Chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu tại Việt Nam Luận văn thạc sĩ

Afzalur Rashid, A.Z.M... Công th c tính nh sau: Trong đó,... Công th c tính nh sau:.

NGUY N TH H NG

GIÁ C PHI U T I VI T NAM

Trang ph bìa

L i cam đoan

M c l c

Danh m c các b ng

Tóm t t 1

CH NG 1: GI I THI U 2

1.1 Lý do ch n đ tài nghiên c u 2

1.2 M c tiêu nghiên c u và ph m vi nghiên c u 3

1.3 Câu h i nghiên c u 3

1.4 K t c u c a lu n v n 4

CH NG 2: T NG QUAN LÝ THUY T VÀ CÁC NGHIÊN C U TH C NGHI M 5

2.1 Chính sách c t c c a doanh nghi p 6

2.1.1 Chính sách l i nhu n gi l i th đ ng 8

2.1.2 Chính sách c t c ti n m t n đ nh 9

2.1.3 Các chính sách chi tr c t c khác 10

2.2 Các b ng ch ng th c nghi m v tác đ ng c a chính sách c t c đ n bi n đ ng giá c phi u c a các công ty niêm y t 13

CH NG 3: PH NG PHÁP NGHIÊN C U 21

3.1 Ph ng pháp nghiên c u 21

3.2 Các gi thuy t c a bài nghiên c u 25

3.3 Ph ng pháp đo l ng các bi n 27

3.3.1 Bi n đ ng giá c phi u (P-Vol) 27

3.3.2 T l su t c t c (D-yield) 28

3.3.3 T l chi tr c t c (Payout) 29

3.3.4 Quy mô (Size) 30

3.3.5 Bi n đ ng thu nh p (Earnings) 31

3.3.6 N dài h n (Debt) 32

3.3.7 T ng tr ng (Growth) 33

3.4 D li u 33

CH NG 4: K T QU NGHIÊN C U 35

4.1 Th ng kê mô t các bi n trong mô hình 35

4.2 Phân tích t ng quan gi a các bi n 37

4.3 Ki m đ nh các gi thi t c a h i quy bình ph ng nh nh t c đi n 39

4.3.1 Ki m đ nh đa c ng tuy n 39

4.3.2 Ki m tra ph ng sai sai s thay đ i 40

4.3.3 Ki m tra t t ng quan 41

4.4 K t qu h i quy 42

4.5 Th o lu n k t qu nghiên c u 50

CH NG 5: K T LU N 52

5.1 K t qu nghiên c u 52

PH L C

B ng 4.1 Th ng kê mô t các bi n 35

B ng 4.2 Phân tích t t ng quan gi a các bi n 37

B ng 4.3: Ki m đ nh đa c ng tuy n b ng ki m đ nh VIF 40

B ng 4.4: Ki m đ nh ph ng sai sai s thay đ i b ng ki m đ nh White 41

B ng 4.5: Ki m đ nh t t ng quan 42

B ng 4.6: K t qu h i quy P-Vol theo D-yield và Payout 42

B ng 4.7: K t qu c a ph ng trình h i quy P-Vol = a1 + a2D-yieldi + a3Payouti + a4Sizei + a5Earningsi + a6Debti + a7Growthi 43

B ng 4.8: K t qu c a ph ng trình h i quy P-Vol = a1 +a2D-yieldi + a3Sizei + a4Earningsi + a5Debti + a6Growthi 45

B ng 4.9: K t qu c a ph ng trình h i quy P-Vol = a1 + a2Payouti + a3Sizei + a4Earningsi + a5Debti + a6Growthi 47

B ng 4.10: K t qu c a ph ng trình h i quy P-Vol = a1 + a2D-yieldi + a3Sizei + a4Earningsi + a5Debti 48

B ng 4.11: K t qu c a ph ng trình h i quy P-Vol = a1 + a2D-yieldi + a3Sizei + a4Earningsi + a5Debti + a6D1 + a7D2 50

TÓM T T

Bài nghiên c u gi i thích tác đ ng c a chính sách c t c (t su t c t c và

t l chi tr c t c) lên bi n đ ng giá c phi u c a các công ty đ c niêm y t t i

th tr ng ch ng khoán Vi t Nam Nghiên c u s d ng phân tích t ng quan và

ph ng pháp bình ph ng bé nh t cho h i quy đa bi n đ phân tích m i quan h

gi a bi n đ ng giá c phi u và chính sách c t c t i Vi t Nam M u d li u g m

171 công ty đ c niêm y t trên sàn HOSE và HNX đ c ch n trong giai đo n 07

n m (t n m 2007 đ n n m 2013) v i đi u ki n các công ty trong m u ph i có chi tr c t c ti n m t ít nh t m t trong các n m t n m 2007 đ n n m 2013

K t qu c a bài nghiên c u cho th y có m i quan h ng c chi u rõ ràng

gi a t su t c t c c a doanh nghi p v i bi n đ ng giá c phi u Bài nghiên c u không tìm th y b t k m i quan h nào gi a t l chi tr c t c và bi n đ ng giá

c phi u Ngoài ra, k t qu nghiên c u c ng cung c p m i quan h cùng chi u

gi a bi n đ ng thu nh p và n dài h n v i bi n đ ng giá c phi u; m i quan h

ng c chi u gi a quy mô công ty và bi n đ ng giá c phi u

CH NG 1 GI I THI U

1.1 Lý do ch n đ tài nghiên c u

Các công ty nh n th y r ng các nhà đ u t đ c bi t quan tâm đ n ph n l i nhu n đ c chia và r i ro c a các kho n đ u t có th nh h ng đ n vi c đ nh giá c phi u c a công ty trong dài h n i u này làm cho s bi n đ ng c a giá c phi u là quan tr ng đ i v i công ty c ng nh đ i v i các nhà đ u t C t c không ch là ngu n thu nh p c a các nhà đ u t mà còn th hi n hi u qu ho t

đ ng c a công ty Chính sách c t c quan tr ng cho các nhà qu n lý tài chính c a các công ty trong vi c chi tr c t c và th c hi n đ u t vào nh ng công ty khác

Do đó, l a ch n chính sách chi tr c t c thích h p cho công ty là m t trong

nh ng quy t đ nh quan tr ng nh t c a các nhà qu n lý và các nhà đ u t

Bi n đ ng giá c phi u có ngh a là giá c phi u t ng ho c gi m trong m t kho ng th i gian nào đó, đó là nh ng r i ro mà các nhà đ u t ph i đ i m t trong quá trình đ u t c phi u c a h Trong tr ng h p không có bi n đ ng nh các nhà đ u t ti m n ng m t quan tâm đ n tham gia th tr ng k t khi thông tin

m i đ c truy n đi và tr nên có s n nh ng thay đ i giá tr n i t i T k t lu n

r ng "bi n đ ng giá ch ng khoán là m t th c đo t l xu t hi n c a nh ng thông tin m i", các nhà đ u t , môi gi i, đ i lý, nhà khoa h c và nhà qu n lý đ u quan tâm đ n bi n đ ng giá c phi u H làm nh v y không ch vì bi n đ ng là

th c đo r i ro và nh h ng đ n giá tr c a công ty mà còn vì nh ng thay đ i giá c phi u ph n ánh tin t c quan tr ng v công ty Nh ng thay đ i giá c phi u

có liên quan đ n m t s y u t kinh t vi mô nh đòn b y, l i su t trái phi u c a công ty, l i nhu n doanh nghi p và t su t c t c, ho t đ ng giao d ch trong th

tr ng ch ng khoán, lãi su t thay đ i, giá trái phi u và các bi n s kinh t v mô

khác nh ng không y u t nào trong s các y u t đó đóng m t vai trò quan tr ng trong vi c gi i thích hành vi c a bi n đ ng giá ch ng khoán theo th i gian

