Trang B ng 2.1 Các chi nhánh Vietcombank trên đ a bàn TP HCM và các PGD ...
Trang 3L I CAM OAN *******
Tôi xin cam đoan lu n v n th c s “ Gi i pháp nâng cao hi u qu huy đ ng v n
ti n g i t i Ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i th ng Vi t Nam trên đ a bàn thành
ph H Chí Minh” là k t qu c a quá trình h c t p, nghiên c u khoa h c đ c l p và nghiêm túc Các s li u phân tích, nghiên c u đ c thu th p th c t , có ngu n g c rõ ràng, đáng tin c y, đ c x lý trung th c và khách quan
Tác gi
Phó B o Th
Trang 4Xin chân thành c m n Ban Giám c các chi nhánh Ngân hàng th ng m i c
ph n Ngo i th ng Vi t Nam trên đ a bàn thành ph đã cung c p s li u góp ph n giúp
k t qu nghiên c u đ c chính xác và trung th c
Phó B o Th
Trang 5Trang ph bìa
L i cam đoan
L i c m n
M c l c
Danh m c ch vi t t t
Danh m c các b ng
Danh m c các đ th
Danh m c các hình v
Trang
PH N M U 1
1 Lý do ch n đ tài 1
2 M c tiêu nghiên c u 2
3 Ph ng pháp nghiên c u 2
3.1 Ph ng pháp thu th p s li u 2
3.2 Ph ng pháp nghiên c u 2
4 Ph m vi nghiên c u và đ i t ng nghiên c u 2
4.1 a bàn nghiên c u 2
4.2 Gi i h n v th i gian nghiên c u 2
4.3 i t ng nghiên c u 3
5 Ý ngh a th c ti n c a đ tài 3
6 C u trúc c a đ tài 3
CH NG 1.T NG QUAN V HI U QU HUY NG V N TI N G I C A NGÂN HÀNG TH NG M I 4
1.1 Nh ng v n đ chung v huy đ ng v n c a NHTM 4
1.1.1 Khái ni m v huy đ ng v n 5
1.1.2 Các nguyên t c huy đ ng v n 5
1.1.3 S c n thi t c a vi c huy đ ng v n 7
1.1.3.1 S c n thi t c a vi c huy đ ng v n 9
1.1.3.2 S c n thi t c a vi c huy đ ng v n hi u qu 11
1.1.4 Các s n ph m huy đ ng v n ti n g i ch y u 10
1.1.4.1 Huy đ ng v n qua tài kho n ti n g i ti t ki m 10
Trang 61.1.4.3 Huy đ ng v n qua thông qua phát hành gi y t có giá 13
1.2 Hi u qu huy đ ng v n c a NHTM 14
1.2.1 Khái ni m v hi u qu huy đ ng v n 14
1.2.2 Các ch tiêu đánh giá hi u qu huy đ ng v n 16
1.2.2.1 C c u ngu n v n huy đ ng c a NHTM 16
1.2.2.2 H s đòn b y tài chính 27
1.2.2.3 Chi phí huy đ ng v n 27
1.3 Các y u t nh h ng đ n hi u qu huy đ ng v n ti n g i c a các NHTM 20
1.3.1 Y u t t phía các NHTM 20
1.3.2 Y u t t phía bên ngoài NHTM 23
1.3.2.1 Y u t khách quan t môi tr ng 23
1.3.2.2 Y u t t phía khách hàng 24
1.4 Kinh nghi m huy đ ng v n có hi u qu c a m t s NH TMCP n c ngoài và NH TMCP Vi t Nam 25
1.4.1 Kinh nghi m huy đ ng v n t Citibank 25
1.4.2 Kinh nghi m huy đ ng v n t NH ANZ 26
1.4.3 Kinh nghi m huy đ ng v n t Vietinbank 27
1.4.4 Kinh nghi m huy đ ng v n t BIDV 28
K T LU N CHU NG 1 29
CH NG 2.TH C TR NG HI U QU HUY NG V N TI N G I C A NGÂN HÀNG TH NG M I C PH N NGO I TH NG VI T NAM TRÊN A BÀN THÀNH PH H CHÍ MINH 30
2.1 Khái quát v Vietcombank trên đ a bàn thành ph H Chí Minh 30
2.1.1 Khái quát v đ a bàn TP HCM 30
2.1.2 Các chi nhánh Vietcombank trên đ a bàn TP HCM và các PGD 31
2.1.3 S l c v k t qu ho t đ ng kinh doanh c a Vietcombank trên đ a bàn TP HCM…… 32
2.1.4 Các hình th c huy đ ng ti n g i ch y u t i Vietcombank 35
2.2 Th c tr ng ho t đ ng huy đ ng v n ti n g i t i Vietcombank trên đ a bàn TP HCM 36
2.2.1 V quy mô huy đ ng v n và t c đ t ng tr ng v n huy đ ng 37
Trang 72.3 Th c tr ng hi u qu huy đ ng v n ti n g i t i Vietcombank trên đ a bàn TP HCM 41
2.3.1 V c c u ngu n v n huy đ ng 41
2.3.2 V chi phí huy đ ng v n 42
2.3.3 V h s đòn b y tài chính 44
2.4 ánh giá th c tr ng hi u qu huy đ ng v n ti n g i t i Vietcombank trên đ a bàn TP HCM……… 45
2.4.1 K t qu đ t đ c 45
2.4.2 H n ch và nguyên nhân 47
2.4.2.1 H n ch 47
2.4.2.2 Nguyên nhân 48
2.5 Phân tích các y u t khách hàng quan tâm khi g i ti n t i Vietcombank trên đ a bàn TP HCM…… 50
K T LU N CH NG 2 54
CH NG 3 GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU HUY NG V N TI N G I T I NGÂN HÀNG TH NG M I C PH N NGO I TH NG VI T NAM TRÊN A BÀN THÀNH PH H CHÍ MINH 55
3.1 nh h ng phát tri n c a Vietcombank trên đ a bàn thành ph H Chí Minh 55
3.1.1 C h i và thách th c trong công tác huy đ ng v n c a Vietcombank trên đ a bàn TP HCM 55
3.1.2 nh h ng chi n l c kinh doanh c a h th ng Vietcombank trong c n c………… 56
3.1.3 nh h ng phát tri n ho t đ ng huy đ ng v n ti n g i t i Vietcombank trong c n c nói chung và Vietcombank trên đ a bàn TP HCM 57
3.2 Gi i pháp nâng cao hi u qu huy đ ng v n ti n g i t i Vietcombank trên đ a bàn TP HCM……… 58
3.2.1 Áp d ng chính sách lãi su t huy đ ng h p lý 58
3.2.2 Hoàn thi n chính sách khách hàng và th ng xuyên có nh ng ch ng trình khuy n mãi 59
3.2.3 y m nh ho t đ ng Marketing, phát tri n th ng hi u và m ng l i 60
3.2.4 Gi m t i thi u th i gian th c hi n giao d ch v i khách hàng 60
Trang 8nh các k n ng m m khi giao ti p v i khách hàng 61
3.2.6 Phát tri n các d ch v liên quan đ n huy đ ng v n ti n g i 62
3.2.7 a d ng các s n ph m huy đ ng v n 62
3.2.8 C s v t ch t k thu t khang trang 63
3.3 Ki n ngh v i NHNN 64
3.3.1 V c ch qu n lý 64
3.3.2 V c ch đi u hành 65
K T LU N CH NG 3 66
K T LU N 67 TÀI LI U THAM KH O
PH L C
Trang 10Trang
B ng 2.1 Các chi nhánh Vietcombank trên đ a bàn TP HCM và các PGD 32
B ng 2.2.K t qu kinh doanh c a Vietcombank trên đ a bàn TP HCM ……33
B ng 2.3 K t qu huy đ ng v n c a Vietcombank trên đ a bàn TP HCM 36
B ng 2.4 C c u ngu n v n huy đ ng tính theo k h n c a Vietcombank trên đ a bàn
Trang 11Trang
Bi u đ 2.1 L i nhu n sau thu và l i nhu n tr c thu c a Vietcombank trên đ a bàn TP
HCM 33
Bi u đ 2.2 Quy mô huy đ ng v n và t c đ t ng tr ng v n huy đ ng c a các chi
nhánhVietcombank trên đ a bàn thành ph H Chí Minh 37
Bi u đ 2.3 T l v n huy đ ng so v i t ng ngu n v n c a Vietcombank trên đ a bàn
thành ph H Chí Minh 42
Trang 12Trang
Hình 2.1 Mô t các qu n, huy n thu c đ a bàn TP HCM 31
Hình 2.2 V n Huy đ ng c a các chi nhánhVietcombank trên đ a bàn thành ph H Chí
Minh qua các n m 46,47
Trang 13Nh n th c đ c t m quan tr ng c a ho t đ ng huy đ ng v n trong ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng, trong th i gian qua Ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i
th ng Vi t Nam đã không ng ng nâng cao hi u qu huy đ ng v n đ đ m b o cho
ho t đ ng s d ng v n c a mình Tuy nhiên trong nh ng n m g n đây d âm c a cu c
kh ng ho ng kinh t sâu và r ng n m 2011 v a qua v n còn đó, đi u này làm cho tình hình huy đ ng v n c a h u h t các ngân hàng th ng m i nói chung và Ngân hàng
th ng m i c ph n Ngo i th ng Vi t Nam nói riêng đã g p không ít khó kh n
M c dù tr c đây đã t ng có nhi u đ tài nghiên c u v ho t đ ng huy đ ng
v n nh ng m i ngân hàng l i có nh ng đ c đi m, s n ph m khác nhau, h n n a v t
th ng c a n n kinh t sau cu c kh ng ho ng này là r t n ng n , vì v y n u mu n xoa
d u v t th ng cho n n kinh t thì ngân hàng c ng nên đóng góp m t ph n công s c trong vi c cung ng v n cho n n kinh t t c là làm c u n i gi a nh ng cá nhân, t
