TÁC ĐỘNG CỦA CÁC YẾU TỐ VĨ MÔ ĐẾN TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ VIỆT NAM.PDF

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan r ng đây là công trình nghiên c u c a tôi, có s h tr t TS Hay Sinh Các n i dung nghiên c u và k t qu trong đ tài này là trung th c và ch a

t ng đ c ai công b trong b t c công trình nào Nh ng s li u trong các b ng

bi u ph c v cho vi c phân tích, nh n xét, đánh giá đ c chính tác gi thu th p t các ngu n khác nhau có ghi trong ph n tài li u tham kh o Ngoài ra, trong lu n v n còn s d ng m t s nh n xét, đánh giá c ng nh s li u c a các tác gi khác, các c quan t ch c, và đ u có chú thích ngu n g c sau m i trích d n đ d tra c u, ki m

ch ng

N u phát hi n có b t k s gian l n nào tôi xin hoàn toàn ch u trách nhi m tr c

H i đ ng, c ng nh k t qu lu n v n c a mình

Tác gi Nguy n Minh Thu n

M C L C

TRANG PH BÌA

L I CAM OAN

M C L C

DANH M C CÁC T VI T T T

DANH M C B NG VÀ HÌNH

TÓM T T 1

CH NG 1: GI I THI U 2

1.1.Lý do ch n đ tài 2

1.2.M c tiêu nghiên c u 5

1.3.B c c lu n v n 5

1.4 óng góp c a đ tài 6

CH NG 2: CÁC NGHIÊN C U TR C ÂY V FDI, DI VÀ GDP 7

2.1.Các khái ni m 7

2.1.1.T ng tr ng kinh t 7

2.1.2 u t tr c ti p n c ngoài 8

2.1.3 u t trong n c 9

2.2.C s lý thuy t 10

2.3.Th c tr ng đ u t c a Vi t Nam 12

2.3.1.Th c tr ng FDI 12

2.3.2.Th c tr ng DI 17

2.4.Các nghiên c u th c nghi m tr c đây 19

2.4.1.M i quan h gi a FDI và GDP 19

2.4.2.M i quan h gi a FDI và DI 22

2.4.2 M i quan h gi a FDI, DI và GDP 24

CH NG 3: PH NG PHÁP NGHIÊN C U 28

3.1.D li u và bi n nghiên c u 28

3.2.Mô hình 30

3.3.Ph ng pháp th c hi n 31

3.4.Ki m đ nh nghi m đ n v 32

3.5.Ki m đ nh đ ng liên k t 34

3.6.Mô hình vect t h i quy VAR 36

3.6.1.L a ch n đ tr t i u 36

3.6.2.Ki m đ nh nhân qu Ranger 37

3.6.3.Ki m đ nh t t ng quan c a ph n d 38

3.6.4.Ki m đ nh tính n đ nh 39

3.6.5.Hàm ph n ng 40

3.7.Mô hình VECM 40

CH NG 4: N I DUNG VÀ K T QU NGHIÊN C U 42

4.1.Ki m đ nh nghi m đ n v 42

4.2.Ki m đ nh đ ng liên k t 43

4.3.Ch n đ tr t i u 44

4.4.Ki m đ nh nhân qu Granger 44

4.5.Ki m tra t t ng quan c a ph n d 45

4.6.Ki m đ nh tính n đ nh c a mô hình VAR 46

4.7.Hàm ph n ng 47

4.8.Mô hình VECM 48

CH NG 5: CH NG 5:K T LU N 51

5.1.K t lu n nghiên c u 51

5.2.H n ch và h ng nghiên c u ti p theo 52

DANH M C B NG

B ng 2.1:B ng t ng h p đ u t trong n c theo thành ph n qua các n m 17

B ng 3.1: D li u GDP, FDI, DI qua các n m 28

B ng 4.1: Ki m đ nh nghi m đ n v chu i g c và sai phân b c 1 42

B ng 4.2: K t qu ki m đ nh Johansen – Juselius 43

B ng 4.3: L a ch n đ tr t i u 44

B ng 4.4: Ki m đ nh nhân qu Granger 44

B ng 4.5: Ki m tra t t ng quan c a ph n d 46

B ng 4.6: H i quy VECM 48

DANH M C HÌNH Hình 2.1: Xu h ng t ng tr ng FDI 12

Hình 2.2: Xu h ng t ng tr ng DI 17

Hình 4.1: Ki m đ nh tính n đ nh 46

Hình 4.2: Hàm ph n ng GDP,FDI,DI 47

TÓM T T

M c tiêu c a đ tài là nghiên c u m i quan h gi a đ u t tr c ti p n c ngoài (FDI),

đ u t trong n c (DI) và t ng tr ng kinh t (GDP) Vi t Nam

B ng cách s d ng d li u hàng quý trong kho ng th i gian 10 n m đ c thu th p t ngu n là T ng c c th ng kê và ph ng pháp c tính là mô hình vector t h i quy (VAR), mô hình vector hi u ch nh sai s (VECM) đ c tác gi s d ng đ ki m đ nh

m i quan h trong ng n h n c ng nh trong dài h n c a ba bi n nghiên c u là đ u t

tr c ti p n c ngoài, đ u t trong n c và t ng tr ng kinh t

K t qu nghiên c u cho th y, trong ng n h n t n t i m i quan h nhân qu Granger

t t ng tr ng kinh t đ nđ u t trong n c Trong dài h n thì đ u t tr c ti p n c ngoài l i có tác đ ng cùng chi u v i t ng tr ng kinh t và đ u t trong n c cho k t

qu ng c l i là có quan h ng c chi u t i GDP

th i k này là bình n nhanh kinh t , không đ ra cú s c v i ho t đ ng s n xu t

Th i k t ng tr ng ph c h i Vi t Nam m r ng quan h kinh t qu c t , đ y m nh kinh t t nhân và n c ngoài, n n kinh t đ c m c a t o đi u ki n kinh t t ng

tr ng Trong th i k t ng tr ng h ng đ n xu t kh u Vi t Nam ph c h i nhanh sau kh ng ho ng kinh t 1997, xu t kh u và chính sách ti n t là đ ng l c chính c a

t ng tr ng T n m 2008 khi kinh t th gi i lâm vào kh ng ho ng, t c đ t ng

tr ng kinh t Vi t Nam b t đ u s t gi m cho đ n nay

Nh v y trong su t quá trình đ i m i, Vi t Nam t ng c ng m r ng quan h kinh t nh m t o đi u ki n cho n n kinh t trong n c t ng tr ng Các n l c đó

đã đem l i nh ng k t qu khích l v thu hút v n FDI vào Vi t Nam, t o nên m t b

ph n c a n n kinh t và đóng góp vào GDP ngày càng t ng FDI c ng góp ph n thúc đ y đ u t trong n c t đó thúc đ y GDP Vi t Nam ngày càng t ng tr ng

M c d̀ đã đ t đu c nh ng k t qu nh t đ nh, nhi u ́ ki n cho r ng Vi t Nam v n chua t n d ng t i uu các co h i thu hút FDI và chua t i đa đu c l i ích mà

đ u tu tr c ti p nu c ngoài có th mang l i Co s d n đ n các nh n xét tren là di n

bi n b t thu ng v d̀ng v n FDI ch y vào Vi t Nam, t l FDI th c hi n so v i v n đang ḱ c̀n th p , t p trung FDI ch trong m t s ngành , vùng, kh nang tuy n

d ng lao đ ng còn khie m t n v v Ph n l n các d án FDI có q uy mo nh , cong ngh s d ng ch y u có ngu n g c t Chau Á, đ t m c trung bình, đ c bi t là Vi t Nam chua đu c ch n là đi m đ u tu c a ph n l n các co ng ty đa qu c gia có ti m

nang l n v co ng ngh và s n sàng chuy n giao cong ngh và tri th c Th c tr ng này c̀ng v i áp l c c nh tranh ngày càng gay g t ho n v thu hút FDI c a Trung

Qu c và các nu c trong khu v c đ t ra thách th c l n cho Vi t Nam

FDI có th nh hu ng t i n n kinh t t t c các l nh v c kinh t , van hóa và

xã h i Tuy nhien, đ i v i các nu c đang phát tri n , nh t là các nu c ngh̀o, k

v ng l n nh t c a vi c thu hút FDI ch y u là nh m m c tie u tang tru ng kinh t

K v ng này du ng nhu đu c th hi n trong tu tu ng c a các nhà kinh t và các nhà

ho ch đ nh chính sách v i ba ĺ do chính : M t là, FDI góp ph n vào tang th ng du

c a tài kho n v n, góp ph n c i thi n cán can thanh toán nói chung và n đ nh kinh

t v mo Hai là, các nu c đang phát tri n thu ng có t l tích l y v n th p và vì

v y, FDI đu c coi là m t ngu n v n quan tr ng đ b sung v n đ u tu trong nu c

nh m m c tie u tang tru ng kinh t Ba là, FDI t o co h i cho các nu c ngh̀o ti p

c n cong ngh tien ti n hon, d dàng chuy n giao cong ngh hon, thúc đ y quá trình

ph bi n ki n th c , nang cao k na ng qu n ĺ và trình đ lao đ ng v.v Tác đ ng này đu c xem là các tác đ ng tràn v na ng su t c a FDI , góp ph n làm ta ng nang

su t c a các doanh nghi p trong nu c và cu i c̀ng là đóng góp vào ta ng tru ng

kinh t nói chung Tren th c t kho ng ph i nu c nào c ng đ t đu c c̀ng m t lúc hai m c tieu này M t s nu c thu hút đu c d̀ng v n FDI khá l n nhu ng tác đ ng tràn h u nhu khong x y ra m t tình th khác , v n FDI đ vào m t nu c có th làm tang v n đ u tu cho n n kinh t nhu ng đóng góp c a ngu n v n này vào ta ng tru ng là th p C hai tru ng h p tren đ u đu c coi là khong thành cong v i chính sách thu hút FDI hay chu a t n d ng tri t đ và lãng phí ngu n l c này du i góc đ tang tru ng kinh t Th c tr ng này khi n cho các nhà kinh t ngày càng quan ta m nhi u hon t i vi c đánh giá tác đ ng c a FDI t i tang tru ng kinh t , đ c bi t là c a các nu c đang phát tri n, thong qua hai kenh tác đ ng đ c p tren

Các k t lu n v tác đ ng c a FDI đ n tang tru ng kinh t ch y u d a vào t

tr ng c a FDI so v i t ng đ u tu xã h i và đóng góp c a khu v c có v n FDI vào GDP ho c vào t c đ tang giá tr s n xu t c a ngành Các nghien c u đ nh lu ng khác đ ki m đ nh tác đ ng c a FDI h u nhu r t ít S thi u v ng các nghien c u s

d ng phuong pháp phan tích đ nh lu ng thong qua mo hình hóa có t h là do thi u các d li u c n thi t ho c/và thi u tin tu ng vào s li u s n có

đánh giá tác đ ng các y u t trên m t cách đ y đ , tác gi đã th c hi n nghiên c u “Tác đ ng c a các y u t v mô đ n t ng tr ng kinh t Vi t Nam” đ làm lu n v n b o v khóa h c th c s c a mình

Nghiên c u này d a trên bài nghiên c u g c là “ M i liên k t gi a u t

tr c ti p t n c ngoài, u t trong n c và phát tri n kinh t Malaysia” c a hai tác gi Hooi Hooi Lean và Bee Wah Tan đ ng trên t p chí Journal of Economic Cooperation and Development s 32, tháng 4 n m 2011 Bài vi t này xem xét m i

liên h gi a đ u t tr c ti p n c ngoài (FDI), đ u t trong n c và t ng tr ng kinh t Malaysia cho giai đo n 1970-2009 Bài vi t xác đ nh tác đ ng c a FDI và

đ u t trong n c đ n t ng tr ng kinh t t ng ng

1.2.M c tiêu nghiên c u

M c tiêu chính c a nghiên c u này là phân tích tác đ ng c a các y u t v

mô đ n t ng tr ng kinh t Vi t Nam theo t ng quý giai đo n t 2004 đ n 2013 đ

Ngoài ph n m c l c, tóm t t, danh m c vi t t t, danh m c b ng bi u, danh

m c tài li u tham kh o và ph n m c l c, đ tài đ c chi là 5 ph n Chi ti t nh sau:

Ch ng 1: Gi i thi u

Trong ch ng này, tác gi gi i thi u lý do ch n đ tài, m c tiêu nghiên c u, v n đ nghiên c u, câu h i nghiên c u và b c c c a lu n v n

Ch ng 2: Các nghiên c u tr c đây v m i quan h gi a đ u t tr c ti p n c

ngoài, đ u t trong n c và t ng tr ng kinh t Th c tr ng FDI, DI và GDP t i

Vi t Nam

u tiên, tác gi mu n gi i thi u v c s lý thuy t m i quan h gi a FDI,

DI và GDP Ngoài ra, th c tr ng c a ngu n v n đ u t tr c ti p n c ngoài, đ u t

trong n c và t ng tr ng kinh t c a Vi t Nam c ng đ c tác gi đ c p đ n đ làm ti n đ cho công tác nghiên c u

Bên c nh đó, gi i thi u các k t qu nghiên c u tr c đây c a các tác gi trong n c c ng nh ngoài n c v m i liên h gi a FDI, DI và GDP.T đó, đ a ra

ph n nào đó có th tr l i cho câu h i nghiên c u là có hay không m i quan h gi a

đ u t tr c ti p n c ngoài, đ u t trong n c và t ng tr ng kinh t Vi t Nam

Ch ng 3: Ph ng pháp nghiên c u

Trong ch ng này tác gi gi i thi u d li u nghiên c u, mô hìnhvà các b c

th c hi n

Ch ng 4: K t qu nghiên c u th c nghi m

T các ph ng pháp nghiên c u ch ng 3, tác gi trình bày các k t qu nghiên

c u th c nghi m cho m i liên h gi a FDI, DI và GDP Vi t Nam

Ch ng 5: K t lu n

Tác gi tóm t t l i toàn b các k t qu nghiên c u chính c a đ tài đ ng th i s nêu

ra nh ng h n ch và đ nh h ng cho nh ng nghiên c u ti p theo

1.4 óng góp c a đ tài

Lu n v n đã cung c p thêm m t nghiên c u th c nghi m v tác đ ng c a các nhân t v mô đ i v i t ng tr ng kinh t c a Vi t Nam: ph ng pháp h i qui tuy n tính b ng mô hình VECM

Lu n v n c ng l ng hóa đ c m c đ tác đ ng c a các nhân t đ n t ng

tr ng kinh t đ đ ra các khuy n ngh nh m nâng cao hi u qu thu hút FDI, đ u

t trong n c Vi t Nam

CH NG 2: CÁC NGHIÊN C U TR C ÂY V FDI, DI VÀ GDP 2.1.Các khái ni m

2.1.1.T ng tr ng kinh t

T ng tr ng kinh t là s gia t ng v giá tr trong ph m vi m t n n kinh t

T ng tr ng kinh t đ c ph n ánh nhi u ch tiêu nh ng ch tiêu th ng đ c s

tr ng đ n ch t l ng và đ ng thái t ng tr ng thông qua các mô hình nh mô hình tái s n xu t gi n đ n c a C Mác, tái s n xu t m r ng c a V.I Lênin, mô hình các giai đo n t ng tr ng kinh t c a W.Rostow ho c Solow ho c hàm s n xu t Cobb Douglas

2.1.2 u t tr c ti p n c ngoài

nh ngh a theo pháp lu t Vi t Nam: " u t tr c ti p n c ngoài" là vi c nhà đ u t n c ngoài đ a vào Vi t Nam v n b ng ti n ho c b t k tài s n nào đ

ti n hành các ho t đ ng đ u t theo quy đ nh c a Lu t này

Theo Qu Ti n T Qu c T (International Monetary Fund, IMF), u T

Tr c Ti p N c Ngoài (Foreign Direct Investment, FDI) Là m t công cu c đ u t

ra kh i biên gi i qu c gia, trong đó ng i đ u t tr c ti p (direct investor) đ t đ c

m t ph n hay toàn b quy n s h u lâu dài m t doanh nghi p đ u t tr c ti p (direct investment enterprise) trong m t qu c gia khác Quy n s h u này t i thi u

ph i là 10% t ng s c phi u m i đ c công nh n là FDI

Nh v y, FDI s t o thành m t m i quan h lâu dài gi a m t công ty ch

qu n (ng i đ u t tr c ti p) và m t công ty ph thu c (doanh nghi p đ u t tr c

ti p) đ t t i m t qu c gia khác v i qu c gia c a công ty ch qu n Công ty ch qu n không nh t thi t ph i ki m soát toàn b ho t đ ng c a công ty ph thu c (trong

tr ng h p công ty ch qu n không chi m đa s c phi u c a công ty ph thu c) và

ph n FDI ch tính trong ph m vi t l s h u c a công ty ch qu n đ i v i công ty

ph thu c

FDI tác đ ng t i t ng tr ng kinh t thông qua nhi u kênh khác nhau Theo cách ti p c n h p, tác đ ng đ i v i t ng tr ng c a FDI th ng đ c thông qua kênh đ u t và gián ti p thông qua các tác đ ng tràn Theo cách ti p c n r ng, FDI gây áp l c bu c n c s t i ph i nâng cao n ng l c c nh tranh qu c gia mà tr c

h t là c i thi n môi tr ng đ u t , qua đó làm gi m chi phí giao d ch cho các nhà

đ u t n c ngoài, t ng hi u su t c a v n và r t cu c là tác đ ng tích c c t i t ng

tr ng kinh t M t s ý ki n còn cho r ng FDI có th làm t ng đ u t trong n c thông qua t ng đ u t c a các doanh nghi p trong n c, đ c bi t là nh ng doanh nghi p trong n c cung c p nguyên li u cho doanh nghi p FDI h c tiêu th s n

ph m t các doanh nghi p FDI ng th i, các chính sách c i thi n c s h t ng

c a chính ph nh m thu hút nhi u v n FDI h n c ng thúc đ y các doanh nghi p trong n c hình thành và phát tri n

Nghiên c u này ch t p trung phân tích tác đ ng c a FDI t i t ng tr ng theo cách ti p c n h p, d a vào khung kh phân tích đã đ c v n d ng trên th gi i Các tác đ ng tr c ti p c a FDI t i t ng tr ng th ng đ c truy n qua kênh đ u t và

có th c l ng b ng cách s d ng mô hình t ng tr ng c p v mô Trái l i, tác

đ ng gián ti p trong đó có tác đ ng tràn có th đ c xem xét c t m v mô và vi

mô Trên th c t , vi c đánh giá tác đ ng tràn t m vi mô r t có ́ ngh a cho ho ch

đ nh chính sách nên đ c quan tâm

2.1.3 u t trong n c

Ch tiêu này Ngân hàng th gi i (WB) g i là Gross Capital Formation hay hình thành v n ( tr c đây là Gross Domestic Investment) bao g m chi tiêu chi tài

s n c đ nh c a n n kinh t c ng v i thay đ i ròng trong m c đ hàng hóa

Vi t Nam g i ch tiêu này là tích l y tài s n g p, ph n ánh chi tiêu cho đ u

t tài s n c đ nh, đ u t tài s n l u đ ng và tài s n quý hi m trong m t th i k

nh t đ nh Tích l y tài s n đ c chia theo lo i tài s n, tính theo giá th c t và giá so sánh Tích l y tài s n c đ nh đ c tính b ng giá tr tài s n c đ nh nh n v tr đi tài

s n c đ nh thanh lý trong k c a các đ n v th ch , không bao g m ph n h gia

đình tiêu d̀ng.Tích l y tài s n l u đ ng g m tài s n là nguyên v t li u dùng cho

s n xu t, thành ph m t n kho, s n ph m d dang; đ c tính b ng chênh l ch cu i

k và đ u k c a các đ n v th ch , không bao g m t n kho c a h gia đình cho tiêu dùng Tài s n quý hi m trong các đ n v th ch g m c h gia đình tiêu d̀ng

n m gi v i m c đích b o toàn giá tr c a c i Tài s n quý hi m không b hao mòn

và gi m giá tr theo th i gian, đ c tính b ng chênh l ch gi a tài s n quý hi m nh n

đ c trong k và nh ng bán tài s n quý hi m nh n đ c trong k đó

2.2.C s lý thuy t

Các nhà kinh t h c đã c g ng gi i thích ngu n g c c a s t ng tr ng thông qua hàm s n xu t Ph ng trình s n xu t d ng chung nh t c a tr ng phái này nêu lên m i quan h gi a s t ng lên c a các y u t đ u ra v i s t ng lên c a các y u t đ u vào: v n, lao đ ng, tài nguyên và khoa h c công ngh

Y=f(K,L,R,T) Trong đó Y : u ra (GDP)

K:V n s n xu t R:Ngu n tài nguyên thiên nhiên T:Khoa h c công ngh

Tr ng phái tân c đi n đã đ xu t ra m t s ph ng trình, n i ti ng nh t là ph ng trình Cobb-Douglas:

Y=T.K L R Trong đó : , , là các s l y th a ph n ánh t l c n biên c a các y u t đ u vào ( + + =1)

N u l y logarit ph ng trình đ i thành

g=t+ k+ l+ r

Trong đó: g: T c đ t ng tr ng GDP

k,l,r: T c đ t ng tr ng các y u t đ u vào t: Ph n d c̀n l i, ph n ánh tác đ ng c a khoa h c công ngh

Nh v y, hàm s n xu t Cobb-Douglas cho bi t có 4 y u t c b n tác đ ng

đ n t ng tr ng kinh t là v n, lao đ ng, tài nguyên và khoa h c công ngh

Keynes khi nghiên c u tiêu d̀ng cho đ u t , ông cho r ng đ u t đóng m t vai trò quy t đ nh đ n quy mô vi c làm M i s gia t ng c a đ u t đ u kéo theo s gia

t ng c a c u b sung lao đ ng, c u v t li u s n xu t Do v y làm t ng c u tiêu d̀ng, t ng giá hàng, t ng vi c làm cho công nhân T t c đi u đó làm thu nh p t ng lên n l t nó, t ng thu nh p làm ti n đ cho s gia t ng đ u t m i Keynes g i quá trình này là s nhân đ u t , đ c tính b ng công th c:

K= dR/dl Trong đó: dR: gia t ng thu nh p

dl: gia t ng đ u t K: s nhân

D a vào t t ng c a Keynes, vào nh ng n m 1940 Roy Harrod và Evsay Domar đã đ a ra mô hình gi i thích m i quan h gi a s t ng tr ng và th t nghi p các n c phát tri n Trong mô hình đ n gi n này ch có m t y u t s n xu t duy

nh t là v n, không có lao đ ng, không có ti n b công ngh Tham s mà mô hình quan tâm là t l gi a v n và s n l ng đ u ra Mô hình Harrod-Domar t ng quát có

d ng sau:

Y= K

ây là quan h c b n Harrod-Domar ph n ánh m i quan h gi a t ng

tr ng c a s n l ng đ u ra v i ti t ki m và đ u t : v n là nhân t chính đ c t o

ra b i đ u t và ti t ki m là ngu n đ u t t o v n t ng tr ng kinh t

Tóm l i theo các mô hình nêu trên, v n có tác đ ng tích c c đ n t ng tr ng kinh

t V ngu n g c, v n đ u t có th t trong n c ho c t n c ngoài, do đó tác

gi tìm hi u tác đ ng c a nhân t này đ n t ng tr ng kinh t

2.3.1.Th c tr ng FDI

Theo Báo cáo T ng k t B K ho ch và u t , tính đ n h t tháng 2/2013,

Vi t Nam đã thu hút đ c 14.550 d án có v n đ u t tr c ti p n c ngoài (FDI) còn hi u l c v i t ng v n đ ng ḱ đ t g n 211 t USD, v n th c hi n đ t g n 100

t USD

Hình 2.1: Xu h ng t ng tr ng FDI

T tr ng đóng góp c a đ u t tr c ti p n c ngoài vào GDP t ng d n qua các

n m và đ t kho ng 19% GDP vào n m 2011, đóng góp 14,2 t USD cho thu ngân

sách giai đo n 2001 - 2010 Riêng n m 2012, khu v c này đóng góp cho thu ngân sách kho ng 3,7 t USD, chi m 11,9% t ng thu ngân sách

S gia t ng m nh m c a v n đ u t n c ngoài th c hi n đ c th hi n rõ nét qua các th i k T kho ng 20,67 t USD, chi m 24,32% t ng v n đ u t xã h i giai đo n 1991-2000 đã t ng lên 69,47 t USD, chi m 22,75% t ng v n đ u t xã

h i giai đo n 2001-2011 T tr ng khu v c đ u t n c ngoài trong c c u kinh t giai đo n 2000-2011 t ng 5,4%

Khu v c này đã t o ra trên 2 tri u lao đ ng tr c ti p và kho ng 3-4 tri u lao

đ ng gián ti p, nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c và thay đ i c c u lao đ ng, góp ph n thúc đ y vi c chuy n giao công ngh c v máy móc, thi t b , tri th c và kinh nghi m qu n ĺ; thúc đ y quá trình c i cách doanh nghi p nhà n c; đ i m i

th t c hành chính và hoàn thi n th ch kinh t th tr ng; xây d ng và hoàn thi n

đ i ng cán b qu n ĺ nhà n c v đ u t n c ngoài

u t n c ngoài có tác đ ng m nh đ n chuy n d ch c c u lao đ ng theo

h ng Công nghi p hóa - Hi n đ i hóa c a Vi t Nam Trong khu v c công nghi p

và xây d ng, t c đ t ng tr ng c a khu v c đ u t n c ngoài bình quân đ t 18%

n m, cao h n t c đ t ng chung toàn ngành Trong khu v c nông - lâm - ng nghi p, đ u t n c ngoài đã góp ph n chuy n d ch c c u nông nghi p, đa d ng hóa s n ph m, nâng cao giá tr nông s n xu t kh u… Trong d ch v , đ u t n c ngoài đã t o nên m t s ngành d ch v ch t l ng cao nh vi n thông, du l ch qu c

t , tài chính, ngân hàng, b o hi m, ki m toán,…

Ngoài ra, lu ng v n FDI còn góp ph n quan tr ng vào xu t kh u.Ch tr ng khuy n khích đ u t n c ngoài h ng vào xu t kh u đã t o thu n l i cho Vi t Nam trong vi c nâng cao n ng l c xu t kh u.Qua đó, giúp Vi t Nam t ng b c tham gia và c i thi n v trí trong chu i giá tr toàn c u

C th , tr c n m 2001, xu t kh u c a khu v c FDI m i ch đ t 45,2% t ng kim ng ch, k c d u thô Th nh ng, t 2003, xu t kh u c a khu v c này đã b t

đ u v t khu v c doanh nghi p trong n c và d n tr thành nhân t chính thúc đ y

xu t kh u, chi m kho ng 64% t ng kim ng ch xu t kh u n m 2012

Các doanh nghi p FDI đã góp ph n làm thay đ i c c u m t hàng xu t kh u theo chi u h ng gi m t tr ng s n ph m khai khoáng, m t hàng s c p, t ng d n t

tr ng hàng ch t o.C ng nh có khu v c này nên đã tác đ ng tích c c t i vi c m

r ng th tr ng xu t kh u, nh t là sang M , EU, làm thay đ i đáng k c c u xu t

kh u, đ a M r thành th tr ng xu t kh u l n nh t c a Vi t Nam.Khu v c FDI còn góp ph n n đ nh th tr ng trong n c, h n ch nh p siêu thông qua vi c cung

c p cho th tr ng n i đ a các s n ph m ch t l ng cao do doanh nghi p trong n c

s n xu t, thay vì ph i nh p kh u nh tr c đây

Bên c nh nh ng k t qu đ t đ c, khu v c FDI còn có nh ng h n ch , t n t i

nh hi u qu t ng th ngu n v n đ u t n c ngoài ch a cao, giá tr gia t ng t o ra

t i Vi t Nam và kh n ng tham gia chu i giá tr th p, đ nh h ng thu hút đ u t

n c ngoài theo ngành, đ i tác còn h n ch ; m c tiêu thu hút công ngh , chuy n giao công ngh ch a đ t yêu c u; hi u ng lan t a c a khu v c đ u t n c ngoài sang khu v c khác c a n n kinh t còn h n ch ; m t s d án ch t l ng ch a cao, quy mô d án nh , t l gi i ngân th p so v i yêu c u…

C th , đ u t n c ngoài th i gian qua h ng vào nh ng ngành thâm d ng lao đ ng, s d ng tài nguyên, t n d ng chính sách b o h công nghi p trong khi các ngành s d ng công ngh cao, t o ra nhi u giá tr gia t ng ch a nhi u

u t c a các n c phát tri n vào Vi t Nam còn khiêm t n n u so v i đ u

t c a các n c này vào Thái Lan, Indonesia, Malaysia Cho đ n nay, m i ch có

trên 100 trong t ng s 500 t p đoàn xuyên qu c gia có m t t i Vi t Nam, th p h n nhi u con s 400 t p đoàn th tr ng Trung Qu c

H u h t các d án FDI vào Vi t Nam có quy mô nh và v a, trung bình c giai đo n 1988 - 2011 ch m c 15,4 tri u USD/d án; n m 2011 gi m xu ng còn 13,47 tri u USD/d án.Trên 80% doanh nghi p FDI s d ng công ngh trung bình

c a th gi i, ch có 5-6% là s d ng công ngh cao và 14% m c th p, l c h u

T l d án FDI gi i th tr c th i h n, d án xin giãn ti n đ , các d án

ch m tri n khai, các d án có nhà đ u t b tr n (kho ng 1.000 doanh nghi p)

t ng đ i cao.T l vi c làm m i do khu v c FDI t o ra không t ng x ng, ch chi m 3,4% t ng s lao đ ng có vi c làm n m 2011.Thu nh p bình quân c a ng i lao đ ng m c d̀ đ c đánh giá cao h n khu v c doanh nghi p t nhân trong n c song l i th p h n khu v c doanh nghi p nhà n c Nhu c u v nhà , đ i s ng v n hóa các khu t p trung nhi u lao đ ng đã tr nên b c xúc mà ch a đáp ng đ c

Nh ng h n ch này d n đ n t n m 1995 đ n nay, c n c x y ra 4.142 cu c đình công, trong đó 75% c a doanh nghi p FDI, ch y u t các doanh nghi p c a ài Loan, Hàn Qu c, Trung Qu c, Nh t B n i u đáng nói là h u h t đình công không tuân th theo đúng trình t quy đ nh c a pháp lu t, m c dù 70% s cu c đình công

x y ra doanh nghi p có t ch c công đoàn

Trên th c t , t ch c công đoàn c s còn nhi u h n ch trong vi c đ m b o các quy n l i cho ng i lao đ ng, đ c bi t là v n đ th a thu n m c ti n l ng và

đi u ki n lao đ ng Ngoài ra, m t s doanh nghi p t o nên tình tr ng l gi , lãi gi , gây th t thu ngân sách, làm cho đa s bên Vi t Nam ph i rút kh i liên doanh, tr thành doanh nghi p 100% v n n c ngoài

Nh ng n m g n đây, s c c nh tranh trong thu hút FDI c a n c ta đang có

d u hi u gi m sút rõ r t Ví d đi n hình nh : Nh t B n, dù v n là nhà đ u t s 1

t i Vi t Nam, nh ng đang đ hàng t USD vào Myanmar, qu c gia đang thu hút s chú ý c a c th gi i Toyota, Mitsubishi và nhi u t p đoàn l n khác c a Nh t B n

đã tuyên b m r ng c s s n xu t t i Thái Lan, Malaysia, nh ng các c s c a h

Vi t Nam v n án binh b t đ ng Nh t B n có t i h n 7.000 doanh nghi p Thái Lan nh ng m i có 1.500 doanh nghi p Vi t Nam

Nh ng t n t i, h n ch nêu trên c a khu v c FDI có nguyên nhân t s y u kém n i t i c a n n kinh t c ng nh nh ng h n ch trong vi c ho ch đ nh và th c thi chính sách, pháp lu t v đ u t n c ngoài

Các nguyên nhân ch y u là:

+ H th ng, pháp lu t chính sách liên quan đ n đ u t ch a đ ng b và thi u

nh t quán

+ Chính sách u đãi đ u t ch a đ s c h p d n

+ S phát tri n c a c s h t ng ch a đáp ng đ c nhu c u phát tri n c a

n n kinh t c ng nh ch a t o đi u ki n t t đ dòng v n TNN phát huy

hi u qu

+ H n ch v ngu n nhân l c

+ S phát tri n c a các ngành công nghi p ph tr còn h n ch

+ Ch a th c hi n t t công tác phân c p qu n ĺ TNN

+ Công tác ki m tra, giám sát v vi c th c hi n các quy đ nh v b o v môi

tr ng c a các doanh nghi p còn nhi u b t c p

+ Công tác xúc ti n đ u t ch a hi u qu

2.3.2.Th c tr ng DI

Nhìn chung, 10 n m qua, t n m 2004 - 2013, khu v c Nhà n c đã đ u t g n 2.618,70 nghìn t đ ng, chi m 39,84% t ng s v n đ u t toàn xã h i và khu v c ngoài nhà n c đ u t 2.441,60 nghìn t đ ng chi m 37,15% t ng s v n đ u t

Hình 2.2: Xu h ng t ng tr ng DI

(Ngu n: T ng c c th ng kê Vi t Nam)

B ng 2.1:B ng t ng h p đ u t trong n c theo thành ph n qua các n m

u t trong n c

(Ngu n: T ng c c th ng kê Vi t Nam)

- Trong th i gian t 2004 – 2007: t tr ng v n đ u t trong n c luôn có xu

h ng t ng d n và chi m khá cao trong t ng v n đ y t (cao nh t là n m 2007 v i

t l 83,96%) Tuy nhiên, t n m 2008 – 2013, t tr ng này đang có xu h ng gi m nhi u so v i giai đo n 2004 – 2007, s s t gi m t tr ng v n đ u t trong n c là

do ch tr ng c t gi m đ u t công trong th i gian qua khi n cho v n đ u t c a chính ph gi m m nh

S li u t i b ng trêncho th y: T ng v n đ u t trong n c đã liên t c t ng t 214,30 nghìn t đ ng n m 2004 lên 851,00 nghìn t đ ng n m 2013 (t ng 3,97 l n) Trong đó, khu v c t nhân t ng 5,91 l n và khu v c đ u t c a chính ph t ng 3,04

l n Nhìn chung, quy mô v n cho đ u t trong n c đ u t ng trong th i gian t

2004 – 2013, tuy nhiên có xu h ng ch ng l i trong c hai khu v c n m 2011 và

2012 i u này m t ph n là do trong n m 2011, Chính ph th c hi n rà soát, c t

gi m, đi u chuy n v n đ u t nh m s d ng hi u qu , ch ng th t thoát, lãng phí theo tinh th n Ngh quy t s 11/NQ-CP ngày 24/2/2011 và n m 2012tri n khai th c

hi n ch th s 1792/CT-TTg ngày 15/10/2011 c a Th t ng Chính ph v t ng

c ng qu n ĺ đ u t t v n ngân sách nhà n c và v n trái phi u chính ph

V c c u v n đ u t :V n đ u t c a khu v c nhà n c có xu h ng gi m

d n t tr ng trong v n đ u t trong n c toàn b giai đo n kho ng 10 n m 2004 –

2013 i u này ph n ánh th c t chính ph đã n l c c t g i m chi tiêu công nh m

h t là c i thi n môi tr ng đ u t , qua đó làm gi m chi phí giao d ch cho các nhà

đ u t n c ngoài, t ng hi u su t c a v n và r t cu c là tác đ ng tích c c t i t ng

tr ng kinh t M t s ý ki n còn cho r ng FDI có th làm t ng đ u t trong n c thông qua t ng đ u t c a các doanh nghi p trong n c, đ c bi t là nh ng doanh nghi p trong n c cung c p nguyên li u cho doanh nghi p FDI h c tiêu th s n

ph m t các doanh nghi p FDI ng th i, các chính sách c i thi n c s h t ng

c a chính ph nh m thu hút nhi u v n FDI h n c ng thúc đ y các doanh nghi p trong n c hình thành và phát tri n

Borensztein (1998) kh o sát tác đ ng c a FDI đ i v i t ng tr ng kinh t c a nhi u qu c gia, s d ng d li u v dòng v n FDI t các n c công nghi p đ n 69

n c đang phát tri n trong h n hai th p k qua K t qu h i quy chính ch ra r ng FDI có tác đ ng tích c c đ n t ng tr ng kinh t m c dù m c đ tác đ ng này ph thu c vào ngu n nhân l c có s n trong n n kinh t Bên c nh đó nghiên c u c ng tìm th y FDI tác đ ng tích c c đ n đ u t trong n c m c d̀ tác đ ng này không

m nh l m FDI là m t ph ng pháp quan tr ng cho vi c chuy n giao công ngh , góp ph n vào s t ng tr ng t ng đ i nhi u so v i đ u t trong n c, khi t l FDI trên GDP t ng 0.5% s làm t ng t c đ t ng tr ng c a n n kinh t 0.3 đi m

ph n tr m m i n m Tuy nhiên, FDI góp ph n vào t ng tr ng kinh t ch khi kh

n ng h p th đ y đ các công ngh tiên ti n có s n trong các n n kinh t nh n đ u

t

Chowdhury và Mavrotas (2003) ki m tra các m i quan h nhân qu gi a FDI

và t ng tr ng kinh t Nghiên c u liên quan đ n d li u chu i th i gian cho giai

đo n 1969-2000 cho ba n c đang phát tri n là Chilê, Malaysia và Thái Lan u tiên tác gi ki m tra th t liên k t gi a GDP và FDI trong ba qu c gia.Sau đó tìm

b c tr t i u thông qua ki m nghi m Akaike's final prediction error (FPE).Th ba

là ti n hành ki m nghi m đ xác đ nh xem có sai l ch trong k t qu hay không

Cu i cùng ti n hành mô ph ng bootstrap đ th c hi n các th nghi m Yamamoto T i Chi lê, đ tr t i u c a FDI trong ph ng trình GDP b ng 0, cho

Toda-th y r ng FDI không nh h ng đ n GDP.M t khác đ tr t i u c a GDP trong

ph ng trình FDI là 2 i u này cho th y s hi n di n c a m t quan h nhân qu

m t chi u t t ng tr ng kinh t đ n thu hút FDI K t qu t i Malaysia và Thái Lan khá gi ng nhau c hai n c, GDP có đ tr t i u trong ph ng trình FDI, trong khi FDI c ng có đ tr t i u trong ph ng trình GDP i u này cho th y có m i quan h nhân gi a 2 bi n Malaysia và Thái Lan

Bengoa và Sanchez- Robles (2003) đi u tra các m i quan h gi a FDI và

t ng tr ng kinh t s d ng d li u b ng cho 18 n c Châu M Latinh trong th i gian t n m 1970-1999 B ng ki m đ nh Hausman, các tác gi rút ra k t lu n: m

c a kinh t là y u t quy t đ nh dòng v n FDI vào các qu c gia đó, đ ng th i FDI

có m i quan h cùng chi u v i t ng tr ng kinh t

Har Wai Mun (2008) nghiên c u v m i liên h gi a FDI và t ng tr ng kinh t Malaysia Tác gi s d ng ph ng pháp OLS đ phân tích s li u l y t IMF trong kho n th i gian 1970-2005 C th khi t l FDI t ng tr ng 1% s thúc đ y t l kinh t t ng tr ng 0.046072% K t qu cho th y FDI tác đ ng tích c c đ n t ng

tr ng kinh t Malaysia

Samrat Roy (2012) nghiên c u m i quan h gi a FDI, đ u t trong n c và

t ng tr ng kinh t c a m t s n c ông Nam Á trong kho n th i gian t

n m1975 đ n 2010 B ng ph ng pháp ECM, tác gi tìm ra c 1% t ng thêm c a FDI thúc đ y GDP bình quân đ u ng i t ng thêm 1.119% Singapore các n c Malaysia, Thái Lan, Philippines tác gi c ng tìm th y b ng ch ng FDI thúc đ y kinh t phát tri n i u ch ng t FDI có tác đ ng tích c c đ n t ng tr ng kinh t

Vi t Nam các nghiên c u v FDI nói chung là khá nhi u, tuy nhiên ch có

m t s nghiên c u đi sâu xem xét tác đ ng c a FDI t i t ng tr ng kinh t Nguy n

M i (2003) và Nguy n Th Ph ng Hoa (2001) đã nghiên c u t ng quát ho t đ ng FDI Vi t Nam cho t i n m 2002 và đ u đi đ n k t lu n chung r ng FDI có tác

đ ng tích c c t i t ng tr ng kinh t thông qua kênh đ u t và c i thi n ngu n nhân

l c Tác đ ng tràn c a FDI c ng xu t hi n ngành công nghi p ch bi n nh di chuy n lao đ ng và áp l c c nh tranh Nguy n Th H ng và B̀i Huy Nh ng (2003) rút ra m t s bài h c cho Vi t Nam b ng cách so sánh chính sách thu hút FDI Trung Qu c và Vi t Nam trong th i k 1979-2002 oàn Ng c Phúc (2003) phân tích th c tr ng c a FDI trong th i k 1988-2003 và k t lu n t ng tr ng kinh

t Vi t Nam ph thu c nhi u vào khu v c có v n FDI

2.4.2.M i quan h gi a FDI và DI

Sevil (2013) dùng ph ng pháp phân tích d li u b ng cho kho ng th i gian

t 1980 – 2008 c a 13 n c trong đó 7 n c đ c phân lo i là nhi u d u m và 6

n c còn l i là không có ho c ít d u m b ng k thu t c l ng GMM K t qu

th c nghi m c a các tác gi cho th y dòng v n FDI đã ch̀n l n đ u t trong n c,

đ c bi t là trong 13 qu c gia đ c l a ch n đ phân tích t i các n c giàu d u m

c ng nh n c nghèo d u m Trong nh ng n m 1990, do chính ph các n c có

s b o h đ i v i đ u t trong n c và ng n c n đ u t tr c ti p n c ngoài nên không thu hút đ c FDI Do đó, sau kho ng th i gian này, đ u t trong n c không

có kh n ng c nh tranh nên đã b FDI ho t đ ng hi u qu h n ch̀n l n

Agosin (2005) nghiên c u mô hình lý thuy t cho đ u t bao g m bi n FDI,

c l ng bi n này và ki m đ nh v i d li u b ng cho kho ng th i gian t 1971 –

2000 và 3 th p k liên quan Mô hình đ c ch y cho 12 n c cho 3 khu v c đang phát tri n (Châu Phi, Châu Á và Châu M La tinh), bài nghiên c u đã ch ra k t qu

t t nh t là FDI đi vào trong đ u t n i đ a và không thay đ i, c ng có m t s khu

v c nh t đ nh vào nh ng th i k nh t đ nh, FDI l n át đ u t n i đ a C th là

d ng nh Châu M La tinh, FDI đã l n át đ u t trong n c

Aitken (1999),v i d li u nghiên c u t nh ng n m 1976 – 1989 thông qua

• Th hai, các tác gi th y r ng s gia t ng s h u n c ngoài có tác đ ng tiêu

c c đ n n ng su t c a toàn b các công ty n i đ a trong cùng ngành

• Cu i cùng, nh h ng thu n c a v n s h u n c ngoài lên n n kinh t là khá nh các công ty liên doanh thì có l i ích t đ u t n c ngoài nh ng không

có b ng ch ng nào cho th y hi u ng lan t a công ngh t các công ty có v n đ u

t n c ngoài đ i v i các công ty n i đ a

Kamaly (2014) s d ng d li u trên 16 qu c gia đang n i lên trong kho ng

th i gian 30 n m, mô hình th c nghi m đ c c tính là m t h ph ng trình mà trong đó, m i ph ng trình đ i di n cho m t qu c gia B ng vi c s d ng c

l ng OLS cho h ph ng trình nêu trên, tác gi đã cho th y b ng ch ng r ng: tác

đ ng c a FDI lên DI t ng qu c gia c th Tuy nhiên, trong h u h t các n c, FDI

có tác đ ng tích c c và có ́ ngh a th ng kê đ i v i v i DI Trong giai đo n ti p theo, FDI có th l n át DI Trong h u h t các n c trong m u nghiên c u, trong dài

h n thì FDI có tác đ ng trung l p DI.Vi c FDI thúc đ y hay là l n át DI ch th y trong s ít qu c gia

2.4.2 M i quan h gi a FDI, DI và GDP

Lautier (2012) v id li u 68 qu c gia trong m t th i gian dài t 1984 –

2004, đã nghiên c u cho th y:

• u t trong n c là m t ch t xúc tác m nh m cho đ u t tr c ti p n c ngoài t i các n c đang phát tri n.Ngoài ra, đ u t trong n c d ng nh là m t

y u t d báo t t cho dòng v n đ u t n c ngoài trong t ng lai

• Vi c thúc đ y đ u t vào các doanh nghi p trong n c s d n đ n dòng v n FDI nhi u h n Các n c đang phát tri n s đ c h ng l i t các bi n pháp nh m khuy n khích đ u t trong n c và hi u qu đ u t t t h n s có hi u qu kích thích FDI B ng ch ng cho th y đáng chú ́ r ng chính sách công nghi p, nh m nâng cao

l i nhu n và ph m vi đ u t trong n c s có hi u qu đ t ng d̀ng v n FDI

• Tác đ ng gi a FDI và GDP là tác đ ng hai chi u và FDI thì có tác đ ng tích

c c đ n t ng tr ng kinh t

Naser TAWIRI (2010) nghiên c u tác đ ng c a đ u t trong n c đ n t ng

tr ng kinh t c a Libya t n m 1962 đ n n m 2008 B ng ph ng pháp h i quy OLS, tác gi phân tích m i quan h gi a đ u t và t ng tr ng kinh t th hi n GDP bình quân đ u ng i th c s Libya trong th i gian dài và ki m tra m i quan

h ng n h n Phân tích cho th y các bi n đ ng liên k t và t n t i m i quan h cân

b ng dài h gi a đ u t và t ng tr ng kinh t Ki m tra m i quan h nhân qu ch

ra s t n t i m t m i quan h nhân qu trong các đi u kho n dài và ng n h n c a

đ u t và t ng tr ng Nh ng thay đ i c a đ u t trong n c giúp gi i thích nh ng thay đ i trong t ng tr ng kinh t , đ c gi i thích là do vi c đ u t m t ph n doanh thu c a d u c a m t s d án d n đ n s gia t ng GDP bình quân đ u ng i và do

đó thúc đ y kinh t phát tri n Ngoài ra tác gi nh n th y có tác đ ng m t chi u t

GDP đ n lao đ ng, đi u này do s gia t ng trong t l t ng tr ng d n đ n kh n ng

ph c h i c a n n kinh t , t ng c h i vi c làm và thu hút lao đ ng trong n n kinh t Libya

Sajid Anwar (2010) phân tích d li u Vi t Nam t n m 1996 đ n n m 2005

đ nghiên c u m i quan h gi a đ u t tr c ti p n c ngoài và t ng tr ng kinh t Phân tích cho th y FDI là m t nhân t quan tr ng nh h ng t c t c đ t ng tr ng

c a Vi t Nam V i m c ́ ngh a 1%, khi c đ nh các bi n khác, t ng m t ngàn đ ng

Vi t Nam FDI đ u t vào Vi t Nam s góp ph n gia t ng kho ng 0.000054% trong

t ng tr ng kinh t Y u t khác c ng nh h ng đ n t ng tr ng kinh t Vi t Nam

là xu t kh u, chi tiêu chính ph , m c đ phát tri n c a th tr ng tài chính, s phát tri n c a l c l ng lao đ ng, h c t p….V i m c ́ ngh a 5%, t ng tr ng kinh t có

nh h ng tích c c đ n FDI Vi t Nam Khi c đ nh các bi n khác, gia t ng 1% trong t ng tr ng kinh t s d n đ n s gia t ng FDI bình quân đ u ng i kho ng 993,000 đ ng i u này cho th y t ng tr ng kinh t g i m t tính hi tích c c cho các nhà đ u t n c ngoài Nó c ng cho th y quy mô th tr ng ngày càng l n h n

đ đ u t vào Vi t Nam.H s c l ng c a đ u t trong n c là d ng và có ́ ngh a th ng kê m c ́ ngh a 1% cho th y FDI có m i quan h v i nhau M c đ

k n ng c a l c l ng lao đ ng là m t y u t quan tr ng nh h ng FDI t i Vi t Nam S gia t ng t l l c l ng lao đ ng có tay ngh d n đ n m t s gia t ng đáng

k trong FDI t i Vi t Nam H s c a chi phí lao đ ng âm có ́ ngh a m c 1%,

đi u này cho th y t ng chi phí lao đ ng t i Vi t Nam có th gi m FDI Tác đ ng

c a phát tri n c s h t ng đ n FDI là tích c c và có ́ ngh a th ng kê m c 1%.Cu i cùng, t giá th c t t i Vi t Nam b gi m có xu h ng làm t ng FDI và

hi u ng này có ́ ngh a th ng kê m c 1% Nghiên c u c ng cho r ng tác đ ng

c a FDI t i t ng tr ng kinh t c ng ph thu c vào s t n t i c a kh n ng h p th

đ y đ trong n n kinh t n c đ c đ u t H p th n ng l c c a m t n n kinh t có

th đ c đo b ng các y u t nh ngu n v n con ng i, m c đ phát tri n th tr ng tài chính và m c đ kho ng cách công ngh gi a công ty n c ngoài và đ a

ph ng Có l p lu n cho r ng FDI có nh h ng tr c ti p và gián ti p t ng tr ng kinh t Tác đ ng tr c ti p phát sinh t m t s gia t ng FDI d n đ u trong vi c cung

c p v n làm t ng n ng l c s n xu t t ng th c a n n kinh t n c đ c đ u t Tác

đ ng gián ti p t ng tr ng kinh t phát sinh t s t ng tác c a FDI v i các y u t

nh m c đ phát tri n tài chính, c phi u c a ngu n nhân l c và m c đ kho ng cách công ngh

Rupal Chowdhary (2013) nghiên c u m i quan h gi a đ u t trong n c,

đ u t tr c ti p t n c ngoài và t ng tr ng kinh t n trong giai đo n c i cách kinh t t n m 1992 đ n 2012 S d ng Granger causality, tác gi nh n th y

đ u t trong n c và GDP có m i quan h nhân qu hai chi u, bên c nh đó FDI không nh h ng đ n đ u t trong n c n i u này có ngh a r ng v i s gia t ng c a FDI, đ u t trong n c không t ng i u này đ c gi i thích là do n

ti t ki m trong n c khá cao và h u h t ph n ti t ki m này đ c chuy n thành

đ u t trong n c FDI và t ng tr ng kinh t không có m i quan h nhân qu

i u này trái ng c v i các nghiên c u khác và đ c gi i thích do đ c tính c a

t ng qu c gia và t̀y theo giai đo n nghiên c u

Sumei Tang (2008) trong nghiên c u m i quan h gi a FDI, DI v i t ng

tr ng kinh t c a Trung Qu c trong th i gian t n m 1988 đ n n m 2003 B ng

mô hình VECM tác gi tìm th y có m i quan h nhân qu hai chi u có m i quan h