Ch ng 2:ăC ăs ălỦăthuy tăvƠămôăhìnhănghiênăc u:ăTrìnhăbƠyăkháiăni măvƠăcácăy uă t ăc aămarketingămix,ăliênăt ngăth ngăhi u,ăcácănghiênăc uătr căđơy,ăđ ăxu tămôăhìnhănghiênăc uăvƠăđ ăxu t
Trang 3L I CAM OAN
Tôiăxinăcamăđoanălu năv năth căs ă" nh h ng c a m t s y u t marketing
mix lên liên t ng th ng hi u c a khách hàng t ch c: tình hu ng c a Ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i t i Tp.H Chí Minh" là k t qu c a quá trình
h c t p, nghiên c u khoa h căđ c l p và nghiêm túc c a cá nhân Tôi
Các s li uăđ c nêu trong lu năv năđ c trích ngu nărõărƠngăvƠăđ c thu th p
t th c t ,ăđángătinăc y,ăđ c x lý trung th c và khách quan
K t qu nghiên c u trong lu năv nălƠătrungăth căvƠăch aăđ c công b trong
b t k công trình nghiên c u nào khác
Tp H Chí Minh, tháng n mă2014
Ng i th c hi n
Tr n Th Thu Huy n
Trang 4M C L C
TRANG PH BÌA
L IăCAMă OAN
M C L C
DANH M C CÁC CH VI T T T
DANH M C CÁC B NG BI U
DANH M C CÁC HÌNH V
TÓM T T
CH NGă1: T NG QUAN V TÀI NGHIÊN C U 1
1.1 LÝDOCH N TÀI 1
1.2 M CTIÊUC A TÀI 2
1.3 IT NGNGHIÊNC UVÀPH MVINGHIÊNC U 3
1.4 PH NGPHÁPNGHIÊNC U 4
1.5 ÝNGH AKHOAH CVÀTH CTI NC A TÀI 4
1.6 C UTRÚCC ALU NV N 5
CH NGă2:ăC ăS LÝ THUY T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U 6
2.1 MARKETINGMIXVÀCÁCTHÀNHPH NC AMARKETINGMIX 6
2.1.1 Khái ni m marketing mix 6
2.2 LIÊNT NGTH NGHI U 12
2.3 M TS NGHIÊNC UTR C ỂY 15
2.4 MÔHÌNHNGHIÊNC U 20
2.4.1 xu t mô hình nghiên c u 20
Trang 52.4.2 Các gi thuy t k v ng v tác đ ng c a các y u t c a marketing mix
đ n liên t ng th ng hi u 20
2.5 THANG O CS D NGTRONGMÔHÌNHNGHIÊNC U 24
CH NGă3:ăTHI T K NGHIÊN C U 26
3.1 QUYTRÌNHNGHIÊNC U 26
3.2 TH CHI NNGHIÊNC U 27
3.2.1 Nghiên c u s b 27
3.2.2 Hi u chnh thang đo d a trên nghiên c u s b 28
3.3 THI TK B NGCÂUH I 32
3.4 THI TK M U 32
3.4.1 T ng th 32
3.4.2 Ph ng pháp ch n m u 32
3.4.3 Kích th c m u 33
3.5 K HO CHPHÂNTÍCHD LI U 34
3.5.1 Ki m tra đ tin c y c a thang đo 34
3.5.2 Phân tích nhân t khám phá EFA 34
3.5.3 Phân tích t ng quan 35
3.5.4 Phân tích h i quy tuy n tính b i 35
CH NGă4ă:ăK T QU NGHIÊN C U 36
4.1 T NGH PK TQU M UKH OSÁT 36
4.2 TH NGKÊMÔT 37
4.2.1 Các đ c tr ng m u 37
4.2.2 Th ng kê mô t 38
Trang 64.3 ỄNHGIÁTHANG OB NGH S TINC YCRONBACH’SALPHA
39
4.4 PHÂNTÍCHNHÂNT KHÁMPHÁEFA 43
4.4.1 K t qu phân tích nhân t khám phá EFA – Ki m tra tính đ n h ng c a các thang đo 43
4.4.2 K t qu phân tích nhân t khám phá EFA – Ki m tra giá tr h i t và giá tr phân bi t c a thang đo 45
4.5 PHỂNăTệCHăT NGăQUAN 47
4.5.1 Ki m đ nh h s t ng quan Pearson 47
4.5.2 Phân tích h i quy b i 50
CH NGă5:ăK T LU N VÀ KI N NGH 53
5.1 TÓMT TK TQU VÀTH OLU N 53
5.2 ịNGGÓPC ANGHIÊNC U 54
5.2.1 óng góp t lý thuy t 54
5.2.2 So sánh v i th c ti n 54
5.2.3 Hàm ý cho nhà qu n tr marketing 57
5.3 H NCH VÀH NGNGHIÊNC UTI PTHEO 59
5.3.1 H n ch 59
5.3.2 ả ng nghiên c u ti p theo 59
Trang 7DANH M C CÁC CH VI T T T
ANOVA : Analysis of Variance ậ Phơnătíchăph ngăsai
EFA : Exloratory Factor Analysis ậ Phơnătíchănhơnăt ăkhámăpháă
KMO : Kaiser- Myer- Olkin ậ H s dùng xem xét s thích h p
c a phân tích nhân t
NH : Ngân hàng
MB :ăNgơnăhƠngăth ngăm iăc ăph năQuơnăđ i
Sig : Significance Level ậ M căỦăngh a
SPSS : Statistical Package for Social Sciences ậ Ph năm măx ălỦ
th ngăăkêădùngătrongăcácăngƠnhăkhoaăh căxƣăh i
TMCP :ăTh ngăm iăc ăph n
VIF : Variance Inflation Factor - H ăs ăphóngăđ iăph ngăsai
ă :ăH ăs ăBetaăchu năhóa
Trang 8DANH M C CÁC B NG BI U
B ng 2 1 - T ng h p m t s nghiên c uătr căđơy: 18
B ng 2.2 - Thangăđoăcácăbi năđ c l p và bi n ph thu c 24
B ng 3.1 - Thangăđoăhìnhă nh chi nhánh/phòng giao d ch 29
B ng 3 2 - Thangăđoăm ngăl i chi nhánh/phòng giao d ch 30
B ng 3 3 ậ Thangăđoăchiătiêuăqu ng cáo 30
B ng 3 4 - Thangăđoăgiáăkhuy n mãi 31
B ng 3 5 - Thangăđoăliênăt ngăth ngăhi u 31
B ng 4 1 - Cácăđ cătr ngăm u 37
B ng 4 2: K t qu th ng kê mô t 38
B ng 4 3- K t qu đánhăgiáăđ tin c yăthangăđoăcácăbi năđ c l p 40
B ng 4 4- K t qu đánhăgiáăđ tin c yăthangăđoăcácăbi n ph thu căbanăđ u 41
B ng 4 5- K t qu đánhăgiáăđ tin c yăthangăđoăcácăbi n ph thu c sau khi lo i thangăđoăắLT 6Ằ 42
B ng 4 6 - K t qu phân tích nhân t t ngăthangăđoăriêngăbi t các y u t đ c l p 43 B ng 4 7- K t qu phân tích nhân t t ngăthangăđoăriêngăbi t các y u t ph thu c 44
B ng 4 8- K t qu phân tích nhân t EFA bi năđ c l p 45
B ng 4 9- K t qu phân tích nhân t EFA bi n ph thu c 46
B ng 4 10- K t qu ki măđ nh h s t ngăquanăPearson 48
B ng 4 11- K t qu h i quy bi năđ c l p và bi n ph thu c 50
Trang 9DANH M C CÁC HÌNH V
Hình 2 1 - 4P trong marketing mix (Carthy, 1960) 7 Hình 2 2 - Mô hình nhăh ng c a nh ng n l c ti p th đ n hình nhăth ngăhi u
và nh n bi tăth ngăhi u c a Di p Th Ph ngăTh o (2011) 15
Hình 2 3 - Mô hình nhăh ng c a các y u t c aămarketingămixăđ n nh n th c
v giá tr , trung thành v iăth ngăhi uăvƠăliênăt ngăth ngăhi u c a Boonghee
Yoo, Naveen Donthu và Sungho Lee (2000) 16 Hình 2 4 - Mô hình hi u qu các nh ng chi năl c ti p th v i hình nh doanh
nghi p và tài s năth ngăhi uănh ăm t l i th c nh tranh b n v ng c a Alireza
Amini, Mahdi Darani, Minoo Afshani, Zahra Amini (2012) 17 Hình 2 5 ậ xu t mô hình nghiên c u 20
Hình 3.1 - Quy trình nghiên c u 27
Trang 10TÓM T T
ơyă lƠă m t nghiên c uă đ nhă l ng v s liênă t ngă th ngă hi u (brand
associasions) Nghiên c u này nh măxácăđ nh các nhân t marketingămixătácăđ ng
đ năliênăt ngăth ngăhi u c a khách hàng t ch c t i ngân hƠngăth ngăm i c
ph năQuơnă iătrênăđ a bàn Thành ph H Chí Minh
Mô hình nghiên c uănƠyăđ c xây d ng d aătrênăcácăc ăs lý thuy t mà các
tác gi t ng h păđ c Nghiên c uăđ c th c hi năquaă02ăgiaiăđo n: nghiên c uăs ă
b và nghiên c u chính th c Th nh t, nghiên c uăs ăb đ đi u ch nhăthangăđo,ă
thêm ho c b t các bi n Th hai, nghiên c u chính th că đ c th c hi n b ng
ph ngăphápăđ nhăl ng m u kh o sát 200ăkháchăhƠngăđ i di n cho t ch c giao
d ch t iăngơnăhƠngăth ngă m i c ph năQuơnă iătrênăđ a bàn thành ph H Chí
Minh, m c tiêu phân tích là ki mătraăđ tin c y, ki mătraătínhăđ năh ng, giá tr
