Punninon Sirisuwat và Dr.Teerasak Jindabot, The Rubber Export Industry in Thailand: An Analysis of Export Performance, 2012... th gi i bao g m: Michelin, Bridgestone, Goodyear, Hankoo
Trang 1B GIÁO D CăVẨă ẨOăT O
Trang 2L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan t t c các n i dung chi ti t c a bài lu n v n nƠy đ c trình bày theo k t c u và dàn ý c a tôi v i s nghiên c u, thu th p và phân tích các tài
li u liên quan đ n vi c đ y m nh xu t kh u cao su thiên nhiên Vi t Nam, đ ng th i
đ c s góp ý h ng d n c a GS.TS Võ Thanh Thu đ hoàn t t lu n v n
Tôi xin hoàn toàn ch u trách nhi m v i cam k t trên
Thành ph H Chí Minh, n m 2014
Tác gi
Trang 3M C L C
TRANG PH BÌA
M C L C
DANH M C CÁC KÝ HI U, CÁC CH VI T T T
DANH M C CÁC B NG
PH N M U 1
CH NGă1ăậ T NG QUAN LÝ THUY T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U 6
1.1 Lý thuy t v xu t kh u 6
1.1.1 Quan đi m v xu t kh u 6
1.1.2 Các hình th c xu t kh u 6
1.1.3 Các hình th c xu t kh u chính trong ngành cao su Vi t Nam 8
1.2 Các v n đ chung v đ y m nh xu t kh u 8
1.2.1 Th nƠo lƠ đ y m nh xu t kh u? 8
1.2.2 y m nh xu t kh u 9
1.2.3 Vai trò c a đ y m nh xu t kh u 9
1.3 M t s ý thuy t đ t c s cho đ y m nh xu t kh u 10
1.3.1 L i th so sánh hi n h u RCA (Reveal Comparative Avantage) 10
1.3.2 Ch s chuyên môn hóa xu t kh u ESI (Export Specialization Index) 12 1.4 Nghiên c u các nhân t nh h ng đ n kh n ng đ y m nh xu t kh u cao su 12
1.4.1 Tính c nh tranh 13
1.4.2 Các ngu n l c có s n 14
1.4.3 M i quan h mua và bán 14
1.4.4 Chi n l c marketing xu t kh u 15
Trang 41.4.5 S h tr c a chính ph 15
1.5 T ng quan v cây cao su và th tr ng cao su th gi i 16
1.5.1 T ng quan v cây cao su 16
1.5.1.1 L ch s ngành công nghi p ch bi n cao su 16
1.5.1.2 c đi m cây cao su và ngành khai thác cao su 16
1.5.1.3 ng d ng c a cao su t nhiên 17
1.5.2 Tình hình s n xu t và tiêu th cao su t nhiên trên th gi i 17
1.5.2.1 Ngu n cung cao su t nhiên 18
1.5.2.2 Ngu n c u cao su t nhiên 19
1.5.3 T ng quan v cung c u CSTN th gi i 22
1.5.4 Các c h i cho Vi t Nam đ y m nh xu t kh u CSTN 23
1.6 Kinh nghi m đ y m nh xu t kh u CSTN t các qu c gia khác 25
1.6.1 Malaysia 25
1.6.2 Thái Lan 26
1.6.3 Kim nghi m v phát tri n s n xu t cao su n 27
1.6.4 Bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam 28
CH NGă2ăậ TH C TR NGă Y M NH XU T KH U CAO SU THIÊN NHIÊN T I VI T NAM 30
2.1 Th c tr ng v s n xu t cao su thiên nhiên t i Vi t Nam 30
2.1.1 Di n tích, n ng su t, s n l ng CSTN Vi t Nam đ n đ u 2013 30
2.1.1.1 T ng quan v di n tích, n ng su t và s n l ng so v i các qu c gia tr ng cao su trong khu v c 30
2.1.1.2 Di n tích, phân b vƠ n ng su t s n l ng c a Vi t Nam 31
2.1.2 C c u s n ph m 32
2.2 Th c tr ng đ y m nh xu t kh u cao su thiên nhiên c a Vi t Nam trong th i gian qua 33
Trang 52.2.1 Th c tr ng v s n l ng, kim ng ch và t c đ xu t kh u 33
2.2.2 Th c tr ng v ch t l ng và ch ng lo i CSTN xu t kh u 36
2.2.3 Th c tr ng v giá c xu t kh u 37
2.2.4 Th c tr ng xu t kh u cao su thiên nhiên qua các th tr ng 38
2.2.5 Th c tr ng v ph ng th c kinh doanh xu t kh u 40
2.2.6 Các lo i hình doanh nghi p tham gia đ y m nh xu t kh u CSTN 42
2.2.6.1 T p đoƠn Công nghi p cao su Vi t Nam 42
2.2.6.2 Các doanh nghi p t nhơn s n xu t- xu t kh u ngoài VRG 42
2.2.6.3 NhƠ th ng m i 43
2.3 L i th c nh tranh trong đ y m nh xu t kh u CSTN Vi t Nam 44
2.3.1 Tính ch s l i th so sánh bi u hi n RCA 44
2.3.2 Ch s chuyên môn hóa xu t kh u ESI 45
2.3.2.1 ESI trên th tr ng Trung Qu c 45
2.3.2.2 ESI trên th tr ng Malaysia 47
2.3.2.3 ESI trên th tr ng n 48
2.4 K t lu n v tình hình đ y m nh xu t kh u CSTN Vi t Nam 50
2.4.1 Nh ng thƠnh công trong đ y m nh xu t kh u c n phát huy 51
2.4.2 Nh ng h n ch trong kh n ng đ y m nh xu t kh u CSTN 51
2.5 Các nhân t nh h ng đ n kh n ng đ y m nh xu t kh u cao su thiên nhiên Vi t Nam 53
2.5.1 Các nhân t ch y u tác đ ng đ n kh n ng đ y m nh xu t kh u CSTN Vi t Nam 53
2.5.2 Thi t k b ng câu h i, xây d ng mô hình nghiên c u 54
2.5.2.1 Mô hình nghiên c u 54
2.5.2.2 Nghiên c u s b 56
2.5.2.3 Hi u ch nh mô hình nghiên c u 57
2.5.2.4 Nghiên c u đ nh l ng 57
Trang 62.5.2.5 Các y u t tác đ ng lên kh n ng đ y m nh xu t kh u 58
2.5.3 Mô t m u nghiên c u 59
2.5.3.1 V đ i t ng doanh nghi p đ c kh o sát 60
2.5.3.2 V phân b đ a lý c a các công ty đ c kh o sát 60
2.5.4 Phân tích k t qu nghiên c u 61
CH NGă 3ă ậ GI Iă PHÁPă Y M NH XU T KH U CAO SU THIÊN NHIÊN GIAI O N 2014-2020 63
3.1 S c n thi t ph i đ y m nh ho t đ ng xu t kh u CSTN trong giai đo n 2014-2020 63
3.1.1 y m nh xu t kh u cao su góp ph n thúc đ y quá trình CNH ậ HDH nông nghi p nông thôn 63
3.1.2 Góp ph n nâng cao hi u qu s d ng đ t, giúp cân b ng môi tr ng sinh thái 64
3.2 nh h ng phát tri n, s n xu t và xu t kh u CSTN Vi t Nam 64
3.2.1 nh h ng phát tri n s n xu t cao su t nhiên 64
3.2.2 nh h ng phát tri n xu t kh u cao su t nhiên Vi t Nam 67
3.2.3 V công tác quy ho ch phát tri n cây cao su 69
3.3 M c tiêu vƠ c s xây d ng gi i pháp đ y m nh xu t kh u cao su t nhiên Vi t Nam giai đo n 2014-2020 69
3.3.1 M c tiêu đ xu t gi i pháp 69
3.3.2 C s đ xây d ng gi i pháp 69
3.4 M t s nhóm gi i pháp c b n kh c ph c nh ng t n t i đ đ y m nh xu t kh u CSTN 71
3.4.1 Gi i pháp v s n l ng, kim ng ch và t c đ xu t kh u 72
3.4.2 Gi i pháp v ch t l ng và ch ng lo i cao su 72
3.4.3 Gi i pháp v giá c xu t kh u 73
Trang 73.4.4 Gi i pháp v th tr ng xu t kh u 74
3.4.5 Gi i pháp v ph ng th c kinh doanh xu t kh u 75
3.4.6 Gi i pháp v quy trình, th t c xu t kh u 75
3.4.7 Gi i pháp nâng cao hi u qu ho t đ ng Hi p h i cao su 76
3.5 Nh ng đ xu t nh m t o đi u ki n thu n l i đ đ y m nh xu t kh u 77
3.5.1 xu t nơng cao n ng l c c nh tranh trong đ y m nh xu t kh u 77
3.5.2 xu t các bi n pháp h tr c a Chính ph 79
3.5.3 xu t t ng c ng ngu n l c h u hình và tài chính 81
3.5.4 xu t t ng c ng nhân l c và ngu n l c s n xu t 82
3.5.5 xu t v nâng cao chi n l c xu t kh u 83
3.5.6 xu t dành cho các doanh nghi p có ho t đ ng trung gian mua bán84 3.6 Các ki n ngh cho các c quan NhƠ n c 84
3.6.1 NhƠ n c c n h tr các doanh nghi p trong vi c t ng c ng đ u t trang thi t b , c i ti n k thu t ch bi n, tín d ng xu t kh u 84
3.6.2 Khuy n khích thu hút đ u t n c ngoƠi vƠ thay đ i c c u s n ph m CSTN đ đ y m nh xu t kh u 85
3.6.3 Ki n ngh cho đ a ph ng 86
3.7 Ki n ngh v phía doanh nghi p 86
3.7.1 Nâng cao hi u qu s n xu t và xu t kh u 86
3.7.2 i m i và l a ch n công ngh cho phù h p 86
3.7.3 Ơo t o ngu n nhân l c có hi u qu 87
TÀI LI U THAM KH O
PH L C
Trang 8DANH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T
ARNPC : Association of Natural Rubber Producing Countries ậ Hi p h i các
qu c gia s n xu t cao su C/O : Certificate of Origin - Ch ng nh n xu t x
CIF : Cost, Insurance and Freight ậ Giá thành, b o hi m và c c phí
CNH ậ HDH : Công nghi p hóa ậ Hi n đ i hóa
CSTN : Cao su thiên nhiên/ Cao su t nhiên
DN : Doanh nghi p
