GIRFs: General Impulse Response Functions: Các hàm ph n ng xung t ng th... qua hàm ph n ng xung tuy n tính IRFs và phi tuy n tính GIRFs... Multivariate Threshold Model: TVARs and TVECMs
Trang 3vào Truy n d n t giá h i đoái Vi t Nam ” là do tác gi th c hi n nghiên c u v i
th ng kê IFS, GSO
Tác gi ,
L u Phúc Nguyên
Trang 4L I CAM OAN
M C L C
DANH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T
DANH M C CÁC B NG
DANH M C CÁC HÌNH
M U 1
1.Tóm t t 1
2 Gi i thi u 2
2.1 Lý do ch n đ tài 2
2.2 Tính c p thi t c a đ tài 3
2.3 M c tiêu nghiên c u 3
2.4 i t ng nghiên c u 4
2.5 Ph m vi nghiên c u 4
2.6 Ph ng pháp nghiên c u 5
2.7 D li u nghiên c u 5
2.8 B c c lu n v n 5
CH NG 1: T NG QUAN V TRUY N D N T GIÁ H I OÁI VÀ Lụ THUY T MÔ HÌNH TVAR 7
1.1 Truy n d n t giá h i đoái 7
1.2 T ng quan các nghiên c u v Truy n d n t giá h i đoái 8
1.2.1 T ng h p các nghiên c u v Truy n d n t giá h i đoái Vi t Nam 8
1.2.2 T ng h p các nghiên c u v truy n d n t giá h i đoái theo ph ng pháp phi tuy n trên Th gi i 11
1.3 Lý thuy t v mô hình TVAR 18
1.3.1 Tính phi tuy n tính 18
1.3.2 Quá trình t o ra d li u đúng trong mô hình VARs : t i sao v n đ tính phi tuy n tính 19
Trang 51.3.3.3 D báo c a mô hình TVAR 27
1.3.3.4 Phân tích ph n ng xung 28
1.4 K t lu n ch ng 1 34
CH NG 2: NG D NG MÔ HÌNH TVAR VÀO TRUY N D N T GIÁ H I OÁI VI T NAM T THÁNG 1 N M 2000 N THÁNG 6 N M 2011 36
2.1 X lý bi n nghiên c u 36
2.1.1 S li u nghiên c u 36
2.1.2 X lý s li u nghiên c u 3 7 2.1.3 Bi n nghiên c u trong mô hình 38
2.1.4 Ki m tra nghi m đ n v c a các bi n 38
2.2 Mô hình nghiên c u 39
2.2.1.Mô hình TVAR 41
2.2.1.1 Xác đ nh đ tr t i u t mô hình VAR 41
2.2.1.2 Xác đ nh s l ng và giá tr ng ng, và tham s đ tr t các k t qu h i quy c a mô hình TVAR 41
2.2.1.3 Ki m tra tính tuy n tính 43
2.2.1.4 K t qu h i quy t mô hình TVAR đã ch n 43
2.2.2 Phân tích ph n ng xung truy n th ng (IRFs) cho mô hình TVAR có 2 giá tr ng ng 45
2.2.3 Ph n ng xung t ng th phi tuy n tính áp d ng cho tr ng h p TVAR 1 giá tr ng ng: giá tr ng ng 0.849%/tháng c a t l l m phát t ng ng 10.188%/1 n m 51
2.2.3.1.B ng k t qu h i quy TVAR v i 1 giá tr ng ng hay 2 ch đ 52
2.2.3.2 Chu i th i gian c a các bi n nghiên c u 54
2.2.3.3 VAR - ph n ng xung đ c l p (orthogonal impulse responses) 55
Trang 6TVAR 1 giá tr ng ng 58
2.2.3.6 M c ý ngh a khác bi t gi a GIRFs phi tuy n và OIRFs tuy n tính 60
2.2.3.7 Xác su t chuy n đ i c a 2 ch đ t l l m phát cao và th p 61
CH NG 3: K T LU N 64
DANH M C TÀI LI U THAM KH O
PH L C
Trang 7IFS: Th ng kê Tài Chính Qu c T
IMF: Qu Ti n T Qu c T
inf: Inflation: T l l m phát hàng tháng
AIC : Akaike Information Criterion
BIC: Bayesian Information Criterion
VAR: Vector Autoregression: Véc t t h i quy
VECM: Vector Error Correction Model: Mô hình Véc t hi u ch nh sai s
TVAR: Threshold Vector Autoregression: Véc t t h i quy ng ng
IRFs: Impulse Response Functions: Các hàm ph n ng xung
COIRFs: Cumulative Orthogonal Impulse Response Functions: Các hàm ph n ng xung đ c l p k t h p
GIRFs: General Impulse Response Functions: Các hàm ph n ng xung t ng th
Trang 8B ng 2.2: Ch tiêu AIC, BIC và SSR t mô hình TVAR 42