ch c thi u v n v i nh ng cá nhân, t ch c th a v n, đ dòng v n đ c l u chuy n
nh p nhàng h n, cho nên v n đ v huy đ ng v n l i m t l n n a c n đ c nghiên c u
V i m c đích nâng cao hi u qu huy đ ng v n c a Ngân hàng th ng m i c
ph n Ngo i th ng Vi t Nam - n i tôi đang công tác đó chính là lý do tôi ch n đ tài “
Gi i pháp nâng cao hi u qu huy đ ng v n ti n g i t i Ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i th ng Vi t Nam trên đ a bàn thành ph H Chí Minh ” cho lu n v n t t nghi p
c a mình
2 M c tiêu nghiên c u
M c tiêu chung c a đ tài là t p trung đánh giá hi u qu huy đ ng v n ti n g i
c a Ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i th ng Vi t Nam trên đ a bàn thành ph H Chí Minh trên c s đó đ tài đ a ra m t s gi i pháp nh m nâng cao hi u qu huy
Trang 14đ ng v n ti n g i t i Ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i th ng Vi t Nam trên đ a bàn thành ph H Chí Minh
3 Ph ng pháp nghiên c u
3.1 Ph ng pháp thu th p s li u
S li u th c p: s li u th c p đ c s d ng trong đ tài này đ c thu th p t các tài li u, báo cáo c a các chi nhánh Ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i th ng
Vi t Nam t i h i s chính giai đo n 2009 – 2013
S li u s c p: s li u s c p đ c thu th p theo ph ng pháp ch n ng u nhiên
thông qua kh o sát 225 khách hàng đang giao d ch t i các chi nhánh Ngân hàng
th ng m i c ph n Ngo i th ng Vi t Nam trên đ a bàn thành ph H Chí Minh trong th i gian t tháng 3/2014 đ n tháng 5/2014 đ tr l i nh ng câu h i theo b ng câu h i nghiên c u
3.2 Ph ng pháp nghiên c u
đánh giá th c tr ng hi u qu huy đ ng v n ti n g i c a Ngân hàng th ng
m i c ph n Ngo i th ng Vi t Nam trên đ a bàn thành ph H Chí Minh, bài vi t s
d ng ph ng pháp so sánh, ph ng pháp phân tích và ph ng pháp th ng kê, mô t
đ a ra các gi i pháp nâng cao hi u qu huy đ ng v n ti n g i c a Ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i th ng trên đ a bàn thành ph H Chí Minh bài vi t còn s d ng thêm ph ng pháp ch n m u ng u nhiên đ tr l i theo b ng câu h i nghiên c u
4 Ph m vi nghiên c u và đ i t ng nghiên c u
4.1 a bàn nghiên c u
Bài vi t t p trung nghiên c u v hi u qu huy đ ng v n ti n g i t i Ngân hàng
th ng m i c ph n Ngo i th ng Vi t Nam trên đ a bàn thành ph H Chí Minh cho nên đ a bàn nghiên c u là t i thành ph H Chí Minh
4.2 Gi i h n v th i gian nghiên c u
tài thu th p s li u ph c v nghiên c u kho ng th i gian t 2009 – đ n
2013
Trang 15Qua k t qu nghiên c u, tác gi mong đ i s giúp cho các chi nhánh Ngân hàng
th ng m i c ph n Ngo i th ng Vi t Nam trên đ a bàn thành ph H Chí Minh có cái nhìn rõ h n v th c tr ng hi u qu huy đ ng v n ti n g i t i chi nhánh c a mình
c ng nh s d ng m t s gi i pháp mà bài vi t đ ra, nh m góp ph n nâng cao hi u
qu huy đ ng v n ti n g i cho Ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i th ng Vi t
Nam trên đ a bàn thành ph H Chí Minh
6 C u trúc c a đ tài
N i dung c a đ tài g m 3 ch ng C th nh sau:
Ch ng I: T ng quan v hi u qu huy đ ng v n ti n g i c a Ngân hàng th ng
m i
Ch ng II: Th c tr ng hi u qu huy đ ng v n ti n g i t i Ngân hàng th ng
m i c ph n Ngo i th ng Vi t Nam trên đ a bàn thành ph H Chí Minh
Ch ng III: Gi i pháp nâng cao hi u qu huy đ ng v n ti n g i t i Ngân hàng
th ng m i c ph n Ngo i th ng Vi t Nam trên đ a bàn thành ph H Chí Minh
Trang 16CH NG 1 T NG QUAN V HI U QU HUY NG V N
1.1 Nh ng v n đ chung v huy đ ng v n c a ngơn hƠng th ng m i
Các ngân hàng th ng m i mu n ho t đ ng m t cách bình th ng thì ph i có
“V n” V n trong ngân hàng th ng m i g m nhi u lo i khác nhau, m i lo i có đ c
đi m, ph ng th c s d ng và bi n pháp qu n lý khác nhau Ngu n v n c a ngân hàng th ng m i g m: V n t có ( v n ch s h u ), v n huy đ ng và v n đi vay, trong đó v n huy đ ng là ngu n v n ch y u và quan tr ng nh t c a m t ngân hàng
th ng m i nào cho nên huy đ ng v n đ c coi là ho t đ ng c b n, có tính ch t s ng còn c a b t k m t ngân hàng th ng m i nào
1.1.1 Khái ni m v huy đ ng v n
Huy đ ng v n là vi c Ngân hàng s d ng uy tín, ch t l ng d ch v đ thu hút
ti n g i c a cá nhân, t ch c có v n nhàn r i trong n n kinh t theo nguyên t c hoàn
tr và có lãi đ đáp ng nhu c u v n trong ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng Th c
ch t ngu n v n huy đ ng này là tài s n c a ch s h u mà ngân hàng t m th i qu n lý
và s d ng đ t o ra ngu n v n cho n n kinh t
Huy đ ng v n là ho t đ ng t o ngu n v n cho ngân hàng th ng m i ( NHTM ), ngu n v n này chi m t l l n trong t ng ngu n v n c a ngân hàng th ng m i nên đóng vai trò quan tr ng, nh h ng đ n quy mô và hi u qu kinh doanh c a ngân hàng
th ng m i Ngu n v n huy đ ng c a ngân hàng g m:
Ngu n v n huy đ ng t ti n g i không k h n c a khách hàng
Ngu n v n t ti n g i đ nh k nh ti n g i có k h n c a t ch c kinh t , cá nhân, ti n g i ti t ki m c a các cá nhân
Ngu n v n t phát hành trái phi u, ch ng ch ti n g i
Ngu n v n huy đ ng khác nh : ti n g i ký qu , ti n g i đ m b o thanh toán,
ti n t m gi , ti n đang chuy n, các kho n khác
Ngân hàng đ c s d ng ngu n v n huy đ ng đ ho t đ ng kinh doanh nh ng
ph i th c hi n ngh a v hoàn tr đ y đ và k p th i cho khách hàng nên c n ph i s
d ng m t cách an toàn và hi u qu nh t
Trang 171.1.2 Các nguyên t c huy đ ng v n
Th nh t, tuân th pháp lu t trong huy đ ng v n
Các NHTM không đ c huy đ ng v n quá nhi u so v i v i v n t có nh m
đ m b o kh n ng chi tr v sau Bên c nh đó, các NHTM ph i áp d ng lãi su t huy
đ ng phù h p v i c ch qu n lý v lãi su t c a Ngân hàng Nhà n c, b i vì lãi su t là
m t trong nh ng công c đ Ngân hàng Nhà n c ki m soát đ c l ng ti n trong l u thông, bình n giá c và ch ng l m phát
Bên c nh đó, các NHTM ph i có trách nhi m hoàn tr g c lãi cho khách hàng
vô đi u ki n ( b t k ng i đi vay có s d ng v n hi u qu hay không ) do ngân hàng không ph i là t ch c trung gian tài chính thu n túy mà là trung gian tín d ng ( tài chính là s tài tr , s cung c p v n, s c p phát theo tính ch t không có s hoàn tr
i t ng nh n đ c s tr giúp v tài chính không có ngh a v hoàn tr mà ch có ngh a v s d ng tài chính đúng m c đích, đúng yêu c u Tín d ng là s tín nhi m, lòng tin, là quan h vay m n theo nguyên t c hoàn tr ) NHTM ph i tham gia b o
hi m ti n g i theo quy đ nh hi n hành V i vi c quy đ nh các NHTM tham gia b o
hi m ti n g i nh m m c đích b o v quy n l i cho ng i g i ti n ng th i các ngân hàng không đ c c nh tranh b t h p lý ( thông tin gi , khuy n mãi b t h p pháp…) gây ra tâm lý lo s , m t lòng tin c a ng i dân đ i v i ngân hàng Khi ni m tin c a
ng i dân không còn thì h s rút ti n t d n đ n ngân hàng s g p r i ro thanh kho n đi đ n phá s n