ESI : Export Specialization Index - Ch s chuyên môn hóa xu t kh u FAO : Food and Agriculture Organization ậ T ch c Nông nghi p vƠ l ng
th c Liên hi p qu c FCA : Free Carrier - Giao cho ng i v n t i
FOB : Free on board - Giao lên tàu
IRSG : International Study Rubber Group - T ch c Nghiên c u Cao su
Qu c t KNDMXK : Kh n ng đ y m nh xu t kh u
KNNK : Kim ng ch nh p kh u
KNXK : Kim ng ch xu t kh u
Q : Quy t đ nh
RCA : Reveal Comperative Advantage - L i th c nh tranh hi n h u
RSS : Rubber Ribbed Smoke Sheet ậ Cao su xông khói
SVR : Vietnam Standard Rubber ậ Cao su tiêu chu n Vi t Nam
TP HCM : Thành ph H Chí Minh
WITS : World Intergrated Trade Solution
XK-NK : Xu t kh u- Nh p kh u
Trang 9DANH M C CÁC B NG
B ng 2.1 S li u th ng kê cao su thiên nhiên t i Vi t Nam (2000-2012) 31
B ng 2.2 S n l ng, kim ng ch và t c đ xu t kh u cao su Vi t Nam giai đo n 34
B ng 2.3 Ch ng lo i cao su t nhiên xu t kh u n m 2013 36
B ng 2.4 20 th tr ng d n đ u trong xu t kh u CSTN Vi t Nam n m 2013 39
B ng 2.5 Tính ch s RCA c a cao su Vi t Nam giai đo n 2004-2013 44
B ng 2.6 Ch s chuyên môn hóa xu t kh u ESI c a cao su thiên nhiên Vi t Nam t i
Trang 10DANH M C CÁC HÌNH V ,ă TH
Hình 1.1 ng d ng c a cao su thiên nhiên 17
Hình 1.2 S n l ng cao su t nhiên các qu c gia n m 2011 18
Hình 1.3 th s n l ng CSTN trên th gi i 2000- 2012 19
Hình 1.4 L ng CSTN đ c tiêu th trên th gi i (t 2000- n a đ u 2013) 20
Hình 1.5 T l các qu c gia tiêu th cao su t nhiên trên th gi i 21
Hình 1.6 Th ng d vƠ thơm h t cao su t nhiên trên th gi i giai đo n 2000 đ n đ u n m 2013 22
Hình 2.1 Phân b r ng cao su t i Vi t Nam- Lào- Campuchia 32
Hình 2.2 Kim ng ch xu t kh u cao su giai đo n 2003-2013 34
Hình 2.3 S n l ng cao su xu t kh u giai đo n 2003-2013 35
Hình 2.4 Các đi u kho n giao hàng xu t kh u CSTN t i Vi t Nam 41
Hình 2.5 Th ph n kim ng ch nh p kh u CSTN vào Trung Qu c giai đo n 2004-2012 46
Hình 2.6 Th ph n kim ng ch nh p kh u CSTN vƠo Malaysia giai đo n 2004-2013 48
Hình 2.7 Th ph n kim ng ch nh p kh u CSTN vào n giai đo n 2004-2013 50
Hình 2.8 Mô hình nghiên c u đ xu t 55
Hình 2.9 Mô hình nghiên c u đ xu t cho nghiên c u chính th c 57
Hình 2.10 Lo i hình doanh nghi p đ c kh o sát 60
Hình 2.11 Phân b đ a lý c a các công ty đ c kh o sát 60
Trang 11PH N M U
1 ụăngh aăvƠătínhăc p thi t c aăđ tài
Cây cao su là lo i cây Công nghi p mà t lơu đƣ mang l i giá tr kinh t cao khi
xu t kh u V i đi u ki n t nhên nhi u thu n l i v đ t đai, khí h u, th nh ng và
th i ti t, n c ta có r t nhi u c h i đ tr ng, ch bi n và xu t kh u cao su thiên nhiên vƠ thu đ c l i nhu n cao t lo i cây này Vào kho ng cu i th k 19- đ u
th k 20, trong th i k Pháp thu c, nhi u n i Mi n ông Nam B đƣ đ c các NhƠ T b n Pháp ch n và l p nên các đ n đi n cao su, đ t n n móng cho các nhà máy ch bi n cao su hi n nay Sau ngƠy đ t n c đ c gi i phóng, NhƠ n c Vi t Nam ti p qu n quy trình s n xu t, các đ n đi n, nhà máy và ti p t c tích c c phát tri n lo i cây giàu ti m n ng nƠy n th i đi m hi n t i, cao su thiên nhiên đƣ lƠ
m t trong các m t hàng ch l c xu t kh u c a Vi t Nam, đ ng trong top 5 các qu c gia tr ng và xu t kh u cao su thiên nhiên c a th gi i Bên c nh đó, xu t kh u cao
su thiên nhiên góp m t ph n không nh trong kim ng ch xu t kh u c a Vi t Nam trong nhi u n m li n, t o nhi u vi c làm, t ng thu nh p cho ng i nông dân và góp
ph n c i thi n môi tr ng s ngầ
Tuy nhiên, trong nh ng n m g n đơy, t suy thoái kinh t th gi i n m 2008, giá
c c a cao su thiên nhiên, v n ph thu c nhi u các th tr ng giao d ch l n trên
th gi i có r t nhi u nh ng bi n đ ng khó l ng Thêm vƠo đó lƠ s c t gi m đ t
ng t nhu c u s n xu t và tiêu th l p xe ậ nhu c u s d ng chính c a cao su đƣ khi n cho không ít các doanh nghi p, c s kinh doanh chuyên kinh c p m n c
và nhà s n xu t cao su Vi t Nam ph i s n xu t c m ch ng Th tr ng Trung Qu c,
v n chi m h n m t n a th ph n xu t kh u Vi t Nam l i có d u hi u ch ng l i b i
l ng hàng t n kho khá l n, đ n n m nay 2013 thì g n nh im ng Hi n nay hàng
lo t các v n cây cao su ti u đi n đang mùa thu ho ch b đ n b b i chi phí thu
ho ch, ch m bón cao h n giá thƠnh vƠ ngu n cung đang quá d th a, th hi n m t
th c tr ng phát tri n t phát c a ng i nông dân và gây h u qu to l n v kinh t Các y u t b t l i khách quan c a th tr ng cùng v i nh ng khuy t đi m v n đang
t n t i trong ngành công nghi p cao su t i Vi t Nam đƣ vƠ đang lƠ m i e ng i không
Trang 12nh cho các nhà s n xu t cao su trong n c, v a c a qu c doanh và v a c a t nhân Do đó, tác gi đã quy t đ nh ch n đ tƠi: Y M NH XU T KH U CAO
SU THIÊN NHIÊN VI T NAM GIAI O N 2014-2020
2 M c tiêu nghiên c u
M c tiêu nghiên c u bao g m:
Làm rõ các nhân t tác đ ng đ n vi c đ y m nh xu t kh u cao su t nhiên
ánh giá th c tr ng xu t kh u cao su thiên nhiên c a các doanh nghi p Vi t Nam: Thành công và h n ch trong th i gian qua, các nhân t nh h ng đ n th c
tr ng này
xu t gi i pháp cho doanh nghi p có ho t đ ng s n xu t ậ kinh doanh-
xu t kh u cao su nh m đ y m nh xu t kh u CSTN giai đo n 2014-2020
Th ng kê kinh t theo chu i th i gian và th ng kê mô t
Nghiên c u đ nh tính : d a trên các lý thuy t v xu t kh u, c nh tranh, thu
th p s li u th c p t các t p chí chuyên ngành cao su, các báo và tài li u n c ngoƠi có liên quan đ n tình hình xu t kh u và tiêu th cao su trên th gi i đ t ng
h p nh ng v n đ t ng quan c ng nh c th c a th c tr ng xu t kh u cao su t nhiên c a Vi t Nam Tác gi c ng d a trên nh ng kinh nghi m đƣ có c a các qu c gia hƠng đ u v xu t kh u cao su nh Malaysia, Indonesia, Thái Lan đ tìm ra bài
h c kinh nghi m cho Vi t Nam
Nghiên c u đ nh l ng: Kh o sát l y d li u s c p, làm b ng câu h i kh o sát đ đi u tra, ph ng v n l y ý ki n c a các công ty chuyên xu t kh u cao su n m
Trang 13trong m u đƣ ch n T ng h p k t qu kh o sát và dùng công c SPSS phân tích các nhân t khám phá, hi u ch nh các bi n đ c l p đ phù h p v i tình hình t i Vi t Nam Sau đó t k t qu mô hình phân tích xác đ nh th t nh h ng các y u t đ n
kh n ng đ y m nh xu t kh u CSTN Vi t Nam
5 T ngăquanăvƠăđi m m i c a lu năv n
nghiên c u đ tài này, tác gi đƣ đ c và tìm hi u m t s đ tài có n i dung
t ng t v ngành cao su Vi t Nam và tham kh o m t vài tác ph m n c ngoài
Hu nh V n Sáu, Nâng cao n ng l c c nh tranh c a các doanh nghi p trong
ngành cao su Vi t Nam đ n n m 2020, Lu n án Ti n s kinh t , 2008, ng i h ng
d n: PGS TS ng Th Thanh Ph ng, i h c Kinh t TP HCM
i m m i: tài s d ng s li u đánh giá v n ng l c c nh tranh, dùng các hàm
s li u đ đ a ra nh ng k t qu đ nh l ng lƠm c s đ xu t gi i pháp Tác gi
c ng ti n hành kh o sát trên các doanh nghi p s n xu t cao su đ l y s li u th c t
V n Th T ng Vy, Xu t cao cao su Vi t Nam sang Trung Qu c, th c tr ng
và gi i pháp, 2010, Lu n v n th c s kinh t , ng i h ng d n: GS.TS oƠn Th
H ng Vơn, i h c Kinh t Tp HCM
i m m i: Nêu ra t ng quan v cung c u trên th tr ng cao su th gi i, phân
