Vogiazas and Eftychia Nikolaidou ..... Vogiazas and Eftychia Nikolaidou.
Trang 3L IăCAMă OAN
Tác gi xin cam đoan đơy lƠ công trình nghiên c u c a riêng tác gi v i s giúp đ c a
ng i h ng d n khoa h c S li u th ng kê đ c l y t ngu n đáng tin c y, n i dung
và k t qu nghiên c u c a lu n v n nƠy ch a t ng đ c công b trong b t c công
trình nào cho t i th i đi m hi n nay
Tp H Chí Minh, ngƠyầầthángầần m 2014
Tác gi
Phan Th Qu nh Mai
Trang 4M C L C
TRANG PH BÌA
L IăCAMă OAN
M C L C
DANH M C CÁC B NG, BI U
DANH M C CÁC CH VI T T T
1 Lý do ch n đ tài : 1
2.M c tiêu c a đ tài: 2
3 i t ng và ph m vi nghiên c u: 2
4.Ph ng pháp th c hi n: 3
5.K t c u lu n v n: 3
CH NG 1: T NG QUAN V N X U VÀ NH NG NHÂN T TÁC NG N N X U 4
1.1T ng quan v n x u 4
1.1.1Khái ni m v n x u 4
1.1.1.1 N x u theo quan đi m th gi i 4
1.1.1.2 N x u theo quan đi m Vi t Nam 5
1.1.2Các hình th c c a n x u 6
1.1.3Các tiêu chí đánh giá đó lƠ n x u 7
1.1.4M t s nguyên t c h n ch và x lý n x u 8
1.2T ng quan v nh ng nhân t tác đ ng đ n n x u t i các NHTM 11
1.2.1Nghiên c u các n c trên th gi i 11
1.2.1.1 Nghiên c u c a Beatrice Njeru Warue 11
1.2.1.2 Nghiên c u c a Sofoklis D Vogiazas and Eftychia Nikolaidou 13
1.2.1.3 Nghiên c u c a Mabvure Tendai Joseph, Gwangwava Edson, Faitira Manuere, Mutibvu Clifford, Kamoyo Michael 14
Trang 51.2.1.4 Nghiên c u c a Wondimagegnehu Negera 14
1.2.2Nghiên c u t i Vi t Nam 15
1.2.2.1 Nghiên c u c a Hu nh Th Thu Hi n 15
1.2.2.2 Nghiên c u c a Lý Th Ng c Quyên 16
TÓM T T CH NG 1 20
CH NG 2: TH C TR NG N X U T I NGÂN HÀNG TMCP SÀI GÒN HÀ N I 21
2.1 Tình hình ho t đ ng tín d ng c a Ngân hàng TMCP Sài Gòn Hà N i 21
2.1.1 Gi i thi u s l c v Ngân hàng TMCP Sài Gòn Hà N i 21
2.1.2 Th c tr ng ho t đ ng huy đ ng v n 22
2.1.3 Th c tr ng ho t đ ng tín d ng 25
2.2 Phân tích th c tr ng n x u t i Ngân hàng TMCP Sài Gòn Hà N i 29
2.3 ánh giá chung v th c tr ng n x u c a Ngân hàng TMCP Sài Gòn Hà N i 31
2.3.1 Các thành t u đ t đ c v x lý n x u c a TMCP Ơi G n -HƠ N i H 31
2.3.2Nguyên nhân gây ra n x u t i ngân hàng TMCP Sài Gòn Hà N i 33
2.3.2.1 Nhân t t phía khách hƠng đi vay: 33
2.3.2.2 Nhân t t phía ngân hàng cho vay: 37
2.3.2.3 Nhân t khách quan do môi tr ng kinh doanh và chính sách c a nhà n c 46
2.3.2.4 Nhân t ngân hàng h u t ng tr ng nóng: 53
2.3.3M t s tình hu ng gây ra n x u t i SHB 55
2.3.3.1 T p đoƠn Công nghi p Tàu th y Vi t Nam (Vinashin) 55
2.3.3.2 Công ty C Ph n Th y s n ình An ianfishco 61
2.3.4 M c đ nghiêm tr ng c a các nguyên nhân gây ra n x u t i ngân hàng 65
TÓM T T CH NG 2 68
CH NG 3: GI I PHÁP H N CH VÀ X LÝ N X U T I NGÂN HÀNG TH NG M I C PH N SÀI GÒN HÀ N I 69
Trang 63.1 nh h ng h n ch và x lý n x u c a Ngơn hƠng th ng m i c ph n Sài Gòn
Hà N i 69
3.1.1 nh h ng ho t đ ng c a Ngơn hƠng th ng m i c ph n Sài Gòn Hà N i 69
3.1.2 nh h ng h n ch và x lý n x u c a ngơn hƠng th ng m i c ph n Sài Gòn Hà N i 70
3.2 Gi i pháp h n ch và x lý n x u t i ngơn hƠng th ng m i c ph n Sài Gòn Hà N i 70
3.2.1 Gi i pháp h n ch n x u đ i v i nhân t t phía khách hƠng đi vay H 70
3.2.1.1 Thay đ i ph ng th c c p tín d ng đ có th ki m soát vi c s d ng v n đúng m c đích trong h p đ ng tín d ng 70
3.2.1.2 m b o tính ch t ch trong vi c thu th p s li u tài chính c a khách hàng 71
3.2.1.3 Các bi n pháp c n thi t khi khách hàng l a đ o, thi u thi n chí tr n 72
3.2.2 Gi i pháp h n ch n x u đ i v i nhân t t phía ngân hàng cho vay (SHB) 73
3.2.2.1 y m nh công tác ki m tra, giám sát khách hàng 73
3.2.2.2 T p trung vi c xây d ng h th ng x p h ng tín d ng n i b 74
3.2.2.3 Chú tr ng đ n ch t l ng ngu n nhân l c 74
3.2.2.4 Hoàn thi n công tác qu n tr r i ro 75
3.2.3 Gi i pháp h n ch n x u đ i v i nhân t ngân hàng h u t ng tr ng nóng 76
3.2.4Gi i pháp x lý n x u t i Ngân hàng TMCP Sài Gòn Hà N i 77
3.2.4.1 T ng c ng trích l p d phòng cho các kho n n x u 77
3.2.4.2 ánh giá l i các kho n cho vay và c c u n : 78
3.2.4.3 Ch ng khoán hóa các kho n n x u 78
3.2.4.4 Bán n cho Công ty Qu n lý tài s n 79
3.3 Ki n ngh đ i v i Ngơn hƠng NhƠ n c và Chính ph 79
3.3.1 Ki n ngh đ i v i Chính ph 79
3.3.2 Ki n ngh đ i v i Ngơn hƠng NhƠ N c 82
Trang 7TÓM T T CH NG 3 85
K T LU N 86 TÀI LI U THAM KH O 1 TÀI LI U THAM KH O
PH L C
Trang 8
B ng 2.10: T ng là h p tình hình n x u theo nhóm n H giai đo n 2009-2013
B ng 2.11: T ng h p t l n x u theo nhóm n H giai đo n 2009-2013
B ng 2.12: Thang đo nhơn t t phía khách hƠng đi vay KH
B ng 2.13: Thang đo nhơn t t b n thân ngân hàng (NH)
B ng 2.14: Thang đo môi tr ng kinh doanh vƠ chính sách nhƠ n c (KQ)
B ng 2.15: Thang đo ngơn hƠng h u t ng tr ng nóng (TT)
B ng 2.16: T l đ i t ng kh o sát đ ng ý vƠ đ l ch chu n c a nhân t khách
hƠng đi vay
ng 2.1 : T l đ i t ng kh o sát đ ng ý vƠ đ l ch chu n c a y u t t phía
ngân hàng cho vay
ng 2.1 : T l đ i t ng kh o sát đ ng ý vƠ đ l ch chu n c a nhân t môi
tr ng kinh doanh vƠ chính sách nhƠ n c
ng 2.1 : T l đ i t ng kh o sát đ ng ý vƠ đ l ch chu n c a nhân t ngân hàng
Trang 9DANH M C CÁC CH VI T T T
BCBS y ban asel v giám sát ngơn hƠng
BIANFISHCO Công ty Th y s n ình An
HABUBANK Ngơn hƠng Th ng m i C ph n NhƠ HƠ N i
HDB C quan tr c thu c Chính ph vƠ Ngơn hƠng Phát tri n Hungary
đ c l p ra đ x lỦ n x u
KAMCO Công ty Qu n lỦ tƠi s n HƠn Qu c
KKH Không k h n
SHB Ngơn hƠng th ng m i c ph n Ơi G n HƠ N i
SPSS Statistical Package for Social Sciences
Trang 10PH N M U
1 Lý do ch năđ tài :
Ngơn hƠng th ng m i lƠ đ nh ch tài chính trung gian quan tr ng vào
lo i b c nh t trong n n kinh t th tr ng Nh h th ng nƠy đ nh ch tài chính
trung gian này mà các ngu n ti n nhàn r i trong xã h i s đ c huy đ ng l i
