TÁC ĐỘNG CỦA NỢ, QUY MÔ CÔNG TY VÀ TÍNH THANH KHOẢN LÊN DÒNG TIỀN ĐẦU TƯ.PDF

Tuy nhiên, trong th c... Ngoài ra, tác gi phân chia các công ty thành hai nhóm, c th là: i các công ty t ng tr ng cao; và ii các công ty t ng tr ng th p.

B GIÁO D C VÀ ÀO T O

-

VÕ TH TÚ TRINH

VÀ TÍNH THANH KHO N LÊN DÒNG TI N

Tôi xin cam đoan r ng:

 Lu n v n “Tác đ ng c a n , quy mô công ty và tính thanh kho n lên dòng ti n

đ u t ” là công trình nghiên c u c a riêng tôi d i s h ng d n khoa h c c a

mô hình t i u đ c l ng tác đ ng c a n , quy mô công ty và tính thanh kho n lên dòng ti n đ u t Tác gi phát hi n ra r ng n , quy mô công ty và tính thanh kho n đ u có tác đ ng thu n chi u lên quy t đ nh đ u t và có ý ngh a th ng kê đ i v i toàn b công ty trong m u

TRANG PH BÌA

L I CAM OAN

M C L C

DANH M C CÁC B NG

TÓM T T 1

CH NG 1 GI I THI U TÀI 2

1.1 Lý do ch n đ tài: 2

1.2 M c tiêu nghiên c u: 2

1.3 i t ng nghiên c u: 2

1.4 Ph ng pháp nghiên c u: 2

1.5 C u trúc bài nghiên c u: 3

CH NG 2 T NG QUAN LÝ THUY T 5

2.1 Tác đ ng c a n đ n đ u t : 5

2.2 Tác đ ng c a quy mô công ty đ n đ u t : 12

2.3 Tác đ ng c a tính thanh kho n đ n đ u t : 18

CH NG 3 D LI U VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U 23

3.1 D li u nghiên c u: 23

3.1.1 Ngu n d li u: 23

3.1.2 Ph ng pháp x lý d li u: 24

3.2 Ph ng pháp nghiên c u: 25

3.2.1 Mô hình nghiên c u: 25

3.2.2 Ph ng pháp c l ng: 28

4.2 Phân tích t ng quan gi a các bi n: 33

4.3 K t qu h i quy: 34

4.3.1 c l ng tác đ ng c a n đ n đ u t : 34

4.3.2 c l ng tác đ ng c a quy mô công ty đ n đ u t : 40

4.3.3 c l ng tác đ ng c a tính thanh kho n đ n đ u t : 46

CH NG 5 K T LU N 53

5.1 K t lu n: 53

5.2 H n ch c a bài nghiên c u: 54

TÀI LI U THAM KH O

PH L C

B ng 4.1: K t qu th ng kê mô t các bi n đ c l p và bi n ph thu c 32

B ng 4.2: H s t ng quan c p gi a các bi n đ c l p 33

B ng 4.3: K t qu mô hình fixed effects model (mô hình tác đ ng c đ nh) c a n đ n đ u t 35

B ng 4.4: K t qu mô hình random effects model (mô hình tác đ ng ng u nhiên) c a n đ n đ u t 36

B ng 4.5: K t qu ki m đ nh Hausman 37

B ng 4.6: K t qu ki m đ nh ph ng sai thay đ i 37

B ng 4.7: K t qu ki m đ nh t t ng quan 38

B ng 4.8: Ti n hành kh c ph c hi n t ng ph ng sai thay đ i 38

B ng 4.9: K t qu sau khi kh c ph c hi n t ng ph ng sai thay đ i 39

B ng 4.10: K t qu mô hình fixed effects model (mô hình tác đ ng c đ nh) c a quy mô công ty đ n đ u t 41

B ng 4.11: K t qu mô hình random effects model (mô hình tác đ ng ng u nhiên) c a quy mô công ty đ n đ u t 42

B ng 4.12: K t qu ki m đ nh Hausman 43

B ng 4.13: K t qu ki m đ nh ph ng sai thay đ i 44

B ng 4.14: K t qu ki m đ nh t t ng quan 44

B ng 4.15: Ti n hành kh c ph c hi n t ng ph ng sai thay đ i và t t ng quan 45

B ng 4.17: K t qu mô hình fixed effects model (mô hình tác đ ng c đ nh) c a

tính thanh kho n đ n đ u t 47

B ng 4.18: K t qu mô hình random effects model (mô hình tác đ ng ng u nhiên) c a tính thanh kho n đ n đ u t 48

B ng 4.19: K t qu ki m đ nh Hausman 49

B ng 4.20: K t qu ki m đ nh ph ng sai thay đ i 50

B ng 4.21: K t qu ki m đ nh t t ng quan 50

B ng 4.22: Ti n hành kh c ph c hi n t ng ph ng sai thay đ i 51

B ng 4.23: K t qu sau khi kh c ph c hi n t ng ph ng sai thay đ i 51

CH NG 1 GI I THI U TÀI

1.1 Lý do ch n đ tài

Theo đ nh đ 1 c a Modigliani và Miller (1958), trong m t th tr ng hoàn h o thì quy t đ nh đ u t đ c l p v i quy t đ nh tài tr Tuy nhiên, trong th c t do t n t i nh ng b t hoàn h o c a th tr ng nh chi phí đ i

di n, thông tin b t cân x ng, … nên quy t đ nh đ u t th c s ch u tác đ ng

b i quy t đ nh tài tr Vì v y, tác gi th c hi n nghiên c u này nh m tìm hi u

rõ h n tác đ ng c a n , quy mô công ty và tính thanh kho n đ n đ u t c a các công ty đ c niêm y t trên S Giao d ch Ch ng khoán TP.HCM(HOSE) trong giai đo n 2008-2013 Nghiên c u này s d ng d li u b ng c a 123 công ty th c hi n niêm y t tr c n m 2008 trên S Giao d ch Ch ng khoán TP.HCM (HOSE)

1.2 M c tiêu nghiên c u:

tài nghiên c u tác đ ng c a n , quy mô công ty và tính thanh kho n

đ n đ u t c a các công ty Vi t Nam T đó đi vào tr l i cho câu h i:

Vi t Nam, n , quy mô công ty và tính thanh kho n có tác đ ng đ n đ u t c a các công ty hay không, và n u có thì tác đ ng c a nó là nh th nào?