Các cu c tranh lu n li u chính sách c t c c a công ty có m i quan h nào

v i bi n đ ng giá c phi u Th c t t i Vi t Nam hi n nay, các công ty h u nh

ch a nh n th c h t đ c t m quan tr ng c a chính sách c t c đ n bi n đ ng giá

c phi u c a công ty, vi c chi tr c t c ch a tr thành m t chi n l c tài chính

trong dài h n Theo đó, tác gi quy t đ nh ch n đ tài: “Chính sách c t c vƠ

bi n đ ng giá c phi u t i Vi t Nam” cho lu n v n cao h c c a mình

1.2 M c tiêu nghiên c u và ph m vi nghiên c u

Chính sách c t c đã đ c các nhà kinh t tài chính ki m tra th c nghi m

và đ a ra các k t qu khác nhau v m i quan h gi a chính sách c t c v i bi n

đ ng giá c phi u c a các công ty M c tiêu c a nghiên c u này là xem xét tác

đ ng c a chính sách c t c đ n bi n đ ng giá c phi u c a các công ty t i th

tr ng ch ng khoán Vi t Nam và n u có tác đ ng thì tác đ ng đó là nh th nào

M u nghiên c u g m 171 công ty chi tr c t c đ c niêm y t trên sàn HNX và HOSE đ c ch n trong giai đo n 07 n m (t n m 2007 đ n n m 2013) Các công ty đ c ch n trong m u ph i th a mãn đi u ki n ph i có chi tr c t c

b ng ti n m t ít nh t m t n m trong các n m t n m 2007 đ n n m 2013

1.3 Câu h i nghiên c u

Có t n t i m i quan h gi a chính sách c t c và nh ng thay đ i giá c phi u th tr ng ch ng khoán Vi t Nam?

1.4 K t c u c a lu n v n

Lu n v n bao g m 05 ch ng:

- Ch ng 1: Gi i thi u trình bày t ng quan các n i dung chính c a lu n

v n và gi i thích lý do tác gi ch n đ tài này đ nghiên c u

- Ch ng 2: Trình bày t ng quan v lý thuy t chính sách c t c doanh nghi p và n i dung c a các nghiên c u th c nghi m có liên quan

- Ch ng 3: Trình bày ph ng pháp, d li u và mô hình nghiên c u

- Ch ng 4: Nghiên c u mô hình ki m đ nh tác đ ng c a chính sách c t c

đ n bi n đ ng giá c phi u c a các công ty niêm y t trên sàn ch ng khoán Vi t Nam

- Ch ng 5: K t lu n c a lu n v n

CH NG 2 T NG QUAN LÝ THUY T

VÀ CÁC NGHIÊN C U TH C NGHI M

Vi c s h u c phi u c a công ty là m t ho t đ ng đ u t ph bi n Giá c phi u là ch s quan tr ng nh t đ c s d ng b i các nhà đ u t đ ra quy t đ nh

đ u t hay không vào m t c phi u c th M c tiêu chính c a vi c đ u t vào th

tr ng ch ng khoán là t i đa hóa l i nhu n k v ng v i m c r i ro th p Có các

y u t tâm lý góp ph n vào s bi n đ ng giá c phi u, g m có ph n ng c a nhà

đ u t đ n l i nhu n, c t c hay các thông tin khác Theo gi thuy t c a th

tr ng hi u qu , khi thông tin m i đ c công b dù t t hay x u c ng s nh

h ng và làm thay đ i giá c phi u trên th tr ng

Vi c chi tr c t c là nhân t chính c a thu nh p t th tr ng ch ng khoán c a các c đông Tr c t c có th cung c p m t tín hi u cho các nhà đ u

t r ng công ty đang tuân th các thông l qu n tr doanh nghi p t t Qu n tr doanh nghi p t t có giá tr cho m t công ty vì ng ý r ng các công ty có th huy

đ ng v n t th tr ng v n v i các đi u kho n h p d n B ng cách chia c t c, công ty có th thu hút các nhà đ u t và gián ti p làm t ng giá c phi u c a công

ty Nh ng công ty này có th d dàng huy đ ng v n thông qua vi c phát hành c phi u m i mà sau đó s làm t ng l i nhu n và t ng giá c phi u v i đi u ki n các công ty này s s d ng ngu n v n huy đ ng đ c m t cách có hi u qu thông qua các c h i đ u t

M t thông đi p mà nh ng nhà qu n tr th ng l y đó làm m c tiêu ng x là: chính sách c t c ph i có tính n đ nh, không thay đ i th t th ng và ph i đ c

bi t th n tr ng tr c khi quy t đ nh thay đ i m t chính sách c t c này b ng m t chính sách c t c khác

2.1 Chính sách c t c c a doanh nghi p

Chính sách c t c liên quan đ n vi c n đ nh m t t l ph n tr m h p lý

gi a ph n thu nh p đ c gi l i đ tái đ u t và ph n thu nh p dùng đ chi tr c

t c cho các c đông L i nhu n gi l i cung c p cho các nhà đ u t m t ngu n

t ng tr ng l i nhu n ti m n ng t ng lai thông qua tái đ u t , trong khi c t c cung c p cho nhà đ u t m t phân ph i hi n t i Chính sách c t c n đ nh m c thu nh p c a c đông s đ c đem ra phân ph i nh th nào, bao nhiêu ph n

tr m đ c gi l i đ tái đ u t và bao nhiêu dùng đ chi tr c t c cho các c đông Vì th , chính sách c t c s có nh h ng đ n s l ng v n c ph n trong

c u trúc v n c a doanh nghi p (thông qua l i nhu n gi l i) và chi phí s d ng

v n c a doanh nghi p

Trong công ty c ph n, vi c quy t đ nh phân chia l i t c c ph n cho các

c đông là đi u h t s c quan tr ng vì không ch đ n thu n là vi c phân chia lãi cho các c đông mà còn liên quan m t thi t đ n công tác qu n lý tài chính c a công ty c ph n, nguyên nhân là do:

- Chính sách c t c nh h ng tr c ti p đ n l i ích c a các c đông: c t c cung c p cho c đông m t l i nhu n h u hình th ng xuyên và là ngu n thu nh p duy nh t mà nhà đ u t có th nh n đ c ngay trong hi n t i khi

h đ u t vào công ty Vi c công ty có duy trì tr c t c n đ nh hay không n đ nh, đ u đ n hay th t th ng đ u nh h ng đ n quan đi m

c a nhà đ u t v công ty, do v y có th d n đ n s bi n đ ng giá c phi u c a công ty trên th tr ng

