a n (Agency of debt), trong tình hu ng v n c
ph n c a công ty có vay n thì c đông có th chi m h u tài s n c a ch n
b ng cách gia t ng r i ro đ u t , trong m t s tình hu ng nào đó s hi n
di n c a n có th khi n các d án có NPV d ng b t ch i vì n u ch p
nh n thì r i ro phá s n s gi m và giá tr s chuy n t c đông sang ch n
Do đó các trái ch s đòi m t m c lãi su t cao h n và c ng quy t áp d ng
Trang 21ràng bu c h n ch vay v n nh kh c vay n và s d ng các công c
Nh v y ta th y chi phí trung gian ít nhi u c ng có tác đ ng t i CTV, khi chi phí này trong doanh nghi p d n t ng lên trong DN thì s khuy n khích
DN s d ng đòn b y tài chính đ ki m soát và h n ch chúng, và ng c l i
vi c s d ng n c a DN c ng có tác đ ng t i chi phí này Có th nói, t i
m t m c n vay đ c xác đ nh tr c c a doanh nghi p, hi u qu ho t đ ng
c a doanh nghi p có t ng quan thu n v i t l n vay và làm gi m chi phí trung gian Khi t l n vay v t quá m t m c nào đó, hi u qu ho t đ ng
có t ng quan âm v i t l n vì l i ích thu đ c t m c vay n t ng thêm
nh h n m c gia t ng chi phí trung gian
1.2 GIÁ TR DOANH NGHI P
1.2.1 Khái ni m giá tr doanh nghi p
Khi nói đ n giá tr doanh nghi p, ng i ta th ng nh c đ n giá tr doanh nghi p d i hai hình th c: giá tr doanh nghi p đ i v i ch s h u (giá tr
v n ch ) và giá tr doanh nghi p (hàm ch a cho t ng th ) Giá tr doanh nghi p đ c đo l ng b ng các kho n thu nh p mà doanh nghi p mang l i
Trang 22cho nhà đ u t , còn giá tr doanh nghi p đ i v i ch s h u đ c đo l ng
b ng các kho n thu nh p mà doanh nghi p mang l i cho ch s h u
Hi n nay có r t nhi u đ nh ngh a v giá tr doanh nghi p Theo Tiêu chu n
th m đ nh giá Vi t Nam s 02, Giá tr doanh nghi p là giá tr toàn b tài
s n c a m t doanh nghi p Giá tr c a m i tài s n c u thành t ng tài s n
c a doanh nghi p không th tách r i nhau và c ng không th th m đ nh trên c s giá tr th tr ng
Giá tr doanh nghi p ph i đ c xem xét trên t ng th tài s n, không ph i là giá tr c a t ng tài s n riêng r , bao g m tài s n h u hình và tài s n s h u trí tu c a doanh nghi p
Theo tài chính doanh nghi p hi n đ i, thì giá tr doanh nghi p bao g m các kho n n c a doanh nghi p, giá tr ch ng khoán có th chuy n đ i và giá
tr c ph n c a doanh nghi p
1.2.2 Các y u t nh h ng đ n giá tr doanh nghi p
1.2.2.1 Tình hình tài chính
M t DN có tình hình tài chính lành m nh s làm gi m r i ro c a đ ng v n
đ u t , hay nói cách khác, nhà đ u t đánh giá cao các c h i đ u t t ng
đ i an toàn, s gia t ng giá tr c a công ty trong m t nhà đ u t Trái l i,
nh ng DN có ti m l c tài chính y u th ng g n v i r i ro cao, nh t là khi
DN mu n m r ng phát tri n ho c tri n khai các d án đ u t Nhà đ u t
tr giá th p đ có th đ t đ c m t t su t l i nhu n cao bù đ p cho m c
r i ro mà h có th phái gánh ch u Tuy nhiên, nhà đ u t c n phân bi t rõ tình hình tài chính c a DN m i thành l p khác bi t v i DN đã ho t đ ng lâu n m
Trang 231.2.2.2 Kh n ng sinh l i c a DN và xu th t ng tr ng trong
t ng lai
u t có ngh a là mua t ng lai và là ho t đ ng có tính r i ro Ch có xu