B ng 2.3: K t qu h i quy c a bi n ph thu c t l l m phát t mô hình TVAR có 3
ch đ 44
B ng 2.4: K t qu h i quy c a bi n ph thu c t l l m phát t mô hình TVAR có 2
ch đ 52
B ng 2.5: Giá tr xác xu t p_value th a mãn đi u ki n: |GIRFs – OIRFs|simulated >
|GIRFs – OIRFs|statistic 61
Trang 9Hình 2.4: Ch đ t l l m phát cao: Ph n ng xung đ c l p k t h p (cumulative
Hình 2.5: Ph n ng xung đ c l p k t h p (cumulative orthogonal impulse
đ l ch chu n dt_lneer_sa 51
Hình 2.6: Giá tr ng ng c a bi n ng ng t l l m phát đ tr b c 1 v i mô hình TVAR 1 giá tr ng ng 53
Hình 2.7: th c a NEER, Output gap, Inflation, IR Deposit t tháng 2 n m 2000
Trang 10M U
1 Tóm t t
và các đ ng s (1996), Ana Beatriz C Galvão (2003), Julia Schimidt (2013) ch ra
các bài nghiên c u c a Koop (1996), Galvão (2003); tuy nhiên, xây d ng chúng
đó đ n t vi c xây d ng các thu t toán, và th i gian ch y ch ng trình tính toán có
ngh a hi u l c (NEER), Khe h s n l ng (Output gap), t l l m phát và lãi su t
n m 2000 đ n tháng 6 n m 2011 K t qu bài nghiên c u cho th y t n t i 2 giá tr
ng ng c a bi n ng ng t l l m phát v i đ tr 1 trong mô hình TVAR Các giá
c ng tìm th y b ng ch ng ng h cho l p lu n c a Taylor (2000) và các nhà nghiên
Trang 11h n ch đ l m phát cao so v i ch đ l m phát th p và v a ph i B ng ch ng này
đoái danh ngh a hi u l c x y ra 3 ch đ t l l m phát, và hàm ph n ng xung
c a hàm ph n ng xung t ng phi tuy n GIRFs c a mô hình TVAR có 1 giá tr
ng ng và k t qu c a hàm ph n ng xung tuy n OIRFs c a mô hình VAR trong
T khóa: Truy n d n t giá h i đoái, Exchange rate pass- through, ERPT, Vecto
Autoregression, VAR, Threshold Vecto Autoregression, TVAR, General Impulse Response Functions, GIRFs, Impulse Response Functions, IRFs, Orthogonal Impulse Response Functions, OIRFs, Cumulative Orthogonal Impulse Responses COIRFs
2 Gi i thi u
2.1 Lý do ch n đ tài
SVAR, VECM ” luôn thu hút m t s l ng l n chuyên gia kinh t trên th gi i và
k thu t tuy n tính SVAR, VAR, VECM có thu n l i trong vi c đo l ng các m i
gia t ng trong chi phí s n xu t trên m t ng ng ch c ch n là s hi n di n dai d ng
Trang 12c a t l l m phát cao.Vì th , trong môi tr ng l m phát cao, h ch n l a m t s
liên quan đ n l m phát hi n t i cho t l l m phát d i 10% và s l p l i này có đ
ph ng pháp k thu t tuy n tính nh SVAR,VAR,VECM có th đ a ra các h s
là ph ng pháp đa bi n v i mô hình véc t t h i quy ng ng (TVAR)
giá h i đoái Vi t Nam” Tác gi hi v ng r ng bài nghiên c u mang l i nh ng k t
2.2 Tính c p thi t c a đ tài
giá, doanh nghi p s có bi n pháp phòng ng a r i ro v t giá m t cách thích đáng,duy trì k ho ch s n xu t Là m t cán b trong doanh nghi p, tác gi c ng
phát tri n c a doanh nghi p
Trang 132.3 M c tiêu nghiên c u
n m 2011 đ gi i đáp các câu h i sau đây :
- Câu h i 1: Bi n t l l m phát đ c ch n làm bi n ng ng trong mô hình v i đ
- Câu h i 2: M c đ truy n d n c a t giá h i đoái danh ngh a hi u l c s cao h n
- Câu h i 3: T n t i các k t qu khác bi t thu đ c t hàm ph n ng xung t ng th phi tuy n GIRFs trong mô hình TVAR v i hàm ph n ng xung tuy n tính trong mô hình VAR hay không ?
