ĐÁNH GIÁ ẢNH HƯỞNG CỦA CHÍNH SÁCH BẢO HỘ THƯƠNG MẠI TRONG NGÀNH THÉP KHÔNG RỈ ĐẾN CÁC DOANH NGHIỆP SỬ DỤNG THÉP TẠI VIỆT NAM.PDF

Nghiênăc uăc aăNgơnăhƠngăTh ăgi iă2002 choăth y vi căd b ăthu ăquanălƠmă gi măgiáăhàng nh păkh u,ăd năđ năgiáătiêuădùng gi m,ădoăđóălƠmăgi măchiăphíăcho n năkinhăt .ăT ădoăhóaăc ngăd năđ

*****

CỄCăDOANHăNGHI PăS ăD NGăTHÉPăT IăVI TăNAM

LU NăV NăTH CăS KINHăT

TP.ăH ăCHệăMINHă- N Mă2014

TR NGă IăH CăKINHăT ăTHĨNHăPH ăH ăCHệăMINH

*****

CỄCăDOANHăNGHI PăS ăD NGăTHÉPăT IăVI TăNAM

Chuyên ngành : Qu năTr ăKinh Doanh Mưăs : 60340102

LU NăV NăTH CăS KINHăT

TP.ăH ăCHệăMINHă- N Mă2014

M căl c

L IăCAMă OAN

Tôi camăđoanăbƠiănghiênăc uănƠyălƠăk tăqu ălƠmăvi căc aăcáănhơnă

tôi,ăd iăs ăh ngăd năkhoaăh căc aăPGSăTSăNguy năV năNgưi.ăCácă

môăhìnhăvƠăs ăli uăđ cănêuătrongăbƠiălƠătrungăth c.ăTôiăxinăhoƠnătoƠnă

ch uătráchănhi măv ătínhătrungăth căc aăđ ătƠiănghiênăc uănƠy

Tp.H ăChíăMinh,ăthángă6 n mă2014

Tácăgi

Ph măTh ăThuăH ng

L IăCAMă OAN

DANHăM CăB NGăBI U

DANHăM CăHỊNHăV ă- BI Uă

DANHăM CăCH ăVI TăT T

CH NGă1:ăT NGăQUANăV ă ăTĨIăNGHIểNăC U 1

1.1LụăDOăCH Nă ăTĨI: 1

1.2 IăT NGăVĨăM CăTIểU NGHIểNăC U 7

1.3PH MăVIăVĨăPH NGăPHỄPăNGHIểNăC U 8

1.4ÝNGH AăTH CăTI NăC Aă ăTĨI 9

1.5B ăC CăC AăLU NăV N 9

CH NGă2:ăC ăS ăLụăTHUY TăVĨăMỌăHỊNHăNGHIểNăC U 10

2.1M TăS ăKHỄIăNI M 10

2.2C ăS ăLụăTHUY T 13

2.2.1 Mô hình cân b ng t ng ph n (Computable Partial Equilibrium - CPEM) 13 2.2.1.1 Mô hìnhăt ngăquát 13

2.2.1.2ăCácă nhăh ngăphúcăl iăc aărƠoăc năth ngăm i 15

2.2.1.3ăHƠmăs ăcungăvƠăc u 17

2.2.1.4ăS ăcoăgiưnăc aăcungăvƠăc u 20

2.2.2 C s lý thuy t đ đánh giá nh h ng c a b o h đ n s phát tri n c a doanh nghi p 21

2.2.2.1ăKhungălỦăthuy t 21

2.2.2.2ăM tăs ănghiênăc uătr căđó 23

2.2.2.3ăCácăgi ăthi tănghiênăc u 26

2.2.2.4ăMôăhìnhănghiênăc uăđ ăxu t 30

CH NGă3:ăTHI TăK ăNGHIểNăC U 31

3.1.1 Quy trình c l ng 31

3.1.2 i u ki n cho vi c c l ng 31

3.2PHỂNăTệCHă NHăH NGăC AăB OăH ă NăS ăPHỄTăTRI NăC AăDOANHăNGHI PăS ă D NGăTHÉPăT IăVI TăNAM 32

3.2.1 Quy trình nghiên c u 32

3.2.2 Quy trình nghiên c u 33

3.2.2.1ăNghiênăc uăđ nhătính 34

3.2.2.2ăNghiênăc uăđ nhăl ng 34

3.2.3 Các thang đo trong nghiên c u 35

3.2.2.1ăThangăđoăch tăl ngăs năph m 36

3.2.2.2ăThangăđoăch ngălo iăs năph m 36

3.2.2.3ăThangăđoăn ngăxu tăs năxu t 37

3.2.2.4ăThangăđoăchiăphíăs năxu t 37

3.2.2.5ăThangăđoăkh ăn ngăthíchă ng 38

3.2.2.6ăThangăđoăs ăphátătri năc aădoanhănghi p 38

3.2.4 Tóm l c quy trình th c hi n nghiên c u 39

CH NGă4:ăK TăQU ăNGHIểNăC UăVĨă CăL NG 40

4.1 CăL NGăCHIăPHệăB O H ăTRONGăNGĨNHăTHÉPăKHỌNGăR ăT IăVI TăNAM 40

4.1.1 c l ng các tham s co giãn c a mô hình CPEM 40

4.1.2 S thay đ i trong giá và s n l ng c a hàng trong n c và hàng nh p kh u 40

4.2K TăQU ăNGHIểNăC UăMỌ HÌNHăPHỂNăTệCHă NHăH NGăC AăB OăH 43

4.2.1 c đi m c a m u kh o sát 43

4.2.2 Ki m đ nh thang đo 44

4.2.2.1ăKi măđ nhăđ ătinăc yăc aăthangădo 45

4.2.2.2ăPhơnătíchănhơnăt ăkhámăphá 47

4.2.3 Mô hình nghiên c u hi u ch nh 52

4.2.4.2ăPhơnătíchăh iăquyăb i 55

4.2.4.3ăPhơnătíchăk tăqu ănghiênăc u 57

4.2.4.4ăKi măđ nhăcácăgi ăđ nhăc aămôăhìnhăh iăquy 58

4.2.4.5 Ki măđ nhăcácăgi ăthuy tănghiênăc u 61

4.2.5 Phân tích nh h ng c a các bi n đ nh tính đ n s phát tri n c a doanh nghi p 62

CH NGă5:ăK TăLU NăVĨăKI NăNGH 64

5.1K TăLU N 64

5.2HÀM Ý CHÍNH SÁCH CHO DOANHăNGHI P 65

5.2.1 V i các doanh nghi p s n xu t thép không r trong n c 65

5.2.2 V i các doanh nghi p có s d ng đ u vào là nguyên li u thép không r 65

5.3H NăCH ăVĨăH NGăNGHIểNăC UăTI PăTHEO 65

5.3.1 H n ch 65

5.3.2 H ng nghiên c u ti p theo 66

TĨIăLI UăTHAMăKH O

DANHăM CăPH ăL C

B ngă1.1ăM căthu ăthépăkhôngăr ăápăd ngăchoăm tăs ăn cănh păkh uăchínhăvƠoăVi tă

Nam 4

B ngă2.1:ăCácă nhăh ngăphúcăl iătrênăc ăhaiăth ătr ngăkhiăt ădoăhóa 17

B ngă3.1:ăCácăthangăđoăs ăd ngătrongănghiênăc u 35

B ngă3.2:ăThangăđoăch tăl ngăs năph măsauăkhiăhi uăch nh 36

B ngă3.3:ăThangăđoăch ngălo iăs năph măsauăkhiăhi uăch nh 36

B ngă3.4:ăThangăđoăn ngăxu tăs năxu tăsauăkhiăhi uăch nh 37

B ngă3.5:ăThangăđoăchiăphíăs năxu tăsauăkhiăhi uăch nh 37

B ngă3.6:ăThangăđoăkh ăn ngăthíchă ngăsauăkhiăhi uăch nh 38

B ngă3.7:ăThangăđoăs ăphátătri năc aădoanhănghi păsauăkhiăhi uăch nh 38

B ngă4.1:ăcácăthamăs ăcoăgiưnăc aăngƠnhăthépăkhôngăr ăđ că căl ng 40

B ngă4.2:ăS ăthayăđ iătrongăgiáăvƠăs năl ngăkhiăkhôngăcóăb oăh 41

B ngă4.3:ăHi uăqu ăc aăt ădoăhóaăth ngăm iătrênăngƠnhăthépăkhôngăr ă(tri uăUSD) 42 B ngă4.4.ă căđi măm uănghiênăc u 44

B ngă4.5 K tăqu ăch yăCronbach’săAlphaăcho cácăkháiăni mănghiênăc u 46

B ngă4.6 K tăqu ăch yăEFA cho các bi năđ căl p 49

B ngă4.7 K tăqu ăch yăEFA cho bi năph ăthu c 51

B ng.4.8.ăCácăgi ăthuy tătrongămôăhìnhănghiênăc uăhi uăch nh 53

B ngă4.9.ăK tăqu ăphơnătíchăt ngăquan 55

B ngă4.10ăT ngăk tăămôăhìnhăh iăquyăb i 55

B ngă4.11.ă ánhăgiáăs ăphùăh păc aămôăhìnhăậ ANOVA 56

B ngă4.12.ăB ngăthôngăs ăc aămôăhìnhăh iăquyătuy nătính 56

B ngă4.13.ăK tăqu ăki măđ nhăcácăgi ăthuy tănghiênăc u 62

B ngă4.14ăH uăki măđ nhăANOVA 63

Hìnhă2.1:ăHi uă ngăc aăth ătr ngănh păkh uăkhiălo iăb ărƠoăc năth ngăm i 14

Hình 2.2: Hi u ng c a th tr ngătrongăn c khi lo i b các rào c năth ngăm i 15

Hìnhă2.1ăMôăhìnhănghiênăc uăđ ăxu t 30

Hìnhă3.1:ăQuyătrìnhănghiênăc u 33

Hình 4.1ăMôăhìnhănghiênăc uăhi uăch nh 53

Bi uăđ ă4.1.ă ăth ăphơnătán 59

Bi uăđ ă4.2.ăBi uăđ ăt năs ăc aăph năd ăchu năhóa 59

Bi uăđ ă4.3ăBi uăđ ăt năs ăP-P 60

CIFăăăăă:ăGiáăt iăc ngăc aăbênămuaă(CostăInsuraneăandăFreight)

CLSPăă:ăCh tăl ngăs năph m khiăcóăb oăh

CPME :ăMôăhìnhăcơnăb ngăt ngăph nă(Computable Partial Equilibrium Model) GDPăăăă:ăT ngăs năph măqu căn i

HQSXă:ăHi uăqu ăs năxu tăkhiăcóăb oăh

IMFăăăăă:ăQu ăti năt ăqu căt

MMSPă:ăCh ngălo iăs năph măkhiăcóăb oăh

CH NGă1:ăT NGăQUANăV ă ăTĨIăNGHIểNăC Uă

1.1 Lý doăch năđ ătƠi:

TrongăcácătƠiăli uăv ăkinhăt ,ăt các lỦăthuy t kinhăđi năcho t iălỦăthuy t hi năđ i,ă

nh ă lỦă thuy tă soă sánh l iă th c aă Ricardo, mô hình Hecher-Ohlin-Samuelsonầ và nhi u nghiênăc uăth cănghi m đưăch ngăminhăr ngăt ădo hóa th ngăm i mangăl iă

nh ngăl iăíchătoăl n aăs ăcác nghiênăc uăđ u ch ăraăr ngăt ădoăhóaăs d năđ n t ăl ă

t ngă tr ng kinhă t ă cao h n,ă b nă v ngă h n.ă H nă n a, cácă n c có m că đ ă b oă h

th ngăm iăcaoăh năth ngăcó s t ngătr ngăn ngăsu tăth păh nănh ngăn c ítăb oă

h ăVìăv y,ăs ăc iăm ăvƠăt ădoăhóa th ngăm iăchínhălƠăy uăt ăgiúp t ngăn ngăsu tălao