tích th tr ng Trung Qu c và làm rõ nh ng đi m m nh y u c a xu t kh u cao su thiên nhiên Vi t Nam khi xu t kh u vào th tr ng này
Nh ng v n đ ch a đ c đ c p: tài không th c hi n kh o sát vƠ đ nh l ng
th c t
Tr ng V n C ng, Gi i pháp đ y m nh ho t đ ng xu t kh u g o c a Vi t Nam đ n n m 2017, 2008 Lu n v n th c s kinh t i h c Kinh t TP HCM
Trang 14 Lý Trung Kiên- M t s gi i pháp nâng cao ch t l ng và đ y m nh xu t
kh u h tiêu t i các doanh nghi p thành viên hi p h i h tiêu Vi t Nam (VPA),
i m m i: S d ng các ch s đánh giá n ng l c c nh tranh nh RCA, ESIầđ
đánh giá kh n ng c nh tranh c a cao su thiên nhiên Indonesia t i Nh t B n, M , Trung Qu cầ qua các n m S li u s d ng là th c p t các ngu n có uy tính nh FAO, World Intergrated Trade Solutionầ đ phơn tích, đ ng th i tác gi c ng s
d ng ma tr n c nh tranh đ xác đ nh v trí c a cao su thiên nhiên Indonesia đ ng đơu trên th tr ng qu c t
Punninon Sirisuwat và Dr.Teerasak Jindabot, The Rubber Export Industry in
Thailand: An Analysis of Export Performance, 2012 Conference Paper in Proceedings- Thailand: The Political Science Association of Kasetsart University
i m m i: tài này trình bày m t vài k t lu n ng n g n v 5 nhân t nh
h ng đ n xu t kh u cao su t i Thái Lan nh mô hình trên N m nhơn t đó bao
g m: Tính c nh tranh, s s n có c a ngu n l c, m i quan h mua bán, các chi n
l c marketing và s h tr c a chính ph
5.3 Nh ngăđóngăgóp c a lu năv n
Trang 15Sau khi nghiên c u m t s lu n v n, lu n án và các tác ph m nghiên c u khác, tác gi nh n th y đ tài c a mình có m t vài đóng góp m i nh sau:
tài phân tích v th c tr ng c a vi c s n xu t và xu t kh u cao su t nhiên
Vi t Nam trong giai đo n 2000 đ n 2013 vƠ đ xu t gi i pháp cho giai đo n
2014-2020, m i h n các đ tài v ngành cao su đi tr c
tài có s d ng các s li u kh o sát c a chính tác gi t i các doanh nghi p
xu t kh u cao su ch không ch dùng các s li u th c p đ phân tích
S d ng ph ng pháp phơn tích các nhơn t nh h ng đ n kh n ng đ y
m nh xu t kh u cao su Vi t Nam: Tính c nh tranh, tính có s n c a các ngu n l c,
m i quan h cung c u, các chi n l c xu t kh u và s h tr c a chính ph đ làm
c s đ xu t gi i pháp d a trên 5 y u t trên
6 K t c u c a lu năv n
Lu n v n đ c chia làm 3 ch ng vƠ các ph l c, c th nh sau:
Ch ng 1: T ng quan lý thuy t và mô hình nghiên c u v đ y m nh xu t kh u cao su thiên nhiên t i Vi t Nam
Ch ng 2: Th c tr ng xu t kh u cao thiên nhiên t i Vi t Nam
Ch ng 3: Gi i pháp đ y m nh xu t kh u cao su thiên nhiên ra th tr ng th
gi i giai đo n 2014-2020
Trang 16CH NGă1 ậ T NG QUAN LÝ THUY T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U 1.1 Lý thuy tăv ăxu t kh uă
đ ng th ng m i qu c t t i Vi t Nam h n c Theo đó:
- Theo đi u 3.1, ho t đ ng Th ng m i là ho t đ ng nh m m c đích sinh l i, bao g m mua bán hàng hóa, cung ng d ch v , đ u t , xúc ti n th ng m i và các
ho t đ ng nh m m c đích sinh l i khác
- Theo đi u 27, mua bán hàng hóa qu c t đ c th c hi n d i hình th c xu t
kh u, nh p kh u, t m nh p tái xu t, t m xu t tái nh p và chuy n kh u
- Theo đi u 28, xu t kh u hàng hóa là vi c hàng hóa đ c đ a ra kh i lãnh th
Vi t Nam ho c đ a vƠo các khu v c đ c bi t n m trên lãnh th Vi t Nam đ c coi
là khu v c h i quan riêng theo quy đ nh c a pháp lu t
d ch khác.Trong ph ng th c nƠy, đ n v kinh doanh xu t nh p kh u tr c ti p kỦ
k t h p đ ng ngo i th ng, v i t cách lƠ m t bên ph i t ch c th c hi n h p đ ng
đó H p đ ng kỦ k t gi a hai bên ph i phù h p v i lu t l qu c gia vƠ qu c t , đ ng
th i b o đ m đ c l i ích qu c gia vƠ đ m b o uy tín kinh doanh c a doanh nghi p
Xu t kh u y thác: Trong ph ng th c nƠy, đ n v có hƠng xu t kh u lƠ bên
u thác giao cho đ n v xu t kh u g i lƠ bên nh n u thác ti n hƠnh xu t kh u m t
Trang 17ho c m t s lô hƠng nh t đ nh v i danh ngh a c a mình (bên nh n u thác) nh ng
v i chi phí c a bên u thác V b n ch t, chi phí tr cho bên nh n u thác chính lƠ
ti n thu lao tr cho đ i lỦ Theo ngh đ nh 64-H BT, chi phí u thác xu t kh u không cao h n 1% c a t ng s doanh thu ngo i t v xu t kh u theo đi u ki n FOB
t i Vi t Nam
Xu t kh u qua trung gian: Là hình th c mua bán qu c t đ c th c hi n nh
s giúp đ c a trung gian th ba vƠ ng i th ba này s đ c h ng m t kho n ti n
nh t đ nh Ng i trung gian ph bi n trong các giao d ch qu c t lƠ đ i lý và môi
gi i Hình th c nƠy đ c s d ng trong tr ng h p nhà xu t kh u không am hi u nhi u v th tr ng th gi i và mu n tránh các r i ro v th tr ng Tuy nhiên chi phí s bao g m c phí môi gi i nên l i nhu n s gi m xu ng
Xu t kh u t i ch : Là hình th c xu t kh u ngay t i đ t n c mình ó lƠ vi c bán hàng và th c hi n các d ch v cho ng i n c ngoài Hàng xu t kh u t i ch có
th dùng ngay t i ch ho c đ c ng i mua đem ra n c ngoài
Hình th c tái xu t kh u: Là hình th c th c hi n xu t kh u tr l i sang các
n c mua khác nh ng hƠng hóa đƣ mua n c ngoƠi nh ng ch a qua ch bi n
n c tái xu t M c đích c a th c hi n giao d ch tái xu t kh u là mua hàng hóa
n c này r i bán hàng hóa v i giá cao h n n c khác và thu v s v n l n h n s
v n b ra ban đ u Ho t đ ng tái xu t kh u có th chia làm hai hình th c: hình th c
t m nh p - tái xu t và hình th c chuy n kh u
Gia công xu t kh u: LƠ ph ng th c s n xu t hàng xu t kh u, trong đó
ng i đ t hàng gia công n c ngoài cung c p: máy móc, thi t b , nguyên ph li u
ho c bán thành ph m theo m u vƠ đ nh m c cho tr c Ng i nh n gia công trong
n c t ch c quá trình s n xu t s n ph m theo nhu c u c a khách Toàn b s n
ph m lƠm ra ng i nh n gia công s giao l i cho ng i đ t gia công đ nh n ti n công Bên c nh đó, gia công xu t kh u lƠ đ a các y u t s n xu t (ch y u lƠ nguyên v t li u) t n c ngoƠi v đ s n xu t hƠng hoá theo yêu c u c a bên đ t
hàng, nh ng không ph i đ tiêu dùng trong n c mƠ đ xu t kh u thu ngo i t chênh l ch do ho t đ ng gia công đem l i Gia công xu t kh u lƠ m t ph ng th c
Trang 18ph bi n trong th ng m i qu c t Ho t đ ng nƠy phát tri n s khai thác đ c nhi u l i th c a hai bên: bên đ t gia công vƠ bên nh n gia công
Cao su thiên nhiên xu t kh u luôn đem l i giá tr cao nhi u n m nay cho Vi t Nam C ng nh nhi u lo i nông s n khác, nh ng hình th c xu t kh u mà doanh nghi p s d ng chính trong ngành này bao g m:
- Xu t kh u tr c ti p (đ ng biên m u vƠ đ ng bi n): Xu t kh u tr c ti p
b ng đ ng bi n là hình th c xu t kh u chính c a các doanh nghi p VRG và doanh nghi p t nhơn đ n các khách hàng kh p n i trên th gi i Bên c nh đó, đ ng m u biên c ng đ c s d ng khá ph bi n trong buôn bán v i trung Qu c ngay t i các
c a kh u biên gi i t i 7 t nh phía B c (Qu ng Ninh, L ng S n, Cao B ng, Hà Giang, Lào Cai, i n Biên, Lai Châu)
- y thác xu t kh u: hi n T p đoƠn Công nghi p Cao su Vi t Nam lƠ DN đ c
u tiên có ho t đ ng XNK y thác cho các DN khác
- T m nh p tái xu t: Th ng s d ng khi DN Vi t Nam mu n nh p kh u các
ch ng lo i cao su t nhiên mƠ trong n c ít s n xu t t Campuchia, Lào, Thái Lan, Myanmar, Malaysia, Indonesiaầ thông qua hình th c t m nh p t i biên gi i Vi t Nam- Campuchia, Vi t Nam- Lào, Vi t Nam- Trung Qu c ho c đ ng bi n và tái