th t ng tr ng c a l i nhu n mà DN t o ra trong t ng lai cao h n m c
l i t c hi n t i m i h p d n đ c nhà đ u t Vì v y, n u doanh nghi p có
t su t sinh l i cao thì h p d n nhi u nhà đ u t h n Nh v y s làm t ng giá tr doanh nghi p Nói cách khác, khi đ nh giá tr tài s n DN đ đ u t ,
th c ch t nhà đ u t không mua tài s n đó mà mu n s h u dòng thu nh p
do tài s n đó mang l i cho h trong t ng lai
Tuy nhiên, m t trong nh ng đ c tính khó đo l ng và mô t nh t c a DN là
kh n ng sinh l i T t nhiên, nhà đ u t có th đo l ng kh n ng sinh l i
d a trên s li u k toán trong quá kh và hi n t i, nh ng r t nhi u c h i kinh doanh đòi h i vi c hy sinh l i nhu n hi n t i đ nh n đ c m c l i nhu n l n h n r t nhi u trong t ng lai M t khác, s là sai l m n u k t
lu n hai DN có m c l i nhu n hi n t i b ng nhau s có kh n ng sinh l i
nh nhau, n u ho t đ ng c a m t DN có m c r i ro cao h n
1.2.2.3 Tài s n h u hình và tài s n vô hình c a DN
Nh ta đã bi t, tài s n h u hình c a DN bao g m c nhà x ng, máy móc, trang thi t b c , m i, trình đ công ngh hi n đ i hay l c h u …vì v y, khi giá tr TSHH c a DN càng l n thì giá tr doanh nghi p càng cao M t khác, TSHH c a DN nh h ng tr c ti p đ n vi c s n xu t ra các s n ph m và
d ch v hi n t i và t ng lai, c ng nh kh n ng c nh tranh s n ph m c a
DN trên th tr ng i u này s quy t đ nh th ph n c a DN và tr c ti p
nh h ng đ n l i nhu n k v ng c a nhà đ u t
Trang 24Song song v i tài s n h u hình là tài s n vô hình Th ng hi u, b n quy n,
bí quy t k thu t, uy tín….là nh ng tài s n vô hình ph bi n c a DN M c
dù là tài s n vô hình không có hình thái v t ch t c th nh các trang thi t
b máy móc nhà x ng khác c a DN, nh ng nó l i r t có giá tr và có th
tr thành y u t quan tr ng trong s thành công hay th t b i c a DN N u
nh tr c đây, tài s n h u hình th ng đ c coi là th c đo giá tr và tính
c nh tranh c a DN trên th tr ng thì hi n nay, cách hi u này đã thay đ i đáng k và tài s n vô hình đang d n tr thành y u t quy t đ nh giá tr c a
DN
1.2.2.4 Y u t con ng i
M c dù, trong th i đ i ngày nay, công ngh đã tr thành m t tr th đ c
l c trong qu n lý trên m i ph ng di n Tuy nhiên, công ngh dù có h u
d ng đ m y c ng không đem l i nh ng bi n đ i tích c c, n u con ng i không s n sàng ho c không có kh n ng ng d ng m t cách hi u qu Con
ng i chính là y u t quan tr ng nh t quy t đ nh giá tr DN c bi t, các nhà qu n tr DN tr thành m t trong nh ng y u t r t đáng quan tâm khi xem xét đ u t vào m t c phi u c a DN M t ban lãnh đ o tài n ng đ c xem nh là x ng s ng c a b t k DN thành công nào Lãnh đ o có tài có
Trang 251.3 M I QUAN H GI A C U TRÚC V N VÀ GIÁ TR DOANH NGHI P
1.3.1 Lý thuy t M&M trong môi tr ng không có thu
Lý thuy t này do hai nhà nghiên c u Franco Modigliani và Merton Miller
đ a ra vào tháng 6 n m 1958 th ng đ c g i là lý thuy t M&M
Th tr ng hòan h o (có đ ng i mua và ng i bán trong th
tr ng, vì v y không có nhà đ u t riêng l nào có m t nh h ng l n đ i
v i giá c ch ng khóan; có s n thông tin liên quan cho t t c các nhà đ u