đ ng th i s d ng s v n đó đ c p tín d ng cho các t ch c kinh t , cá nhân thúc đ y n n kinh t phát tri n Tuy các ngân hàng th c hi n nhi u bi n pháp đa
d ng hóa các d ch v ngơn hƠng nh ng thu nh p t ho t đ ng tín d ng v n
chi m t tr ng l n nh t (trên 60%), t i nhi u ngơn hƠng th ng m i, t l này
trên 70% l i nhu n tr c thu c a ngân hàng Và nh ng t n th t, hay nh ng r i
ro trong ho t đ ng tín d ng v n là nh ng thi t h i l n nh t cho ngân hàng (Hà
Th Sáu, 2011)
Theo c tính c a Ngơn hƠng nhƠ n c Vi t Nam, s n x u c a toƠn h
th ng ngơn hƠng tính đ n th i đi m cu i tháng 10/2012 chi m vƠo kho ng t
8,8%-10% trên t ng d n Trong s nƠy, 4% n x u lƠ có tƠi s n đ m b o vƠ
hi n t i các t ch c tín d ng c ng đư trích l p đ c d ph ng r i ro lên t i 0.000 t đ ng T c đ t ng tr ng n x u gia t ng nhanh chóng t n m 200
n m 200 n x u t ng 4%, 200 t ng 2 %, 2011 t ng 64%, vƠ đ n tháng 10
n m 2012 n x u t ng kho ng 66%
Theo quy đ nh hi n hƠnh, các ngơn hƠng ph i trích l p d ph ng đ i v i
n quá h n vƠ n x u i v i nh ng kho n n quá h n t 3 n m tr lên coi nh không có kh n ng thu h i, ngơn hƠng ph i s d ng ngu n d ph ng n khó đ i,
qu d ph ng tƠi chính đ b đ p, ph n chênh l ch thi u h ch toán vƠo chi phí
qu n lỦ doanh nghi p
i u đó cho th y, các kho n n x u nh h ng l n đ n k t qu kinh doanh c a các ngơn hƠng, ngơn hƠng s m t nhi u th i gian, công s c vƠ ti n
Trang 11c a đ đôn đ c thu h i n Trong nhi u tr ng h p, vi c thu h i n không h
đ n gi n n u bên vay không h p tác, ngân hƠng ph i ki n ra t a nh ng đơy c ng
lƠ s l a ch n b t đ c d vì quy trình, th t c r t ph c t p, khó kh n vƠ m t nhi u th i gian m i thu h i đ c
Tuy nhiên, r i ro tín d ng trong ho t đ ng ngơn hƠng lƠ không th tránh
kh i Nhi u quan đi m nh t trí r ng, r i ro tín d ng lƠ b n đ ng trong kinh doanh, có th đ ph ng, h n ch , ch không th lo i tr Phan Th Thu HƠ,
200 Vi c tìm ra nh ng y u t nh h ng đ n n x u đ đ ra gi i pháp kh c
ph c lƠ m t v n đ c n thi t
Ngân hƠng th ng m i c ph n Ơi G n HƠ N i (SHB) v i g n 20 n m thƠnh l p vƠ phát tri n, nh ng tr c nh ng nh h ng c a kinh t trong n c
c ng nh nh ng y u t bên trong ngơn hƠng, n x u ngƠy cƠng t ng cao lƠm nh
h ng đ n l i nhu n kinh doanh c a ngơn hƠng Vì v y, vi c h n ch n x u
nh m th c hi n m c tiêu t ng tr ng tín d ng b n v ng lƠ đi u c n thi t V i
m c n x u 5,6% trên t ng d n n m 2013, Ngơn hƠng TMCP Ơi G n HƠ N i
lƠ m t trong nh ng ngơn hƠng th ng m i có m c n x u cao c a h th ng ngơn
hƠng th ng m i Vi t Nam, tôi ch n đ tƠi ắGi iăphápăh năch vƠăx ălỦ n ă
x uăt iăNgơnăhƠngăth ngăm iăc ăph năSƠiăGònăHƠăN i” đ nghiên c u, v i
mong mu n đóng góp m t ph n nh trong vi c đ xu t các gi i pháp nh m h n
ch n x u t i H trong th i gian t i
2 M c tiêu c aăđ tài:
- xu t m t s gi i pháp, ki n ngh nh m h n ch và x lý n x u t i Ngân
hƠng th ng m i c ph n Sài Gòn Hà N i trên c s các lý lu n chung v n
x u và phân tích th c tr ng n x u t i Ngơn hƠng th ng m i c ph n Sài Gòn
Hà N i
3 iăt ng và ph m vi nghiên c u:
Trang 12- i t ng nghiên c u: N x u và các y u t nh h ng đ n n x u t i Ngân hƠng th ng m i c ph n Sài Gòn Hà N i
- Ph m vi nghiên c u: Ngơn hƠng th ng m i c ph n Sài Gòn Hà N i trong giai
đo n 2009 -2013
4 Ph ngăphápăth c hi n:
Nghiên c u đ c th c hi n trên toàn h th ng ngân hàng TMCP Sài Gòn
Hà N i, dùng k thu t thu th p thông tin tr c ti p b ng cách ph ng v n tr c
ti p, g i email cho các cán b , nhân viên h tr tín d ng, đ i t ng kh o sát là
120 cán b , chuyên viên h tr tín d ng trên toàn h th ng ngân hàng TMCP Sài Gòn Hà N i Cách th c nghiên c u là thi t k ch n m u phi xác xu t v i hình th c ch n m u thu n ti n Sau khi làm s ch d li u, tác gi ti n hành phân tích th ng kê mô t vƠ đánh giá t l s ng i đ ng ý đ i v i t ng bi n quan sát
trên ph n m m phân tích th ng kê SPSS, phiên b n 16.0 đ cho ra k t qu phân
Trang 13CH NGă1: T NGăQUANăV ăN ăX UăVÀăNH NGăNHỂNăT ă
1.1 T ng quan v n x u
1.1.1 Khái ni m v n x u
1.1.1.1 N x uătheoăquanăđi m th gi i
v n x u nh ắbad debt”, ắnon-performing loan” NPL , ắdoubtful debt” ho c là các
kho n cho vay b t đ u đ c đ a vƠo n x u khi đư quá h n tr n g c và lãi vay t 90
ngày tr lên (Peter S Rose, 2001)
Theo Edward W.Reed PH.D và Edward K.Gill PH.D (2004): N x u là
nh ng kho n n đư quá h n ít nh t 90 ngày, không thu h i đ c hay tái chuy n
nh ng M c dù các kho n n x u và các t n th t là k t qu c a nhi u y u t nh ng v
c b n, chúng là k t qu c a s không s n lòng hoàn tr n vay c a ng i vay, hay
không có kh n ng ki m đ c l i nhu n đ gi m b t d n ho c hoàn tr toàn b n
nh th a thu n Khó nói đ c m c không s n lòng chi tr nào là y u t lƠm t ng các
kho n cho vay ch m tr và gây thi t h i đ i v i ngân hàng Nhi u ng i cho vay, k c
m t s ch ngơn hƠng th ng m i nh t quy t r ng, ch có m t t l r t nh nh ng
ng i vay không s n lòng chi tr các kho n n , m t khi kho n vay đ c th a thu n
H cho r ng, h u h t các kho n cho vay có th tin t ng đ c và v i Ủ đ nh t t M c
d đi u nƠy lƠ đúng, v n có m t s ng i vay n ngân hàng này hay ngân hàng khác
đư có ti ng ắchai lì” vƠ ph i thúc gi c, trong m t s tr ng h p, bu c ph i thi hành các
bi n pháp theo h p đ ng cho vay S không s n lòng chi tr khác xu t phát t c h i lƠm n kinh doanh c a m t s ng i vay Trong các giai đo n h ng th nh, s s n lòng
chi tr l n h n so v i trong các giai đo n suy thoái S không s n lòng chi tr c a các
kho n n liên quan ch t ch v i giai đo n suy thoái kinh t , các giai đo n th t nghi p
và l i t c suy gi m Tuy nhiên, d ng nh lỦ do ch y u v các kho n n x u và các
Trang 14t n th t lƠ do ng i vay không có kh n ng ki m l i t các ho t đ ng kinh doanh bình
th ng, vi c làm hay vi c bán các tích s n.”