1.3 i t ng nghiên c u:

i t ng nghiên c u là tác đ ng c an , quy mô công ty và tính thanh kho n đ n đ u t c a các công ty niêm y t trên S Giao d ch Ch ng khoán TP.HCM (HOSE) trong giai đo n t 2008 đ n 2013

1.4 Ph ng pháp nghiên c u :

Mô hình nghiên c u c a bài s d ng d li u b ng (panel data) b ng

vi c thu th p d li u t n m 2008 đ n 2013 c a 123 công ty niêm y t trên S

Giao d ch Ch ng khoán TP.HCM (HOSE), s d ng ph ng pháp bình

ph ng bé nh t (OLS) đ c l ng cho mô hình pooled và fixed effects model (mô hình tác đ ng c đ nh), và ph ng pháp bình ph ng t i thi u

t ng quát (GLS) đ c l ng cho mô hình random effects model (mô hình tác đ ng ng u nhiên), t đó ch n ra mô hình t i u đ c l ng tác đ ng c a

n , quy mô công ty và tính thanh kho n lên dòng ti n đ u t

Ban đ u tác gi s ch y mô hình fixed effects model (mô hình tác đ ng

c đ nh), sau đó ki m đ nh xem xét có s khác nhau v tung đ g c c a các công ty hay không, n u không có s khác nhau (P_value l n h n m c ý ngh a 5%) thì tác gi s s d ng mô hình pooled OLS đ c l ng; trong tr ng

h p có s khác nhau v tung đ g c c a các công ty, tác gi s s d ng mô hình fixed effects model (mô hình tác đ ng c đ nh) ho c mô hình random effects model (mô hình tác đ ng ng u nhiên) đ c l ng Sau khi ch y mô hình random effects model (mô hình tác đ ng ng u nhiên), tác gi dùng ki m

đ nh Hausman đ xem xét l a ch n mô hình phù h p N u giá tr P_value l n

h n m c ý ngh a 5% thì mô hình random effects model là phù h p và ng c

l i n u P_value nh h n m c ý ngh a 5% thì mô hình fixed effects model là phù h p

1.5 C u trúc bài nghiên c u :

Ch ng 1: Gi i thi u đ tài nghiên c u Trong ch ng này tác

gi trình bày lý do nghiên c u, m c tiêu nghiên c u, t ng quan v

ph ng pháp nghiên c u và b c c c a bài nghiên c u

Ch ng 2: T ng quan lý thuy t Trong ch ng này, tác gi tóm

t t các nghiên c u tr c đây v tác đ ng c an , quy mô công ty và tính thanh kho n lên đ u t c a công ty

Ch ng 3: Ph ng pháp nghiên c u Ch ng này trình bày

ph ng pháp nghiên c u, cách thu th p d li u, gi i thích vi c l a ch n các

bi n, trình bày k thu t c l ng đ c s d ng trong bài nghiên c u

Ch ng 4: N i dung và các k t qu nghiên c u Ch ng này trình bày k t qu nghiên c u, đ a ra các th o lu n, so sánh v i k t qu c a các nghiên c u tr c đây

Ch ng 5: K t lu n C n c vào k t qu nghiên c u trình bày k t lu n

v tác đ ng c a n , quy mô công ty và tính thanh kho n lên đ u t c a các công ty Vi t Nam

CH NG 2 T NG QUAN LÝ THUY T

2.1 Tác đ ng c a n đ n đ u t :

Gi thuy t v th tr ng v n hoàn h o c n c vào các mô hình đ u t

th c nghi m gi đ nh r ngtrong m t th gi i không có thu hay chi phí giao

d ch, giá tr c a m t công ty và đ u t đ c l p v i hình th ctài tr , t c là nó

có th đ c tài tr b ng các kho n n (ngu n bên ngoài) ho c tài tr b ng

v n ch s h u (ngu n n i b ) Nh ng s t n t i c a nh ng b t hoàn h o trong th tr ng tài chính, bao g m c các v n đ thông tin b t cân x ng gi a

ng i cho vay (t ch c tín d ng) và nh ng ng i đi vay (doanh nghi p), có

th t o ra nh ng rào c n làm cho các quy t đ nh đ u t ph thu c vào quy t

đ nhtài tr Xem xét các thông tin cân x ng trong mô hình c a th tr ng tín

d ng đã d n đ n hai k t qu b sung cho nhau, tác đ ng tr c ti p đ n hành vi

đ u t c a các công ty.K t lu n đ u tiên, trong s nh ng k t lu n liên quan

đ n các mô hình k t h p b t cân x ng thông tin là chi phí tài chính c a ngu n tài tr bên ngoàiph thu c vào tình hình tài chính c a công ty Th hai, nh ng

mô hình khác k t lu n r ng, do thi u thông tin v ch t l ng c a nh ng d án

đ u t c a các công ty d n t i vi c ng i cho vay đi u ch nh lãi su t theo tình hình c th c a t ng công ty

N u công ty không th đáp ng đ c nh ng yêu c u c a th tr ng tài

tr bên ngoài, nó s th c hi nnh ng kho n đ u t phù h p v i ngu n tài chính n i b c a mình (ngu n tài chính n i b ph thu c vào t l l i nhu n

hi n t i và t l l i nhu n d ki n), nh ng kho n đ u t này có th th p h n

so v i kho n đ u t mà công ty nên có đ duy trì ho c phát tri n v th c nh tranh c a nó Vì v y, công ty có nguy c b th t b i dokhông đ v n đ đ u t (vì s h n ch c a ngu n tài chính bên ngoài và thi u ngu n tài chính n i b

đ đáp ng cho các kho n đ u t mong mu n).Nói cách khác, tr c tiên m t công ty đ u t v i nh ng ngu n v n thích h p c a nó N u nh ng ngu n này không đ , công ty ph i đi vay Quy t đ nh tài tr cho đ u t s n xu tph thu c vào đ c đi m tình hình tài chính c a m i công ty.Th m chí, n u các kho n n mang l i l i th là t s đòn b y, nó có th đ y công ty đ n m t chính sách n phóng đ i Th t v y, khi n t ng lên làm gi m s t ch v

qu n lý và không khuy n khích nh ng nhà cung c p v n

Kh n ng vay c a m t công ty ph thu c vào kh n ng đ m b o tr n vay và ph thu c vào đi u ki n c a th tr ng (m c lãi su t) M c l i nhu n

và m c n c a công ty là hai ch s chính đ đánh giá kh n ng tr n vay Theo cách này, đ u t đ c quy t đ nh b i m cl i nhu n và n N đ c s

d ng nh m t ch s v s v ng ch c tài chính c a công ty và có th quy t

đ nh chi phí c a nh ng ngu n v ntài tr bên ngoài ho c kh n ng ti p c ncác ngu n v n này

u t và tài tr là hai trong ba quy t đ nh tài chính mà các giámđ c tài chính h ng đ n đ đi u hành và gia t ng giá tr công ty Các quy t đ nh này luôn có quan h qua l i v i nhau Ch ng h n, gia t ng s d ng đòn b y tài chính làm thay đ i chi phí s d ng v n, đ n l t nó s tác đ ng đ n vi c l a

ch n các d án đ u t Trong th c t , đòn b y tài chính có tác đ ng đ n quy t

đ nh đ u t hay không đã đ c các nhà nghiên c u trên th gi i đánh giá và

đo l ng Trong ngu n tài tr bên ngoài thì tài tr b ng n vay luôn đ c cân

nh c vì n vay th ng có chi th p h n tài tr b ng v n c ph n Tuy nhiên đòn b y có th làm cho kho n l c a công ty tr nên l n h n nhi u so v i khi không s d ng đòn b y Vì v y, tìm hi u tác đ ng c a đòn b y tài chính lên quy t đ nh đ u t đ c xem là m t v n đ quan tr ng trong tài chính công ty Theo đ nh đ 1 c a Modigliani và Miller (1958), trong m t th tr ng hoàn

h o thì quy t đ nh đ u t đ c l p v i quy t đ nh tài tr Tuy nhiên, trong th c

t do t n t i nh ng b t hoàn h o c a th tr ng nh chi phí đ i di n, thông tin

b t cân x ng, … nên quy t đ nh đ u t th c s ch u tác đ ng b i quy t đ nh tài tr

Các công ty quan tâm đ n vi c vay n đ có th t n d ng đòn b y n ,

và t l i ích tài chính liên quan đ n các kho n n (l i ích đ c kh u tr thu doanh nghi p) Nh ng s gia t ng c a n d n đ nr i ro th t b i cao h n Công ty ph i cân nh c gi a nh ng l i ích liên quan đ n các kho n n và r i