t và không ph i m t ti n; t t c các nhà đ u t có th vay hay cho vay cùng lãi su t )
T t c các nhà đ u t đ u h p lý và có k v ng đ ng nh t v l i nhu n c a m t doanh nghi p Ngòai ra c ng gi d là các doanh nghi p
h at đ ng d i các đi u ki n t ng t s có cùng m c đ r i ro kinh doanh
M nh đ c a M&M “Giá tr c a công ty không có s d ng đòn b y tài
chính và giá tr c a công ty có s d ng đòn b y tài chính là nh nhau”
M nh đ c a M&M lý lu n r ng : khi m t doanh nghi p t ng m c n
t ng đ i, chi phí s d ng v n ch s h u (re) t ng, ph n ánh đòi h i m c
l i nhu n cao h n c a ch s h u do r i ro gia t ng t vi c t ng thêm n Chi phí s d ng v n ch s h u gia t ng này bù tr b ng đúng ph n l i
Trang 26nhu n c a chi phí s d ng n (rd) th p h n, vì v y chi phí s d ng v n bình quân không thay đ i khi thay đ i trong c u trúc v n
Do giá th tr ng c a doanh nghi p đ c tính b ng chi t kh u lãi tr c thu và lãi vay (EBIT) d ki n trong t ng lai b ng chi phí s d ng v n bình quân, giá tr th tr ng c a doanh nghi p ph thu c vào chi phí s
d ng v n Khi k t c u tài chính thay đ i chi phí s d ng v n không đ i (không có thu TNDN) nên giá tr doanh nghi p c ng không đ i
nh ng có giá tr chênh l ch nhau và quy t đ nh mua tài s n nào r đ bán
l i v i gía cao h n
Trong m t th tru ng v n hòan h o không có chi phí giao d ch, M&M l p
lu n r ng các nhà đ u t s không đ doanh nghi p h ng l i b ng cách gia t ng n Các c đông có th thay đ i c u trúc tài chính (v n t có - n )
c a riêng h mà không t n phí đ nh n đ c cùng m t m c l i nhu n v i
s v n th p h n
Theo M&M, n u hai công ty gi ng h t nhau ng ai tr c c u v n khác nhau, do đó giá tr c ng s khác nhau thì h at đ ng kinh doanh chênh l ch giá s x y ra và k t qu là giá tr c a hai công ty s đ c đ a v tr ng thái cân b ng D a trên c s tác đ ng c a quá trình kinh doanh chênh l ch giá
nh trên, M&M k t lu n r ng công ty không th thay đ i giá tr hay chi phí
s d ng v n b ng cách s d ng đòn b y tài chính
Trang 271.3.2 Lý thuy t M&M trong môi tr ng có thu thu nh p doanh nghi p
Trong môi tr ng có thu thu nh p doanh nghi p M&M cho r ng giá tr
c a doanh nghi p gia t ng t l thu n v i s gia t ng n
ph n trên chúng ta đã nghiên c u c c u v n v i gi đ nh doanh nghi p
h at đ ng trong môi tr ng không có thu Th c t ph n l n các doanh nghi p đ u ph i n p thu thu nh p doanh nghi p, do đó khi s d ng đòn
b y tài chính s có nh hu ng đ n giá tr doanh nghi p
N u doanh nghi p không s d ng n vay thì thu nh p dành cho
ch s h u là :
CF = EBIT (1-t’)
Doanh nghi p không s d ng n vay nên : WACC = re
Và giá tr doanh nghi p :
EBIT(1-t’)
Po = -
WACC
Po là giá tr doanh nghi p không s d ng n
N u doanh nghi p s d ng n vay :
Thu nh p dành cho ch s h u là : CF = (EBIT – I)(1-t’)
Và t ng thu nh p dành cho ch s h u và ch n s là :
CF = (EBIT – I) (1-t’) + I = EBIT (1-t’) + I*t’
Hay CF = EBIT(1-t’) + D*t’*rd
Trang 28Chênh l ch dòng ti n gi a 2 doanh nghi p không s d ng n và có s d ng
n là :
D*t’*rd = I* t’
ây là s ti t ki m thu t n vay