v n x u Tuy nhiên, trong các h ng d n v các thông l chung t i nhi u qu c gia v
qu n lý r i ro tín d ng, C xác đ nh, vi c kho n n b coi là không có kh n ng
hoàn tr khi m t trong hai ho c c hai đi u ki n sau x y ra: (i) ngân hàng th y ng i
vay không có kh n ng tr n đ y đ khi ngân hàng ch a th c hi n hành đ ng gì đ c
g ng thu h i n ví d nh gi i ch p ch ng khoán (n u đang n m gi ); (ii) ng i đã
vay quá h n tr n quá 90 ngày (Basel Committee on Banking Supervision, 2002)
C đ c bi t nh n m nh t i khái ni m ắm t mát có th x y ra trong t ng lai” expected loss khi đánh giá m t kho n vay
Theo h ng d n đ tính toán các ch s lành m nh tài chính qu c gia (FSIs),
vay đ c coi là n x u khi đư quá h n thanh toán g c ho c lãi 90 ngày ho c h n; khi
các kho n lãi su t đư quá h n 90 ngày ho c h n đư đ c v n hóa, c c u l i, ho c trì
hoãn theo th a thu n; khi các kho n thanh toán đ n h n d i 0 ngƠy nh ng có th
nh n th y d u hi u rõ ràng cho th y ng i vay s không th hoàn tr n đ y đ (ví d
ng i vay phá s n) Sau khi các kho n vay đ c x p vào danh m c n x u, nó ho c b t
c kho n vay thay th nƠo c ng nên đ c x p vào danh m c n x u cho t i th i đi m
ph i xóa n ho c thu h i đ c là và g c c a kho n vay thay th ” IMF’s Compilation
Guide on Finacial Soundness Indicators, 2004)
Trang 15 T n th t tín d ng: bao g m nh ng kho n tín d ng không không thu h i
d ng và Quy t đ nh 1 /200 /Q -NHNN ngày 25/04/2007 v vi c s a đ i b sung m t
s đi u quy đ nh v phân lo i n , trích l p d phòng đ x lý r i ro tín d ng trong ho t
đ ng ngân hàng c a t ch c tín d ng ban hành theo quy t đ nh s 4 3/2005/Q
-NHNN ngày 22/04/2005 c a Th ng đ c ngơn hƠng nhƠ n c N x u bao g m các
kho n n nhóm 3, nhóm 4 và nhóm 5 C th các kho n n nh sau:
- Nhóm 3 (N d i tiêu chu n) bao g m: Các kho n n quá h n t 0 đ n 180
ngày; Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n đ u, tr các kho n n đi u ch nh k
h n tr n l n đ u phân lo i vào nhóm 2; Các kho n n đ c mi n ho c gi m lãi do khách hƠng không đ kh n ng tr lưi đ y đ theo h p đ ng tín d ng
- Nhóm 4 (N nghi ng ) bao g m: Các kho n n quá h n t 1 1 đ n 360 ngày;
Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n đ u quá h n d i 90 ngày theo th i h n tr
n đ c c c u l i l n đ u; Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n th hai
- Nhóm 5 (N có kh n ngăm t v n) bao g m: Các kho n n quá h n trên 360
ngày; Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n đ u quá h n t 90 ngày tr lên theo
th i h n tr n đ c c c u l i l n đ u; Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n th
hai quá h n theo th i h n tr n đ c c c u l i l n th hai; Các kho n n c c u l i
th i h n tr n l n th ba tr lên, k c ch a b quá h n ho c đư quá h n; Các kho n n
khoanh, n ch x lý
Trang 161.1.3 Cácătiêuăchíăđánhăgiá đóălƠ n x u
D a trên nh ng đ nh ngh a v n x u, theo quy t đ nh 493/2005 và quy t đ nh
18/2007 c a Th ng đ c ngơn hƠng nhƠ n c Vi t Nam, n x u đ c đánh giá theo các
tiêu chí sau:
- Th i h n tr n : M t kho n n đ c xem là n x u khi quá h n tr n g c và/ho c lãi trên 90 ngày
- S l n c c u l i th i h n tr n : bao g m các kho n n c c u l i th i h n tr
n l n đ u (tr các kho n n đi u ch nh k h n tr n l n đ u phân lo i vào n nhóm
2); các kho n n c c u l i th i h n tr n l n th hai; các kho n n c c u l i th i h n
tr n l n đ u quá h n t 90 ngày tr lên theo th i h n tr n đ c c c u l i l n đ u;
các kho n n c c u l i th i h n tr n l n th hai quá h n theo th i h n tr n đ c c
c u l n th hai; các kho n n c c u l i th i h n tr n l n th ba tr lên, k c ch a b
quá h n ho c đư quá h n
- Kh n ng tr n c a ng i đi vay: khi các kho n thanh toán đ n h n d i 90 ngƠy nh ng có th nh n th y d u hi u rõ ràng cho th y ng i vay s không th hoàn
tr n đ y đ (ví d ng i vay phá s n), kho n n s đ c xem là n x u; các kho n
n đ c mi n ho c gi m lưi do khách hƠng không đ kh n ng tr lưi đ y đ theo h p
đ ng tín d ng; các kho n n khoanh, n ch x lý
Trên đơy lƠ m t s tiêu chí đánh giá n x u t i t ch c tín d ng, ngoƠi ra, khi đánh
giá n x u các t ch c tín d ng c n chú Ủ đánh giá song song các l u Ủ sau:
- Toàn b d n c a m t khách hàng t i m t t ch c tín d ng ph i đ c phân lo i vào cùng m t nhóm n i v i khách hàng có t hai kho n n tr lên t i t ch c tín
d ng mà có b t k m t kho n n nào b phân lo i vào nhóm n nào có r i ro cao h n
các kho n n khác, t ch c tín d ng ph i phân lo i l i các kho n n còn l i c a khách hàng vào nhóm có r i ro cao nh t đó
- i v i các kho n cho vay h p v n, t ch c tín d ng lƠm đ u m i ph i th c
hi n phân lo i n đ i v i các kho n vay h p v n theo các quy đ nh c a quy t đ nh
Trang 17493/2005 và quy t đ nh 18/2007 và ph i thông báo k t qu phân lo i n cho các t
ch c tín d ng tham gia cho vay h p v n Tr ng h p khách hàng vay v n có m t ho c
m t s các kho n n t i t ch c tín d ng tham gia cho vay h p v n đư phơn lo i vào
nhóm n không cùng nhóm n c a kho n n vay h p v n do t ch c tín d ng lƠm đ u
m i phân lo i, t ch c tín d ng tham gia cho vay h p v n phân lo i l i toàn b d n
(k c ph n d n cho vay h p v n) c a khách hàng vay h p v n vào nhóm n do t
ch c tín d ng đ u m i phân lo i ho c t ch c tín d ng tham gia cho vay h p v n phân
lo i tùy theo nhóm n nào có r i ro cao h n
- i v i các kho n n nhóm 2, t ch c tín d ng c n phân lo i vào n x u khi
x y ra m t trong các tr ng h p sau đơy: có nh ng di n bi n b t l i tác đ ng tiêu c c
đ n môi tr ng, l nh v c kinh doanh c a khách hàng; các kho n n c a khách hàng b
các t ch c tín d ng khác phân lo i vào nhóm n có m c đ r i ro cao h n n u có
thông tin); kh n ng tr n c a khách hàng b suy gi m liên t c ho c có bi n đ ng l n
theo chi u h ng suy gi m; khách hàng không cung c p đ y đ , k p th i và trung th c