- Chính sách c t c nh h ng đ n chính sách tài tr c a công ty: l i nhu n gi l i là ngu n quan tr ng cho vi c tài tr v n c ph n cho khu

v c t nhân Do đó, chính sách c t c nh h ng đ n s l ng v n c

ph n th ng trong c u trúc v n c a doanh nghi p Ngoài ra, n u chi tr

c t c thì doanh nghi p ph i bù tr l i ngu n tài tr thi u h t do l i nhu n gi l i ít b ng vi c huy đ ng v n t bên ngoài v i nhi u th t c

ph c t p và t n nhi u chi phí h n

- Chính sách c t c nh h ng đ n chính sách đ u t c a công ty: v i ngu n tài tr có chi phí s d ng v n th p t l i nhu n gi l i s làm cho chi phí s d ng v n c a doanh nghi p m c t ng đ i th p L i nhu n

gi l i luôn s n có t i doanh nghi p, doanh nghi p có th linh ho t l a

ch n đ u t vào các d án có t su t sinh l i cao Nh v y, l i nhu n gi

l i có th kích thích t ng tr ng l i nhu n trong t ng lai và do đó có th

nh h ng đ n giá tr c phi u c a doanh nghi p

Nh ng tuyên b n i ti ng nh t v m i quan h gi a chính sách c t c và giá tr doanh nghi p kh ng đ nh r ng, trong th tr ng hoàn h o, chính sách tài

tr , chính sách chi tr c t c mà công ty l a ch n không nh h ng đ n giá hi n

t i c a c phi u c ng nh t ng thu nh p cho các c đông Tuy nhiên, th tr ng không hoàn h o do s khác bi t v thu thu nh p, thông tin b t cân x ng gi a n i

b và bên ngoài, mâu thu n gi a nhà qu n lý và các c đông, chi phí giao d ch và hành vi b t h p lý c a nhà đ u t s liên quan đ n quy t đ nh chi tr c t c

S liên h gi a chính sách c t c v i giá tr công ty là do th tr ng không hoàn h o C đông có th nh n đ c thu nh p trên ph n đ u t c a mình d i hình th c c t c ho c lãi v n C t c c u thành m t thanh toán b ng ti n m t g n

nh ngay l p t c mà không đòi h i b t c vi c bán c ph n nào Ng c l i, l

v n ho c lãi v n đ c xác đ nh là s chênh l ch gi a giá bán và giá mua c ph n

S b t hoàn h o c a th tr ng th hi n s khác bi t trong chi phí giao d ch, thu ,

s b t cân x ng thông tin, s mâu thu n gi a nhà qu n lý v i nhà đ u t b t ngu n t các m c tiêu khác nhau c a các bên liên quan, t t c các y u t này s

c t c có th thay đ i t n m này qua n m khác và tùy thu c vào các c h i đ u

t có s n

Tuy nhiên, có nh ng ch ng c m nh m cho th y r ng h u h t các doanh nghi p c g ng duy trì ph ng th c chi tr c t c t ng đ i n đ nh theo th i gian T t nhiên đi u này không có ngh a là các doanh nghi p đã b qua nh ng nguyên lý v chính sách l i nhu n gi l i th đ ng trong vi c th c hành các quy t đ nh phân ph i vì s n đ nh c t c có th duy trì theo hai cách:

- Doanh nghi p có th gi l i l i nhu n v i t l khá cao trong nh ng n m

có nhu c u v n cao N u doanh nghi p ti p t c t ng tr ng, các nhà qu n

lý có th ti p t c th c hi n chi n l c này mà không nh t thi t ph i gi m

c t c

- Doanh nghi p có th đi vay v n đ đáp ng nhu c u đ u t và do đó t ng

t l n trên v n c ph n m t cách t m th i đ tránh ph i gi m c t c

N u doanh nghi p có nhi u c h i đ u t t t trong su t m t n m nào đó thì chính sách vay n s thích h p h n so v i c t gi m c t c Sau đó, trong nh ng n m ti p theo, doanh nghi p c n gi l i l i nhu n đ đ y t

s n trên v n c ph n v l i m c thích h p

Nguyên lý gi l i l i nhu n c ng đ xu t là công ty “t ng tr ng” th ng

có t l chi tr c t c th p h n các doanh nghi p đang trong giai đo n sung mãn (bão hòa) Ng c l i, các doanh nghi p có t l t ng tr ng cao có khuynh

mi n c ng trong vi c gi m l ng ti n m t chi tr c t c t k này sang k khác

T ng t , nh ng gia t ng trong t l c t c c ng th ng b trì hoãn cho đ n khi các giám đ c tài chính công b r ng các kho n l i nhu n trong t ng lai đ cao

đ n m c đ th a mãn c t c l n h n Nh v y, t l c t c có khuynh h ng đi theo sau m t s gia t ng l i nhu n và đ ng th i c ng th ng trì hoãn l i trong

m t ch ng m c nào đó

Có nhi u lý do t i sao các nhà đ u t thích c t c n đ nh Ch ng h n, nhi u nhà đ u t th y các thay đ i c t c có n i dung hàm ch a thông tin Ngoài

ra, nhi u c đông c n và l thu c vào m t dòng c t c không đ i cho các nhu c u

ti n m t c a mình Dù h có th bán b t m t s c ph n nh m t ngu n thu nh p

hi n t i khác nh ng do các chi phí giao d ch và các l n bán v i lô l cho nên

ph ng án này không th thay th m t cách hoàn h o cho l i nhu n c t c đ u

đ n

2.1.3 Các chính sách chi tr c t c khác

Ngoài chính sách l i nhu n gi l i th đ ng và c t c ti n m t c đ nh, các doanh nghi p còn có th s d ng m t s các chính sách c t c khác nh :

- Chính sách c t c có t l chi tr không đ i: các công ty luôn c g ng duy trì m t t l ph n tr m đ nh s n gi a ph n tr c t c và thu nh p m i

c ph n N u l i nhu n c a doanh nghi p thay đ i nhi u t n m này qua

n m khác thì c t c c ng có th dao đ ng theo T su t c t c không đ i

c a các doanh nghi p th ng xoay quanh các t l chi tr m c tiêu dài

h n Các doanh nghi p luôn bám sát các t su t c t c m c tiêu này và s thay đ i c t c chi tr b t c khi nào l i nhu n thay đ i Các doanh nghi p có thu nh p t ng đ i n đ nh theo th i gian s thích m t chính sách c t c có t l chi tr không đ i, trong đó n u doanh nghi p đang giai đo n sung mãn thì t l chi tr không đ i s m c cao, còn các doanh nghi p này đang giai đo n t ng tr ng thì t su t c t c không

đ i s m c th p

- Chính sách chi tr m t c t c nh hàng quý c ng v i c t c th ng thêm vào cu i n m Chính sách này đ c bi t thích h p cho nh ng doanh nghi p có l i nhu n ho c nhu c u ti n m t bi n đ ng gi a n m này v i

n m khác, ho c c hai Ngay c khi doanh nghi p có m c l i nhu n th p, các nhà đ u t v n có th trông c y vào m t m c chi tr c t c đ u đ n;

còn khi l i nhu n cao và không có nhu c u s d ng ngay ngu n ti n dôi

ra này, các doanh nghi p s công b m t m c c t c th ng cu i n m Chính sách này s giúp ban đi u hành có th linh ho t gi l i l i nhu n khi c n mà v n th a mãn đ c nhu c u c a các nhà đ u t là mu n nh n

đ c m t m c c t c “b o đ m”

có th đ a ra m t quy t đ nh cho m t chính sách c t c c th , ban

qu n lý doanh nghi p th ng cân nh c đ l a ch n m t chính sách c t c c th , sau đó m i xem xét đ n ph ng th c chi tr c t c nh th nào ây là m t ph n quan tr ng trong chính sách c t c c a m t doanh nghi p và cu i cùng là chia t

l c t c m t cách thích h p

Nhi u bài nghiên c u khác nhau đ u đã công nh n m t chính sách c t c

có th t o ra tác đ ng đáng k lên giá tr t ng lai c a doanh nghi p t khi thành

l p và đi vào ho t đ ng v i m c tiêu t i đa hóa giá tr doanh nghi p i u này đã

đ c th a nh n r ng rãi b i vì đã dung hòa nh ng mâu thu n và l i ích khác nhau th ng xuyên gi a các bên liên quan

Tóm l i, vi c theo đu i chính sách c t c nh th nào là m t trong nh ng

quy t đ nh quan tr ng c a ban qu n lý doanh nghi p Vi c đ a ra chính sách c

t c nh th nào tùy thu c vào hoàn c nh c th c a t ng công ty Có nh ng l u ý cho vi c thi t l p chính sách c t c c a m t công ty:

- Nên theo đu i m t chính sách c t c n đ nh, nh t quán, tránh gây ra

nh ng thay đ i đ t ng t trong chính sách c t c n u ch a cân nh c m t cách k l ng tác h i c a s thay đ i này trong dài h n đ i v i giá tr c a công ty

- Nên theo đu i m t chính sách c t c an toàn, đ m b o s n đ nh, nh t quán c a chính sách c t c ngay c trong tr ng h p l i nhu n ho t đ ng

gi m M t chính sách c t c an toàn không đ ng ngh a v i m t chính sách c t c th p Chính sách c t c th p đ ng ngh a v i vi c t ng t l

l i nhu n gi l i, n u qu ti n m t tích l y t l i nhu n gi l i quá l n

s : khi n cho nhà đ u t suy di n là công ty b t c trong s t ng tr ng; công ty vô tình s tr thành m c tiêu c a m t s thao túng mua và lãng phí do gi ti n m t quá nhi u T t c nh ng đi u này đ u có nh h ng không t t lên giá tr c phi u c a công ty

- M t chính sách c t c an toàn là m t chính sách c t c có t l chia c

t c h p lý sao cho v a tho mãn đ c nhu c u có m t ngu n thu nh p n

đ nh, nh t quán c a c đông (hi u ng nhóm khách hàng) v a đ m b o

m t t l l i nhu n gi l i đ đ tài tr cho nh ng nhu c u đ u t bình

th ng nh m duy trì s t ng tr ng b n v ng c a công ty

- Tránh t i đa vi c c t gi m c t c, cho dù công ty đang có m t c h i đ u

t tuy t v i Trong tr ng h p nh th , đ không b l c h i đ u t này, công ty nên ch n gi i pháp đi vay hay phát hành c phi u m i N u vì

m t lý do nào đó công ty không th huy đ ng đ v n t ngu n tài tr bên ngoài mà bu c ph i c t gi m c t c, công ty c n ph i cung c p thông tin

đ y đ và gi i thích m t cách rõ ràng cho các nhà đ u t bi t v ch ng trình đ u t s p t i c ng nh nhu c u tài chính c n thi t đ tài tr cho d

án đó, đ t i thi u hoá nh ng h u qu gây ra t m t s c t gi m c t c

đ t ng t

2.2 Các b ng ch ng th c nghi m v tác đ ng c a chính sách c t c đ n

bi n đ ng giá c phi u c a các công ty niêm y t

Lý thuy t chính sách c t c n i ti ng nh t c a Miller và Modigliani (1961;

“MM”) đã tr thành m t chu n m c cho các nhà nghiên c u khác trong vi c phát tri n các mô hình khác nhau liên quan đ n hành vi c t c và các chính sách

h ng d n các nhà qu n lý trong vi c thi t l p chính sách c t c c a công ty Lý thuy t MM cho r ng giá tr công ty đ c l p v i chính sách c t c, giá tr đó đ c quy t đ nh b i thu nh p trong t ng lai và r i ro c a các kho n đ u t Th c t các nhà đ u t s n p thu cao h n trên c t c thay vì l i nhu n tái đ u t Các nhà đ u t s b đánh thu m t l n khi c phi u c a h đ c bán M t công ty không tr c t c s h p d n các nhà đ u t h n m t công ty tr c t c (Black, 1976) Nh v y giá c phi u công ty tr c t c không có xu h ng t ng Vì lý do này, h u h t các công ty s b cám d đ lo i b vi c chi tr c t c

M i quan h gi a chính sách c t c và bi n đ ng giá c phi u c a các công ty là quan tr ng đ ki m tra lý do t i sao các công ty khác nhau l i theo

đu i các chính sách c t c khác nhau Nhi u công trình nghiên c u c a các nhà kinh t trên th gi i đã phân tích chính sách c t c nh h ng nh th nào đ n

bi n đ ng giá c phi u Các nhà nghiên c u đã tìm th y m i quan h cùng chi u

và ng c chi u gi a chính sách c t c và bi n đ ng giá c phi u t i các th

tr ng khác nhau

Baskin J (1989), “Dividend policy and the volatility of common stock”,

đã nghiên c u 2.344 công ty M trong kho ng th i gian t n m 1967 đ n n m

1986 Bài nghiên c u s d ng mô hình bình ph ng bé nh t cho h i quy đa bi n

đ ki m tra m i quan h gi a chính sách c t c và bi n đ ng giá c phi u Bi n

đ ng giá c phi u là bi n ph thu c; t su t c t c và t l chi tr c t c là hai

bi n đ c l p Ngoài ra, còn m t s bi n ki m soát trong mô hình nh bi n đ ng thu nh p, quy mô công ty, n dài h n và t ng tr ng tài s n Sau khi ki m soát

hi n t ng đa c ng tuy n, bài nghiên c u ch ra m i quan h ng c chi u gi a t

su t c t c và bi n đ ng giá c phi u, m i t ng quan này l n h n m i t ng quan gi a bi n đ ng giá c phi u v i b t k m t bi n đ ng nào khác Nghiên c u

c ng k t lu n r ng chính sách c t c có th đ c s d ng đ ki m soát s bi n

đ ng c a giá c phi u, n u t su t c t c t ng thêm 1% thì đ l ch chu n hàng

n m c a bi n đ ng giá c phi u gi m 2,5% Bi n đ ng giá c phi u b tác đ ng

tr c ti p b i chính sách c t c, do đó các nhà qu n lý doanh nghi p có th s

d ng m i quan h này đ đi u ch nh r i ro c phi u nh m thu hút các nhà đ u t

Allen và Rachim (1996), “Dividend policy and stock price volatility: Australia evidence”, đã ch n 173 công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Australia trong giai đo n t n m 1972 đ n n m 1985 đ nghiên c u m i quan h

gi a chính sách c t c và bi n đ ng giá c phi u Các công ty này thu c 24 ngành kinh t và đ c chia thành 05 nhóm đ phân tích T ng t nghiên c u

c a Baskin (1989), Allen và Rachim (1996) c ng s d ng ph ng pháp bình

ph ng bé nh t cho h i quy đa bi n lo i b nh h ng c a mô hình ngành công nghi p, b n bi n gi đ i di n cho b n nhóm ngành công nghi p đã đ c

đ a vào mô hình K t qu nghiên c u cho th y, có m i quan h ng c chi u gi a

t l chi tr c t c và bi n đ ng giá c phi u Trái ng c v i nghiên c u c a Baskin (1989), m i t ng quan gi a t su t c t c và bi n đ ng giá c phi u là

r t th p T su t c t c b lo i b kh i mô hình h i quy sau đó vì hi n t ng đa

c ng tuy n i v i các bi n ki m soát khác, bi n đ ng thu nh p và n dài h n là hai y u t chính nh h ng đ n bi n đ ng giá c phi u

G n đây, đã có m t s l ng ngày càng t ng c a các phân tích th c nghi m đ khám phá m i quan h gi a chính sách c t c và s bi n đ ng c a giá

c phi u các n c đang phát tri n i u này là do các n c đang phát tri n đang d n tr thành tr ng tâm c a n n kinh t toàn c u và h u h t các nhà đ u t quan tâm đ n th tr ng tài chính c a các n c này K t qu là, r t nhi u nhà nghiên c u đang chú ý đ n h th ng tài chính c a các n c đang phát tri n

Nishat, M và Irfan CM (2001), “Dividend policy and stock price volatility in Pakistan”, s d ng m u g m 160 công ty niêm y t trên th tr ng

ch ng khoán Karachi trong giai đo n t n m 1981 đ n n m 2000 đ xác đ nh tác

đ ng c a chính sách c t c đ i v i r i ro giá c phi u t i Pakistan Bài nghiên

c u s d ng ph ng pháp h i quy d li u chéo đ phân tích gi a m i quan h

gi a bi n đ ng giá c phi u và chính sách c t c sau khi ki m soát quy mô doanh nghi p, bi n đ ng thu nh p, n dài h n và t ng tr ng Hai th c đo c a chính sách c t c (t su t c t c và t l chi tr c t c) có tác đ ng đáng k đ n bi n

đ ng giá c phi u M i quan h không gi m nhi u ngay c sau khi ki m soát các

y u t trên i u này cho th y chính sách c t c nh h ng đ n bi n đ ng giá c phi u và nó cung c p các b ng ch ng v nh h ng chênh l ch giá th c hi n,

th i gian hi u l c và hi u qu thông tin Pakistan Tác đ ng c a chính sách c

t c đ n bi n đ ng giá c phi u gia t ng trong giai đo n đ i m i 1991 – 2000 Trong đó, t l chi tr c t c có tác đ ng đáng k m c ý ngh a th p h n Quy

mô và n dài h n có tác đ ng cùng chi u đ n bi n đ ng giá c phi u trong su t

th i gian nghiên c u Tác đ ng c a bi n quy mô là ng c chi u tr c th i k đ i

m i (1981 – 1990) nh ng cùng chi u trong th i k đ i m i Tác đ ng c a bi n

đ ng thu nh p là ng c chi u và đáng k trong su t th i k đ i m i M c dù k t

qu là không đ m nh m nh trong tr ng h p c a các n c phát tri n nh ng phù h p v i hành vi c a các th tr ng m i n i

Afzalur Rashid, A.Z.M Anisur Rahmam (2008), “Dividend policy and stock price volatility: Evidence from Bangladesh”, s d ng ph ng pháp phân tích h i quy d li u chéo cho th y có m i quan h cùng chi u nh ng không đáng

k gi a bi n đ ng giá c phi u và t su t c t c khi nghiên c u 104 công ty phi tài chính trong th tr ng ch ng khoán Dhaka trong giai đo n t n m 1999 đ n

n m 2006 N dài h n và t l t ng tr ng có tác đ ng cùng chi u và không đáng

k v i bi n đ ng giá c phi u Ch có t l chi tr c t c và quy mô công ty là có quan h ng c chi u và đáng k đ n bi n đ ng giá c phi u Tác gi c ng ch ra

r ng ph n ng giá c phi u đ n vi c thông báo l i nhu n t i Bangladesh là khác

v i các n c phát tri n khác Nguyên nhân là do Bangladesh có th tr ng v n kém hi u qu , nh h ng c a r i ro giá c phi u thông qua c t c v n còn ch a

rõ ràng Vì v y, các nhà qu n lý có th không đ a ra quy t đ nh và l a ch n chính sách c t c tác đ ng đ n r i ro c phi u c a h K t qu này trái ng c v i

k t qu nghiên c u c a Baskin J (1989) d a trên các d li u M , n i mà t

su t c t c không t ng quan v i bi n đ ng giá c phi u Mâu thu n có th là do môi tr ng kinh t và kinh doanh khác nhau c a hai n c

Nazir, M S., Nawaz, M M., Anwar, W., & Ahmed, F (2010),

“Determinants of stock price volatility in Karachi stock exchange: The mediating role of corporate dividend policy”, s d ng m t m u g m 73 công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Karachi (KSE) và nghiên c u m i quan h gi a bi n

đ ng giá c phi u và chính sách c t c trong giai đo n t n m 2003 đ n n m

2008 H s d ng mô hình hi u ng c đ nh và mô hình hi u ng ng u nhiên trên

b ng d li u Trái ng c v i Rashid và Anisur Rahman (2008), k t qu nghiên

c u ch ra r ng bi n đ ng giá c phi u có m i quan h ng c chi u đáng k v i

t su t c t c và t l chi tr c t c Ngoài ra, giá tr th tr ng và đòn b y có tác

đ ng ng c chi u không đáng k đ n bi n đ ng giá c phi u

Suleman, Asghar, Ali Shah và Hamid (2011), “Impact of dividend policy

on stock price risk: empirical evidence from equity market of Parkistan”, đã nghiên c u m i quan h gi a chính sách c t c v i bi n đ ng giá c phi u Pakistan Các tác gi đã trích xu t d li u t th tr ng ch ng khoán Karachi (KSE) v 05 l nh v c quan tr ng trong giai đo n t n m 2005 đ n n m 2009, đó

là các công ty phi tài chính đ c niêm y t trong 05 l nh v c: hóa ch t, xi m ng,

đ ng, k thu t và s i t ng h p H s d ng ph ng pháp th ng kê mô t , t ng quan và h i quy mô hình đ phân tích Trái v i k t qu c a Baskin (1989), phát

hi n c a bài nghiên c u cho th y bi n đ ng giá c phi u có m i quan h cùng chi u có ý ngh a th ng kê v i t su t c t c K t qu nghiên c u c ng cho th y

bi n đ ng giá c phi u có m i quan h ng c chi u v i t ng tr ng

Khan, Kanwal Iqbal; Aamir, Muhammad; Qayyum, Arslan; Nasir, Adeel; Khan, Maryam Iqbal (2011), “Can dividend decisions affect the stock prices: a case of dividend paying companies of KSE”, xem xét tác đ ng c a chi tr c t c