xu t đi các qu c gia khác t i c ng Sài Gòn ho c H i Phòng T i biên gi i Xa Mát (biên gi i Vi t Nam- Campuchia) thu c đ a bàn t nh Tây Ninh, hình th c t m nh p này đ c s d ng khá ph bi n
1.2 Cácăv năđ ăchung v ăđ yăm nhăxu tăkh u
“ y m nh” trong t đi n ti ng Vi t có ngh a lƠ “thúc đ y cho phát tri n nhanh,
m nh lên” Trong ti ng Anh, “promote” ho c “push” lƠ nh ng t th ng đ c s
d ng khi mu n th hi n ngh a nƠy Nh v y nh ng ho t đ ng nƠo tác đ ng lƠm cho
s v t, hi n t ng tr nên nhanh h n, m nh h n (t t h n) ban đ u đ c xem là tác nhơn đ y m nh Bên c nh “đ y m nh”, ng i ta c ng th ng dùng t ng ti n, đ y
m nh, xúc ti n, khuy n khích, v i hƠm Ủ t ng t
Trang 19T đ y m nh đ c s d ng nhi u trong các chính sách kinh t v mô b i hàm ý
r t r ng c a nó Tuy nhiên đ đ a ra gi i pháp “đ y m nh” m t khía c nh nƠo đó
c a n n kinh t thì s ph i th c hi n m t lo t các gi i pháp, chính sách phù h p v i
v n đ nghiên c u
Hi n nay, theo tác gi tìm hi u v n ch a có m t đ nh ngh a chính th c v “đ y
m nh xu t kh u” Tuy nhiên, c m t nƠy luôn đ c xu t hi n trong các phơn tích v
đ nh h ng, m c tiêu phát tri n m t ngƠnh ngh , s n ph m xu t kh u c a m t qu c gia vƠ lƠ m c tiêu đ NhƠ n c vƠ các DN đ a ra gi i pháp Do đó, t ng h p t nhi u ngu n thông tin khác nhau, khái ni m đ y m nh xu t kh u có th đ c đ nh ngh a nh sau:
Thúc đ y, hay đ y m nh xu t kh u lƠ ph ng th c thúc đ y tiêu th m t s n
ph m nƠo đó mƠ nó bao g m t t c nh ng bi n pháp, chính sách, cách th cầc a NhƠ n c vƠ các DN nh m t o ra các c h i vƠ kh n ng đ t ng giá tr c ng nh
s n l ng s n ph m đ c xu t kh u ra th tr ng n c ngoƠi
y m nh xu t kh u đ c xem nh lƠ m t y u t quan tr ng kích thích s t ng
tr ng kinh t Nh chúng ta bi t, vi c đ y m nh xu t kh u cho phép m r ng quy
mô s n xu t, nhi u ngƠnh ngh m i ra đ i ph c v ho t đ ng xu t kh u, do đó gơy
ph n ng dơy chuy n giúp cho các ngƠnh kinh t khác phát tri n theo VƠ nh v y
k t qu s lƠ: T ng t ng s n ph m xƣ h i vƠ n n kinh t phát tri n nhanh L y ví d
đi n hình trong ngƠnh may m c, ch ng h n nh gia công, s n xu t, xu t kh u hƠng may m c phát tri n thì nó t t y u nó s kéo theo s phát tri n c a ngƠnh d t, ngƠnh
tr ng bông, vƠ các ngƠnh s n xu t máy móc thi t b , t li u ph c v cho ngƠnh may m c
y m nh xu t kh u luôn lƠ v n đ hƠng đ u mƠ các nhƠ lƠm chính sách vƠ kinh
t v mô đ t ra cho m i ngƠnh ngh xu t kh u b i nó v a lƠ m c tiêu v a lƠ đ ng
l c đ phát tri n n ng l c xu t kh u c a ngƠnh C th nh sau:
Trang 20y m nh xu t kh u có vai trò tác đ ng đ n s thay đ i c c u kinh t ngƠnh theo h ng s d ng có hi u qu nh t l i th so sánh c a đ t n c ơy lƠ y u t then ch t trong quá trình công nghi p hoá, hi n đ i hoá ng th i v i s phát tri n
c a ngƠnh công nghi p ch t o cho phép công nghi p ch bi n hƠng xu t kh u áp
d ng k thu t tiên ti n, s n xu t ra hƠng hoá có tính c nh tranh cao trên th tr ng
th gi i, giúp cho ta có ngu n l c công nghi p m i i u nƠy, không nh ng cho phép t ng s n xu t v m t s l ng, t ng n ng su t lao đ ng mƠ còn ti t ki m chi phí lao đ ng xƣ h i
y m nh vƠ phát tri n xu t kh u có hi u qu thì s nơng cao m c s ng c a nhơn dơn vì nh m r ng xu t kh u mƠ m t b ph n ng i lao đ ng có công n vi c lƠm vƠ có thu nh p NgoƠi ra m t ph n kim ng ch xu t kh u dùng đ nh p kh u các hƠng tiêu dùng thi t y u góp ph n c i thi n đ i s ng nhơn dơn
y m nh xu t kh u có vai trò t ng c ng s h p tác qu c t gi a các n c, nơng cao v th , vai trò c a đ t n c trên th ng tr ng Nh có nh ng m t hƠng
xu t kh u mƠ đ t n c có đi u ki n đ thi t l p vƠ m r ng các m i quan h v i các
n c khác trên th gi i trên c s đôi bên cùng có l i
1.3 M tăs ăỦăthuy tăđ tăc ăs ăchoăđ yăm nhăxu tăkh u
y m nh xu t kh u là m t khái ni m r ng và có nhi u c s lý thuy t h tr Trong s đó, hai ch s l ng hóa đ c s d ng chính là RCA ậ l i th so sánh hi n
h u và ESI ậ ch s chuyên môn hóa xu t kh u th ng đ c s d ng đ phân tích
h u hi u nh t v kh n ng c nh tranh c a m t qu c gia v ngƠnh hƠng nƠo đó so
v i so v i qu c gia khác và c th gi i
L i th so sánh đ c xem xét t nhi u góc đ nh chi phí t ng đ i, chi phí c
h i ho c t m c đ d i dƠo c a các ngu n l c s d ng đ s n xu t các m t hƠng
đ c đ a ra trao đ i M t qu c gia có l i th t ng đ i thì qu c gia đó s có kh
n ng đ y m nh xu t kh u Trong đi u ki n khoa h c- công ngh phát tri n cao vƠ toƠn c u hoá kinh t nh hi n nay, l i th so sánh đ c xem xét thêm t góc đ s khác bi t v trình đ công ngh ho c nh ng quy mô th tr ng l ng hoá c th
Trang 21m c đ c a l i th so sánh m t m t hƠng, có th s d ng công th c tính l i th so sánh hi n h u RCA (Revealed Comparative Advantage) do Balassa công b vƠo
n m 1965 Công th c nƠy đ c đo b ng t l gi a t tr ng kim ng ch xu t kh u
m t m t hƠng trong t ng kim ng ch xu t kh u c a m t n c so v i t trong xu t
kh u m t hƠng đó c a th gi i trong t ng kim ng ch xu t kh u c a th gi i trong
m t kho ng th i gian nh t đ nh th ng lƠ 1 n m
RCAij= (xij/xwj)/( xij/ xwj)
V i:
xij lƠ kim ng ch xu t kh u m t hƠng j c a n c i
xwj lƠ kim ng ch xu t kh u m t hƠng j c a th gi i
xij lƠ t ng kim ng ch xu t kh u c a n c i trong th i gian t ng ng
xwj lƠ t ng kim ng ch xu t kh u c a th gi i trong th i gian t ng ng Công th c nƠy đ a ra cách th c đo l ng c th vƠ rõ rƠng l i th so sánh m t
m t hƠng trong m t kho ng th i gian cho nên nó đ c s d ng khá ph bi n N u
ch s nƠy l n h n 1 thì m t hƠng đó có l i th so sánh VƠ ch s nƠy cƠng cao, l i
th so sánh c a m t hƠng cƠng cao vƠ v i s t ng lên c a ch s nh v y, m t hƠng
có th khai thác đ c l i th so sánh m c cao nh t
Công th c c ng ch ra l i th sánh ph thu c vƠo 4 y u t lƠ kim ng ch xu t
kh u m t hƠng c a m t n c vƠ th gi i, t ng kim ng ch xu t kh u c a m t n c
vƠ c th gi i Do đó, đ gia t ng ch s nƠy, c n t ng kim ng ch xu t kh u t ng
đ i c a m t hƠng L i th so sánh có th thay đ i r t nhanh chóng vì nó ph thu c
vào 4 y u t th ng xuyên thay đ i
Khi th tr ng xu t kh u càng đ c m r ng, c h i đ t ng l i th so sánh c a
m t hƠng s cƠng xu t hi n nhi u Do đó, toƠn c u hoá th tr ng t o c h i r t l n làm gia t ng l i th so sánh c a các m t hƠng, t ng kh n ng đ y m nh xu t kh u khi ti n hƠnh xu t kh u ra th tr ng n c ngoƠi
Trang 221.3.2 Ch s chuyên môn hóa xu t kh u ESI (Export Specialization Index)
Ch s Chuyên môn hóa xu t kh u ESI (Export Specialization Index) c ng đ c hình thành và gi i thích t ng t RCA, trong đó các m u s đ c đo l ng t i m t
th tr ng ho c đ i t ng c th Nó cung c p thông tin v s n ph m d i góc đ chuyên môn hóa xu t kh u c a m t n c vƠ đ c tính b ng t l gi a t tr ng kim
ng ch xu t kh u m t m t hƠng trong t ng kim ng ch xu t kh u c a m t n c so v i
t tr ng nh p kh u m t hƠng đó c a m t n c khác trong t ng kim ng ch nh p kh u
c a n c nƠy Ch s ESI 1 th tr ng cƠng cao, qu c gia cƠng có kh n ng đ y
là nó d áp d ng trong vi c mô t m c đ c nh tranh c a m t s n ph m t qu c gia này so v i các th tr ng xu t kh u trên th gi i và s li u dùng đ đo l ng c ng