Th hai, các NHTM ph i đ m b o đ c hai yêu c u chi phí th p và quy mô cao c a ngu n v n huy đ ng
có th c nh tranh v i các t ch c trung gian tài chính khác đòi h i NHTM
ph i áp d ng đa d ng hóa ph ng th c tr lãi đi đôi v i d th ng đ thu hút khách hàng và đ a ra nhi u ph ng th c huy đ ng đ h n ch r i ro ( r i ro thanh kho n khi
Trang 18s d ng ngu n v n ng n h n đ cho vay dài h n do không huy đ ng đ c ngu n v n dài h n ) và phù h p v i đ c đi m ho t đ ng c a ngân hàng
Do nhu c u c a khách hàng khi g i ti n vào ngân hàng không ch là đ c an toàn và h ng lãi, mà còn mong mu n s d ng các d ch v c a ngân hàng( chuy n
ti n, thu h , chi h … ) nên NHTM c n k t h p ch t ch gi a huy đ ng v n v i hi n
đ i hóa d ch v ngân hàng V i s phát tri n c a d ch v ngân hàng s làm th a mãn nhu c u khách hàng, t đó thu hút đ c l ng ti n g i càng nhi u
Th ba, công tác huy đ ng v n ph i đáp ng m t cách k p th i nhu c u thanh kho n c a ngân hàng
Công tác huy đ ng v n ph i đáp ng m t cách k p th i nhu c u thanh kho n
c a ngân hàng, h n ch đ n m c t i đa s s t gi m đ t ng t v ngu n v n c a ngân hàng Ho t đ ng c a ngân hàng d a vào ch tín Có tin t ng vào s qu n lý và kh
n ng tr n c a ngân hàng, thì ng i dân m i g i ti n Vì v y, đ t o và gi ch tín
c a mình đ i v i khách hàng, ngân hàng ph i đ m b o kh n ng thanh toán, đáp ng
k p th i đ y đ nhu c u rút ti n trong m i tình hu ng c a ng i dân Bên c nh vi c
b o đ m t t kh n ng thanh kho n, ngân hàng c n n m b t k p th i nh ng thông tin
đ n “ nh m ” v ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng và tìm cách ng n ch n chúng
B i vì, n u không k p th i ng n ch n nh ng thông tin đ n “ nh m” v ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng s gây tâm lý s m t ti n trong ng i dân T tâm lý lo s , ng i dân s rút ti n hàng lo t Khi đó ngân hàng không th đáp ng k p th i nhu c u rút ti n
c a ng i dân (do ngu n v n huy đ ng đã s d ng cho vay ch a k p thu h i) Trong
tr ng h p đ c bi t khi có s c xãy ra, ngân hàng ph i có ph ng án đáp ng nhu c u thanh kho n k p th i (vay trên th tr ng ti n t , vay Ngân hàng Trung ng) đ tránh tâm lý lây lan cho r ng ngân hàng m t kh n ng thanh kho n càng r ng trong ng i dân
Th t , các NHTM ph i s d ng các công c huy đ ng v n đa d ng đ h n
ch r i ro và phù h p v i đ c đi m ho t đ ng c a ngân hàng
Th n m, các cam k t v i khách hàng
Các cam k t v i khách hàng là: đ m b o hoàn tr g c và lãi cho khách hàng vô
đi u ki n Tham gia b o hi m ti n g i theo quy đ nh hi n hành, gi bí m t s d và
Trang 19ho t đ ng tài kho n c a khách hàng Không đ c che d u các kho n ti n l n và b t
th ng ( th c hi n các quy đ nh c a Pháp l nh phòng ch ng r a ti n )
Cu i cùng, các NHTM ph i đ m b o tiêu chí v h s an toàn H1
H s này đ a ra nh m m c đích gi i h n m c huy đ ng v n c a ngân hàng, đ tránh tình tr ng khi ngân hàng huy đ ng v n quá nhi u v t m c b o v c a v n t có làm cho ngân hàng có th m t kh n ng chi tr
1.1.3 S c n thi t c a vi c huy đ ng v n
1.1.3.1 S c n thi t c a vi c huy đ ng v n
i v i n n kinh t NHTM là kênh cung ng v n quan tr ng hàng đ u c a n n kinh t Thông qua huy đ ng v n ti n g i c a ngân hàng, các kho n ti n nhàn r i, nh c a các đ i t ng trong n n kinh t t p trung thành m t kh i l ng v n l n, s d ng v n cho vay đ u t sinh l i đáp ng cho các yêu c u c a n n kinh t - xã h i H u h t các n c trên th
gi i ngu n v n huy đ ng c a các ngân hàng luôn chi m t tr ng l n trong t ng ngu n
v n c a n n kinh t , vì v y ngu n v n NHTM đã đóng góp đáng k trong vi c thúc
đ y kinh t phát tri n
V i nghi p v huy đ ng v n, NHTM có đi u ki n ti p c n và thu hút m t kh i
l ng khách hàng r t l n đ n v i NHTM, có tác d ng kích thích kh i d y các ti m
n ng v v n huy đ ng đ n m c cao nh t các ngu n v n trong n n kinh t Bên c nh đó
vi c qu n lý thu chi ti n cho khách hàng NHTM góp ph n ki m soát l m phát và các
ho t đ ng c a n n kinh t , c ng nh di n bi n xu h ng bi n đ ng trong n n kinh t
Trang 20s ng, là y u t xu t phát đ đ y m nh các ho t đ ng d ch v khác c a m t NHTM nh
ho t đ ng tín d ng, thanh toán qu c t và các d ch v khác c a m t ngân hàng Huy
đ ng v n, chi m t tr ng đáng k trong tài s n n c a NHTM, t o nên ngu n v n quan
tr ng c a NHTM Huy đ ng v n là n n t ng, quy t đ nh đ n s t n t i, phát tri n c a NHTM Thông qua nghi p v huy đ ng v n, NHTM hình thành ngu n v n đáp ng nhu c u kinh doanh, th c hi n cho các nghi p v cho vay, tài tr , đ u t , kinh doanh ngo i t , thanh toán, y thác… t o ra ngu n l i nhu n cho NHTM, đ m b o cho s phát tri n v ng m nh c a NHTM
V n huy đ ng là tài s n b ng ti n c a các ch s h u ( bao g m c a pháp nhân
và th nhân ) g i vào ngân hàng, mà ngân hàng đang t m th i qu n lý và s d ng Quy
mô huy đ ng v n càng l n thì kh n ng cho vay càng cao
Nghi p v huy đ ng v n tuy không mang l i l i nhu n tr c ti p cho ngân hàng
nh ng nó là nghi p v r t quan tr ng Không có nghi p v huy đ ng v n xem nh không có ho t đ ng c a NHTM Vì m t NHTM khi đ c c p phép thành l p ph i có
v n đi u l theo quy đ nh Tuy nhiên, v n đi u l ch đ tài tr cho tài s n c đ nh nh
tr s , v n phòng, máy móc thi t b c n thi t cho ho t đ ng ch ch a đ v n đ NHTM th c hi n ho t đ ng kinh doanh nh c p tín d ng và các d ch v ngân hàng khác có v n ph c v cho các ho t đ ng này ngân hàng ph i huy đ ng v n t khách hàng Do v y, nghi p v huy đ ng v n có ý ngh a r t quan tr ng đ i v i ngân hàng c ng nh đ i v i khách hàng Huy đ ng v n là c s đ ngân hàng thu hút khách hàng đ n giao d ch góp ph n nâng cao uy tín và th ng hi u c a ngân hàng
i v i khách hàng Nghi p v huy đ ng v n giúp cho khách hàng thu n l i trong vi c tích l y đ dành các kho n thu nh p nhàn r i ch a s d ng cho m c tiêu hay nhu c u tài chính đã
d đ nh trong t ng lai
V i nh ng hình th c huy đ ng v n phong phú c a ngân hàng, khách hàng d dàng l a ch n m t hình th c huy đ ng phù h p theo yêu c u v lãi su t, th i h n, cách tính lãi và thanh toán lãi, m c đích c a mình…Bên c nh đó, t nh ng hình th c này
đ ng nhiên quy đ nh m t h p đ ng kinh t đ c ký k t hay th a c gi a ngân hàng
và khách hàng, nh m b o v quy n l i chính đáng c a khách hàng đ c h ng lãi, và
đ m b o an toàn v tài s n Có th nói đây là hình th c đ u t an toàn, không th thi u
đ c trong danh m c đ u t c a b t k nhà đ u t trên th tr ng tài chính Lãi su t
Trang 21ngân hàng đ c coi là thu nh p t i thi u, là c s đ so sánh v i thu nh p c a các hình
th c đ u t khác trên th tr ng tr c khi nhà đ u t quy t đ nh l a ch n hình th c
đ u t h p lý
i v i khách hàng, vi c n m gi quy n s h u các ch ng ch ti n g i, s ti t
ki m, k phi u, trái phi u, c ng nh các ch ng t có giá khác…ngoài vi c đ c quy n
h ng lãi, h còn có th d dàng mua bán chuy n nh ng các ch ng t có giá trên th