đ n giá c phi u thông qua m u nghiên c u g m 55 công ty niêm y t trên th

tr ng ch ng khoán Karachi trong giai đo n t n m 2001 đ n n m 2010 Các tác

đ ng giá c phi u Các k t qu này ti p t c c ng c r ng chính sách c t c là r t quan tr ng vì nó cung c p tín hi u v k t qu kinh doanh c a công ty

Okafor, C A., Mgbame, C O., & Chijoke-Mgbame, A M (2011),

“Dividend policy and share price volatility in Nigeria”, đã nghiên c u chính sách

c t c và bi n đ ng giá c phi u trên th tr ng ch ng khoán Nigeria Nghiên

c u s d ng mô hình h i quy bình ph ng bé nh t theo chu i th i gian M u nghiên c u trong giai đo n 8 n m t n m 1998 đ n n m 2005 đ c h i quy cho

m i n m Tác gi tìm ra tác đ ng c a chính sách c t c lên bi n đ ng giá c

phi u M c dù s d ng ph ng pháp khác so v i tr c đây, k t qu nghiên c u

t i Nigeria m t ph n trùng h p v i v i k t qu nghiên c u c a Baskin (1989) T

su t c t c có tác đ ng ng c chi u đáng k v i bi n đ ng giá c phi u, trong khi đó t l chi tr c t c có tác đ ng cùng chi u v i bi n đ ng giá c phi u

m c ý ngh a th p Trong ng n h n, chính sách c t c t nó có th nh h ng đ n

bi n đ ng giá c phi u vì các bi n khác nh quy mô công ty, bi n đ ng thu nh p

và t c đ t ng tr ng s có tác đ ng ít hay nhi u h n đ n bi n đ ng giá ch ng khoán

Mohammad Hashemijoo, Aref Mahdavi Ardekani và Nejat Younesi (2012), “The impact of dividend policy on share price volatility in the Malaysian stock market”, đã ki m tra m i quan h gi a chính sách c t c và bi n đ ng giá

c phi u b ng vi c nghiên c u m u g m 84 công ty trong t ng s 142 công ty trong l nh v c hàng tiêu dùng đ c niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Malaysia trong kho ng th i gian 06 n m, t n m 2005 đ n n m 2010 Mô hình

h i quy đ ki m tra m i quan h gi a bi n đ ng giá c phi u và chính sách c

t c (t su t c t c và t l chi tr c t c) đ c m r ng b ng cách thêm vào các

bi n ki m soát nh giá tr th tr ng (quy mô), bi n đ ng thu nh p, đòn b y tài

chính, n dài h n và t c đ t ng tr ng Các k t qu th c nghi m c a nghiên c u này cho th y m i quan h ng c chi u gi a bi n đ ng giá c phi u v i t su t c

t c và t l chi tr c t c Ngoài ra, nghiên c u còn ch ra m i quan h ng c chi u gi a bi n đ ng giá c phi u và giá tr th tr ng D a trên nh ng phát hi n

c a nghiên c u này, trong s các bi n d đoán, t su t c t c và giá tr th tr ng

có tác đ ng nh t lên bi n đ ng giá c phi u

Zuriawati Zakaria, Joriah Muhammad và Abdul Hadi Zulkifli (2012),

“The impact of dividend policy on the share price volatility: Malaysian construction and material companies”, đã nghiên c u tác đ ng c a chính sách c

t c đ n bi n đ ng giá c phi u c a 77 công ty trong l nh v c v t li u và xây d ng trên th tr ng ch ng khoán Malaysia trong giai đo n t n m 2005 đ n n m

2010 Bài nghiên c u s d ng ph ng pháp bình ph ng bé nh t sau khi ki m soát n dài h n, quy mô công ty, t ng tr ng đ u t và bi n đ ng thu nh p K t

qu nghiên c u cho th y 43,43% thay đ i giá c phi u đ c gi i thích b i t su t

c t c, t l chi tr c t c và t c đ t ng tr ng, quy mô c a công ty, đòn b y tài chính, bi n đ ng thu nh p T l chi tr c t c nh h ng đáng k đ n bi n đ ng giá c phi u Quy mô công ty càng l n thì tác đ ng đ n bi n đ ng giá c phi u càng nhi u T su t c t c, t ng tr ng đ u t và bi n đ ng thu nh p nh h ng không đáng k đ n nh ng thay đ i giá c phi u c a công ty òn b y tài chính có tác đ ng ng c chi u đ n bi n đ ng giá c phi u

Misbah Sadiq, Shafiq Ahmad, Muhammad Jamil Anjum, Muhammad Suliman, Sayyad-Ul-Abrar và Saif-Ur-Rehman Khan (2013), “Stock price volatility in relation to dividend policy; A case study of Karachi stock market”,

đã phân tích s bi n đ ng giá c phi u b ng vi c s d ng d li u c a 35 công ty niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Karachi trong kho ng th i gian t n m

2001 đ n n m 2011 Bi n chính đ c s d ng là t su t c t c Các bi n gi i thích khác c a nghiên c u này bao g m quy mô, t c đ t ng tr ng, t l chi tr

c t c và bi n đ ng thu nh p Nghiên c u đã đ a ra k t lu n bi n đ ng giá c phi u có m i quan h ng c chi u v i t su t c t c và t l chi tr c t c Nghiên c u đã xác đ nh m i quan h cùng chi u c a bi n đ ng giá c phi u v i quy mô và t c đ t ng tr ng tài s n c a công ty Ngoài ra, k t qu khác c a bài nghiên c u là không có m i quan h gi a bi n đ ng giá c phi u và bi n đ ng thu nh p c a các công ty t i Pakistan

V i các nghiên c u tr c đây v m i quan h gi a chính sách c t c và

bi n đ ng giá c phi u, rõ ràng là các n c khác nhau có k t qu khác nhau M i quan h gi a chính sách c t c và bi n đ ng giá c phi u đ c xác đ nh b i b n

ch t c a th tr ng ch ng khoán, đi u ki n qu c gia, tình hình kinh t toàn c u và các y u t khác Ngoài ra, các nghiên c u th c nghi m h n s là c n thi t đ c i thi n các k t lu n này do m t s h n ch v n còn t n t i đó gây ra m t s sai l ch

k t qu nghiên c u

CH NG 3 PH NG PHÁP NGHIÊN C U

3.1 Ph ng pháp nghiên c u

Mô hình h i quy bình ph ng bé nh t đ c s d ng nhi u nh t trong vi c phân tích m i quan h gi a bi n đ ng giá c phi u và chính sách c t c Bài nghiên c u s tuân theo khung lý thuy t c a Baskin (1989) v chính sách c t c

và bi n đ ng giá c phi u Mô hình h i quy phát tri n v c b n liên quan bi n

đ ng giá v i hai th c đo chính c a chính sách c t c – t su t c t c và t l chi

tr c t c M t s bi n s ki m soát đã đ c đ a vào mô hình nghiên c u nh

h ng đ n c chính sách c t c và bi n đ ng giá c phi u, g m có quy mô doanh nghi p, bi n đ ng thu nh p, n dài h n và t ng tr ng tài s n c a doanh nghi p

u tiên, bi n ph thu c bi n đ ng giá c c phi u đã đ c h i quy v i hai bi n đ c l p chính: đó là t su t c t c và t l chi tr c t c i u này cung

c p m t th nghi m ban đ u c a m i quan h gi a bi n đ ng giá c phi u và chính sách c t c v i ph ng trình h i quy:

Trong đó,

- P-Vol (Price Volatility): Bi n đ ng giá c phi u, đây là bi n ph thu c

- D-yield (Dividend Yield): T su t c t c

- Payout (Payout ratio): T l chi tr c t c

Baskin (1989) cho th y m t m i quan h ng c chi u gi a t su t c t c

và t l chi tr c t c v i bi n đ ng giá c phi u Allen và Rachim (1996) báo cáo có m t m i quan h cùng chi u gi a bi n đ ng giá c phi u và t su t c t c,

nh ng m t m i quan h ng c chi u gi a bi n đ ng giá c phi u và t l chi tr

c t c M i quan h ch t ch gi a t su t c t c và t l chi tr c t c có th đ t

ra m t v n đ nh nh là có m t s y u t nh h ng đ n c chính sách c t c và

bi n đ ng giá c c phi u h n ch nh ng v n đ này, các bi n ki m soát đã

đ c p tr c đó (quy mô doanh nghi p, bi n đ ng thu nh p, n dài h n và t ng

tr ng tài s n) đã đ c đ a vào mô hình đ phân tích

Baskin (1989) đ xu t r ng quy mô công ty, bi n đ ng thu nh p, n dài

h n và t c đ t ng tr ng tác đ ng đ n c bi n đ ng giá c phi u và chính sách

c t c

- Baskin (1989) thêm bi n ki m soát quy mô (Size) vào ph ng trình h i quy vì quy mô công ty có th nh h ng lên bi n đ ng giá c phi u Các công ty có quy mô nh th ng ít có s đa d ng trong ho t đ ng kinh doanh và có ít thông tin có s n h n cho các nhà đ u t M t lý do khác

d n đ n s nh h ng c a quy mô lên bi n đ ng giá c phi u là c phi u

c a các công ty nh có th có tính thanh kho n cao h n, nên giá c phi u

c a chúng bi n đ ng nhi u h n so v i các công ty l n Baskin (1989) còn cho r ng các công ty có quy mô nh có nhi u c đông nh l h n và h

th ng dùng c t c nh m t tín hi u đ u t , vì v y quy mô có th nh

h ng đ n chính sách c t c K t qu nghiên c u c a Allen & Rachim (1996) cho th y có m i quan h cùng chi u gi a quy mô và bi n đ ng giá

c phi u

- R i ro th tr ng mà các công ty ph i đ i m t có th nh h ng đ n chính sách c t c và bi n đ ng giá c phi u nên bi n đ ng thu nh p (Earnings) đ c thêm vào ph ng trình h i quy (1) Nghiên c u c a Baskin (1989) và Allen & Rachim (1996) đ u cho th y có m i quan h cùng chi u gi a bi n đ ng giá c phi u và bi n đ ng thu nh p

- R i ro ho t đ ng, đòn b y tài chính c ng có th có nh h ng đ i v i

bi n đ ng giá c phi u nên t l n dài h n (Debt) c ng đ c đ a thêm vào ph ng trình h i quy (1) K t qu nghiên c u c a Baskin (1989) và Allen & Rachim (1996) đ u cho cùng m t k t lu n: n dài h n và bi n

đ ng giá c phi u có m i quan h cùng chi u

- Chính sách c t c c a m t công ty có th có quan h ng c chi u v i

t ng tr ng vì các công ty có m c t ng tr ng cao th ng gi l i thu

nh p đ đ u t vào các c h i đ u t m i D a trên hi u ng kinh doanh chênh l ch giá, m c t ng tr ng và bi n đ ng giá c phi u c a công ty có

th có m i quan h ng c chi u Vì v y bi n ki m soát t c đ t ng

tr ng (Growth) đ c đ a thêm vào ph ng trình h i quy (1)

Bi n ph thu c đã đ c h i quy v i hai bi n đ c l p và các bi n ki m soát

v i ph ng trình h i quy sau đây:

Trong đó:

- P-Vol (Price Volatility): Bi n đ ng giá c phi u, đây là bi n ph thu c

- D-yield (Dividend Yield): T su t c t c

- Payout (Payout ratio): T l chi tr c t c

- Size (Market value): Quy mô (giá tr th tr ng), là giá c phi u nhân v i

s l ng c phi u ph thông đang l u hành t i th i đi m cu i n m

- Earnings (Earnings volatility): Bi n đ ng thu nh p, đ i di n cho thu nh p

tr c thu và lãi (EBIT) Bi n đ ng thu nh p đ c tính b ng cách l y đ

l ch chu n c a thu nh p trong n m n m g n đây nh t cho m i n m,

- Debt (Long – term debt): N dài h n, đ i di n cho t t c các l i ích mang ngh a v tài chính không bao g m s ti n ph i tr trong vòng m t n m ví

d trái phi u, vay th ch p và các kho n vay có k h n h n m t n m Nó

đ c hi n th ròng các kho n phí ho c gi m giá T l n dài h n trên

t ng tài s n đã đ c tính toán và m c trung bình trên t t c các n m có

Ngoài ra Baskin (1989) cho r ng còn có kh n ng là s k t h p ch t ch

gi a chính sách c t c và bi n đ ng giá có th là do mô hình ngành công nghi p

h n chính sách riêng l c a t ng công ty, do đó bi n gi đã đ c đ a vào mô hình đ i di n cho ngành công nghi p phân lo i thành ba l nh v c: các công ty

ho t đ ng trong ngành th ng m i d ch v ; các công ty công nghi p s n xu t và các công ty ho t đ ng trong các l nh v c khác (nh ngành nông nghi p, d c

ph m…) S d ng mô hình h i quy sau:

Bài nghiên c u tr c tiên s th c hi n các ki m đ nh các gi thi t c b n

c a ph ng pháp h i quy tuy n tính c đi n đ xác đ nh s phù h p c a mô hình Sau đó ph ng pháp bình ph ng bé nh t cho h i quy đa bi n đ phân tích m i quan h gi a bi n đ ng giá c phi u và chính sách c t c t i Vi t Nam K t qu

bi n đ ng giá c phi u ít h n Ngoài ra, chi tr c t c cao có th phát ra thông tin

v s n đ nh c a công ty và làm gi m s dao đ ng trong giá c phi u c a công

ty đó

S thay đ i chính sách c t c c a công ty có th đ c các nhà đ u t suy

di n nh là m t thông đi p mà ban qu n tr mu n g i đ n cho các nhà đ u t v

s ph n vinh c a công ty trong t ng lai Ví d , n u bây gi , công ty tuyên b s

t ng t su t c t c hay phát hành c phi u th ng, các nhà đ u t s xem đây

nh là m t thông đi p là ban qu n tr công ty t tin là ho t đ ng kinh doanh c a công ty trong t ng lai s t o đ kh n ng ti n m t đ công ty có th ti p t c duy trì vi c tr c t c m c v a m i ban b Trong t ng lai g n c ng nh xa, thông

đi p này gián ti p s là công ty s phát tri n ph n vinh trong t ng lai, và v i suy

di n nh th , giá c phi u c a công ty s t ng

nh ng n c th tr ng ch ng khoán m i phát tri n nh Vi t Nam, do thông tin b t cân x ng nên nhà đ u t th ng d a vào m c chi tr c t c nh là

“tín hi u” cho th y tri n v ng c a công ty trong t ng lai Công ty tr c t c cao

th ng đ c nhà đ u t suy di n đ ng ngh a v i tri n v ng t t và ng c l i Do

v y, nh ng n c này chính sách c t c càng có tác đ ng đ n giá tr c phi u

3.3 Ph ng pháp đo l ng các bi n

3.3.1 Bi n đ ng giá c phi u (P-Vol)

Bi n đ ng giá c phi u khác nhau các công ty khác nhau, bi n đ ng giá

c phi u các công ty có quy mô nh thì khác v i các công ty có quy mô l n, chúng ta s tìm hi u đi u này qua các công ty có quy mô khác nhau trong bài nghiên c u Chính sách c t c có th nh h ng đ n bi n đ ng giá c phi u mà

l n l t tác đ ng b i đi u ki n th tr ng, c u trúc chi phí và các h n ch đi u

ti t

Trong bài nghiên c u này, bi n đ ng giá c phi u đ c xem là bi n ph thu c đo l ng bi n đ ng giá c phi u, tr c tiên, giá c phi u hàng n m

đ c chia ra b i trung bình c a giá có đi u ch nh th p nh t và cao nh t cho t ng

n m và k t qu đ c bình ph ng Sau đó trung bình này đ c tính toán cho c

07 n m và s chuy n đ i sang c n b c hai đ c s d ng đ đ t đ c m t bi n có

th so sánh v i đ l ch chu n Ph ng pháp tính toán này cho bi n đ ng giá c phi u đ c gi nguyên gi ng nh c a Baskin (1989)

Công th c tính toán bi n đ ng giá c phi u nh sau:

Trong đó,

- P-Vol: bi n đ ng giá c phi u

- Hi: giá cao nh t c a c ph n trong n m i

tính toán bi n này, t ng s c t c chi tr b ng ti n m t cho c đông

đ c chia b i giá tr th tr ng c a m i công ty vào th i đi m cu i n m Sau đó

l y trung bình cho 07 n m L u ý r ng n u c phi u đ c thanh toán m t ph n c

t c t m th i/cu i cùng, sau đó các t l c t c đ c tính b ng cách c ng t ng s

ti n c t c t m th i/cu i cùng, và sau đó chia cho t ng giá th tr ng T ng t

nh v y, t t c các con s nên có trung bình cho t t c các n m có s n

Công th c tính nh sau:

Trong đó,

MVi: Giá tr th tr ng c a công ty t i cu i n m i đ c tính b ng cách l y giá c phi u c a công ty vào th i đi m cu i n m nhân v i s l ng c ph n đang

l u hành c a công ty t i th i đi m cu i n m i đó

D li u v c t c và giá c phi u c a các công ty trong các n m đ c t ng h p

t website http://www.hsx.vn; http://hnx.vn và http://www.cophieu68.vn

3.3.3 T l chi tr c t c (Payout)

T l chi tr c t c là m t trong hai bi n đ c l p chính c a bài nghiên c u

ây là ph n nh trong s thu nh p ròng mà m t công ty tr ti n cho các c đông

c a mình thông qua c t c Nói cách khác, nó c ng có th đ c th hi n nh vi c chia c t c trên m i c phi u theo t l c a thu nh p trên m i c phi u Trong nghiên c u này, t ng chi tr c t c và l i nhu n ròng c a t t c các n m đ u

đ c s d ng đ tính toán t l M c đích chính c a quy trình này là đ lo i tr

nh h ng c a các giá tr c c đoan trên d li u hàng n m

Bi n này đ c tính b ng cách, t ng chi tr c t c b ng ti n m t cho c đông ph thông chia cho thu nh p ròng sau thu cho m i n m Sau đó k t qu

S li u v thu nh p ròng sau thu m i n m đ c t ng h p t báo cáo tài chính

c a các công ty t i website http://www.vcsc.com.vn

3.3.4 Quy mô (Size)

Quy mô là m t trong nh ng bi n ki m soát c a bài nghiên c u Quy mô doanh nghi p c ng có th đ c coi là giá tr th tr ng c a c phi u ph thông

ó là giá c phi u nhân v i s c phi u ph thông đang l u hành i v i m i công ty trong m u, giá tr th tr ng trung bình nên đ c l y t t t c các n m có

s n Bi n này đ c tính b ng cách l y giá th tr ng c a công ty trung bình trong

07 n m Sau đó l y logarit t nhiên

Công th c tính nh sau:

Trong đó,

- Size: quy mô công ty

Bi n đ ng thu nh p th hi n đ l ch chu n c a t s thu nh p tr c thu

và lãi vay (EBIT) trên t ng tài s nc a công ty Bi n s này đ c tính b ng cách:

tr c tiên, tính t s thu nh p ho t đ ng trên t ng tài s n c a công ty m i n m, sau đó l y trung bình k t qu này cho 07 n m và cu i cùng ta tính đ l ch chu n

c a t s này Công th c tính nh sau:

Trong đó,

- Ri: t s thu nh p ho t đ ng chia cho t ng tài s n n m i

, i t 1 đ n 7 t ng ng v i các n m t 2007 đ n n m 2013

Thu nh p ho t đ ng và t ng tài s n đ c thu th p t báo cáo tài chính c a các

công ty t i website http://www.vcsc.com.vn

3.3.6 N dài h n (Debt)

N dài h n đ i di n cho t t c các l i ích mang ngh a v tài chính không bao g m s ti n ph i tr trong vòng m t n m ví d trái phi u, vay th ch p và các kho n vay có k h n h n m t n m

Bi n này là m t trong nh ng bi n ki m soát c a bài nghiên c u Bi n này

đ c tính b ng l y trung bình c a t l n dài h n trên t ng tài s n trong 07 n m Công th c tính nh sau:

Trong đó,

- LDi: n dài h n trong cu i t i th i đi m cu i n m i

- ASSETi: t ng tài s n t i th i đi m cu i n m i

- i (t 1 đ n 7) t n m 2007 đ n n m 2013