m c” (over-investment) Theo bài nghiên c u c a Myer (1977), tác gi k t

lu n chính nh ng mâu thu n gi a nhóm các c đông - nhà qu n lý và các trái

ch trong m t công ty có s d ng n vay có th làm gi m đ ng c đ u t vào

nh ng c h i kinh doanh có NPV d ng vì lo s nh ng l i ích t các d án s thu c v trái ch Chính đi u này đã d n đ n v n đ “đ u t d i m c” (under-investment) Theo Jensen (1986), các giám đ c vì l i ích b n thân

th ng có xu h ng m r ng quy mô c a công ty th m chí là th c hi n c

nh ng d án gây h i đ n l i ích c a c đông, d n đ n “đ u t quá m c” (over-investment) Trong tr ng h p này n u s d ng n vay s giúp h n ch

v n đ đ u t quá m c Theo János Kornai (1980), trong bài vi t tác gi đã

đ a ra thu t ng “ràng bu c ngân sách linh ho t” (soft budget constraint)

ây là hi n t ng th ng th y trong n n kinh t xã h i ch ngh a, khi các ràng bu c đ i v i các đ n v kinh t tr nên “linh ho t” – soft Tình tr ng

“ràng bu c ngân sách linh ho t” th ng liên quan đ n “chính sách ph m u”

c a Nhà n c đ i v i các t ch c kinh t do Nhà n c s h u…Chính vì có

đ c nh ng u đãi trong quá trình hoat đ ng nên các công ty này th ng không quan tâm đ n tính hi u qu khi s d ng kho n vay đ đ u t , vì v y

m i quan h gi a vay n và đ u t s là thu n chi u nhau

Whited (1992) đã ch ra nh ng công ty có đòn b y cao thì đ u t nh y

c m v i dòng ti n nhi u h n so v i các công ty có đòn b y th p Cantor (1990) đã ch ra r ng đ u t nh y c m nhi u h n v i thu nh p nh ng công

m i quan h gi a giá tr doanh nghi p và đòn b y là đ ng bi n

Lang và c ng s (1996), d a trên các d li u c a các công ty công nghi p HoaK t 1970-1989, đ a ra k t lu ntác đ ngngh ch bi n gi a đ u t

và đòn b y ch t n t i nh ng công ty t ng tr ng th p, trong khi đó nó không

t n t i nh ng công ty t ng tr ng cao

Aivazian và c ng s (2005) phân tích tác đ ng c a đòn b y đ i v i đ u

t 1.035 công ty công nghi p Canada t n t i t i cu i n m 1999.Th i gian nghiên c u t 1982-1999 H đ a ra k t lu n đ u t và đòn b y có quan h ngh ch bi n v i nhau và nh ng công ty t ng tr ng th p thì tác đ ng ngh ch

bi n này cao h n so v i các công ty t ng tr ng cao

Ahn và c ng s (2006) nghiên c u tác đ ng c a đòn b y tài chính t i

đ u t đ i v i các công niêm y t trên sàn giao d ch ch ng khoán London trong kho ng th i gian t 1977 đ n 1982 K t qu c a h cho th y r ng đòn

b y tài chính có tác đ ngngh ch bi n v i đ u t Nh ng công ty có đòn b y tài chính cao h n s b h n ch v đ u t và các kho n n c a công ty càng

c phi u ph thông c ng v i giá tr th tr ng c a c phi u đang l u hành), t

s n dài h n trên giá tr s sách c a v n (giá tr s sách c a c phi u ph thông c ng v i giá tr s sách c a c phi u đang l u hành), t s n dài h n trên giá tr th tr ng c a v n (giá tr th tr ng c a c phi u ph thông c ng

v i giá tr th tr ng c a c phi u đang l u hành) đo l ng c h i t ng

tr ng, tác gi s d ng t s giá tr th tr ng trên giá tr s sách c a c phi u

ph thông Các công ty đ c phân lo i theo lo i ngành công nghi p K t qu

ch ra r ng nh ng công ty Trung Qu c có nhi u c h i t ng tr ng h n s có

xu h ng vay n ít h n Trong nghiên c u này, các công ty đã đ c phân lo i thành hai nhóm theo quy mô và đ c ki m đ nh riêng l b i tác gi cho r ng

t l n có m t m i t ng quan cùng chi u v i quy mô công ty Các công ty

l n s d ng n nhi u h n đ đ u t , trong khi các công ty nh s d ng l ng

ti n m t do h s h u đ đ u t

Yuan và Motohash (2008)đã phân tích t l n vay ngân hàng có b t k tác đ ngnào đ n đ u t c đ nh c a các công ty Trung Qu c đã niêm y thay không, th i gian nghiên c u trong giai đo n t 2001-2006, vàn u có tác

đ ngthì nó khác nhau nh th nào gi a nh ng công ty có c h i đ u t khác nhau u tiên nghiên c u này cho th y r ng t l t ng n (t l n vay ngân hàng)đãcó m t tác đ ng ngh ch bi nđ n đ u t c đ nh c a các công ty Trung

Qu c Th hai, t l t ng n (t l n vay ngân hàng) tác đ ng ngh ch bi nt i

Bài vi t này ch y u t p trung vào tác đ ng c a đòn b y tài chính

đ nquy t đ nh đ u t c a các công ty và c g ng đ tìm ra tác đ ng c a đòn

b y tài chính đ nm c đ đ u t b ng cách s d ng d li u b ng c a các công

ty Mauritius Tác gi mong mu n đóng góp vào các lý thuy t hi n có b ng cách đ a b ng ch ng t d li u b ng, trong đó bao g m 27 công ty, t t c

đ c niêm y t trên S Giao d ch ch ng khoán c a Mauritius (SEM), l y m u

trong kho ng th i gian 15 n m (t 1990 đ n 2004) Ngoài ra, tác gi phân chia các công ty thành hai nhóm, c th là: (i) các công ty t ng tr ng cao; và (ii) các công ty t ng tr ng th p K t qu cho th y có m t m i quan h ngh ch bi n gi a đòn b y và đ u t Thú v h n, trong khi tác gi tìm th y

m i quan h ngh ch bi ngi a đòn b y và đ u t các công ty t ng tr ng

th p, thì k t qu c a h cho th y không có m i quan h nàogi a đòn b y và

đ u t nh ng công ty t ng tr ng cao

Masturah Ma’in (2010) xem xét tác đ ng c a t l n lên đ u t c a công ty Nó cung c p thêm b ng ch ng th c nghi m d a trên nghiên c u

g cc a Yuan và Motohashi(2008) Các d li u đ c thu th p g m các công ty Malaysia trong giai đo nt 2000 đ n 2007.K t qu ch ra r ng: th nh t, t l

t ng n có m t tác đ ng ng c chi u đ n đ u t c đ nh c a các công ty

nh ng t ng t l n vay ngân hàng có tác đ ng cùng chi u t i đ u t c

đ nh i u đó ng ý r ng có t n t i tác đ ng c a n lên đ u t đ i v i các công ty Malaysia m c dù tác đ ng m c ý ngh a th p Th hai, các công ty