tr ng, t o nên tính thanh kho n cao cho ng i ch s h u nó Nh v y, khách hàng
có th d dàng chuy n đ i các tài s n này thành ti n m t b t c lúc nào, b ng cách c m
c , chi t kh u cho NHTM ho c bán l i trên th tr ng ti n t
Nghi p v huy đ ng v n c a NHTM t o đi u ki n thu n l i cho khách hàng có
th ti p c n nh ng ti n ích c a các d ch v ngân hàng, b o đ m đáp ng ngày càng phong phú, đa d ng nhu c u c a khách hàng khi đ n giao d ch v i NHTM
1.1.3.2 S c n thi t c a vi c huy đ ng v n có hi u qu
i v i n n kinh t Ngu n v n huy đ ng có hi u qu giúp cho các doanh nghi p đ c đáp ng k p
th i nhu c u v n, đ y nhanh ho t đ ng s n xu t kinh doanh, tiêu th và thu h i v n giúp gia t ng t c đ quay vòng v n, t ng s vòng quay, mang l i nhi u l i nhu n cho doanh nghi p và t đó thúc đ y n n kinh t phát tri n h n
Huy đ ng v n hi u qu còn là công c giúp NHTM ki m soát kh i l ng ti n t trong l u thông m t cách t t h n thông qua vi c s d ng chính sách ti n t
i v i NHTM Huy đ ng v n có hi u qu thì ngân hàng th ng m i s đ m b o đ c ho t
đ ng cho vay, nâng cao uy tín, th ph n trong l nh v c ngân hàng, góp ph n nâng cao
n ng l c c nh tranh gi a các ngân hàng v i nhau
Huy đ ng v n có hi u qu thì s góp ph n làm t ng l i nhu n c a ngân hàng vì huy đ ng v n có hi u qu t c là ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng c ng hi u qu
i v i khách hàng
Huy đ ng v n có hi u qu s cung c p cho m i ng i dân các ph ng th c ti t
ki m ti n h p lý và an toàn Ngoài ra, ho t đ ng huy đ ng v n giúp cho khách hàng
ti p c n v i các d ch v khác c a ngân hàng nh : d ch v thanh toán, d ch v th …
Trang 22i v i các t ch c kinh t , doanh nghi p: Nghi p v huy đ ng v n có hi u qu
đã giúp cho các t ch c kinh t , các doanh nghi p thu n ti n trong thanh toán giao
d ch thông qua tài kho n ti n g i thanh toán, th i gian thanh toán nhanh chóng, chính xác, nâng cao uy tín c a các doanh nghi p này v i các đ i tác khác
1.1.4 Các s n ph m huy đ ng v n ch y u
1.1 4.1 Huy đ ng v n qua tài kho n ti n g i ti t ki m
ây là cách th c huy đ ng v n ch y u c a các NHTM hi n nay và đang ngày càng đa d ng hóa các lo i ti n g i ti t ki m này Hi n nay ch y u g m các lo i ti n
g i sau:
Ti t ki m không k h n
Là ti n g i khách hàng có th g i và rút ra b t c lúc nào mà không c n báo
tr c cho ngân hàng Ti n g i này có đ c đi m sau:
S n ph m ti n g i ti t ki m không k h n đ c thi t k dành cho nh ng khách hàng có ti n nhàn r i mu n g i ngân hàng vì m c tiêu an toàn và sinh l i nh ng không thi t l p đ c k ho ch s d ng ti n g i trong t ng lai i v i khách hàng khi l a
ch n hình th c ti t ki m này thì m c tiêu an toàn và ti n l i là quan tr ng h n m c tiêu sinh l i
i m khác bi t gi a tài kho n ti n g i và tài kho n ti t ki m là khi rút ti n khách hàng ph i xu t trình s ti t ki m và ch th c hi n các giao d ch g i và rút ti n
ch không th th c hi n các giao dch thanh toán nh tài kho n ti n g i thanh toán
M c dù, s d trên tài kho n thanh toán không k h n th ng không l n (do lãi
th i gian dài, h th ng g i theo hình th c này đ đ c lãi su t cao Ng i g i không
đ c s d ng các hình th c thanh toán đ i v i lo i ti n g i này song có th th ch p
đ vay v n n u đ c ngân hàng cho phép N u c n chi tiêu, ng i g i ph i đ n ngân hàng đ rút ti n Ti n g i ti t ki m có k h n th ng đ c h ng lãi su t c đ nh Tuy
Trang 23nhiên, gi a các lo i ti n g i có k h n khác nhau lãi su t đ c tr khác nhau Ti n g i
có k h n v i th i gian càng lâu, lãi su t s càng cao
Khác v i ti n g i ti t ki m không k h n, ti n g i ti t ki m đ nh k đ c thi t
k dành cho khách hàng có nhu c u g i ti n vì m c tiêu an toàn, sinh l i và thi t l p
đ c k ho ch s d ng ti n trong t ng lai i t ng khách hàng ch y u c a lo i
ti n g i này là các khách hàng mu n thu nh p n đ nh và th ng xuyên, đáp ng cho
vi c chi tiêu hàng tháng ho c hàng quý Ti n g i ti t ki m có k h n khác ti n g i ti t
ki m không k h n Ti n g i ti t ki m không k h n thì khách hàng có th rút b t c lúc nào, còn đ i v i ti n g i ti t ki m có k h n thì khách hàng ch đ c rút ti n g i theo đúng k h n đã cam k t, không đ c phép rút ti n tr c h n Tuy nhiên, đ khuy n khích và thu hút khách hàng g i ti n ngân hàng cho phép khách hàng đ c rút
tr c h n n u có nhu c u, nh ng khách hàng ch đ c h ng lãi su t không k h n,
ho c lãi su t k h n theo th i h n g i th c t
M c tiêu quan tr ng c a khách hàng là khi ch n l a hình th c ti n g i này là l i
t c có đ c theo đ nh k Do đó, lãi su t đóng vai trò quan tr ng đ thu hút đ c đ i
t ng khách hàng này Lãi su t tr cho lo i ti n g i ti t ki m đ nh k cao h n lãi su t
tr cho lo i ti n g i không k h n
Ti n g i ti t ki m có k h n có th phân chia thành nhi u lo i:
C n c vào th i h n có th chia thành ti n g i k h n linh ho t t 1-13 tháng,
ho c lâu h n
C n c vào ph ng th c tr lãi có th chia thành: ti n g i k h n l nh lãi đ u k ,
ti n g i k h n l nh lãi cu i k , ti n g i k h n l nh lãi theo đ nh k (hàng tháng ho c hàng quý)
Các lo i ti t ki m khác Ngoài hai lo i ti n g i ti t ki m chính là ti t ki m không k h n và ti t ki m
đ nh k h u h t các NHTM đ u thi t k nh ng lo i ti n g i ti t ki m khác nh ti t
ki m ti n ích, ti t ki m có th ng, ti t ki m an khang v i nét đ c tr ng riêng nh m làm cho s n ph m c a mình luôn đ c đ i m i theo nhu c u khách hàng và t o ra rào
c n bi t d đ ch ng l i s b t ch c c a các đ i th c nh tranh
1.1 4.2 Huy đ ng v n qua tài kho n ti n g i thanh toán
Huy đ ng v n qua tài kho n ti n g i mang tính đ c thù riêng có c a NHTM, là
đi m khác bi t gi a NHTM và các t ch c tín d ng (TCTD) phi ngân hàng Chính vì
Trang 24đ c thù này, NHTM th ng đ c g i là t ch c nh n ti n g i Trong khi các TCTD phi ngân hàng đ c g i là t ch c không nh n ti n g i
Ti n g i thanh toán ( ti n g i giao d ch )
Là lo i ti n g i mà ng i g i đ c s d ng m t cách ch đ ng và linh ho t không b ràng bu c v m t th i gian, là hình th c huy đ ng v n c a NHTM b ng cách
m tài kho n cho khách hàng g i là tài kho n ti n g i thanh toán Tài kho n này m cho các đ i t ng khách hàng là cá nhân ho c t ch c, có nhu c u th c hi n thanh toán qua ngân hàng đ th c hi n các kho n chi tr v mua bán hàng hóa…Lo i ti n g i này
có đ c đi m:
ây là ti n c a doanh nghi p ho c cá nhân g i vào ngân hàng đ nh ngân hàng gi và thanh toán h Trong ph m vi s d cho phép, các nhu c u chi tr c a doanh nghi p và cá nhân đ u đ c ngân hàng th c hi n Các kho n thu b ng ti n c a doanh nghi p và cá nhân đ u có th nh p vào ti n g i thanh toán theo yêu c u
Ti n g i không k h n không ph i là nh ng kho n ti n đ dành mà b ph n ti n đang ch đ thanh toán Do đó, v m t pháp lý khi g i ti n không k h n theo tài kho n thanh toán đã th hi n m t h p đ ng m c nhiên gi a khách hàng v i ngân hàng Trong đó, ngân hàng có trách nhi m th c hi n các kho n chi tr cho khách hàng m t cách k p th i chính xác trong ph m vi s d
Khi g i ti n vào tài kho n ti n g i không k h n, khách hàng có th rút ti n b t
c lúc nào và không c n báo tr c nên khi ngân hàng s d ng làm ngu n v n kinh doanh thì r i ro cao Do đó, ngân hàng ph i d tr nhi u h n so v i các lo i ti n g i khác Chính vì v y, đ i v i lo i ti n này ngân hàng tr lãi su t th p
M c đích c a ng i g i không ph i là đ đ c h ng lãi mà đ đ c ngân hàng cung c p các d ch v thanh toán không dùng ti n m t Chính vì v y, lãi su t không ph i là công c đ thu hút ngu n v n này, mà công c chính là d ch v mà ngân hàng cung c p kèm theo ph i là d ch v có nhi u ti n ích, an toàn, nhanh chóng và chính xác Lo i này tuy bi n đ ng th ng xuyên nh ng nó v n luôn có m t s d n
đ nh do s ti n g i vào và rút ra trong m t th i k có th bù tr cho nhau Vì v y, n u
s d ng ngu n v n này s mang l i l i nhu n cao cho ngân hàng
M c dù s d tài kho n ti n g i thanh toán c a t ng khách hàng th ng không
l n, nh ng do là trung tâm t p trung ti n t và cung c p d ch v thanh toán, nên
Trang 25NHTM có s l ng khách hàng r t đông làm cho t ng s v n huy đ ng qua ti n g i thanh toán c a t t c khách hàng tr nên l n đáng k
g i ti n có k h n nh m m c đích h ng lãi, ngân hàng mu n t ng kho n này ph i tr lãi th a đáng sao cho ng i g i v a b o toàn v n v a có m t kho n thu nh p h p lý t
ti n g i c a mình Do đó, lãi su t h p d n, lãi su t cao là đòn b y, là công c ch y u
đ thu hút ngu n v n này
Tài kho n vãng lai
i v i tài kho n ti n g i thanh toán, ch tài kho n đ c quy n ra l nh cho ngân h ng chi tr trong ph m vi s ti n đã g i vào Còn đ i v i tài kho n vãng lai,
th ng áp d ng v i khách hàng có uy tín, ngân hàng có th cho th u chi đ n h n m c phù h p v i thu nh p bình quân c a ch tài kho n nh m đ m b o tr n vay Tài kho n vãng lai là c ng c riêng có c a ngân hàng t m vi mô Trong đó, hai bên th a thu n v h n m c cho vay, th i h n, lãi su t, các hình th c đ m b o nh tài s n th
ch p, c m c , b o lãnh c a bên th ba
1.1 4.3 Huy đ ng v n thông qua phát hành gi y t có giá
Gi y t có giá là ch ng nh n c a NHTM phát hành đ huy đ ng v n, trong đó xác nh n ngh a v tr n m t kho n ti n trong m t th i gian nh t đ nh, đi u ki n tr lãi
và các đi u kho n cam k t khác gi a NHTM và ng i mua Gi y t có giá có th phân chia thành nhi u lo i khác nhau
Trang 26 C n c vào quy n s h u có th chia gi y t có giá thành hai lo i:
Gi y t có giá ghi danh: là gi y t có giá phát hành theo hình th c ch ng ch
ho c ghi s , có ghi tên ng i s h u
Gi y t có giá vô danh: là gi y t có giá phát hành theo hình th c ch ng ch , không ghi tên ng i s h u Gi y t có giá vô danh thu c quy n s h u c a ng i
qu l n nh t, đáp ng nhu c u cao nh t c a con ng i ho c mu n t o ra m t kh i
l ng s n ph m cho tr c, con ng i mu n chi phí ít nh t Hi n nay có nhi u quan
ni m v hi u qu , có th xem xét m t s đ nh ngh a sau v hi u qu :
+ Trong “ i t đi n ti ng vi t ” hi u qu là “ k t qu đích th c ”
+ Trong “ i t đi n kinh t th tr ng ” thì hi u qu là “ hi u qu kinh t còn
g i là hi u ích kinh t ”, đó là s so sánh gi a chi m d ng và tiêu hao trong ho t đ ng kinh t v i thành qu có ích đ t đ c Nói m t cách đ n gi n, đó là s so sánh gi a chi phí đ u ra v i chi phí đ u vào, gi a chi phí v i k t qu Ph m trù hi u qu ph n ánh
m i quan h t ng h gi a m c đích, k t qu , chi phí, ngu n l c trong huy đ ng v n, hay m t quá trình đ c nghiên c u Vì v y trong khuôn kh lu n v n, hi u qu huy
đ ng v n c a NHTM đ c nhìn nh n nh là k t qu đích th c thu đ c t ho t đ ng huy đ ng v n c a ngân hàng
ho t đ ng kinh doanh đ t đ c l i nhu n cao, các NHTM ph i đ m b o cho các ho t đ ng đ t đ c hi u qu Huy đ ng v n là m t ho t đ ng kinh doanh c a NHTM, hi u qu trong huy đ ng v n góp ph n quan tr ng trong ho t đ ng ngân hàng nói chung và trong vi c t o nên l i nhu n nói riêng Là m t ho t đ ng kinh doanh nên
có th hi u hi u qu huy đ ng v n v i ngân hàng là m i t ng quan so sánh các k t
qu và chi phí b ra Hi u qu này càng cao khi k t qu đ t đ c càng cao và chi phí
b ra càng th p Hi u qu huy đ ng v n góp ph n quan tr ng t o nên l i nhu n ngân
Trang 27hàng, t o nên s n đ nh c a ngu n v n, thúc đ y t ng tr ng và h n ch r i ro trong kinh doanh ngân hàng
Nói cách khác, huy đ ng v n có hi u qu là huy đ ng v n n đ nh, v a đ đáp
ng nhu c u kinh doanh c a ngân hàng Hi u qu huy đ ng v n c a NHTM chính là
k t qu huy đ ng mà ngân hàng đ t đ c, k t qu huy đ ng này phù h p v i nhu c u
s d ng v n, đ m b o đ c m c tiêu an toàn và sinh l i cao cho ngân hàng trong t ng
c u tín d ng, thanh toán c ng nh các ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng
Th hai, Ngu n v n huy đ ng ph i đ m b o c c u h p lý, đó là tính cân đ i theo nhu c u gi a v n ng n h n và v n trung dài h n, gi a huy đ ng dân c , huy
đ ng t ch c…m t c c u v n h p lý ph i là m t c c u v n đáp ng t i đa nhu c u
s d ng và không có tình tr ng b t h p lý, d th a hay thi u v n
Th ba, Ngu n v n huy đ ng ph i đ m b o t i thi u hóa chi phí ây là y u t quan tr ng nh t, có nh h ng tr c ti p đ n l i nhu n c a ngân hàng Chi phí này chính là s ti n mà ngân hàng ph i tr cho các l ng v n huy đ ng đ c, chi phí ho t
đ ng cao hay th p ph thu c vào m c lãi su t mà ngân hàng đ a ra, t t nhiên là lãi
su t huy đ ng càng cao thì càng h p d n khách hàng Nh ng c lãi su t huy đ ng và lãi su t cho vay đ u là công c c nh tranh c a ngân hàng và hai lo i này l i có quan h
ph thu c ch t ch v i nhau và có khi đ i ng c nhau, n u ngân hàng nâng lãi su t huy đ ng đ t ng c ng huy đ ng v n thì c ng bu c ph i nâng lãi su t cho vay đ
đ m b o bù đ p chi phí huy đ ng và kinh doanh có lãi Nh v y, nâng lãi su t huy
đ ng quá cao thì d n t i gi m kh n ng c nh tranh v cho vay và đ u t Yêu c u đ t
ra cho ngân hàng là ph i làm sao đ a ra m c lãi su t h p lý, v a đ m b o c nh tranh trong huy đ ng v n và c nh tranh trong cho vay và kinh doanh có lãi
Trang 28Làm th nào đ bi t ngu n v n đó n đ nh và đáp ng đ c nhu c u kinh doanh thì ph i d a vào các ch tiêu c th khi đánh giá D i đây là các ch tiêu đánh giá hi u
qu huy đ ng v n c a ngân hàng th ng m i
1.2.2 Các ch tiêu đánh giá hi u qu huy đ ng v n c a NHTM
1.2.2.1 C c u ngu n v n huy đ ng c a NHTM
T l v n huy đ ng so v i t ng ngu n v n
T l v n huy đ ng so v i t ng ngu n v n đ c tóm t t theo công th c sau:
T ng ngu n v n c a NHTM bao g m v n huy đ ng, v n đi vay (v n đi vay là ngu n v n dùng đ giúp cho các NHTM b sung ngu n v n ng n h n c a mình đ
đ m b o duy trì ho t đ ng m t cách bình th ng) hai ph n v n này thu c ph n : N
ph i tr trong b ng “ Cân i K toán c a NHTM ” và V n ch s h u là ph n thu c
v V n ch s h u trong b ng “ Cân i K toán c a NHTM ”, t c là t ng ngu n v n
c a NHTM g m : N ph i tr và V n ch s h u, m t trong nh ng ch tiêu đánh giá
hi u qu huy đ ng v n là dùng v n huy đ ng so sánh v i t ng ngu n v n
Nhìn vào công th c trên, t l so sánh này th hi n: ngu n v n huy đ ng mà ngân hàng huy đ ng đ c chi m t l bao nhiêu ph n tr m trong t ng ngu n v n c a ngân hàng N u t l so sánh này cao t c là ngu n v n huy đ ng c a ngân hàng cao,
đi u này có ngh a là NHTM huy đ ng v n có hi u qu nên khách hàng r t tin t ng, yên tâm khi g i ti n vào NHTM này
T tr ng ngu n v n có k h n so v i t ng ngu n v n huy đ ng
C c u ngu n v n huy đ ng c a NHTM g m các ngu n v n có k h n (ng n
h n, trung h n hay dài h n) và ngu n v n không k h n
Thông th ng ngu n v n có k h n là ngu n v n n đ nh h n nh ng ngu n
v n không k h n, NHTM dùng ngu n v n có k h n này đ c p tín d ng k h n trung và dài h n, do v y các NHTM th ng áp d ng các m c lãi su t huy đ ng cao và
h p d n h n các lo i huy đ ng v n không k h n, tuy nhiên n u áp d ng m c lãi su t cao thì t h n chí phí huy đ ng v n s cao
Trang 29Dùng v n huy đ ng có k h n đ so sánh v i t ng ngu n v n đ đánh giá tính
n đ nh c a t ng ngu n v n mà ngân hàng huy đ ng đ c tránh r i ro thanh kho n Tóm t t theo công th c sau:
Nhìn vào công th c ghi bên trên, ta th y n u t tr ng v n huy đ ng có k h n trong t ng ngu n v n huy đ ng chi m t l cao t c là NHTM ph i tr m t m c chi phí
tr lãi l n, đáng k đ có đ c quy n s d ng ngu n v n đó trong ho t đ ng kinh doanh b i l ngu n v n huy đ ng t ng ng v i k h n càng dài thì lãi su t áp d ng
s càng cao và càng h p d n; n u t tr ng v n huy đ ng có k h n trong t ng ngu n
v n huy đ ng là th p t c là ngu n v n không k h n chi m t tr ng cao trong t ng ngu n v n huy đ ng, có ngh a là NHTM đang s h u m t ngu n v n r do chi phí huy
đ ng v n không k h n th p
1.2.2.2 H s đòn b y tài chính
H s này đ c xác đ nh b ng cách: dùng t ng ngu n v n huy đ ng chia v n
ch s h u; h s này đ c tóm t t theo công th c sau:
Nhìn vào công th c, n u h s đòn b y tài chính càng nh thì V n ch s h u càng l n, V n ch s h u l i là ngu n v n không hoàn tr đi u đó có ngh a là kh
n ng tài chính càng t t, t c là huy đ ng v n có hi u qu , ng c l i n u t l này càng cao t c là ngân hàng đang có m t kho n n l n t c là t ng v n huy đ ng l n, trong khi đó thì V n ch s h u nh n u có b t c bi n đ ng nào b t l i xãy ra thì s b m t thanh kho n Thông th ng h s đòn b y tài chính này n m trong kho ng t 12-18
Trang 30phí huy đ ng v n càng th p thì ngân hàng s kinh doanh có lãi, t c là huy đ ng v n có
hi u qu , ng c l i n u chi phí huy đ ng v n càng cao thì ngân hàng kinh doanh không có lãi t c là huy đ ng v n không có hi u qu Tuy nhiên, vi c h th p chi phí
tr lãi là m t v n đ nan gi i vì nó là m c chi phí cao nh t trên c chí phí nhân l c, chi phí qu n lý và các chi phí khác, chi phí tr lãi ph thu c vào nhi u y u t nh m c cung ti n g i, kh n ng c nh tranh c a ngân hàng, lãi su t cho vay, chênh l ch gi a lãi
su t huy đ ng và lãi su t cho vay…
Tìm ra ph ng pháp xác đ nh chi phí huy đ ng v n thích h p r t h u ích cho ngân hàng đ xây d ng m t chính sách kinh doanh có hi u qu Có 3 ph ng pháp xác
đ nh chi phí huy đ ng v n th ng đ c các NHTM áp d ng nh sau:
Ph ng pháp chi phí v n bình quân (chi phí huy đ ng v n bình quân)
ây là ph ng pháp thông d ng nh t đ tính chi phí v n c a NHTM Ph ng pháp này chú tr ng vào c c u h n h p các ngu n v n mà ngân hàng đã huy đ ng trong quá kh và xem xét m c lãi su t mà th tr ng đòi h i ngân hàng ph i tr cho
Chi phí tr lãi: chi phí này bao g m ti n l ng và các chi phí qu n lý gián ti p,
m c d tr b t bu c theo quy đ nh, phí b o hi m ti n g i, chi phí d phòng r i ro tín
d ng Nh v y, t su t sinh l i t i thi u đ bù đ p chi phí đ c tính nh sau:
Công th c trên có ngh a là thu nh p t các tài s n sinh l i t i thi u ph i b ng t
l này đ bù đ p t ng chi phí huy đ ng v n
Trang 31Tuy nhiên, đ ngân hàng nh n đ c s ng h c a c đông thì ph i đ m b o có
t su t sinh l i t i thi u đ c tính nh sau:
(t su t sinh l i sau thu cho c đông/ ( 1- thu su t )* ( v n c đông/tài s n sinh l i )
Ph ng pháp này đ n gi n nh ng ch nhìn v quá kh đ xem xét chi phí huy
đ ng v n Trong khi đó, ph n l n các quy t đ nh kinh doanh c a ngân hàng là cho
hi n t i và t ng lai D i đây là ph ng pháp tính chi phí huy đ ng v n có b c c i
ti n h n:
Ph ng pháp chi phí huy đ ng v n c n biên ( chi phí biên)
Là chi phí b ra đ có thêm m t đ ng v n huy đ ng D a vào chi phí biên, NHTM xác đ nh m c l i nhu n t i thi u c n đ t đ c t nh ng tài s n có thêm t ngu n v n huy đ ng t ng thêm
Hay nói cách khác, chi phí biên = thay đ i trong t ng chi phí = lãi su t m i *
t ng s huy đ ng theo lãi su t m i - lãi su t c * t ng s huy đ ng theo lãi su t c
B c 3: Xác đ nh chi phí lãi và phi lãi c a m i ngu n v n
B c 4: T p h p chi phí lãi c a t t c ngu n v n xác đ nh t ng quan v i t ng ngu n v n huy đ ng
Trang 32Tóm t t chi phí huy đ ng v n theo công th c d i đây
Trong đó
1.3 Các y u t nh h ng đ n hi u qu huy đ ng v n c a các ngân hàng
th ng m i
có th đ a ra các y u t nh h ng đ n hi u qu huy đ ng v n c a NHTM, tác gi đã s d ng ph ng pháp h i ý ki n chuyên gia là nh ng th y, cô đã tr c ti p
gi ng d y t i tr ng H Kinh T TP HCM, khoa ngân hàng, đ c bi t là PGS TS Nguy n ng D n – giáo viên h ng d n c a tác gi , ngoài ra tác gi còn tham kh o ý
ki n c a các nhà lãnh đ o ngân hàng là: Ông Tr n V n Minh – giám đ c Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam chi nhánh Tân Bình, Ông Nguy n V Toàn – phó giám đ c Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam chi nhánh Tân Bình, bà L u Th
Ng c Qu nh – tr ng PGD Tân S n Nhì - Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam chi nhánh Tân Bình
Các y u t đ c nêu d i đây nh : y u t t phía ngân hàng, y u t t phía khách hàng và y u t khách quan t môi tr ng tr c h t s nh h ng đ n ngu n
v n huy đ ng c a ngân hàng c ng nh nh h ng đ n hi u qu huy đ ng v n c a các
đ nh ti n g i c a khách hàng thì ph i ch u áp l c l n v vi c gia t ng chi phí, gi m l i nhu n Tuy nhiên, tr c s canh tranh gay g t gi a các ngân hàng v i nhau đ thu hút ngu n v n ti n g i, vi c duy trì lãi su t c nh tranh là đi u khó tránh kh i Các ngân hàng c nh tranh v i nhau đ thu hút ngu n v n ti n g i không ch gi a các ngân hàng
Trang 33v i nhau mà còn v i các qu tín d ng (lãi su t huy đ ng v n ti n g i các qu tín
d ng th ng cao h n so v i các NHTM, m c chênh l ch kho ng t 0.5 %- 1 % các
k h n)
Ch ng trình khuy n mãi và chính sách c nh tranh khách hàng
Ngoài y u t lãi su t – là công c quan tr ng trong vi c huy đ ng v n ti n g i thì ch ng trình khuy n mãi c a các NHTM nh : lãi su t c ng thêm bên ngoài lãi su t công b c a ngân hàng, t ng ti n m t, t ng quà b ng hi n v t nh : áo m a, túi xách,
ly, tách trà, t ng quà khi đ n ngày sinh nh t; t ng phi u mua hàng các trung tâm mua
s m, siêu th ; quay s trúng th ng … s thu hút thêm nhi u khách hàng g i ti n Do
th hi u c a khách hàng r t đa d ng nên tùy theo phân khúc th tr ng, tùy theo đ i
t ng khách hàng mà ngân hàng nên tri n khai ch ng trình khuy n mãi phù h p
M c đ c nh tranh trong l nh v c tài chính – ngân hàng ngày càng tr nên gay
g t thì t h n th ph n c a ngân hàng s gi m đi Do v y, các NHTM mu n thu hút
đ c v n thì c n ph i t ng c ng các gi i pháp và chính sách linh ho t nh m đáp ng nhu c u khách hàng
V trí c a ngân hàng
Ngân hàng nên l a ch n tr s c ng nh các phòng giao d ch v trí đông dân
c nh m t o đi u ki n thu n ti n cho vi c đi l i c a khách hàng, n u nh kho ng cách
t nhà đ n ngân hàng này g n thì s đ c khách hàng u tiên ch n l a giao d ch b i vì
nó s r t an toàn và thu n ti n; n u ngân hàng g n các tr ng h c thì s thu hút
đ c các lo i ti n g i không k h n t các gi ng viên, h c sinh, sinh viên; m t ví d
c th nh : ngân hàng TMCP Ph ng ông có phòng giao d ch đ t t i tr ng H Kinh T Tp HCM, r t thu n ti n cho các sinh viên đóng h c phí, các gi ng viên c a
Trang 34Các s n ph m d ch v ngân hàng đi n t h tr nghi p v huy đ ng v n
V i s phát tri n nhanh chóng c a công ngh thông tin, các s n ph m d ch v ngân hàng đi n t c a ngân hàng ngày càng hi n đ i hóa Vì v y, ngân hàng đã k t
h p các s n ph m ngân hàng đi n t này đ h tr khách hàng ki m tra thông tin v lãi
su t, các s n ph m ti t ki m trên các website c a các ngân hàng b ng Internetbanking…nh ng ngân hàng nào đáp ng m c đ th a mãn c a khách hàng càng cao thì thu hút ti n g i và các d ch v khác c a ngân hàng nhi u
C s v t ch t k thu t
M t NHTM có tr s kiên c , b th , m ng l i các chi nhánh r ng kh p cùng các trang thi t b và công ngh hi n đ i… s t o c m giác thoái mái, tin t ng vào ngân hàng và s thu hút đ c ngu n v n huy đ ng
Th ng hi u và hình nh ngân hàng
Ngân hàng nào có hình nh t t và th ng hi u m nh góp ph n đáng k trong
vi c thu hút khách hàng đ n g i ti n i u này xu t phát t đ c thù ho t đ ng c a ngân hàng d a trên n n t ng ni m tin c a khách hàng Hình nh và th ng hi u mang
l i ni m tin cho công chúng khi n h không ng n ng i g i ti n
Th i gian th c hi n giao d ch v i khách hàng c a ngân hàng
NHTM có quy trình làm vi c h p lý, nhân viên có trình đ chuyên môn gi i và công ngh t t thì th i gian th c hi n giao d ch v i khách hàng s r t nhanh chóng và
t t y u là làm hài lòng khách hàng, đây c ng là y u t quan tr ng trong vi c thu hút khách hàng đ n giao d ch c ng nh thu hút ti n g i t khách hàng Ngoài ra, các m u
ch ng t giao dch đ n gi n s t o c m giác thu n ti n và đ n gi n cho khách hàng
đ n giao d ch nh v y thì th i gian giao d ch r t nhanh chóng
K n ng giao ti p v i khách hàng và tác phong làm vi c c a nhân viên
M t NHTM chuyên nghi p thì tác phong làm vi c c a nhân viên c ng ph i chuyên nghi p Tâm lý chung là khi khách hàng đ n giao d ch n u đ c ph c v nhanh chóng, tác phong làm vi c c a nhân viên ngân hàng r t chuyên nghi p thì s r t hài lòng Vì v y, NHTM c n xây d ng đ i ng nhân s chuyên nghi p đ đáp ng nhu
c u càng cao c a khách hàng
Trang 35K n ng giao ti p khách hàng là y u t quan tr ng không ch đ i v i các NHTM mà còn quan tr ng v i c các công ty trong l nh v c th ng m i d ch v b i vì nhân viên có k n ng giao ti p t t thì s có kh n ng gi chân đ c khách hàng c lôi kéo đ c khách hàng m i
Tính ch t s h u c a ngân hàng và quy mô v n ch s h u
Y u t tính ch t s h u nh h ng tr c ti p b i mô hình qu n lý Hi n nay các ngân hàng TMCP thu c khu v c Nhà n c đ c khách hàng đánh giá là an toàn h n
so v i các ngân hàng TMCP thu c khu v c t nhân
Quy mô v n ch s h u đ c xem là b c đ m ch ng đ s s t gi m giá tr tài
s n c a NHTM Vì v y, v n t có càng cao thì kh n ng an toàn trong ho t c a ngân
hàng càng cao
1.3.2 Y u t bên ngoài ngân hàng
1.3.2.1 Y u t khách quan t môi tr ng
L m phát
L m phát làm gi m s c mua c a đ ng ti n L m phát gây nh h ng tiêu c c
đ n vi c huy đ ng v n Xu h ng lúc này là ng i có v n nhàn r i s đi tìm kênh đ u
t khác mà không nh h ng đ n s m t giá c a đ ng ti n nh vàng, b t đ ng s n…
S n đ nh v chính tr
Có tác đ ng r t l n vào tâm lý và ni m tin c a ng i g i ti n N u chính tr
qu c gia n đ nh, ng i dân s tin t ng g i ti n vào ngân hàng đ dành cho t ng lai
Môi tr ng kinh t và v n hóa
V môi tr ng kinh t : đ c hi u là các y u t : t c đ t ng tr ng kinh t , thu
nh p qu c gia, t l th t nghi p… s phát tri n hay không phát tri n c a n n kinh t có tác đ ng r t l n đ n kh n ng huy đ ng c a các ngân hàng Môi tr ng kinh t n đ nh thì ngu n v n huy đ ng c a ngân hàng càng cao
V môi tr ng v n hóa: đ c đ c p đây là thói quen sinh ho t và thói quen
s d ng ti n c a khách hàng Tùy theo đ c tr ng này mà m i vùng mi n, m i qu c gia
đ u l a ch n hình th c nh : gi ti n nhà hay g i ngân hàng Thông th ng các
n c phát tri n ho c các t nh thành ph l n thì ng i dân ít s d ng ti n m t, ph n
Trang 36l n các giao d ch đ u thông qua ngân hàng, còn ng c l i các n c đang phát tri n thì ch y u dùng ti n m t, tích tr vàng là ch y u
Chính sách tài chính, ti n t và các quy đ nh c a chính ph , c a Ngân hàng Nhà n c (NHNN)
Gây nh h ng t i kh n ng thu hút v n và hi u qu huy đ ng v n S thay
đ i1c trong chính sách tài chính, chính sách ti n t c a NHNN nh h ng đ n hi u
qu huy đ ng v n nh : quy đ nh tr n lãi su t huy đ ng, tr n lãi su t cho vay…
i th c nh tranh Ngành ngân hàng là m t trong nh ng ngành có m c đ c nh tranh cao và ngày càng ph c t p, s l ng ngân hàng đ c phép ho t đ ng ngày càng nhi u trong khi đó ngu n v n nhàn r i thì có gi i h n t đó làm m t tính đ c quy n c a h th ng ngân hàng và nh h ng đ n hi u qu huy đ ng v n Thông th ng các ngân hàng c nh tranh b ng các chính sách ch m sóc khách hàng t t, lãi su t huy đ ng h p d n ( y u t này thu c v ngân hàng, đã đ c th hi n y u t nh h ng đ n hi u qu huy đ ng
v n thu c v ngân hàng)
1.3.2.2 Y u t t phía khách hàng
Y u t ti t ki m c a khu v c dân c
Ho t đ ng huy đ ng v n c a Ngân hàng ch y u đ c hình thành t vi c huy
đ ng các ngu n ti n t nhàn r i trong dân c ây là l ng ti n nhàn r i ch y u có
đ c do vi c ng i dân ti t ki m tiêu dùng hi n t i đ k v ng s đ c chi tiêu nhi u h n trong t ng lai Do đó công tác huy đ ng v n c a Ngân hàng ch u nh
h ng r t l n c a y u t này N u không có ti t ki m thì s không có v n đ đ u t cho s n xu t và ng c l i Y u t ti t ki m t khu v c dân c l i ph thu c vào thu
nh p c ng nh thói quen chi tiêu b ng ti n m t c a khách hàng
Thu nh p và thói quen chi tiêu ti n m t c a khách hàng
Nh ng ng i có thu nh p càng cao thì có kh n ng g i ti t ki m càng nhi u
h n so v i nh ng ng i có thu nh p th p Ngoài ra, thói quen chi tiêu b ng ti n m t
c a khách hàng c ng nh h ng đ n vi c NHTM có huy đ ng đ c nhi u v n hay không N u thói quen chi tiêu b ng ti n m t c a khách hàng gi m d n theo xu h ng
Trang 37phát tri n không dùng ti n m t c a đ t n c thì NHTM s t ng thêm đ c ngu n v n huy đ ng t nhóm khách hàng tr c đây quen s d ng ti n m t nay chuy n sang thanh toán qua NHTM
Trình đ h c v n c a khách hàng
Khách hàng có trình đ h c v n càng cao thì càng có nhu c u thanh toán qua ngân hàng Nhóm khách hàng đi làm và nh n l ng qua ngân hàng h c ng có thói quen không s d ng ti n m t, h am hi u các d ch v ngân hàng và s có lúc h s g i
ti t ki m
1.4 Kinh nghi m huy đ ng v n ti n g i có hi u qu c a m t s Ngân hàng TMCP n c ngoài và ngân hàng TMCP Vi t Nam
Liên quan y u t đ i th c nh tranh trong ph n các y u t nh h ng đ n hi u
qu huy đ ng v n c a các NHTM (m c 1.3.2.1 y u t khách quan t môi tr ng), đ huy đ ng v n có hi u qu thì ngoài n ng l c c a b n thân các NHTM thì các NHTM
c ng c n xem các đ i th c nh tranh c a mình đã có nh ng kinh nghi m gì đ có th giành đ c th ph n D i đây là m t s kinh huy nghi m huy đ ng v n ( có s khác
bi t v các s n ph m d ch v c a m i ngân hàng – đi u đó làm nên s thành công c a
t ng ngân hàng )
H u h t các ngân hàng TMCP n c ngoài t i Vi t Nam đ u có các hình th c huy đ ng v n t ng t nh nhau, các s n ph m huy đ ng v n ti n g i ít, không đa
d ng h n so v i các s n ph m huy đ ng v n c a các ngân hàng th ng m i trong n c
và ph n l n dành cho các đ i t ng khách hàng có thu nh p cao, tuy nhiên nh vào chính sách d ch v khách hàng c ng v i tác phong chuyên nghi p, các ngân hàng này
c ng đ t đ c hi u qu huy đ ng v n ti n g i cao C th là Citibank và ngân hàng ANZ
1.4.1 Kinh nghi m huy đ ng v n t Citibank
Nhìn chung các s n ph m huy đ ng ti n g i c a Citibank không nhi u, ch có hai lo i s n ph m huy đ ng ti n g i là: “ ti n g i linh ho t Citibank ” và “ ti n g i có
k h n Citibank ” tuy nhiên ti n ích mà các s n ph m này mang l i cho khách hàng r t cao, các ti n ích mà khách hàng nh n đ c n u s d ng s n ph m huy đ ng v n c a Citibank nh :
Trang 38 K h n đa d ng t : nhi u k h n khác nhau phù h p v i nhu c u qu n lý tài s n
c a khách hàng nh : 1 tu n, 2 tu n, 3 tu n, 1 tháng, 2 tháng, 3 tháng, 6 tháng, 9 tháng
ho c 12 tháng
Không b ph t trong tr ng h p đóng tài kho n tr c h n
Nh n sao kê t ng h p hàng tháng
Thông báo đáo h n mi n phí b ng email và tin nh n SMS
S d t i thi u ban đ u là 20.000.000 VND ho c 2.000 USD
Phân tích cách th c huy đ ng v n ti n g i c a Citibank ta th y Citibank có
nh ng kinh nghi m mà hi n nay Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam ch a th c
hi n nh sau:
Ngân hàng này có s phân khúc th tr ng rõ r t, đ i t ng ph c v là nh ng khách hàng có thu nh p cao nên s d t i thi u huy đ ng là 20.000.000 VND ho c 2.000 USD
Chi phí huy đ ng v n r vì Citibank áp d ng lãi su t huy đ ng th p
Citibank k t h p đ c các s n ph m d ch v h tr cho huy đ ng v n nh : thông báo ngày đáo h n qua SMS cho khách hàng, g i sao kê t ng h p hàng tháng cho khách hàng qua email và hoàn toàn mi n phí
Ngoài ra, Citibank không thu phí ph t trong tr ng h p khách hàng t t toán ti t
ki m tr c h n
1.4.2 Kinh nghi m huy đ ng v n t ngân hàng ANZ
C ng t ng t nh các hình th c huy đ ng v n ti n g i mà Citibank đang áp
d ng thì ngân hàng ANZ c ng có nh ng hình th c huy đ ng v n nh : “ tài kho n ti t
ki m tr c tuy n ” và “ ti n g i ti t ki m t i qu y, các hình th c huy đ ng v n c a ngân hàng ANZ không đa d ng, tuy nhiên khách hàng có th có đ c nh ng ti n ích
nh :
Các lo i ti n t đa d ng nh : VND, AUD, EUR, GBP
N u m ti t ki m tr c tuy n thì đ c h ng lãi su t cao h n m c lãi su t huy
đ ng t i qu y giao d ch c a ngân hàng
Phân tích cách th c huy đ ng v n ti n g i c a Citibank ta th y Citibank có
nh ng kinh nghi m mà hi n nay Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam ch a th c
hi n nh sau:
Trang 39 Ngân hàng này có s phân khúc th tr ng rõ r t, đ i t ng ph c v là nh ng khách hàng có thu nh p cao nên s d t i thi u huy đ ng là 50.000.000 VND ho c 2.500 USD
Lãi su t huy đ ng áp d ng cho ti t ki m tr c tuy n cao h n ti t ki m đ c m
t i qu y giao d ch c a ngân hàng vì ngân hàng không t n chi phí in n s ti t ki m và ANZ khuy n khích khách hàng g i ti t ki m tr c tuy n
Chi phí huy đ ng v n r vì Citibank áp d ng lãi su t huy đ ng th p
ti t ki m không k h n lãi su t b c thang, ti t ki m có k h n thông th ng, ti t ki m
có k h n lãi su t b c thang, ti t ki m lãi su t linh ho t, ti t ki m tích l y thông
th ng, ti t ki m tích l y đa n ng, ti t ki m tích l y - phát l c b o tín, ti t ki m tích
lu cho con, ti n g i k t h p, ti n g i u đãi t giá, ti n g i b o hi m t giá, tài kho n
du h c c, Gi y t có giá
Khách hàng g i ti n t i Vietinbank n u tham gia ti t ki m tích l y – phát l c
b o tín v a đ c h ng lãi v a đ c h ng quy n l i b o hi m nhân th
V i các s n ph m tích l y thì khách hàng có th n p thêm ti n tr h n 10 ngày
so v i ngày đáo h n, t ng thêm ti n ích cho khách hàng, ti t ki m đ c chi phí in n
s ti t ki m
Phân tích cách th c huy đ ng v n ti n g i c a Vietinbank ta th y Vietinbank có
nh ng kinh nghi m mà hi n nay Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam ch a th c
hi n nh sau:
Trang 40 Lãi su t huy đ ng c a Vietinbank cao h n so v i lãi su t huy đ ng c a Ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i th ng Vi Nam ( Vietcombank) tuy nhiên không vì
v y mà chi phí huy đ ng v n c a Vietinbank cao h n các ngân hàng khác vì ngân hàng này có m t s s n ph m đ c bi t nh : “ ti n g i k t h p ” đây là gói s n ph m
k t h p gi a ti n g i và ti n vay, theo đó khi g i ti n t i Vietinbank, ch tài kho n
ho c ng i thân s đ c h ng lãi su t cho vay t i Vietinbank Nh v y, v i gói s n
ph m này Vietinbank v a ch đ ng đ c lãi su t huy đ ng v a ch đ ng đ c lãi su t cho vay
ki m tích l y b o an, trái phi u b ng VND/USD
Phân tích cách th c huy đ ng v n ti n g i c a BIDV ta th y BIDV có nh ng kinh nghi m mà hi n nay Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam ch a th c hi n
nh sau:
Phân khúc th tr ng dành cho các nhóm khách hàng d i 18 tu i, đây là nhóm khách hàng ít đ c quan tâm đ n mà h u h t các NHTM ch a khai thác h t
ti m n ng t nhóm khách hàng này
Chi phí huy đ ng v n dành cho phân khúc th tr ng khách hàng d i 18 tu i
r vì h u h t ch a quan tâm đ n lãi su t huy đ ng ch y u là ti n đ dành nên lãi su t huy đ ng th p