NÂNG CAO HIỆU QUẢ CHO VAY HỘ NGHÈO TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TỈNH TÂY NINH.PDF

Các tài li u và d li u khác đ c s d ng trong lu n v n đ u đ c ghi ngu n trích d n

và li t kê trong danh m c tài li u tham kh o

Ng i vi t lu n v n

Ph m Ki u B o Châu

L i cam đoan

M c l c

Danh m c ký hi u, t vi t t t

Danh m c các b ng

M U

CH NG 1 C S LÝ LU N V NGHÈO ÓI VÀ HI U QU CHO VAY

H NGHÈO 1

1.1 T ng quan v nghèo đói 1

1.1.1 Khái ni m v nghèo đói 1

1.1.2 c đi m c a nghèo đói 5

1.1.3 S c n thi t c a ngu n v n tín d ng đ i v i h nghèo 6

1.1.4 Nh ng v n đ c b n v cho vay h nghèo 7

1.2 HI u qu cho vay 9

1.2.1 Khái ni m 9

1.2.2 Các tiêu chí đánh giá hi u qu cho vay h nghèo t i NHCSXH TâyNinh 10

1.3 Kinh nghi m cho vay h nghèo m t s n c trên th gi i 12

1.3.1 Tham kh o mô hình cho vay h nghèo c a ngân hàng Grameen (Bangladesh) 12

1.3.2 Bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam 16

K t lu n ch ng 1 18

CH NG 2 TH C TR NG CHO VAY H NGHÈO T I CHI NHÁNH NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ H I T NH TÂY NINH 19

2.1 Khái quát v th c tr ng nghèo đói t i t nh Tây Ninh 19

2.1.1 c đi m t nhiên, kinh t - xã h i c a t nh Tây Ninh 19

2.1.2 Th c tr ng nghèo đói t i t nh Tây Ninh 19

2.2.1 S l

2.2.2 Ngu n v n và hi u qu cho vay c a NHCSXH t nh Tây Ninh 23

2.2.3 C ch cho vay h nghèo t i NHCSXH Tây Ninh 30

2.3 Th c tr ng cho vay h nghèo t i NHCSXH Tây NInh 33

2.31 i v i ngân hàng 33

2.3.2 i v i h nghèo 43

2.4 1nh giá k t qu cho vay h nghèo 44

2.4.1 Nh ng k t qu đ t đ c 44

2.4.2 Nh ng t n t i 44

2.4.3 Nguyên nhân t n t i 48

K t lu n ch ng 2 50

CH NG 3 M T S GI I PHÁP NH M NÂNG CA HI U QU CHO VAY H NGHÈO T I CHI NHÁNH NGÂN HÀNG CSXH TÂY NINH 51

3.1 M c tiêu ch ng trình X GN Tây Ninh giai đo n 2010 – 2015 51

3.1.1 M c tiêu t ng quát 51

3.1.2 M c tiêu c th 51

3.2 Chi n l c phát tri n c a NHCSXH t nhTâyNinh giai đo n 2010-2015 52

3.3 Gi i pháp nâng cao hi u qu cho vay h nghèo t i NHCSXH t nh Tây Ninh 53

3.3.1 Hoàn thi n m ng l i ho t đ ng 53

3.3.2 V qu n lý ngu n v n cho vay 57

3.3.3 V ho t đ ng cho vay đ i v i ng i nghèo 58

3.3.4 V nghi p v cho vay 63

3.3.5 T ng c ng h th ng ki m tra, giám sát 65

3.3.6 Ki m tra, ki m toán n i b 65

3.4.1

3.4.2 i v i c p y ng, chính quy n đ a ph ng các c p t i t nh Tây ninh 68

3.4.3 Ki n ngh v i NHCSXH Vi t Nam 69

3.4.4 Ki n ngh v i NHCSXH Tây Ninh 70

3.4.5 i v i ng i nghèo đ c vay v n 70

K t lu n ch ng 3 73

K t lu n 74 Tài li u tham kh o

Sau h n 25 n m ti n hành đ ng l i đ i m i t i h i ng l n th 6 vào tháng

12 n m 1986, d i s lãnh đ o và ch đ o đúng đ n c a ng và Nhà n c đã đ t đ c nhi u thành t u đáng k nh : giúp Vi t Nam thoát ra t m t n c nghèo có thu nh p th p

tr thành m t n c đang phát tri n và có thu nh p trung bình, h i nh p sâu vào n n kinh

t th gi i tr thành thành viên c a WTO, là thành viên không th ng tr c c a h i đ ng

b o an liên h p qu c… góp ph n vào quá trình phát tri n kinh t c a đ t n c, c i thi n

đ i s ng ng i dân Tuy nhiên, bên c nh nh ng k t qu đ t đ c v n còn nhi u t n t i

mà trong đó đói nghèo là v n đ l n nh t đ c ng, Nhà n c và toàn dân quan tâm, chính vì v y xóa đói gi m nghèo (X GN) v a là m c tiêu, v a là yêu c u c a quá trình phát tri n b n v ng Trong nh ng n m qua, cùng v i vi c đ y m nh phát tri n kinh t - xã

h i đ nâng cao m c s ng chung c a m i ng i dân, ng và Nhà n c ta đã ch đ o

th c hi n nhi u chính sách và ch ng trình, d án đ h tr ng i nghèo, gia đình chính sách, vùng có nhi u khó kh n và đã đ t đ c k t qu tích c c đ c nhân dân đ ng tình

và qu c t đánh giá cao Tuy nhiên k t qu gi m nghèo v n ch a v ng ch c, t l h nghèo và c n nghèo v n t ng lên nhi u đ a ph ng Do v y mà X GN là nhi m v chi n l c c a ng và Nhà n c ta tài “Nâng cao hi u qu cho vay h nghèo t i

Chi nhánh NHCSXH t nh Tây Ninh” s t p trung vào vi c gi i quy t hai v n đ quan

tr ng là ho t đ ng cho vay t i Ngân hàng CSXH Tây Ninh có hi u qu th nào và các

y u t nào nh h ng đ n hi u qu cho vay đó, t đó đ xu t m t s ki n ngh

2 M c tiêu c a đ tài:

M c tiêu c a đ tài nh m h th ng hoá nh ng lý lu n v nghèođói, tín d ng đ i v i

ng i nghèo; phân tích, đánh giá th c tr ng cho vay h nghèo t i NHCSXH Chi nhánh

t nh Tây Ninh; các y u t nh h ng đ n hi u qu cho vay và đ xu t m t s gi i pháp

nh m nâng cao hi u qu cho vay h nghèo t i Chi nhánh NHCSXH t nh Tây Ninh góp

ph n gi m nghèo m t cách b n v ng

vay h nghèo t i chi nhánh NHCSXH t nh Tây Ninh t n m 2011-2013

4 Ý ngh a c a đ tài nghiên c u:

T k t qu nghiên c u c a đ tài nh m giúp cho các nhà ho ch đ nh chính sách nh n

đ nh đ c vai trò và ý ngh a c a cho vay h nghèo c a NHCSXH đ i v i m c tiêu

Ch ng 1: C s lý thuy t v nghèo đói, hi u qu cho vay h nghèo

Ch ng 2: Th c tr ng cho vay h nghèo t i Chi nhánh NHCSXH t nh Tây Ninh

Ch ng 3: Các gi i pháp nâng cao hi u qu cho vay h nghèo t i Chi nhánh

NHCSXH t nh Tây Ninh

Ph n k t lu n

B ng 1.1 Chu n nghèo qua các giai đo n t n m 1993 đ n nay

B ng 2.1 Th ng kê s l ng h nghèo c a t nh Tây Ninh t n m 2011-2013

B ng 2.2 C c u huy đ ng v n c a NHCSXH t nh Tây Ninh t n m 2011-2013

B ng 2.3 Th c tr ng cho vay c a NHCSXH t nh Tây Ninh t 2011- 2013

B ng 2.4 Tình hình cho vay y thác qua các h i đoàn th t i Chi nhánh NHCSXH

t nh Tây Ninh

Ký hi u, t vi t t t N i dung đ y đ

NS&VSMTNT N c s ch và v sinh môi tr ng nông thôn

CH NG 1 C S LÝ LU N V NGHÈO ÓI VÀ HI U QU CHO VAY H NGHÈO

1.1 T ng quan v nghèo đói

1.1.1 Khái ni m v nghèo đói

Có r t nhi u khái ni m khác nhau v nghèo đói, tu thu c vào góc đ , m c tiêu nghiên c u c a ch th nghiên c u mà nghèo đ c đ nh ngh a theo nhi u khái

ni m khác nhau

Theo WHO, ng i nghèo là ng i có thu nh p m t n m ít h n m t n a m c thu nh p bình quân trên đ u ng i hàng n m (Per Capital incomme) c a m t qu c gia