phân bi t và h i t c aăthangăđo.ă
Trong nghiên c u có 04 gi thuy tăđ căđ aăvƠoăki măđ nh K t qu h i quy
cho th y có 03 gi thuy t đ u đ c ch p nh n, 01 gi thuy t b bác b ă Quaă đó,ă
nghiên c u cho th y các nhân t c aămarketingămixălƠăắHình nh chi nhánh/phòng
giao dch”, “M ng l i chi nhánh/phòng giao d ch”, “Chi tiêu qu ng cáo” và
“Ảiá khuy n mãi”đ uă cóă tácă đ ng tích c că đ n “Liên t ng th ng hi u” c a
khách hàng t ch c
Nghiên c uănƠyăc ngăcóăm t s h n ch v cách l y m u và ph m vi l y m u
Cách l y m uăđ c th c hi n trong nghiên c u này là cách l y m u thu n ti n, nên
m că đ đ i di n cho t ng th không cao Ngoài ra, ph m vi l y m u ch y u
thành ph H Chí Minh nên kh n ngăkháiăquátăhóaăd li u cho t ng th s có th
d năđ n nh năđ nh sai l m
Bên c nh m t s h n ch nh tăđ nh, k t qu nghiên c uănƠyălƠăc ăs cho các
nghiên c u ti pătheo,ăđ ng th iăđ aăraăcácăgi i pháp c th đ ngân hàngăth ngă
m i c ph nă Quơnă i nói riêng, h th ng ngân hàng nói chung và các doanh
Trang 11nghi p xem xét và quy tă đ nh th c hi n nh mă nơngă caoă liênă t ngă th ngă hi u
trong th i gian s p t i
Trang 12CH NG 1: T NG QUAN V TÀI NGHIÊN C U 1.1 Lụ DO CH N TÀI
b t c đơu trên th gi i, các doanh nghi păđ u có chung m t m căđíchălƠă
t ngăth ph n và l i nhu n,ăđi u này ch đ c th c hi n khi h th ng cu c trong vi c dƠnhă đ că tơmă tríă kháchă hƠngă vƠă cácă côngă tyă thƠnhă côngă đ uă đƣă n m tr i nh ng
kinh nghi măcayăđ ng v đi u này.ă ơyălƠăcôngăvi c không h đ năgi n b i hàng ngƠyăcóăđ n hàng nghìn, hàng v năth ngăhi uătrênăcácăph ngăti n truy n thông
đ i chúng, nhi uăđ n n i khách hàng không th nh h t b i qu th i gian ít i c a mình.ăDoăđó,ăch có thành công trong vi c chi m đ c v trí trong tâm trí khách
hàng b ng cách t oăraăliênăt ngăth ngăhi u m iăcóăc ăh i phát tri n th ph n và
t ngăl i nhu n cho doanh nghi p
Trong kinh doanh, khái ni mă liênă t ngă th ngă hi u t lơuă đƣă tr nên quá
quen thu c và kh ngăđ nh t m quan tr ng c aănóăđ i v i s thành b i c a s n ph m
nói riêng và c a doanh nghi p nói chung N u m t doanh nghi p xây d ngăđ c
th ngăhi uăcóăliênăt ng t t,ăngh aălƠăcóănh ng thu cătínhălỦăt ng nh t mang tính
tích c c mà m iăng iăngh ăt i khi h nghe ho c nhìnătênăth ngăhi u.ăLúcănƠy,ăđ i
th c nh tranh s r tăkhóăkh nătrongăvi c t n công và s t oăraăđ c m t rào c n
v ng ch c cho nh ngăđ i th c nh tranh m i Hi nănay,ăđƣăcóăr t nhi u nhà qu n tr
marketing coi vi c xây d ng và phát tri nă liênă t ngă th ngă hi u là m t trong
nh ng nhi m v quan tr ngăhƠngăđ u nh măđánhăb iăcácăđ i th c nh tranh Tuy nhiên,ăc ngăcònăcóăr t nhi u nhà qu n tr marketingăch aăth c s nh n th căđ c
t m quan tr ng c aăliênăt ngăth ngăhi u V i m căđíchăgiúpăchoăcácăth ngăhi u ắchi m d ngẰăđ c nh ngăliênăt ng t t trong tâm trí khách hàng hi n có r t nhi u
y u t liênăquanănh ătr i nghi m c a khách hàng v hình nh b ngoƠiăc ngănh ă
ch tăl ng, giá c , d ch v ầc aăth ngăhi u, marketing mix t lơuăđ c xem là
công c duy nh t, h u hi u nh t trong vi c t oăraăliênăt ngăth ngăhi u cho khách
hàng nh m chi n th ngăđ i th c nh tranh
Trang 13M t khác, theo th c t hi nă nay,ă cácă kháchă hƠngă th ngă liênă t ngă th ngă
hi u theo cách khác v i m cătiêuăđ raăbanăđ u c a ch doanh nghi p Vì th , đơyălƠă
nhi m v đòiăh i các nhà qu n tr marketing ph i có s n l c và sáng t oăv t b c
trong vi c xây d ng các chi năl c marketing mix phù h p v i m căđíchăgiúpăchoă
th ngăhi uăđ tăđ c s liênăt ngăđúngănh ăk v ng c a doanh nghi p
Tr c s c ép c nh tranh gay g t trên th tr ng n iăđ a và tìm ki m ch đ ng
trên th tr ng qu c t nh ă hi n nay, vi c chú tr ng xây d ng và phát tri n liên
t ngăth ngăhi u b ng các n l cămarketingămixăđangătr thành v năđ c p bách mangăỦăngh aăs ng còn cho h th ng ngơnăhƠngăth ngăm i c ph n t i Vi t Nam Liênăt ngăth ngăhi u là m t trong nh ng thành t chính c a tài s năth ngăhi u vƠă nóă đ c bi t quan tr ng trongă l nhă v că ngơnă hƠng,ă nóă giúpă ngơnă hƠngă giaă t ngă
khách hàng m c tiêu, t o s khác bi tăđ i v i ngân hàng khác, là n n t ng cho s
m r ng c a ngân hàng thêmăvƠoăđóăm tăth ngăhi u t tăluônăđiăkèmăv i m t s liênăt ng t t.ă i uănƠyălƠăc ăs choăcácăth ngăhi u c g ng xây d ng cho mình
m t hình nh n i b tăvƠălƠăđi m nh n khi ti p xúc v iăkháchăhƠng.ăắLƠm cách nào
đ th ngăhi uăđ tăđ c s liênăt ng t tă?ẰăđóălƠăm t câu h iălƠmăđauăđ u các nhà
qu n tr th ngăhi u nói chung và các nhà qu n tr c aăngơnăhƠngăTMCPăQuơnă i (MB)ănóiăriêngătrongămôiătr ng c nh tranh gay g tănh ăhi n nay
V i các lý do nêu trên,ătôiăđƣăch n nghiên c uăđ tƠi:ăắ nh h ng c a m t s
y u t marketing mix lên liên t ng th ng hi u (brand associasions) c a khách
hàng t ch c: tình hu ng c a ngân hàng th ng m i c ph n Quân đ i t i Tp.H
Chí Minh ”
1.2 M C TIểU C A TÀI
tài có các m c tiêu nghiên c uănh ăsau:
Xácăđ nh các y u t marketing mix nhăh ngăđ n liênăt ngăth ngăhi u c a
ngơnăhƠngăTMCPăQuơnăđ i t i TP.HCM
Trang 14 oăl ngăđ c m căđ nhăh ng c a các nhân t marketingămixătácăđ ngăđ n liênăt ngăth ngăhi u quaăđóăxácăđ nh đ c y u t quy tăđ nh c a marketing mix nhăh ngăđ năliênăt ngăth ngăhi u
D a vào vi c th c hi n kh o sát ậ x lý s li u nh măđánhăgiáăm căđ tácăđ ng
c a các y u t marketingă mixăđ n s liênăt ngăth ngăhi u đ aăraăm t vài ki n
ngh đ giaăt ngăs liênăt ngăth ngăhi uăchoăngơnăhƠngăth ngăm i c ph n Quân
v t iăngơnăhƠngăTMCPăQuơnăđ iătrênăđ a bàn thành ph H ChíăMinh.ăNg i tr
l i ph ng v n ho c tr l i b ng câu h iăđ i v i khách hàng t ch c ch y u là giám
đ c tài chính, k toánătr ng,ăgiámăđ c,ăphóăgiámăđ c, th qu ho căng iăđ i di n
cho t ch c tr c ti p làm vi c v i ngân hàng Trong quá trình kh oăsát,ăng i ph ng
v n luôn nh n m nh vi că ng iă đ c ph ng v n ph i đ ng trên quan đi m t
ch c đ tr l i câu h i
VìăNgơnăhƠngăTMCPăQuơnă iălƠăngơnăhƠngăth ngăm i c ph n l n, có h
th ng m ngăl i tr i r ng trên toàn qu c v i trênă200ăđi m giao d ch trên c n c trongă đóă cóă cácă chiă nhánhă qu c t t iă LƠoă vƠă Campuchiaă nh ngă doă gi i h n v