v i Tobin’s Q và dòng ti n m t nhi u h n thì đ u t nhi u h n Th ba, t l

n vay ngân hàng có tác đ ng ngh ch bi n đ n đ u t c a các công ty t ng

tr ng th p nhi u h n so v i các công ty t ng tr ng cao Nh ng k t qu này

c ng ph n ánh r ng t l vay ngân hàng ho t đ ng nh m t y u t ki m ch

đ u t quá m c c a các công ty Tác đ ng này cho th y các ngân hàng-ch n

l n c a các công ty Malaysia đã giám sát ho t đ ng đ u t ch t ch h n

nh ng ch n khác

Li Jiming, Shi Chengqin, Wang ZhaoHua (2010) nghiên c u tác đ ng

c a vi c vay n lên quy t đ nh đ u t c a công ty b ng cách s d ng ph ng pháp h i quy đa bi nv i d li u đ c thu th p trong giai đo n t 2006-2008

c a 60 công ty b t đ ng s n Trung Qu c đã niêm y t K t qu ch ra r ng

tr c tiên, có m t m i quan h ngh ch bi n gi a tài tr n và hành vi đ u t

c các doanh nghi p có c h i t ng tr ng th p và c h i t ng tr ng cao, và tác đ ng ngh ch bi n này nh ng công ty có c h i t ng tr ng th p thì

m nh h n so v i nh ng công ty có c h i t ng tr ng cao Th hai, có m t

m i quan h đ ng bi n gi a tài tr n và hành vi đ u t các công ty có c

h i t ng tr ng trung bình Th ba, đ i v i công ty nhà n c, có m t m i quan h đ ng bi n gi a đ u t và tài tr n ; trong khi m i quan h gi a đ u

t và tài tr n trong công ty c ph n ngoài qu c doanh là ngh ch bi n K t

qu này h tr cho lý thuy t chi phí đ i di n c a đòn b y tài chính, đ c bi t là

lý thuy t cho r ng đòn b y tài chính có vai trò x lý k lu t đ i v i các doanh nghi p có c h i t ng tr ng th p

Faris Nasif AL-Shubiri (2012) ki m đ nh t l t ng n và t l n vay ngân hàng c a các công ty Jordanđã niêm y t có b t k tác đ ng nào đ n đ u

t c đ nh c a nó trong nh ng n m t 2004-2009 hay không, và n u có tác

đ ng, thì có s khác nhau gi a nh ng công ty v i các c h i đ u t khác nhau hay không Nghiên c u này đã cho th y t l t ng n có m t tác đ ng ngh ch

bi n đ n đ u t c đ nh c a các công ty Jordan đã niêm y t.Nghiên c u này

c ng cho th y r ng t l n vay ngân hàng tác đ ng đ n đ u t c đ nh m nh

h n t l t ng n

Abbas Ali Pouraghajan và Fatemeh Zabihi (2013) nghiên c u tác đ ng

c a n , quy mô công ty và tính thanh kho n lên đ u t đ i v i 140 công ty

đ c niêm y t trên sàn ch ng khoán Tehrantrong giai đo n 2006-2010 Nghiên c u này đã th c hi n d a trênphân tích d li u b ng vàs d ng ki m

đ nh Husman đ ch n mô hình tác đ ng ng u nhiên haymô hình tác đ ng c

đ nh đ phân tích d li u.K t qu cho th y có m t m i quan h đ ng bi n

gi a n và đ nh y c m c a dòng ti n đ u t Ngoài ra còn có m i quan h

đ ng bi n gi a quy mô công ty và tính thanh kho n lên đ nh y c m c a dòng ti n đ u t

2.2 Tác đ ng c a quy mô công ty đ n đ u t :

Các công ty nh có nh ng đóng góp quan tr ng trong h u h t các n n kinh t Các công ty nh b h n ch ho t đ ng đ u t là do tr ng i trong vi c

ti p c n th tr ng v n bên ngoài Nh ng v n đ này s đ c bi t quan tr ng trong n n kinh t m i n i, đó các công ty m i ph i đ c khuy n khích đ

c nh tranh v i các t p đoàn đã thi t l p t t.Vì v y tác đ ng c a quy mô công

ty lên đ u t là m t v n đ đáng quan tâm

Các công ty nh th ng ph i đ i m t v i tác đ ng c a b t cân x ng thông tin, và chi phí giao d ch t ng đ i cao h n khi phát hành ch ng khoán

m i N u nh ng nh h ng này đáng k v kinh t , các công ty nh d ki n

s d a nhi u h n vào qu n i b T t c nh ng nhân t này làm t ng chi phí

s d ng v n tài tr bên ngoài nh ng công ty nh , nên các công ty nh s

d a nhi u vào qu n i b h n các công ty l n

Tóm t t k t qu nh ng nghiên c u th c nghi m v tác đ ng c a quy

mô công ty đ n đ u t

M t s lý thuy t nghiên c u tìm hi u đ nh y c m c a dòng ti n đ u t thay đ i nh th nào đ i v i các khó kh n tài chính c a các công ty nh

nh ng nghiên c u c a Hubbard (1998), Lensink, Bo và Sterken (2001), Fazzari và Petersend (2000)

Các kho n đ u t đ c th c hi n b i các công ty có h n ch tài chính cao thì nh y c m nhi u h n v i các qu n i b s n có.Nghiên c u qu c t

c ng cung c p b ng ch ng đ u tiên liên quan nhi u đ n dòng ti n công ty

H u h t các nghiên c u t p trung ch y u vào các n n kinh t công nghi p phát tri n nh Canada, Pháp, c, Nh t B n, Hà Lan, Anh, đó là nh ng nghiên c u c a Kadapakkam, Kumar và Riddick (1998), Goergen và Renneboog (2011), Degryse và De Jong (2006), Aggarwal và Zong (2006), Cleary, Povel và Rayth (2007))

M t vài nghiên c u c ng phân tích d li u t m t s n n kinh t m i

n i nh Trung Qu c, Chile, n , Indonesia, Mexico, ài Loan, vv… nh Laeven (2003), Bhaduri (2005), Shen và Wang (2005), Ghosh (2006) Tranh cãi phát sinh khi Kaplan và Zingales (1997-2000) và Cleary (1999) cho th y

r ng các công ty M ít b h n ch v tài chính thì có đ nh y c m c a dòng

ti n đ u t cao v i dòng ti n n i b Phát hi n trái ng c này nh m t đòn giáng m nh vào nh ng ng i tin v ng ch c vào quan đi m truy n th ng

Farrari, Hubbard và Petersend (1988) đ a ra m t lo t các lý thuy t n n tranh lu n là các công ty d a nhi u h n vào các ngu n v n n i b khi mà công ty c a h g p ph i tình tr ng b gi i h n tài chính