các thông tin tài chính theo yêu c u c a t ch c tín d ng đ đánh giá kh n ng tr n
c a khách hàng
1.1.4 M t s nguyên t c h n ch và x lý n x u
U ban asel v giám sát ngơn hƠng asel Committee on anking upervision
- C đ c thƠnh l p vƠo n m 1 4 b i m t nhóm các Ngơn hƠng Trung ng vƠ
c quan giám sát c a 10 n c phát tri n G10 t i thƠnh ph asel, Th y nh m tìm cách ng n ch n s s p đ hƠng lo t c a các ngơn hƠng vƠo th p k 0 y ban asel
ch xơy d ng vƠ công b nh ng tiêu chu n vƠ nh ng h ng d n giám sát r ng rưi, đ ng
th i gi i thi u các báo cáo th c ti n t t nh t trong k v ng r ng các t ch c riêng l s
áp d ng r ng rưi thông qua nh ng s p x p chi ti t ph h p nh t cho h th ng qu c gia
c a chính h Theo cách nƠy, y ban khuy n khích vi c áp d ng cách ti p c n vƠ các
Trang 18tiêu chu n chung mƠ không c g ng can thi p vƠo các k thu t giám sát c a các n c thƠnh viên y ban asel đư ban hƠnh 1 nguyên t c v qu n lỦ n x u mƠ th c ch t lƠ
đ a ra các nguyên t c trong qu n tr r i ro tín d ng c ng nh qu n lỦ n x u, đ m b o tính hi u qu vƠ an toƠn trong ho t đ ng c p tín d ng Các nguyên t c nƠy t p trung vƠo các n i dung c b n sau đơy:
- Xơyăd ngămôiătr ngătínăd ngăthíchăh pă(3ănguyênăt c):
Nguyênă t că 1: Xác đ nh nhi m v c a H i đ ng qu n tr trong r i ro tín
r i roầ an t ng giám đ c có trách nhi m th c hi n các đ nh h ng mƠ H i đ ng
qu n tr phê duy t vƠ phát tri n các chính sách, th t c nh m phát hi n, đo l ng, theo dõi vƠ ki m soát n x u trong m i ho t đ ng, c p đ c a t ng kho n tín d ng vƠ c danh m c đ u t Các ngơn hƠng c n xác đ nh vƠ qu n lỦ r i ro tín d ng trong m i s n
ph m c a mình
- Th căhi năc pătínăd ngălƠnhăm nhă(4ănguyênăt c):
Nguyênăt că4: ngơn hƠng c n ho t đ ng tín d ng theo các tiêu chu n ph
h p v i th tr ng m c tiêu vƠ s hi u bi t th u đáo v khách hƠng vay
Nguyênăt că5: ngơn hƠng c n ph i thi t l p m t h n m c tín d ng t ng th
c p đ t ng khách hƠng vƠ các nhóm khách hƠng có liên quan
Trang 19 Nguyênăt că6ăvƠă7: ngơn hƠng c n thi t l p quy trình tín d ng rõ rang đ phê
chu n tín d ng m i c ng nh đi u ch nh, gia h n các kho n tín d ng hi n
th i
Nguyên t c 4, nguyên t c 5, nguyên t c 6 vƠ đ i h i các ngơn hƠng ph i ho t
đ ng trong ph m vi các tiêu chí c p tín d ng lƠnh m nh đ c xác đ nh rõ ràng Ngân hƠng c n xơy d ng các h n m c tín d ng cho t ng lo i khách hƠng vay v n vƠ nhóm khách hƠng vay v n đ t o ra các lo i hình r i ro khác nhau nh ng v n có th theo dõi
đ c trên s sách k toán kinh doanh, n i b ng vƠ ngo i b ng Ngơn hƠng c n có quy trình rõ rƠng trong vi c phê duy t các kho n tín d ng m i c ng nh s a đ i, gia h n, tái c c u, tái tƠi tr cho các kho n tín d ng hi n t i Vi c c p tín d ng c n đ c th c
hi n trên c s giao d ch công b ng gi a các bên
- Duyătrìăm tăquáătrình qu nălỦ,ăđoăl ngăvƠătheoădõiătínăd ngăphùăh pă(10ă nguyênăt c):
Nguyênăt că8: ngân hàng ph i có h th ng theo dõi, qu n lỦ th ng xuyên
các danh m c tín d ng có r i ro khác nhau
Nguyênăt că9: ngân hàng ph i có h th ng theo dõi tình tr ng các kho n tín
d ng cá nhân bao g m c các d tr và d phòng
Nguyênă t că 10: ngơn hƠng đ c khuy n khích xây d ng và s d ng h
th ng đánh giá n i b đ qu n tr r i ro tín d ng trong đó có n x u)
Nguyênăt că11: ngân hàng ph i có h th ng thông tin và công c phân tích
giúp ban lưnh đ o đo l ng r i ro tín d ng trong đó có n x u)
Nguyênăt că12: ngân hàng ph i có h th ng theo dõi t ng th thành ph n và
ch t l ng tín d ng
Nguyênăt că13: ngân hàng ph i đánh giá nh ng thay đ i quan tr ng v đi u
ki n kinh t khi đánh giá các kho n tín d ng
Nguyênă t că 14: ngân hàng ph i thi t l p m t h th ng đánh giá đ c l p,
th ng xuyên quy trình qu n lý r i ro tín d ng trong đó có n x u)
Trang 20 Nguyênăt că15: ngân hàng ph i đ m b o r ng ch c n ng phê duy t tín d ng
đ c qu n lý thích h p, r i ro tín d ng trong đó có n x u) m c t ng
thích v i các tiêu chu n th n tr ng và trong gi i h n mà ngân hàng cho phép
Nguyênăt că16: ngân hàng c n có h th ng nh n bi t và có th s m x lỦ đ i
v i các kho n tín d ng có v n đ trong đó có n x u)
Nguyênăt că17: các giám sát viên th c hi n đánh giá m t các đ c l p các
chi n l c, chính sách, quy trình và vi c tuân th c a ngân hàng liên quan
đ n vi c c p tín d ng và qu n tr r i ro tín d ng trong đó có n x u)
Các nguyên t c t đ n nguyên tác 1 đ i h i các ngơn hƠng c n có h th ng qu n lỦ
m t cách c p nh t đ i v i các danh m c đ u t có r i ro tín d ng, c n có h th ng theo dõi đi u ki n c a t ng kho n tín d ng, bao g m m c đ đ y đ c a d ph ng vƠ d
tr Khuy n khích ngơn hƠng phát tri n vƠ s d ng h th ng x p h ng tín d ng n i b trong qu n lỦ r i ro tín d ng Ngơn hƠng c n có h th ng thông tin vƠ các k thu t phơn tích đ đo l ng đ c r i ro tín d ng trong m i ho t đ ng n i vƠ ngo i b ng; ph i có
h th ng theo dõi c c u vƠ ch t l ng c a toƠn b danh m c đ u t tín d ng; c n có
h th ng kh c ph c s m đ i v i các kho n tín d ng x u, qu n lỦ các kho n tín d ng có
v n đ Các chính sách r i ro tín d ng c a ngơn hƠng c n ch rõ cách th c qu n lỦ các kho n tín d ng có v n đ các kho n n x u Hu nh Th H ng Th o, 2014
1.2 T ng quan v nh ng nhân t tácăđ ngăđ n n x u t i các NHTM
1.2.1.1 Nghiên c u c a Beatrice Njeru Warue
ắThe Effects of ank pecific and Macroeconomic Factors on Nonperforming
Loans in Commercial anks in Kenya: A Comparative Panel Data Analysis”
Nghiên c u đ c th c hi n t i tr ng đ i h c Kenya, Kenya M c đích c a
nghiên c u là khám phá m i quan h gi a các y u t t phía ngân hàng và các y u t v
mô và ch ng minh các y u t nƠy tác đ ng đ n n x u trong các ngơn hƠng th ng m i
Trang 21Kenya Nghiên c u đ a ra các y u t v mô tác đ ng đ n n x u bao g m: GDP th c,
lãi su t cho vay, và l m phát Các nhân t thu c v ngân hàng g m: ph ng pháp qu n