2.4 i t ng nghiên c u
- Tác gi t p trung nghiên c u ph n l n các đ c đi m mô hình TVAR trong các tài
R-packages tsDyn, và code Matlab
”A threshold vector autoregression model of exchange rate pass-through in Mexico”
các bi n chính trong bài nghiên c u c a mình
2.5 Ph m vi nghiên c u
- Các bi n nghiên c u trong mô hình đ c thu th p s li u t tháng 1 n m 2000
đ n tháng 6 n m 2011 T ng s quan sát:138 Nh ng sau khi x lý các bi n thì còn
137 quan sát
Trang 14- T giá h i đoái danh ngh a hi u l c c a VN v i 20 đ i tác th ng m i chi m t
- M i quan h gi a các bi n trong mô hình TVAR đ c th hi n thông qua các
- Ph n ng xung c a các bi n t l l m phát, Output gap, lãi su t ti n g i kì h n 1
n m th ng kê hàng tháng tr c các cú s c c th c a t giá h i đoái danh ngh a hi u
ch n
- Xác su t các k t qu khác nhau thu đ c t IRFs và GIRFs Hàm ph n ng xung
đ i t ch đ t l l m phát này sang ch đ t l l m phát khác d i s truy n d n
- Tác gi áp d ng ph ng pháp nghiên c u phân tích đ nh l ng v i s h tr c a
ph n m m kinh t R-packages, Matlab, Eview 7.42, Stata 12
qua hàm ph n ng xung tuy n tính (IRFs) và phi tuy n tính (GIRFs)
Trang 15 Ch ng 1:T ng quan v truy n d n t giá h i đoái và lý thuy t mô hình TVAR
Danh m c tài li u tham kh o
Ph l c các b ng bi u, hình v
Trang 16CH NG 1: T NG QUAN V TRUY N D N T GIÁ H I OÁI VÀ Lụ
THUY T MÔ HÌNH TVAR
1.1 Truy n d n t giá h i đoái
ng phù h p
- Truy n d n t giá h i đoái lên ch s giá nh p kh u là ph n tr m thay đ i c a giá
c a Goldberg và Knetter (1996)
- Truy n d n t giá h i đoái theo Jonathan Mc Carthy (2007) cho r ng s thay đ i
phát trong n c
tr m đ c th hi n trong các nghiên c u tiêu bi u c a Daniel Leigh và Marco Rossi
Trang 171.2 T ng quan các nghiên c u v Truy n d n t giá h i đoái
1.2.1 T ng h p các nghiên c u v truy n d n t giá h i đoái Vi t Nam
(nh CU, M1, M2), CPI, t giá h i đoái (OER, SER, SSER, HSER) và s n l ng
1992 đ n tháng 6 n m 1999 K t qu c a bài nghiên c u cho th y r ng nh ng thay
đ i trong cung ti n (CU, M1, M2) không ch a đ ng b t kì thông tin tiên đoán v
H n th n a,v m t t ng th , các thay đ i tr trong cung ti n đ c bi t là M2 nh là
danh ngh a (trong các tr ng h p c a t giá h i đoái c a ngân hàng nhà n c, và
tr ng s n l ng, nh ng nguyên nhân này không n đ nh L m phát hi n t i và t ng
tr ng s n l ng ( đây là s n l ng công nghi p) h u nh đ c gi i thích b i các
Võ V n Minh (2009) c ng s d ng mô hình VAR v i d li u nghiên c u đ c
Output Gap, Oil (Giá d u UK Brent), IMP, CPI, M2 T t c các bi n (ngo i tr
61% thay đ i c a t giá đ c truy n vào giá nh p kh u và trong vòng t tháng th 5
đ n tháng th 7 thì m c đ truy n d n đã v t quá m c truy n d n hoàn toàn, ng
Trang 18ý r ng các doanh nghi p đã ph n ng quá m c đ i v i cú s c t giá Còn đ i ch s
15 Ph n ng cao nh t c a CPI tháng th 10 và 11 sau khi cú s c t giá x y ra, khi
trong n m đ u là 0.08, và 0.16 n u không k các ph n ng âm (tiêu c c) và trung bình trong n m th 2 là -0.05 Sau 15 tháng, thì truy n d n c a t giá vào CPI, IMP