Theo Ngân hàng th gi i đ nh ngh a v nghèo: nghèo có ngh a là kh n cùng,

là đói, không có nhà c a, m đau và không có ng i ch m sóc, mù ch và không

đ c đ n tr ng (World bank, 2000)

M t s quan đi m khác cho r ng nghèo đ c đ nh ngh a d a vào hoàn c nh

xã h i c a cá nhân, nghèo không ch đ n thu n là m c thu nh p th p mà còn thi u

th n trong vi c ti p c n d ch v , nh giáo d c, v n hóa, thu c men, không ch thi u

ti n m t, thi u nh ng đi u ki n t t h n cho cu c s ng mà còn thi u th ch kinh t

th tr ng hi u qu , trong đó có các th tr ng đ t đai, v n và lao đ ng c ng nh các th ch Nhà n c đ c c i thi n có trách nhi m gi i trình và v n hành trong khuôn kh pháp lý minh b ch c ng nh m t môi tr ng kinh doanh thu n l i

Vi t Nam, Chính ph đã th a nh n đ nh ngh a chung v đói nghèo do H i ngh ch ng đói nghèo khu v c Châu Á- Thái Bình D ng do ESCAP t ch c t i Bangkok, Thái Lan tháng 09/1993 đã đ a ra đ nh ngh a nh sau: “Nghèo là tình

tr ng m t b ph n dân c không đ c h ng và th a mãn các nhu c u c b n c a con ng i mà nh ng nhu c u này đã đ c xã h i th a nh n tùy theo trình đ phát tri n kinh t - xã h i và phong t c t p quán c a đ a ph ng”

T nh ng khái ni m trên, có th th y khái ni m nghèo đói tuy đa d ng nh ng luôn

ch a đ ng ba khía c nh c b n và quan tr ng: (i) ng i nghèo có m c s ng th p

h n m c s ng trung bình c a c ng đ ng dân c ; (ii) ng i nghèo không đ c th

h ng nh ng nhu c u c b n m c t i thi u dành cho con ng i; (iii) ng i nghèo thi u c h i l a ch n tham gia vào quá trình phát tri n c ng đ ng (Nguy n Tr ng Hoài, 2013)

Nghèo đ c xem xét hai góc đ khác nhau: nghèo t ng đ i và nghèo tuy t đ i

- Nghèo t ng đ i: có th đ c xem nh là vi c cung c p không đ y đ các

ti m l c v t ch t và phi v t ch t cho nh ng ng i thu c v m t s t ng l p xã h i

nh t đ nh so v i s sung túc xã h i đó Nghèo t ng đ i có th là s nhìn nh n m t cách khách quan, t c là không ph thu c vào s c m nh n c a nh ng ng i trong

cu c Ng i ta g i nghèo t ng đ i ch quan khi nh ng ng i trong cu c c m th y nghèo không ph thu c vào s nhìn nh n khách quan Bên c nh vi c thi u s cung

c p v t ch t t ng đ i, vi c thi u th n tài nguyên phi v t ch t ngày càng có vai trò quan tr ng Vi c nghèo đi v v n hóa- xã h i, thi u tham gia vào cu c s ng xã h i

do thi u h t v t ch t m t ph n đ c các nhà xã h i h c xem nh là m t thách th c

xã h i nghiêm tr ng

Vì nghèo là t ng đ i nên chúng ta th ng đ nh ngh a nghèo nh là có m c thu nh p ho c tiêu dùng không đ m b o m c s ng đ c xem là đ cho m t gia dình

ho c cá nhân đ tham gia đ y đ vào cu c s ng c ng d ng M c dù đ nh ngh a này

là không c th , nó bao hàm ý t ng là ng i nghèo b thi t thòi vì h thi u ngu n

l c đ s ng m t cu c s ng đ c cho là bình th ng theo chu n đ a ph ng

Ng ng nghèo t ng đ i làm t t h n khi đo nghèo theo đ nh ngh a này, tuy nhiên

ng ng nghèo tuy t đ i c ng có ích khi đo l ng nghèo cùng c c, và do đó nó

đ c s d ng r ng rãi các n c đang phát tri n

- Nghèo tuy t đ i:nghèo đ c xác đ nh nh là thu nh p ho c tiêu dùng d i

m c t i thi u nào đó đ c xác đ nh trên c s nhu c u v t ch t Ví d , ng ng nghèo 1,25 đô la M /ng i/ngày, PPP 2005 c a WB là m t n l c đ xác đ nh chu n nghèo cùng c c toàn c u d a vào nh ng yêu c u dinh d ng t i thi u Nhi u

ng ng nghèo c a các n c, nh c a T ng c c th ng kê Vi t Nam (GSO), là d a

trên c tính l ng calorie t i thi u mà m t ng i c n h p th đ duy trì s c kh e

t t R hàng hóa này, th ng là các lo i th c ph m thi t y u phù h p v i đ a

ph ng, đ c th hi n b ng giá tr ti n t Sau đó “thành ph n phi th c ph m” đ c

b sung vào đ ph n nh chi phí nhà , n c, v sinh và nhu c u c b n khác

Th ng thành ph n phi th c ph m đ c tính toán theo ph n tr m c a yêu c u th c

- Chu n nghèo giai đo n 1996-1997 thì du i 15kg g o/ tháng đ i v i khu

v c nông thôn, h i đ o, mi n núi, vùng nông thôn đ ng b ng trung du là d i 20kg

- Chu n nghèo giai đo n 1998-2000, quy đ nh h nghèo là h có thu nh p

d i 55.000đ/ngu i/tháng và khu v c thành th là t 70.000đ/ngu i/tháng tr xu ng (báo cáo Chính ph v chu n nghèo giai đo n 2006-2010,2005)

- Theo Quy t đ nh s 143/2001/Q -TTg c a Th t ng Chính ph ngày 27 tháng 9 n m 2001, trong đó phê duy t “Ch ng trình m c tiêu qu c gia X GN giai

đo n 2001-2005” theo đó, nh ng h gia đình có thu nh p bình quân đ u ng i khu v c nông thôn mi n núi và h i đ o t 80.000 đ ng/ng i/tháng (960.000đ/ng i/n m), khu v c nông thôn đ ng b ng nh ng h gia đình có thu

đ i v i khu v c thành th (Theo Quy t đ nh s 170/2005/Q -TTg c a Th t ng Chính ph ngày 08 tháng 7 n m 2005)

- Ngày 30/01/2011, Th t ng chính ph ban hành quy t đ nh s 09/2011/Q -Ttg quy đ nh v chu n h nghèo, h c n nghèo áp d ng cho giai đo n 2011-2015

B ng 1.1 Chu n nghèo qua các giai đo n t n m 1993 đ n nay

(Ngu n t ng h p t báo cáo Chính ph s 21/L TBXH- BTXH ngày 15/04/2005

c a b L TB và xã h i v chu n nghèo giai đo n 2006/2010; quy t đ nhs 170/2005/Q -TTg c a Th t ng Chính ph ngày 08 tháng 7 n m 2005; quy t đ nh

s 09/2011/Q -Ttg quy đ nh v chu n h nghèo, h c n nghèo áp d ng cho giai

đo n 2011-2015)

1.1.2 c đi m c a nghèo đói

Nghèo đói th ng ph bi n nh ng h gia đình có thu nh p th p, không n

đ nh Trong nh ng n m g n đây, m c dù Vi t Nam đ t đ c nh ng thành công r t

l n trong ho t đ ng gi m nghèo, tuy nhiên v n còn nhi u khó kh n vì trong th c t ,

m t b ph n l n dân c có thu nh p c n k ng ng c a m c nghèo, ch c n m t

đi u ch nh r t nh v chu n nghèo s làm cho t l nghèo gia t ng Trong đi u ki n ngu n l c r t thi u th n và h n ch (ngu n v n, ph ng ti n s n xu t, đ t s n

xu t…) làm cho thu nh p c a h càng tr nên b p bênh, cu c s ng càng khó kh n

h n

Nghèo đói th ng t p trung nh ng vùng có đi u ki n s ng khó kh n và vùng nông thôn ây là m t th c tr ng ph bi n nông thôn do khó kh n trong vi c

ti p c n v i các ngu n l c s n xu t, v i vi c ng d ng khoa h c k thu t vào s n

xu t, trình đ tay ngh th p, ngu n tài nguyên nghèo nàn….làm cho cu c s ng h khó kh n h n