d tìm ki m đ c
cao su
Trang 23Trong quá trình h i nh p, c nh tranh và phát tri n c a m i qu c gia, xu t kh u luôn đ c xem là nhân t chi n l c đ t o ra giá tr th ng d l n, góp ph n thúc
t ng h p t nhi u công trình nghiên c u khác nhau, cho th y kh n ng đ y m nh
xu t xu t kh u trong ngành cao su đ c đo l ng b i nhi u lo i ch s : s n l ng bán xu t kh u, t l t ng tr ng c a s n l ng bán xu t kh u, t l t ng tr ng c a
l i nhu n, n ng l c maketing, s ch p nh n c a th tr ng n c ngoài, yêu c u c a doanh nghi p v l i nhu n hàng bán, và t l t ng tr ng th tr ng n c ngoài Xét trong b i c nh ngành cao su t nhiên, tác gi tóm l t có 5 nhân t nh h ng đ n
kh n ng đ y m nh xu t kh u, bao g m: các chi n l c marketing, s c nh tranh,
m i quan h gi a ng i mua vƠ ng i bán, các ngu n l c có s n, và s h tr chính
ph
Tính c nh tranh lƠ y u t quan tr ng nh t nh h ng đ n xu t kh u M t doanh nghi p đ c xem lƠ s h u l i th c nh tranh khi có nh ng ngu n l c vƠ n ng l c chi m l nh th tr ng mƠ nh ng doanh nghi p khác trong ngƠnh khó có th b t
ch c đ c L i th c nh tranh còn đ c đánh giá d a trên nh ng giá tr mƠ doanh nghi p đem l i cho khách hƠng nhi u h n, ch t l ng h n h n các đ i th còn l i
c nh tranh Trong đó, k n ng c nh tranh bao g m k n ng v thông tin, quan h
Trang 24khách hƠng, phát tri n s n ph m vƠ k n ng v chu i cung ng Ngu n l c c nh tranh bao g m: kinh nghi m, ngu n l c h u hình, quy mô vƠ tƠi chính c a doanh nghi p
Nh ng ngu n l c đ c s d ng h p lỦ s giúp doanh nghi p khám phá ra nh ng
c h i ti m tƠng vƠ trung hòa nh ng thách th c trong môi tr ng nhi u c nh tranh
Do đó, các doanh nghi p, nhƠ qu n lỦ nên phơn b các ngu n l c m t cách t i u
n u mong mu n đ t đ c hi u qu xu t kh u cao Theo tác gi Theingi vƠ Sharon trong bƠi nghiên c u The important of Resource- Based View in Export performance of SMEs in Thailand (2010), RBV (Resource Based View- quan đi m
d a trên ngu n l c) v i tr ng tơm lƠ phơn tích s nh h ng c a ngu n l c doanh nghi p vƠ ngu n l c trung gian xu t kh u đ i v i kh n ng đ y m nh xu t kh u, lƠ quan đi m r t quan tr ng v i m i doanh nghi p trong giao th ng v i ng c ngoƠi
ho c marketing xu t kh u L i th theo RBV đ c t o ra b i ngu n l c tài s n h u hình, tài chính, nhân l c, công ngh , n ng l c s n xu t, n ng l c Marketing, n ng
l c c a t ch c, vì các ngu n l c nƠy r t khó đ b t ch c
Trong kinh doanh, qu n tr và marketing các m i quan h v i khách hƠng đ ng ngh a v i vi c hƠnh đ ng h ng v khách hƠng.“Khách hƠng” đơy có th là khách hàng cu i cùng s d ng s n ph m, ho c là các trung gian phân ph i trong chu i bán hàng Hi u đ c nh ng c m nh n khác nhau c a khách hàng v s n ph m, hình nh
ho c d ch v mà công ty cung c p, nhà qu n lý s t o ra uy tín, làm marketing hi u
qu và xây d ng lòng trung thành c a khách hƠng đ i v i doanh nghi p c a mình Trong l nh v c kinh doanh xu t kh u cao su, bên trung gian, đ i lý, môi gi i gi
m t vai trò quan tr ng nh m tìm ki m khách hàng, m r ng th tr ng và k t n i
gi a nhà s n xu t n i đ a v i các khách hàng n c ngoài Có b n nhân t chính:
Ki n th c, kh n ng th ng thuy t, danh ti ng vƠ chuyên môn hóa đóng quy t đ nh
m c đ thành công c a m t công ty trung gian khi ho t đ ng trong l nh v c th ng
m i xu t kh u cao su (Theo Behind Intermediary Performance in Export Trade:
Trang 25Transactions, Agents and Resources c a Mike W.Pend và Anna S.York trong Journal of International Business Studies)
Chi n l c marketing xu t kh u bao g m m t h th ng các quy t đ nh v giá,
s n ph m, khuy n mƣi, phơn ph i đ c hình thƠnh vƠ áp d ng theo t ng th i đi m Theo Katsikeas vƠ c ng s (2000), các bi n s c a chi n l c marketing xu t kh u
d a ch y u vƠo chi n l c v s n ph m, khuy n mƣi, phơn ph i vƠ chi n l c giá
c Trong th ng m i qu c t có r t nhi u các nghiên c u ch ng t r ng hi u qu
xu t kh u b nh h ng b i chi n l c marketing xu t kh u Tuy nhiên m i l nh
v c kinh t , ch ng lo i s n ph m, m c đ nh h ng s khác nhau vƠ mang đ c thù riêng phù h p v i l nh v c đó
i n hình nh v i th tr ng xu t kh u cao su thiên nhiên t i Vi t Nam, các
ho t đ ng đ nh giá bán ậ mua s d a trên giá sƠn giao d ch t i các th tr ng n c ngoài (TOCOM, SICOM), giá sàn t p đoƠn VRG đ a ra, giá m n c vƠ các nguyên li u; ho t đ ng chào bán s n ph m theo t ng ch ng lo i s tùy theo nhu c u
c a t ng th tr ng (Trung Qu c th ng mua SVR3L, n mua RSS3 vƠ SVR3L, chơu Âu mua h u h t các ch ng lo i); cách th c phơn ph i - đi u ki n giao hƠng theo th a thu n h p đ ng vƠ t p quán th ng m i qu c t INCOTERMS; khuy n mƣi (h u mƣi) d ng nh đan xen nhau vƠ th hi n rõ nét nh t t i các công
ty trung gian, th ng m i
S h tr c a Chính ph bao g m nh ng chính sách thu n l i h tr xu t kh u (quy trình, th t c hƠnh chính đ n gi n, các chính sách h tr cho ng i nông dơn, nghiên c u gi ng m i nh m t o ngu n nguyên li u n đ nh), t o đi u ki n v tƠi chính cho các doanh nghi p xu t kh u (mi n gi m thu xu t kh u, các lo i phí vƠ l phí trong quá trình lƠm th t c xu t kh u), gi đ ng ti n n i đ a y u đ t ng s c
c nh tranh trong xu t kh u, có nhi u th a thu n hi p c song ph ng vƠ đa
ph ng v th ng m i t do trong khu v c v i Úc, Trung Qu c, n , AEAN, New Zealandầ- t o đi u ki n giao th ng vƠ lƠm n cho các doanh nghi p xu t
Trang 26kh u trong n c v i nh ng th tr ng nay Bên c nh đó, B Công th ng, B
th ng m i, C quan Thu các đ a ph ng các b ph n xúc ti n xu t kh u c n cung
c p các d ch v vƠ thông tin th tr ng th ng m i, chính sách m i th ng xuyên, liên t c đ n nhƠ xu t kh u vƠ nhƠ s n xu t, đ ng th i lƠm c u n i gi i thi u các doanh nghi p uy tín trong n c v i các đ i tác n c ngoƠi thông qua các ho t đ ng
qu ng báầ
1.5 T ngăquanăv ăcơyăcaoăsuăvƠăth ătr ngăcaoăsuăth ăgi i
1.5.1 T ng quan v cây cao su
1.5.1.1 L ch s ngành công nghi p ch bi n cao su
Cao su t nhiên đ c chi t su t t m cây cao su Hevea brasiliensis thông qua quá trình l u hóa nên có đ c tính m m d o, đ ng th i b n, không th m n c và không b nh h ng b i th i ti t Nh nh ng đ c tính trên mà cao su thiên nhiên
đ c s d ng lƠm s m l p, giày dép, qu n áo b o h , d ng c th thao, d ng c y
t ầ V i nhu c u cao cùng v i vi c khai thác khó kh n đƣ khi n giá cao su t ng chóng m t t m c 256 B ng Anh lên 655 B ng Anh trong th p niên đ u th k 20, lƠm thúc đ y nhu c u s d ng ngu n nguyên li u thay th N m 1909, nhƠ hóa h c
ng i c Fritz Hoffmann đƣ phát minh ra cao su t ng h p làm t d u m , m ra
m t ch ng m i cho ngành s n xu t cao su lúc b y gi
Trong Chi n tranh th gi i th II, Nh t đƣ xơm chi m ph n l n các qu c gia ông Nam Á, khu v c s n xu t cao su t nhiên chính c a th gi i và phong t a ngu n cung khi n nhu c u s d ng cao su t ng h p t ng m nh t i qu c gia ph ng Tơy lƠm t ng quan s n l ng tiêu th gi a cao su t nhiên và cao su t ng h p thay
đ i nhanh chóng K t nh ng n m 1980, giá d u m có xu h ng t ng khi n nhu
