Bài thuyết trình Các khái niệm và lý thuyết liên quan đến tội phạm học và xã hội học tội phạm

Người tội phạm Là người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội đã bị Toà tuyên án kết tội và đã có hiệu lực pháp luật... Tiền sự “Tiền sự là thuật ngữ được dùng để chỉ những người trước

NHÓM 9 CÁC KHÁI NIỆM VÀ LÝ

THUYẾT LIÊN QUAN ĐẾN TỘI PHẠM HỌC VÀ XÃ HỘI

HỌC TỘI PHẠM

3 Người tội phạm

Là người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội

đã bị Toà tuyên án kết tội và đã có hiệu lực pháp luật

6 Tiền sự

“Tiền sự là thuật ngữ được dùng để chỉ

những người trước đây đã có lần vi phạm pháp luật đã bị xử lý về hành chính, hoặc

đã có lần phạm tội hình sự nhưng chưa

đến mức bị truy tố, xét xử hoặc được tha miễn trách nhiệm hình sự Tiền sự là một tình tiết về nhân thân người vi phạm, được xem xét, cân nhắc khi quyết định hình thức

và mức độ xử lý khi người có tiền sự có

hành vi vi phạm pháp luật mới Trong luật hình sự, tiền sự ở dạng đã bị xử lý hành

chính là yếu tố bắt buộc của cấu thành một

số tội phạm”

9 Tệ nạn xã hội

Là hiện tượng xã hội tiêu cực có tính lịch

sử cụ thể biểu hiện bằng những hành vi vi phạm pháp luật và sai lệch các chuẩn

mực xã hội, có tính lây lan, phổ biến gây nguy hiểm cho xã hội và được quy định

trong pháp luật hình sự, pháp luật hành

chính và các chuẩn mực đạo đức trong xã hội

10 Tố tụng hình sự

Là hoạt động khởi tố, điều tra, kiểm sát,

xét xử và thi hành án hình sự theo một

trình tự nghiêm ngặt đã được quy định

trong luật của một nhà nước

11 Sai lệch chuẩn mực xã hội (lệch

chuẩn)

Là hành vi của cá nhân hay nhóm xã hội vi phạm các nguyên tắc, quy định của chuẩn mực xã hội (hành vi sai lệch)

12 Chuẩn mực xã hội

Là tổng hợp các quy tắc, yêu cầu, đòi

hỏi của xã hội đối với mỗi cá nhân

hay nhóm xã hội, trong đó xác định ít nhiều sự chính xác về tính chất, mức

độ, phạm vi, giới hạn của cái có thể,

cái được phép, cái không được phép hoặc cái bắt buộc phải thực hiện trong hành vi xã hội của mỗi người nhằm

đảm bảo sự ổn định, trật tự, kỉ cương của xã hội.

13 Hành vi lệch chuẩn

Là hành vi vi phạm chuẩn mực

Hành vi lệch chuẩn (hay hành vi sai

lệch) luôn có trong mỗi người

Kẻ sai lệch - hay người lệch chuẩn: là

người đã thực hiện hành vi sai lệch bị xã hội kiểm tra và quy gán 1 cái tên nhất

định

II Các lý thuyết

1 Lý thuyết sinh học

Caesare Lombroso: Mô tả các đặc điểm

về thể chất của tội phạm như trán thấp,

cằm, gò má nhô, tai vểnh, nhiều râu tóc và cánh tay dài bất thường trông giống như

tổ tiên giống vượn của con người Theo lý thuyết này, do những khiếm khuyết về

sinh học nên những cá nhân như thế sẽ tư duy và hành động theo cách nguyên thủy

và dẫn đến phạm tội, hay nói cách khác,

có những người sinh ra đã là tội phạm

tiềm năng

• William Herbert Sheldon: cấu trúc cơ thể có vai trò quan trọng trong sự phạm tội Ông phân cấu trúc cơ thể người thành 3 loại: ốm yếu gầy còm, lùn mập và cơ bắp rắn chắc, mọi người đều là

sự kết hợp của ba thể tạng này nhưng sẽ có

một trong số đó chiếm ưu thế Ông cho rằng có liên kết giữa sự phạm tội và tạng người cơ bắp rắn chắc.