lý r i ro tín d ng, c u trúc ngân hàng và các nhân t qu n lý ch t l ng S li u nghiên
c u đ c l y t 44 ngơn hƠng th ng m i t i Kenya trong giai đo n n m 1 5 đ n n m
2009
K t qu nghiên c u cho th y:
K t qu nghiên c u gi a các y u t v mô và n x u thông qua qui mô ngân
hàng
GDP th c và n x u có quan h ng c chi u vƠ có Ủ ngh a t i các ngân
hàng có quy mô l n, nh và v a i u nƠy có ngh a : GDP th c gi m lƠm t ng n x u
t i các ngơn hƠng th ng m i Kenya
T l lãi su t cho vay và n x u đ c cho là có m i quan h cùng chi u
vƠ có Ủ ngh a t i các ngân hàng l n Tuy nhiên, t i các ngân hàng nh , m i quan h này
l i không có Ủ ngh a i u này cho th y, n x u t i các ngân hàng nh không ph n ng
l i v i s thay đ i lãi su t
L m phát đ c cho là có m i quan h ng c chi u v i n x u t i nh ng
ngân hàng l n Nghiên c u c ng ch ra r ng m i quan h gi a l m phát và n x u t i
nh ng ngân hàng nh vƠ trung bình không có Ủ ngh a
K t qu nghiên c u gi a các y u t v mô và n x u thông qua lo i hình s h u
ngân hàng
Ngoài ra, nghiên c u c ng cho th y t i các ngơn hƠng nhƠ n c và ngân
hàng c ph n, GDP th c và n x u có m i quan h ng c chi u vƠ có Ủ ngh a Tuy
nhiên, m i quan h này l i không có Ủ ngh a gi a các ngơn hƠng n c ngoài t i Kenya
Nh v y, GDP th c gi m lƠm t ng n x u t i các ngân hƠng th ng m i Kenya
T l lãi su t cho vay và n x u đ c cho là có m i quan h cùng chi u
vƠ có Ủ ngh a t i các lo i hình s h u c a ngơn hƠng ngơn hƠng nhƠ n c, ngân hàng
Trang 22c ph n vƠ ngơn hƠng n c ngoƠi i u này ám ch r ng khi lãi su t cho vay gi m, n
x u t i ngơn hƠng th ng m i Kenya gi m
L m phát đ c cho là có m i quan h ng c chi u v i n x u t i các
ngân hàng c ph n Nghiên c u c ng ch ra không có m i quan h có Ủ ngh a gi a l m
phát và n x u t i các ngơn hƠng đ a ph ng vƠ các ngơn hƠng n c ngoài
K t qu nghiên c u gi a n x u và các ch tiêu qu n lý ch t l ng c a ngân
hàng (l i nhu n trên t ng tài s n ROA và l i nhu n trên v n s d ng ROCA) thông qua qui mô ngân hàng
L i nhu n trên t ng tài s n ROA và n x u có m i quan h ng c chi u
vƠ có Ủ ngh a t i nh ng ngân hàng l n và ngân hàng nh Tuy nhiên m i quan h này
l i không có Ủ ngh a t i các ngơn hƠng có qui mô trung bình i u nƠy có ngh a lƠ vi c
các ngân hàng có qui mô l n và nh qu n lý t t các ch tiêu ch t l ng t t làm gi m n
x u
L i nhu n trên t ng v n s d ng ROCA và n x u có m i quan h ng c
chi u vƠ có Ủ ngh a v i n x u t i các ngân hàng
K t qu nghiên c u gi a n x u và các ch tiêu qu n lý ch t l ng c a ngân
hàng (l i nhu n trên t ng tài s n ROA và l i nhu n trên v n s d ng ROCA) thông qua lo i hình s h u c a ngân hàng
K t qu nghiên c u cho th y: t i nh ng ngơn hƠng nhƠ n c và ngân
hàng c ph n, ROA có m i quan h ng i chi u vƠ có Ủ ngh a v i n x u Còn t i các ngơn hƠng n c ngoài m i quan h này không có Ủ ngh a
V i ROCA k t qu nghiên c u t ng t nh ROA
Tóm l i, nghiên c u đư khám phá ra đ c là các y u t thu c v ngân hàng tác
đ ng đ n n x u t i m c Ủ ngh a cao h n các y u t v mô Vì v y, nghiên c u c ng
khuy n cáo đ qu n lý n x u hi u qu , các ngơn hƠng th ng m i c n tìm hi u và t p
trung vào các y u t thu c v ngân hàng
1.2.1.2 Nghiên c u c a Sofoklis D Vogiazas and Eftychia Nikolaidou
Trang 23ắInvestigating the Determinants of Nonperforming Loans in the Romanian
Banking System: An Empirical Study with Reference to the Greek Crisis”
Nghiên c u đ c th c hi n t i Trung tâm nghiên c u ông Nam Chơu Âu n m
2011 M c đích c a nghiên c u là khám phá các y u t tác đ ng đ n n x u t i các
ngân hàng Romani
T i Romani, đa s các ngân hàng thu c s h u c a các ngơn hƠng n c ngoài,
đ c bi t là các ngân hàng Hy L p Kho ng 30% các ngơn hƠng th ng m i Romani
thu c s h u c a các ngân hàng Hy L p Chính vì v y, khi cu c kh ng ho ng tài chính
Hy L p x y ra, nhi u ngân hàng Romani c ng b nh h ng VƠ đó lƠ nhân t quan
Nghiên c u đ c th c hi n t i tr ng đ i h c K thu t Chinhoyi thu c
Zimbabwe M c đích c a nghiên c u là khám phá các y u t gây ra n x u t i các ngơn hƠng th ng m i Zimbabwe thông qua nghiên c u tình hu ng t i Ngân hàng
CBZ, ngân hàng l n nh t Zimbabwe
K t qu nghiên c u cho th y n x u do các y u t bên trong và bên ngoài gây
ra Trong ph m vi Ngân hàng CBZ các y u t bên trong là chính sách tín d ng nghèo nàn, kh n ng phơn tích tín d ng y u, kh n ng qu n lý tín d ng kém, kh n ng qu n
tr r i ro y u Nghiên c u đ c bi t nh n m nh đ n các y u t bên ngoài nh h ng đ n
n x u nh các th m h a t nhiên, chính sách c a chính ph , và tính trung th c c a
ng i đi vay
1.2.1.4 Nghiên c u c a Wondimagegnehu Negera
ắDeterminants of Non Performing Loans: The case of Ethiopian anks”
Nghiên c u đ c th c hi n t i tr ng đ i h c B c Châu Phi vƠo n m 2012
Trang 24N i dung nghiên c u: m c tiêu chính c a nghiên c u là ch ra các y u t thu c
v ngân hàng gây ra n x u đ t đ c m c tiêu nƠy nghiên đư ti n hành thu th p d
li u t các cu c kh o sát nhân viên ngân hàng, ph ng v n nh ng ng i v trí cao
trong ngân hàng và thu th p s li u c a các ngân hàng Ethiopia
Nghiên c u đư ch ra r ng n ng l c h n ch c a cán b th m đ nh tín d ng,
ngu n l c h n ch c a t ch c c ng nh ngu n d li u không s n có c a qu c gia d n
đ n vi c đ a ra các quy t đ nh cho vay không chính xác là nguyên nhân gây ra n x u
ên đó, vi c theo dõi thu h i các kho n n không đ c th c hi n m t cách
chính xác trong công tác qu n lý tín d ng c ng đ c xem là m t nguyên nhân gây ra
h ng đ n n x u c a các chi nhánh NHTM trên đ a b n t nh V nh Long
K t qu phân tích cho th y n x u c a các ngơn hƠng th ng m i trên đ a b n tình V nh Long ch u nh h ng b i m t s nhân t sau:
- Lãi su t ti n vay: có quan h t l thu n v i n x u i u nƠy có ngh a lƠ
n u lãi su t ti n vay càng l n, kh n ng x y ra n x u càng l n