c u s d ng cao su t nhiên ph c h i và hi n nay chi m kho ng 43% s n l ng tiêu
th cao su trên toàn th gi i
Cơy cao su sinh tr ng thích h p t i nh ng khu v c n m v đ 10 hai đ u xích đ o, là nh ng khu v c có khí h u nóng m, l ng m a hƠng n m ph bi n
Trang 27kho ng 2,000 mm Do đó khu v c các qu c gia ông Nam Á, Nam M vƠ l u v c sông Congo, Niger châu Phi là nh ng n i cơy cao su đ c tr ng ph bi n
Cây cao su đ t đ tu i 5-6 tu i thì b t đ u thu ho ch m đ n khi đ t 26 ậ 30
tu i, mùa khai thác cao su trong n m kéo dƠi kho ng 9 tháng b t đ u t tháng 6 đ n
h t tháng 2 n m sau Sau đó, vi c khai thác s d ng l i t cu i tháng 2 đ n h t tháng 5 đ cây cao su thay lá, n u khai thác trong th i gian nƠy, cơy có nguy c b
ch t
Hình 1.1 ng d ng c a cao su thiên nhiên
M cao su s đ c s ch thành d ng t m, d ng kh i hay d ng tr ng đ c d a vƠo các ph ng pháp khác nhau Hi n nay, ph ng pháp s ch đ c áp d ng ph
bi n nh t là chuy n m cao su t i thƠnh dang t m và d ng tr ng d c, đ c bi t trong các h ti u đi n
Cao su t nhiên đ c ng d ng r t r ng rãi trong nhi u l nh v c bao g m: giao thông, công nghi p, tiêu dùng, v sinh và y t đ c tóm t t trong hình 1.2
1.5.2 Tình hình s n xu t và tiêu th cao su t nhiên trên th gi i
B t đ u t n m 2007 đ n nay, th tr ng cao su th gi i luôn m c chênh l ch
gi a cung và c u, l ng cao su s n xu t không đ đ đáp ng nhu c u tiêu th th
gi i Tr c n m 2011, ngu n cung CSTN luôn b thi u h t do nhi u nhân t khách quan tác đ ng Tuy nhiên t n m 2012 đ n nay, cán cân cung c u đƣ chuy n d ch theo
g ng tay công nghi p,
th m ô tô
Tiêu dùng
Qu n áo, giƠy dép, ch may, c c t y, bóng đánh gôn, t m th m,
SP b m h i
V ăsinhăvƠăYăt
G ng tay ph u thu t,
s n ph m ng a thai, thi t b ph u thu t, thi t b c y vƠo c th
ng i
Trang 28v t cung và cung gi m d n trong n m 2018, nh ng th i đi m hi n t i v n đang r t
khó kh n cho các doanh nghi p Vi t Nam khi mu n tìm đ u ra
1.5.2.1 Ngu n cung cao su t nhiên
Theo hi p h i các qu c gia s n xu t cao su t nhiên ANRPC (Association of Natural Rubber Producing Countries), k t n m 2010, s n l ng cao su t nhiên th
gi i hƠng n m đƣ v t 10 tri u t n/n m, chi m trên 40% t ng l ng cao su s d ng
S n l ng cao su t nhiên c a các n c trong Hi p h i t ng hƠng n m, đóng góp kho ng 92-94% s n l ng cao su t nhiên toàn th gi i
Hình 1.2 S năl ng cao su t nhiên các qu căgiaăn mă2011
Ngu n: T ng h p t ARNPC [26]
Tính đ n cu i n m 2011, t ng di n tích cao su t nhiên trên th gi i đ t 11,84 tri u
ha, châu Á chi m 92,42 % t p trung vào các qu c gia thu c ANRPC, châu M : 5,14 %
và châu Phi 2,44 %, châu M La Tinh: 2,5 % Trong đó đ ng đ u là Thái Lan, đ t 3.394 ngàn t n; k đ n là Indonesia, Malaysia Tuy nhiên, d n đ u n ng su t khai thác
là n v i 1.771 kg/ha r i m i đ n Thái Lan 1.771 kg/ha, Vi t Nam đ t 1.700 kg/ha
Trang 29Hình 1.3 th s năl ng CSTN trên th gi i 2000- 2012
Ngu n: International Study Rubber Group [14]
Hi n t i l ng cung cao su t nhiên trên th gi i n m 2013 đƣ đ t 12,5 tri u t n,
t ng 4,3% so v i 2012 Khu v c châu Á - Thái Bình D ng ti p t c chi m 90% s n
l ng CSTN trên th gi i, đáng k là Thái lan, Indonesia, Malaysia, n , Vi t Nam
và Trung Qu c D báo s n l ng cao su t nhiên s t ng nhi u các n c Indonesia, Malaysia và Vi t Nam Trong n m 2011, Vi t Nam đ ng th 5 trên th gi i v s n
l ng cao su t nhiên, đ n n m 2013 đƣ lên v trí th 3
Hình 1.4 là đ th bi n thiên s n l ng cao su thiên nhiên s n xu t ra trên th gi i t
n m 2000 đ n n a đ u n m 2013 Theo đó, l ng cung cao su t nhiên t ng d n qua các n m.S n l ng n m 2012 g n g p đôi so v i n m 2000, cho th y s đ u t t ng
s n l ng r t rõ nét v s n xu t cao su t nhiên này
1.5.2.2 Ngu n c u cao su t nhiên
Cao su t nhiên là ngu n nguyên li u không th thi u đ c trong r t nhi u ngành công nghi p khác nhau Có th phân lo i nh sau:
- S d ng CSTN nhi u nh t trong ngành công nghi p s n xu t l p xe, tiêu th kho ng 70% cao su thiên nhiên đ c s n xu t ra Tính đ n cu i n m 2012, có kho ng 4200 công ty trên th gi i ho t đ ng trong l nh v c này, 91 nhà máy l p xe,
12 tr s , 15 trung tâm nghiên c u và phát tri n Các nhà s n xu t l p xe hƠng đ u
Trang 30th gi i bao g m: Michelin, Bridgestone, Goodyear, Hankook, Pirelliầ Ch ng lo i CSTN th ng dùng trong ngƠnh nƠy lƠ SVR10, SVR3L L ng tiêu th c c l n b i kích th c vƠ công n ng c a l p xe ph i th ng xuyên đ c ki m tra và thay th
Hình 1.4 L ng CSTN đ c tiêu th trên th gi i (t 2000- n aăđ u 2013)
Ngu n: International Study Rubber Group [14]
- Các s n ph m thông d ng t cao su nh : các linh ki n t đ ng, giày dép, các
lo i dây th t l ng, ng cao su Trong đó giƠy dép chi m kho ng 1/3 trong s này.Ch ng lo i th ng dùng khá đa d ng, có th là SVR3L, SVR3, LATEX HA (ho c LA), SVRCV50 ho c SVRCV60 (ki m soát đ nh t)ầ
- Cao su thiên nhiên l ng (latex), chi m 12% trong t ng nhu c u v cao su thiên nhiên, th ng dùng đ s n xu t g ng tay, s i, b t bi n, ch t làm kín (keo,
nh a b t kín), b ng dính, ng thông, m t th m, bao cao su G ng tay (dùng chính trong l nh v c y t ) chi m h n m t n a trong t ng l ng latex s d ng
Theo th ng kê t ISRG, nhu c u v cao su t nhiên c ng t ng d n qua các n m, riêng n m 2009 có s s t gi m đ t ng t do suy thoái kinh t lan r ng làm nh
h ng nghiêm tr ng đ n ngành công nghi p s n xu t ô tô, nhu c u tiêu dùng gi m, hàng lo t các công ty b đóng c a Sau n m 2009, c u CSTN l i t ng, d n đ n s thi u h t tr l i vƠ lƠm t ng giá CSTN
Trang 31Hình 1.5 T l các qu c gia tiêu th cao su t nhiên trên th gi i
Ngu n: T t ng h p
Xét v s phân b tiêu th cao su t nhiên, th tr ng chính v n nh ng n i có ngành công nghi p s n xu t và ch t o ô tô phát tri n.Trong n m 2011, t l tiêu th cao su thiên nhiên trên th gi i t p trung nhi u t i nh ng n i có nhƠ máy s n xu t
l p ô tô nh Trung Qu c, Liên minh châu Âu EU, n , Hoa K , Nh t B n ầ v i
c a Trung Qu c t ng tr ng bình quơn 8.81%/n m, ngo i tr n m 2008 có s n
l ng tiêu th gi m nh và x p x b ng v i n m 2007 thì các n m còn l i, tiêu th cao su t nhiên t i Trung Qu c đ u đ t m c t ng tr ng khá cao trên 7.5% N m
2008, n đƣ v t qua Nh t B n tr thƠnh n c tiêu th cao su t nhiên đ ng
th 3 th gi i sau Trung Qu c và M S n l ng tiêu th t i n tuy có m c t ng
tr ng không cao nh ng l i nh ng l i b n v ng h n so v i Trung Qu c và liên t c
t ng qua các n m n đƣ tiêu th 951 nghìn t n cao su t nhiên trong n m 2010
và có m c t ng tr ng s n l ng tiêu th bình quơn giai đo n 2005 ậ 2010 là 4.16%
Trang 321.5.3 T ngăquanăv cung c u CSTN th gi i
T tr c đ n nay, ngu n cung cao su t nhiên th ng trong tình tr ng thi u h t
so v i nhu c u ó c ng lƠ m t trong khác nguyên nhân khi n giá cao su luôn
m c cao Hi p h i các qu c gia s n xu t cao su t nhiên (ANRPC) chi m h n 93%
l ng cung cao su t nhiên toàn th gi i, kho ng 7% ngu n cung còn l i đ c cung
c p b i m t s n c châu Phi và Nam M Trong đó, Thái Lan, Malaysia vƠ Indonesia, 3 thành viên ch ch t c a ANRPC đóng góp t i h n 66% l ng cao su