ngu n l c, th iăgianăvƠăkhôngăgianănênăđ tài ch ti n hành kh o sát các khách hàng
trong ph m vi thành ph H Chí Minh Th i gian ti n hành nghiên c u t tháng 6
n mă2013ăđ năthángă9ăn mă2013
Trang 15tính kh thi c aăđ tài v i th c ti n, cân nh c th i gian và ngu n l căđ ph c v cho
vi c thu th p m u,ăxemăxétăph ngăth c ti p c năđ tƠiătr c khi ti n hành nghiên
c u chính th c và ph ng v n 12 khách hàng t ch c nh m phát hi năvƠăđi u ch nh
nh ng sai sót trong thi t k b ng câu h i
Nghiên c u chính th căđ c th c hi n b ng nghiên c uăđ nhăl ng thông qua
k thu t thu th p thông tin b ng cách ph ng v n 204 v i b ng câu h iăđƣăđ c thi t
k s n Ph ngăphápăch n m u trong nghiên c u này là thu n ti n phi xác su t
D li uăđ c x lýă b ng ph n m măSPSS.ăPh ngăphápăphơnătíchăch y u là
th ng kê, mô t , phân tích nhân t khám phá, ki măđ nhăthangăđoăv i Cronbach’săAlpha,ăphơnătíchăt ngăquanăvƠăh i quy
1.5 ụ NGH A KHOA H C VÀ TH C TI N C A TÀI
Phát tri năliênăt ngăth ngăhi u nh m phát tri n ngu n khách hàng b n v ng
là gi i pháp h u hi u nh m gi v ngăvƠăt ngăth ph năđ c nhi u ngân hàng TMCP
quan tâm trong th i gian g năđơy.ăTuyănhiên,ătrongăquáătrìnhăth c hi n, các ngân
hàng g p ph i nhi uă khóăkh nădoăthi u ki n th c v liênăt ngăth ngăhi u, kh
n ngătƠiăchínhăh n ch , s kh ng ch t l chi cho qu ngăcáo ơyăc ngălƠănh ng khóăkh nămƠăngơnăhƠngăTMCP Quơnăđ i đangăg p ph i trong quá trình xây d ng và
phát tri n ngu năkháchăhƠngăthôngăquaăliênăt ngăth ngăhi u.ă c bi t,ăđ i v i các
s n ph m mang cùng m tăth ngăhi u duy nh t, dù là nghi p v choăvay,ăhuyăđ ng,
thanh toán qu c t , phát hành th ATMầthìăvi căđ aăraăcácăgi i pháp marketing
mix nh m phát tri năliênăt ngăth ngăhi u s g p nhi uăkhóăkh n.ăVìăv y, k t qu
Trang 16nghiên c u s cóăỦăngh aăth c ti năđ i v i ngân hàng TMCP Quơnăđ i trong vi c
đ aăraăcácăgi i pháp marketing mix nh m phát tri n tài s n s liênăt ngăth ngă
hi u cho ngân hàng
1.6 C U TRỎC C A LU N V N
C uătrúcălu năv năs ăbaoăg mă05 ch ng:ă
Ch ng 1:ăT ngăquan v ăđ ătƠiănghiênăc u:ăTrìnhăbƠyăt ngăquanăv ăđ ătƠi,ăm cătiêuă
nghiênăc u,ăđ iăt ngănghiênăc u,ăph măviănghiênăc uăvƠăỦăngh aăc aăđ ătƠi
Ch ng 2:ăC ăs ălỦăthuy tăvƠămôăhìnhănghiênăc u:ăTrìnhăbƠyăkháiăni măvƠăcácăy uă
t ăc aămarketingămix,ăliênăt ngăth ngăhi u,ăcácănghiênăc uătr căđơy,ăđ ăxu tămôăhìnhănghiênăc uăvƠăđ ăxu tăthangăđoăs ăd ngătrongămôăhìnhănghiênăc u
Ch ng 3:ă Thi t k ă nghiênă c u:ă Trìnhă bƠyăquyă trìnhă nghiênă c u,ă cáchă th că hi nă
nghiênăc u,ăthi tăk ăb ngăcơuăh i,ăthi tăk ăm uăvƠăk ăho chăphơnătíchăd ăli u
Ch ng 4: K tăqu ănghiênăc u:ăTrìnhăbƠyăt ngăh păk tăqu ăkh oăsátăm u,ăth ngăkêă
môăt ,ăđánhăgiaăthangăđoăb ngăh ăs ătinăc yăCronbach’săAlpha,ăphơnătíchănhơnăt ăkhámăpháăEFA,ăphơnătíchăt ngăquan vƠăh iăquy
Ch ng 5:ăK tălu năvƠăki năngh :ăTrìnhăbƠyătómăt tăvƠăth oălu năk tăqu ăđ tăđ c,ă
cácăđóngăgópăc aănghiênăc u,ăh năch ăvƠăki năngh ăchoăcácănghiênăc uăti pătheo
Trang 17CH NG 2: C S LÝ THUY T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN
C U2.1 MARKETING MIX VÀ CỄC THÀNH PH N C A MARKETING MIX 2.1.1 Khái ni m marketing mix
Marketing là ti n trình (quá trình) ho chăđ nh và qu n lý sáng t o,ăđ nh giá,
xúc ti n (chiêu th ) và phân ph i nh ngăỦăt ng v hàng hóa d ch v đ t o ra s traoăđ i và th a mãn m c tiêu c a cá nhân, t ch c và xã h i (AMA, 1985)
Marketing là m t nhi m v trongăc ăc u t ch c và là m t t p h p các ti n
trình nh m t oăra,ătraoăđ i, truy n t i các giá tr đ n v i khách hàng v i m căđích
qu n lý quan h khách hàng b ng nh ngăcáchăkhácănhauăđ mangăđ n l i ích cho t
ch c và các thành viên trong h iăđ ng c đôngă(AMA,ă1985).ă
Marketing là quá trình mà nh ng cá nhân ho c t p th đ tăđ c nh ng gì h
c n và mu n thông qua vi c t o l p, c ng hi năvƠătraoăđ i t do giá tr c a các s n
ph m và d ch v v i nhau (Kotler, 1994)
Marketing mix là t p h p nh ng công c marketing mà công ty s d ngăđ đ t
đ c m c tiêu trong th tr ngăđƣăch n Nó là m t c m t th ngădùngăđ di n t
nh ng cách th c khácănhauăđ doanh nghi păđ aăs n ph m hay d ch v c a mình ra
th tr ng m c tiêu Có nhi u công c khácănhauăđ c s d ng trong marketing mix,
nh ngăcóăth nhóm g p thành 4 y u t chính là s n ph m (product), giá c (price),
phân ph i (place) và xúc ti n (promotion) (Carthy, 1960) M t doanh nghi p mu n chi n th ng trên th tr ng thì doanh nghi pă đóă ph iă đápă ngă đ c nhu c u c a
khách hàng m tăcáchăđ yăđ và hi u qu b ng các s n ph m v i giá c h p lí, t o
ti n l i cho khách hàng và ph i có cách thông đ t thích h p Các doanh nghi p ph i
h p 4 y u t nƠyăđ tácăđ ngălƠmăthayăđ i s c c u th tr ng v s n ph m c a mình theoăh ng có l i cho kinh doanh
Trang 18Hình 2 1 - 4P trong marketing mix (Carthy, 1960)
Bordenă (1964)ă đƣă phátă tri n khái ni m marketing mix và kh ngă đ nh nhà
qu n tr marketingănh ălƠăm t trong nh ngăng iăth ng xuyên tham gia vào hành
trang sáng t oăvƠăđ aăraăcácăchínhăsáchăn l c ti p th nh m t o ra l i nhu n cho
doanh nghi p (Borden, 1964)
Ngày nay, marketingămixăđ căđ nhăngh aănh ălƠăm t t p h p các công c marketingă đ ki m soát và t o ra ph n ng mong mu n trên th tr ng m c tiêu
(Kotler, Armstrong, Wong và Saunders, 2008) T p h p nh ng công c : s n ph m,
Trang 19giá c , xúc ti n và phân ph iăđ c g i là 4P c a marketing mix (Kotler, Armstrong,
Wong và Saunders, 2008; Balachandran và Gensch, 1974)
NgƠyănayătrongăl nhăv c d ch v ng iătaăth ng ng d ng mô hình 7P là s n
ph m (product), kênh phân ph i (place), giá (price), truy n thông (promotion),con
ng i (people),quy trình (process), b ng ch ng v t lý (physical evidence) đ t ngă
c ng s c m nh cho ho tăđ ng marketing mix Mô hình này đemăl i thành công
n uă đ c ho chă đ nh và tri nă khaiă d i góc nhìn khách quan t khách hàng và
ng i tiêu dùng ch không ph i t góc nhìn ch quan c a doanh nghi p Tuy nhiên
trong nghiên c u này tác gi s d ng mô hình 4P vì b gi i h n b i ngu n l c và
th i gian nghiên c u
Hình nh c a hàng
Hình nh c a hàng (trongăl nhăv căngơnăhƠngăg i là hình nh chi nhánh/ phòng