- S ti n khách hàng vay: t l thu n v i n x u ngơn hƠng i u nƠy có ngh a
n u s ti n vay càng cao, kh n ng x y ra n x u càng l n Tuy nhiên, m i quan h này
ch có Ủ ngh a v m t kinh t ch không có Ủ ngh a v m t th ng kê
Trang 25- Giá tr đ m b o ti n vay: t l ngh ch v i n x u i u nƠy có ngh a n u khách hàng có giá tr tài s n th ch p l n, kh n ng tr n ngân hàng t t h n
- Kinh nghi m kinh doanh c a ng i qu n lý doanh nghi p: có m i t ng
quan ngh ch v i n x u, đúng nh k v ng c a tác gi K t qu phân tích h i qui cho
th y, kinh nghi m kinh doanh c a ng i qu n lý doanh nghi p càng nhi u, kh n ng
x y ra n x u càng th p
- Kh n ng v n t có c a khách hàng: nghiên c u cho th y n u các y u t khác không thay đ i, khách hàng có v n t có l n, kh n ng x y ra n x u càng th p
ó lƠ vì các khách hƠng có v n t có cao th ng có xu h ng ít vay ngân hàng và ch
đ ng h n v m t tài chính trong ho t đ ng kinh doanh nên kh n ng tr n vay t t h n
- L i nhu n c a khách hƠng đi vay: có quan h t l ngh ch v i n x u K t
qu ph n ánh đúng nh k v ng c a tác gi là n u khách hàng vay v n có l i nhu n
cao, h t ch h n v m t tài chính nên kh n ng tr n t t h n Vì v y, khi ngân hàng cho vay các đ i t ng này ngân hƠng c ng ít x y ra n x u
- M c đ n đ nh th tr ng: có t ng quan ngh ch v i n x u i u này có ngh a lƠ n u th tr ng càng n đ nh, kh n ng x y ra n x u càng th p vƠ ng c l i
- Trình đ h c v n c a khách hƠng: có t ng quan ngh ch v i n x u Tuy
nhiên, m i quan h này ch có Ủ ngh a v m t kinh t ch không có Ủ ngh a v m t
th ng kê
- Trong 8 y u t trên, có 4 y u t là giá tr tài s n đ m b o, kinh nghi m kinh doanh c a ng i qu n lý doanh nghi p, l i nhu n c a khách hàng và m c đ n đ nh
c a th tr ng làm gi m kh n ng x y ra n x u Trong khi đó, y u t lãi su t cho vay
lƠm t ng kh n ng x y ra n x u đ i v i ph ng án vay v n Và y u t giá tr tài s n
đ m b o có tác đ ng m nh nh t đ n n x u
1.2.2.2 Nghiên c u c a Lý Th Ng c Quyên
ắPhân tích nh ng nhân t tác đ ng đ n n x u t i các ngơn hƠng th ng m i
Vi t Nam trên đ a bƠn TP HCM”
Trang 26th hi n m i quan h gi a các nhân t tác đ ng đ n n x u
S l ng m u: 180
K t qu nghiên c u: V i phân tích nhân t khám phá EFA và s h tr c a ph n
m m SPSS, nghiên có m t s k t lu n nh sau:
- Có 5 nhân t tác đ ng đ n n x u t i các ngơn hƠng th ng m i Vi t Nam,
đó lƠ nhơn t t b n thân ngân hàng (F1), nhân t t phía khách hƠng đi vay F2 , nhơn
t môi tr ng kinh doanh vƠ chính sách nhƠ n c (F3), nhân t ngân hàng h u t ng
tr ng nóng (F4), và quan h h p tác gi a các ngân hàng (F5)
- Trong 5 nhân t rút ra t EFA, nhân t quan h h p tác gi a các ngân hàng
không có tác đ ng m t cách có Ủ ngh a đ n n x u t i các ngơn hƠng th ng m i Vi t Nam trên đ a bàn TP HCM
- Nhân t t b n thân ngân hàng cho vay (F1) có nh h ng cùng chi u v i
m c đ l n nh t đ n n x u Trong đó, ngơn hƠng cho vay ch y u là: thi u ki m tra,
giám sát sau cho vay; chính sách tín d ng c a ngân hàng không phù h p ho c không
đ c ch p hƠnh nghiêm túc; đ o đ c ngh nghi p kém; ch t l ng th m đ nh th p; cán
b tín d ng làm vi c thi u trách nhi m; thi u thông tin th tr ng; h th ng tín d ng
x p h ng n i b khách quan mang tính ch quan; công tác phòng ng a và qu n tr r i
ro ch a đ c chú tr ng; n ng l c đi u hành c a ban lưnh đ o trình đ y u kém, thi u
ý th cầ trong vi c xây d ng và th c thi chi n l c qu n lý n x u
- Ba nhóm nhân t còn l i c ng có t ng quan c ng chi u v i m c đ th p
h n
Trang 27D a trên nh ng nghiên c u tr c đơy nghiên c u v các nhân t tác đ ng
đ n n x u, lu n v n t ng k t l i có nh ng nhân t tác đ ng đ n n x u đ c th hi n
trong b ng 1 nh sau:
NhƠănghiênăc uă Nhơnăt ătácăđ ngăđ năn ăx uă 1.ăTrênăth ăgi i
Mabvure Tendai Joseph, Gwangwava Edson,
Faitira Manuere, Mutibvu Clifford, Kamoyo
Michael (2012),
Chính sách tín d ng, kh n ng phơn tích,
qu n lỦ tín d ng, QTRR, th m h a t nhiên, chính sách c a chính ph , tính trung th c c a
ng i đi vay
Beatrice Njeru Warue (2012)
GDP th c, lưi su t cho vay, l m phát PP qu n
n đ nh th tr ng
LỦ Th Ng c Quyên (2013)
Nhơn t ng i đi vay Nhơn t t b n thơn ngơn hƠng Nhơn t MTKD vƠ C NN Nhơn t ngơn hƠng h u t ng tr ng nóng
Các quan đi m trên đơy có nhi u đi m t ng đ ng, tuy nhiên c ng có m t s khác
bi t do tính đ c tr ng riêng c a t ng v ng, mi n, qu c gia c ng nh s khác bi t trong
t p quán kinh doanh Nhìn chung, các nghiên c u đ u có chung nh ng nhóm nhân t tác đ ng đ n n x u nh sau: nhóm nhơn t bên trong ngân hàng bao g m chính sách
Trang 28tín d ng, kh n ng phơn tích, qu n lỦ tín d ng, qu n tr r i ro, lưi su t cho vay, qu n lỦ
ch t l ng, c u trúc ngơn hƠng, n ng l c c a nhơn viên th m đ nh tín d ng; nhóm nhơn
t t phía ng i đi vay bao g m kinh nghi m c a ng i qu n lỦ doanh nghi p, trình đ
c a ng i đi vay; vƠ nhóm các nhơn t khách quan bao g m th m h a t nhiên, chính sách c a nhƠ n c, m c đ n đ nh th tr ngầ
Nghiên c u c a Lý Th Ng c Quyên h i đ nh ng nhóm nhân t chung tác đ ng
đ n n x u l i phù h p v i các đi u ki n kinh doanh c a ngơn hƠng th ng m i t i
Vi t Nam, v i t l n x u cao nh t trong n m 2012 trong s các ngơn hƠng th ng
m i niêm y t t i Vi t Nam, lu n v n xin đ c s d ng các thang đo trong mô hình c a
nghiên c u Lý Th Ng c Quyên đ phân tích các nhân t tác đ ng đ n n x u t i ngân
hƠng th ng m i c ph n Sài Gòn Hà N i giai đo n 2009 ậ 2013
Trang 29TịMăT TăCH NGă1
B ng cách tìm hi u, t ng h p nh ng tài li u đư h c và nh ng nghiên c u tr c đơy, trong ch ng 1, lu n v n gi i quy t nh ng v n đ tr ng tơm sau đơy:
Trang 30CH NGă2:ăTH CăTR NGăN ăX UăT IăNGỂNăHÀNGă
TMCPăSÀIăGọNăHÀăN I
2.1 Tình hình ho tăđ ng tín d ng c a Ngân hàng TMCP Sài Gòn Hà N i
- QuáătrìnhăhìnhăthƠnhăvƠăphátătri năc a SHB