hoàn toàn h t hi u l c
đ nh m c đ truy n d n t giá h i đoái vào l m phát Các bi n đ c s d ng trong
mô hình nghiên c u bao g m: bi n n i sinh: Output Gap, CPI, M2, lãi su t ti n g i
VN /USD, và 1 bi n ngo i sinh: Oil (giá d u UK Brent, đ n v tính USD/barrel)
l y sai phân b c nh t K t qu nghiên c u là sau 2 tháng k t cú s c t giá, h s truy n d n c a t giá vào l m phát là 0.07, và b lo i b hoàn toàn trong tháng th
phân rã ph ng sai và ph n ng xung cho th y r ng cung ti n đóng vai trò ch y u
gi a t ng c u và l m phát
Trang 19t ng tr ng tín d ng, lãi su t ti n g i hàng n m th ng kê theo tháng, t giá h i đoái
do ngân hàng nhà n c công b , ch s giá s n xu t PPI, thâm h t ngân sách tích
l y, t ng giá tr giao d ch trên th tr ng ch ng khoán, ch s giá nh p kh u, giá d u
n m 2010 Các bi n đ c đi u ch nh mùa v và l y logarit t nhiên K t qu cho
th y r ng: ký c và k v ng c a công chúng v l m phát là hai nhân t quan tr ng
đ n giá tiêu dùng (l m phát) và ph i m t vài tháng m i nh n ra tác đ ng này.T c đ
đi u ch nh đ i v i các nhi u là r t th p trên c th tr ng ti n t và th tr ng ngo i
c ng cho th y không có b ng ch ng rõ ràng v s tác đ ng c a thâm h t ngân sách
đ u t quý 1 n m 2001 đ n quý 4 n m 2011v i ph ng pháp nghiên c u đ ng liên
đ c s d ng trong mô hình nghiên c u: Ch s giá nh p kh u, Ch s giá s n xu t,
c s t nhiên K t qu c a bài nghiên c u này cho th y r ng trong dài h n, s
Trang 20chuy n d ch c a t giá vào giá nh p kh u là hoàn toàn, có ngh a là khi t giá t ng
đó ch s giá s n xu t tác đ ng đ n ch s giá tiêu dùng l n nh t 36%-38%, còn ch
thay đ i đ c nh n bi t đ n t n t i lâu h n Các ch đ v i l m phát cao h n khuynh h ng có các chi phí t n t i lâu h n Vì v y, m t môi tr ng l m phát cao
đ t đ c m t cách t đ ng s truy n d n th p
Ehsan U Choudhi và Dalia S Hakura (2001) khám phá m t mô hình c a truy n
Trang 21h ng kì v ng ph thu c vào ch đ l m phát i v i ch đ l m phát cao, nh
h ng c a cú s c ti n t có khuynh h ng t n t i lâu h n và có th x y ra ph n ánh trong các thay đ i c a t giá v i c p đ l n h n Vì nh ng lý do đó, mô hình ng ý
c ng tìm th y b ng ch ng m nh v m i quan h gi a truy n d n và t l l m phát trung bình là đ ng bi n (tích c c) và ý ngh a qua các ch đ M i quan h này duy
ti n t S ph thu c này s làm cho m t qu c gia d dàng trong vi c th c hi n m t
Armando Baqueiro, Alejandro Díaz de León and Alberto Torres (2003) s d ng
ngh a có hi u l c ph thu c vào môi tr ng l m phát i u đó có ngh a r ng trong
tr ng l m phát th p và n đ nh Lý gi i cho đi u này có th là khi l m phát th p và
n đ nh thì l m phát kì v ng c a công chúng s g n gi ng v i l m phát m c tiêu c a
Trang 22Patricia S.Pollard, Cletus C.Coughlin (2004) s d ng b d li u 30 International
ch ng v hành vi b t cân x ng trong 5 ngành công nghi p v i kí hi u 2 kí t và 10
trong tr ng h p t giá thay đ i “ các giá t ng lên nhanh h n chúng gi m” theo quan đi m Peltman (2000) không có kh n ng ng d ng t ng quát Các k t qu này