giao d ch) có m t l ch s lâu dài trong vi căthayăđ i các khái ni m S thayăđ i này
cho th y nh ngăkhóăkh nămƠăcácănhƠănghiênăc u g p ph i trong vi căđ nhăngh aăcácă
khái ni m (Sewell, 1974) Martineau (1958) là m t trong nh ng nhà nghiên c uăđ u tiênăđ aăkháiăni m v hình nh c a hàng trong h th ng kinh doanh bán l L năđ u tiênăôngăxácăđ nhăđ c hình nh c aăhƠngănh ăsau:ăCáchăth căđ ng i tiêu dùng xácăđ nh c a hàng yêu thích c a h là d a trên các ch căn ngăvƠăđ căđi m c a c a
hàng, tinh hoa c aăcácăđ c tính tâm lý, không gian và các qu ng cáo c a c a hàng
Ch căn ngăvƠăđ căđi m c a c a hàng bao g m s l a ch n, giá, d ch v khách hàng
và ch tăl ng s n ph m Các thu c tính tâm lý và không gian c a hàng bao g m s
ph c v thân thi n c a nhân viên, n c i tuy t v i c a th qu , ho c b t k ho t
đ ng thú v nào khác t c a hàng
Hirschamn và Krishnan (1981) cho bi t hình nh c aă hƠngă mangă đ n cho
ng i tiêu dùng các khái ni m chung v giá tr khi h so sánh c a hàng yêu thích
c a mình v i nh ng c a hàng khác TrongăvƠiăn măg năđơy,ăcóăr t nhi u c a hàng
ti n l i, siêu th mini và các siêu th l n trong ngành bán l ă đ tăđ c l i th
Trang 20c nh tranh, các nhà bán l đƣăthƠnhăl p nhi u lo i c aăhƠngăkhácănhauăđ thu hút
khách hàng Làm th nƠoăđ t o ra m t hình nh c a hàng đ p là m t trong nh ng
đi u quan tr ng nh tăđ i v i các nhà bán l ă i v iăng i tiêu dùng, hình nh c a
hàng là m tăthôngăđi p quan tr ngăđ h đánhăgiáăch tăl ng c a s n ph m N u
nhà bán l có m t hình nh c aăhƠngăđ p,ăng i tiêu dùng s n sàng điăđ năđóăđ
mua và h c ngăs gi i thi u cho b n bè c a h Vì v y, các nhà bán l có th thu hútăng i tiêu dùng b ng cách thi t l p m t hình nh c aăhƠngăđ p (Dodds và các
c ng s , 1991) Ngoài ra, lòng trung thành c aăkháchăhƠngăđ i v i m tăth ngăhi u
còn có m t m i quan h ch t ch v i hình nh c a hàng.ăNg i tiêu dùng s không
trung thành v iăth ngăhi u n u h nh n ra r ng c a hàng không có m t hình nh
đ p M c dù các nhà bán l s d ng chi năl c giá r đ qu ng bá s n ph m,ăth ngă
hi u trong th iăgianădƠiănh ngănhi uătrongăn măg năđơy,ănhi u nhà bán l đƣăb tăđ u
th c hi n chi năl c ti p th b ng cách s d ng hình nh c a hàng
Các nhà bán l nh n th yătr c khi mua s m, h u h tăng i tiêu dùng không
bi t nh ng lo i s n ph m mà h th c s mu n mua, h th ng quy tăđ nh mua s n
ph m khi h đangăđiămuaăs m trong c a hàng N u nhà bán l có m t hình nh c a hƠngăđ p, h có th thu hút thêm khách hàng (Chang, 2006) Ngoài ra, hành vi mua
c aăng i tiêu dùng s t ngăh năkhiăcácănhƠăbánăl có hình nh c aăhƠngăđ p (Chen,
2006).ăH năn a,ăng i tiêu dùng s n sàng chi nhi u ti năh năvƠăđiămuaăs m l n n a
n u các nhà bán l có m t hình nh c aăhƠngăđ p (Lin, 2006)
C ng đ phân ph i
C ngăđ phân ph iăđ căđ nhăngh aălƠăs l ng các trung gian phân ph i s
d ng b i cùng m t nhà s n xu tătrongăl nhăv căth ngăm i c a mình (Bonoma và
Kosnik, 1990; Corey, Cespedes và Rangan, 1989; Stern, El-Ansary và Coughlan,
1996).ă ôiăkhiăđ c g iălƠăn iăphơnăph iă(marketingămixăđ c g i t tălƠăắ4PẰ ho c ắ7PẰ) liên quan t iă đ aă đi m c a s n ph m V i phân ph i, các nhà qu n tr
marketing liên quan t i c u trúc ti p th và kênh phân ph i là các nhà bán s , nhà bán l ,ăđ iălỦầch u trách nhi m phân ph iăhƠngăhóaăđ n khách hàng
Trang 21C ngăđ phân ph iălỦăt ng s làm cho s n ph m đ c phân ph i r ng rãi
nh ngăkhôngăv t quá nhu c u khách hàng m c tiêu, b i vì th tr ng bão hòa s lƠmăt ngăchiăphíăti p th mà không mang l i l i ích cho doanh nghi p (McCarthy và
Perreault, 1984)
Phân ph iăđ c chia làm 3 lo i: Phân ph i chuyên sâu, phân ph i có ch n l c
và phân ph iăđ c quy n:
Phân ph i chuyên sâu v i m că đíchă phơnă ph i ph sóng th tr ng b ng cách s d ng t t c các c a hàng s n có khi th tr ngăch aăbƣoăhòa.ă i v i nhi u
lo i s n ph m, t ng doanh s bán hàng liên quan tr c ti p đ n s l ng c a hàng
đ c s d ngănh ăthu călá,ăbiaầthìăphơnăph i chuyên sâu là c n thi t
Phân ph i có ch n l c là vi c nhà s n xu t s d ng gi i h n m t s c a
hàng trong m t khu v că đ aă lỦă nƠoă đóă đ phân ph i s n ph m M t l i th c a
ph ngăphápănƠy là nhà s n xu t có th ch n l a các c a hàng thích h p và ho t
đ ng t t nh t Phân ph i có ch n l c c n thi tăkhiăng i tiêu dùng chu n b đ n c a
hàng xung quanh Nói cách khác, h có m t s thíchăđ c bi tăđ i v i m tăth ngă
hi u ho c giá s n ph m và s tìm t i các c a hàng cung c p chúng
Phân ph iă đ c quy n là m t hình th c c că đoană c a phân ph i có ch n
l c,ătrongăđóăch có m tăng i bán buôn, bán l ho c nhà phân ph iăđ c s d ng
trong m t khu v căđ a lý c th
Qu ng cáo
Qu ng cáo có ngu n g c t ch "adverture"ătrongăph ngăti n ngôn ng Latin cóă ngh aă lƠă h p d n, say mê và quy nă r Theo t đi n ti ng Vi t, qu ng cáo có ngh aălƠătuyênătruy n, gi i thi u hàng hoá d ch v đ năng i tiêu dùng v i m căđíchă
thuy t ph c h mua hàng hóa d ch v vƠă quaă đóă thúcă đ y tiêu th Theo t đi n
Oxford, qu ng cáo là vi c thu hút s chú ý ho c gây thi n c m t i m tăph ngăti n
công c ng nh măthúcăđ y doanh s bán ho călƠmăchoăchúngăđ c nhi uăng i bi tăđ n
Trang 22Qu ng cáo là hình th c các công ty, t ch c ho că cáă nhơnă đ aă raă thôngă tină
nh m chuy năđ năđ iăt ng m cătiêuăthôngăquaăcácăph ngăti n truy năthôngăđ i chúngănh ătruy n hình, radio, báo, t păchí,ăth ătr c ti p, màn hình ngoài tr iầ
M cătiêuăđ c nhìn th y rõ ràng nh t c a qu ngăcáoălƠălƠmăsaoăđ khách hàng
bi t vƠătìmăđ n công ty mua s n ph m d ch v , t c nhà marketing dùng danh ti ng (th ngăhi u) c aăcôngătyăđ qu ng bá s n ph m d ch v t iăkháchăhƠng.ăDoăđó,ăchúă
tr ngăđ n qu ng cáo là m t y u t c c k quan tr ngălƠmăt ngăs liênăt ngăth ngă
hi u trong lòng kháchăhƠng,ăđ c bi t là nh ngăkháchăhƠngăch aăt ng s d ng s n
ph m d ch v c a công ty M t góc nhìn khác v qu ng cáo là qu ng cáo có vai trò quan tr ng trong vi că đ nh d ng tr i nghi mă th ngă hi u B ng cách nh n m nh
nh ngăđi m tích c c, khác bi t,ăth ng hi u có th khuy năkhíchăng i tiêu dùng chúăỦăđ n nh ng khía c nhăđóăkhiăth nghi măth ngăhi u Ví d , m t ngân hàng