Giá tr doanh nghi p P0D = Po + PVtax
PV tax = D*t’
P0D : giá tr doanh nghi p có s d ng n vay
PVtax : hi n giá c a t m ch n thu do s d ng v n vay
T công th c trên ta th y r ng giá tr doanh nghi p t l thu n v i
n
Chúng ta bi t u đi m c a vi c s d ng n là có th ti t ki m đ c thu do lãi su t là y u t chi phí tr c thu trong khi s d ng v n ch s h u không có u đi m này do c t c là y u t chi phí sau thu
N u k t h p thu thu nh p công ty v i thu thu nh p cá nhân thì hi n giá
l i ích t m ch n thu nh v a phân tích trên đây có gi m đi m t chút Tuy nhiên nó v n không hòan tòan xóa b l i ích c a lá ch n thu K t qu là đ
có chi n l c s d ng đòn b y tài chính t i u đòi h i công ty v n ph i duy trì t l n l n
1.3.3 Lý thuy t M&M trong môi tr ng có thu thu nh p doanh nghi p, chi phí ki t qu tài chính và các chi phí khác
ph n trên chúng ta đã k t lu n là giá tr c a doanh nghi p t ng tuy n tính khi s l ng n trong c u trúc v n t ng Nói cách khác giá tr th tr ng
c a doanh nghi p đ c t i đa hóa và c u trúc v n t i u đ t đ c khi c u trúc v n tòan n Trên th c t không có doanh nghi p nào ch tài tr tòan
Trang 29b ng n , b i vì có nh ng y u t nh hu ng đ n vi c xác đ nh c u trúc v n
t i u :
i v i ch n : Không ch n nào đ ng ý cho vay khi ch doanh
nghi p không có v n ch s h u vì r i ro r t cao
i v i ch doanh nghi p : Trong quá trình đ u t có th còn phát sinh m t s y u t nh h ng nh chi phí phá s n, chi phí giao d ch :
Chi phí ki t qu tài chính x y ra khi không th đáp ng các h a
h n v i các ch n ho c đáp ng m t cách khó kh n ôi khi ki t qu tài chính đ a đ n phá s n, đôi khi ch có ngh a là đang g p khó kh n, r c r i (ki t qu tài chính không đ a đ n phá s n)
Chi phí phá s n : N u doanh nghi p có nguy c phá s n hay có khó
kh n v tài chính có th doanh nghi p b m t uy tín, m t th tr ng, t n chi phí tái c u trúc v n và n u doanh nhi p b phá s n thì ph i t n chi phí x lý
… Các kh an chi phí này t m th i g i chung là chi phí phá s n Chi phí liên quan đ n phá s n là đáng k do đó doanh nghi n s d ng đòn b y tài chính s kém h p d n nhà đ u t h n so v i doanh nghi p không s d ng đòn b y tài chính Khi b phá s n doanh nghi p ph i thanh lý tài s n đ tr
n Sau khi tr các chi phí liên quan đ n phá s n, s ti n thu đ c do thanh
lý tài s n c a doanh nghi p s u tiên tr cho các ch n , s ti n còn l i
m i chi tr cho c đông khi n cho nhà đ u t vào doanh nghi p có s d ng đòn b y tài chính tr nên r i ro h n, do đó ch s h u đòi h i lãi su t k
v ng cao h n là đ u t vào doanh nghi p không có s d ng đòn b y tài chính
Chi phí giao d ch : Khi xem xét kinh doanh chênh l ch giá bao gi
các nhà nghiên c u c ng b qua chi phí giao d ch nh ng trên th c t luôn
có chi phí giao d ch i u này c ng nh h ng đ n nh ng k t lu n rút ra t
lý thuy t c a M&M
Trang 30 Chi phí giám sát ng i th a hành : Là nh ng chi phí liên quan đ n
ho t đ ng giám sát nh m đ m b o cho ng i th a hành x lý vì l i ích c a trái ch và c đông Các kh an chi phí này g m ti n l ng, ti n th ng, chi phí ki m tóan … Do trên th c t có nh ng kh an chi phí này nên trái ch