Ngơn hƠng TMCP Ơi G n ậ HƠ N i H , ti n thơn lƠ Ngơn hƠng TMCP Nông Thôn Nh n Ái, đ c thƠnh l p ngƠy 13 tháng 11 n m 1 3 v i v n đi u l 400 tri u đ ng N m 2006, Ngơn hƠng NhƠ n c ch p thu n cho Ngơn hƠng TMCP Nông Thôn Nh n Ái đ c chuy n đ i mô hình ho t đ ng lên Ngơn hƠng TMCP ô Th vƠ
đ i tên thƠnh Ngơn hƠng TMCP Ơi G n ậ HƠ N i vi t t t lƠ H
N m 2012, H đư th c hi n đ án sáp nh p v i Ngơn hƠng TMCP NhƠ HƠ N i Habubank đ a H v n lên tr thƠnh m t trong các Ngơn hƠng TMCP l n c a Vi t
Nam v i quy mô v n đi u l trên 8,800 t đ ng, t ng tài s n trên 116 nghìn t đ ng
V i m c tiêu đ a H tr thành Ngân hàng bán l hi n đ i, đa n ng vƠo n m
2015, SHB luôn xây d ng chi n l c phù h p trong t ng giai đo n, luôn t o ra s khác
bi t làm n n t ng cho SHB phát tri n n đ nh và an toàn
- C ăc uăt ăch căc a SHB
C c u t ch c c a SHB g m 10 Kh i ch c n ng, c th : Kh i Khách hàng
Doanh nghi p; Kh i Khách hàng Cá nhân; Kh i Ngu n v n; Kh i Phát tri n kinh doanh; Trung tâm kinh doanh; Kh i Qu n tr ngu n nhân l c; Kh i Hành chính qu n
tr ; Kh i V n hành; Kh i Công ngh thông tin và Kh i u t Các Kh i thu c s đi u
hành c a Ban T ng Giám đ c M i kh i ch c n ng đ c chia thành nhi u phòng, th c
hi n nh ng nhi m v chuyên môn riêng; gi a các Kh i có s trao đ i thông tin th ng
xuyên thông qua các cu c h p an i u hành gi a các khu v c Mi n B c, Mi n Trung
và Mi n Nam
Trang 312.1.2 Th c tr ng ho tăđ ngăhuyăđ ng v n
Cu c kh ng ho ng kinh t th gi i nh h ng n ng n t i kinh t Vi t Nam nói
chung và h th ng ngân hàng nói riêng Tuy v y, giai đo n 2009-2013 là m t giai đo n
khá thành công v i ngân hàng TMCP Sài Gòn ậ Hà N i K t qu huy đ ng v n n m sau luôn t ng đáng k so v i n m tr c
Qua b ng 2.1 và b ng 2.2 ta th y ngu n v n huy đ ng c a SHB bi n đ ng r t
m nh gi a các n m Trong đó n m 2010 có s bi n đ ng m nh nh t, t ng ngu n v n huy đ ng t ng 20.034.988 tri u đ ng, t ng ng t ng 1,3 % d n m 2010 ngu n
v n huy đ ng t ng lƠ do n m 2010 kinh t Vi t Nam có s ph c h i nhanh chóng sau tác đ ng kh ng ho ng kinh t toàn c u, GDP n m 2010 đ t 6, % N m 2010 lƠ m t
n m kh i s c c a SHB khi các k ho ch c a ngơn hƠng đ u đ t vƠ v t ch tiêu nh
t ng tài s n đ t 51.032 t đ ng, đ t 113,4% k ho ch, l i nhu n tr c thu đ t 656 t
đ ng, đ t 101% k ho ch C ng trong n m 2010, H đư hoƠn thƠnh k ho ch t ng
v n đi u l lên g n 3.500 t đ ng và phát hành thành công trái phi u chuy n đ i tr giá
1.500 t đ ng
Trang 32B ng 2.2: Bi năđ ngăt ngătr ngăhuyăđ ngăhƠngăn m
N m 2011 ngu n v n huy đ ng đư ch m l i v i m c t ng lƠ 17.249.398 tri u
đ ng, t ng ng t ng 3 ,63% so v i n m 2010 (b ng 2.2) do ngơn hƠng nhƠ n c ban
hành chính sách tr n lãi su t huy đ ng ti n g i t dơn c , đ ng th i khuy n khích s tích l y d i các d ng tài s n khác (ch y u là vàng, b t đ ng s n )
N m 2012, t ng ngu n v n huy đ ng t ng 41.846.223 tri u đ ng, t ng ng
t ng 6 ,6% so v i n m 2011 (b ng 2.2) Nguyên nhơn lƠ trong n m 2012 H đư ti n
hành sáp nh p v i ngân hàng Habubank nên ngu n v n huy đ ng c a Habubank tr c đơy đ c chuy n sang cho H Trong n m 2012 ch ng ki n s s t gi m r t l n t lãi
su t huy đ ng, lãi su t huy đ ng gi m liên ti p 6% nên ph n nƠo c ng nh h ng đ n
Ti n g i huy đ ng t th tr ng 1 dơn c vƠ các t ch c kinh t đóng vai tr
r t quan tr ng đ i v i ngu n v n c a m t ngân hàng ơy lƠ ngu n huy đ ng chi m t
tr ng cao nh t đ i v i ngân hàng (kho ng 60% - 70% t ng ngu n v n huy đ ng) Vì
v y, ta s xem xét bi n đ ng c a lo i ti n g i này qua b ng 2.3 và 2.4
Trang 33- V năhuyăđ ng theo k h n và khách hàng
B ng 2.3: T ng h p ti n g i c a khách hàng
vt: tri u đ ng
N u xét theo k h n g i, ngu n v n huy đ ng t i SHB ch y u là ti n g i có k
h n, t tr ng ti n g i có k h n liên t c t ng vƠ chi m trên 70% ngu n v n huy đ ng hƠng n m N m 200 ti n g i có k h n chi m 0, %, n m 2010 chi m 3,31%, n m
2011 chi m ,21%, n m 2012 chi m 2,01% vƠ n m 2013 chi m 90,23% (b ng 2.4)
u đi m c a ti n g i có k h n là tính n đ nh cao h n nh ng chi phí cao, s chênh
l ch quá l n gi a ngu n v n huy đ ng có k h n và không k h n s làm cho chi phí huy đ ng v n cao d n đ n lãi su t huy đ ng bình quơn đ u vào cao và lãi su t cho vay
đ u ra s cao
Ti n g i không k h n gi m qua các n m vƠ trong ba n m 2011, 2012, 2013 ch
chi m kho ng 10% t ng v n huy đ ng t th tr ng 1, n m 200 ti n g i không k h n
chi m 27,83%, n m 2010 chi m 16,23%, n m 2011 chi m 12,34%, n m 2012 chi m
7,83%, n m 2013 chi m 9,43% (b ng 2.4)
Trang 34Ti n g i khác nh các kho n ký qu b o lãnh, ký qu m th tín d ngầ ngơn hƠng huy đ ng v i chi phí r t th p, tuy nhiên t tr ng ngu n ti n g i này quá th p Vì
v y, ngân hàng c n nghiên c u các gi i pháp t ng d n t tr ng ngu n v n huy đ ng
không k h n và v n huy đ ng t các kho n ký qu v i giá v n r
n m 200 , t tr ng ti n g i c a khách hàng t ch c và các nhân l n l t là 52% và
47,7% , đ n n m 2012 t tr ng này l n l t là 29,5% và 68,4% (b ng 2.4) ơy lƠ m t
s chuy n d ch r t đang ghi nh n v s nhìn nh n c a khách hƠng cá nhơn đ i v i
th ng hi u c a SHB vì ti n g i t khách hƠng cá nhơn th ng mang tính ch t n đ nh
h n ti n g i t các đ i t ng là t ch c kinh t vƠ các đ i t ng khác
2.1.3 Th c tr ng ho tăđ ng tín d ng
SHB luôn coi ho t đ ng tín d ng là chi n l c kinh doanh hƠng đ u c a mình,
quy mô tín d ng không ng ng đ c m r ng D n cho vay t ng tr ng liên t c qua các n m: n m 2010 d n cho vay đ t 24.375.5 tri u đ ng t ng g n g p đôi so v i
Trang 35Qua s li u b ng 2.5, d n cho vay qua các n m đ u t ng tr ng khá, cho th y
H đư không ng ng nơng cao n ng l c c c u và hoàn thi n b máy ho t đ ng, s a
đ i quy ch và quy trình nghi p v tín d ng nh m thích ng v i các đi u ki n t ng
vùng mi n, ngành ngh kinh doanh
- D ăn cho vay theo th i h n kho n vay
Trang 36B ng 2.7: T ng h p t tr ngătìnhăhìnhăd ăn theo th i h n kho n vay t i SHB giai