có th qu ng cáo r ng h cung c p nh ng d ch v v t tr i Khi khách hàng (ho c
khách hàng ti măn ng)ăđ n ngân hàng, h đƣăcóănh n th c v l i qu ngăcáoăđó.ăN u
qu ngăcáoăhoƠnătoƠnăđúngăv i th c t , nó s t o hi u ng tích c căchoăth ngăhi u
Hi u ng k t h p gi a qu ng cáo và tr i nghi m s có tác d ng l năh nănhi u so v i
t ng hi u ng riêng l
Giá khuy n mãi
Giá khuy n mãi (trongăl nh v c ngân hàng giá là lãi (bao g m su t cho vay
ho c lãi su t ti n g i khuy n mãi), phí và hoa h ng) liênăquanăđ n vi c gi m giá c
đ nh ho că giaă t ngă m t s l ng s n ph m v i cùng m tă l ng ti n (Blattberg,
Briesh và Fox, 1995; Raghubir và Corfman, 1999) Khách hàng có th nh năđ c
cùng m t m t hàng t i m c giá th p ho c nh năđ c các v t d ng khác t i cùng m t
m c giá Giá khuy n mãi t o giá tr caoăh năvƠălƠăđ ng l căđ khách hàng mua s n
ph m,ădoăđóănhi u nhà bán l th ng b tăđ u b ng giá khuy n mãi đ kích thích
nhu c u ho c khuy n khích khách hàng dùng th s n ph m (Gerstner và Hess, 1992; Raghubir và Corfman, 1999)
Trang 23Giá khuy n mãi là hình th c th ng tr trongăcácăch ngătrìnhăkhuy n mãi bán
hàng trong th tr ng hi n nay (Buzzell, Quelch và Salmon, 1990) Tuy nhiên,
nhi u v năđ liênăquanăđ n giá khuy nămƣiăđ căđ aăraăvƠăth o lu n Raghubir và
Corfman (1999) ch ra r ng giá khuy n mãi có th lƠmăchoăkháchăhƠngăliênăt ng
đ n s n ph m d ch v v i ch tăl ngăkémădoăđóădoanhănghi p th t b i trong vi c
hàng Bên c nhăđó,ăm t s nghiên c u ch ng minh r ng gi m giá có th làm gi m
giá tham chi u c a khách hàng, d năđ n vi c gi m l i nhu n (Blattberg và các c ng
s , 1995; Hardesty và Bearden, 2003)
2.2 LIểN T NG TH NG HI U
Theoă quană đi m c a Aaker (1991) và Keller (1993) thì hai t liênă t ng
th ngă hi u (brand associations) và hình nhă th ngă hi u (brand image) th ng
đ cădùngăđ thay th cho nhau, do m t s đ nhăngh aăsau:
Theoă đ nhă ngh aă c a Newman (1957); Dichter (1985); Engel, Blackwell và
Miniard (1995) thì hình nhăth ngăhi u là nh n th căđ c ph n chi u b i s liên
t ngătrongăsuyăngh ăc aăkháchăhƠng.ăLiênăt ngăth ngăhi u là b t c đi u gì liên
k t t i b nh c a khách hàng v m tăth ngăhi uănƠoăđóă(FairclothăvƠăcácăc ng s , 2001),ăhayăliênăt ngăth ngăhi u là nh ng liên k t d năđ n các n t thông tin liên
k t v iăth ngăhi u trong tâm trí và ch aăđ ngăỦăngh aăc aăth ngăhi uăđóăđ i v i
khách hàng (Newman, 1957; Dichter, 1985; Engel, Blackwell và Miniard, 1995), đóălƠăth ngăhi u duy nh tămƠăkháchăhƠngăliênăt ng nh m góp ph n t oănênătháiăđ
tích c c và c m xúc m nh m đ iăth ngăhi uăđóă(Aaker,ă1991).ăM tăđ nhăngh aă
khác c a Aaker (1991) và Keller (1993) thì hình nhăth ngăhi u là nh n th c v
Trang 24m tăth ngăhi uănƠoăđóăđ c ph n ánh b iăcácăliênăt ngăth ngăhi u hay b t c
th gìăcóăliênăquanăđ năth ngăhi u trong b nh ng i tiêu dùng Hình nhăth ngă
hi uă đ că đ nh hình b iă cácă liênă t ng c aăng iă tiêuă dùngă vƠă đ c s d ngă đ
phân bi tăth ngăhi u trong cùng m t lo i s n ph m.ăCácăliênăt ngăth ngăhi u có Ủăngh aăv m tăth ngăhi uăchoăng i tiêu dùng (Keller, 1993) K t qu hình nh
th ngăhi uăđ că aăthíchăb i s c m nhăvƠătínhăđ căđáoăc aăcácăliênăt ngăth ng
hi u c aă ng iă tiêuă dùngă (Graceă vƠă O'Cass,ă 2002;ă Keller,ă 1993).ă Cácă liênă t ng
th ngăhi u tích c căvƠăđ căđáoăchoăphépăng i tiêu dùng xây d ngătháiăđ thu n
l i m nh m và c măxúcăđ i v i m tăth ngăhi u (Aaker, 1991)
Theoă Mitchellă (1982)ă đ nhă ngh aă hình nhă th ngă hi u là các c m nh n c a
khách hàng v m tăth ngăhi u,ăđ c ph n ánh b ng nh ngăliênăt ngăđ căl uăgi
trong ký c c a khách hàng v th ngăhi uăđó.ăăNh ngăliênăt ng này có th xu t
hi n m i hình th c và có th ph năánhăcácăđ căđi m c a s n ph m và các khía
c nhăkhácăđ c l p kh i s n ph m.ăTheoăKelleră(2008)ăcácăliênăt ng có th thayăđ i
c ngăđ (cái mà làm cho thông tin d ti p c năh n),ăđ că aăthíchăvƠăđ căđáoă(
m căđ mƠăliênăt ngăkhôngăđ c chia s v iăcácăth ngăhi u c nh tranh khác)
Sirgy (1981) cho r ngăcácăliênăt ng có th đ căđ cătr ngăb i ít nh tăm i m t
y u t ăTheoăđ nhăngh aăc aăAakeră(1991),ăliênăt ngăth ngăhi u là b t c th gì
xu t hi n khi nh căđ năth ngăhi u, m iăth ngăhi u có t sáuăđ năm i hai liên
t ng trongăđóăs có t haiăđ n b năliênăt ngăđ c xem là quan tr ng nh t, có kh
n ngăt iăđaăhi u qu choăcácăch ngătrìnhămarketingănh tăvƠăcóăỦăngh aănh tăđ i v i
khách hàng
M ngă l iă liênă t ng c a m tă th ngă hi u là hình nh c aă th ngă hi uă đóă
(Engel, BlackwellăvƠăMiniard,ă1995)ăđ căl uătr trong b nh dài h n, hình nh nƠyăđ căđ nhăngh aănh ălƠăm t thành ph n con c a b nh ,ăđ căl uătr v nhăvi n
và h uă nh ă khôngă gi i h nă dungă l ngă l uă tr (Dacin và Mitchell, 1986) Theo
Keller (2003), hình nhăth ng hi uăđ c t o ra b iăcácăch ngătrìnhăti p th ,ăđơyălƠă
nh ngăch ngătrìnhăliênăk t v iăliênăt ngăth ngăhi u m t cách m nh m , thu n
l i và duy nh t trong b nh c aăkháchăhƠng.ăCácăliênăt ng này không ch ki m
Trang 25soát b iăcácăch ngătrìnhăti p th mà còn thông qua kinh nghi m tr c ti p, thông tin
th ngăhi u, truy n mi ng, gi đ nhăth ngăhi u riêng c aămìnhănh ătên,ălogoăho c
nh n d ngăth ngăhi u v i m t s công ty, qu c gia, kênh phân ph i,ăng i,ăđ a
đi m ho c s ki n
Nh ăv y, t ng h păcácăđ nhăngh a trên, hình nhăth ngăhi u bao g m t t c cácă liênă t ngă đ n m tă th ngă hi u c th , hay hình nhă th ngă hi uă đ c xây
d ng d aătrênăcácăliênăt ngăth ngăhi u.ăDoăđó,ăAakeră(1991)ăvƠăKelleră(1993)ă
th ng dùng khái ni măliênăt ngăth ngăhi u và hình nh th ngăhi uăđ thay th
cho nhau
M t khác, Kelleră(2008)ăđƣăchoăm tăvíăd ăv ăth ngăhi uăApple.ăKhiănh căt iămáyăviătínhăApple,ăchúngătaăth ngăngh ăt iăđi uăgìăđ uătiên?ăCơuătr ăl iăcóăth ălƠă
ắd ă s ă d ngẰ,ă ắsángă t oẰ,ă ắnhi uă tínhă n ngẰ,ă ắđ ă h aă đ pẰ,ă ắStevenă JobsẰ,ă ắbi uă
t ngăqu ătáoăc năd Ằ T tăc ănh ngăliênăt ngămƠăchúngătaăngh ăraăt oănênăhìnhănhăth ngăhi uăc aăchúngătaăv ăs năph măc aăApple.ă ngănhiên,ănh ngăth ngă
hi uăkhácănhauăs ăg năli năv iănh ngăliênăt ngăkhácănhau.ăDoăs ăl ngăliênăt ngă
g năv iăm iăth ngăhi uăth ngălƠăr tăl n,ănênăchúngăcóăth ăđ căphơnălo iăthƠnhăhƠngănghìnălo iăkhácănhau,ăm tăs ăliênăt ngăđi năhìnhănh :