đ ngăvƠăt ngăc ngăkh ăn ngăc nhătranh trênătr ngăqu căt

Trên th căt ,ăb tăc ăkhiănƠoărƠoăc năth ngăm i đ căthƠnhăl p ăm tăqu căgia,

ng iătiêuădùngătrongăn c s ăb ăthi tăthòi, chínhăph ăvƠ các nhà s năxu tătrongăn c

đ căl i Hufbauer và Elliott (1994) đưăs ăd ngămô hình cân b ng b ph n (CPEM ) cùngăv iăcácăthôngăs ăđƠnăh iăđ ăđoăl ngăchiăphíăs năxu tăchoă21ăngƠnhăđ căb oăh ă

cao t iăHoaăK ăn mă1990ătr ăgiáă kho ng 200ăt ăUSD, chi m 5%ăt ngătiêuădùngăcáă

nhân K tă qu choă th yă ng iă tiêuă dùng đ c l i t i 70ă t ă USDă (t ngă đ ngă v iă1,3%ăt ngăs năph măqu căn iăM - GDP)ăn uăM ăn iăl ngăt tăc ăcác hàng rào thu ă

quan và h n ng ch nh p kh u B ngăph ngăphápăt ngăt ,ăYanshengăetăal.ă(1998) đưăcăl ng chiăphíăb oăh choă25ăngƠnhăđ căb oăh ăcaoă ăTrungăQu căvƠăphátăhi năra

r ngătrongăng năh n chi phí do t ădoăhóaăth ngăm iăs ălƠăđángăk ăkhi s năl ngăs nă

xu tătrongăn căs tăgi mă(gi măkho ng 40ăt ăUSD,ăb ngă32%ăs năl ngătr căkhiăt ă

do hóa)ăvƠăth tănghi păgiaăt ngă(kho ngă11,2 tri uălaoăđ ng).ăTráiăl i,ăng iătiêuădùng

s ăđ căl iăs ăti n lênăt iă35ăt ăUSDăhƠngăn m

ăVi tăNam,ăchínhăsáchăđ iăm iăvƠoăcu iănh ngăn mă1980ăđưăd năđ năs ăt ngă

tr ngăcaoăh nătrongăn năkinhăt ăTuyănhiên,ăđ ăti păt căphátătri năb năv ng,ăVi tăNamă

c năđ yănhanhăt căđ ăh iănh păvƠoăn năkinhăt ăth ăgi i,ăvƠătr ăthƠnhăm tăthƠnhăviênă

c aăWTOălƠăm tăb căquanătr ngătrongăquáătrìnhăh iănh p hóa T ăkhiăgiaănh păvƠoăt ă

ch căth ngăm iăth ăgi iăWTO,ădù ti năhƠnhăm ăc aăn năkinhăt ăvƠăhoƠăvƠoăxuăth ăt ă

do hoá,ăVi tăNamăv năluônăduyătrìăm tăs ăbi năphápăb oăh ăm uăd chăchoăm tăs ăs nă

ph măvƠăngƠnhăhƠngăn iăđ a.ă

S căc nhătranhăc aăhƠngăhóaăVi tăNamătrênăth ătr ngătrongăvà ngoài n căcòn

h năch soăv iăcácăđ iăth ăkhác.ăVi tăNamăc ngălƠăm tătrongănh ngăqu căgiaăđiăsauă

trong quá trình t ădoăhóaăth ngăm i Vìăv y,ăv năcònăthi uăcácăđi uăki năc năthi tăđ ă

h iănh p.ăM tăkhiăthu ăxu tăgi măvƠăh năng chăđ călo iăb ,ăhƠngăhóaădo Vi tăNamă

s năxu t s ăb c nhătranhăquy tăli t ngayăt iăth ătr ngăn iăđ a.ăBênăc nhăl iăíchăt ăgiáăhƠngăhóaăth păh n,ăn năkinhăt ătrong n c s gánhănhi uăthi tăh i nh ăvi c suy gi mă

s năxu tătrongăn c,ăd năđ năs ăs tăgi mătrongădoanhăthuăc aăc ăquanăthu

ưăcóănhi uănghiênăc u v ătácăđ ngăc aăb oăh ăth ngăm iăt iăVi tăNamănh ănghiênăc uăc aăIMF,ăNgơnăhƠngăTh ăgi i,ăCIE IMF (2001) ch ăra r ngăb oăh ăt iă

Vi tăNam đưăd năđ n s thi uăhi uăqu trong l nhăv căs năxu tăvà quy mô kinhăt ăch aă

t ngăx ng v iăti măn ng.ăVíăd ,ăt tăc ăcácănhƠăs năxu tăxeăh iăđưăm tăti năm cădùăgiáăxeăđ nătayăng iătiêuădùngăt ngăg p baăl năgiáăch a thu ăB oăh c ngălàm t ngăg păđôiăgiáăxeămáy nh păkh u Giáăc aăphơnăbón,ăxiăm ng,ăs tăthép,ăvƠăđ ngăc ngăcaoă

h năsoăv iăgiáăkhôngăch u thu ăítănh tă20%.ăNó còn gây ra nh ngătácăđ ngăgiánăti pă

khác nh ăs ăphơnăb ăsaiăl chăcácăngu năl c,ăgiáăc ăcaoăh n,ăvƠăth tănghi păkhôngăc iăthi n

Nghiênăc uăc aăNgơnăhƠngăTh ăgi iă(2002) choăth y vi căd b ăthu ăquanălƠmă

gi măgiáăhàng nh păkh u,ăd năđ năgiáătiêuădùng gi m,ădoăđóălƠmăgi măchiăphíăcho n năkinhăt ăT ădoăhóaăc ngăd năđ năt ngăvi căxu tăkh uăc ngănh s năl ngăngƠnh, đi uă

này cho th yăvi căm ăr ngăc a ho tăđ ngăkinhăt ă

Warner (2001) c ngănh n th yăvi căb oăh ăs năxu tătrongăn căđ ăthayăth ănh pă

kh uălà khôngăhi uăqu ,ănóălƠmăm tăc ăh iăthuăhút đ uăt ătr căti păn căngoƠiăvƠăđ uă

t ătrongăn căđ iăv iăcácăl nhăv căcó m căđ ăb oăh cao, làm giáăcaoăh năkhi nh pă

kh uăhƠng hóa,ăthamănh ngăx yăraăvà chi phí trong th ngăm i t ngăcao

TrongăngƠnhăthép,ăđ căbi tălƠăthépăkhôngăr ,ăv iăn năs năxu tănonătr ,ăg nănh ă

tr căđơyăph iănh păkh uăhoƠnătoƠnăthìănayătrong đưăcóăm tăs ănhƠămáyănh pănguyên

li uăcánănóng v ăs năxu tăra thƠnhăph măcungăc păchoăth ătr ngătrongăn c Là ngành

m iăphátătri n,ăkinhănghi măv ăqu nălỦăs năxu t,ăqu nălỦăchiăphíăcònă y u,ă nênăch tă

l ngăvƠăch ngălo iăch aăđaăd ng,ăch aăđápă ngăđ cănhuăc uătrong n c Tuy nhiên,

tháng 12 n mă2013, nh măkhuy năkhíchăs năxu tătrongăn c,ăki măsoátănh păkh u,ă

ki măch ănh păsiêuănhƠăn căđưăbanăhƠnh cácăbi năphápăb oăv ăchoăngƠnhănƠy C th ă

là:

Ngày 6-5-2013,ăC căQu nălỦăc nhătranhă(B ăCôngăTh ng)ăthôngăbáoăđưănh n

đ căh ăs ăc aăCôngătyăTNHHăPoscoăVSTă(PoscoăVST)ăvƠăCôngătyăC ăPh n Thép khôngăr Hòa Bình (Thépăkhôngăr HòaăBình),ăyêuăc uăđi uătraăvƠăápăd ngăbi năphápă

ch ngăbánăpháăgiáăđ iăv iăs năph măthépăkhôngăg ăcánăngu iăđ căNKăvƠoăVi tăNamă

t ă4ăqu căgia/vùngă lưnhăth :ăTrungăQu c,ă MalaysiaăvƠăIndonesia,ă Ơiă Loană(Trungă

Qu c).ăTrongăs ănƠy,ăm căthu ăsu tăNKăt ăTrungăQu c,ăMalaysiaăvƠăIndonesiaăđangă

là 0%

Tr căđó,ăCôngătyăthépăPoscoăVSTă- hi nălƠănhƠămáyăthépăkhôngăg ăcánăngu iă

l nănh tăVi tăNamăv iăcôngăsu tă235.000ăt năthépăkhôngăg ăcánăngu iă- choăbi tăđưă

ch uăl ădoăb ăc nhătranhăt ăhƠngănh păkh uăgiáăr ăDoăv y,ăPoscoăVSTăvƠăCôngătyăc ă

ph năThépăkhôngăr HòaăBìnhăcùngăg iăđ năki nălênăC căQu nălỦăc nhătranhă(B ăCôngă

Th ng),ăyêuăc uăápăd ngăm căthu ăch ngăbánăpháăgiáăt ă20- 40%ăđ iăv iăs năph mă

trên

M căthu ăvƠătênăcôngătyăc aă4ăn căb ăápăthu ăch ngăbánăpháăgiáăthépăkhôngăg ăcánăngu i nh ăb ngă1.1ăd iăđơy:

B ngă1.1ăM căthu ăthépăkhôngăr ăápăd ngăchoăm tăs ăn cănh păkh uăchínhă

vƠoăVi tăNam

N c/Vùngălưnh

th TênănhƠăs năxu t/xu tăkh u

M căthu ăch ngăbánăpháă

PT Jindal Stainless Indonesia

CácănhƠăs năxu tăkhác

(Ngu n: C c Qu n lý c nh tranh thu c B Công Th ng)

Thépăkhôngăg ălƠăm tăhƠngănh păkh uăth ăbaăvƠoăVi tăNamăb ăki năliênăquanăđ năphòngăv ăth ngăm i,ănh ngălƠăm tăhƠngăđ uătiênăb ăki năbánăpháăgiáăt iăth ătr ngă

Vi tăNamăk ăt ăkhiăphápăl nhăquyăđ nhăv ăch ngăbánăpháăgiáăđ iăv iăhƠngăhóaănh pă

kh uăvƠoăVN đ căbanăhƠnhăt ăn mă2004ăđ nănay

Vi căđi uătraăápăd ngăbi năphápăch ngăbánăpháăgiáăđ iăv iăm tăhƠng thép không

g ă cánă ngu iă cóă mưă h ă s g m:ă 7219.32.00;ă 7219.33.00;ă 7219.34.00;ă 7219.35.00;ă

7219.90.00;ă7220.20.10;ă7220.20.90;ă7220.90.10;ă7220.90.90ănh păkh uăvƠoăVi tăNamă

t ăTrungăQu c,ăIndonesia,ăMalaysiaăvƠă ƠiăLoan (C căqu nălỦăc nhătranh,ă2014)

Ngày 2/72013,ă B ă Côngă Th ngă quy tă đ nhă m ă cu că đi uă traă theoă đ nă ki n.ă

NgƠyă30/9/2013,ăC căqu nălỦăc nhătranhăthôngăbáoăgiaăh năth iăh năquy tăđ nhăs ăb ă

ch m nh tăt iăngƠyă2-12-2013

Ngày 29/10/2013,ă 18ă doanhă nghi p l nă s nă xu tă hƠngă tiêuă dùng,ă v tă li uă xơyă

d ng ăs ăd ngănguyênăli uăthépăkhôngăg ăđưăđ ngălo tăkỦăki năngh ăg iăB ătr ngăB ăCôngăTh ngăvƠăC căQu nălỦăc nhătranhăđ ăngh ăd ngăđi uătra,ătránhăápăthu ăch ngăbánăpháăgiáăđ iăv iăthépăkhôngăg ănh păkh u

