3 Non-US dollar legs of foreign currency transactions were converted into original currency amounts at average exchange rates for April of each survey year and then reconverted into US d
Trang 2LÊ M NH T HOÀNG
GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU
LIÊN NGÂN HÀNG T I VI T NAM
CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
MÃ NGÀNH: 60340201
LU N V N TH C S KINH T
NG I H NG D N KHOA H C: PGS.TS TR N HUY HOÀNG
TP H Chí Minh - N m 2014
Trang 3th c hi n lu n v n “Gi i pháp nâng cao hi u qu ho t đ ng th tr ng ngo i t liên ngân hàng t i Vi t Nam”, tôi đư t mình nghiên c u, tìm hi u v n đ , v n d ng
ki n th c đư h c và trao đ i v i gi ng viên h ng d n, đ ng nghi p, b n bè…
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a riêng tôi, các s li u và k t
qu trong lu n v n này là trung th c
TP H Chí Minh, ngày 08 tháng 10 n m 2014
Ng i th c hi n lu n v n
LÊ M NH T HOÀNG
Trang 4TRANG PH BỊA
L I CAM OAN
M C L C
DANH M C CH VI T T T
DANH M C B NG
DANH M C BI U
M U 1
CH NG 1: T NG QUAN V HI U QU TH TR NG NGO I T LIÊN NGÂN HÀNG 3
1.1 T ng quan v Th tr ng ti n t liên ngân hàng 3
1.1.1 Khái ni m 3
1.1.2 Các lo i hình giao d ch trên th tr ng ngo i t liên ngân hàng 6
1.2.2.1 Giao d ch giao ngay 6
1.2.2.2 Giao d ch k h n 8
1.2.2.3 Giao dch hoán đ i 10
1.2.2.4 Giao d ch quy n ch n 11
1.2 Các y u t c b n trên th tr ng ngo i t liên ngân hàng 13
1.2.1 i t ng tham gia 13
1.2.2 T giá liên ngân hàng 15
1.2.3 Cung c u trên th tr ng ngo i t liên ngân hàng 15
1.2.4 Hàng hoá c a th tr ng ngo i t liên ngân hàng 15
1.2.5 Các công c c a th tr ng ngo i t liên ngân hàng 16
1.2.6 Ch c n ng và vai trò c a th tr ng ngo i t liên ngân hàng 16
1.3 Các ch tiêu đánh giá hi u qu th tr ng ngo i t liên ngân hàng 17
1.3.1 Các ch tiêu đ nh l ng 17
1.3.2 Các ch tiêu đ nh tính 18
Trang 51.4.1 Nhân t ch quan 18
1.4.2 Nhân t khách quan 19
1.5 Kinh nghi m c a m t s n c trên th gi i 20
K T LU N CH NG 1 27
CH NG 2: TH C TR NG HI U QU TH TR NG NGO I T LIÊN NGÂN HÀNG T I VI T NAM 28
2.1 T ng quan v th tr ng ngo i t liên ngân hàng 28
2.1.1 L ch s hình thành th tr ng ngo i t liên ngân hàng t i Vi t Nam 28
2.1.2 Các giai đo n hình thành và phát tri n c a th tr ng ngo i t liên ngân hàng t i Vi t Nam 28
2.1.2.1 Th i k tr c n m 1994 28
2.1.2.2 Th i k t 1994 đ n nay 32
2.1.3 Tính ch t, đ c đi m, c ch v n hành và ph ng ti n giao d ch c a th tr ng ngo i t liên ngân hàng t i Vi t Nam 37
2.1.3.1 Tính ch t, đ c đi m, c ch v n hành 37
2.1.3.2 Ph ng ti n giao d ch trên th tr ng 38
2.1.3.3 Tác d ng c a th tr ng ngo i t liên ngân hàng 39
2.1.3.4 Nguyên t c giao d ch trên th tr ng ngo i t liên ngân hàng 40
2.2 Th c tr ng c a th tr ng ngo i t liên ngân hàng t i Vi t Nam giai đo n t 2011 đ n nay 40
2.2.1 Nh ng v n b n pháp lý qui đ nh ho t đ ng kinh doanh ngo i h i 40
2.2.2 Th c tr ng ho t đ ng kinh doanh ngo i h i trên th tr ng LNH 41
2.2.3 Th c tr ng s d ng giao d ch ngo i h i phái sinh trên TTLNH 42
2.2.1 Phân tích t ng quan th c tr ng tình hình th tr ng ngo i t liên ngân hàng Vi t Nam t 2011 đ n nay 45
2.2.2 Phân tích các ch s c a th tr ng t n m 2011 đ n nay 48
2.2.2.1 Di n bi n t giá t n m 2011 đ n nay 48
Trang 62.3 ánh giá v th c tr ng và nguyên nhân c a th c tr ng th tr ng ngo i t
liên ngân hàng t i Vi t Nam giai đo n t n m 2011 đ n nay 59
2.3.1 Nh ng m t tích c c 59
2.3.2 Các v n đ t n t i 61
2.3.3 Nguyên nhân c a t n t i 62
K T LU N CH NG 2 64
CH NG 3: GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU HO T NG C A TH TR NG NGO I T LIÊN NGÂN HÀNG T I VI T NAM 65
3.1 i v i c quan qu n lỦ nhƠ n c 65
3.1.1 Hoàn thi n khung pháp lý v th tr ng ngo i t liên ngân hàng 65
3.1.2 Hoàn thi n c ch chính sách cân b ng cung c u ngo i t 66
3.1.3 Ngân hàng Nhà n c c n ban hành và giám sát ch t ch vi c ch p hành tr ng thái theo quy đ nh c a các T ch c tín d ng 67
3.1.4 Nâng cao vai trò tham gia và đi u ti t th tr ng ngo i t c a NHNN 68
3.1.5 T ng c ng bi n pháp thanh tra, ki m tra c a NHNN và nâng cao công tác thanh tra, giám sát 70
3.1.6 Hoàn thi n và phát tri n th tr ng ti n t Vi t Nam, h n ch tác đ ng tiêu c c c a hi n t ng đôla hoá n n kinh t 71
3.2 i v i T ch c tín d ng, đ nh ch tài chính 73
3.2.1 Các NHTM c n khai thác tri t đ ngu n ngo i t 73
3.2.2 a d ng hóa các s n ph m c a th tr ng ngo i h i và hi n đ i hóa công c giao d ch 74
3.2.3 Các NHTM c n th c hi n m t s nguyên t c trong kinh doanh ngo i h i và các gi i pháp v t ch c qu n lý kinh doanh 75
3.2.4 Hoàn thi n quy ch giao d ch, hi n đ i hóa khâu thanh toán, trang b công ngh thông tin tiên ti n, nâng cao trình đ và k n ng kinh doanh cho cán b kinh doanh ngo i h i 77
Trang 7tr ng tài chính c a Vi t Nam 78
3.3.2 Xây d ng h th ng tài chính an toàn và h i nh p 79
K T LU N CH NG 3 81
K T LU N VÀ NH N XÉT CHUNG 82 TÀI LI U THAM KH O
Trang 8CNY : ng Nhân dân t
FED : C c d tr liên bang M
Trang 9STT N i dung Trang
ngo i h i toàn c u giai đo n 1998-2013
4
t liên ngân hàng
35
Trang 10STT N i dung Trang
c p ti n t toàn c u n m 2010-2013
5
Trang 1114 Bi u đ 2.7 Doanh s mua bán ngo i t giao ngay trong n m 2013 52
2014
53
Trang 12M U
1 Tính c p thi t c a đ tài
Th tr ng ngo i t liên ngân hàng là m t thành ph n c b n c a th tr ng tài chính ngân hàng, th tr ng là n i di n ra các giao d ch ngo i t gi a các t ch c tín d ng và đ nh ch tài chính Cùng v i s phát tri n c a h th ng ngân hàng
th ng m i t i Vi t Nam và quá trình h i nh p c a ngành ngân hàng vào th tr ng tài chính th gi i, th tr ng ngo i t liên ngân hàng t i Vi t Nam đư hình thành và ngày càng phát tri n m nh m theo tiêu chu n và thông l qu c t Trong quá trình hình thành và phát tri n c a mình, c ng gi ng nh các ch th khác, th tr ng ngo i t liên ngân hàng t i Vi t Nam c ng phát sinh nh ng v n đ liên quan v
ch c n ng, vài trò, c ch v n hành, ph ng th c ho t đ ng, các s n ph m, ch th tham gia, … nh ng v n đ này c n ph i đ c tìm hi u và nghiên c u c th đ n m
b t đ c th c tr ng nh m có nh ng gi i pháp đ th tr ng v n hành ngày càng hoàn h o h n, đáp ng nhu c u phát tri n c a th tr ng ngoài t liên ngân hàng và
h th ng ngân hàng hi n đ i ó c ng là lý do tôi quy t đ nh ch n đ tài: “Gi i pháp nơng cao hi u qu ho t đ ng c a th tr ng ngo i t liên ngơn hƠng t i
Vi t Nam” đ nghiên c u trong lu n v n này
2 M c tiêu nghiên c u
M c tiêu nghiên c u c a lu n v n t p trung vào các n i dung sau:
- Góp ph n tìm hi u h th ng hoá c s lý lu n đ làm rõ h n v th tr ng ngo i t liên ngân hàng, bao g m khái ni m v hi u qu th tr ng ngo i t
liên ngân hàng, các tính ch t, đ c đi m, c ch v n hành c a th tr ng và đánh giá hi u qu th tr ng ngo i t liên ngân hàng t i Vi t Nam
- Trên c s phân tích, đánh giá th c tr ng ho t đ ng c a th tr ng ngo i t liên ngân hàng Vi t Nam đ a ra nh ng gi i pháp nh m hoàn thi n và xác
đ nh ph ng h ng phát tri n cho th tr ng phù h p yêu c u kinh t đ t
n c trong b i c nh h i nh p kinh t - tài chính qu c t di n ra ngày càng sâu r ng
Trang 133 i t ng và ph m vi nghiên c u
i t ng nghiên c u c a đ t i là phân tích, tìm hi u các nguyên nhân d n
đ n th c tr ng c a th tr ng ngo i t liên ngân hàng t i Vi t Nam trong giai đo n
tr ng ngo i t liên ngân hàng t i Vi t Nam
Ph m vi nghiên c u c a đ tài là th c t ho t đ ng c a th tr ng ngo i t
liên ngân hàng t i Vi t Nam, quá trình hình thành và phát tri n và đ c bi t t p trung
vào th c tr ng c a th tr ng trong các n m 2011, n m 2012, n m 2013 và 8 tháng
đ u n m 2014 Do gi i h n v ph m vi nghiên c u và ki n th c, đ ng th i tránh
dàn tr i nhi u v n đ , đ tài ch t p trung nghiên c u sâu vào các th tr ng thành
ph n c a th tr ng ngo i t liên ngân hàng gi a các đ nh ch tài chính
th ng nh m nghiên c u h th ng c s lý lu n và th c ti n ho t đ ng c a th tr ng
ngo i t liên ngân hàng, đ ng th i đ a ra m t s ki n ngh và bi n pháp mang tính
ch t th c ti n nh m c i t o, nâng cao hi u qu ho t đ ng th tr ng ngo i t liên
ngân hàng
5 C u trúc d ki n c a lu n v n:
B c c lu n v n g m 3 ch ng:
- Ch ng 1: T ng quan v hi u qu th tr ng ngo i t liên ngân hàng
- Ch ng 2: Th c tr ng hi u qu ho t đ ng c a th tr ng ngo i t liên ngân
hàng t i Vi t Nam
- Ch ng 3: Gi i pháp nâng cao hi u qu th tr ng ngo i t liên ngân hàng t i
Vi t Nam
Trang 14CH NG 1: T NG QUAN V HI U QU TH TR NG
NGO I T LIÊN NGÂN HÀNG
1.1 T ng quan v hi u qu th tr ng ngo i t liên ngân hàng
1.1.1 Khái ni m
- Th tr ng ngo i t liên ngân hàng là th tr ng l n nh t trên th tr ng
ngo i h i mà các ngân hàng mua bán ngo i t v i nhau Các ngân hàng có
th giao d ch tr c ti p v i nhau ho c thông qua các ph n m m đi n t
(Grace Cheng, 2011)
- Th tr ng ngo i t liên ngân hàng mang nh ng đ c đi m c b n gi ng v i
th tr ng ngo i h i ó là th tr ng phi t p trung, các giao d ch di n ra
trong m t ph m vi r ng l n và đ c th c hi n nhanh chóng thông qua đi n
tho i, m ng vi tính, Dealing, Ngoài ra, do s chênh l ch múi gi gi a các khu v c trên th gi i mà các giao d ch di n ra su t 24/24h theo m t chu k khép kín toàn c u Th tr ng có tính thanh kho n cao, kh i l ng giao d ch
kh ng l và nh t là luôn luôn t n t i kh n ng thu l i nhu n do giao d ch trên
th tr ng đ c th c hi n theo c p ngo i t và t giá trao đ i luôn dao đ ng
Trang 15B ng 1.1: Doanh s giao d ch ngo i t hàng ngày c a th tr ng ngo i h i toàn c u giai
1 Adjusted for local and cross-border inter-dealer double- c“unting (ie net - net basis) 2 The categ“ry “ther FX ”r“ducts c“vers highly
leveraged transactions and/or trades whose notional amount is variable and where a decomposition into individual plain vanilla components was impractical or impossible 3 Non-US dollar legs of foreign currency transactions were converted into original currency amounts at average exchange rates for April of each survey year and then reconverted into US dollar amounts at average April 2013 exchange rates
4 Sources: FOW TRADEdata; Futures Industry Association; various futures and options exchanges Foreign exchange futures and options traded worldwide
( Ngu n : Bank for International Settlements )
Qua b ng trên ta có th th y trong các n m t 2007 đ n n m 2013, doanh s giao
d ch trung bình hàng ngày trên th tr ng FX t ng g n 50% S d nh v y là do s
phát tri n c a giao dch đi n t khi n nhà đ u t d dàng thâm nh p th tr ng, s
l ng thành viên tham gia th tr ng không ng ng t ng lên M c dù n n kinh t th
gi i ch u nh h ng l n t cu c kh ng ho ng tài chính M nh ng c ng không làm gián đo n tính thanh kho n c a th tr ng FOREX và kinh doanh trên FX v n là
m t ngu n thu v ng ch c, n đ nh c a các ngân hàng
và c p ti n t toàn c u t 2010 - 2013
Trang 16Theo hình trên, đ ng USD đóng vai trò chính c a các ngo i t trên toàn th gi i
Các giao d ch b ng USD chi m 87% trên t t c các giao d ch ng Eur đ ng
th 2 so v i r ti n t nh ng ch chi m 33,4% n m 2013 gi m so v i 39,1% n m
2010 Doanh s giao d ch ngo i h i toàn c u liên t c t ng thì đ ng CNY t ng t
34 t USD lên 120 t USD trong n m 2013 ng th 9 so v i r các lo i ngo i
t
T hình trên cho th y, doanh s ch y u t các t ch c tài chính chi m 53%
và 39% t các dealer và 9% t các khách hàng khác Giao d ch c a các FX
Trang 17dealer đư t ng 48% lên 2800 t USD, t ng t 1900 t USD trong n m 2010
Các ho t đ ng kinh doanh ngo i h i v i các đ i tác đ c m r ng m nh nh
giao d ch quy n ch n chi m 82%, giao d ch k h n chi m 58% và giao d ch
giao ngay chi m 57%
Trong nghiên c u n m 2013 cho th y giao d ch hoán đ i ngo i t chi m 42%
và giao d ch Spot chi m 38% Doanh s giao dch hoán đ i ngo i t và k
h n v i k h n d i 1 n m c ng t ng m nh và t ng 52% so v i k tr c
1.1.2 Các lo i hình giao d ch trên th tr ng ngo i t liên ngân hàng
1.1.2.1 Giao d ch giao ngay (Spot)
d ch ngo i h i giao ngay (forex spot transaction) là nghi p v mua bán ngo i
toán đ c th c hi n trong vòng hai ngày làm vi c
- Giao d ch đ c s d ng v i m c đích chuy n đ i t đ ng ti n này sang đ ng
Trang 18t , ngày nay các NHTM và các đ nh ch tài chính khác còn s d ng v i m c đích đ u c , kinh doanh chênh l ch t giá (Bob Steiner, 2002)
- S s p đ c a h th ng t giá Bretton Woods làm cho t giá bi n đ ng nhi u
h n, không còn n đ nh nh tr c Vì th , nh ng nhà kinh doanh xu t nh p
tìm đ n các s n ph m ngo i h i phái sinh đ đ c đáp ng yêu c u đó
- V b n ch t thì trong giao d ch giao ngay, vi c thanh toán và giao ngo i t
ngày giá tr th ng là 2 ngày k t ngày ký h p đ ng (T+2)
- T giá giao ngay (Spot rate) còn đ c g i là t giá c s T giá c s hay t
giá g c đ c xác đ nh d a trên cung – c u trên th tr ng ngo i h i theo
t ng th i đi m giao d ch và không nh t thi t là t giá niêm y t hàng ngày c a
NHTM
c đi m c a giao d ch giao ngay
- Giao d ch giao ngay đ c th c hi n trên th tr ng phi t p trung Các thành
viên tham gia th tr ng bao g m các NHTM, công ty tài chính l n, nh ng
nhà môi gi i và NHTW trong đó NHTM đóng vai trò ch ch t
- Th tr ng giao ngày đ c bi t đ n là th tr ng r t sôi đ ng, giao d ch v i
d ng r t ph bi n trên th tr ng
s ti n c n thi t (the right amount is available), t i đ a đi m c n có (at the
right location), t i th i đi m có nhu c u (at the right time), b ng đ ng ti n
c n có (the right currency), v i giá c h p lý (at the right price)
Bi u đ 1.4 - FOREIGN EXCHANGE COMMITTEE
SEMI-ANNUAL FOREING EXCHANGE VOLUME SURVEY
All data reported in billions of US Dollars
Average Daily Volume
Trang 19(Ngu n: Foreign Exchange committees)
1.1.2.2 Giao d ch ngo i t k h n (Forward)
Giao d ch ngo i h i k h n là giao d ch mua bán ngo i h i trong đó t giá
đ c hai bên tho thu n ngày hôm nay và vi c giao hàng – thanh toán đ c th c
hi n t i m c t giá đó vào m t ngày xác đ nh trong t ng lai khác v i ngày giá tr
giao ngay (spot date).(Bob Steiner, 2002)
Trong giao d ch k h n, t giá đ c xác đ nh ngày hôm nay và làm c s cho
trên các y u t : t giá giao ngay, lãi su t c a hai đ ng ti n và k h n giao d ch
Giao d ch ngo i h i k h n có nh ng đ c đi m sau:
mua và bán ph i th c hi n đ y đ ngh a v qui đ nh vào ngày đáo h n, v i t giá đư xác đ nh cho dù t giá giao ngay th i đi m đáo h n h p đ ng có bi n đ ng t ng cao
h n hay gi m th p S l ng, lo i ti n, th i đi m th c hi n h p đ ng không đ c thay đ i
Thông th ng, h p đ ng ngo i h i k h n có các k h n t ng thích v i k
h n trên th tr ng nh 1 tháng, 2 tháng, 3 tháng, 6 tháng t i 1 n m Tuy nhiên, hai
bên giao d ch có th tho thu n m t k h n l nào đó phù h p v i c hai Ngoài ra,
trong th c t c ng có th có k h n dài h n 1 n m và th m chí t i hai m i
n m.(Sam Y.Cross, 1998)
V i nh ng đ c đi m trên giao d ch ngo i h i k h n có nh ng ng d ng sau:
Th nh t, s d ng giao d ch ngo i h i k h n đ phòng ng a r i ro t giá vì
Trang 20lai s đ c xác đ nh trên c s t giá k h n và s không thay đ i khi đ n th i đi m
thanh toán Nh ng nhà đ u t , kinh doanh xu t nh p kh u, nh ng ng i có nhu c u
giao d ch ngo i t trong t ng lai và có nguy c b thi t h i do s bi n đ ng c a t
giá gây ra, h mu n c đ nh kho n ph i thu và ph i chi trong t ng lai, hay nói cách
khác b o hi m r i ro t giá, s d ng giao d ch k h n đ m b o h n ch 100% r i ro
t giá
Th hai, s d ng giao d ch ngo i h i k h n đ đ u c , nhà kinh doanh ti n
t k v ng m t đ ng ti n nào đó s t ng giá m nh trong t ng lai, anh ta có th đ u
c b ng cách ký h p đ ng mua k h n đ ng ti n đó ngày hôm nay và khi đ n ngày đáo h n n u t giá th c s t ng anh ta s bán l i trên th tr ng giao ngay và có l i
bán k h n và s mua l i khi nó gi m giá
Th ba, s d ng giao d ch ngo i h i k h n đ kinh doanh chênh l ch lãi
su t: c h i kinh doanh chênh l ch lãi su t có b o hi m r i ro t giá (cover interest
arbitrage – CIA) s phát sinh n u trên th tr ng ngo i h i có các m c t giá k h n
không phù h p v i đi u ki n ngang giá lãi su t
Bi u đ 1.5 - FOREIGN EXCHANGE COMMITTEE
SEMI-ANNUAL FOREING EXCHANGE VOLUME SURVEY
All data reported in billions of US Dollars
Average Daily Volume
Trang 21(Ngu n: Foreign Exchange committees)
1.1.2.3 Giao d ch ngo i t hoán đ i ti n t (Swap)
Giao dch hoán đ i ngo i t là giao d ch trong đó m t bên đ ng ý bán (mua)
cho bên kia m t đ ng ti n nh t đ nh t i m t th i đi m và đ ng th i cam k t mua
(bán) l i chính đ ng ti n đó vào m t th i đi m khác trong t ng lai v i các m c t giá đ c tho thu n t tr c (Sam Y.Cross, 1998)
Giao d ch hoán đ i ngo i t là m t giao d ch kép, có các đ c đi m sau:
t i ngày hôm nay
bán c a h p đ ng hoán đ i
Ngày giá tr c a h p đ ng mua vào và ngày giá tr c a h p đ ng bán ra là
khác nhau
Qua đ c đi m trên, giao d ch hoán đ i ngo i h i không t o ra tr ng thái ngo i
ngo i t Vì th , ph m vi ng d ng c a giao d ch hoán đ i ngo i h i đ c áp d ng trong tr ng h p sau:
Giao dch hoán đ i ngo i h i có ý ngh a thi t th c đ phòng ng a r i ro t giá đ i v i các ch th tham gia các ho t đ ng đ u t hay đi vay b ng ngo i t
Th c t , các nhà kinh doanh xu t nh p kh u th ng s d ng giao d ch ngo i h i k
h n m t chi u đ phòng ng a r i ro do t giá Tuy nhiên, giao d ch hoán đ i ngo i
h i đ c bi t h u d ng đ i v i các nhà xu t nh p kh u trong m t s nh ng tình
hu ng nh t đ nh v a phòng ng a r i ro t giá v a x lý các lu ng ti n phát sinh
không theo k ho ch
Giao dch hoán đ i ngo i h i c ng th ng đ c NHTW các n c s d ng đ
th c thi chính sách ti n t và can thi p vào TTNH mà không mu n áp l c tang kh i
l ng ti n trong l u thong
Trang 22Trong m t s tr ng h p, giao d ch hoán đ i ngo i h i đ c s d ng đ các
ch th đ t đ c m c đích đi vay trên th tr ng khi mà th tr ng ti n t ho t đ ng không sôi đ ng
Bi u đ 1.6 FOREIGN EXCHANGE COMMITTEE
SEMI-ANNUAL FOREING EXCHANGE VOLUME SURVEY
All data reported in billions of US Dollars
Average Daily Volume
(Ngu n: Foreign Exchange committees)
1.1.2.4 Giao d ch quy n ch n (Option transaction)
ng i bán m t kho n ti n g i là phí quy n ch n đ có quy n ch không ph i ngh a
v th c hi n h p đ ng ( Ralph, Connel và Sunsil Sharma, 2009)
Mua ho c bán m t l ng nh t đ nh c a m t lo i ti n
Vào m t ngày xác đ nh trong t ng lai ho c vào b t c th i đi m nào k t sau khi
T i m t m c t giá nh t đ nh đ c xác đ nh và tho thu n ngay t i th i đi m ký k t
Nh v y, h p đ ng có đ c th c hi n hay s t h t hi u l c khi đ n th i
đi m đáo h n tu thu c vào quy t đ nh c a ng i mua, ng i mua v th ch
đ ng, còn ng i bán quy n ch n v th b đ ng, khi nh n đ c phí quy n ch n,
ng i bán có ngh a v đáp ng khi ng i mua quy t đ nh th c hi n h p đ ng
Trang 23H p đ ng quy n ch n mua (Call option): là h p đ ng trong đó ng i mua
quy n ch n, sau khi tr cho ng i bán quy n ch n đ ng ti n c s v i m t s l ng
gian nh t đ nh hay t i m t th i đi m xác đ nh trong t ng lai
quy n ch n, sau khi tr cho ng i bán quy n ch n m t kho n phí nh t đ nh, có
quy n quy n bán cho ng i bán quy n ch n đ ng ti n c s v i m t s l ng nh t
đ nh t i m c t giá c đ nh đư đ c tho thu n t tr c trong m t kho ng th i gian
lo i:
Quy n ch n ki u châu âu (European Option): Là quy n ch n ch cho phép
ng i n m gi quy n ch n th c hi n quy n ch n vào ngày đáo h n
Quy n ch n ki u M (American Option): Là quy n ch n cho phép ng i
n m gi quy n ch n đ a ra yêu c u th c hi n quy n ch n vào b t c th i đi m nào
trong th i gian hi u l c c a h p đ ng, k t khi ký h p đ ng cho đ n khi đáo h n
Vi c thanh toán s th c s x y ra trong hai ngày làm vi c sau khi vi c th c
thu n l i c a giá c đ thu l i nhu n Các h p đ ng quy n ch n đ c bi t h u hi u
v i các công ty tham gia các ho t đ ng đ u th u qu c t Trong các ho t đ ng đ u
th u qu c t , các đ n v tham gia d th u th ng có các kho n thu b ng ngo i t
gian t khi tham gia đ u th u cho đ n khi nh n k t qu đ u th u, s bi n đ ng c a
Trang 24t giá h i đoái có th làm gi m hi u qu kinh doanh, h p đ ng quy n ch n ti n t
có th s d ng đ b o hi m cho các ho t đ ng đ u th u nh th
Th hai, h p đ ng quy n ch n c ng là công c đ th c hi n đ u c Tu vào
đ n l hay k t h p t hai quy n ch n mua hay bán ti n t , đ ki m l i thong qua s
đ c tu vào m c đ bi n đ ng c a t giá và qui mô giao d ch
Bi u đ 1.7 FOREIGN EXCHANGE COMMITTEE
SEMI-ANNUAL FOREING EXCHANGE VOLUME SURVEY
All data reported in billions of US Dollars
Average Daily Volume
(Ngu n: Foreign Exchange committees)
1.2 Các y u t c b n c a th tr ng ngo i t LNH
B t k m t th tr ng nào c ng đ u có ng i mua và ng i bán Trên th
tr ng ngo i t liên ngân hàng, ng i mua và ng i bán là các NHTM và các đ nh
Trang 25ch tài chính đ đi u ki n tham gia th tr ng NHTW c ng tham gia th tr ng v i vài trò là ng i đi u ti t th tr ng
Thành viên tham gia th tr ng liên ngân hàng g m có 2 ch th là các ngân hàng trong đó có ngân hàng trung ng và các nhà môi gi i M i liên h gi a các thành viên tham gia TTNTLNH đ c đ t trong t ng th là th tr ng ngo i h i có
Bi u đ 1.8 S đ các thành viên tham gia th tr ng ngo i t
(Ngu n: Prentice Hall)
Nh v y, các ngân hàng th ng m i là nh ng thành viên tham gia ch y u
trên interbank T i đây các ngân hàng th c hi n mua, bán ngo i t tr c ti p v i
nhau, không thông qua môi gi i và t t c các ngân hàng tham gia th tr ng đ u là
nh ng nhà t o l p th tr ng (market makers) i u này có ngh a là ngân hàng này
y t giá mua vào – bán ra cho ngân hàng kia và ng c l i
Ngoài ra, các NHTW tham gia th tr ng nh m m c đích t ng ngu n d tr
ngo i h i qu c gia, hoàn thi n chính sách v mô c a chính ph v qu n lý ngo i h i,
v chính sách t giá, lãi su t, đi u ti t quan h n cung – c u ngo i h i trên th
tr ng, đ m b o n đ nh đ ng n i t và góp ph n s d ng có hi u qu ngu n ngo i
t c a các t ch c kinh t và qu c gia
Trong khi đó, nhà môi gi i là trung gian ti n hành giao d ch cho các ngân
hàng có yêu c u Các ngân hàng đ t các l nh gi i h n cho các nhà môi gi i, sau đó
Trang 26nhà môi gi i s đ i chi u các l nh đ t mua và đ t bán gi a các ngân hàng đó đ tìm
ra t giá t t nh t cho ngân hàng mua và ngân hàng bán u đi m c a ph ng th c
giao d ch qua môi gi i là có th t n d ng đ c nh ng ki n th c chuyên sâu v th
tr ng, kinh nghi m, các m i quan h c a ng i môi gi i và do h thu th p h u h t
các l nh đ t mua, đ t bán ngo i t khác nhau nên vi c mua bán trao đ i ngo i t
c u ngo i t c a các ngân hàng t i th i đi m giao d ch Tuy nhiên khi giao d ch qua
môi gi i, các ngân hàng ph i tr m t kho n phí làm cho chênh l ch t giá mua bán
h p l i
1.2.2 T giá liên ngân hàng
T giá liên ngân hàng chính là t giá mua bán ngo i t trên th tr ng liên
ngân hàng, là m t y u t c b n c a th tr ng ngo i t liên ngân hàng, t giá liên
ngân hàng là m c t giá hình thành trên c s cung c u, t giá mua bán gi a các
NHTM và n m trong biên đ cho phép c a NHTW Tình hình bi n đ ng t giá liên
ngân hàng ph n ánh cung c u ngo i t trên th tr ng và kh n ng thanh kho n c a
khi th tr ng đang có nhu c u mua ngo i t cao, ngu n ngo i t có d u hi u khan
trên th tr ng nhi u, trong khi đó nhu c u mua ngo i t th p, ngu n cung ngo i t
d i dào
1.2.3 Cung và c u trên th tr ng ngo i t liên ngân hàng
các đ nh ch tài chính T i cùng m t th i đi m, đ i tác này thì có nhu c u mua
ngo i t , trong khi đó đ i tác khác l i có kh n ng bán ngo i t , hai đ i tác g p nhau
trên th tr ng và th a thu n v i nhau các đi u ki n c th đ bên này có th bán
ngo i t cho bên kia trong th i gian nh t đ nh và t giá xác đ nh
1.2.4 Hàng hóa c a th tr ng ngo i t liên ngân hàng
Trang 27B t c m t th tr ng nào thì c ng ph i có s n ph m hàng hóa đ mua bán
m i hình thành nên th tr ng, s n ph m c a th tr ng ngo i t liên ngân hàng
chính là ngu n ngo i t , hàng hóa đ c luân chuy n t ng i có nhu c u bán sang
ng i có nhu c u mua v i m t t giá xác đ nh hình thành qua cung c u v hàng hóa
1.2.5 Các công c c a th tr ng ngo i t liên ngân hàng
Các công c trên th tr ng ngo i t liên ngân hàng là các ph ng ti n đ
ng i mua và ng i bán th c hi n các giao d ch v i nhau trên th tr ng Các công
c giao d ch trên th tr ng ngo i t liên ngân hàng bao g m: xác nh n mua bán
ngo i t , h th ng giao dch đi n t c a Thomson Reuters là Dealing 3000 và các
công c khác đ c th tr ng ch p nh n
1.2.6 Ch c n ng vƠ vai trò c a th tr ng ngo i t liên ngân hàng
- Th tr ng ngo i t liên ngân hàng là m t thành ph n c b n và quan tr ng
hình thành nên th tr ng ngo i t Vì v y, v i tính ch t và đ c đi m c a th
tr ng ngo i t liên ngân hàng, nó có nh ng ch c n ng, vai trò nh sau:
- Th tr ng ngo i t liên ngân hàng v i vai trò là n i đi u ti t cung c u ngo i t
gian tài chính, mua bán ngo i t v i khách hàng đ đáp ng nhu c u cung c u
ngo i t cho th tr ng Trong quá trình ho t đ ng TCTD ph i cân đ i ngu n
cung c u ngo i t do mua bán v i khách hàng đ đ m b o tr ng thái ngo i t theo đúng quy đ nh c a NHNN Vì v y, th tr ng ngo i t liên ngân hàng là
n i đáp ng nhu c u cung c u ngo i t gi a các ngân hàng th a ngo i t do
khách hàng bán nhi u và ngân hàng thi u ngo i t do khách hàng mua nhi u ngo i t nh m kinh doanh chênh l ch t giá đ tìm ki m l i nhu n
- Thông qua th tr ng ngo i t liên ngân hàng, mà s c mua đ i ngo i c a ti n
- Th tr ng ngo i t liên ngân hàng là n i kinh doanh và cung c p các công c
phòng ng a r i ro t giá b ng các h p đ ng nh k h n, hoán đ i, quy n ch n
Trang 28- Th tr ng ngo i t liên ngân hàng là n i đ NHTW ti n hành can thi p đ t
giá bi n đ ng theo chi u h ng có l i cho n n kinh t
1.3 Các ch tiêu đánh giá hi u qu th tr ng ngo i t liên ngân hàng
Th tr ng ngo i t liên ngân hàng là m t thành ph n quan tr ng trên th
tr ng liên ngân hàng, n u TTNTLNH ho t đ ng hi u qu và lành m nh thì
góp ph n quan tr ng làm cho ho t đ ng c a các NHTM và đ nh ch tài chính
trên th tr ng ngo i t liên ngân hàng thêm lành m nh, ng c l i n u
- Các s n ph m, hàng hóa và công c c a th tr ng: th hi n qua vi c th
tr ng đư có đ y đ các s n ph m, hàng hoá, công c giao d ch hay ch a
- T c đ t ng tr ng, phát tri n c a th tr ng, th hi n qua quy mô v doanh
s giao d ch qua các th i k , các giai đo n so sánh
1.3.2 Các ch tiêu đ nh tính
- S n đ nh an toàn c a th tr ng, th hi n qua vi c th tr ng có ho t đ ng
thong su t, an toàn và hi u qu cho các đ i t ng tham gia
- S qu n lý, đi u ti t c a c quan qu n lý, đi u ti t c a c quan qu n lý, th
hi n th tr ng có đ c đi u hành b i m t c ch th ng nh t hay không, có
đ y đ quy trình, quy ch nghi p v nh m t o hành lang pháp lý và thông
su t trong ho t đ ng hay không, có đ m b o các nghi p v đ c di n ra đúng quy đ nh hay không Hi u qu qu n lý và đi u ti t c a c quan qu n lý
Trang 29đ n m c đ nào đ nh m làm cho th tr ng n đ nh và ngày càng lành m nh
và hi u qu
1.4 Nh ng nhân t nh h ng đ n hi u qu th tr ng ngo i t liên ngân
hàng
1.4.1 Nhân t ch quan đ i v i NHTM
Th nh t là: đào t o cán b và trang thi t b hi n đ i
- th tr ng ngo i t liên ngân hàng phát tri n b n v ng thì đi u c n thi t là
các nhân viên ngo i h i t i các ngân hàng ph i đ c trang b ki n th c nh t
đ nh v th tr ng ngo i h i, các nghi p v kinh doanh ngo i h i Vì v y,
NHNN và các NHTM c n ph i tuyên truy n h ng d n v vai trò và t m
quan tr ng c a lo i hình kinh doanh ngo i t
- Do th tr ng ngo i t liên ngân hàng có tính c nh tranh r t cao, đ thanh
kho n l n, do đó nh ng thông tin v th tr ng ph i t c th i và đòi h i gi m
thi u th i gian giao dch đáp ng nhu c u kinh doanh, thì vi c ng d ng
công ngh thông tin và s d ng m ng thông tin hi n đ i là đi u ki n r t quan
tr ng b o đ m cho ho t đ ng kinh doanh đ c thông su t và hi u qu M t
khác, thông tin th tr ng m t khi đ c c p nh t l i có tác d ng thúc đ y s
phát tri n c a th tr ng B i v y, phòng kinh doanh ngo i t c n đ c trang
b thi t b hi n đ i đ ti p c n nh ng thong tin m i nh t trên th tr ng, đ ng
và th tr ng ngo i h i qu c t
Th hai là các l i hình s n ph m d ch v
- Th tr ng ngo i t Vi t Nam còn r t s khai v m t nghi p v , giao d ch
ngo i h i ch y u là giao ngay, trong khi đó trên th gi i ng i ta đư s d ng
thi t
Trang 30Th 3 là ý th c ch p hành quy ch c a Ngân hàng và trình đ n ng l c c a cán
b kinh doanh ngo i t
- Hàng n m, NHNN th ng xuyên có các v n b n h ng d n kinh doanh
ngo i t c th v i t ng ngân hàng, các ngân hàng c n ch p hành nghiêm túc
- M t khác, kinh doanh ngo i t là m t ho t đ ng ph c t p đòi h i cán b chuyên trách ph i có chuyên môn và n ng l c nghi p v Ngoài trình đ vi tính thì c ng ph i có trình đ ngo i ng và am hi u các lu t ngo i h i trong
n c c ng nh n c ngoài
1.4.2 Nhân t khách quan
- Th tr ng ngo i t : nhân t t giá đóng vai trò quy t đ nh trong vi c phát
tri n th tr ng ngo i t ho t đ ng hi u qu i v i Vi t Nam, do trình đ
th tr ng còn s khai, ngoài y u t t giá, còn b ràng bu c b i nhi u y u t
can thi p hành chính có m t th tr ng ngo i t liên ngân hàng ho t đ ng
hi u qu Vi t Nam ngo i y u t t giá thì Vi t Nam c n th c hi n vai trò
NHNN c n tham gia và th c hi n các nghi p v kinh doanh ngo i t k h n,
hoán đ i đúng nh quy đ nh trong quy ch nh m t o đi u ki n cho các
NHTM tham gia tích c c h n vào th tr ng ngo i t
- Th tr ng n i t liên ngân hàng: nh h ng lâu dài cho vi c đi u ti t th
tr ng ngo i t ph i thong qua công c lãi su t Chính vì v y, đ có th s
d ng công c lãi su t và vi c đi u ti t th tr ng ngo i h i m t cách hi u qu thì đi u t t y u là ph i phát tri n và hoàn thi n th tr ng ti n t liên ngân
sinh nh giao d ch k h n và giao d ch hoán đ i, giao d ch quy n ch n
- Vai trò c a NHNN: Do th tr ng ngo i h i còn s khai, có đ thanh kho n
th p, t giá kém linh ho t, cho nên s can thi p c a NHNN trên th tr ng
ngo i h i đóng vai trò c n thi t trong vi c đi u ti t cung c u ngo i t , nh m
Trang 31bôi tr n và giúp cho th tr ng ngo i h i ho t đ ng đ c thông su t Bên
c nh c ch t giá c ng nh c cùng v i s canh thi p c a NHNN trên th
tr ng còn h n ch , cho nên ch a khuy n khích đ c các NHTM đ y nhanh
nh doanh nghi p xu t nh p kh u Ho t đ ng can thi p c a NHNN trên th
tr ng ngo i h i ch th c s có hi u qu khi có s ph i h p nh p nhàng v i
sinh Tuy nhiên, do th tr ng ti n t Vi t Nam còn kém phát tri n đ c bi t là
s nghèo nàn v công c , do đó, ho t đ ng th tr ng m còn tr m l ng,
chính vì v y, đ can thi p c a NHNN trên th tr ng ngo i h i đ t hi u qu
thì c n có h th ng gi i pháp hoàn thi n th tr ng ti n t , đ NHNN có th
can thi p khi c n b m ho c hút b t ti n ra kh i l u thông, gi m áp l c lên
l m phát khi cung c u ngo i t c ng th ng
- Trình đ nh n th c c a ng i dân: hi n nay, các doanh nghi p c ng nh
t ng l p dân c Vi t Nam m i ch quen v i nghi p v giao ngay, còn
nghi p v hoán đ i, quy n ch n, t ng lai còn khá m i m Do v y, vi c các
ngân hàng nâng cao ho t đ ng maketing t i các đ i t ng, giúp khách hàng
1.5 Kinh nghi m c a m t s n c trên th gi i
Vi t Nam xây d ng và phát tri n TTNH trong b i c nh trên th gi i đư có
nh ng TTNH c a các khu v c và th gi i vì th Vi t Nam có th k th a kinh nghi m c a các qu c gia trong khu v c mà có nh ng y u t n n kinh t n n t ng
t ng đ ng v i Vi t Nam Tuy nhiên kinh nghi m v n hành và phát tri n th tr ng
s tu thu c vào nh ng đi u ki n c s c a m i qu c gia v n đ quan tr ng là h c
h i kinh nghi m v đi u hành chính sách t giá c ng nh qu n lý ngo i h i v a t o
c s phát tri n TTNH v a đ m b o an toàn h th ng tài chính b i c nh toàn c u
hoá ngày nay
Ch n l a nh ng qu c gia có c ch t giá và đ m c a t ng đ ng v i Vi t Nam, nh Singapore, Philippine, Trung Qu c, HongKong đ h c h ii kinh nghi m
Trang 32v phát tri n TTNH i v i nh ng qu c gia này, v n đ quan tr ng là v a qu n lý
đ c ho t đ ng kinh doanh ngo i h i đ đ m b o an toàn cho h th ng tài chính
v a có th t o đi u ki n kh i thong các dòng luân chuy n ti n t nh m phát tri n
TTNH
Kinh nghi m Trung Qu c: Ngân hàng nhân dân Trung Qu c (PBOC) cam k t duy
trì m t t giá n đ nh trên th tr ng ngo i h i thông qua vi c can thi p vào h
th ng giao d ch ngo i h i Chính sách t giá đ c đi u hành phù h p v i nh ng
th c hi n c ch đi u ch nh t giá gi m d n đ ph n ánh đúng s c mua c a đ ng
CNY Chính sách t giá này đư giúp Trung Qu c c i thi n đ c cán cân th ng
m i, gi m thâm h t th ng m i và cán cân thanh toán, đ a đ t n c thoát ra kh i
cu c kh ng ho ng kinh t Sau đó Trung Qu c đư th c hi n vi c c i cách v chính
sách t giá vào ngày 21/7/2005, n i l ng t giá ch p nh n cho CNY t ng giá nh m
gi m giá nh m gi m áp l c l m phát
V qu n lý ngo i h i, Trung Qu c th c hi n bi n pháp h n ch t i đa các
giao dch trong n c s d ng b ng ngo i t , nghiêm c m ng i c trú thanh toán
mua bán, chuy n nh ng cho nhau b ng ngo i t C m s d ng ngo i t đ niêm
y t và thanh toán gi a ng i c v i nhau ng th i quan tâm đ n đi u hành chính
sách lãi su t và t giá h p lý, duy trì lãi su t CNY luôn l n h n lưi su t ngo i t và
t giá gi a CNY/USD đ c duy trì n đ nh nên các doanh nghi p có xu h ng
chuy n đ i ngo i t sang n i t , góp ph n gi m tình tr ng đôla hoá
Xây d ng c ch ngo i h i thích h p nh m ng n ch n vi c tích tr ngo i t ,
qu n lý nhu c u mua ngo i t , thu hút các ngu n v n ngo i t vào tay nhà n c
Trung Qu c duy trình chính sách k t n i 13 n m m i ch m d t, khi mà qu d tr
ngo i h i c a Trung Qu c lên t i 1500 t USD vào n m 2007, chính sách này đ c
xoá b khi nên kinh t nhi u n m t ng tr ng m nh, t l l m phát th p, cán cân
th ng m i, cán cân thanh toán d th a l n, d tr ngo i h i cao Trung Qu c còn
th c thi chính sách th t ch t qu n lý ngo i h i trong cho vay ngo i t đ i v i các
doanh nghi p trong n c, đ n cu i n m 2002 các doanh nghi p trong n c m i
Trang 33đ c phép vay ngo i t t các ngân hàng th ng m i n n m 2008, Trung Qu c
m i t do hoá giao d ch vãng lai và n i l ng qu n lý v i giao d ch v n
Nh th c hi n t ng b c quá trình trình t do hoá qu n lý ngo i h i, Trung
đ nhu c u ngo i t cho n n kinh t phát tri n v ng ch c T p trung ngu n thu
ngo i t vào h th ng ngân hàng, t o đi u ki n cho các ngân hàng nâng cao kh
n ng c nh tranh v i th tr ng ngo i t ch đen T n m 1994 đ n nay g n 20 n m, sau khi đi u ch nh t giá, Trung Qu c v n gi đ c th tr ng ngo i t n đ nh
V t ch c th tr ng, vào tháng 4/1994 Trung Qu c đư thành l p sàn giao
d ch ngo i t đánh d u s ra m t c a TTNTLNH th ng nh t, ph ng pháp qu n lý
ngo i h i c a chính ph c ng đư đi u ch nh d a trên các bi n pháp kinh t và h p pháp ng c v i cách đi u hành theo m nh l nh hành chính tr c đây n n m
2002, cho phép các công ty có đ đi u ki n giao d ch qu c t và có ngu n thu ngo i
t t tài kho n giao d ch hi n hành đ c phép m tài kho n ngo i t và duy trì trong
gi i h n 20% so v i doanh thu ngo i t c a n m tr c N m 2005, cho phép các công ty phi tài chính và công ty tài chính phi ngân hàng đ c tham gia vào TTLNH
v i cách th c giao d ch đ u giá và h th ng t o giá, ngoài ra các giao d ch k h n và hoán đ i gi a CNY v i các ngo i t c ng đ c phép th c hi n
TTNT c a Trung Qu c g m 2 ph n: TTLNH ho c th tr ng bán buôn và th
tr ng bán l Trong đó có thành ph n tham giá chính g m:
H th ng giao d ch ngo i h i (CFETS) mà ch c n ng là sàn giao d ch trên TTLNH
ch u trách nhi m thanh toán bù tr và cung c p các c quan có th m quy n giám sát
thông tin th tr ng
PBOC và SAFE nh là ng i có th m quy n đi u hành: PBOC u quy n cho SAFE đi u ch nh giao d ch giao ngay và k h n trên TTLNH và đi u ti t th tr ng
bán l
SAFE đ c ch đ nh c p phép cho nh ng ngân hàng, t ch c tài chính phi ngân
hàng và nh ng công ty phi tài chính đ đi u ki n đ c phép tham gia TTNH
Trang 34Nh ng công ty hay cá nhân đ c phép mua và bán ngo i t trên th tr ng bán l
H th ng t o giá trên TTLNH (market maker) s d ng sàn giao d ch có t ch c
b ng h th ng kh p l nh sàn giao d ch đi n t , trong khi giao d ch gi a ngân hàng
và khách hàng c a h đ c th c hi n trên th tr ng phi t p trung (OTC) (Zhang
Jikang And Liang Yuanyuan, 2006)
Kinh nghi m c a Singapore: Theo x p lo i c a IMF, chính sách t giá c a
Singapore là th n i có đi u ti t, tuy nhiên, Singapore ch đ t giá c a h có nh ng
đ c đi m r t riêng, là ch đ t giá d a trên r ti n t , có biên đ dao đ ng và đi u
đ c đi u ch nh tu thu c vào s thay đ i trong ho t đ ng th ng m i c a Singapore, tuy nhiên C quan qu n lý ti n t c a Singapore không công b c th
thành ph n c a r ti n t c ng nh t tr ng c a các lo i ti n V i m c tiêu theo đu i
ch đ t giá th n i có đi u ti t C quan qu n lý ti n t c a Singapore s can thi p
ho c gi m xu ng tu thu c vào s bi n đ ng c a các ch s kinh t c b n, Singapore đ c xem là qu c gia thành công nh t khi theo đu i chính sách t giá th
đ c xem là hình m u cho các ch đ t giá c a Trung qu c c ng nh các qu c gia
thu c Asean
NHTW Singapore thi t l p u ban theo dõi và giám sát s phát tri n c a th
tr ng ngo i h i g i là u ban ngo i h i (Forex Exchange Committee) bao g m C
quan qu n lý ti n t Singapore (MAS) và các NHTM.(Ph m Th Hoàng Anh, 2009)
M t trong nh ng chi n l c ki m soát khu v c kinh t đ i ngo i là ki m soát
ch c ch các giao d ch ngo i h i gi a ng i c trú và ng i không c trú thông qua
s li u thanh toán qu c t c a các NHTM Vi c n p mu n báo cáo ho c báo cáo sai
s ch u ph t n ng tính t ngày đ n h n n p báo cáo ho c s a sai báo cáo Khi bi t
có nhi u giao d ch không qua h th ng NHTM, NHTW m r ng ph m vi ki m soát ngo i h i b ng cách yêu c u các công ty ngo i h i tr c thu c các NHTM báo cáo
Trang 35tr c ti p t t c các giao d ch ngo i h i cho NHTW, ngoài ra NHTW còn đi u tra các
giao d ch qua biên gi i hàng tháng đ n m b t đ c t t c các giao d ch mà h
th ng NHTM không th ng kê đ c
Kinh nghi m c a Thái Lan: T n m 1985 Thái Lan đư có nh ng b c đi m nh
m trong quá trình t do hoá giao d ch v n nh m thu hút dòng v n n c ngoài, d
b nh ng đi u ki n đ i v i dòng v n đ u t tr c ti p, t do hoá dòng v n gián ti p
và vay n n c ngoài ch đ ng ký v i NHNN, h n ch dòng v n đ u t ra n c
ngoài Tuy nhiên vi c phát tri n quá nhanh TTCK v i lu ng v n vào t đư gây b t
n cho th tr ng, sau kh ng ho ng đư đi u ch nh qu n lý ch c ch dòng v n vào
đ ng th i thay đ i c ch t giá tr c kh ng ho ng tài chính n m 1997, Thái Lan
duy trì vi c thông báo t giá h i đoái chính th c, t giá h i đoái chính th c c ng
đ c neo v i r ti n t , trong đó USD chi m đ n 90% Tuy nhiên, t giá h i đoái
chính th c đ c hu b hoàn toàn vào ngày 2/7/1997, sau đó chính sách t giá đ c
th n i nh ng ch a hoàn toàn, NHTW s can thi p khi th tr ng có bi n đ ng l n Kinh nghi m c a Philippine: NHTW Philippine (BSP) duy trì m t chính sách t
giá th n i, t giá đ c xác đ nh trên c s cung – c u trên TTNH Tuy nhiên
NHTW Philippine s n sang can thi p khi t giá bi n đ ng b t th ng T giá đ c xác đ nh theo th tr ng là phù h p v i chính sách c i cách theo đ nh h ng th
tr ng c a chính ph và chi n l c c nh tranh h ng ngo i v i giá c n đ nh và
hi u qu in-philippines-243.php )
.(http://www.tradechakre.com/economy/philippines/banking-anh-finance-BSP đ c giao quy n h p pháp và toàn di n trong vi c qui đ nh và giám sát
TTNH, theo đó BSP đ c phép ch đ nh nh ng nhà giao d ch và đ i lý ngo i h i
đ c u quy n đ giao d ch trên TTNH Các NHTM đ c phép t do kinh doanh
trên tài kho n ngo i t c a mình mà không b b t bu c ph i bán ngo i t cho
NHTW nh tr c n m 1985 và NHTW can thi p vào TTNH thong qua NHTM c a nhà n c.[20]
Philippine giao d ch Peso-dollar đ c th c hi n gi a các ngân hàng là thành
viên c a Hi p h i các NH c a Philippine (BAP) và gi a nh ng NH này v i NHTW
Trang 36thông qua h th ng giao d ch Philippine, n u nh ng NH không ph i là thành viên
c a BAP s giao d ch pesos-dollar thong qua màn hình Reuters Dealing, đ giao
d ch v i đ ng ti n th ba h u h t nh ng ngân hàng đ u s d ng Reuters Dealing và
d ch v tài chính c a Bloomberg
NHTW Philippine đư thành l p Trung tâm giao d ch ngo i h i t n m 1967, đây là m t d ng th tr ng giao d ch t i m t đ a đi m c th đư t o đi u ki n thu n
V qu n lý ngo i h i Philippine và Indonesia cho phép ng i c trú và không
c trú đ c m tài kho n ti n g i ngo i t và v i khu v c kinh t đ i ngo i vi c
ki m soát các giao d ch ngo i h i b ng vi c yêu c u các t ch c và các nhân có giao
d ch ngo i h i báo cáo k t h p đ ng ký t i NHTW Philippine H th ng qu n lý này
r t khác bi t so v i các n c khác và n c này r t thành công trong vi c ki m soát
ngo i h i thong qua vi c s d ng h th ng đ ng ký giao d ch
Kinh nghi m c a Hong Kong: TTNH Hong Kong là m t trong nh ng TTNH l n
nh t trên th gi i và đ c nh ng nhà nghiên c u đánh giá r ng HongKong có h u
h t nh ng đ c đi m c n thi t c a m t TTNH thành công đó là: n n chính tr n
đ nh, không ki m soát ngo i h i và v n, môi tr ng kinh doanh thân thi n và t do,
c s h t ng hi n đ i, nh ng chuyên gia tài chính đ c đào t o t t và là m t th
tr ng có vai trò nh m t trung tâm tài chính th gi i.(Yin-Wong Cheung, 1998) Kinh nghi m c a Malaysia: Malaysia tr c cu c kh ng ho ng ti n t Châu Á, v
nguyên t c, t giá h i đoái đ c xác đ nh b i th tr ng nh ng NHTW Malaysia
v n can thi p nh m n đ nh t giá Sau kh ng ho ng, NHTW Malaysia nâng t giá
MYR lên 10% và g n k t v i USD, k t h p nghi p v th tr ng m đ h p th
ngo i t khi can thi p vào th tr ng ngo i h i ch không hoàn toàn s d ng chính
sách ti n t đ n đ nh t giá đ ng th i áp d ng các bi n pháp ki m soát v n toàn
di n (Ng Beoy Kui, 1998)
Tóm l i v i nh ng kinh nghi m c a các qu c gia v phát tri n TTNH, Vi t Nam có
th xem xét đó là :
Trang 37V chính sách t giá đ phát tri n TTNH và gi m nh ng cú s c do kh ng
ho ng kinh t trong đi u ki n h i nh p, là th c hi n chính sách t giá th n i không hoàn toàn, nh ng linh ho t h n và neo v i r ti n t ch không neo ch t v i m t
ngo i t (th ng là USD) Nâng cao vai trò c a NHNN trong quá trình đi u hành
chính sách t giá, theo xu h ng n đ nh t giá, can thi p m nh khi c n thi t nh m
gi m b t nh ng tác đ ng c a kh ng ho ng kinh t khu v c
Qu n lý ngo i h i nh m m c đích đ m b o th tr ng có th ho t đ ng hi u
qu , không có nh ng qui đ nh hành chính gây c n tr nh ng đ ng th i c ng t o
đi u ki n đ ki m soát và qu n lý ho t đ ng c a th tr ng tránh b nh ng ho t
đ ng đ u c làm l ng đo n th tr ng và tác đ ng đ n an toàn h th ng tài chính
Mu n v y c n giám sát luông ngo i t ra, vào kh i qu c gia ch t ch nh ng v n
đ m b o th c hi n qui đ nh t do hoá giao d ch vãng lai và m c a có gi i h n giao
d ch v n Nh m m c đích kh i thong dòng ngo i t t o đi u ki n cho TTNH phát
Quan tâm đ n vi c thi t l p m t khung th ch cho ho t đ ng c a TTNH, ph i
có c quan chuyên trách v ho t đ ng ngo i h i đ t ch c, qu n lý và giám sát
h th ng thanh toán, trao đ i thông tin hi n đ i, phát tri n c th tr ng giao d ch
t p trung và không t p trung
Trang 38K T LU N CH NG 1
nhu c u ngo i t trên th tr ng liên ngân hàng và c a n n kinh t V i nh ng tính
các TCTD và đ nh ch tài chính khác v i nhau, không giao d ch v i cá nhân và t
ch c kinh t , th tr ng có nh ng nguyên t c và thông l giao d ch riêng và có
nh ng vai trò h t s c to l n đ i v i ho t đ ng c a các NHTM và vi c qu n lý c a Ngân hàng trung ng V đ c đi m chung thì TTNTLNH đ u gi ng nhau nh ng
khi hình thành th tr ng ngo i t liên ngân hàng m i n c thì có nh ng đ c thù
riêng, th hi n các s n ph m d ch v , c ch và nguyên t c v n hành và vai trò
c a các ch th tham gia th tr ng c ng nh vài trò đi u ti t c a c quan qu n lý
TTNTLNH có vai trò n i b t là đáp ng nhu c u cung c u c a th tr ng ngo i t
th ng ngân hàng và cho n n kinh t , nâng cao kh n ng sinh l i và góp ph n nâng
cao hi u qu ho t đ ng c a TCTD và đ nh ch tài chính khác Hi u và n m rõ b n
hi u qu là nhi m v chung c a c h th ng ngân hàng
Trang 39CH NG 2: TH C TR NG HI U QU HO T NG C A TH
2.1 T ng quan v th tr ng ngo i t liên ngân hàng
2.1.1 L ch s hình thành th tr ng ngo i t liên ngân hàng t i Vi t Nam
L ch s hình thành TTNTLNH g n li n v i s hình thành và phát tri n c a th
tr ng ngo i h i Vi t Nam Có th nói, n m 1991 v i Quy t đ nh s 107/Q -NH
ngày 16/8/1991 do NHNN ban hành v “Thành l p trung tâm giao d ch ngo i t ” là
“th tr ng ngo i t liên ngân hàng” đ c thành l p theo Quy t đ nh s 203/Q -NH
thay th cho Trung tâm giao d ch ngo i t Th tr ng ngo i t liên ngân hàng ra đ i
là b c phát tri n cao h n, nh m đáp ng nhu c u ngo i t c a n n kinh t nh m t
t ng th
Nh v y, khi nghiên c u v ho t đ ng c a th tr ng ngo i t liên ngân hàng
Vi t Nam, chúng ta có th chia thành 2 giai đo n, c th là:
t liên ngân hàng Vi t Nam
liên ngân hàng Vi t Nam
2.1.2 Các giai đo n hình thành và phát tri n c a th tr ng ngo i t liên ngân
hàng t i Vi t Nam
2.1.2.1 Th i k tr c n m 1994:
Trong th i k tr c n m 1986, n n kinh t mang tính k ho ch hóa t p trung
bao c p, Nhà n c can thi p vào m i m t c a đ i s ng xã h i, quy t đ nh các chính
sách kinh t vi mô và v mô theo m t k ho ch quy mô t p trung toàn qu c S can
Trang 40n u có thì c ng b bóp méo, sai l ch H n n a, h th ng các n c Xã h i ch ngh a
l i áp d ng m t chi n l c phát tri n kinh t h ng n i, đóng c a, các m i quan h
ngo i h i Do v y, vi c áp d ng t giá c đ nh do Nhà n c đ c quy n xác đ nh,
không c n tính đ n nh ng y u t cung c u c a th tr ng V i c s kinh t nh
v y, Vi t Nam c ng nh các n c Xã h i ch ngh a khác đ u duy trì ph ng pháp xác đ nh t giá d a trên c s so sánh s c mua đ i n i và s c mua đ i ngo i gi a các đ ng ti n và sau đó đ c quy t đ nh b ng nh ng th a thu n đa biên trong các
ph m c a c ch xác đ nh t giá này là các n c Xã h i ch ngh a duy trì ch đ t
giá c đ nh và đa t giá bao g m t giá m u d ch (hay t giá chính th c), t giá phi
m u d ch (bao g m c t giá ki u h i) và t giá k t toán n i b , đ ng th i tri t tiêu môi tr ng và m i đi u ki n đ hình thành và phát tri n các th tr ng nói chung,
trong dó có th tr ng ngo i h i H u qu là đ ng Vi t Nam đ c đ nh giá quá cao
giá th c t làm cho ho t đ ng xu t nh p kh u g p khó kh n, cán cân th ng m i b
thâm h t n ng
Sau n m 1986, đ t n c ta b c vào giai đo n đ i m i toàn di n, n n kinh t
t p trung bao c p chuy n sang n n kinh t th tr ng có s qu n lý c a Nhà n c
S chuy n đ i này đư đem l i nh ng thay đ i l n lao cho b m t kinh t đ t n c trong đó có th tr ng ngo i h i Tiêu bi u là vi c Nhà n c l n l t ban hành các
Ngh đ nh 53/H BT v tách h th ng ngân hàng thành 2 c p là NHNN và h th ng
ngân hàng chuyên doanh, ngh đ nh s 161/H BT v “ i u l qu n lý ngo i h i”
cho phép Ngân hàng ngo i th ng Vi t Nam đ c phép kinh doanh ngo i h i ây
b , t nay các NHTM nói chung mu n kinh doanh ngo i h i có th làm th t c đ
NHNN c p phép Tuy nhiên, th i gian này n c ta v n duy trì t giá chính th c do NHNN áp đ t nên v n còn kho ng cách khá xa so v i s c mua th c t c a VND và