và c đông đòi h i m t ph n t ng thêm l i nhu n đ bù đ p
Vì v y công th c đ nh giá ch ng khóan c a M&M có th đi u ch nh nh
Hình 1.2 T l n trong c u trúc v n và giá tr doanh nghi p
Ngu n : Tài chính doanh nghi p hi n đ i
Ta có th th y s đánh đ i gi a l i ích t t m ch n thu và chi phí c a ki t
qu n đ nh c u trúc v n t i u nh nh nào : PV ( t m ch n thu ) ban đ u
Trang 31t ng khi doanh nghi p vay thêm n Và ngay sau khi doanh nghi p b t đàu vay n thì ngay l p t c đã có s xu t hi n c a chi phí ki t qu tài chính
nh ng lúc này chi phí này v n còn ít và l i ích mang l i t t m ch n thu
v n có u th h n Nh ng khi doanh nghi p t ng n đ n m t giá tr nào đó thì chi phí ki t qu tài chính b t đ u t ng cao và v t qua l i ích do t m
ch n thu mang l i, khi đó thì giá tr c a doanh nghi p có s d ng n s
nh h n giá tr c a doanh nghi p không s d ng n Nh v y, chúng ta ch nên vay n đ n m t gi i h n t l n t i u nào đó n u không thì chi phí s
d ng v n bình quân s gia t ng ( do tác đ ng gia t ng c a chi phí ki t qu tài chính )
Nh v y trong môi tr ng không hòan h o, có thu , chi phí phá s n và các chi phí giao d ch khác thì giá tr c a doanh nghi p b ng giá tr c a doanh nghi p trong môi tr ng hòan h o c ng v i hi n giá c a t m ch n thu tr đia chi phí phá s n và các chi phí khác
Thông tin b t cân x ng là m t c m t đ ch r ng các giám đ c tài chính
hi u rõ giá tr c a công ty mình h n là các nhà đ u t bên ngoài Thông tin
b t cân x ng tác đ ng đ n l a ch n gi a tài tr n i b và tài tr t bên ngoài; gi a phát hành m i ch ng khoán n và ch ng khoán v n
Lý thuy t tr t t phân h ng, trên c s thông tin b t cân x ng, đ xu t m t
tr t t tài tr theo m t tr t t u tiên tr c b ng v n n i b ( l i nhu n gi
Trang 32l i đ tái đ u t ), r i đ n phát hành n và sau cùng là phát hành c ph n
m i
Theo lý thuy t này, không có m t h n h p n và v n c ph n m c tiêu nào
đ c xác đ nh rõ M t t l n quan sát đ c c a m i doanh nghi p ph n ánh các nhu c u tích l y c a doanh nghi p đ i v i tài s n t bên ngoài
ng th i, tác đ ng c a t m ch n thu đ c x p th hai M t doanh nghi p
có t su t sinh l i cao đ ng th i có có h i t ng tr ng s dùng n vay t bên ngoài nhi u h n, vì lúc này l i nhu n gi l i dù nhi u nh ng không đ
đ tài tr cho t t c
Nói cách khác, theo Myers và Majluf (1984) thì t l v n trên v n ch s
h u càng cao đ ng ngh a v i vi c doanh nghi p đang khó kh n trong vi c
ti p c n v i các ngu n tài tr r h n Và doanh nghi p càng đi vay nhi u s
t o ra tín hi u cho th tr ng đ nh giá th p giá tr c a doanh nghi p
Trang 33Ngoài ra, Leland and Toft (1991) phát bi u r ng giá tr doanh nghi p là giá
tr tài s n c a nó c ng v i giá tr c a l i ích t thu đ c h ng nh m t
k t qu c a n tr đi giá tr c a chi phí phá s n g n li n v i n Pandey (2004) thì đ xu t r ng giá tr c a m t công ty là t ng giá tr c a các ch ng khoán Có ngh a là, t ng v n ch s h u và n n u đó là m t công ty s
d ng đòn b y tài chính và giá tr c a v n ch s h u n u đó là m t công ty không s d ng đòn b y Giá tr v n ch s h u c a công ty là giá tr chi t