T b ng s li u 2.6 và b ng 2.7, có th th y d n cho vay t i H giai đo n
2009 ậ 2013 ch y u là cho vay ng n h n, cho vay trung dài h n ch chi m kho ng 40% d n D n cho vay ng n h n cao cho th y cho th y c c u cho vay c a SHB khá an toƠn vì l ng v n ngơn hƠng huy đ ng đ c ch y u là t ngu n v n ng n h n
Ngoài ra, b ng 2 c ng th hi n t tr ng cho vay dài h n t i SHB trong nh ng n m
g n đơy đư b c đ u có s t ng tr ng, t i th i đi m n m 200 t tr ng d n cho vay
dài h n ch chi m 10,51%, đ n n m 2013 t l nƠy đư đ t 21,55% T l d n dài h n
t ng ch ng t H đư có chính sách và chi n l c phát tri n phù h p v i s phát tri n
c a n n kinh t , phù h p v i nhu c u m r ng s n xu t kinh doanh c a khách hàng
- D ăn cho vay theo thành ph n kinh t
Các đ i t ng khách hàng SHB cho vay r t đa d ng bao g m: Công ty TNHH, công ty NhƠ n c, công ty c ph n, công ty h p danh, doanh nghi p t nhơn, h p tác
xã và liên hi p tác xã, doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài, h kinh doanh, cá nhân
Tuy nhiên, nghiên c u đư t ng h p các đ i t ng kinh t SHB cho vay thành 4 thành
ph n kinh t đ c th hi n trong b ng 2.8
Trang 37B ng 2.8: T ng h p t ìnhăhìnhăd ăn theo thành ph n kinh t SHBăgiaiăđo n
T b ng 2.8, có th th y cho vay các t ch c kinh t TCKT luôn có d n cao
nh t so v i các thành ph n kinh t khác Do các t ch c kinh t th ng có nhu c u v n
l n, vòng quay nhanh đ ph c v ho t đ ng s n xu t kinh doanh C n cá nhơn th ng
vay ph c v m c đích tiêu d ng, mua s m nhà c a, xe ô tô nên d n th p h n r t
Trang 38V i m c tiêu chi n l c h ng t i cung c p các s n ph m và d ch v ngân hàng
cho kh i các doanh nghi p v a và nh H đư dƠnh ph n l n ngu n v n đ cho vay nhóm khách hƠng nƠy vƠ th ng chi m trên 60% t ng d n cho vay Trong các n m
2009, 2011, 2012 và 2013 t tr ng cho vay đ i v i các t ch c kinh t l n l t là
75,28%, 68,42%, 71,45% và 74,20% (b ng 2.9) S t p trung cho vay c a H đ i v i nhóm đ i t ng khách hàng là t ch c có th đem l i r i ro cho SHB vì các khách hàng
là các t ch c th ng ch u s bi n đ ng r t l n t bi n đ ng th tr ng, giá c và chính
sách qu n lý c a nhƠ n c nhi u h n so v i khách hƠng cá nhơn Do đó, v lâu dài
SHB nên có chi n l c phân chia t tr ng tín d ng theo đ i t ng vay cho h p lý
nh m đ m b o l i nhu n c ng nh m c đ an toàn trong kinh doanh
V m t s tuy t đ i, cho vay cá nhơn có xu h ng t ng d n qua các n m, n m
2009 cho vay cá nhân 3.071.612 tri u đ ng, n m 2010 cho vay cá nhơn 10.4 1 5
tri u đ ng, n m 2011 cho vay cá nhơn 0 5 62 tri u đ ng, n m 2012 cho vay cá nhơn
15.937.074 tri u đ ng, n m 2013 cho vay cá nhơn 1 45.4 tri u đ ng (b ng 2.8)
V m t con s t ng đ i, cho vay cá nhơn có xu h ng gi m d n qua ba n m g n đơy,
n m 2011 chi m 31,12%, n m 2012 chi m 2 , % vƠ n m 2013 chi m 23,19%, do d
n cho vay c a các t ch c kinh t t ng lên đáng k
Các kho n cho vay khác ch chi m m t t tr ng r t nh trong t ng d n c a
SHB vƠ c ng có xu h ng t ng trong ba n m g n đơy
Trong n m 2013, H đ a kho n m c ắN cho vay ch x lỦ Vinashin” vƠo
b ng cơn đ i k toán công b r ng rãi cho các nhƠ đ u t vƠ c đông n m tình hình
th c t c a kho n n này ơy lƠ kho n n đ c nhƠ n c, Chính ph cho khoanh,
giãn n ch x lý Tính đ n cu i n m 2013, ắN cho vay ch x lỦ Vinashin” chi m t
tr ng 1,61% trên t ng d n (b ng 2.9) ơy lƠ kho n vay t Habubank chuy n sang
SHB sau sáp nh p
2.2 Phân tích th c tr ng n x u t i Ngân hàng TMCP Sài Gòn Hà N i
Trang 39N x u là lo i n không th tránh kh i trong ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng
H c ng không ph i là ngân hàng ngo i l Trong giai đo n 2009 - 2013 n x u c a
SHB ch u nh h ng chung c a tình hình kinh t trong n c và th gi i
Th c t các kho n n x u này là các kho n n đư quá h n trên 0 ngƠy vƠ đ c
H đánh giá không có kh n ng hoƠn tr đ y đ g c và/ho c lưi khi đ n h n
Nh ng con s c th v n x u c a SHB trong giai đo n 2009 - 2013 đ c th
Trong giai đo n 2009 ậ 2012, n x u H t ng qua các n m c bi t là các
kho n n có kh n ng m t v n Riêng trong n m 2012, các kho n n nhóm 3, nhóm 4, nhóm 5 đ u t ng đ t bi n Nguyên nhân chính là do SHB sáp nh p v i Ngân hàng
TMCP Nhà Hà N i Habubank trong n m 2012 Các kho n n x u c a Habubank
c ng đ c nh p chung v i H đ y n x u t ng v t nhanh chóng
Riêng trong n m 2013, v i quy t tâm x lý n x u H đư x lỦ đ c kho ng
1.000.000 tri u đ ng n nhóm 4 (N nghi ng ) S còn l i (kho n 300.000 tri u đ ng)
không th x lỦ đ c đư chuy n lên nhóm 5 (N có kh n ng m t v n) Kho n n ắN
cho vay ch x lỦ Vinashin” th c ch p là các kho n n đư quá h n tr n trên 360 ngày
Trang 40nh ng đang đ i ph ng án x lý t Chính ph , nên có th tính kho n n này vào n
D a theo b ng 2.11, có th th y giai đo n 2009 ậ 2011 SHB ki m soát n x u
d i 3% V i đ án sáp nh p H vƠ Habubank trong n m 2012 t l n x u cu i n m
2012 t ng lên 8, 1% NgoƠi ra, giai đo n n m 2011 - 2012, kinh k trong n c suy
thoái do nh h ng c a kinh t th gi i L m phát t ng cao, NhƠ n c th c hi n chính
sách th t ch t ti n t , t ng tr ng tín d ng ch m do quy đ nh t ng tr ng tín d ng không đ c v t quá 20% t ng d n Các doanh nghi p trong n c lƠm n khó kh n,
l i không có nhi u c h i ti p c n v n vay, nên không có kh n ng tr n khi đ n h n,
làm n x u t ng cao
V i quy t tâm gi m n x u c a toàn h th ng SHB xu ng d i 5% n m 2013,
đ n cu i n m 2013, H đ a t l n x u còn 5,66% trên t ng d n Trong n m nƠy,
H đư th c hi n bán g n 1.000.000 tri u đ ng n x u cho VAMC, đ a t l n x u t
8, 1% n m 2012 v 5,66% n m 2013
2.3 ánhăgiáăchungăv th c tr ng n x u c a Ngân hàng TMCP Sài Gòn Hà N i
Trong giai đo n n m 200 - 2010, m c dù t ng d n c a SHB có t c đ t ng
tr ng nhanh, m nh (t c đ t ng tr ng d n n m 2010 so v i n m 2009 là 90,1%,