cân x ng qua các ngành, s li u t ng h p có th không cho th y b ng ch ng c a
ty c ng có th ph n ng b t cân x ng đ i v i đ l n thay đ i trong t giá, vi c đi u
tr ng h p này, h ng c a tính b t cân x ng ph thu c vào ho c hóa đ n giá công
v i kí hi u 2 kí t và 14 ngành công nghi p v i kí hi u 3 kí t trong nghiên c u
thay đ i đó là nh nh h ng đ l n chi m u th khi tính đ n h ng c a s thay
đ i trong t giá K t qu này duy trì qua các c p đ c a s k t h p Cu i cùng, bài
xác đ nh truy n d n t giá N u duy nh t v n đ chi phí th c đ n đ i v i truy n d n thì trong dài h n truy n d n s hoàn toàn N u trong dài h n truy n d n là không
nh h ng đ n truy n d n Th m chí sau khi tính đ n các nh h ng tr c a truy n
Trang 23d n t giá thì hi m khi là hoàn toàn Tóm l i, các k t qu c a bài nghiên c u cung
c p s h tr t ng quát cho k t lu n r ng c các nhân t m c tiêu và các chi phí
Josip và Petra (2009) dùng mô hình TAR v i d li u tháng c a 2 bi n : ch s
nh h ng b i môi tr ng l m phát mà các công ty xu t kh u đ ng đ u v i n c
nh p kh u theo m t cách phi tuy n tính D a trên các k t qu t phân tích chu i
Tr c ng c v i các nghiên c u tr c đây, hai tác gi c ng tìm th y r ng không có
đã quan sát trong các n c công nghi p sau th p niên 90 Vì v y, các k t qu tìm
Trang 24c p đ t ng th , các công ty xu t kh u có l có k đ n môi tr ng l m phát khi h
đi u ch nh giá c c a h i v i ph n này, các k t qu c a bài nghiên c u phù h p
trong t ng lai là xác đ nh truy n d n t giá đ c bi t là các n n kinh t nh m chi
Nguyên nhân đó là các n n kinh t nh m có đ c tr ng là th tr ng t p trung
là ng i ch p nh n giá c H n th n a, c th là Calvo và Reinhart (2002) đã cho
các n c l n và nh
t h i quy phân ph i tr phi tuy n tính (NARDL) v i các bi n ch s giá tiêu dùng
đ i c a t giá ít h n các thay đ i hoàn toàn c a các giá tiêu dùng T i cùng m t th i
đi m, s ph n ng c a giá c đ n các m c bi n đ ng c a t giá là không tuy n tính
thích đi u này nh là k t qu này nh là m t tín hi u c a c nh tranh th tr ng y u
Trang 25c kinh t vi mô s t p trung quan tâm V i phân tích nh th , s tách r i d li u
là c l ng các h s truy n d n cao h n so v i các nghiên c u tr c đây đã th c
m i quan h dài h n.Vi c tìm th y s suy gi m truy n d n t giá trong các nghiên
Campa (2010), h tranh lu n r ng vi c s d ng các thành ph n nh p vào trong s n
tài li u v i vi c cho th y r ng truy n d n này n m gi th c s sau khi t giá b m t
nên tính đ n trong vi c xác đ nh các quy t c chính sách ti n t
Mototsugu Shintani, Akiko Terada-Hagiwara và Tomoyoshi Yabu (2013) nghiên
c u m i quan h gi a truy n d n t giá và l m phát b ng cách s d ng mô hình
phát nh là bi n chuy n đ i Các tác gi c ng s d ng m t s hàm s chuy n đ i
Trang 26ng t trong giá d u K t qu c a bài nghiên c u cho th y b ng ch ng h tr các n ng
đ ng phi tuy n tính c a truy n d n t giá và truy n d n t giá th p liên quan phù
h p v i l m phát th p
(TVAR) đ xem xét m i quan h phi tuy n trong truy n d n c a t giá đ n các giá