kh u c a các thu nh p c a các c đông c a nó đ c g i là thu nh p ròng
ó là, thu nh p ròng chia cho t l v n c ph n ho c t l l i nhu n d
ki n trên v n ch s h u Thu nh p ròng thu đ c b ng cách tr đi lãi vay
t thu nh p ho t đ ng ròng M t khác, giá tr c a n là giá tr chi t kh u
c a lãi su t ti n vay
Aggarwal và Kyaw (2006) c ng th a nh n r ng : n có th có tác đ ng tích
c c và tiêu c c đ n giá tr công ty vì v y c u trúc n t i u đ c xác đ nh
b ng cách cân b ng chi phí đ i di n và các chi phí khác c a các kho n n
nh m t ph ng ti n đ gi m các v đ đ u t quá m c và d i m c C
th , khi các doanh nghi p có dòng ti n th ng d , n sé bu c các nhà qu n
lý ph i chi tr các kho n ti n mà n u không có nó có th đã đ c đ u t vào các d án có giá tr hi n t i ròng âm Tuy nhiên, các doanh nghi p có
d n có th có đ ng l c đ t ch i các d án có giá tr hi n t i ròng tích
c c n u l i ích t vi c ch p nh n d án phân b cho các trái ch không còn gia t ng s giàu có c a các c đông Ngoài ra các nghiên c u c a Jensen (1986), Myers (1993) và Stulz (1988) đ u có thông đi p chung r ng các kho n n có th có nh h ng tích c c ho c tiêu c c đ n giá tr c a công ty
ph thu c vào c h i đ u t trong t ng lai c a công ty
Ngoài ra còn các nghiên c u khác g n đây nh Abor (2005) k t lu n r ng
c u trúc v n có tác đ ng tích c c, gia t ng giá tr doanh nghi p Hay m t s
Trang 34nghiên c u khác l i cho r ng c u trúc v n có tác đ ng tiêu c c đ n giá tr doanh nghi p nh Mesquita và Lara (2003), Sarkar (2000), Stierwald (2009), Dwilaksono (2010), Azhagaiah và Gavoury (2011), Shubita và Alsawalhah (2012)
K T LU N CH NG 1
Qua tìm hi u lý thuy t v c u trúc v n ta th y r ng : c u trúc v n t i u là
m t nhân t vô cùng quan tr ng c a lý thuy t tài chính doanh nghi p hi n
đ i Tuy nhiên l i không có m t c u trúc v n t i u cho t t c các doanh nghi p, mà vi c xây d ng c u trúc v n t i u ch mang tính t ng đ i, hay nói cách khác thì c u trúc v n t i u chính là c u trúc v n m c tiêu c a các doanh nghi p h ng t i tróng quá trình t o l p doanh nghi p c a mình Giá tr doanh nghi p c ng là m t nhân t không th thi u đ i v i các doanh nghi p Ta có th th y r ng có r t nhi u y u t tác đ ng đ n giá tr doanh nghi p Thông qua vi c tìm hi u các lý thuy t v c u trúc v n c a M&M,
ta có th th y r ng : trong môi tr ng không có thu thì giá tr doanh nghi p vay n b ng v i giá tr c a doanh nghi p không vay n ; trong môi
tr ng có thu thì giá tr doanh nghi p c a công ty có vay n b ng v i giá
tr c a doanh nghi p không vay n c ng v i l i ích t t m ch n thu ; tuy nhiên khi vay n đ n m t m c nào đó thì chi phí ki t qu tài chính b t đ u
t ng cao và v t qua l i ích t t m ch n thu , lúc này giá tr doanh nghi p
c a công ty có vay n s nh h n giá tr doanh nghi p c a công ty không vay n ; còn theo Myers và Majluf (1984) thì t l v n trên v n ch s h u càng cao đ ng ngh a v i vi c doanh nghi p đang khó kh n trong vi c ti p