t nhiên cho th gi i Tính c giai đo n 2000 ậ 2010, t ng cung cao su t nhiên toàn
th gi i t ng bình quơn 4,24%/n m, th p h n m c t ng 4,54% c a nhu c u tiêu th
Hình 1.6 Th ngăd ăvƠăthơmăh t cao su t nhiên trên th gi iăgiaiăđo nă2000ăđ n
đ u n mă2013
Ngu n: International Study Rubber Group [14]
Do đó, s n l ng CSTN luôn xoay quanh n ng l c tiêu th chúng và th ng d hay thâm h t tùy theo giai đo n, g n li n v i tình hình kinh t c a th gi i T n m
2000 đ n đ u n m 2013, l ng cao su thiên nhiên b thi u h t nhi u nh t lƠ n m
2000 và th ng d nhi u nh t lƠ n m 2009 (vì s c t gi m đ t ng t trong ngành công nghi p ô tô do suy thoái kinh t )
Tuy nhiên trong th i đi m hi n nay (đ u n m 2014), th gi i đang ch ng ki n
m t xu h ng ng c l i khi mà CSTN b d th a và giá s t gi m rõ r t, h n h n
m t n a so v i th i đi m n m 2010
2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013
(t1-t6) -578 -1 -175 152 100 -194 269 -82 -83 362 -380 48 287 -262
Trang 331.5.4 Cácăc ăh i cho Vi t Nam đ y m nh xu t kh u CSTN
Tri n v ng v t ng tr ng nhu c u s n xu t, tiêu th l p xe trên th gi i
Theo phân tích c a Rubber Asia, n ng su t và l i nhu n c a ngành cao su thiên nhiên b nh h ng khá nhi u t l ng c u trong ngành công nghi p l p xe B t k
m t c i ti n k thu t nƠo c ng đ u nh h ng tr c ti p đ n nhu c u s d ng cao su trong ngành này Trong nhu c u s d ng cao su thiên nhiên c a ngành l p xe, l p đ trang b đ u xe m i (OEM) chi m kho ng 30% trong khi phân khúc l p thay th chi m 30% còn l i T l CSTN trong l p xe r t cao, và l p xe radian (có s i mành song song) đ c phát tri n s t ng t l s d ng CSTN trong l p xe c a xe con và
xe t i th ng m i Còn theo báo cáo Ngành công nghi p l p ô tô toàn c u, ngành công nghi p l p xe ô tô có nhi u c h i quan tr ng đ i v i các nhà s n xu t trong ngành do nhu c u thay th l p xe khá m nh và doanh s bán các lo i ph ng ti n hƠnh khách vƠ th ng m i t i các qu c gia đang phát tri n t ng D ki n l ng tiêu
th th tr ng s đ t 187 t USD trong n m 2017
Các y u t chính nh h ng đ n ngành công nghi p l p xe là t c đ t ng đ i v i thu nh p bình quơn đ u ng i t i các qu c gia đang phát tri n, t c đ t ng dơn s , các d án c s h t ng m i, đô th hóa, t ng dơn s t ng l p trung l u, vƠ phong trƠo xanh (vì môi tr ng) Bên c nh đó, l nh v c xe ch khách d ki n s t ng cao
nh t trong 5 n m t i Tính trong khu v c, các qu c gia châu Á ậ Thái Bình D ng
d ki n s t ng tr ng hƠng đ u Các qu c gia châu Á ậ Thái Bình D ng đ t t c
đ t ng tr ng m nh nh t v nhu c u cao su trong n m 2012, ph n ánh qua t ng
tr ng m nh t i Trung Qu c, n , Thái Lan và Vi t Nam
Do đó, cùng v i nhu c u t ng cao v s l ng l p xe, nhu c u nguyên li u cao
su t nhiên c ng s t ng cao, lƠ m t c h i l n cho ngành s n xu t và xu t kh u CSTN t i Vi t Nam
Tri n v ng v th tr ng cao su n
n đang t ng c ng nh p kh u CSTN trong b i c nh kho ng cách gi a s n
l ng và nhu c utiêu th cao su qu c gia Nam Á nƠy đang ngƠy cƠng l n Theo
s li u c a y ban Cao su n , trong 10 tháng đ u c a tài khóa 2013 (tháng
Trang 344/2013-1/2014), s n l ng CSTN đ t 723.000 t n (gi m so v i con s 798.200 t n trong cùng k tƠi khóa tr c), trong khi l ng tiêu th là 811.110 t n
Nguyên nhân c a s thi u h t này là do s n l ng cao su c a n s t gi m
m nh, trong khi nhu c u tiêu th h u nh không đ i Trong tài khóa 2013-2014 (tr tháng 4/2013), s n l ng trung bình trong các tháng còn l i gi m kho ng 10% so
v i tƠi khoá tr c Trong tháng 1 v a qua, s n l ng đƣ gi m 7,9% xu ng 93.000
t n so v i cùng k n m ngoái S n l ng cao su c a n th ng v t ng ng 100.000 t n trong các tháng 11,12 và tháng 1 ậ giai đo n cao đi m đ khai thác m
cao su
Th c t i ngành cao su t nhiên t i Vi t Nam
- Vi t Nam đ ng th 4 th gi i v s n l ng và giá tr xu t kh u CSTN N m
2010, kim ng ch CSTN đ ng th 11 trong nhóm các m t hàng xu t kh u ch l c
c a c n c K t n m 2004, Vi t Nam luôn duy trì v trí th 4 th gi i v kim
ng ch xu t kh u CSTN, sau Thái Lan, Malaysia và Indonesia Tr n m 2008, kim
ng ch xu t kh u suy gi m khá m nh (g n 8%) so v i n m 2007 thì trong các n m còn l i c a giai đo n 2004 ậ 2010, s n l ng và giá tr xu t kh u n m sau đ u cao
h n n m tr c N m 2013 và 2014 đ c xem là nh ng n m khó kh n c a các công
ty cao su nói chung vì giá gi m và nhu c u l p xe gi m do suy thoái kinh t th gi i Tuy nhiên tri n v ng ph c h i l i vƠo n m 2015 đang đ c các nhà d báo đ a ra
- Trong nh ng n m tr c, di n tích gieo tr ng và s n l ng khai thác liên t c
t ng Bên c nh đó n ng su t khai thác đ t m c khá cao so v i các n c trong ANRPC Tuy di n tích tr ng và khai thác cây cao su không cao b ng các qu c gia
đ ng đ u, nh ng s n l ng khai thác m c a Vi t Nam liên t c t ng tr ng k t
n m 2002 đ n nay, bình quơn đ t 10.8%/n m, cao h n khá nhi u so v i m c bình quân 4.2% c a top 6 qu c gia s n xu t cao su t nhiên l n nh t (g m Thái Lan, Indonesia, Malaysia, n , Vi t Nam và Trung Qu c) So sánh v i t ng qu c gia trong top 6, m c t ng tr ng c a Vi t Nam đ ng v trí s 1, v t xa so v i m c
t ng 7.6%/n m c a Indonesia, qu c gia đ ng th 2 v t ng tr ng s n l ng trong
Trang 35ANRPC Tuy nhiên, cu i n m 2013, 2014 đang đ i m t v i tình tr ng thua l n ng nên m t s v n cây ti u đi n quy mô nh đƣ b ch t b t
- Thu n l i v khí h u: Hai khu v c ông Nam B vƠ Tơy Nguyên đ c xem
lƠ có đi u ki n thu n l i đ tr ng cơy cao su nh th nh ng vƠ đi u ki n th i ti t
M t s vùng duyên h i mi n Trung, Tây B c đang đ c m r ng tr ng nh ng th i
ti t có nh h ng không t t đ n ch t l ng cây cao su
- V m t ch t l ng và ch ng lo i, hi n t i ngành cao su Vi t Nam v n còn đang loay hoay vùng tr ng c a th gi i Th nh t: s n ph m ch l c c a ngành
v n là nguyên li u s ch ch t l ng th p vƠ ch a mang l i giá tr gia t ng cao
Hi n nay, 2 ch ng lo i s n ph m đ c a chu ng nh t là TSR 10 (SVR 10) và m
t RSS xông khói, hi n đ c cung c p ch y u b i Thái Lan, Indonesia và Malaysia Trong khi đó, ch ng lo i cao su xu t kh u ch y u c a Vi t Nam v n là SVR 3L và các lo i TSR 3L, L (47%) có ch t l ng không cao do ch y u đ c ch
bi n b i khu v c ti u đi n có công ngh l c h u, trong khi đó khu v c nhƠ n c có
th m nh v công ngh ch chi m h n 50% s n l ng Các ch ng lo i cao su ch t
l ng cao nh RSS vƠ TSR 20 ch chi m kho ng 7% s n l ng xu t kh u V i ch t
l ng không cao nên c ng d hi u t i sao giá xu t kh u cao su c a Vi t Nam l i
th p h n giá th gi i, bên c nh đó, m t ph n l ng cao su s n xu t ra đ c xu t
kh u l u qua đ ng ti u ng ch nên khó ki m soát đ c giá c ơy lƠ v n đ chính
mà các công ty, t p đoƠn l n v cao su c n xem xét và chuy n h ng đ nâng cao giá thành và s n l ng xu t kh u c a mình Ngu n nguyên li u n đ nh và ch ng
lo i cao su t nhiên theo nhu c u c a th gi i lƠ chìa khóa đ nâng cao v th c a cao su Vi t Nam trên th gi i
1.6 Kinhănghi măđ yăm nhăxu tăkh uăCSTN t ăcácăqu căgiaăkhác
Trang 36s h u m t b dày kinh nghi m tr ng tr t, s n xu t và xu t kh u CSTN mà Vi t Nam c n ph i h c h i