đ u t tháng 1/1994 đ n tháng 11/2009, v i các bi n nghiên c u là: NEER (m t thay đ i tích c c trong t giá th hi n m t s t ng giá c a đ ng ti n n i t ), t l
h ng, và lãi su t liên ngân hàng qua đêm th hi n quan đi m chính sách ti n t
không có ý ngh a th ng kê b t kì ch đ nào; khi t l l m phát >0.789% (ch đ
ngh a th ng kê và khi t l l m phát ch đ 1 và 2 thì truy n d n c a t giá y u
h n (giá c n i đ a gi m xu ng ch đ 1 và t ng lên ch đ 2) và không có ý ngh a th ng kê, còn v chính sách ti n t thì ngân hàng trung ng th c hi n chính
các ng ý quan tr ng cho các nhà làm chính sách và các chuyên gia phân tích tài
Trang 27là y u t xác đ nh quan tr ng c a vi c đ u t trong th tr ng ch ng khoán Các ch
đ trong mô hình TVAR đáp ng nh là m t ch s d n d t truy n d n t giá đ n
không đ i
1.3 Lý thuy t v mô hình TVAR
d i đây liên quan đ n nh ng ý t ng xây d ng mô hình TVAR, và tác gi trình
này:
- Ana Beatriz C Galvão, 2003 Multivariate Threshold Model: TVARs and
TVECMs Brazilian Review of Econometrics
- Gary Koop, M Hashem Pesaran, Simon M Potter, 1996 Impulse response
analysis in nonlinear multivariate models Journal of Econometrics
- Matthieu Stigler, 2014 Packages tsDyn version 9.4.1
- Julia Schimidt, 2013 Country Risk Premia, Endogenous Collateral Constraints
and Non- linearities: A Threshold VAR Approach Working Paper
1.3.1 Tính phi tuy n tính
t ng vào các mô hình tuy n tính không đ t đ c các nh h ng ch c ch n n u các
nh h ng này ch c th hóa trong các tr ng h p riêng bi t Tính phi tuy n có th
cách thuy t ph c trong các bài vi t lý thuy t K t qu t t y u là áp d ng các mô
đ gi i thích các n ng đ ng quan tr ng mà chúng b b qua trong mô hình tuy n
rõ các m i quan h kinh t khác nhau
Trang 28Các kích th c c a tính phi tuy n là: th nh t là tính không cân x ng
các đi u ki n ban đ u ph thu c vào các ch đ đ c xem xét ây là các kích
th c đ c đ c p trong hai câu h i chính c a mô hình phi tuy n tính, m t khi h
nh kích c c a chúng (các cú s c nh và l n) Hai là, tính phi tuy n tính có th
t ng lên b i vì các khác bi t trong các đi u ki n ban đ u ph thu c vào các ch đ
đ c nghiên c u đ n
1.3.2 Quá trình t o ra d li u đúng trong mô hình VARs : t i sao v n đ tính
phi tuy n tính
véc t c a t t c các đ tr c a các bi n trong h th ng VAR c ng nh các tham s
đ nh ngh a nh sau:
Trang 29f(Y,yi0+i) = f(Y,yi0) + i f(Y,yi0)
ngh a là có s đ nh rõ tính đ i x ng trong VARs tuy n tính chu n Quan tr ng h n,
i u này ch ra r ng các đi u ki n ban đ u là chìa khóa đ i v i s lan truy n c a
0
ban đ u đ m nh n nh là m t c ch kh ch đ i ( ho c làm y u đi) c a các cú s c
1.3.3 Mô hình véc t t h i quy ng ng TVAR
Trang 30- t,i là m t véc t Kx1 c a quá trình c i thi n v i trung bình b ng 0, ph ng sai
- r và d l n l t là giá tr ng ng và tham s đ tr c a bi n chuy n đ i (hay còn
- Bi n chuy n đ i là m t trong s bi n trong véc t yt Mô hình đa bi n phi
Trang 31Không có quy t c chung th ng nh t trong các hình th c th hi n c a mô hình
1.3.3.2 c l ng mô hình TVAR
Trang 32
i u ki n trên các tham s c a các hàm chuy n đ i NL = (1,NL, , K,NL), v n đ
c l ng là tuy n tính.Vì v y, hàm s t ng c a các ph n d bình ph ng có th
Xác đ nh giá tr ng ng:
- Giá tr ng ng c a bi n ng ng trong mô hình TVAR là các giá tr ng ng có
đ nh trong ph m vi các đi m l i do ng i nghiên c u ban đ u n đ nh b ng cách
ph ng bé nh t đ c chính xác Cho đ n nay, không có ch d n t ng quát nào trong
- Giá tr ng ng c a bi n ng ng trong nghiên c u th c nghi m đ c xác đ nh
l ng l n nh t likelihood trong gi thuy t r ng các ph n d đ c phân ph i chu n (Gallant,1987)
ph ng c a ph n d (SSR) và ch n giá tr ng ng th a mãn: SSR min
Trang 33- Julia Schimidt (2013) có nh ng l u ý trong mô hình TVAR nh sau :
đ n u ma tr n ph ng sai - hi p ph ng sai c a các ph n d t ng th đ c l y t các cú s c (ho c t các sai s hình th c rút g n ho c là các sai s c u trúc) Tuy nhiên đây là m t gi thuy t l n trong tr ng h p c a các mô hình ch đ - chuy n
th i kì suy thoái và bùng n Tuy nhiên, gi thuy t r ng tr ng thái n (ti m tàng) là
các n ng đ ng phi tuy n tính, d ng nh đây là tr ng h p mà các ch đ g n li n
Trong MSVARs, m t cách t ng quát, bi n tr ng thái không b quan sát Vì th , MSVARs cho phép không xét đ n tính ki m soát c a quá trình c b n ch đ g n
đ nh rõ ràng quá trình các ch đ g n li n v i s chuy n đ i n i sinh mà đó là lý do
Trang 34l i th là ch đ g n li n v i s chuy n đ i d ki m soát, nh ng c ng yêu c u s
c b n t ng ng các chu i th i gian (xem thêm Ang và Timmermann, 2011)
Ki m tra tính tuy n tính:
- Ki m tra tính tuy n tính v i VAR (p) trong gi thuy t không và TVAR (p) trong
- C th , vi c ki m tra bao g m s tính toán supr[rL, rU] W(r), có phân ph i ph thu c vào các mô - men c a ma tr n c a các bi n tr gi i thích và ph thu c vào
đ n, phân ph i th ng kê s là chi-bình ph ng V i đi u ki n là các giá tr ng ng không đ c bi t đ n, phân ph i ti m c n và p-value chính xác có th đ c tính toán
(2000b) c ng mô t m t thu t toán có th đ c s d ng đ tính toán x p x s t
ng ng và tính toán th ng kê supWald C hai quy trình có th chính xác đ xem
xét đ n ph ng sai thay đ i trong các ph n d c a gi thuy t không
- M t ki m tra tính tuy n tính t ng t đ c đ ngh b i Tsay (1998) mà đây là
Trang 35“h i quy đ c s p x p” (“arranged regression”) V n đ trong ki m tra ng ng tr
các ph ng pháp c b n mà d a vào các giá tr t i h n đ c mô ph ng, ki m tra có
đ c s p x p Ki m tra đ c xây d ng b i s h i quy các ph n d d báo (chu n
k t qu trình bày b i Tsay (1998) cho bi t r ng ki m tra này có hi u l c t t khi d
đ c ch rõ chính xác
- Bên c nh đó, Matthieu Stigler (2014) xây d ng code ki m tra tính tuy n tính theo
ph ng pháp m r ng đa bi n đ c đ ngh b i Lo và Zivot (2001) trên c s ki m
đ Giá tr th ng kê ki m tra LR đ c vi t nh sau:
- Vi c tính toán p_value đ c th c hi n b ng cách mô ph ng Phân ph i t kh i
l ng ng ng và tính toán ki m tra S l n th c hi n thay th t kh i đ ng do
ng i nghiên c u n đ nh m t cách thích h p
- S đ nh rõ s l ng các ng ng có th đ c th c hi n ho c b i m t ki m tra supLR ( gi ng v i ki m tra tính tuy n tính LR) và m t th t c n i ti p v i m t hàm