T l h nghèo cao trong các vùng sâu, vùng xa, vùng đ ng bào dân t c thi u

s dân t c ít ng i th ng t p trung sinh s ng n i vùng núi cao, vùng sâu có đi u

- Ch y u s ng d a vào s n xu t nông nghi p là chính, buôn bán nh l

1.1.3 S c n thi t c a ngu n v n tín d ng đ i v i h nghèo

ói nghèo là m t v n đ kinh t - xã h i có tính toàn c u, là s th hi n tính công b ng trong phân ph i và chuy n t i các thành qu v phát tri n kinh t đ n

vi c c i thi n ch t l ng cu c s ng cho m i ng i dân, đ đ m b o công b ng xã

h i thì m c tiêu X GN không ch có Vi t Nam mà h u h t t t c các n c trong khu v c và th gi i đ u ph i chú ý th c hi n công cu c X GN B i vì nghèo đói không ch làm cho hàng tri u ng i không có c h i đ c h ng th thành qu v n minh ti n b c a loài ng i mà còn gây ra nh ng h u qu nghiêm tr ng v v n đ kinh t - xã h i đ i v i s phát tri n, s tàn phá môi tr ng sinh thái N u v n đ

không đ c gi i quy t thì không m t m c tiêu nào mà c ng đ ng qu c t c ng

nh qu c gia đ nh ra t ng tr ng kinh t , c i thi n đ i s ng , hoà bình n đ nh, đ m

b o quy n con ng i đ c th c hi n c bi t t i Vi t Nam, quá trình chuy n sang kinh t th tr ng v i xu t phát đi m nghèo nàn và l c h u thì tình tr ng đói nghèo càng không th tránh kh i S h này th ng t p trung vào nh ng ng i thi u v n

và k thu t làm n N u nh h có v n v i s c lao đ ng s n có và kh n ng lao

đ ng thì h s thay đ i đ c cu c s ng c a chính b n thân h , sau đó là cho toàn xã

h i

Nh v y ho t đ ng c p tín d ng cho ng i nghèo tr c h t là th c hi n m c tiêu xã h i X GN s h n ch đ c các t n n xã h i, t o s n đ nh công b ng xã

h i, góp ph n thúc đ y phát tri n kinh t B i vì khi h đ c h tr v v n, trình đ

k thu t s t o ra thu nh p, t đó góp ph n c i thi n cu c s ng, khuy n khích s n

xu t phát tri n Do đó, h tr v n cho ng i nghèo là m t t t y u khách quan N n kinh t s không có t ng tr ng n u không có các chính sách và ch ng trình, d án

v X GN nhanh và b n v ng thì các h gia đình không th thoát nghèo b n v ng

đ c Ph n l n h nghèo s ng d a vào s n xu t nông nghi p nên khi h t v mùa h

r i vào tình tr ng th t nghi p, thu nh p h ki m đ c trong vài tháng không đ đ nuôi s ng gia đình ch đ n v mùa ti p theo, c ng v i thiên tai, l l t th i ti t không thu n l i làm cho h không th v n lên thoát nghèo m t cách b n v ng

n i các ch ng trình X GN qu c gia tri n khai không hi u qu Chính vì v y, h

tr v n cho ng i nghèo, h ng h làm giàu trên mãnh đ t c a chính h đ th c

hi n m c tiêu X GN là m i quan tâm l n nh t c a ng và Nhà n c, đ c đ t thành m t nhi m v chi n l c trong quá trình th c hi n đ ng l i đ i m i đi

t i m t xã h i “dân ch , công b ng, v n minh” mà ng ta đã đ ra chúng ta c n có

bi n pháp h tr v n cho ng i nghèo nh th nào sao cho có hi u qu thi t th c và ngu n v n ph i đ c chuy n t i đ n đúng đ i t ng th h ng, đ ng th i khuy n khích nhân dân làm giàu theo pháp lu t, di n h nghèo ngày càng thu h p, đ c bi t

là thu h p kho ng cách gi a nh ng ng i giàu và ng i nghèo trong m t xã h i

1.1.4 Nh ng v n đ c b n v cho vay h nghèo

1.1.4.1Khái ni m

Cho vay là m t hình th c c p tín d ng, theo đó ngân hàng giao cho khách hàng m t kho n ti n đ s d ng vào m c đích và th i h n nh t đ nh theo th a thu n

v i nguyên t c có hoàn tr c g c và lãi (H Di u, 2001)

T khái ni m trên ta có th hi u cho vay h nghèo là m t hình th c c p tín

d ng, theo đó ngân hàng giao cho khách hàng là h nghèo m t kho n ti n đ s

d ng vào m c đích và th i h n nh t đ nh theo th a thu n v i nguyên t c có hoàn tr

c g c và lãi

1.4.1.2 c đi m c a cho vay h nghèo

- i t ng: Là các h gia đình nghèo có nhu c u vay v n s d ng cho nh ng

m c đích tiêu dùng hay ph c v ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a h gia đình

nghèo đó

- Ph ng th c cho vay h nghèo: có th là cho vay tr c ti p t ng h gia đình

ho c th c hi n theo ph ng th c cho vay y thác bán ph n hay toàn ph n; th ng

là cho vay theo nhóm h vay v n c ng đ ng trách nhi m l n nhau trong vay n và

tr n

- Th i h n vay v n: Tùy thu c vào nhu c u khách hàng, m c đích s d ng

v n vay và ngu n tr n khách hàng mà các kho n vay c a khách hàng có th i h n:

ng n h n, trung h n ho c dài h n

- Quy mô và s l ng các kho n vay: Tùy thu c vào nhu c u khách hàng,

m c đích s d ng v n vay và ngu n tr n khách hàng mà quy mô kho n vay có th

l n ho c nh Tuy nhiên, quy mô và s l ng kho n vay ph i phù h p v i thu nh p

và kh n ng tr n c a khách hàng i v i cho vay h nghèo thì th ng đ c áp

d ng các kho n vay nh l (d i 50.000.000đ)

- M c đích s d ng v n: tùy thu c vào nhu c u khách hàng, nh ng có hai

m c đích chính là cho vay tiêu dùng và cho vay ph c v s n xu t kinh doanh (SXKD) i v i m c đích vay tiêu dùng thì h nghèo th ng có các nhu c u vay

đ s d ng ngu n n c s ch, s d ng đi n sinh ho t, s a ch a, xây d ng nhà và chi phí h c t p cho h c sinh, sinh viên i v i vay SXKD thì th ng s d ng cho các m c đích s n xu t nông nghi p, ch n nuôi gia súc gia c m, buôn bán nh l …

- Tài s n đ m b o: th ng áp d ng hình th c cho vay tín ch p,cho vay

không có tài s n đ m b o

- Lãi su t cho vay: lãi su t cho vay th p, đ c Chính ph c p bù m t ph n lãi

su t

1.1.4.3 Vai trò c a cho vay h nghèo

Tín d ng h nghèo là đ ng l c giúp h nghèo thoát kh i nghèo đói: Khi

đ c vay v n h nghèo có đi u ki n ti p c n đ c khoa h c k thu t, công ngh

m i nh : các gi ng cây, con m i, k thu t canh tác m i đ y m nh s n xu t hàng hóa, t ng thu nh p, c i thi n đ i s ng

Góp ph n làm gi m n n cho vay n ng lãi

Giúp ng i nghèo có vi c làm, nâng cao ki n th c, kh n ng ti p c n thông tin th tr ng, đ y m nh ho t đ ng SXKD

Tín d ng h nghèo cung ng v n cho h nghèo góp ph n đ y nhanh quá trình xây d ng nông thôn m i: T ngu n v n vay, các h nghèo có đi u ki n thay

đ i ph ng th c s n xu t, t ng thu nh p, v n hóa, v n ngh , th d c th thao có

đi u ki n phát tri n, tr t t an ninh, an toàn xã h i đ c gi v ng t o b m t nông thôn m i

1.2 Hi u qu cho vay h nghèo

1.2.1 Khái ni m

Hi u qu đ c đ nh ngh a theo ngh a kinh t nh sau: Hi u qu là t ng quan gi a k t qu thu đ c và chi phí b ra đ t o ra nó