Ngày 3/12/2013,ăC căqu nălỦăc nhătranhăđưăcôngăb ăk tălu năs ăb ăv ăvi căápăthu ăch ngăbánăpháăgiáăvƠăki năngh ăt măth iăápăm căthu ănƠyătrongă120ăngƠy Th că

t ,ăth iăgianăv aăqua,ăthu ănh păkh uăthép cánăngu iăkhôngăg ăđưăliênăt căt ngăt ă0%,ă5%ăr iănayălƠă10%.ăN uăti păt căt ngăn aătheoăđ ăxu tăc aăhaiădoanhănghi p chi mă

ph năl năth ăph năthépăkhôngăg ăcánăngu iătrênăthìăs ăkhi năhƠngăch cădoanhănghi p khácăkhóăkh năvìăgiáănguyênăli uăquáăcao

S ăki nănƠyăđưălƠmăd yălênăm tălƠnăsóngăph năđ iăc aăcácădoanhănghi păs năxu tă

s năph măt ănguyênăli uăthépăkhôngăg ăh nă20ădoanhănghi p s năxu tăs ăd ng nguyên

li uă thépă khôngă r nh pă kh uă đưă cóă đ nă g iă lênă C că Qu nă lỦă c nhă tranhă B ă Côngă

Th ng đ ăngh ălùiăth iăh năápăthu ăđ ăgi măb tăkhóăkh năchoădoanhănghi p B iăl ,

k tălu năápăthu ăch ngăbánăpháăgiáăvƠăth căhi nătrongă120ăngƠyălƠăch aăđánhăgiáăh tătácăđ ngămƠădoanhănghi p nh păkh u ph iăch u

Tr căh t,ătrongăth iăđi mănƠy,ăn uăm căthu ăs ăb ăđ căc ăquanăcóăth măquy năápăd ngăngayăs ăđ yăcácădoanhănghi p s năxu tăthépăkhôngăr ăc aăVi tăNamăc ngănh ă

ng iătiêuădùngăVi tăNamăvƠoătìnhăth ăvôăcùngăkhóăkh năvƠăkhóătránhăkh iăb ăthi tăh iăkhôngăth ăkh căph căđ c.ăC ăth ,ăm căthu ănƠyăs ălƠmăt ngăchiăphíăđ uăvƠo s năph mă

cu iăcùng,ăđ yăgiáăbánălênăcaoăvƠăcácăđ năv ăs năxu tăs ăd ngănguyênăli uănh păkh u

c ngă nh ă ng iă tiêuă dùngă trongă n că ph iă gánhă ch u,ă vôă hìnhă trungă t oă v ă th ă đ căquy năchoă2ădoanhănghi p n iăthaoătúng.ăDoăv y,ăphápălu tăv ăch ngăbánăpháăgiáăđòi

h iăc ăquanăđi uătraăph iăxemăxétăđ ăcơnăb ngăl iăíchăgi aăcácănhƠăs năxu tăvƠă nhà

nh păkh u,ăng iătiêuădùng.ăTuyănhiên,ătrongăquy tăđ nhăs ăb ,ăl iăíchăc aăcácădoanh nghi p nƠyăvƠăng iătiêuădùngăl iăch aăđ căc ăquanăđi uătraăxemăxétăm tăcáchăth aăđáng,ăcơnăb ngăv iăbênăkh iăki n.ă

Bênăc nhăđó,ădùănhómăđi uătraăc aăC căQu nălỦăc nhătranhăkh ngăđ nh,ăđ iăv iăngƠnhă s nă xu tă h ă ngu n,ă ngƠnhă s nă xu tă cácă s nă ph mă t ă thépă cánă ngu iầ,ă trongă

tr ngăh păkhôngămuaăt ănhƠăs năxu tătrongăn c,ăh ăcóăth ănh păt ăcácăngu năkhácă

n uănh ăthu ăch ngăbánăpháăgiáăđ căápăd ngăchoăcácănhƠăs năxu t/xu tăkh u c aăcácă

n căxu tăkh u thu căph măviăđi uătra Tuy nhiên, các doanhănghi p l iăchoăr ngăvi cătìmăki măngu nănguyênăli uăt ăth ătr ngăthayăth ălƠă“hoƠnătoƠnăkhôngăcóătínhăkh ăthi”.ăB iăl ,ăn uăm căthu ăđ căápăd ngăs ăch năđ ngăkh ăn ngăti păc nănguyênăli uăthépăcánăngu iăkhôngăg ăv iăm căgiáăc nhătranhăkhiămƠăgiáăthépăkhôngăg ăcungăc păt iă

th ătr ngătrongăn căđưăcaoăh năt ă10%ăđ nă20%ăsoăv iăth ătr ngăqu căt ăvƠăcác doanhănghi p trongăn căch aăcungăc păđ căthépăkhôngăg ăcánăngu iăv iăgiáăthƠnh,ă

ch tăl ngăvƠăch ngălo iăh pălỦ.ăTh căt ,ăvi cănh păkh u m tăhƠngănƠyăt ăm tăs ăqu căgia/vùngălưnhăth ănh ă ƠiăLoanăhi năđangăcóăm căthu ălƠă10%,ăn uăápăthu ăthêmăn aă

thì các doanhă nghi p s nă xu tă t iă Vi tă Namă ch ă cònă l aă ch nă lƠă thuă h pă s nă xu t,ă

nh ngăth ăph năhƠngăthƠnhăph măchoăn căngoƠi ho căbu căph iăđ yăgiáăs năph mă

lên

S ph n ng c a d ălu n và các bên liên quan nh m ki n ngh chính ph nên

xem xét l i chính sách b o h sao cho hài hòa l i ích gi a các bên đưădi n ra th i gian

qua và s còn ti p t c trong th i gian t i, vì n ngăl căs năxu tătrongăn căc aăngƠnhăcôngănghi pănƠy hi nănay lƠăkhôngăđ ăm nhăđ ăđápă ngănhuăc u M tăs ăs năph măthépăth măchíăđưăkhôngăth ăs năxu tăđ c t iăđ aăph ng.ăH năn a,ăcácădoanhănghi pă

s năxu tăc ngăch aăcóăcôngăngh ăs năxu tăđ căt ăphôi thép mà ch ănh păthépăđưăcánănóngăt ăn căngoƠiăv ăs năxu tăcánăngu iăvƠăcungă ngăraăth ătr ng Vìăv yăvi c nh pă

kh uăthép khôngăr ăch căch năt ngălênăcùngăv iăs ăphátătri năkinhăt ăTuyănhiên,ăvi că

gi măthu ăvƠăt ădoăhóaăth ngăm iăkhông nên quá nhanh chóng vìănóăs ătiêuădi tăcácănhƠăs năxu tăti măn ngătrongăn c

M tăs ăchuyênăgiaătrongăngƠnhăc ngăthamăgiaăbƠyăt ăquanăđi măcáănhơn,ănhi uăỦă

ki nătrongăs ăđóăchoăr ngăchínhăph ănênăt ngăc ngăc iăthi năquyămô kinhăt ăđ ănơngăcaoăkh ăn ngăc nhătranhăc aăngành thépătrongăn căvƠăt ngăc ngăn ngăl căs năxu tătrongăn căsaoăchoăs năph măngangăb ngăv ăgiáătr ăvƠăch tăl ng v iăhƠngănh păkh u

đ ăti năt iăt ădoăhóaălƠăđi uăc tălõiănênălƠm

V yăvi căb oăh ănƠyăđưăđemăl iănh ngăl iăíchăgìăchoăcácădoanhănghi p s năxu tăthépăkhôngăr ătrongăn c,ănh ngăkhóăkh năgìăchoăcácădoanhănghi păs ăd ngăthép nh pă

kh u?ăChiăphíăb oăh lƠăbaoănhiêu,ăng iătiêuădùngăb ăthi tăh iăbaoănhiêuăvƠăchínhăph ăthuăđ căm tăkho năthu ălƠăbaoănhiêu? VƠătrongăb iăc nhăb ăb oăh ,ăcácădoanhănghi pă

s năxu tăcó s ăd ngănguyênăli uăđ uăvƠoălƠăthépăkhôngăr c nănh năbi tăvƠălƠmăgìăđ ăcóă

th ăt năt iăvƠăphátătri n? Nh n bi tăđ c t măquanătr ngăc aăvi cătìmăhi uăđ ătr ăl iăcácăcơuăh iătrênăvƠăđ ăxu t m tăs ăgi iăpháp nh m hƠiăhòaăl iăíchăgi aăcácăbên trong

b iăc nhăqu căt ăhoáăn năkinhăt ăhi nănayălƠălỦădoăchínhăc aăđ ătƠiănƠy

iăt ngăkh oăsát: các doanh nghi păcóăs ăd ngănguyênăli uăđ uăvƠoălƠăthépăkhôngăr ăt iăVi tăNam

M cătiêuănghiênăc u: ătài này nh măđ n các m cătiêuăchínhănh ăsau

M cătiêuă1:ă căl ngăchiăphíăb oăh ăth ngăm iătrong ngƠnhăthépăkhôngăr ă ă

Vi tăNam,ăbaoăg măcácăkho năl iăích cóăđ căc a doanh s năxu tăthépăkhôngăr ătrong

n c và ngu năthuăthu ăc aăchínhăph , cùngăv iăl iăíchăm tăđiăc a ng iătiêuădùng

M cătiêuă2:ăT ăk tăqu ă căl ng,ătácăgi ăti năhƠnhăphơnătíchă nhăh ngăc aăb oă

h ăth ngăm iătrongăngƠnhăthépăkhôngăr ăđ n s ăphátătri năc aăcácădoanhănghi păs ă

d ngăthépăt iăVi tăNam

M că tiêuă 3:ă T ă haiă m că tiêuă trên,ă tácă gi ă đ aă raă m tă s ă g iă Ủă cho các doanh nghi păs năxu t và các doanhănhi păs ăd ng thépăkhôngăr ănh m hƠiăhòaăl iăíchăgi aă

các bên, đ ngăth iăthúcăđ y đ c s năxu tătrongăn căphátătri n,ăt ngătínhăc nhătranhăchoăVi tăNamătrênătr ngăqu căt

1.3 P h m vi vƠăph ngăphápănghiênăc u

Ph măviănghiênăc u:ăch ă căchiăphíăt nh c a b oăh ăth ngăm iăchoăm tăqu căgiaăcóăquyămôăkinhăt ănh ălƠăVi tăNam.ăPhân tích s ă nhăh ngăc aăvi căb oăh ăt iăs ăphátătri năc aăch ădoanhănghi păs ăd ngthépăkhôngăr ăt iăVi tăNamăn mă2014

Ph ngăpháp nghiênăc u:ă Nghiênăc uăđ căti năhƠnhăthôngăquaăhaiăgiaiăđo nă

chính là: (1) S ăd ngămôăhìnhăCPMEă(ComputableăPartialăEquilibrium)ăvƠăkhung lý thuy tăđ ăhi năth ăvƠă căl ngăcác chi phí c aăvi căb oăh ătrongăngƠnhăthépăkhôngăr

t iăVi tăNam; (2) Ti năđ năphơnătíchăsơuă nhăh ngăc ăth ăc aăb oăh ălênăđ iăt ngădoanhăs ăd ngăđ uăvƠoălƠăthépăkhôngăr ăd aăvƠoăc ăs ălỦăthuy tăvƠăvi căthuăth păỦăki nă

t ăcácăbênăliênăquan,ătácăgi ăv năd ngăph ngăphápănghiênăc uăkhoaăh cătrongăkinhă

doanh đ ti năhƠnhănghiênăc uăđ nhătínhănh măxơyăd ngăvƠăhoƠnăthi năb năph ngăv n, nghiênăc uăđ nhăl ngănh măthuăth p,ăphơnătíchăd ăli uăkh oăsát,ăc ngănh ă căl ngă

và ki măđ nhăcácămôăhình

Thôngătinăthuăth păt ănghiênăc uăđ nhătínhă nh măkhámăphá,ăđi uă ch nhăvƠăb ăsungă thangă đoă cácă nhơnă t ă thƠnhă ph nă cóă nhă h ngă đ nă s ă phátă tri nă c aă doanhănghi păkhiăcóăb oăh ătrongăngƠnhăthépăkhônăr ăx yăta.ăNghiênăc uăđ nhăl ngăđ c

th căhi năb ngăk ăthu tăthuăth păthôngătinătr căti păt ăng iătiêuădùngăthôngăquaăb ngăcơuăh i

ătƠiăs ăd ngănhi uăcôngăc ăphơnătíchăd ăli u:ăCácăth ngăkêămôăt ,ăphơnătíchăđ ătină c yă (Cronbach’să Alpha),ă phơnă tíchă nhơnă t ă khámă pháă (Exploratoryă Factoră

Analysis),ăphơnătíchăh iăquyăb iăthôngăquaăph năm măphơnătíchăd ăli uăSPSSă16.0ăđ ă

x ălỦăvƠăphơnătíchăd ăli u

1.4ăụăngh aăth căti năc aăđ ătƠi

Nghiênăc u nh măcungăc păchoăng iătiêuădùngăc ngănh ăcácăđ iăt ngădoanh nghi p liên quan th yă đ că nh ng chi phí l iă íchă đ tă đ că vƠă l iă íchă m tă đi trong ngƠnhăthépăkhôngăr ăt iăVi tăNamăkhi chính sách b oăh ătrong ngành đ căth căthi

ngăth iănghiênăc uăc ngănh măm cătiêuăgiúpăcácădoanhănghi păs ăd ngăthép khôngăr ăt iăVi tăNamăth yăđ c nh ngătácăđ ngăcóăth ăg p ph i khiăchínhăsáchăb oăh ătrongăngƠnhăđ căth căthiăđ ăcóăl ătrìnhăthíchă ngăvƠăphátătri n trongăhoƠnăc nhăm i.ăGiúpă cácă doanhă nghi pă s nă xu tă xemă xétă vi că c iă ti nă côngă ngh ă đ ă nơngă caoă ch tă

l ngăvƠăm ăr ngăs năxu tănh măđápă ngănhuăc uătrongăn căvƠăc nhătranhăqu căt ăGiúpăchínhăph ăđ aăraăcácăchínhăsáchăphùăh p nh măhƠiăhòaăl iăíchăgi aăcácăbên đ ng

t oăđƠăchoădoanhănghi păduyătrìăn ngăl căc nhătranhălơuădƠiătrongăb iăc nhăm i

1.5ăB ăc căc aălu năv n

Lu năánăđ căg măcó n măch ng:

Ch ngă1 Gi i thi u t ng quan v đ tài nghiên c u.ăCh ngă2ăs gi i thi u các

c ăs lý thuy t và các mô hình nghiên c u tr căđơy.ăT các khái ni m và các mô hình

nghiên c u ch ngă2,ăch ngă3ăs gi i thi uăph ngăphápă căl ng các chi phí b o

h vƠăph ngăpháp nghiên c uăđ xây d ng, hi u ch nh,ăđánhăgiáăcácăthangăđoăkháiă

ni m nghiên c u và hi u ch nh gi thuy tăđ ra cho ph n phân tích nhăh ng c a b o

h th ngăm iăđ n s phát tri n c a doanh nghi p s d ng thép nói chung Ch ngă4ă

s trính bày các k t qu căl ng chi phí và k t qu phân tích cho nghiên c u.ă ng

th iăđ aăraăm t s hàm ý v chính sách nh m hài hòa l i ích gi a chính ph vƠăcácăđ i

t ng doanh nghi păđ c p trong nghiên c u Ch ngă5ăs trìnhăbƠyăỦăngh a,ănh ng

m t h n ch c a lu năv năvƠăh ng nghiên c u ti p theo

CH NGă 2:ă C ă S ă Lụă THUY Tă VĨă MỌă HỊNHă NGHIểNă

C U

B oă h ă th ngă m i: (hayă cònă g iă lƠă b oă h ă m uă d ch)ă lƠă chínhă sáchă ngo iă

th ngăc aăcácăn cănh măm tăm tăs ăd ngăcácăbi năphápăđ ăb oăv ăth ătr ngăn iăđ aă

tr căs ăc nhătranhăd ăd iăc aăhƠngăngo iănh p,ăm tăkhácăgiúpăChínhăph ănơngăđ ăcácănhƠăsƠnăxu tătrongăn căbƠnhătr ngăraăth ătr ngăn căngoƠiă(giáoătrìnhăquanăh ăkinhă

t ăqu căt ă- GS.TS Võ Thanh Thu)

Cóăhaiălo iăb oăh ăchính, m tălƠ h năch ăđ nhăl ngă(nh hàng rào thu ăquan)ăvƠă

hai là h năch ăv ăch tăl ngă(m tăs ăhƠngărƠoăphiăthu ăquan)

Cácăn căs ăd ngăchínhăsáchăb oăh ăth ngăm iănh ălƠăm tăcôngăc ăb oăv ăh uă

hi uănh m:ă

Gi măb tăs căc nhătranhăc aăhƠngănh păkh uă

B oăh ăcácănhƠăs năxu tăkinhădoanhătrong n c,ăgiúpăh ăt ngăc ngăs căm nhătrênăth ătr ngăn iăđ a

GiúpănhƠăxu tăkh uăt ngăs căc nhătranhăđ ăthơmănh păth ătr ngăn căngoƠi

Giúpăđi uăti tăcánăcơnăthanhătoánăqu căt ,ăs ăd ngăh pălỦăngu năngo iăt ăthanhătoánăc aăm iăn c

Tuyă cóă r tă nhi uă uă đi m, chinhă sáchă b oă h ă m uă d chă c ngă b că l ă m tă s ă

nh ngănh căđi mănh tăđ nh:ă

Tr ngă h pă ti nă hƠnhă b oă h ă quáă ch tă s ă lƠmă t nă th ngă s ă phátă tri nă c aă

th ngăm iăqu căt ,ăd năđ năs ăcôăl păkinhăt ăc aăm tăn c,ăđiăng căl iăv iăxuă

th ăc aăth iăđ iăngƠyănayălƠăqu căt ăhoáăđ iăs ngăkinhăt ătrênătoƠnăc u

B oăh ăquáăch tăc ngăgópăph năvƠoăs ăb oăth ăvƠătrìătr ăc aăkinhăt n iăđ a,ăk tă

qu ălƠăm căđ ăb oăh ăngƠyăcƠngăcao,ăácăngƠnhăcôngănghi păchùăl căkhôngăcònă

linhăho t,ăho tăđ ngăkinhădoanhăvƠăđ uăt ăkhôngămangăl iăhi uăqu ă ơyăs ălƠănguyăc ăpháăs nătrongăt ngălaiăchoăcácăngƠnhăcôngănghi păn uăqu căgiaănƠyă

ph iăch uăápăl căc nhătranhătrênăth ătr ngăth ăgi iă

Nhi uăn căb oăh ăquáăch tăd năt iăs ăthi tăh iăchoăng iătiêuădùngătrongăn că

b iăth ătr ngăhƠngăhoá kémăđaăd ng,ăm uămư,ăki uădáng,ăch tăl ngăhƠngăhoáăkémăc iăti n,ăgiáăc ăđ tăđ ầ

RƠoăc năth ngăm i: lƠăb tăkìăbi năphápăhayăhƠnhăđ ngănƠoăgơyăc nătr ăđ iăv iă

th ngăm iăqu căt

TheoăWTO:ăRƠoăc nătrongăth ngăm iăqu căt ăbaoăg mă2ălo iălƠăcácăbi năpháp thu ăquanăvƠăcácăbi năphápăphiăthu ăquan

TheoăHoaăK :ăRƠoăc nătrongăth ngăm iăqu căt ăbaoăg mă9ănhómăc ăb n:ăChínhăsáchănh păkh u;ăTiêuăchu n,ăki mătra,ănhưnămácăvƠăch ngănh n;ăMuaăs măc aăchínhă

ph ;ăTr ăc păxu tăkh u;ăB oăh ăs ăh uătríătu ;ăCácărƠoăc năd chăv ;ăCácărƠoăc năđ uă

t ;ăCácărƠoăc năch ngăc nhătranh;ăCácărƠoăc năkhácă(thamănh ng,ăh iăl ,ăầ)

HƠngărƠoăthu ăquan: lƠăm tălo iăthu ăđánhăvƠoăhƠngăm uăd ch,ăphiăm uăd chă

khiăhƠngăhóaăđiăquaăkhuăv căh iăquanăc aăm tăn c Hi nănay,ăkhiăh iănh păkinhăt ă

qu căt ăngƠyăcƠngăsơuăr ngăthìăcácăqu căgiaătìmăcáchăgi măd năvƠăti năt iăxóaăb ăhƠngărƠoăthu ăquan

Cóă3ălo iăthu ăquanăph ăbi nănh ăsau:

Thu ăph nătr m:ă căđánhătheoăt ăl ăph nătr măgiáătr ăgiaoăd chăc aăhƠngăhóaă

nh păkh u ơyălƠălo iăthu ăđ căs ăd ngăr ngărưiănh tănh ngănhìnăchungăcònă ă

m căcao

Thu ăphiăph nătr m:ăBaoăg mă3ălo i,ăđ căápăd ngăch ăy uăchoăhƠngănôngăs n

Thu ătuy tăđ i:ăThu ăxácăđ nhăb ngăm tăkho năc ăđ nhătrênăm tăđ năv ăhƠngă

nh păkh u

Thu ătuy tăđ iăthayăth :ăQuyăđ nhăquy năl aăch năápăd ngăthu ăph nătr măhayăthu ătuy tăđ i

Thu ăt ngăh p:ăLƠăs ăk tăh păc ăthu ăph nătr măvƠăthu ătuy tăđ iă

Thu ăquanăđ căthù:

H năng chăthu ăquan:ălƠăm tăbi năphápăqu nălỦănh păkh uăv iă2ăm căthu ă

nh păkh u.ăHƠngăhóaătrongăh năng chăthu ăquanăthìăcóăm căthu ăsu tăth păcònăngoƠiăh năng chăthu ăquanăthìăch uăm căthu ăsu tăcaoăh n.ă

Thu ăđ iăkhángă(thu ăch ngătr ăc păxu tăkh u):ăđánhăvƠoăs năph mănh păkh uă

đ ăbùăl iăvi cănhƠăs năxu tăvƠăxu tăkh uăs năph măđóăđ căChínhăph ăn că

xu tăkh uătr ăc p

Thu ăch ngăbánăpháăgiá:ănh măng năch năvƠăđ iăphóăv iăhƠngănh păkh uăđ căbánăpháăgiáăvƠoăth ătr ngăn iăđ a

Thu ă th iă v :ă lƠă lo iă thu ă v iă m că thu ă khácă nhauă choă cùngă m tă lo iă s nă

ph m.ăTh ngăđ căápăd ngăchoăhƠngănôngăs n,ăkhiăvƠoăth iăv ăthuăho chă

trongăn căthìăápăd ngăm căthu ăsu tăcaoănh măb oăh ăs năxu tătrongăn c

Thu ăb ăsung:ăđ căđ tăraăđ ăth căhi năbi năphápăt ăv ătrongătr ngăh păkh nă

c p

HƠngărƠoăphiăthu ăquan: lƠărƠoăc năkhôngădùngăthu ăquanămƠăs ăd ngăcácăbi nă

phápăhƠnhăchínhăđ ăphơnăbi tăđ iăx ăch ngăl iăs ăthơmănh păc aăhƠngăhoáăn căngoƠi,ă

b oăv ăhƠngă hoáătrongăn c.ăCácăn căcôngănghi păphátătri năth ngăđ aăraălỦădoă

nh măb oăv ăs ăanătoƠnăvƠăl iăíchăc aăng iătiêuădùng,ăb oăv ămôiătr ngătrongăn căđưăápăd ngăcácăbi năphápăphiăthu quanăđ ăgi măthi uăl ngăhƠngăhoáănh păkh u

T ăl ăb oăh danhăngh a: trênăb tăk hàng hóa nào lƠăs ăkhácăbi t t ăl ăgi a giá

trongăn căvƠ giá qu c t đưătínhăphíăphát sinh t ăcácăchínhăsách b oăh ăth ng m i, chiăphíăv năchuy n,ăl uăkhoầ Các chính sách này cóăth ăbaoăg m thu ănh păkh u, thu ă xu tă kh u, các h nă ch ă đ nhă l ng và uă đưi khác nh ă tr ă c p và gi mă thu

(Theo Frank Flatters, 2003)

2.2 C ăs ălỦăthuy tă

Nghiênăc uăđ căti năhƠnhăthôngăquaăhaiăph n:

Ph nă1: S ăd ngămôăhìnhăcơnăb ng t ngăph nă(Computable Partial Equilibrium)

vƠăkhungălỦăthuy tăv ăt ăl ăb oăh ădanhăngh aăđ ăhi năth ăt tăc ăcácătácăđ ngăc aăb oăh

t iăVi tăNam vƠă căl ngăchiăphíătrong ngƠnhăthépăkhôngăr

Ph nă2: T ălỦăthuy tăvƠăcácănghiênăc uăliênăquan,ătácăgi ăphân tích nh m tìm ra cácănhơnăt ă nhăh ngăđ năs ăphátătri năc aădoanhănghi păs ăd ngăthépăkhôngăr t iă

Vi tăNam d iătácăđ ngăc a chínhăsáchăb oăh ăth ngăm i C ăth ănh ăsau:

2.2.1 Môă hìnhă cơnă b ngă t ngă ph n (Computable Partial Equilibrium -

CPEM)

2.2.1.1ăMôăhìnhăt ng quát

Môăhìnhăcơnăb ngăt ngăph năđ căđ aăraăb iăPeterăUimonenă(xem Hufbauer và

Elliott, 1994) dùngăđ ăđoăl ngăchi phí b oăh th ngăm iăvà các phúcăl i,ănóăd aătrên

b n gi ăđ nhăliênăquanăbaoăg m:

(i) HƠngăhoáătrongăn căvƠăhƠngăhóaănh păkh uăkhôngăph iălƠăthayăth ăhoƠnăh o;

(ii) Ngu năcung hƠngănh păkh uălƠăhoƠnătoƠnăđƠnăh i;

(iii) K ăho chăcungăc păc a hƠngăhoáătrongăn c cóăđ ăd c lênă(ítăh năsoăv iăđƠnă

h iăhoƠnăh o);

(iv) T t c các th tr ngăđ c coi là c nh tranh hoàn h o

Hìnhă2.1:ăHi uă ngăc aăth ătr ngănh p kh uăkhiălo iăb ărƠoăc năth ngăm i

Ghi chú: Khi các rào c n th ng m i đ c th c thi, giá c a hàng hoá nh p kh u trên

th tr ng n i đ a là Pm, v i s l ng nh p kh u là Qm Sau khi t do hóa, giá gi m

xu ng Pm’ (giá th gi i) Lúc này, khi giá th tr ng trong n c th p h n (xem hình

2.2), đ ng c u nh p kh u thay đ i t Dm sang Dm', t ng ng v i s l ng nh p

kh u m i t i Qm'

Các tácăđ ng c a m t rƠoăc năth ngăm iăđ căminhăh aănh hình 2.1 và 2.2

Trong hình 2.1, đ ngăcungăt ănh păkh uă(Sm) th ng, hoƠnătoƠnăđƠnăh i,ăphùăh păv iă

gi ăđ nhăcho m tăqu căgiaănh ăvƠăm nh ăVi tăNam Pm’ t ngă ngăv i giáăth ăgi iă

(giá CIF) và Pm lƠăgiáăbánăl ă(giáăsauăthu quan) c aăhƠngănh păkh u

Pm = Pm '× (1 + t + n) (2.1)

Doăs ăthayăth ăc aăhƠngăhoáătrongăn căvƠăhƠngăhóaănh păkh uălƠăkhôngăhoƠnă

h o,ăs ăs tăgi mătrongăgiáădo nh păkh uăđưălàm thayăđ iăh ngăđi c a đ ngăc uăđ iă

v iăhƠngăn iăđ a gi măt ăDd xu ngăDd’ Khiăđ ngăc uăd chăchuy năvƠoătrong, giáăc aă

hàng n iăđ a r iăt ăPd xu ng Pd’ Khuynhăh ng gi măgiáăc aăhàng n iăđ a là nguyên

nhân làm đ ng c uătrongăn c đ iăv iăhƠngănh păkh uăthayăđ iăgi măt ăDm xu ngă

Dm'.ăT iăhai đi măcơnăb ng s năl ngăm i,ăl ngăhƠngăn iăđ aăth păh n,ăl ngănh pă

kh u caoăh n,ăvƠăgiáăc aăc ăhaiăm tăhƠngăs năxu tătrongăn căvƠănh p kh uăđ uăth p

h n

Hình 2.2: Hi u ng c a th tr ngătrongăn c khi lo i b các rào c năth ngăm i

Ghi chú: Khi các rào c n th ng m i đ c th c thi, giá c nh tranh c a hàng

n i đ a so v i nh p kh u (the price of the import -competing domestic product) là Pd,

và l ng c u là Qd Sau khi t do hóa d n đ n giá hàng nh p kh u gi m (xem hình

2.1), làm nhu c u v hàng sàn xu t trong n c gi m, đ ng c u d ch chuy n t Dd

qua Dd’, s n l ng tiêu th r i xu ng Qd ', và giá gi m xu ng Pd'

2.2.1.2 Các nhăh ng phúcăl iăc aărƠoăc năth ngăm i

Nh ngăthayăđ iătrongăgiáăc ăvƠăs n l ngădoăt do hóa th ngăm iăđemăl iă

th ngăd ăcho ng iătiêuădùng,ăc ă ăth ătr ngăhàng nh păkh uăvƠăhàng n iăđ a.ăPh nă

l iăíchăđ tăđ călà vìăng iătiêuădùngăch ăph iătr ăs ti năítăh n choăm tăhàng hóa so

v iăkhiăh ăph iătr ădo ngu năcungăb ăh năch (doăchínhăsáchăb oăh ).ăNgoƠiăra,ăm tăs ă

ng iătiêuădùng,ănh ngăng iătr căđơyă đ ngăngoƠiăth ătr ng, gi ăđơyăs ăgia nh păvƠoăth ătr ng khi giá gi m.ăTh ngăd ătiêuădùngăs ăcƠng t ngădoăt ădoăhóa,ătuyănhiên,ăđơyăchínhălƠăph năbùăđ păl iăph năb ăm tătrongăth ngăd ăs năxu tăhƠngăn iăđ aăvìăs nă

l ngăvƠăgiáăc ăgi m

N uăhìnhăth c h năch ăth ngăm iălƠ thu ăquan, doanhăthuăthu ăb ăm tăc aăchínhă

ph ăs ăđ căbùăb iăph n th ngăd c aăng iătiêuădùng khiăg ăb ăthu ăquan N u m t

h năch ăđ nhăl ngăkhác đ căs ăd ngăthayăvì thu quan,ălo iăb ăh năch ănƠyăs ălà lo iă

b ăcácăh năng chăđ căc păchoăcácănhƠănh păkh u ho c xu tăkh uătr căđơy,ăho căk tă

h păc hai hìnhăth c, tùy vƠoăcácăh năch ăđ nhăl ngăđ căphơnăb ănh ăth ănƠoăd aătrênăs căm nhăkinhăt ăc aănh ngăng iăthamăgiaăth ătr ng Tr căkhiăt ădoăhóa, ph i

t oăraăb căđ m gi a giá bán trongăn căc aăhƠngănh păkh uăvƠăgiáăth ăgi iăsao cho cóăs chuy năgiaoăngu năl cătheoăh ngăs năxu tăthayăth ănh păkh uăvƠăh căh iăt ăcácă

ngành khác,ăn iăngu năl căđưăđ căs ăd ngăhi uăqu ăh n

Các ph ngăphápăđ căs ăd ngăđ ă căl ng các phúcăl iăd aătrênănghiênăc uă

c aăMorkre và Tarr (1980) Vì hƠngănh păkh uăvƠăhàng trongăn călà thayăth ăkhôngăhoƠnăh o, vi cătínhătoánăt ngăl iăíchăđ tăđ căc aăng iătiêuădùngăph iăd aătrênăth ngă

d ăc aăng iătiêuădùngătrong c haiăth ătr ngăriêngăbi t.ă

Trongăth ătr ngănh păkh u,ăth ngăd ătiêuădùngăđ tăđ cădo t ădoăhóa là khuăv că

gi iăh năb iăcácăđi măaceg (hình 2.1) N uăhƠngăhóaăđ căb oăv ăb ngăthu ăquan,ăkhuă

v că hìnhă ch ă nh tă acfg đ iă di nă choă kho nă doanhă thuă thu ă c aă chínhă ph ă đưă đ că

chuy năgiaoăt th ngăd c a ng iătiêuădùng,ăvà đ că cătínhănh sau:

Q P

) ).

( 2

1

' Q Q P

Trong hình 2.2, đ ngăcungătrongăn căc a hƠngăn iăđ aăđ ăc nhătranhăv i nh pă

kh uă(Sd) d c lên Phúcăl iăc aăng iătiêuădùngăđ tăđ c nh giáătrongăn căth păh n

(do s ăm tăđiăc a th ngăd ăs năxu t trongăn c)ălƠăvùngăswyz nh ăsau:

) ).

(

2

1

' ' ( Q Q P

B ngă2.1:ăCác nhăh ngăphúcăl iătrênăc ăhaiăth ătr ngăkhiăt ădoăhóa

2.2.1.3 HƠmăs ăcungăvƠăc uă

HƠmăs ăcungăvƠăc u khi có b oăh :

áp d ng cho t ng tr ng h p c th , mô hình cân b ng c ăb n gi a cung và

c u đ c s d ng v i gi ăđ nhăr ngăm iăquanăh ăgi aăcungăvƠăc uălƠăphiătuy nătrongă

đi uă ki nă b tă bi n (nonlinear in absolute terms),ă nh ngă lƠă tuy nă tínhă v ă logarită

(Hufbauer và Elliott 1994; Yansheng et al, 1998; Messerlin 2000)

HƠmăs ăcungăvƠăc u trongăn c đ căxácăđ nhătheoăcácăph ngătrìnhăsauăđơy:

C uătrongăn c:Q PE dd PE dm

m d

Th ătr ngăn iăđ a T ngăl iăích

Th ngăd ătiêuădùng +aceg +swyz +aceg +swyz

Kho năthuăc aăchínhăph - acfg - acfg

Trong hƠmă c u 2.5,ă Eddă lƠă đ ă coă giưnă riêng c aă c uă theoă giá cho hàng trong

n c Edm lƠăđ ăco giãn chéo c uătheoăgiáăchoăhƠngătrongăn c so v iăgiáăc aăhƠngă

nh păkh u

Trong hàm cung 2.6,ăEsălƠăđ ăcoăgiưnăriêngăc aăcung theo giá cho hàng trong

n c Vì cung trongăn c và cung do nh p kh u là thay th không hoàn h o, s cân

b ng trong th tr ng n iăđ aăđòiăh i c u n iăđ a b ng cung trongăn c t c là Qd = Qs

Trong th ătr ngăhàng nh păkh u,ădoăngu năcungănh păkh uăđ căgi ăđ nhălƠăhoƠnătoƠnăđƠnăh i,ăcácăhƠmăs cung và c u trongăth ătr ngănh păkh uăs ălà:

C u nh păkh u:ăQ PEmd P Emm

m d

Pm Pm'.( 1 t n ) (2.8)

Trongăph ngătrìnhă2.6, Emd là đ ăcoăgiưnăchéoăc aăc uătheo giá cho hàng nh pă

kh uăđ iăv i giá hàng trongăn c; trong khi Emm lƠăđ ăcoăgiưnăriêng c aăc uătheoăgiáă

cho hàng nh păkh u;ăPmăvƠăPm’ là giáătrongăn căc aăhƠngănh păkh uă(đưăbaoăg măthu ăquan)ăvƠăgiáăth ăgi iă(CIF),ăPmăvƠăPm’ là t ngăđ ng b tăk ăkh iăl ngănh pă

kh u;ăt lƠăthu ăsu t (ph nătr mătheoăgiáătr thêm vào), và n là cácăkho năt ngăđ ngăthu ăc aăhƠngărƠoăphiăthu ăquan

Cácăh ăph ngătrình nƠyăcóăth ăđ c chuy năđ iăthƠnh m tăchu i cácăm iăquană

h ătuy nătính,ăđ cădùngăđ ăphơnătíchă nhăh ng c aăb oăh , b ngăcáchăl yălogarităc ă

s ăe c aăph ngătrình 2.5, 2.6, 2.7, 2.8:

m dm

d dd

d s

d md

ln[

Ph ngătrìnhă2.9, 2.10, 2.11, 2.12ăđ căs ăd ngăđ ătínhătoánăcác tácăđ ngăl iăích

c aăt ădoăhóaăth ngăm i.ăCác tínhătoánăbaoăg măbaăb c:ă(i)ă cătínhăcácăthôngăs ăđƠnăh i,ă(ii)ă cătính cácărƠoăc năb oăv ălƠmăgiáăt ngăcaoă(tă+ăn)ăvƠăthayăth ăt tăc ăcácăgiáătr ăc aăcácăthamăs ăvƠăd ăli uăvƠoăph ngătrìnhăt ă2.9 đ nă2.12,ăcùngăv iăđi uăki năcơnăb ngăQsă=ăQd,ăđ tìmăraăkh iăl ng c aăvi căb oăv ăvà các hi uă ng l iăích, (iii) phơnătíchăk tăqu ăc aămôăhìnhăvƠărút ra k tălu năth căt ăv ătácăđ ngăc a b oăh th ngă

dm dd

s

E E

E E

E

b a

Giáăm iăc aăhƠngătrongăn căvƠănh păkh uăcó th ăđ căthayăth ăvƠoăph ngă

trình 2.9, 2.10 và 2.11 đ ătínhăs năl ngăcơnăb ngăm iăchoăhàng nh păkh uăvƠăđ uăra

cho hàngătrongăn c

D b h n ng ch:

N uăs n l ngănh păkh uăQmă'cóăth ă cătính đ c ,ăt ăph ngătrìnhă2.7, ta có

th ănh n th y giá nh păkh uălƠăhƠmăs c aăs n l ngănh păkh u m i vƠăgiáăn iăđ aă

m i:

mm

d md m

m

E

P E

c Q

'

ln ln

ln

Gi iăph ngătrìnhă2.13 và 2.14 taătínhăđ c m căgiáăm i:ăPm', Pd'

2.2.1.4 S ăcoăgiưnăc aăcungăvƠăc u

N mă thôngăs ăco giãn liên quan trong mô hình CPEM lƠăcácăthamăs c ăb n

Edd, Emm, Emd, Edm, Es.ă tínhătoán,ăchúngătaăcóăth ăgi ăđ nhăr ngăc uătrúc c aă

đ ng c uălƠăd ngă "co giãn thayăth khôngăđ i" (Constant elasticity of substitution CES)ă.ăTrongătr ngăh păđ ăcoăgiưnăthayăth gi aăhaiăm tăhƠngălà cóăs năhay cătính

-đ c,ătaăcóăth ă cătínhă-đ că-đ ăcoăgiưnăriêng theo giá c aăc uăcho hƠngătrongăn căvƠăhƠngănh păkh uănh sau:

dt d d

dt m m

E [( 1 ) .

(2.16)

EdtălƠăđ ăco giãn c aăt ngăc u theo giá,ă ălƠăđ ăcoăgiưnăthayăth ăgi a giá trong

n căvƠănh păkh u;ăSd,ăSm h ăs giáătr ăc aăhàng hóa s năxu t trongăn căvƠănh pă

kh uăt ngă ng HufbauerăvƠăElliottă(1994)ăđưăs ăd ngăph ngăphápăđ c phátătri nă

b iăTarră(1990)ăđ ătínhătoánăđ ăcoăgiưnăchéoăc aăc uătheo giá trongătr ngăh păđ ăcoă

giãn riêng c aăc u theo giáăvƠăt ngăc uănh ăsau:

m

dd dt

d md

S

E E

S

d

dd dt

m dm

S

E E

s

E E

E

(2.19)

lƠăh ăs ăph nă ngăgiá (s ăthayăđ iăc aăgiá)

2.2.2 C ăs ălỦăthuy tăđ đánhăgiáă nhăh ng c aăb oăh đ năs ăphátătri n

c aădoanhănghi p

2.2.2.1 KhungălỦăthuy t

V ălỦăthuy t,ăvi căb oăh ăm uăd chăđemăl iăl iăíchănh tăth iăchoăcácănhƠăs nă

xu tătrongăn c,ăđ măb oăđ căm cătiêuăxưăh iălƠăđ măb oăđ căcôngă năvi călƠmăchoă

m tăs ănhómăng iălaoăđ ngănƠoăđó.ăM tătráiăc aănóălƠălƠmăchoăcácănhƠăs năxu tătrongă

n căcóăc ăh iăđ uăc trênăgiáăbánăhƠngă(hayăcungăc păd chăv )ă ăm căcóăl iănh tăchoă

h ăho căkhôngăcó cácăbi năphápănơngăcaoăch tăl ngăvƠăh ăgiá thành s năph m.ă i uănƠyăđemăl iăthi tăh iăchoăng iătiêuădùngăxétătheoăm cătiêuădƠiăh n (bách khoa toàn

th ăWikipediaă)

Thuy tăth ngăm iăm i (New Trade Theory)ăc aăPaulăKrugman n mă1979

Krugman đư đ aăraălỦăthuy tăhoƠnătoƠnăm iăv ăth ngăm iăqu căt ,ăgi iăthíchăquanăh ăth ngăm iăn iăb ăngƠnhăd aătrênăgi ăđ nhăv ăl iăth ătheoăquyămô,ăv iănh năxétăs năxu tătrênăquyămôăl năđưălƠmăchoăchiăphíăgi m.ăBênăc nhăl iăth ăquyămôăs nă

xu tăôngăcònăd aătrênăgi ăthi tăng iătiêuădùngăc ngăquanătơmăt iătínhăđaăd ngăc aăs nă

ph m “HƠmă tiêuă dùng”ă choă th y: ng iă s ă d ngă khôngă ch ă b ă nhă h ng b iă ch tă

l ngăs năph măvƠăgiáăthƠnhăs năph mămƠăcònăquanătơmăđ năs ăđaăd ngăc aălo iăhƠng hóaăđó

Banăđ u,ăthuy tăc aăKrugmanăđ căchoălƠăc ăs ăđ ăchínhăph ăđ aăraăchínhăsáchăcanăthi păvƠo th ngăm i.ăCác nhà s năxu tăđưăl măd ngăđi uănƠyăđ ăyêuăc uăchính

ph ăh ătr ăvƠăb oăh ăTuyănhiên,ătheoăKrugmanăthìătuyăb oăh ăcóăth ăcóăỦăngh aăv ă

m tălỦăthuy tănh ngăth căt ăthìăcáiăl iăc aăb oăh ăh uănh ăb tăc păh i Ọngăc nhăb oă

r ngăcácănhƠăs năxu tăc năxácăđ nhă nhăh ngăc aăchínhăsáchăb oăh ăm tăngƠnhăcôngănghi păđ nănh ngăngƠnhăcôngănghi păkhácătùyăcáchămƠăcácăcôngătyăc nhătranhăv iănhau,ăc nhătranhăv ăgiáăc ăthìăkhácăc nhătranhăv ăs ăl ng,ăhayăch tăl ngầ

M tăkh căthuy tăth ngăm iăm iăđưăch ngăminhăđ căl iăíchăc aăt ădoăhóaăm uă

d ch,ăkhiăkhôngăb ăb oăh ,ăth ngăm iăđ căt ădoăs ăđemăđ năchoăng iătiêuădùngănhi uăch ngălo iăhƠngăhóaăh n

H căthuy tăv ăth ngăm iăqu căt ăc aăJamesăRiedel

James Riedel (1976) đ aăraăcácăb ngăch ngăv ăt ngătr ngăth ngăm iăkhiăth ătr ngă

đ că t ă doă hóa,ă nóă đemă đ nă nh ngă l iă íchă nh tă đ nhă choă ngƠnhă s nă xu tă vƠă doanhănghi p.ă

Thuy tăv ăl iăth ăc nhătranhăc aăDavid Ricardo (1772-1823)

L i th c nhătranhăt ngăđ iăđ c tính b ng t l (k) v tiêu hao ngu n l căđ

s n xu t ra s n ph m A so v i s n ph m B hai qu căgia.ăTiêuăchíăđ u tiên c aăn ngă

l c c nh tranh là giá c vƠădoăđó,ăs khác bi t v giá c c a hàng hoá, d ch v đ c coi lƠătiêuăchíăchínhăđ đoăl ngăn ngăl c c nh tranh Bên c nhăđóăcácăy u t v c u hàng

hoá, s khác bi t v ch tăl ng s n ph mầ c ng nhăh ngăđ n kh n ngăc nh tranh

c a s n ph m, đi uănƠyătácăđ ng lên s phát tri n c a doanh nghi p

Cácăv năđ ăliênăquanăđ năs ăphátătri năc aădoanhănghi p

Nguyênăv tăli uălƠăm tătrongănh ngăy uăt ăđ uăvƠoăquanătr ngăvƠăkhôngăth ăthi uă

đ căđ iăv iăcácădoanhănghi păs năxu tăcôngănghi p.ăS ăl ng,ăch ngălo i,ăc ăc u,ă

ch tăl ng,ăgiáăc ăc aănguyênăv tăli uăvƠătínhăđ ngăb ăc aăvi căcungă ngănguyênăv tă

li uă nhăh ngăt iăhi uăqu ăs ăd ngănguyênăv tăli u,ăn ngăsu tăvƠăch tăl ngăc aăs nă

ph mădoăđóă nhăh ngăt iăhi uăqu ăs năxu tăkinhădoanhăc aădoanhănghi p.ăChiăphíăs ă

d ngănguyênăv tăli uăc aăcácădoanhănghi păcôngănghi păth ngăchi măt ătr ngăl nătrongăchiăphíăkinhădoanhăvƠăgiáăthƠnhăđ năv ăs năph m.ăDoăđó vi căs ăd ngănguyênăv tă

li uăphùăh păcóăỦăngh aăr tăl năđ iăv iăvi cănơng caoăhi uăqu ăs năxu tăkinhădoanhăc aădoanhănghi p,ăgópăph năl năgiúpădoanhănghi păt năt iăvƠăphátătri n

Trongăs năxu t,ăv năđ ăm uăch tănh măgiúpădoanhănghi pă năđ nhăvƠăphátătri n,ă

đ uăn mătrongă3ăy uăt ăchính:ăn ngăsu t,ăch tăl ngăvƠăchiăphí.ăBaăy uăt ănƠyăcóăm iăquanăh ăch tăch ,ăqu nălỦăch tăl ngăt t,ăd năđ năn ngăsu tăcao,ăvƠăchiăphíăgi m.ăN uăkhôngăch ăđ ngăđ căm tătrongă3ă y uăt trênăs ăd năđ năh uăqu ălƠăl iănhu năc aădoanhănghi păgi m,ăquyămôăs năxu tăgi m,ăth ăph năb ăthuăh p,ădoanhănghi păkhông

th ă năđ nhăvƠăphátătri năđ c

2.2.2.2 M tăs nghiênăc uătr căđó

Nghiênăc uă nhăh ngăc aăb oăh ăth ngăm iălênăcácădoanhănghi păs ă

d ngăđ uăvƠoăt nh păkh u t iă nă :

Aggarwal & Aradhna (2010) choăth y, có s ăs tăgi m trong vi căs ăd ngănguyên

li uăsƠnăxu tăkhi cácăbi năpháp b oăh đ căth căthi v iăm tăngƠnhăcôngănghi p H nă

n a, nó cungăc p m tăs b ngăch ngăchoăth y vi c ph i chuy năđ i nguyênăli uăđ u

vào t ă nh pă kh uă sangă muaă hƠngă trongă n că nhă h ngă đ n đ uă ra c aă s nă ph m

Nghiênăc uăs ăd ng m tăb ăd ăli uăchiăti tăv ngu nănguyênăli uăđ uăc a các côngătyă nă B ngăvi cădùng căl ngăvà h iăquyăđ ătính toán tácăđ ngăc aăvi că

ch ngăbánăpháăgiáălên nguyênăli u nh păkh u, nhómătácăgi ătìmăth yăb ngăch ngăm nhă

m ăv ăs nhăh ngăc a bi năpháp ch ngăbánăpháăgiáăt iă nă ăn mă2010:

Cóăs ăs tăgi măv ăs năl ngătrongăcácădoanhănghi păs ăd ngănguyênăli u đ uă

vào nh păkh u Cácădoanhănghi p này ph iăthay th nguyênăli uăđ uăvƠoăc aăh ,

đi uănƠyăcóăth ăgơyănên h uăqu ăv s năl ngăthayăđ iăm tăl ng nh tăđ nhădo nguyênăli uăđ uăvƠo khôngăd ădƠngăthayăth ă

Vi căph iăchuy năđ iănguyênăli uăđ uăvƠo c ng làm chuy năđ iăs năph m đ uăra

Nói cách khác, khi các côngătyăthayăđ iăđ uăvƠoăc aăh ,ăh ăcóăxuăh ngăc ngăthayăđ iăs năph m đ uăraăc aăh ă

Nh ăm tăh ăqu , ch ngăbánăpháăgiáăđ ăb oăv ănguyênăli uăsƠnăxu tătrongăn că

làm cho công tyăbánăítăh năcácăs năph măđ căs năxu t ra, côngătyăs ăbánăăcác

s năph măthayăth ăkhác

Ch ngăbánăpháăgiáăcóăth ăgơyăraăbi năd ngănghiêmătr ngătrongămôăhìnhăs năxu tă

c aădoanh nghi p.ăNóăkhi nădoanhănghi păph iăl aăch năđ uăvƠoăkhôngănh ăỦă

mu n,ăcóăth ăkémăch tăl ngăho căkémăđaăd ngăh n Nói cách khác, h ăcóăít s ă

l aăch năh nătr căđó

K tăqu ănghiênăc uăcungăc păl iăgi iăthíchăchoăs ăph năđ iăn ngăn ăc aăcácănhƠă

nh păkh uăđ iăv iăvi căch ngăbánăpháăgiáăt i nă

Tr căđó,ăTimes of India (2009) c ngăcóăbáiăvi tăv ăđ ăxu tăc aădoanhănghi pă

nă ăph năđ iăvi căápăthu ăch ngăbánăpháăgiáăđ iăv iăthépăkhôngăr ănh păkh uăt ărungăQu c,ăLiênăminhăchơuăỂu,ăM ,ăNh tăB n,ăHƠnăQu c,ă Ơi Loan, Nam Phi và Thái LanăvƠoă nă ăCácăngƠnhăcôngănghi p tr căđơy s ăd ngănguyênăli uăthépăkhôngăg ă

nh păkh u,ăbaoăg măc ăthu cătr ăsơuăvƠăhóaăch t,ănhƠămáyăl căd u,ălinhăki năôătô,ăcácănhƠăs năxu tăđ ădùng,ăth căv tăvƠăcácănhƠăs năxu tămáyămócăvƠăcác nhƠăs năxu tăthi tă

b ănhƠăb pầ đưăph năđ iăm nhăm ăvi căđ ăxu tăđánhăthu ăch ngăbánăpháăgiáănh pă

kh uăthépăkhôngăg "Ễpăđ tăthu ăch ngăbánăpháăgiáătheoăyêuăc uăc aănhƠăs năxu tăduyă

nh tăđóălƠăthépăkhôngăg ăJindalălƠăkhôngăcôngăb ngăvƠăphiăđ oăđ căvìănóăm tăđiăquy nă

l aăch nănhƠăcungăc păc aăchúngătôi'.ăChúngătôiăcóăkho ngă225ăthƠnhăviênăvƠăh uăh tătrongăs ăh ălƠănhƠăxu tăkh uăvƠăph iăc nhătranhătoƠnăc u, chúng tôi c năph iănh păkh uăthépăkhôngăg ă ănhi uăch ngălo i vƠăch tăl ngăđápă ngăđ năđ tăhƠngăxu tăkh uă",ăôngăPradipăPăDave,ăCh ăt chăHi păh iă cácănhƠăs năxu tăthu cătr ăsơuă vƠăhóaăch tăcôngănghi pă nă ăchoăbi t

Nghiênăc uăcácă nhăh ngăc aăt ădoăhóaăth ngăm iătácăđ ngălênăn ngăxu tă cơyătr ngăt iăIndonesia:

ơyălƠăm tătrongănh ngănghiênăc uăth cănghi măđ uătiênăphơnătíchă nhăh ngă

c aăvi căgi măthu ăđ uăvào trên cácăcôngătyănh păkh uăvƠălƠănghiênăc uăduyănh tăt iăIndonesiaăt iăth iăđi măđóătáchăbi tăcácă nhăh ngăcóăth ăcóătrênăcácăcôngătyănh pă

kh uăsoăv iăcácăcôngătyăkhác

Mary Amiti and Jozef Konings (2005) đưăcóănh ngăphátăhi năm iăquanătr ng:

Th ănh t: tácăđ ngăc a vi căgi măthu ănh păkh u nguyênăli u (đ uăvƠo)ălàm t ngăđángăk ăn ngăsu tăcơyătr ng vƠăhi uă ngănƠyăcaoăh năr tănhi uăsoăv iăvi căgi măthu ă

s năph măđ uăra.ăKhiăthu ăđ uăvƠoăgi mă10%,ăn ngăsu tăs ăt ngă3%,ătrongăkhiăn uă

gi măthu ăs năph măđ uăraăm tăl ngăt ngăđ ngă(10%)ăthìăn ngăsu tăch ăt ngăh nă

1%

Th ăhai,ăgi măthu ăđ uăvƠoătácăđ ngănhi uăđ n cácădoanhănghi pănh păkh uăh n cácăcôngătyăkhôngănh păkh u.ăNh ngăl iăíchăc aăvi căt ngăn ngăxu tăs năxu t, lƠădoăs ă

d ng nguyênăli uăđ uăvƠoănh păkh uăcóăch tăl ngăcaoăh n,ăgi ngăkhácăbi tăh n,ăvƠă/ă

ho că nhăh ng c a vi c h căt p nh ngăcáiăm i

Th ăba,ăphơnătíchăchoăth yăr ngăít quanătơmăđ năvi căb thu ăđ uăvƠoăcóăth ăd nă

đ năm tăv năđ ăb ăb qua, đóălƠăch ăchúătr ng đánhăgiáătácăđ ngăc a c nhătranhădoăb đánhăthu ăs năph măđ uăraăvƠăchoăr ngănóăth păh n.ăKhi thu ăđ uăvƠo đ căchúăỦ, d ă

nh năraătácăđ ngăc a thu ăđ uăraăgi măh năm tăn a,ăvƠ vi căt ngăn ngăsu tăl nănh tă

đ năt ăvi căgi măthu ăđ uăvƠo

M tăs ănghiênăc uăkhác:

KasaharaăvƠăLaphamă(2013)ăđưăl năđ uătiênăm ăr ngămôăhìnhăc aăMelitză(2003),ă

mô hình khôngăch ăxem xét v năđ ăxu tăkh u,ămƠăcònăc hƠnhăviăc aăcácădoanhănghi pă

nh pă kh u Cácă tácă gi nh nă th yă r ngă vi că táiă phơnă b ă ngu nă l că gi aă cácă doanhănghi păs ăd ngăđ uăvƠoănh păkh uăr t quanătr ng v iăn ngăsu tăt ngăh p.ăMôăhình

ch ngăminhăr ng,ăkhiăcácăbi năphápăh năch ăth ngăm iăđ căápăđ t,ănóă nhăh ng

x uăkhôngăch ăđ nănh păkh u,ămƠăcònăxu tăkh u.ă i uănƠyălƠădoăcácămôăhìnhăgi đ nhă

chi phí và doanh thu phân b ăgi aănh păkh uăvƠăxu tăkh u

Nhi uă nghiênă c uă c ngă tìmă th yă r ngă gi mă thu ă đ uă vƠoă lƠmă n ngă su tă t ng

m nhădoăhi uă ngă"c nhătranhănh păkh u".ăVíăd ,ăTrefler & Danie (2004) cho th yă

n ngăsu tălaoăđ ngăt ngă14%ă ăCanadaăvƠ HoaăK ătrongăcácăngƠnhăcôngănghi păc tă

gi măthu ănhi uănh t Cácănghiênăc uăkhácăv ăhƠngărƠoăthu ăquanăđ iăv iăs năl ngăvƠă

n ngă su tă baoă g mă Topalovaă Petia (2004), Kasahara, Hiroyuki and Joel Rodrigue

(2008), ầ c ngăcho ra nh ngăđánhăgiáăt ngăt

2.2.2.3 Cácăgi ăthi tănghiênăc u

T ăkhungălỦăthuy tăvƠ cácănghiênăc uăliênăquan, tácăgi ănh năth yăchínhăsáchăb oă

h gây nhăh ng tr căti păt i doanhănghi pănh păkh uă ănhi uăm t: ch tăl ng,ăn ngă

xu t,ăs ăđaăd ng, chi phí giá thànhầ

H nă n a,ă qua vi c ph ngă v n sơuă v iă lưnhă đ oă c aă 5ă doanhă nghi pă s ă d ngănguyênăli uăđ uăvƠoălƠăthépăkhôngăr ăv iăs ăl ngăl n,ăkhiăđ căh iăv ă nhăh ngăc aăchínhă sáchă b oă h ă m iă đ că bană hƠnhă cu iă n mă 2013ă nh mă ngă h ă s nă xu tă trongă

n c,ă cácă lưnhă đ oă đ uă choă bi tă doanhă nghi pă c aă h ă b ă tácă đ ngă m nhă trênă nhi uă

ph ngădi n:ăch tăl ng,ăch ngălo i, kh ăn ngăs năxu t,ăgiáăthƠnhăs năph mầnó gây nhăh ngăl năđ năs ăphátătri năc aădoanhănghi p.ă căbi t,ăcóăítănh tă3ădoanhănghi păchoăbi tăvi căb oăh ăs măd năđ năh ăch aăk păcóăl ătrìnhăđ ăthíchă ngăv iăhoƠnăc nhă

m i

T ăc ăs ălỦăthuy t,ăcácănghiênăc uă ănh ngăth ătr ngăkhácăvƠăt ngăh păỦăki năc aădoanhănghi pătrongăn c k ătrên, cóăth ăkháiăquátăl iănh ăsau:ăcóăs ă nhăh ngăt ăchínhăsáchăb oăh ăđ năs ăphátătri năc aădoanhănghi păs ăd ngăthépăkhôngăr ăquaăcácă

m tăsau:

C h tăl ngăs năph m:

Ch tăl ngă ăđơyăđ căhi uălƠălƠmăsaoăđemăđ năchoăkháchăhƠngănh ngăs năph m

đ tăch tăl ng,ăcònănh ngăs năph măl iăph iălo iăb ,ănh ngălưngăphíădoătáiăch

trongăquáătrìnhăs năxu tădoănguyênăli uăđ uăv oăkhôngă năđ nhăph iăđ căquanătơmă

qu nălỦ.ă

Ch tăl ngăs năph măph ăthu cătr căti păvƠoăch tăl ngănguyênăv tăli uăđ uăvƠo.ă

Vi c cungă ngănguyênăv tăli uăcóăch tăl ngăt t,ăk păth i,ăđ yăđ ,ăđ ngăb ăs ăb oăđ măchoăquáătrìnhăs năxu tădi năraăliênăt c,ănh p nhàng, s năph măraăđ iăv iăch tăl ngăcao.ă

Ng căl i,ăs năph măs ăkémăch tăl ngăn u nguyênăli uăđ uăvƠo khôngăb oăđ m,ăh nă

n a, nóăcònăgơyăraăs ălưngăphí,ăth tăthoátănguyênăv tăli u

V năđ ăđ tăraă ăđơyălƠ, lƠmăth ănƠoămƠădoanhănghi păcóăth ăb oăđ măđ căvi căcungă ngănguyênăv tăli uăk păth i,ăđ yăđ ăvƠăch tăl ng t t?ă i uănƠyăch ăcóăth ăth că

hi năđ c,ăn uănh ădoanhănghi păxácăl păđ c quy trình d ătr ăh pălỦ;ăh ăth ngăcungăngănguyênăv tăli uăphùăh păvƠăđ ngăb ;ăđ yăđ trênăc ăs ănghiênăc uăđánhăgiáănhu

c uăv ăth ătr ngă(c đ uăvƠoăvƠăđ uăra);ăkh ăn ngăt ăch c cungă ngătrongăvƠăngoƠiă

n c.ă

T ăcácăl pălu nătrên,ătácăgi ăđ aăraăgi ăthuy tănghiênăc u:

H1: Cóă m iă quană h ă d ngă gi a Ch tă l ngă s nă ph mă t iă S phátă tri nă c aă

doanhănghi păs ăd ngăthép khi chính sách b oăh đ căth căthi

Ch ngălo iăs năph m:

Ch ngălo iăs năph mălƠăm tănhómăcácăs năph măt ngăt ăv ăcácăđ cătínhăv tălỦăgiƠnhăchoăcácăs ăd ngăt ngăt Khiăkhôngăki măsoátăđ c đ uăvƠoănguyênăv tăli u,

ch ngălo iăs năph măc aădoanhănghi p c ngăthayăđ iăvƠăkhôngă năđ nh

Theoănghiênăc uăc aăHylke Vandenbussche and Christian Viegelahn (2013): vi că

ph iăchuy năđ iănguyênăli uăđ uăvƠo th ngălƠmăchuy năđ iăs năph m đ uăra.ăNóiă

cách khác, khi các doanhănghi p thay đ i ch tăl ngănguyênăli uăđ uăvƠo,ăh có xu

h ngăc ngăthayăđ iăs năph m đ uăraăc aăh ăNh ăm tăh ăqu , vi căch ngăbánăpháăgiáă

d năđ nădoanhănghi p bánăítăh năcácăs năph măđ căs năxu t ra,ăhayăch ngălo iăb ăthuă

h p,ăgi măs căc nhătranhăsoăv iăcácăs năph măcùngălo iăho c hàng thayăth ăkhác.ăNh ă

v yăcóăth ăđ aăraăgi ăthi t:

H2:ăCh ngălo iăs năph mătácăđ ng d ngăđ năs ăphátătri năc aădoanhănghi p khi chínhăsáchăb oăh ăđ căth căthi

N ngăsu tăs năxu t:

N ngăsu tălƠătiêuăchu năph năánhăt ngăh pănh tăhi uăqu ăc aăho tăđ ngăqu nătr ă

s năxu tăvƠătácănghi p.ăN ngăsu tătr ăthƠnhănhơnăt ăquanătr ngănh tăđánhăgiáăkh ăn ngă

c nhătranhăc aăh ăth ngăs năxu tătrongă m iădoanhănghi p,ăđ ngăth iăc ngăth ăhi nătrìnhăđ ăphátătri năc aăcácădoanhănghi p,ăcácăqu căgia

N ngăsu tăc năđ căxemăxétăđ nătínhăhi uăqu ăM cătiêuăt ngăl iănhu năc aăcácădoanhănghi păch ăcóăth ăđ tăđ căb ngăcáchăt ngădoanhăthuăthôngăquaăm ăr ngăth ă

tr ng,ăt ngăs ăl ngăs năph mătiêuăth ăvƠăh ăgiáăthƠnhăs năph m b ngăc iăti năn ngă

su t.ăCóăth ănói,ăc iăti năn ngăsu tălƠăy uăt ăg năli năv iăs ăt năt iăvƠăphátătri năc aădoanhănghi p.ăN ngăsu tăchínhălƠăth căđoăhi uăqu ătrongăvi căs ăd ngăcácăngu năl că

đ đ tăđ căm cătiêu

Vi cănơngăcaoăhi uăqu ăho tăđ ng,ăc iăti năn ngăsu t,ăt o đ căl iăth ăc nhătranhă

ch ă y uăthôngăquaăvi căs năxu tăđ căs n ph măt tăh n,ăgiaoăhƠngănhanhăh năch ăkhôngăph iăch ălƠăvi căgi măchiăphí.ăHƠngăhoáăvƠăd chăv ăph iăđ căthi tăk ăvƠăs nă

xu tăsaoăchoătho ămưnăđ cănhuăc uăc aăkháchăhƠngăv ăch tăl ng,ăchiăphí,ăth iăgianăgiaoăhƠng ăNh ăv yăcóăth ănói:

H3: N ngăsu tăs n xu tă nh h ngăd ng t i S ăphátătri năc aădoanhănghi p s ă

d ngăthépăkhiăcóăb oăh ăth ngăm i

Chiăphíăs năxu t

Chiăphíăs năxu t c ngălƠăm tăy uăt ăvôăcùngăquanătr ngăc aădoanhănghi p khi

chi phí đ uăvƠo h pălỦăthìăs năph măđ uăra luônăcóăgiáăthƠnhăh pălý, gi m đ căs ă

c nhătranhăv iăcácădoanhănghi păkhác Chiăphíăs năxu tăkhôngăch lƠăm iăquanătơmăc aădoanhănghi p,ămƠăcònălƠăm iăquanătơmăc aăng iătiêuădùngăvƠăc aăxưăh i.ăGi măchiă

phíăs năxu tălƠmăt ngăl iănhu năc aădoanhănghi p,ăt ngătínhăc nhătranhăc a hàng hóa,

đ ngăth iăc ngălƠmăt ngăl iăíchăchoăng iătiêuădùng.ă

Chi phí nguyênăv tăli uăđ uăvƠo quy tăđ nhăph năl năđ năgiáăg căc aăs năph mă

đ uăra Khiăth ătr ngănguyênăv tăli uăb ăbi năđ ng (thi uăh t,ănhuăc uăth ătr ngăt ngăcaoăđ tăbi năho cădoăchi n tranh,ădoăb ăb oăh v.v ) thì giáănguyênăv tăli uăs ăt ngă

v t, gơyăkhóăkh năchoădoanhănghi păvìăđ ăduyătrìăho tăđ ngăs năxu tăvƠăth căhi năh pă

đ ngă v iă đưă kỦă v iă đ iă tác, h ă ph iă ti pă t că thuă muaă nguyênă v tă li uă v iă giáă cao

Nh ngăđ tăt ngăgiáănh ăv yăs ăgơyă nhăh ngănghiêmătr ngăđ năngu năv năl uăđ ngă

và vi c cơnăđ iăngu năv năc ngănh ăchiăphíăs năxu t kinh doanh c aădoanh

Khi chính sách b oăh ăđ căth căthi, giáănguyênăv tăli uăcóăxuăh ngăt ngă(doăthu ăvƠădoăs ăt ngăgiáănguyênăv tăli uăs năxu tătrongăn c),ăd năđ năt ngăchiăphíăs nă

xu t cóăxuăh ng t ng,ăgiáăthƠnhăs năph m s caoăh n,ăkhóăc nhătranhăh năsoăv iăcácădoanhănghi păkhác.ăNh ăv y:

H4: cóăm iăquanăh ăd ngăgi aăchiăphíăs năxu tăt i S ăphátătri năc aădoanhă

nghi p khiăb oăh ăx yăra

Kh ăn ngăthíchă ng:

Kh ăn ngăthíchă ngăv iăhoƠnăc nhăm iăc ngăcóă nhăh ngăt iăs ăphátătri năc aădoanhănghi p Khiăkhôngăb ăb oăh ,ădoanhănghi pănh păkh uăngu nănguyênăli uăphongăphúăv iăgiáăr ăh n,ăch tăl ngăvƠăch ngălo iăphong phú h n.ăKhiăb ăb oăh ătrongăb iă

c nhă ngu nă cungă trongă n că ch aă đápă ngă đ yă đ nhuă c uă s ă khi nă doanhă nghi păkhôngăk păph nă ng,ăd năđ nănguyăc ăkhôngăth căhi năđ căcácăh păđ ngăđưăkỦ,ăth ă

ph nă b ă thuă h p,ă s nă xu t b c tă gi mă doă thi uă ho că khană hi mă v t li uă hayă giáă c ăkhôngăc nhătranh lƠăr tăl n,ăt ngălaiăc aădoanhăngi păs ăkhóăđ nhăđo tăh n,ăvƠăm tă

gi ăthi tăn aăđ căđ tăraălƠ:

H5: kh ăn ngăthíchă ngăcóătácăđ ngăd ngăt iăs ăphátătri năc aădoanhănghi p khi chínhăsáchăb oăh ăđ căth căthi

2.2.2.4 Môăhìnhănghiênăc uăđ ăxu t

T ăc ăs ăcácăh căthuy tăvƠăcácănghiênăc uăliênăquan,ăđ ătƠiănghiênăc uănƠyăti năhƠnhăxơyăd ngămôăhìnhănghiênăc uănh ăsau:

Bi năph ăthu c:ăS ăphátătri năc aădoanhănghi p

Bi năđ căl păbaoăg m:ăCh tăl ngăs năph m khiăcóăb oăh ;ăCh ngălo iăs nă

ph m khiăcóăb oăh ;ăN ngăxu tăs năxu t khiăcóăb oăh ; Chiăphíăs năxu t khi có

b oăh ;ăKh ăn ngăthíchă ng khiăcóăb oăh

Hìnhă2.1ăMôăhìnhănghiênăc uăđ ăxu t

Ch tăl ngăs nă

CH NGă3:ăTHI TăK NGHIểNăC U

Nghiênăc uăđ căthi tăk ătheoăhai ph nănh ăsau:

3.1 U căl ngăcác chi phí d a vào mô hình CPME

3.1.1 Quyătrìnhă căl ng

c l ng tácăđ ng c a b o h th ngăm i, nghiên c u th c hi n theo hai

b căc ăb n:

B c 1: T c ăs d li u v giá c và s n l ng, cùng v i vi c thi t l p các

thông s đƠnăh i, ta s căl ng cho các hàm s tuy n tính lna, lnb, lnc Nh ng s

h ng nƠyăđ i di n cho nhăh ng c a các bi n ngoài đ năgiá (ti m n) trên hàm s

cung và c u Gi đ nh này là m c c ăs cho vi c thu th păcácăd ăli u v giá c và s n

l ng phù h p t i m t th i đi m cân b ng (Qd = Qs)

B c 2: S d ngăcácă căl ng gi i h n và các tham s đƠnăh i, cùng v i m t

c l ng riêng v s thayăđ i c a giá ho c s l ng nh p kh u do s thayăđ i trong

b o h đ tính toán m t đi m cân b ng m i, nh măđ aăraăk t qu tácăđ ng c a b o h

th ngăm i

3.1.2 i uăki năchoăvi că căl ngă

Vi c tínhătoánăđ co giãn và các thông s c a s n l ng cân b ng và đ năgiá thay

đ i là nhi m v khóăkh nănh t trong mô hình này Ngoài ra, mô hình d a trên các gi

đ nh đưăđ năgi n hóa Mô hình c ngăd a c ăs gi đ nh r ng th tr ngătrongăn c và

nh p kh u c nh tranh hoàn h o Trong th c t th tr ng có th không c nh tranh hoàn

h o Th hai,ăđ t oăđi u ki n thu n l i cho tính toán và th c hi n các công vi c th c

nghi m, mô hình ch xem xét t ng ph n c a b o h , x y ra trong m tăl nhăv c nh t

đ nh, v i gi đ nh r ngăcóăkhôngăcóăthayă đ iătrongăc ăc u ngu năcungătrongăn c

Ph ngăphápănƠyăb qua các hi u ng có th phát sinh t s c nh tranh l năh năgi a

nh p kh u và các s n ph m thay th trong n c sau khi t do hóa C th ,ăph ngă