V qu n lý ngành cao su: 3 b cùng tham gia: B Công nghi p c b n đi u hƠnh các ch ng trình quan tr ng, trong đó có đi u hành s phát tri n cây cao su;
B đi n đ a và phát tri n khu v c: có 2 t ch c quan tr ng là RISDA (T ch c phát tri n công nghi p cao su cho ti u ch ) và FELDA (T ch c phát tri n đ t đai toƠn liên bang); B phát tri n nông thôn có t ch c FELCRA (lƠ c quan lo vi c c ng c
và tái thi t đ t đai toƠn liên bang)
V c c u s n ph m xu t kh u: Bao g m cao su nguyên li u vƠ cao su đƣ ch
bi n d ng tinh Trong nh ng n m g n đơy, Malaysia đ y m nh xu t kh u cao su thiên nhiên d ng tinh nh áp d ng ti n b khoa h c công ngh và ngành công nghi p cao su r t phát tri n Do đó th tr ng và giá cao su t i Malaysia r t n đ nh
so v i các khu v c khác
V công ngh m i: Ngay t i khâu tr ng, ch n gi ng và thu ho ch m , T ng
c c cao su Malaysia MRB là b ph n qu n lỦ vƠ đ a vƠo các công ngh tiên ti n trong tr ng tr t áp d ng cho h u h t các v n cao su t i Malaysia Công ngh hi n
t i đang dùng: Công ngh i-Klon thay th các nhà ki m đ nh gi ng trong v n m cao su vô tính, h th ng truy su t ngu n g c và thông tin cao su RITeE (b t bu c t i các v n m t nhơn), Máy t đ ng cho đ t vào b u nilong, máy t đ ng tr ng cây cao su, xe thu m n c trên v nầ nh m ti t ki m th i gian, s c lao đ ng và nâng cao ch t l ng m cao su nguyên li u
V phân b s n xu t, Thái Lan t p trung phát tri n m nh cao su ti u đi n và có
hi u qu cao v i mô hình này Bên c nh l i th hi m có v khí h u vƠ đ t đai phù
Trang 37h p v i cây cao su, ngu n n c d i dào, ít b tác h i b i thiên tai, Thái Lan còn có
m t c s h t ng giao thông khá v ng ch c cho vi c giao th ng, v n chuy n Chính ph Thái Lan đ c bi t quan tơm đ n tr ng và s n xu t CSTN v i m c đích
xu t kh u nên các nhà s n xu t đ c h tr r t nhi u M t m t các thu su t t Thái Lan đi các th tr ng Trung Qu c, Úc, New Zealand, các qu c gia ASEAN đ c
gi m d n nh các khu v c m u d ch t do M t khác, chính ph khuy n khích b ng tài chính đ các ch đ n đi n lo i b các cơy lơu n m trên 30 tu i và thay th b ng cây m i nh m t ng n ng su t V n phòng c a Qu h tr Tái canh cây cao su ORRAF Thái Lan đƣ dƠnh riêng kho ng 5 tri u Bath cho m c đích nƠy vƠ h ng
đ n s cung c p thêm 250.000 t n cao su t nhiên m i n m t n m 2017 tr đi Bên c nh đó, Thái Lan tích c c h tr vƠ khuy n khích các T p oƠn n c ngoƠi liên k t đ u t vƠ s d ng ngu n nguyên li u có s n, đ ng th i áp d ng ti n
b k thu t nên ch t l ng cao su luôn đ ng đ u th gi i
n lƠ n c s n xu t cao su l n th 4 trên th gi i v i 915 ngƠn t n, di n tích
759 ngƠn ha n m 2012 nh ng n ng su t cao nh t 1.825 kg/ha nên v n gi v ng s n
l ng n s n xu t chính lƠ cao su t xông khói RSS (70%), cao su kh i t 12
đ n 14%, latex kho ng 10% n lƠ m t trong nh ng n c có di n tích cao su do
ti u đi n qu n lỦ l n nh t, 88,4% so v i 93% c a Malaysia, 90,5% c a Thái Lan vƠ 85% c a Indonesia Cho đ n nay, ngƠnh cao su n đƣ thu đ c 2 thƠnh t u quan
tr ng lƠ n ng su t cao nh t v s n l ng trên 1 đ n v di n tích vƠ giá bán cao su t i
v n cơy c a ti u đi n c ng đ t m c cao nh t n có hai b t l i lƠ th i ti t đ a hình không thu n l i vƠ quy mô v n cơy trung bình th p Tuy nhiên ngành cao su
n v n g t hái đ c thƠnh công nh hai y u t :
C c u qu n lỦ ch t ch t phía NhƠ n c: n đ c s h tr m nh m
t NhƠ n c trong vi c phát tri n ngƠnh cao su, đi n hình lƠ các t ch c NhƠ n c
đ c thƠnh l p t c p Chính ph y h i cao su lƠ t ch c tr c thu c B Th ng
m i vƠ Công nghi p, đ c thƠnh l p theo Lu t cao su (s n xu t vƠ ti p th ) vƠo n m
Trang 381947, lƠ c quan c p qu c gia duy nh t ch u trách nhi m v vi c phát tri n ngƠnh cao su n c nƠy
Nông dơn đ c h tr k thu t vƠ tƠi chính khi tham gia các ch ng trình phát tri n: VƠo đ u th p niên 1950, n đƣ kh i x ng ch ng trình phơn phát các gi ng có ch t l ng, 1957 lƠ k ho ch tr c p tái canh cao su vƠ n m 1979 lƠ k
ho ch tr c p tr ng m i cao su N m 1980 n b t đ u th c hi n k ho ch phát tri n đ n đi n cao su k t h p k ho ch RDP Cho đ n gi a th p niên 1980, n
th c hi n ph ng pháp chuy n giao công ngh nh m nơng cao kinh nghi m tr ng cao su trong ti u đi n N m 1960 n c nƠy đƣ thƠnh l p đ c các h i h p tác xƣ,
m r ng s phơn ph i ch y u d a trên n n t ng cá nhơn v i nhau
V i nh ng kinh nghi m t nh ng qu c gia đ ng đ u v tr ng và s n xu t cao
su, Vi t Nam c n rút ra nh ng bài h c chính nh sau:
C c u s n ph m: i u ch nh c c u v ch ng lo i cao su xu t kh u đ , c n phát tri n ch ng lo i RSS vƠ SVR 10 đ đáp ng đúng xu th nhu c u trên th gi i
v cao xu b i ph n l n cao su dùng đ s n xu t l p xe
H tr chính ph đ n ngành tr ng tr t: C n nhi u h tr h n n a đ n nh ng
ng i có v n, phát tri n gi ng t t và khuy n khích ng i dân áp d ng ti n b khoa
h c k thu t vào tr ng tr t đ t ng n ng su t
Xem xét phát tri n và m r ng cao su ti u đi n ch t l ng cao b i Vi t Nam
đi ng c l i v i xu h ng c a các qu c gia trên: Cao su đ i đi n chi m đa s , ch
s h u là các doanh nghi p nhƠ n c Qu đ t tr ng cao su c a Vi t Nam ch a đ t
đ n m c t i đa nh ng c ng không còn nhi u, do đó c n xem xét phát tri n lo i hình
Trang 40CH NGă2ăậ TH C TR NG Y M NH XU T KH U CAO SU THIÊN
NHIÊN T I VI T NAM 2.1 Th cătr ngăv ăs năxu tăcaoăsuăthiênănhiênăt iăVi tăNam
gia tr ng cao su trong khu v c
Tính đ n cu i n m 2012, theo th ng kê t Hi p h i các qu c gia tr ng cao su th
gi i (ANRPC) và T p đoƠn VRG thì Vi t Nam đ ng th 5 th gi i v s n l ng khai thác cao su thiên nhiên v i t tr ng kho ng 7,6% t ng đ ng 863.600 t n và
đ ng th 4 v xu t kh u cao su thiên nhiên trên th gi i, chi m th ph n kho ng 10,3% t ng đ ng 1,02 tri u t n Bên c nh đó, Vi t Nam là qu c gia có t c đ
t ng tr ng s n l ng và di n tích đ t m c cao nh t trên th gi i, c th t ng tr ng bình quơn giai đo n 2000 ậ 2012, v s n l ng đ t m c 9,5%/n m vƠ di n tích đ t 6,8%/n m
Theo s li u cu i n m 2012 s n l ng khai thác c a các n c nh sau: Thái Lan (3,5 tri u t n), Indonesia (3,0 tri u t n), Malaysia (0,95 tri u t n), Vi t Nam (0,86 tri u t n) và n (0,904 tri u t n) Xét v s n l ng khai thác, Vi t Nam v n th p
h n so v i b n c ng qu c trên Nh ng xét v n ng su t khai thác, Vi t Nam đang
đ ng th 2 th gi i, n m 2012 đ t 1,71 t n/ha, đ ng đ u là n là 1,82 t n/ha, b
xa m c bình quân c a toƠn th gi i là 1,1 t n/ha Bình quơn trong 5 n m tr l i đơy
n ng su t c a Vi t Nam đ t 1,70 t n/ha, trong khi đó n đ t 1,82 t n/ha, Thái Lan đ t 1,68 t n/ha, Indonesia đ t 1 t n/ha vƠ Malaysia đ t 1,46 t n/ha
NgoƠi ra, nh đƣ phơn tích t i ch ng 1, m t đi m đáng l u Ủ đ i v i Indonesia
vƠ Malaysia đó lƠ ph n l n di n tích r ng cao su t i hai qu c gia này t p trung vào khu v c nh l (ti u đi n), c th 85% di n tích tr ng cao su t i Indonesia là c a khu v c s n xu t nh l ; t i Malaysia t l này là 93% Theo kh o sát thì t i Vi t Nam t l nƠy t ng đ i cân b ng h n, c th là khu v c đ i đi n chi m 44,36%; khu v c ti u đi n chi m 49,28% vƠ t nhơn chi m 6,36% V i k ho ch m r ng