• Sheldon Glueck và Eleanor Glueck: sự phạm tội

có liên kết với cấu tạo cơ thể lùn mập như

người lùn, mập thường lớn lên trong những gia đình ít tình cảm và hiểu biết nên kém nhạy cảm

và hay gây hấn

Từ thập niên 1960, những giải thích theo hướng này tập trung vào yếu tố gien cùng với sự phát triển của khoa học nghiên cứu di truyền.

2 Lý thuyết tâm lý học

• Tập trung vào tính bất thường trong nhân cách

và mặc dù một số bất thường của nhân cách

liên kết với tính di truyền, những nhà tâm lý học xem hầu hết rối loạn nhân cách là kết quả của quá trình xã hội hóa.

• Lý thuyết tiết chế của Walter Reckless và

Simon Dinitz cho rằng các áp lực xã hội có thể dẫn đến tình trạng phạm tội đang phổ biến đối với trẻ vị thành niên, những trẻ em thích ứng tốt với thất bại và đồng nhất một cách tích cực với các giá trị và tiêu chuẩn văn hóa có khả năng đề kháng tốt hơn đối với sự phạm tội.

3 Thuyết cấu trúc - chức năng

• Cảm giác chung của chúng ta là sự lệch lạc có tác dụng tiêu cực, tội phạm gây thất thoát tiền của, gây tổn thương, thậm chí tước đoạt đi sinh mạng của người khác Thế nhưng các nhà nghiên cứu theo mô hình cấu trúc chức năng lập luận rằng sự lệch lạc góp phần quan trọng cho hoạt

động liên tục của xã hội Emile Durkheim

là người đã có những công trình tiên

phong về chức năng của sự lệch lạc đối với xã hội

được sự tôn trọng.

5 Lý thuyết gán nhãn

• Khẳng định sự lệch lạc và tuân thủ là do kết quả của quá trình người khác xác định hay gán nhãn hiệu cho một người

phản ứng của xã hội

• H.Becker: Sai lệch tội phạm không phải là

đặc tính hiện diện của hành vi, hoặc đặc tính hiện diện bản thân người phạm tội mà

nó hiện diện trong mối quan hệ qua lại

giữa những người có hành vi và những

người đáp lại hành vi đó

– sự gắn nhãn thuộc về nhóm có quyền lực trong xã hội

6 Lý thuyết kiểm soát

• Kiểm soát xã hội là sự bố trí các chuẩn

mực, các giá trị cùng những chế tài để ép buộc việc thực hiện chúng Sự kiểm soát

sẽ làm cho hành vi của các cá nhân, các nhóm vào các khuôn mẫu đã được xã hội thừa nhận là đúng, cần phải làm theo

Kiểm soát xã hội, sẽ dùng các chế tài tiêu cực đẩy các hành vi lệch lạc vào khuôn phép hay vào một trật tự

7 Lý thuyết về trật tự xã hội

• Trật tự xã hội được thiết lập khi nhóm xã hội có quyền lực, sức mạnh phù hợp để duy trì vị trí thống trị của mình và nhóm thống trị phải chấp nhận địa vị phụ thuộc Tuy nhiên, trật tự này chỉ mang tính chất tạm thời, vì trong nó ngầm chứa đựng một mâu thuẫn cơ bản - Mâu thuẫn của các nhóm xã hội có lợi ích đối lập nhau Trật tự này sẽ bị phá vỡ khi nhóm bị trị không còn hài lòng hoặc chấp nhận cách tổ chức, quản lý và điều hành của nhóm thống trị Giai cấp thống trị luôn tìm mọi cách củng cố trật tự xã hội hiện có.

• Các nhà chức năng luận cho rằng, trật tự

xã hội là một trong những mối quan tâm hàng đầu Khi tất cả các thành phần trong

xã hội thực hiện tốt chức năng của mình, thì sẽ có trật tự xã hội

CẢM ƠN THẦY VÀ CÁC BẠN

ĐÃ LẮNG NGHE