Minton và Shrand (1999) cho r ng v i tính b t n trong dòng ti n ngày càng t ng lên s làm gia t ng r i ro cho các nhà cung c p v n, gây ra chi phí

s d ng v n cao h n và d đ a công ty lâm vào tình tr ng b gi i h n tài chính khi có nhu c u t ng v n, do đó h ph i c t gi m đ u t do ngu n v n b

gi i h n

Alessandra Guariglia (2003) nghiên c u đ nh y c m c a dòng ti n đ u

t t i các công ty ph i đ i m t v i h n ch tài chính bên trong và bên ngoài

K t qu cho th y r ng khi m u đ c phân chia trên c s d a theo m c đ

c a các qu n i b có s n, m i quan h gi a đ u t và dòng ti n là hình ch

U M t khác, đ nh y c a dòng ti n đ u t có xu h ng v i m c đ khó kh n tài chính t bên ngoài mà các công ty ph i đ i m t Cu i cùng, k t h p gi i

h n tài chính bên trong và bên ngoài, tác gi th y r ng s nh y c m c a dòng

ti n đ u t đ i v i dòng ti n là cao nh t cho nh ng công ty b h n ch v tài chính bên ngoài K t qu sau này là đ c bi t quan tr ng: Nó cho th y trong

th c t các chính sách nh m t ng c ng đ u t c a m t qu c gia nên giúp

nh ng doanh nghi p nh ti p c n tài chính d dàng h n

Hova Kimian & Titman (2006) đ xu t 3 lý do vì sao quy mô là m t trong nh ng bi n pháp đo l ng khó kh n tài chính phù h p nh t:

- Các k t qu th c nghi m ch ra r ng chi phí giao d ch gi m so

v i quy mô, chi phí v n bên ngoài t ng đ i t n kém h n so v i các công

ty nh

- Các doanh nghi p nh có nhi u h n ch ti p c n tài chính bên ngoài nên ph i ch u nh ng v n đ b t l i

- Các doanh nghi p l n d dàng t ng n c a h vì h có th đa

d ng đ u t và có nguy c phá sán ít h n

Sigh (1995) cung c p b ng ch ng v m c đ mà các công ty l n có xu

h ng d a vào ngu n tài chính bên ngoài, đ c bi t là tài chính v n c ph n t i các th tr ng đang phát tri n, nh ng không có b ng ch ng v các công ty

s h u.K t qu nghiên c u cho th y đ nh yc m dòng ti n đ u t gi m theoquy mô

Olinerr và Rudebusch (1992) nghiên c u v đ nh yc m c a dòng ti n

đ u t theo quy mô công ty K t qu nghiên c u cho th y tác đ ng c aquy mô công ty làkhông đáng k Tác gi cho r ngk t qu này làdo tính

ch tc am ubao g m120 công tytrong s 500công ty l n nh t theo t p chí Fortune Do đó,m ucó th không ph n ánhm t s khác bi tđáng k v đ nh y

c m c a dòng ti n đ u t theo quy mô công ty

Vogt (1994) nghiên c u tác đ ng c a quy mô công ty lên s nh y c m dòng ti n đ u t đ i v i nh ng công ty c a M Tiêu chí đ phân lo i quy mô công ty d a vào giá tr s sách.Tác gi rút ra k t lu n r ng đ nh y c m c a dòng ti n đ u t đ iv i các công ty thu c nhóm có quy mô l n thì cao h n so

v i nhóm có quy mô nh

Athey và Laumans (1994) đã nghiên c u tác đ ng c aquy mô công tyđ n

s nh y c mc a dòng ti n đ u t đ i v i nh ng công ty c a n Quy mô công ty đ c phân lo i d a vào giá tr s sách c a v n c ph n.K t qu nghiên c u cho th y đ nh yc m c a dòng ti n đ u t thì caoh n đ i v i các công tyl n

Cohen và Klepper (1996) đã tìm hi u m i quan h gi ađ u t vào nghiên

c u phát tri n và quy mô công ty Tác gi rút ra k t lu n r ng kh n ngđ m

b o đ u t vào nghiên c u phát tri nt ng theoquy mô công ty Cáckho n đ u

t vào nghiên c u phát tri ncó m i t ng quan ch t ch vàđ ng bi n v iquy

mô công ty h u h t cácngành công nghi p

Fishman và Rob (1999) đã th c hi n nghiên c u đ tìm hi u m i quan h

gi aquy mô công tyvà đ u t vào nghiên c u phát tri n Nghiên c u này cho

th y các công ty l n thu đ c l i nhu n cao h n, h đ u t nhi u h nvào nghiên c u phát tri n (b i vì,đ i v i h , hi u qu c a vi c gi m chi phíđ c

áp d ngcho s l ng khách hàng l n h n, thì s có l i nhu n nhi u h n) và

nh ng công ty nàycung c p m c giá trung bình th p h n

Syed Ali Raza và c ng s (2011) đã nghiên c u đ tìm ra tác đ ng c a thu thu nh p doanh nghi p và quy mô công ty lên đ u t vào tài s n h u hình đ i v i các công ty s n xu tphi tài chính đã niêm y t trên sàn ch ng khoán Karachi D li u b ng đ c thu th p trong kho ng th i gian sáu n m

v i m u g m 65 công ty s n xu t xác đ nh tác đ ng c a hai y u t thu thu nh p doanh nghi p và công ty quy mô công ty lên đ u t c đ nh, k t qu

đ c tìm ra b ng cách s d ng phân tích h i quy đa bi n cho k t qu v i đ chính xác cao K t qu k t lu n r ng có m t m i quan h ngh ch bi n t n t i

gi a thu thu nh p doanh nghi p và đ u t trong khi quy mô doanh nghi p và

đ u t có m i quan h đ ng bi n v i nhau.K t qu trên cho th y r ng ngh a

v thu s không khuy n khích đ u t c a các công ty.M t khác quy mô doanh nghi p đ c đo l ng t t ng doanh thu bán hàng, s làm t ng m c đ u

t đ i v i nh ng công ty đ c niêm y t trên sàn ch ng khoán Karachi

Kadapakkam Rajan Palani và c ng s (1998) đã ki m đ nh m c đ tác

đ ngc a dòng ti n đ n đ u t 6 qu c gia OECD (T Ch c H p Tác Kinh

T Và Phát Tri n) c bi t, tác gi quan tâm đ n m c đ ph thu c c a ngu n v n n i b vào quy mô doanh nghi p, vì có ý ki n cho r ng các công

ty nh có ít kh n ng ti p c n v i th tr ng v n bên ngoài, và do đó, đ u t

b nh h ng nhi u b i s s n có c a qu n i b Nh ng nghiên c u tr c đây đã k t lu n r ng các m i quan h đ ng bi n gi a dòng ti n và đ u t là

b ng ch ng v s t n t i c a nh ng h n ch tài chính Tr c tiên tác gi ki m tra t t c các công ty không phân bi t quy mô m i qu c gia, và h th y r ng

s ti n đ u t c a các công ty b nh h ng b i các ngu n v n n i b trong

t t c sáu n c; có ngh a là, tài tr n i b nh h ng đ n đ u t công ty Sau

đó h l p l i các phân tích phân lo i m u b ng cách s d ng ba ph ng pháp

đo l ng quy mô doanh nghi p: d a vào giá tr th tr ngc a công ty, d a vào giá tr t ng tài s n, d a vào giá tr doanh thuc a các công ty c a Canada, Pháp, c, Anh, Nh t B nvà Hoa K Trái v i mong đ i c a tác gi , k t qu cho th y r ng đ nh y c m c a dòng ti n đ u t nói chung là cao nh t trong các nhóm quy mô doanh nghi p l n và nh nh t trong nhóm quy mô doanh nghi p nh Tác gi gi i thích nh ng k t qu này là do v n đ t ch c qu n lý(managerial agency considerations), và các công ty l n linh ho t h n trong

M t m t, Ninh L.K et al (2007), Bokpin và Onumah (2009) đã ch ng minh r ng quy mô doanh nghi p có tác đ ng ngh ch bi n đáng k đ n các quy t đ nh đ u t Lý do là kh n ng qu n lý, ho c ngu n nhân l c không th

ki m soát t t c m i th hay đáp ng đ c nh ng yêu c u trong nh ng công

ty l n; do đó, nh ng công ty l n có xu h ng đ u t ít h n M t khác, Adele

và Ariyo (2008), Jangili và Kumar (2010), Li và c ng s (2010), Ruiz-Porras

và Lopez-Mateo (2011) đã đ a ra k t qu ng c l i Lý do là các doanh nghi p l n ti p c n t t h n v i các ngu n v n bên ngoài, dòng ti n n đ nh

h n và đa d ng hóa h n nh ng công ty nh Do đó, đi u này d n đ n khuy n khích các ho t đ ng đ u t

2.3 Tác đ ng c a tính thanh kho n đ n đ u t :

Chúng ta đã đ c bi t t m quan tr ng c a ti n m t trong ho t đ ng kinh doanh, nh ng s th t là thi u sót n u b qua m t khái ni m bao hàm h n

và không kém t m quan tr ng đó chính là tính thanh kho n

Tính thanh kho n, m t khái ni m trong tài chính, ch m c đ mà m t tài s n b t k có th đ c mua ho c bán trên th tr ng mà không làm nh

h ng đ n giá th tr ng c a tài s n đó Ví d , ch ng khoán hay các kho n

n , kho n ph i thu… có kh n ng đ i thành ti n m t d dàng, thu n ti n cho

vi c thanh toán hay chi tiêu Các cách g i thay th cho tính thanh kho n là: tính l ng, tính l u đ ng

M t tài s n có tính thanh kho n cao th ng đ c đ c tr ng b i s

l ng giao d ch l n.Trong k toán, tài s n l u đ ng đ c chia làm n m lo i

và đ c s p x p theo tính thanh kho n t cao đ n th p nh sau: ti n m t, đ u

t ng n h n, kho n ph i thu, ng tr c ng n h n, và hàng t n kho.Nh v y,

ti n m t có tính thanh kho n cao nh t, luôn luôn dùng đ c tr c ti p đ thanh toán, l u thông, tích tr Còn hàng t n kho có tính thanh kho n th p nh t vì

ph i tr i qua giai đo n phân ph i và tiêu th chuy n thành kho n ph i thu, r i

t kho n ph i thu sau m t th i gian m i chuy n thành ti n m t

Thu t ng “tính thanh kho n” có th đ c hi u theo 3 cách Th nh t, dùng đ ch kh n ng chuy n thành ti n c a tài s n (t t nhiên bao g m c

ch ng khoán) nh m trang tr i các kho n n và ngh a v ng n h n làm

đ c vi c này, doanh nghi p c n ph i s h u các tài s n có tính thanh kho n,

đó là ti n m t và t ng đ ng ti n (bao g m, c phi u blue-chip và các ch ng khoán trên th tr ng ti n t ví d trái phi u chính ph ).Các tài s n có tính thanh kho n ph i đ m b o có th đ c mua bán trên th tr ng nhanh chóng

mà không nh h ng đ n giá c , t c là giá giao d ch không b chênh l ch quá nhi u so v i giá g c T t nhiên, các nhà đ u t yêu thích đ u t vào các tài

s n có tính thanh kho n cao vì h có th d dàng rút kh i v đ u t và l y l i kho n đ u t c a mình (kèm theo c lãi ho c n u là l thì s ti n b m t c ng không đáng k ) Th hai, tính thanh kho n ch kh n ng tr n c a doanh nghi p khi đ n h n.Và, th ba tính thanh kho n liên quan đ n kh n ng v n hành tr n tru c a th tr ng xét v khía c nh các giao d ch mua và bán

Tóm t t m t s k t qu nghiên c u th c nghi m v tác đ ng c a tính thanh kho n đ n đ u t :

M t s b ng ch ng th c nghi m cho th y m i liên quan gi a quy t

đ nh đ u t và quy t đ nh tài tr , nói cách khác có s t ng quan gi a m c đ thanh kho n và m c đ đ u t nhi u công ty M t s nghiên c u tr c đây Fazzari, Hubbardvà Petersen (1988); Vogt (1994); Kaplan và Zingales (1997); Cleary (1999); Moyen (2004); Almeida, et al (2004), và Hidayat (2009) cho

th y có m t m i quan h đ ng bi n gi a thanh kho n và quy t đ nh đ u t

nh ng công ty Hoa K K t qu t ng t c ng đã đ c tìm th y b i Hoshi,

et al (1991) t i Nh t B n, Chirinko và Schaller (1996); Chirinko và

Kalckreuth (2002); Bruinshoofd (2003); Mizen và Varmeulen (2005) và Prasetyantoko (2007)

B ng ch ng th c nghi m Indonesia c ng đ c tìm th y b i Agung (2000), Kristianti (2003), Hermeindito (2004), và Hidayat (2009), cho r ng thanh kho n có m i t ng quan đ ng bi n đ n quy t đ nh đ u t Trong khi

đó Prasetyantoko (2007) cho th y thanh kho n có tác đ ng ngh ch bi n đ n quy t đ nh đ u t Trong nghiên c u c a mình, Prasetyantoko (2007) s d ng dòng ti n đ i di n cho thanh kho n, trong khi đ u t đ c đo b ng chi tiêu

v n

Hidayat (2009) đã ki m đ nh m c đ nh y c m c a tính thanh kho n và

c h i đ u t đ n quy t đ nh đ u t c a các doanh nghi p có h n ch tài chính cao và các doanh nghi p có h n ch tài chính th p K t qu cho th y nh ngc

h i đ u t và tính thanh kho n có tác đ ng đ ng bi n đ n quy t đ nh đ u t

nh ng công ty có h n ch tài chính cao thì thanh kho n có tác đ ngnhi u

h n t i quy t đ nh đ u t so v i nh ng công ty có h n ch tài chính

th p nh ng công ty có h n ch tài chính th p thì c h i đ u t có tác đ ng nhi u đ n quy t đ nh đ u t h n so v i các doanh nghi p có h n ch tài chính cao

Hoshi và c ng s (1991) đã ki m đ nh m i quan h c a thanh kho n và

đ u t và phân lo i các công ty thành hai nhóm, c th là nhóm công ty đ c

l p và nh ng công ty t o thành chu i công ty trong nhóm ngành công nghi p

K t qu cho th y h s t ng quan c a thanh kho n nh ng công ty đ c l p thì l n h n so v i các công ty trong chu i, quy t đ nh đ u t c a nh ng công

ty đ c l p thì nh y c m h n v i thanh kho n M i quan h gi a thanh kho n

và c h i đ u t các công ty đ c l p là đ ng bi n, nh ng nó là ngh ch bi n

nh ng công ty trong chu i

Vogt (1994) ki m tra xem tác đ ng c a thanh kho n t i đ u t là do công ty lãng phí thanh kho n hay làdo tác đ ng c a chi phí v n vì cáctác đ ng

c a thông tin b t cân x ng K t qu cho th y t t c các bi n có nh h ng đáng k Giá tr t ng quan c a thanh kho n là ngh ch bi n, nh ng nó không

áp d ng cho các công ty chi tr c t c trung bình và các công ty nh Giá tr

t ng quan c a c t c là ngh ch bi n và có ý ngh a các công ty l n chi tr c

t c th p, nh ng đ ng bi n và có ý ngh a các công ty nh chi tr c t c th p

K t qu cho th y s b t cân x ng thông tin x y ra nh ng công ty nh , trong khi v n đ qu n lý x y ra nh ng công ty l n

Cleary (1999) đã nghiên c u tác đ ng c a tính thanh kho n đ n đ u t

c a m t m u g m 1,317 công ty M u đ c phân lo i thành ba nhóm theo

m c h n ch tài chính t th p đ n cao K t qu cho th y tính thanh kho n có tác đ ng tích c c và có ý ngh a th ng kê đ n quy t đ nh đ u t Giá tr t ng quan c atính thanh kho n các công ty không b h n ch tài chính thì l n h n

so v i các công ty b h n ch tài chính Nó c ng cho th y quy t đ nh đ u t

nh y c m nhi u h n v i c h i đ u t các công ty b h n ch v tài chính so

v i các công ty không b h n ch tài chính

Kristiani (2003) m r ng nghiên c u c a Cleary (1999) đ ki m tra m i quan h gi a quy t đ nh đ u t và tính thanh kho n nh ng công ty công nghi p hàng tiêu dùng trên sàn ch ng kho n Jakarta, giai đo n 1996-2000

v ikích th c m u g m 155 công ty Các phân tích cho th y tính thanh kho n

có tác đ ng tích c c và có ý ngh a th ng kê đ n đ u t đ i v i các công ty không b h n ch tài chính, và không có tác đ ng nào đ i v i các công ty b

h n ch tài chính m t ph n, và nó có tác đ ng tiêu c c và có ý ngh a th ng kê

đ i v i các công ty b h n ch tài chính K t qu này h tr nghiên c u tr c

c a Cleary (1999), cho th y đ nh y c m c a quy t đ nh đ u t đ i v i tính

thanh kho n các công ty không b h n ch v tài chính thì cao h n h n so

v i các công ty b h n ch v tài chính

CH NG 3 D LI U VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U

3.1 D li u nghiên c u:

3.1.1 Ngu n d li u:

M u nghiên c u bao g m các công ty niêm y t trên sàn giao d ch

ch ng khoán Thành ph H Chí Minh t n m 2008 tr v tr c, th i gian nghiên c u trong giai đo n t n m 2008 đ n 2013 theo các tiêu chí: lo i b các công ty tài chính, b o hi m; lo i b các doanh nghi p niêm y t t n m

2009 tr v sau; lo i b các doanh nghi p không có đ y đ thông tin c n thu

th p Các ch s tài chính đ c l y t báo cáo tài chính (đã ki m toán) c a các công ty.T ng c ng có 123 công ty đáp ng t t c các yêu c u d li u cho các

m c đích phân tích

Tác gi s d ng d li u t các công ty niêm y t trên s giao d ch ch ng khoán H Chí Minh đ đ i di n cho đ i t ng kh o sát vì nh ng lý do sau:

- Nh ng công ty niêm y t trên S giai d ch ch ng khoán H Chí Minh

là nh ng công ty c ph n có quy mô v n l n bao g m c công ty đ c c

ph n hóa t DNNN, các công ty c ph n t nhân và các công ty c ph n có

Ngu n d li u đ c thu th p t báo cáo th ng niên, báo cáo tài chính

n m (đã ki m toán), b n cáo b ch và m t s thông tin th c p đáng tin c y

đ c thu th p t các website c a các công ty ch ng khoán nh :

(2) Kh o sát t ng quan c p gi a các bi n đ c th c hi n b ng cách thi t l p ma tr n h s t ng quan và xem xét h s t ng quan c p gi a các

bi n đ c l p, tìm ra nh ng c p bi n có h s t ng quan cao

Iit /Kit-1 = a0 + a1(CFit /Kit-1)+ a2 SIZEit+ it (2)

Iit /Kit-1= a0 + a1(CFit /Kit-1) + a2 CSit-1 + a3 LAit-1 + it (3)

Trong đó:

 Iit: u t thu n c a công ty i th i đi m t

Iit= Thay đ i tài s n c đ nh + Kh u haoit

= Tài s n c đ nhit– Tài s n c đ nhit-1+ Kh u haoit

 Kit-1: Tài s n c đ nh h u hình thu n c a công ty i th i đi m t

 CFit: Dòng ti n công ty i th i đi m t

CFit = L i nhu n ròngit + Kh u haoit

 DLMTit: T l n dài h n trên t ng tài s n c a công ty i th i đi m t

 SIZEit: Quy mô công ty i th i đi m t, đ c đo l ng b ng giá tr logarith c a t ng doanh thu

 CSit-1: T l c a t ng ch ng khoán và ti n m t trênn ng n h n c a công ty i th i đi m t-1

CSit-1 = (Ti n m tit-1 + Ch ng khoán kh m iit-1)/N ng n h nit-1

 LAit-1: T l c a nh ng tài s n có tính thanh kho n cao trên n ng n h n

c a công ty i th i đi m t-1, nó b ng v i t l v n l u đ ng trên n ng n

h n

LAit-1=V n l u đ ngit-1/ N ng n h nit-1

= (V n đ u t it-1–Tài s n c đ nhit-1)/ N ng n h nit-1

= (Ngu n v n ch s h u it-1+ N dài h nit-1–Tài s n c đ nhit-1)/ N

CFit = L i nhu n ròngit + Kh u haoitDLMTit: T l n dài h n trên

t ng tài s n c a công ty i th i

đi m t

c tính b ng cách l y n dài h n chia cho t ng tài s n

SIZEit = Ln Doanh thuit

CSit-1:T l c a t ng ch ng khoán

và ti n m t trên n ng n h n c a

công ty i th i đi m t-1

c tính b ng cách l y t ng ch ng khoán và ti n m t chia cho n ng n h n

CSit-1 = (Ti n m tit-1 + Ch ng khoán kh

LAit-1= V n l u đ ngit-1/ N ng n h nit-1

= (V n đ u t it-1–Tài s n c đ nhit-1) / N

ng n h nit-1

= (Ngu n v n ch s h u it-1+ N dài

h nit-1–Tài s n c đ nhit-1) / N ng n h n 1

it-Các gi thuy t nghiên c u:

 Gi thuy t 1: N có tác đ ng đ ng bi n ho c ngh ch bi n đ n

đ u t c a các công tyVi t Nam niêm y t trên S Giao D ch

Ch ng Khoán TP H Chí Minh (HOSE)

 Gi thuy t 2: Quy mô công ty cótác đ ng đ ng bi n ho c ngh ch

bi n đ n đ u t c a các công tyVi t Nam niêm y t trên S Giao

D ch Ch ng Khoán TP H Chí Minh (HOSE)

 Gi thuy t 3: Tính thanh kho n có tác đ ng đ ng bi n ho c

ngh ch bi n đ n đ u t c a các công tyVi t Nam niêm y t trên

S Giao D ch Ch ng Khoán TP H Chí Minh (HOSE)

3.2.2 Ph ng pháp c l ng:

Mô hình nghiên c u c a bài s d ng d li u b ng (panel data), s d ng

ph ng pháp bình ph ng bé nh t (OLS) đ c l ng cho mô hình pooled

và fixed effects model (mô hình tác đ ng c đ nh),và ph ng pháp bình

ph ng t i thi u t ng quát (GLS) đ c l ng cho mô hình random effects model (mô hình tác đ ng ng u nhiên), t đó ch n ra mô hình t i u đ c

l ng tác đ ng c a n , quy mô công ty và tính thanh kho n lên đ nh y c m

c a dòng ti n đ u t

Ban đ u tác gi s ch ymô hình fixed effectsmodel(mô hình tác đ ng c

đ nh), sau đó ki m đ nh xem xét có s khác nhau v tung đ g c c a các công ty hay không, n u không có s khác nhau (P_value l n h n m c ý ngh a 5%) thì tác gi s s d ng mô hình pooled OLS đ c l ng; trong tr ng

h p có s khác nhau v tung đ g c c a các công ty, tác gi s s d ng mô hình fixed effects model (mô hình tác đ ng c đ nh) ho c mô hình random effects model (mô hình tác đ ng ng u nhiên)đ c l ng Sau khi ch y mô hình random effects model (mô hình tác đ ng ng u nhiên),tác gi dùng ki m

đ nh Hausman đ xem xét l a ch n mô hình phù h p N u giá tr P_value l n

h n m c ý ngh a 5% thì mô hình random effects model là phù h p và ng c

l i n uP_value nh h n m c ý ngh a 5% thì mô hình fixed effects model là phù h p

 Mô hình fixed effects model (tác đ ng c đ nh):

V i gi đ nh m i th c th đ u có nh ng đ c đi m riêng bi t có th nh

h ng đ n các bi n đ c l p, mô hình fixed effects model phân tích m i t ng quan này gi a ph n d c a m i th c th v i các bi n đ c l p qua đó ki m soát và tách nh h ng c a các đ c đi m riêng bi t (không đ i theo th i gian)

Mô hình trên đã thêm vào ch s i cho h s ch n C đ phân bi t h s

ch n c a t ng doanh nghi p khác nhau có th khác nhau, s khác bi t này có

th do đ c đi m khác nhau c a t ng doanh nghi p ho c do s khác nhau trong chính sách qu n lý, ho t đ ng c a t ng doanh nghi p Thu t ng “tác đ ng c

đ nh” này là do: h s ch n có th khác nhau đ i v i các doanh nghi p, nh ng

h s ch nc a m i doanh nghi p không thay đ i theo th i gian; ngh a là b t

bi n theo th i gian

 Mô hình random effects model (tác đ ngng u nhiên):

i m khác bi t gi a mô hình tác đ ng ng u nhiên và mô hình tác đ ng

c đ nh đ c th hi n s bi n đ ng gi a các th c th N u s bi n đ ng gi a các th c th có t ng quan đ n bi n đ c l p trong mô hình tác đ ng c đ nh thì trong mô hình tác đ ng ng u nhiên, s bi n đ ng gi a các th c th đ c

gi s là ng u nhiên và không t ng quan đ n các bi n gi i thích

Yit = Ci + Xit + uit

Thay vì trong mô hình trên, Ci là c đ nh, thì trong mô hình tác đ ng

ng u nhiên gi đ nh r ng nó là m t bi n ng u nhiên v i trung bình là C và giá

tr h s ch n đ c mô t nh sau:

Ci = C + i (i = 1, n)

i: sai s ng u nhiên có trung bình b ng 0 và ph ng sai là

Thay vào mô hình ta có:

Yit = C + Xit + uit + i

Hay Yit = C + Xit + wit

Sau khi l a ch n mô hình phù h pđ đánh giá tác đ ng c a các bi n

n , quy mô công ty và tính thanh kho n lên đ u t , tác gi th c hi nki m đ nh

gi thuy t v các h s h i quy đ xem xét các bi n này có th c s tác đ ng

đ n đ u t hay không

 Ki m đ nh gi thuy t v các h s h i quy: Nh m đ a ra bi n

phù h p và có ý ngh a th ng kê c a mô hình, tác gi s d ng ph ng pháp giá

tr P-value đ ki m đ nh gi thuy t cho các h s h i quy c a các bi n

Iit /Kit-1 = a0 + a1(CFit /Kit-1)+ a2DLMTit + it (1)

Iit /Kit-1 = a0 + a1(CFit /Kit-1)+ a2 SIZEit + it (2)

Iit /Kit-1= a0 + a1(CFit /Kit-1) + a2 CSit-1 + a3 LAit-1 + it (3)

Các gi thuy t đ t ra c n ki m đ nh:

H0: ai = 0 (i = 1, 2, 3): Bi n Xikhông có tác đ ng t i đ u t c a doanh nghi p

CH NG 4 N I DUNG VÀ K T QU NGHIÊN C U

4.1 Th ng kê mô t d li u:

Tr c khi ti n hành ch y mô hình h i quy đ xem xét m i quan h c a

n , quy mô công ty và tính thanh kho n lên đ nh y c m c a dòng ti n đ u

t , tác gi trình bày th ng kê mô t các bi n đ xem m c đ bi n đ ng, giá tr cao nh t, giá tr th p nh t, giá tr trung bình c a các bi n trong mô hình

B ng 4.1 : K t qu th ng kê mô t các bi n đ c l p và bi n ph thu c

9.33 đ n 17.25, giá tr trung bình là 13.64.T l c a t ng ch ng khoán và ti n

m t so v i n ng n h n th p nh t là 0.001, cao nh t là 13.88, giá tr trung bình

là 0.39.T l nh ng tài s n có tính thanh kho n cao so v i n ng n h n dao

đ ng trong kho ng t -1.08 đ n 46.11, giá tr trung bình là 1.36

Tóm l i, qua b ng th ng kê mô t có th th y r ng m c đ bi n thiên

c a các bi n trong t p d li u là t ng đ i cao

4.2 Phân tích t ng quan gi a các bi n:

Mô hình c đi n là mô hình lý t ng v i gi thi t các bi n đ c l p không có t ng quan v i nhau.Ngh a là m i bi n ch a đ ng m t s thông tin riêng v bi n ph thu c và thông tin đó l i không có trong bi n đ c l p khác.Khi đó ta nói hi n t ng đa c ng tuy n là không nghiêm tr ng.Ki m tra

hi n t ng đa c ng tuy n b ng cách s d ng t ng quan c p gi a các bi n

chính n m và tính toán c a tác gi t ph n m m EVIEWS)

Qua b ng 4.2, ta th y nhìn chung, h s t ng quan gi a các bi n đ c

l p là t ng đ i phù h p, nh h n 0.8, nên v n đ đa c ng tuy n không nh

Tr c tiên tác gi s ch y mô hình fixed effects model (mô hình tác

đ ng c đ nh)đ ki m đ nh xem xét có s khác nhau v tung đ g c c a các công ty hay không, n u không có s khác nhau (P_value l n h n m c ý ngh a 5%) thì tác gi s s d ng mô hình pooled OLS đ c l ng tác đ ng c a n

đ n đ u t ; trong tr ng h p có s khác nhau v tung đ g c c a các công ty(P_value nh h n m c ý ngh a 5%), tác gi s ch y mô hình random effects model (mô hình tác đ ng ng u nhiên), sau đó dùng ki m đ nh Hausman đ xem xét l a ch n mô hình nào là phù h p đ c l ng tác đ ng này N u giá

tr P_value l n h n m c ý ngh a 5% thì mô hình randomeffects model (mô hình tác đ ng ng u nhiên) là phù h p và ng c l i n u P_value nh h n m c

ý ngh a 5% thì mô hình fixed effects model (mô hình tác đ ng c đ nh) là phù

h p