(1) Chân dung ng i dùng:ă M tă nhómă liênă t ngă liênă quană đ nă lo iă ng iă
ho căt ăch căs ăd ngăth ngăhi u.ăNh ngăliênăt ngănƠyăcóăth ăd aătrênăcácănhơnă
t ănhơnăkh uăh că(nh ăgi iătính,ăs căt c,ăthuănh p,ătìnhătr ngăhônănhơn)ăho căcácănhơnăt ătơmălỦă(nh ăth ăgi iăquan,ăs ănghi p,ătƠiăs n,ăv năđ ăxƣăh iầ)ă
(2) Tình hu ng mua và s d ng: nhómăliênăt ngănƠyăliênăquanăđ năvi c có
th ăho cănênămuaăvƠăs ăd ngăth ngăhi uă ănh ngăđi uăki nănƠo.ăNh ngăy uăt ăv ă
đi uăki nămuaăcóăth ălƠălo iăkênhăphơnăph i,ăm tăc aăhƠngăc ăth ănƠoăđó,ăvƠăm căđ ămuaăs măd ădƠngăvƠăcácămónăquƠăkèmătheo,ăn uăcóầăCònănh ngăy uăt ăv ăđi uă
ki năs ăd ngăcóăth ălƠăth iăgianăs ăd ngătrongăngƠy/tu n/tháng/n m,ăn iăs ăd ngăvƠă
lo iăho tăđ ngăcóăth ăs ăd ngăth ngăhi uầ
Trang 26(3) Cá tính và giá tr :ă Th ngăhi uăc ngăcóăth ăcóănh ngăcáătínhă vƠă giáătr ă
t ngăt ănh ăng i,ăcóăth ăđ cădi năt ăb ngănh ngăkhíaăc nh:ăs ăchơnăthƠnh,ăs ăsôiăn i,ăn ngăl c,ăs ătinhăt ,ăvƠăs ăgócăc nh
(4) L ch s , di s n và kinh nghi m: th ngăhi uăcóăth ăcóănh ngăliênăt ngăliênăquanăđ năquáăkh ăvƠănh ngăs ăki năđángănh ătrongăl chăs ăhìnhăthƠnhăc aănó.ă
Lo iăliênăt ngănƠyăc ngăcóăth ăg năv iănh ngăkinh nghi măho căquƣngăđ iăn iăb tă
c aăcáănhơn,ăho căliênăquanăđ nănh ngăhƠnhăviăvƠătr iănghi mătrongăquáăkh ăc aă
b năbè,ăgiaăđìnhăvƠănh ngăng iăkhácầDoăđó,ănh ngăliênăt ngănƠyăth ngămangătínhăch tăriêngăcó,ădùăđôiăkhiăchúngăcóăth ăcóăđi măchung.ăN uăkhông, nh ngăliênă
t ngănƠyăcóăth ămangătínhăđ iăchúngăvƠăcóăth ăđ căchiaăs ăr ngărƣi.ă
2.3 M T S NGHIểN C U TR C ỂY
Trong nghiên c uăắ nhăh ng c a nh ng n l c ti p th đ n hình nh th ngă
hi u và nh n bi tăth ngăhi uẰ,ătácăgi Di p Th Ph ngăTh o (2011) s d ng mô
hình các y u t c a marketing mix, bao g m hình nh c aă hƠng,ă c ngă đ phân
ph i, chi tiêu qu ng cáo và giá khuy n mãi nhăh ngăđ n hình nh th ngăhi u và
nh n bi tăth ngăhi u
Hình 2 2 - Mô hình nhăh ng c a nh ng n l c ti p th đ n hình nhăth ngăhi u
và nh n bi tăth ngăhi u c a Di p Th Ph ngăTh o (2011)
Trang 27M t nghiên c u khác c a các tác gi : Boonghee Yoo, Naveen Donthu và Sungho Lee (2000) nghiên c u nhăh ng c a các y u t marketing mix, bao g m
giá, hình nh c aăhƠng,ăc ngăđ phân ph i, chi phí qu ng cáo và giá khuy n mãi
đ n nh n th c v giá tr , trung thành v iăth ngăhi uăvƠăliênăt ngăth ngăhi u
Hình 2 3 - Mô hình nhăh ng c a các y u t c aămarketingămixăđ n nh n th c
v giá tr , trung thành v iăth ngăhi uăvƠăliênăt ngăth ngăhi u c a Boonghee
Yoo, Naveen Donthu và Sungho Lee (2000)
M t nghiên c u d a trên mô hình nghiên c u c a Kim & Hyun (2011), nghiên
c uăắHi u qu t chi năl c ti p th v i hình nh doanh nghi p và tài s năth ngă
hi uănh ăm t l i th c nh tranh b n v ngẰăc a các tác gi : Alireza Amini, Mahdi
Darani, Minoo Afshani, Zahra Amini (2012) v m i quan h gi a các n l c
Trang 28marketing, bao g m kênh phân ph i, giá, xúc ti n và d ch v sau bán hàng nh
h ngăđ n hình nh doanh nghi p và nh n th c v giá tr ,ătrungăthƠnhăth ngăhi u, liênăt ngăth ngăhi u
Hình 2 4 - Mô hình hi u qu các nh ng chi năl c ti p th v i hình nh doanh
nghi p và tài s năth ngăhi uănh ăm t l i th c nh tranh b n v ng c a Alireza
Amini, Mahdi Darani, Minoo Afshani, Zahra Amini (2012)
Trang 29- C ngăđ
phân ph i
- Chi phí qu ng cáo
- Giá khuy n mãi
- C ngăđ
phân ph i
- Chi phí qu ng cáo
- Giá khuy n mãi
Samsung t i thành ph Tehran
317
Trang 30Trong nghiên c u c a Di p Th Ph ng Th o (2011) phân tích 235 b ng câu
h i thu th păđ c t các khách hàng c aăhƣngăxeăHonda,ăSYM,ăSuzukiăđƣăchoăth y
qu ngăcáoăvƠăc ngăđ phân ph i nhăh ng tích c căđ n nh n bi tăth ngăhi u
Qu ng cáo và hình nh c a hàng nhăh ng tích c căđ n hình nh th ngăhi u Giá
khuy n mãi nhăh ng tiêu c căđ n hình nhăth ngăhi u.ăVìătheoăđ nhăngh aăc a
Keller (1991), Aaker (1993) và nhi u tác gi khác thì t ng h pă cácă liênă t ng
th ngăhi u s t o nên hình nhăth ngăhi u.ă ng th i, Keller (1991) và Aaker (1993)ăth ng dùng hai khái ni mănƠyăđ thay th choănhauănênăđ tài này r t g n
v i nghiên c u c a tác gi ăDoăđó,ănghiênăc uăđƣăv n d ngăđ tài này m t cách linh
ho t và dùng khái ni măliênăt ngăth ngăhi u thay th cho hình nhăth ngăhi u trongăđ tài ơy là m t nghiên c u cho ngành xe máy nên vi c k t th a nghiên c u nƠyăđ nghiên c uătrongăl nhăv c ngân hàng ph i có nh ngăđi u ch nh phù h p v i
đ căđi m c a ngân hàng
Trong nghiên c u c a Boonghee Yoo, Naveen Donthu và Sungho Lee (2000) phân tích 196 b ng câu h i là các khách hàng s d ngă 12ă th ngă hi u l nă nh ăAdidas,ăAsics,ăLAăGear,ăăNike,ăPuma,ăAgfa,ăFuji,ăKodak,ăSamsungầđƣăchoăth y
qu ng cáo, hình nh c aăhƠng,ăc ngăđ phân ph i và giá có nhăh ng tích c c
đ n tài s năth ngăhi u, giá khuy n mãi có nhăh ng tiêu c căđ n tài s năth ngă
hi u, bao g mă liênă t ngă th ngă hi u, nh n th c v giá tr và trung thành v i
th ngăhi u.ă ơyăc ngălƠăđ tài khá g n v i nghiên c u nên s đ c v n d ng vào
nghiên c u này m t cách có ch n l c và vi c k th a ph i đi u ch nh cho phù h p
v iăđ căđi m c a ngân hàng
Trong nghiên c u c a Alireza Amini, Mahdi Darani, Minoo Afshani, Zahra Amini (2012) phân tích 317 b ng câu h i là các khách hàng s d ng s n ph m samsung t i thành ph Tehranăđƣăchoăth y phân ph i, giá, xúc ti n và d ch v sau bánăhƠngăđ u có nhăh ng tích c căđ n hình nh c a hàng và tài s năth ngăhi u, baoăliênăt ngăth ngăhi u, nh n th c v giá tr và trung thành v iăth ngăhi u
Nghiên c u này có th giúp tác gi xemăxétăđ xu tăthangăđoăliênăt ng th ngăhi u
Trang 312.4 MỌ HỊNH NGHIểN C U
2.4.1 xu t mô hình nghiên c u
D aătrênăc ăs lý thuy t và các mô hình nghiên c u trên, c th là thay th
thành ph n hình nhăth ngăhi uăthƠnhăliênăt ngăth ngăhi u và gi l i 4 y u t
c a marketing mix, bao g m hình nh c a hƠng,ăc ngăđ phân ph i, chi phí qu ng
cáo và giá khuy n mãi trong mô hình nghiên c u c a Di p Th Ph ngăTh o (2011),
lo i b y u t giá, nh n th c v giá tr vƠătrungăthƠnhăth ngăhi u trong mô hình