Nh v y có th hi u ”Hi u qu cho vay đ i v i h nghèo là s thõa mãn nhu

c u v s d ng v n gi a ch th Ngân hàng và ng i vay v n, nh ng l i ích kinh t

xã h i thu đ c đ m b o s t n t i và phát tri n c a Ngân hàng” (Nguy n Th M

Hi n, 2010)

Hi u qu cho vay h nghèo đ c đánh giá d a trên các khía c nh:

- M ng l i ho t đ ng: th hi n qua m c đ lan t a và bao ph đ a bàn c a

m ng l i ho t đ ng, t đó nh h ng đ n m c đ ti p c n c a h nghèo đ i v i

v n vay

- Quy mô tín d ng: đ c th hi n t tr ng d n tín d ng đ i v i h nghèo, doanh s cho vay, thu n , s ti n vay đ i v i t ng h Khi t tr ng d n cao, doanh s cho vay, thu n l n th hi n ho t đ ng tín d ng ngân hàng đã đáp ng t t nhu c u v n cho h nghèo

- Ch t l ng tín d ng: th hi n kh n ng hoàn tr và hi u qu s d ng v n tín d ng c a ng i vay, m c đ an toàn tín d ng N u t l n quá h n trong t ng

d n h nghèo th p, cho th y các kho n tín d ng đ i v i h nghèo an toàn, lành

m nh Và ng c l i t l n quá h n cao, ph n ánh kho n tín d ng ti m n nhiêu r i

ro

- Tính b n v ng - kh n ng b o toàn v n đ ho t đ ng lâu dài: khi cho h

nghèo vay v n đ phát tri n SXKD,ngân hàng s tính toán đ c kh n ng thu h i

v n (c g c và lãi), sau khi tr các chi phí thì v n có lãi, ngân hàng có th duy trì và

m r ng ho t đ ng ph c v c a mình

- M c đ đáp ng nhu c u v n h p lý cho h nghèo, h tr h nghèo phát

tri n kinh t , t ng thu nh p v n lên thoát kh i đói nghèo, hoà nh p c ng đ ng

- S h nghèo thoát kh i đói nghèo nh vay v n, s vi c làm đ c gi i quy t thông qua vay v n NHCSXH

1.2.2 Các tiêu chí đánh giá hi u qu cho vay h nghèo t i NHCSXH Tây Ninh

Hi u qu cho vay là m t ch tiêu t ng h p đ c đánh giá liên quan đ n l i ích c a khách hàng vay v n, ngân hàng và c a c n n kinh t Tuy nhiên, lu n v n

đi sâu đánh giá c th v hi u qu kinh t c a cho vay h nghèo

1.2.2.1 i v i ngân hàng

NHCSXH là TCTD c a Nhà n c, ho t đ ng vì m c tiêu X GN, phát tri n kinh t và n đ nh xã h i, không vì m c đích l i nhu n Hi u qu cho vay c a NHCSXH đ c đánh giá thông qua các tiêu chí sau:

- M c đ bao ph c a m ng l i ho t đ ng NHCSXH là kênh d n v n vay

đ n v i nh ng vùng xa xôi, biên gi i, khu v c khó kh n Tiêu chí này đ c đánh giá thông qua cách t ch c ho t đ ng c a NHCSXH, h th ng các H T nh n y thác, các t vay v n t i các thôn, p, làng xã

- Quy mô tín d ng đ i v i h nghèo đ c th hi n: t tr ng d n tín d ng

N u t tr ng d n , t c đ t ng tr ng d n tín d ng, d n bình quân cao

th hi n ho t đ ng tín d ng ngân hàng có hi u qu , đáp ng t t nhu c u v n c a h nghèo

- Ch t l ng tín d ng đánh giá d a vào: t l n quá h n, t l s d ng v n sai m c đích, t l thu lãi Trong đó t l n quá h n là ch tiêu c b n mà ngân hàng đang dùng đ đánh giá ch t l ng tín d ng (T l n quá h n là t l % gi a

n quá h n và t ng d n c a ngân hàng t i m t th i đi m nh t đ nh) Trong quá trình cho vay, n quá h n đ i v i ngân hàng là không th tránh kh i, v n đ c t lõi

là làm sao đ gi m thi u n quá h n Nh ng ngân hàng có t l n quá h n th p

đ c đánh giá ch t l ng tín d ng t t, hi u qu tín d ng cao và ng c l i

- Tính b n v ng c a ngu n v n vay: NHCSXH là m t TCTD Nhà n c, ho t

đ ng vì m c tiêu X GN, không vì m c đích l i nhu n, th c hi n chính sách tín

d ng u đãi đ i v i ng i nghèo và các đ i t ng chính sách khác nh ng ph i b o toàn ngu n v n th c hi n t t v n đ này thì NHCSXH cho h nghèo vay v n

ph i thu h i đ y đ c g c và lãi đúng h n, h n ch th p nh t r i ro x y ra Tiêu chí này đ c đánh giá nh sau:

Hai Tiêu chí này l n l t t i thi u ph i đ t 120% và 100% thì ngân hàng m i

b o toàn đ c ngu n v n, đ trang tr i các chi phí ho t đ ng c ng nh trích l p d phòng cho n r i ro

- áp ng nhu c u v n h p lý cho h nghèo N u ngu n v n c a ngân hàng đáp ng đ y đ , k p th i nhu c u v n ngày càng t ng c a h nghèo thì hi u qu c a NHCSXH đ i v i tín d ng h nghèo đ c đánh giá cao và ng c l i

- Th t c đ n gi n, thu n l i, gi i quy t nhanh chóng, ti t ki m th i gian và chi phí

1.2.2.2 i v i h nghèo

Hi u qu cho vay c a ngân hàng đ i v i h nghèo đ c th hi n doanh s vay, tr (g c, lãi) đúng h n, t l n quá h n th p, r i ro trong s d ng v n th p

Vi c s d ng v n c a h nghèo vào SXKD nh th nào N u l i nhu n thu đ c sau khi tr h t chi phí mà có lãi thì đánh giá hi u qu s d ng v n cao và ng c l i

n u vay v n v SXKD thua l thì hi u qu th p, th m chí m t v n Có nhi u tr ng

h p vay v n ngân hàng v ch n nuôi, tr ng tr t, tuy đã tr h t n cho ngân hàng đúng k h n, nh ng v n b đánh giá là hi u qu th p vì ngu n đ tr n cho ngân hàng ph i đi vay ch khác, ch không ph i t ngu n thu nh p c a ng i vay Cho nên, n u ch nhìn m t m t tr n c a h vay cho ngân hàng đ đánh giá h vay s

ph c v h nghèo M t khác, đánh giá kh n ng SXKD c a h nghèo ngày càng

l n, ngu n v n có hi u qu (n u s d ng v n không hi u qu , thì h nghèo s không có nhu c u vay)

è

è đ

1.3 Kinh nghi m cho vay h nghèo m t s n c trên th gi i

1.3.1 Tham kh o mô hình cho vay h nghèo c a ngân hàng Grameen

(Bangladesh)

Bangladesh là m t qu c gia có n n s n xu t nông nghi p l c h u, th ng xuyên x y ra thiên tai nh : bão, l l t và h n hán, chính vì th , đ i s ng c a đa s

ng i dân r khó kh n thi u th n, làm cho ho t đ ng cho cho vay n ng lãi tr nên

th nh hành vùng nông thôn Ngân hàng Grameen do giáo s YUNUS và các c ng

s c a ông tr ng i h c kinh t Qu c gia sáng l p t n m 1976 và đ c Chính

ph Bangladesh cho phép ho t đ ng Là ngân hàng chuyên ph c v ng i nghèo,

ho t đ ng nh m t ngân hàng th ng m i c ph n t bù đ p đ c chi phí, đ c

Chính ph cho phép ho t đ ng theo lu t riêng và không b chi ph i b i lu t tài chính- ngân hàng

H th ng ngân hàng Grameen g m: Ngân hàng Trung ng, tr s t i th đô Datka, v n phòng đ i di n t i các Bang ho c vùng Nông dân nghèo mu n đ c vay

ti n ngân hàng Grameen ph i là thành viên c a ngân hàng và sinh ho t trong t tín

d ng, hàng tu n, các trung tâm tín d ng h p v i các thành viên m t l n, m i thành viên ph i g i 1kata(đ n v ti n t c a Bangladesh) c a mình t i chi nhánh ngân hàng Grameen

Mô hình tín d ng giúp đ ng i nghèo c a ngân hàng Grameen đ n nay

đ c áp d ng 23 n c khác B ng các d ch v ti t ki m- tín d ng linh ho t, ngân hàng Grameen đã r t thành công trong vi c ti p c n đ c t ng l p nghèo nh t (đ c

bi t là ph n nông thôn không có tài s n), đ t t l thu h i n g n 100% và nâng cao v th kinh t xã h i c a khách hàng Grameen đ c bi t nh n m nh nh ng khía

c nh xã h i và con ng i trong quá trình phát tri n c a tín d ng ng i nghèo, ch không ch d ng l i ch ng trình ti t ki m- tín d ng thông th ng

Tuy nhiên, ho t đ ng tín d ng vi mô c a Grameen ban đ u c ng vu ng ph i

m t s t n t i nh : (1) chi phí cho ho t đ ng giám sát quá cao, (2) không cung c p tín d ng cho m c đích đ u t và (3) thi u c s hu n luy n nâng cao kh n ng

c akhách hàng và nhân viên ngân hàng, c th nh , chi phí thành l p và ho t đ ng

c a ngân hàng trong n m 1992 cao đ n 5,5% t ng v n ho t đ ng, so v i 4% chi phí

Cho vay t ng th nh m vào các ho t đ ng kinh t đ t o ra l i t c và t o công n vi c làm cho mình đ t làm ch ; cho vay liên h p là cho vay c nhóm không ph i cá nhân đ h có s v n l n dành cho các ho t đ ng đ u t l n; cho vay xây nhà v i đi u ki n ng i vay có tr n t t trong các l n vay tr c đó; cho vay k thu t nh m m c đích đ u t s n xu t nh máy g t lúa, đào gi ng, máy xay chà lúa…

- Tiêu th c cho vay

t ngph c v là các gia đình s h u ít h n0,2 ha đ t và m c thu nh p theo

đ u ng i d i 100USD/n m Ngân hàng Grameen c p tín d ng cho ng i nghèo

v i nh ng kho n vay nh t 50-100 USD

- Các nguyên t c cho vay

Cho vay không c n th ch p và các đi u ki n pháp lý mà d a vào uy tín và lòng tin con ng i; cho vay theo nhóm, m i nhóm t i thi u có 5 thành viên, đ u tiên

2 thành viên trong t đ c vay v n và khi tr xong n , thì 2 thành viên ti p theo

đ c vay,t tr ng t vay v n là ng i đ c vay cu i cùng Khi t tr ng tr xong

n thì l i có 2 thành viên khác đ c vay v n, quy t c này đ c l p đi, l p l i… thành viên c a nhóm không ph i tr c ti p đ n ngân hàng đ xin vay, ngân hàng đ n

g p nhóm đ ch n ng i cho vay, qua các cu c h p gi a các nhóm và ngân hàng

n i cho vay; m c đích vay v n và s ti n cho vay đ c quy t đ nh do đ ngh c a t

tr ng t vay v n và ngân hàng cho vay V n vay đ c gi i ngân trong vòng 15 ngày k t ngày n p đ n xin vay, v i th t c r t đ n gi n ,v n g c đ c tr theo

đ nh k (m i tu n, ho c 2 tu n), khi tr đ 50 k , t c g n m t n m, s b t đ u tr

ti n lãi; ng i vay b b t bu c ho c t nguy n tham gia ch ng trình ti t ki m; cho vay có th thông qua các t ch c chính tr xã h i; tín d ng Grameen dành u tiên cho v n đ u t xã h i, nh m thành l p trung tâm đào t o đ nâng cao trình đ chuyên môn c a nhân viên và c i thi n k thu t cho ng i vay v n, đ c bi t chú ý

đ n giáo d c tr con, h c b ng cho cao h c, tín d ng cho k thu t m i nh : đi n tho i di đ ng, tin h c, n ng l ng thiên nhiên…, thay th s c ng i…

- Cách th c qu n lý

Grameen thi t l p m t h th ng qu n lý ch t ch Các thành viên trong t vay v n giám sát l n nhau v s d ng v n vay đúng m c đích Hàng tu n ng i vay

ph i tr n và g i ti n ti t ki m ít nh t là 1 takavà ph i n p các kho n l phí nh : đóng góp 1 taka l p qu giáo d c tr em, kh u tr 4 % l p qu nhóm và 5% l p qu

b o hi m nh ch tài chính này bu c ng i vay ph i g n bó v i ngân hàng, n u

ng i vay không tr đ c n , thì tr vào qu nhóm, qu trung tâm, qu b o hi m,

ng i ra kh i t không đ c rút v n đã đóng góp

- Lãi su t cho vay

T i ngân hàng Grameen có 4 m c lãi su t cho vay, 20% các kho n vay nh m sinh l i, 8% cho tín d ng nhà , 5% cho các kho n vay c a sinh viên và nh ng h gia đình r t khó kh n (ng i n xin) v i lãi su t 0% T t c là lãi đ n tính theo

ph ng pháp kh u tr ngh a là n u 1 ng i vay 1.000 taka theo m c vay đ u sinh

l i và tr đ u m i tu n trong m t n m thì ph i tr t ng c ng 1.100 taka, bao g m 1.000 taka ti n vay, và 100 taka ti n lãi trong m t n m, t ng đ ng lãi su t 10% Tóm l i, ch ng trình tín d ng vi mô c a Ngân hàng Grameen đã làm thay đ i h n

di n m o c a các làng xã, và r t thành công trong công tác gi m nghèo Bangladesh và m t s n c đang phát tri n trên th gi i Ch ng trình này là s

ph i h p áp d ng gi a các nguyên t c kinh t và đ ng l c xã h i đ giúp

ng inghèo “t làm ch mình” Rõ ràng ch ng trình tín d ng vi mô c a Grameen

có th áp d ng trong đi u ki n Vi t Nam nh m giúp nh ng ng i nghèo có đi u

ki n v n lên thoát kh i cu c s ng khó kh n do h thi u ph ng ti n, v n li ng c n thi t đ duy trì cu c s ng, ho cdo h không có c h i áp d ng k thu t tiên ti n đ

t ng gia s n xu t H n n a, tình tr ng cho vay n ng lãi, tr nên r t ph bi n, t nông thôn đ n thành th Do đó, c n có chính sách thích h p đ khuy n khích áp

d ng tri t đ các nguyên t c tín d ng vi mô c a ngân hàng Grameen trong hoàn

c nh đ t n c, nh m đáp ng nhu c u c p thi t c a ng i nghèo,đ ng th i gi m b t

hi n t ng cho n ng lãi trong xu th hi n đ i hóa và h i nh p kinh t th gi i c a

đ t n c

Ngân hàng Grammeen là mô hình ngân hàng đ c đánh giá t t, có lãi l n, ngu n

v n t ng tr ng nhanh, n quá h n th p, đ c Chính ph đánh giá cao và có d

lu n t t trên th gi i Ngân hàng Grammeen đã góp ph n gíup ng i dân nghèo thoát nghèo và n đ nh xã h i

1.3.2 Bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam

Nghèo đói là nguyên nhân d n đ n tình tr ng dân trí th p, b nh t t, và m c

đ cao h n là b t hòa gi a các t ng l p dân c trong m t qu c gia ho c gi a qu c gia này v i qu c gia khác và chi n tranh c c b có th x y ra Do đó X GN là m t chi n l c mà c c ng đ ng qu c t đang quan tâm, b i vì nó không ch có ý ngh a kinh t - xã h i mà còn mang đ m tính nhân v n, nhân đ o sâu s c Ngân hàng cho vay ng i nghèo không ch ho t đ ng m t qu c gia mà ho t đ ng h u h t các

n c trên th gi i, ngay c các n c phát tri n Trong đó m c tiêu X GN là nhi m

v tr ng tâm, Theo Giáo s Yunus cho r ng Ngân hàng th gi i là chi c đ u tàu tiên phong c a t t c các Ngân hàng ph i thay đ i h ng đi Xây d ng ngân hàng t lý thuy t đ n hành đ ng mà trong đó l y m c tiêu qu c gia là c t lõi.T th c t ho t

đ ng c a các ngân hàng ph c v cho ng i nghèo và k t h p v i đi u ki n kinh t

c th Vi t Nam chúng ta có th áp d ng m t s bài h c kinh nghi m vào Vi t Nam

Th nh t, v quy mô T TK&VV, m i t nên t 20- 30 thành viên, các thành viên

Th t , ngoài cho vay h nghèo nên m r ng cho vay đ i v i nh ng h v a thoát

nghèo, cho vay nh ng h thu c vùng nông thôn nh ng lãi su t ph i theo lãi su t th

K T LU N CH NG 1

Ch ng 1 gi i thi u m t s khái ni m v nghèo đói, chu n nghèo, đ c tr ng

c a nghèo đói, nh ng đ c đi m c a ng i nghèo

ng th i tác gi c ng trình bày khái quát v cho vay đ i v i h nghèo, ý ngh a c a ngu n v n tín d ng cho vay đ i v i ng i nghèo Bên c nh đó tác gi trình bày khái ni m v hi u qu và các nhân t nh h ng đ n hi u qu cho vay đ i

v i ng i nghèo và các đ i t ng chính sách khác

Và tham kh o mô hình, kinh nghi m cho vay đ i v i h nghèo m t s qu c gia trên th gi i t đó rút ra bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam

CH NG 2 TH C TR NG CHO VAY H NGHÈO T I CHI NHÁNH NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ H I T NH TÂY NINH

2.1 Khái quát v th c tr ng nghèo đói t i t nh Tây Ninh

2.1.1 c đi m t nhiên, kinh t - xã h i c a t nh Tây Ninh

2.1.1.1 c đi m t nhiên

T nh Tây Ninh thu c khu v c mi n ông Nam B , có 1 thành ph thu c t nh

và 8 huy n (th).Trong đó, có 20 xã ti p giáp biên gi i Campuchia, di n tích đ t t nhiên là 4.029,6 km2 (s li u th ng kê n m 2003) Dân t c chính là Kinh (98%), ngoài ra còn có các dân t c thi u s nh : Khmer, Hoa, Ch m…V i v trí đ a lý n m

gi a các trung tâm kinh t – th ng m i là thành ph H Chí Minh và Phnôm Pênh (Campuchia), giao đi m quan tr ng gi a h th ng giao thông qu c t và qu c gia, thông th ng v i các vùng kinh t có nhi u ti m n ng phát tri n, là đi u ki n thu n

l i đ t nh phát tri n kinh t – xã h i Tây Ninh có khí h u nhi t đ i gió mùa, nhi t

đ quanh n m cao, biên đ dao đ ng nhi t nh , ch đ m a, n ng, gió th hi n r t

rõ gi a mùa m a và mùa khô M t khác Tây Ninh n m sâu trong l c đ a, ít ch u nh

nh ng v n duy trì t l phát tri n n đ nh t ng bình quân 5,5%, s n xu t công nghi p d n ph c h i t ng 16,9% so v i cùng k , d ch v t ng 20,2%, t l lao đ ng qua đào t o đ t 45%

Thu hút v n đ u t trong n c và n c ngoài đ t 287,4 tri u USD, t ng 20,6 % so

đ ng k thu t chuyên môn cao

2.1.2 Th c tr ng nghèo đói t i t nh Tây Ninh

2.1.2.1 S l ng, c c u h đói nghèo tây Ninh

Tây Ninh là t nh thu c khu v c mi n ông Nam B , ti m l c kinh t phát tri n t ng đ i khá Tuy nhiên s phát tri n kinh t gi a các vùngv n ch a đ ng b ,

nh t là nh ng vùng biên gi i, ng i dân s ng ch y u b ng ngh s n xu t nông nghi p, k t c u h t ng ch a đ c đ u t xây x ng nhi u, m t b ng dân trí th p, đ i

T k t qu s li u b ng 2.1, thì tình hình h nghèo Tây Ninh gi m c v s tuy t đ i và t ng đ i qua các n m, t 8.84% n m 2011 xu ng còn 5.99% n m

2013

t đ c k t qu trên là do có s ch đ o và nh n th c đúng đ n c a các c p chính quy n đ a ph ng v t m quan tr ng c a chi n l c X GN i s ng v t

ch t tinh th n c a ng i dân đ c c i thi n m t cách rõ nét, th c hi n có hi u qu nhi u ch ng trình h tr h nghèo và đ i t ng chính sách, h nghèo đã có ý th c

t v n lên thoát nghèo, bi t làm n t c i thi n cu c s ng, không l i trong ch vào chính sách c a Nhà n c T nh ng k t qu nh trên cho th y s quan tâm, ch

đ o đúng đ n c a Chính quy n các c p và đ c bi t vai trò quan tr ng c a NHCSXH trong th c hi n m c tiêu chi n l c X GN hi n t i và trong th i gian t i

2.1.2.2 Nguyên nhân nghèo đói t i Tây Ninh

Nghèo đói do nhi u nguyên nhân d n đ n, có nguyên nhân tác đ ng tr c

ti p, gián ti p ho c c hai, nguyên nhân khách quan và nguyên nhân ch quan, g m

m t s nguyên nhân ch y u nh :

- H t ng c s nông thôn kém phát tri n, ít đ c chú tr ng đ u t

H nghèo th ng có đ c đi m là s ng nh ng khu v c khó kh n, vùng sâu, vùng xa có đi u ki n khó kh n ít có c h i đ c ti p c n v i nh ng d ch v t t,

… , th i ti t kh c nghi t, thiên tai, d ch b nh th ng xuyên x y ra, n i mà c s h

t ng còn y u kém, giao thông đi l i khó kh n mà hàng hóa c a h s n xu t l i bán

r (do chi phí giao thông) Trong khi đó m ng l i h t ng nông thôn (nh : đ ng

xá, ch , d ch v nông nghi p…) đóng vai trò h t s c quan tr ng trong vi c c i thi n

đ i s ng dân c nông thôn thì ch a đ c đáp ng C h i làm n đ t ng ngu n thu

nh p cho nông dân vùng nông thôn không đ c c i thi n

- Do thi u v n, thi u ki n th c và k thu t trong s n xu t

Ng i nghèo không ph i là nh ng ng i không có kh n ng làm n, phát tri n s n xu t, ho c là l i bi ng Ý th c v n lên thoát nghèo c a h là r t cao Do

h không có đ v n ho c không có v n, ph i đi làm thuê, đôi khi th t nghi p h r i vào tình tr ng thi u n M t khác ki n th c c a h ch m t m c đ nh t đ nh nào

đó nên khi áp d ng k thu t m i đ t ng n ng xu t thì ch a mang l i hi u qu cao,

n u có c ch cung c p d ch v tài chính thích h p cho h thì nh t đ nh h s thoát nghèo thành công và ti n đ n cu c s ng trung bình và khá gi trong t ng lai

- Do tình tr ng th t nghi p

Không vi c làm là m t trong nh ng nguyên nhân chính gây ra nghèo đói,

th t nghi p là đ ng ngh a v i nghèo đói Thi u vi c làm và không đ công n vi c làm cho nông dân là m i th m h a l n nh t cho nh ng h gia đình s n xu t nông nghi p t t xu ng ng ng c a đói nghèo

- V n đ v s c kh e

Tình tr ng s c kh e kém, không có s c kh e c ng v i không có kh n ng lao đ ng có m i t ng quan thu n v i tình tr ng nghèo đói

- Do tình tr ng sinh đ không có k ho ch

M c dù trong th i gian qua có nhi u ch ng trình v n đ ng k ho ch hóa gia đình, m i gia đình ch nên có t 1 đ n 2 con là đ đ đ m b o cu c s ng gia đình v kinh t , s c kh e…, nh ng t l sinh hàng n m có xu h ng t ng lên đ c bi t là khu

v c nông thôn, đa s h gia đình có đông con thì th ng r i vào hoàn c nh làm ít

n nhi u làm cho thu nh p bình quân trên đ u ng i th p, t t y u d n đ n nghèo đói

- C ch chính sách th c hi n ch a đ ng b

H th ng chính sách, c ch X GN còn thi u đ ng b và ch a phù h p v i

đi u ki n th c t Công tác bình xét h nghèo và thoát nghèo còn mang n ng tính hình th c, xét theo quan h tình c m riêng, và ch y theo b nh thành tích nên nh ng gia đình nghèo th c s thì không đ c n m trong danh sách h gia đình nghèo đ vay v n Công tác đi u tra, qu n lý đ i t ng h nghèo, xã nghèo, xây d ng ch ng trình, k ho ch còn nhi u h n ch Lãnh đ o m t s đ a ph ng có t t ng trông

ch ; l i vào ngu n ngân sách h tr Nhà n c; ch a huy đ ng và khai thác đ c

h t ngu n n i l c t i ch đ th c hi n ch ng trình X GN t i đ a ph ng; ch a

n m chính xác tình hình h nghèo, c ng nh tâm t nguy n v ng c a dân nghèo đ

có bi n pháp h tr k p th i và hi u qu nh t

- M t s nguyên ch quan nhân khác

Ngoài ra, th c t m t b ph n h nghèo đói do l i bi ng lao đ ng, r u chè, c b c, ma tý, l i vào chính sách h tr c a Nhà n c, s ng ký sinh vào chính sách c a Nhà n c…N n kinh t càng phát tri n s du nh p vào nhi u t n n

xã h i mà nó là nguy c d đ n nghèo đói nh t

2.2 Khái quát v NHCSXH t nh Tây Ninh

2.2.1 S l c v quá trình hình thành và phát tri n

NHCSXH Chi nhánh tnh Tây Ninh đ c thành l p theo quy t đ nh s 64/Q - H QT ngày 14 tháng 01 n m 2003 c a Ch t ch H QT NHCSXH Vi t Nam và chính th c đi vào ho t đ ng ngày 09/04/2003, đâylà đ n v thành viên tr c thu c H i s chính, đ i di n pháp nhân theo y quy n c a T ng giám đ c trong

vi c ch đ o, đi u hành ho t đ ng c a NHCSXH trên đ a bàn t nh Tây Ninh Hi n nay Chi nhánh đã tri n khai nhi u ch ng trình tín d ng u đãi đ i v i h nghèo,

h c n nghèo và các đ i t ng chính sách khác đ t hi u qu , t o n n t ng v ng ch c cho NHCSXH Chi nhánh t nh Tây Ninh phát tri n t t h n trong nh ng n m ti p theo

Chi nhánh NHCSXH Tây Ninh có 08 phòng giao d ch NHCSXH c p huy n, v i 95

đ n v xã (ph ng, Th tr n) có 73 đi m giao d ch c p xã Biên ch ho t đ ng c a NHCSXH t nh Tây Ninh đ n cu i n m 2013 có 112 ng i

2.2.2 Ngu n v n và hi u qu cho vay c a NHCSXH t nh Tây Ninh

NHCSXH là kênh d n v n c a Chính ph đ n v i ng i nghèo và các đ i

t ng chính sách khácthông qua ph ng th c tín d ng phát tri n s n xu t, kinh

doanh t o ra thu nh p c i thi n cu c s ng, th c hi n m c tiêu X GN, phát tri n nông nghi p và nông thôn

Sau h n b y n m th c hi n Ngh đ nh s 78/2002/N -CP ngày 04/10/2002

c a Chính ph v chính sách tín d ng đ i v i ng i nghèo và các đ i t ng chính sách khác Ho t đ ng c a NHCSXH t nh Tây Ninh v i s quan tâm ch đ o và h

tr c a lãnh đ o chính quy n đ a ph ng, c a các Ban ngành, oàn th chính tr - xã

h i trong tnh đã t p trung đ c các ngu n l c tài chính đ t ng c ng ngu n v n tín d ng cho vay u đãi đ i v i h nghèo và các đ i t ng chính sách Ho t đ ng

c a NHCSXH Chi nhánh tnh Tây Ninh đã đ t đ c nh ng k t qu c th nh sau:

- V ngu n v n

n ngày 31/12/2013 t ng ngu n v n đ t 1340 t đ ng, t ng so đ u n m là 40.4 t đ ng T c đ t ng bình quân hàng n m đ t 3.1%, trong đó ngu n v n Trung

ng 1188 t đ ng chi m 94% trong t ng ngu n v n Ngu n v n huy đ ng đ c Trung ng c p bù lãi su t là 72.3 t đ ng, t ng 0.587 t đ ng so v i đ u n m, chi m 3.7% trong t ng ngu n v n Ngu n v n huy đ ng qua t TK & VV là 28.8 t

đ ng, t ng 1.5 t đ ng Ngu n v n nh n y thác đ u t t ngân sách đ a ph ng là 50.5 t đ ng, t ng 2.2 t đ ng, chi m 2.1% trong t ng ngu n v n Nh v y t ng ngu n v n c a NHCSXH Tây Ninh không ng ng t ng lên qua các n m, t ngu n

v n TW, đ a ph ng và ti n g i ti t ki m c a h vay và các t ch c kinh t , đi u này ch ng t s quan tâm c a ng và Nhà n c đ n ho t đ ng c a NHCSXH

nh m th c hi n có hi u qu m c tiêu X GN

B ng 2.2 C c u ngu n v n c a NHCSXH t nh Tây Ninh

d ng đ c xem là nghi p v chính t o ra thu nh p cho ngân hàng T c đ t ng

tr ng tín d ng qua các n m không ng ng t ng lên c tuy t đ i và t ng đ i T ba

ch ng trình tín d ng nh n bàn giao (ch ng trình cho vay h nghèo nh n bàn giao

t ngân hàng NHNg, ch ng trình cho vay tr c ti p h c sinh- sinh viên có hoàn

c nh khó kh n nh n bàn giao t ngân hàng Công th ng, ch ng trình cho vay gi i quy t vi c làm nh n bàn giao t Kho b c) đ n nay NHCSXH t nh Tây Ninh đã th c

hi n đ c 10 ch ng trình tín d ng: ch ng trình cho vay h nghèo; cho vay gi i quy t vi c làm; cho vay h c sinh- sinh viên có hoàn c nh khó kh n; cho vay n c

s ch và v sinh môi tr ng nông thôn; cho vay xu t kh u lao đ ng có th i h n

n c ngoài; cho vay h s n xu t kinh doanh thu c các xã vùng khó kh n; cho vay

h nghèo v nhà ; cho vay th ng nhân ho t đ ng th ng m i t i vùng khó kh n; cho vay h c n nghèo; cho vay khác

B ng 2.3 Tr c tr ng cho vay c a NHCSXH t nh Tây Ninh t 2011- 2013

Trong h n Quá h n Trong h n Quá h n Trong h n Quá h n

1 Cho vay h nghèo 311.69 6.42 312.01 8.26 312.73 7.7

+ Ch ng trình cho vay h c sinh- sinh viêncó hoàn c nh khó kh n

ây là ch ng trình tín d ng đã đ c th c hi n t n m 1995, tuy nhiên

nh ng n m tr c đây do ngu n v n cho vay c a ch ng trình này còn h n ch , chính sách cho vay ch a phù h p, ch a đ c các Ngân hàng chú tr ng nên t n m

1995 đ n đ u n m 2003 ch cho vay đ c 2,7 t đ ng Th c hi n Quy t đ nh s 157/Q -TTg c a Th t ng v tín d ng u đãi đ i v i h c sinh sinh viên có hoàn

c nh khó kh n đã t o đi u ki n h tr m t ph n chi phí cho con em nh ng gia đình khó kh n đ c ti p t c đ n tr ng n ngày 31/12/2013t ng d n đ t 400.71 t

đ ng, n quá h n 4.25 t đ ng chi m 1.06% d n cho vay Ch ng trình tín d ng

đã th c s giúp cho hàng ch c ngàn HSSV viên có hoàn c nh khó kh n yên tâm h c hành, ít có tình tr ng HSSV có hoàn c nh khó kh n ph i b h c vì không có ti n trang tr i chi phí h c t p Tín d ng đ i v i HSSV đã th c s mang l i ni m tin cho nhi u gia đình có con đang theo h c đ i h c, cao đ ng, trung c p, h c ngh

Tuy nhiên bên c nh nh ng k t qu đ t đ c v n còn m t s t n t i ó là, tình tr ng xác nh n cho vay h gia đình không đúng, không th t s khó kh n, xét cho vay mang tính đãi trà, mi n có con h c là đ c vay v n, hay tình tr ng HSSV

đã ra tr ng nh ng không tìm đ c vi c làm, h không có ý th c tr n c tình, chay … Ngoài ra ph i k đ n ngu n v n cho vay, m c dù ch ng trình tín d ng HSSV đã đ c s quan tâm c a Chính ph và các B , ngành trong vi c t o thu n

l i v chính sách cho vay v b trí ngu n v n cho ch ng trình, nh ng ngu n v n cho vay c a ch ng trình v n th b đ ng

+ Ch ng trình cho vay các đ i t ng chính sách đi lao đ ng có th i h n

n c ngoài

Th c hi n theo Quy t đ nh s 319/NHCSXH ngày 02/05/2003 h ng d n nghi p v cho vay đ i v i các đ i t ng chính sách đi lao đ ng có th i h n n c ngoài i t ng khách hàng là v (ch ng), con c a li t s , th ng binh, con c a Anh hùng l c l ng v trang, Anh hùng lao đ ng…, cho vay v n u đãi nh m m c đích gi i quy t vi c làm, t ng thu nh p, nâng cao trình đ ngh nghi p cho ng i lao đ ng, t ng ngu n thu cho đ t n c và m r ng quan h h p tác v i các n c

trên th gi i

D n đ n tháng 31/12/2013 là 0.850 t đ ng, trong đó n quá h n chi m 0.017 t đ ng chi m 2% d n cho vay Hi n nay cho vay xu t kh u lao đ ng ch

y u t p trung th tr ng lao đ ng Malaysia và Hàn Qu c, th tr ng cho vay còn

bó h p, s ti n cho vay th p ch a đáp ng đ c nhu c u c a ng i đi lao đ ng nên

hi u qu c ng trình th c t mang l i ch a cao

+ Ch ng trình cho vay gi i quy t vi c làm (GQVL)

n ngày 31/12/2013, d n đ t 84.23 t đ ng (trong đó n trong h n 83.02

t đ ng, n quá h n 1.21 t đ ng chi m 1.43% d n cho vay Ch ng trình cho vay GQVL có tác đ ng m nh m đ n ho t đ ng đ u t m r ng các làng ngh truy n th ng đ a ph ng nh ngh đan mây trexu t kh u huy n Hòa Thành, tráng bánh tráng xu t kh u Tr ng Bàng…, không ng ng c i thi n cu c s ng c ng

đ ng dân c đ a ph ng nh t là khu v c nông thôn, t o thêm nhi u vi c làm cho lao đ ng nhàn r i đ a ph ng, tuy nhiên ngu n v n cho vay đ i v i ch ng trình này còn h n ch , ch a đáp ng đ c nhu c u vay v n GQVL Hi u qu t o vi c làm

ch a rõ nét, nh t là các d án thu c nhóm h

+ Ch ng trình cho vay n c s ch và v sinh môi tr ng nông thôn (NS&VSMT)

Th c hi n theo Quy t đ nh s 62/2004/Q -TTg ngày 16/04/2004 c a Th

t ng Chính ph i t ng vay v n là các h gia đình nông thôn có nhu vay v n

đ c i t o, s a ch a và xây d ng m i công trình NS&VSMT D n cho vay đ n tháng 31/12/2013 là 261.32 t đ ng, n quá h n chi m 0.4%

Ngày 03/03/2014, Th t ng Chính ph ký quy t đ nh s 18/2014/Q -TTg nâng m c cho vay lên 6 tri u/1 công trình (tr c đây là 4 tri u đ ng/ công trình), góp ph n th c hi n Chi n l c qu c gia v c p n c s ch và v sinh môi tr ng nông thôn, thông qua ch ng trình tín d ng u đãi này giúp ng i dân có đ c ngu n n c s ch, c i t o đi u ki n v sinh có cu c s ng s ch s và v sinh h n,

đ m b o s c kh e t t h n đ ng th i là m t ngu n l c quan tr ng đ th c hi n m c tiêu v c p NS&VSMT Ch ng trình tìn d ng v NS&VSMT mang l i nhi u hi u

qu thi t th c, tuy nhiên nhu c u vay v n c a ch ng trình NS&VSMT c a ng i dân là r t l n, trong khi đó ngu n v n đáp ng nhu c u vay quá ít;

+ Ch ng trình cho vay h nghèo v nhà

Th c hi n Ngh quy t 30a/2008/NQ-CP c a Chính ph v ch ng trình h

tr gi m nghèo nhanh và b n v ng T ng d n đ n tháng 31/12/2013 đ t 9.73 t

đ ng, đây là ch ng trình tín d ng mang tính nhân v n r t l n, m c dù s ti n cho vay không nhi u (8 tri u đ ng/h ) nh ng đã ph n nào giúp ng i nghèo có đ c ngôi nhà n đ nh, có an c m i l c nghi p, Ngh quy t 30a đã th c s có ý ngh a r t

+ Ch ng trình cho vay h s n xu t kinh doanh thu c vùng khó kh n

Th chi n Quy t đ nh s 31/2007/Q - TTg ngày 05/03/2007 c a Th t ng Chính ph v tín d ng đ i v i h gia đình s n xu t, kinh doanh vùng khó kh n vay

u đãi đ SXKD n tháng 31/12/2013 t ng d n là 198.28 t đ ng, n quá h n 0.486 t đ ng Ngu n v n tín d ng u đãi t o đi u ki n cho các h SX-KD chuy n

đ i c c u cây tr ng v t nuôi, t o đi u ki n h vay t v n lên b ng chính s c c a mình c i thi n cu c s ng t o thu nh p n đ nh, duy trì và tái t o ngu n v n đ u t ,

tr n cho ngân hàng khi đáo h n Nhu c u vay c a ch ng trình cho vay h

SX-KD vùng khó kh n đòi h i m t ngu n v n l n trong khi ngu n v n th ng không đáp ng đ

+ Cho vay khác: T ng d n tháng 31/12/2013 là 26.12 t đ ng, n quá h n 1.3 t đ ng chi m t l 4.9%

+ Cho vay h nghèo

n ngày 31/12/2013 t ng ngu n v n cho vay h nghèo là 320.43 t đ ng,

n quá h n chi m 2.4% d n cho vay h nghèo

Theo quy t đ nh s 34/Q -H QT- NHCSXH thì t ngày 01/05/2014 nâng m c cho vay t i đa đ i v i h nghèo là 50 tri u đ ng/h , quy t đ nh này th t s r t có ý ngh a trong th c t , t ng b c góp ph n th c hi n thành công chi n l c qu c qia

v xóa đói gi m nghèo

Vì NHCSXH là ngân hàng ho t đ ng không vì m c đích l i nhu n, vì m c tiêu X GN nên đ i t ng khách hàng là h nghèo và các đ i t ng chính sách khác nên t tr ng cho vay h nghèo chi m ph n l n trong t ng doanh s cho vay hàng

n m và t ng đ u qua các n m, NHCSXH ph i h p tích c c v i các h i đoàn th

nh n y thác th c hi n giám sát vi c s d ng v n vay sao cho có hi u qu duy trì

đ c ngu n v n đ ti p t c vòng quay m i, t ng thu nh p, t o ngu n tr n đ nh trong trong t ng lai

+ Cho vay h c n nghèo

Nh m h tr các h gia đình thoát nghèo m t cách b n v ng, tránh r i vào tái nghèo, ch ng trình tín d ng cho vay h c n nghèo ra đ i theo quy t đ nh s 15/2013/Q - TTg áp d ng t tháng 04/2013 n 31/12/2013 d n đ t 22.74 t

đ ng, do m i th c hi n nên không phát sinh n quá h n

Theo quy t đ nh s 34/Q -H QT- NHCSXH thì t ngày 01/05/2014 nâng m c cho vay t i đa đ i v i h c n nghèo là 50 tri u đ ng/h

2.2.3 C ch cho vay h nghèo t i NHCSXH t nh Tây Ninh

+ Có h kh u th ng trú ho c có đ ng ký t m trú dài h n t i đ a ph ng n i cho vay

+ Có tên trong danh sách h nghèo xã (ph ng, th tr n) s t i theo chu n nghèo do B L TB&XH công b t ng th i k

+ Ph i là thành viên t TK&VV

− Th i h n cho vay

Th i h n cho vay c n c vào m c đích s d ng v n vay; chu k s n xu t c a

t ng lo i cây tr ng, v t nuôi, chu k kinh doanh

+ Ng n h n: cho vay đ n 12 tháng

+ Trung h n: cho vay t 12 tháng đ n 60 tháng

+ Dài h n: cho vay trên 60 tháng

− Lãi su t cho vay và chi phí vay v n

Th c hi n chính sách u đãi v lãi su t cho vay đ i v i h nghèo do Th

t ng Chính ph quy t đ nh cho t ng th i k , th ng nh t trong ph m vi c n c NHCSXH cho vay h nghèo v i lãi su t th p h n lãi su t th tr ng M c lãi su t 0.6%/ tháng, lãi su t quá h n b ng 130% lãi su t cho vay trong h n Ngoài lãi su t

cho vay, h nghèo vay v n không ph i tr thêm b t k m t kho n phí nào khác

− M c cho vay

M c cho vay đ i v i h nghèo đ c xác đ nh c n c vào nhu c u vay v n;

v n t có và kh n ng hoàn tr n c a h vay T ng m c cho vay t i đa không quá