Trang 36b i Clements và Galvão (2003a) cho TVARs v i gi s r ng TVARs hai ch đ
- Th t c n i ti p nhau đ ngh b i Gonzalo và Pitarakis (2002) yêu c u r ng v i
đánh giá m t cách t ng đ i v i nh ng thay đ i thích h p H đ ngh r ng các
- Ngoài ra, ng i ta có th áp d ng lý thuy t kinh t đ xác đ nh s l ng các ch
đ Anderson (1997) áp d ng m t mô hình v i 3 ch đ đ c h tr b i nh h ng
lý thuy t các chi phí giao d ch
- Cu i cùng, t ng t nh h u h t tài li u VAR, b c t h i quy đ c ch n l a b i
tr c khi h i quy TVAR
1.3.3.3 D báo c a mô hình TVAR
trên thông tin cho đ n th i đi m t là:
Trang 37Granger và Terasvirta (1993) mô t nhi u gi i pháp cho v n đ này, nh ng h u
.Clements và Smith (1997) và De Gooijer và Vidiella- I- Anguerra (2003) tranh
Phân tích ph n ng xung truy n th ng
- Koop et al (1996) cho r ng hàm ph n ng xung truy n th ng th ng đ c áp
Trang 38đi m t lên tình tr ng c a h th ng t i th i đi m t+n là gì, gi s r ng không có các
cú s c khác tác đ ng đ n h th ng?” nh ngh a này c a m t hàm ph n ng xung
đ c l p v i l ch s trong hàm ph n ng xung truy n th ng
Phân tích ph n ng xung t ng th (GIRFs):
- Khác v i hàm ph n ng xung truy n th ng, s ph thu c vào các đi u ki n ban
đ u c ng nh các thông tin trong quá kh c n thi t đ c tính đ n trong hàm ph n
ban đ u c a ch đ , thông tin quá kh và các đ c đi m c a các cú s c, GIRFs m n chúng nh là khung phân tích chính xác cho phân tích các chi u c a tính phi tuy n
đ , tính thi u đ i x ng c a các cú s c d ng và âm, và các cú s c có đ l n và nh
- M t GIRF- t ng t ký hi u c a Koop et al (1996)- đ c đ nh ngh a nh sau:
GIRFy (h, t-1,ut) = E[yt+h|t-1,ut] - E[yt+h|t-1]
- Ph n ng c a bi n y t i ph ng ngang h vì th có th đ c tính toán b i s mô
ngh a là các cú s c ng u nhiên khác không tác đ ng đ n h th ng VAR tr c đó và sau đó cú s c Trái ng c l i, ph ng pháp GIRF d a vào s mô ph ng c a h
Trang 39th ng trong s n i ti p c a các cú s c khác nhau Trung bình các cách th c c a GIRF đã t o ra b ng v i các cú s c v i các mô ph ng đã đ c t o ra Vì th , k t
đ i v i vi c tính toán các kho ng tin c y (confident bands), b ng cách ph ng
đ n các ch đ và s chuy n đ i n i sinh, các m u d li u phù h p v i các ch đ là không đ c l p v i ch đ khác Vì th , các kho ng tin c y (confident bands) l p l i
ph n ng l i Tuy nhiên, các k t qu c a các ki m tra tính phi tuy n tính phía trên, hàm ý r ng nhi u bi u th c c a h th ng VAR tiêu bi u b i tính phi tuy n tính
- Trong ph n này, tác gi nêu ra 2 ph ng pháp tính ẢIRạs:
Trang 40A N u t t c s ph thu c đ ng th i qua các cú s c đ c n m b t trong ma
không đ i qua các d li u quá kh khác nhau và thi t l p b ng 1/T Trong th c hành, ph ng pháp này là h u nh h u ích cho tr ng h p c a các mô hình
ng ng, mà đó các ch đ chia r các c i thi n thành các nhóm riêng bi t và
ng i ta có th bootstrap các cú s c trong m i ch đ
b) S d ng mô hình chu i th i gian (lo i hàm s và các cú s c t o ra b ng vi c
quá trình c i ti n (K-chi u)
t-1,t