nghiên c u c a Boonghee Yoo, Naveen Donthu và Sungho Lee (2000), gi l i y u
t liênă t ngă th ngă hi u trong mô hình nghiên c u c a Alireza Amini, Mahdi
Darani, Minoo Afshani, Zahra Amini (2012), tác gi đ xu t mô hình nghiên c u
Trang 32ngân hàng thì vi c phân ph i thông qua h th ng chi nhánh/phòng giao d ch có tác
đ ng r t l năđ năliênăt ngăth ngăhi u Liên t ng c a khách hàng s theo chi u
h ng tích c căđ i v i nh ng c a hàng có hình nhăđ păh nălƠăđ i v i nh ng c a
hàng có hình nh x u (Dodds và các c ng s , 1991) M t c aăhƠngăđ p luôn thu hút
đ c s chúăỦ,ăđ c khách hàng vi ngăth măvƠăgiaoăd chăth ng xuyên Hình nh
c a hàng s cung c p cho khách hàng s hài lòng, kích thích s truy n mi ng tích
c c t ng iănƠyăquaăng i khác (Rao và Monroe, 1989; Zeithaml, 1988) Doăđó,ă
phân ph i thông qua h th ng các c a hàng v i hình nhăđ p s t oăraăliênăt ng
tích c căh năvi c phân ph i thông qua các c a hàng v i m t hình nhăkhôngăđ p
Gi thuy t 1: Hình nh c a hàng (hình nh chi nhánh/phòng giao d ch) có tác đ ng
tích c c đ n liên t ng th ng hi u
C ng đ phân ph i
Vi c phân ph iăđ c th c hi n thông qua m t s l ng các trung gian phân
ph i Phân ph i là chuyên sâu khi s n ph măđ căđ t trong m t s l ng l n các
c a hàng ph kh p th tr ng Nh m nâng cao hình nh s n ph m, nh năđ c s h
tr l n t nhà bán l vƠăđápă ngăđ c nhu c u th tr ng, các doanh nghi păth ng cóăxuăh ng phân ph iăđ c quy n ho c có ch n l c ch không ph i phân ph i r ng
kh p,ăđi u này khá phù h p v iăđ căđi m phân ph i c a ngân hàng Quaăđó,ăng i
tiêu dùng s c m th y hài lòng vì s n ph m trong h th ng trung gian phân ph i
đáp ngăđ c t iăđaănhuăc u c a khách hàng (Ferris, Oliver và De Kluyver, 1989;
Smith, 1992)
Ngoài ra, vi c phân ph i qua s l ng l n các trung gian phân ph i s làm
gi m th i gian mà khách hàng tìm ki m s n ph m d ch v , cung c p s ti n l i khi khách hàng mua và làm cho khách hàng d dƠngăcóăđ c các d ch v liên quan t i
s n ph m Khi h th ng các trung gian phân ph iăt ng,ăkháchăhƠngăs có nhi u th i
gian, s ti n ích v đ aăđi m và c m nh năđ c nhi u giá tr h năđ i v i s n ph m,
d ch v K t qu giá tr s giaăt ngădoăvi c gi m th i gian và công s c khách hàng
Trang 33th c hi năđ cóăđ c s n ph m, d ch v Giá tr giaăt ngăd năđ n khách hàng hài lòngăh n v s n ph m d ch v mà h đƣăch n,ătheoăđóăliênăt ngăth ngăhi u theo
chi uăh ng tích c căc ngăt ngălên
Gi thuy t 2: C ng đ phân ph i có tác đ ng tích c c đ n liên t ng th ng hi u
Chi tiêu qu ng cáo
Chi tiêu qu ngăcáoăcóătácăđ ng tích c căđ n vi c t oăraăliênăt ngăth ngăhi u
cho khách hàng (Boulding, Lee và Staelin, 1994; Chay và Tellis, 1991; Johnson, 1984; Lindsay, 1989; Maxwell, 1989) Qu ng cáo là m t tín hi u g i ý bên ngoài quan tr ng cho ch tăl ng s n ph m (Milgrom và Roberts, 1986), chi tiêu nhi u cho
qu ng cáo cho th y cácăcôngătyăđangăđ uăt ăm nhăđ th ngăhi uăđ c liên k t t i
b nh c aăkháchăhƠng,ătrongăđóăhƠmăỦăs n ph m có ch tăl ngăcao.ăDoăđó,ăchiăphíă
qu ng cáo có nhăh ng tích c căđ năliênăt ngăth ngăhi u (Cobb-Walgren, Beal vƠăDonthu,ă1995),ăquaăđóăđóngăm t vai trò quan tr ng trong vi căgiaăt ngăliênăt ng
th ngăhi u L ch trình qu ng cáo l păđiăl p l iălƠmăgiaăt ngăxácăsu tămƠăth ngă
hi uăđ căxemăxét,ăđ c g i nh ,ălƠmăchoăkháchăhƠngăngh ăt iăth ngăhi uăđóănh ă
m t thói quen và cu iăcùngălƠă đ năgi n hóa s l a ch năth ngăhi u (Hauser và Wernerfeldt,ă1990).ăKhiăng i tiêu dùng c m nh năđ c doanh nghi p n l c cao
trong qu ngăcáo,ăđi u này t o thành m t ch s ni m tin r ngăng i ph trách ti p
th có s n ph măđóă(Kirmani, Amna và Wright, 1989) Các chi phí qu ng cáo có tác
đ ng tích c c, không ch đ i v i tài s năth ngăhi u mà còn trên m i thành ph n
c aănó:ălòngătrungăthƠnhăth ngăhi u, nh n bi tăth ngăhi u, nh n th c v giá tr và liênăt ng th ngăhi u (Cobb-Walgren, Rúp và Donthu, 1995) Nh ngăth ngăhi u
đ tăđ c ki n th c thông qua truy n thông ti p th vƠăđ uăt ăqu ng cáo là công c
qu ng cáo chính cho các s n ph m trong th tr ng tiêu dùng (Villarejo và Sánchez, 2005).ăDoăđó,ăvi c chi m t s ti n l n cho qu ngăcáoăcóătácăđ ng tích c căđ n liên
t ngăth ngăhi u (Shimp, 1997)
Gi thuy t 3: Chi tiêu qu ng cáo có tác đ ng tích c c đ n liên t ng th ng hi u
Trang 34 Giá khuy n mãi
Vi c các nhà qu n tr marketing s d ng giá khuy nă mƣiă đ c xem là làm
gi măliênăt ngăth ngăhi u b t ch p nh ng l i ích ng n h n mà giá khuy n mãi
cung c păchoăng i tiêu dùng (Gupta, 1988) Xúc ti n bán hàng b ng giá khuy n
mãi có th là m tăcáchă khôngă mongăđ iăđ i v iăliênăt ngăth ngăhi u vì nó d
dàng sao chép nên r t d m t tác d ng (Aaker, 1991) V lâu dài, giá khuy n mãi s truy n t i m t hình nhăth ngăhi u v i ch tăl ng th p,ădoăđóăvi c các nhà qu n tr
marketing dùng giá khuy nămƣiăđƣălƠmăchoăkháchăhƠngăliênăt ng t i m t hình nh
ch tăl ng th p, gây ra s nh m l n d a trên s khác bi t gi a giá khách hàng d
ki n mua và giá doanh nghi pă đ aă raă (Winer,ă 1986),ă k t qu vi c s d ng giá
khuy n mãi s tácăđ ng tiêu c călênăliênăt ngăth ngăhi u c a khách hàng
Raghubir và Corfman (1999) ch ra r ng giá khuy n mãi có th làm cho khách
hƠngăliênăt ngăđ n s n ph m d ch v v i ch tăl ngăkém.ă ng th i, giá khuy n
mãi có th lƠmă choă th ngă hi u g p nguy hi m b i nó gây ra s nh m l n cho
ng iătiêuădùng,ămangăđ n s b t năvƠăthayăđ iălƠmăchoăkháchăhƠngăliênăt ng v
m tă th ngă hi u v i ch tă l ng th pă doă đóă vi c s d ng giá khuy n mãi s làm
gi m giá tr th ngăhi uăđ i v i c hi uăn ngăth ngăhi u và hình nhăth ngăhi u, quaăđóălƠmăgi măliênăt ngăth ngăhi u
Ngoài ra, vi c s d ng giá khuy n mãi làm cho khách hàng không th d đoánă
đ c th iăđi m mua v i m c giá chính xác và kho ng cách gi a giá khách hàng mongăđ i và giá doanh nghi păđ aăraănênă nhăh ng x uăđ n quy tăđ nh l a ch n
th ngăhi u,ăquaăđóălƠmăgi m y u t tích c c c aăliênăt ngăth ngăhi u.ă ng th i,
chi n d ch giá khuy nămƣiăkhôngăkéoădƠiăđ đ xây d ng đ căliênăt ngăth ngă
hi u theo chi uăh ng tích c căđ i v i khách hàng trong dài h n,ămƠăđi u này ch
có th đ c th c hi n b i các n l că khácă nh ă qu ng cáo và qu n lý bán hàng