c n v i các ngu n tài tr r h n, vì v y mu n gia t ng giá tr cho doanh nghi p c a mình các nhà qu n tr c n l a ch n m t tr t t u tiên các ngu n tài tr
Trang 35CH NG II : PHÂN TÍCH TÁC NG C A C U TRÚC V N
N GIÁ TR DOANH NGHI P C A CÁC CÔNG TY C PH N
B T NG S N NIÊM Y T T I S GIAO D CH CH NG KHOÁN TPHCM
2.1 KHÁI QUÁT V TH TR NG B T NG S N
2.1.1 Tiêu chí phân lo i ngành b t đ ng s n Vi t Nam
T nh ng n m 1990 tr l i đây, Vi t Nam có hai h th ng phân ngành, đó
là : H th ng ngành kinh t qu c dân 1993 (VSIC 1993) và H th ng ngành kinh t qu c dân 2007 (VSIC 2007) H th ng này đ c xây d ng d a trên
vi c đánh giá th c tr ng s d ng VSIC 1993 và nh ng phát tri n c a h
th ng này trong ngành Th ng kê và các B , ngành khác Bên c nh đó, VSIC 2007 c ng thi t l p d a trên vi c tham kh o và áp d ng phiên b n
m i nh t c a Liên h p qu c v Phân ngành chu n qu c t (ISIC) D th o khung chung c a ASEAN v phân ngành trên c s ISIC và kinh nghi m phát tri n phân lo i qu c t c a các n c, đ c bi t là các n c ASEAN
Khi ti n hành phân ngành cho các công ty, đ đ n gi n hoá và ti n cho vi c theo dõi, s giao d ch ch ng khoán TPHCM ch n y u t “C c u doanh thu” là y u t u tiên đ xem xét L nh v c t o doanh thu l n nh t trong c
c u doanh thu thông th ng c ng cho t tr ng trong c c u l i nhu n cao
M c dù không ph i lúc nào c ng v y nh ng ph n l n l nh v c ho t đ ng này v n khi n doanh nghi p ph i b ra nhi u ngu n l c đ tham gia vào Nguyên t c:
- Ho t đ ng nào chi m h n 50% trong c c u doanh thu s đ c xác đ nh
là ngành chính c a doanh nghi p xét t i c p phân ngành có th (t c p 1
t i c p 6)
Trang 36- N u không xác đ nh đ c ho t đ ng đ n l nào đ t t tr ng h n 50% trong c c u doanh thu thì ta th c hi n nhóm các ho t đ ng t ng đ ng
l i và phân chia cho ngành có c p b c l n h n Lý do: i v i các doanh nghi p t i Vi t Nam, ngay c các doanh nghi p đã niêm y t trên sàn giao
d ch ch ng khoán c ng ch a công b đ thông tin
2.1.2 Tình hình ho t đ ng c a th tr ng b t đ ng s n Vi t Nam t
2008 đ n 2013
Sau giai đo n s t m nh 2006 – 2007 thì sau đó thì tr ng có nhi u chuy n
bi n m nh ng tr c th c tr ng bong bóng th tr ng b t đ ng s n ngày càng l n cùng v i t c đ l m phát t ng m t cách chóng m t, chính ph đã
ti n hành đi u ti t th tr ng b ng các chính sách ti n t v i vi c ki m soát tín d ng ch t ch , đ c bi t là tín d ng phi s n xu t v i hàng lo t các bi n pháp đ c chính ph th c hi n nh m n đ nh th tr ng và ki m ch l m phát
Ngay sau khi có các chính sách th t ch t tài chính th c hi n th tr ng B t
đ ng s n mi n Nam l p t c b nh h ng n ng n và s suy gi m c v giá
l n giao d ch là đi u không tránh kh i
Trang 37th tr ng b t đ ng s n thêm ph n m đ m, xua tan k v ng th tr ng
ph c h i c a các nhà đ u t b t đ ng s n
N m 2012 – là n m ch ng ki n nhi u doanh nghi p phá s n nh t trong vòng 10 n m qua Theo th ng kê c a VCCI ( Phòng th ng m i và công nghi p Vi t Nam) cho bi t, trung bình nh ng n m qua, m i n m có kho ng 5,000-7,000 doanh nghi p phá s n/gi i th , t c th p h n n m 2011 kho ng
8 l n 2012 c ng là n m c nh tranh kh c li t, th m chí là cu c chi n s ng còn c a doanh nghi p B S
s công trình t i m t s v trí thu n l i đã tái kh i đ ng M t s d án đã hoàn thành đi vào bàn giao nhà…V giá b t đ ng s n n m 2013, m t s quan đi m cho r ng giá đã gi m 15-30%, th m chí 50%
2.1.3 Tình hình c u trúc v n c a các công ty b t đ ng s n
2.1.3.1 H s n trên v n ch s h u
C u trúc ngu n v n c a các doanh nghi p b t đ ng s n niêm y t trên sàn
ch ng khoán H Chí Minh giai đo n 2008 - 2013 cho th y, đa s có t l
n trên v n ch s h u cao h n 1 i u này cho th y tài s n c a các doanh nghi p đ c tài tr ch y u b i các kho n n và h có th còn g p khó
Trang 38kh n cho dù Ngân hàng Nhà n c đã có đ ng thái gi m áp l c si t tín d ng
th c hi n d án là không th tránh kh i Tuy nhiên v i s li u này cho
th y, kh n ng t ch tài chính c a các công ty trong ngành v n còn th p,
ho t đ ng ch y u d a trên v n vay, đ r i ro cao
2.1.3.2 H s n trên t ng tài s n
Vi c xác đ nh m t c u trúc v n h p lý trong t ng giai đo n phát tri n c ng
nh trong t ng m c tiêu ho t đ ng có th giúp doanh nghi p t i đa hóa l i nhu n Xây d ng m t c u trúc v n h p lý đ c xem là m t m c tiêu chi n
l c tài chính quan tr ng góp ph n giúp doanh nghi p đ t đ c nh ng k t
qu kh quan h n trong ho t đ ng s n xu t - kinh doanh c a mình, đ ng
th i gia t ng giá tr doanh nghi p c a mình.Ch tiêu c b n nh t ph n ánh
c u trúc v n c a doanh nghi p là h s n trên t ng tài s n
H s t ng
n /VCSH(%)
Trang 39Theo s li u thu th p t báo cáo tài chính c a các công ty c ph n niêm y t ngành b t đ ng s n trên sàn giao d ch ch ng khoán HCM, h s n trong 6
Qua b ng s li u 2.2 ta th y, t l n bình quân c a các công ty ngành B t
đ ng s n là 58% ngh a là có 58% tài s n c a các công ty này đ c hình thành t n i u đó cho th y, đa s các công ty c ph n ngành B t đ ng
s n đang có c c u tài chính nhi u r i ro v i t s n khá cao
Khi t su t n cao công ty d lâm vào tình tr ng ki t qu tài chính n u n n kinh t g p ph i suy thoái, nh ng t t c các công ty đ u ch u r i ro đ n m t
m c đ nào đó và không ph i c ít r i ro thì t t h n Do đó, không có m t
t su t n t t cho m i công ty vì nó s thay đ i phù h p v i t ng giai đo n kinh doanh T su t n qua các n m c a các công ty c ng khác nhau do
nh ng n m qua th tr ng B t đ ng s n đang trong giai đo n khó kh n,
ch u nh h ng c a kh ng ho ng kinh t , c a các chính sách tín d ng nên
vi c s d ng v n vay nh m tài tr cho ho t ñ ng s n xu t kinh doanh c a các công ty ngành B t đ ng s n qua m i n m thì có s đi u ch nh linh ho t
đ phù h p v i tình hình chung c a n n kinh t
Phân tích 2 ch tiêu trên cho th y, c u trúc v n c a các công ty ngành B t
đ ng s n niêm y t trên S GDCK TP.HCM nghiêng v n vay v i t su t
n trên t ng tài s n là 58% và t su t n trên v n ch s h u là 147,5%,
Trang 40đi u này là hoàn toàn phù h p v i đ c đi m kinh t - k thu t c a ngành
đ m b o cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh th ng xuyên c a các công
ty, đánh d u m t th tr ng B t đ ng s n đang ph c h i c n nhi u v n đ