(Shimp, 1997).ăDoăđó,ăvi c s d ng giá khuy n mãi s cóătácăđ ng tiêu c căđ n liên
t ngăth ngăhi u
Gi thuy t 4: Giá khuy n mãi có tác đ ng tiêu c c đ n liên t ng th ng hi u
Trang 352.5 THANG O C S D NG TRONG MỌ HỊNH NGHIểN C U
Thangăđoăbi n ph thu c g m liênăt ngăth ngăhi u
Thangăđoăcácăbi năđ c l p g măcácăthangăđoăd a trên thangăđoăcácăthƠnhăph n
c a marketing mix, bao g m: Hình nh c a hàng, c ngă đ phân ph i, chi tiêu
qu ng cáo, giá khuy n mãi
B ng 2.2 - Thangăđoăcácăbi năđ c l p và bi n ph thu c
- Hình nh c aăhƠngăn iătôiăgiaoăd chăcóăđ i
ng ă nhơnă viênă nhi tă tình,ă n ngă đ ng, n m
b tnhanh nhu c u c a khách hàng
- Hình nh c aă hƠngă n iă tôiă giaoă d ch có
khung c nhăđ p và h p lý
(Yoo và các c ng s , 2000; Villarejo, 2002) (Boonghee Yoo, Naveen Donthu và Sungho Lee, 2000) (Di p Th Ph ngă
Th o, 2011)
C ngăđ
phân ph i
- Ngân hàng có nhi u c a hàng cung c p s n
ph m, d ch v h nă cácă th ngă hi u c nh
tranh
- S l ng các c a hàng giao d ch nhi uăh năcácăth ngăhi u c nh tranh
- S n ph m, d ch v c aă ngơnă hƠngă đ c
phân ph i thông qua các c a hàng nhi u nh t
có th
(Smith, 1992; Yoo và các c ng s , 2000) (Boonghee Yoo, Naveen Donthu và Sungho Lee, 2000)
Chi tiêu qu ng - Ngân hàng qu ng cáo chuyên sâu (Yoo và các c ng s ,
Trang 36cáo - Ch ngă trìnhă qu ng cáo c a ngân hàng
d ngă nh ă t nă kémă h nă soă v iă cácă th ngă
hi u c nh tranh
- Ch ngă trìnhă qu ng cáo c a ngân hàng
đ c nhìn th yăth ng xuyên
2000) (Boonghee Yoo, Naveen Donthu và Sungho Lee, 2000)
Giá khuy n
mãi
- Ngơnă hƠngă th ng xuyên cung c p giá
khuy n mãi
- Quá nhi n l n giá khuy nămƣiăđ căđ aăra
- Ngân hàng chú tr ngăđ n giá khuy n mãi là
h p lý
(Yoo và các c ng s , 2000)
(Boonghee Yoo, Naveen Donthu và Sungho Lee, 2000)
2 Thang đo bi n ph thu c
t ng ho c bi uătr ngăc a ngân hàng
- Tôi g pă khóă kh nă khiă t ngă t ng ngân
hàng
(Yoo và các c ng s , 2000)
(Boonghee Yoo, Naveen Donthu và Sungho Lee, 2000)
Trang 37CH NG 3: THI T K NGHIÊN C U 3.1 QUY TRÌNH NGHIểN C U
Quy trình nghiên c u g mă11ăb cănh ăsau:
B că1:ăXácăđ nhălỦădoăhìnhăthƠnhăđ tài và m cătiêuăđ tài
B c 2: Tìm hi u các lý thuy t và các nghiên c uătr căđơyăcóăliênăquanăđ năđ tài
nh măxácăđ nhăc ăs lý thuy t
B că 3:ă xu t mô hình nghiên c u, phát bi u các gi thuy t, gi i thi uă s ă b thangăđo
B c 4: Nghiên c uăs ăb : ph ng v n gi ng viên và khách hàng nh m hi u ch nh thangăđo
Trang 38Hình 3.1 - Quy trình nghiên c u
3.2 TH C HI N NGHIểN C U
3.2.1 Nghiên c u s b
Nghiên c uătrongăgiaiăđo nănƠyăđ c ti n hành b ng cách tham kh o ý ki n
c a gi ngăviênăđ giúp ki m tra l i tính phù h p và tính kh thi c aăđ tài v i th c
ti n, cân nh c th i gian và ngu n l căđ ph c v cho vi c thu th p m u, xem xét
ph ngă th c ti p c nă đ tƠiă tr c khi ti n hành nghiên c u chính th c.ă tránh
tr ng h pălƠăkhiăđƣănghiênăc u chính th c r i, m t nhi u th i gian và công s c r i
m i phát hi n là mình không th lƠm,ă khôngă đ tài li uă hayă đ tài là không phù
h pầ ng th i, tham kh o ý ki n c a gi ngă viênă đ đánhă giáă vƠă hi u ch nh b thangăđoăchoăphùăh p v i m căđíchăvƠăđ iăt ng nghiên c u
Ngoài ra, nghiên c uăs ăb cònăđ c th c hi n b ng cách ph ng v năs ăb 12 kháchăhƠng.ăTrongăđóăcóă3 kháchăhƠngălƠăgiámăđ căcôngăty,ăđơy là nh ngăng i có
v trí quy tăđ nh trong vi c giao d ch t i các ngân hàng Có 4 khách hàng là k toán
Trang 39tr ng công ty, lƠăđ iăt ng tr c ti p th o lu n v các quy trình, th t căvƠălƠăđ i
t ng quy tăđ nh vi c cung c p h s ăchoăngơnăhƠng.ăCòn l i 5 khách hàng là nhân viênăđ i di n cho công ty giao d ch t i ngơnăhƠngătrênăđ a bàn thành ph H Chí
Minh T t c nh ng khách hàng tham gia ph ng v năs ăb đ u là nh ngăđ iăt ng
kh o sát c a nghiên c u nên vi c kh oăsátăs ăb nh ngăđ iăt ng này nh m ch nh
s a câu t đ ng i tham gia kh o sát d dàng hi uăđ căỦăngh aăt ng câu h i v i
m c đíchăhoƠnăch nh b ng câu h iătr c khi ti n hành nghiên c u chính th c là phù h p
Sau khi hi u ch nh, b ng câu h i hoàn chnhăđ c trình bày ph l căIăđ c dùngăđ kh o sát cho nghiên c u chính th c B ng câu h i s d ngăthangăđoălikertă
05 m că đ ,ă quyă că lƠ:ă ắ1: hoàn toàn không đ ng ý, 2: không đ ng ý, 3: bình
th ng, 4: đ ng ý, 5: hoàn toàn đ ng ýẰ.ă
3.2.2 Hi u ch nh thang đo d a trên nghiên c u s b
Thang đo hình nh c a hàng
Thangăđoăhìnhă nh c a hàng d aătrênăthangăđoăc a (Yoo và các c ng s , 2000;
Villarejo, 2002), (Boonghee Yoo, Naveen Donthu và Sungho Lee, 2000), (Di p Th
Ph ngăTh o, 2011) g m 03 bi n K t qu nghiên c uăs ăb gi nguyên b thang đo.ăTuyănhiên,ădoănghiênăc uăđ c ti n hành trong h th ng các ngân hàng nên hi u
ch nhăthangăđoăắHình nh c a hàngẰăthƠnhăthangăđoăắHình nh chi nhánh/phòng
giao d chẰăchoăphùăh p v i th c t t iăcácăngơnăhƠng.ăThangăđoăm i g m 03 bi n
đ cămƣăhóaănh ăsau:
Trang 40B ng 3.1 - Thangăđoăhìnhă nh chi nhánh/phòng giao d ch
HA1 Hình nh chi nhánh/phòng giao dchăn iătôiăgiaoăd chăcóăth ngăhi u n i
ti ng
HA2 Hình nh chi nhánh/phòng giao dchăn iătôiăgiaoăd chăcóăđ iăng ănhơnăviênă
nhi tătình,ăn ngăđ ng, n m b t nhanh nhu c u c a khách hàng
HA3 Hình nh chi nhánh/phòng giao dchăn iătôiăgiaoăd ch có khung c nhăđ p
và h p lý
Thang đo c ng đ phân ph i
Thangă đoă c ngă đ phân ph i d aă trênă thangă đoă c a (Yoo và các c ng s ,
2000; Villarejo, 2002), (Boonghee Yoo, Naveen Donthu và Sungho Lee, 2000) g m
03 bi n K t qu nghiên c uăs ăb lo i b 01 bi nălƠăắS l ng các c a hàng giao
d ch nhi u h n các th ng hi u c nh tranhẰ.ăVìăs n ph m d ch v c a ngân hàng có
đi m khác bi t là ch duy nh t chi nhánh/phòng giao d ch c a ngân hàng TMCP Quơnăđ i m i cung c p s n ph m d ch v theo cách c a ngân hàng, nên lo i b bi n
trên vì bi nănƠyăcóăỦăngh aătrùngăv i bi năắngân hàng có nhi u c a hàng cung c p
d ch v h n các th ng hi u c nh tranhẰ.ă ng th i, do nghiên c uăđ c ti n hành
trong h th ng ngân hàng nên hi u ch nh thang đoă ắC ng đ phân ph iẰă thƠnhă thangăđoăắM ng l i chi nhánh/phòng giao d chẰăchoăphùăh p v i th c t t i ngân
hƠng.ăThangăđoăm i g m 02 bi năđ cămƣăhóaănh ăsau: