Bài thuyết trình Xã hội học tội phạm

CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢNA Tội phạm: Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý,

XÃ HỘI HỌC TỘI PHẠM

Nhóm 1:

LỊCH SỬ HÌNH THÀNH CỦA TỘI PHẠM

HỌC VÀ XÃ HỘI HỌC TỘI PHẠM

TỔNG QUAN

 Các khái niệm cơ bản

 Điểm khác biệt giữa XHH tội phạm

1 CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN

A) Tội phạm:

Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội được quy định trong

Bộ luật hình sự, do người có năng lực trách nhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc, xâm phạm chế độ chính trị, chế độ kinh tế, nền văn hoá, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tự do, tài sản, các quyền, lợi ích hợp pháp khác của công dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủ nghĩa

( Điều 8 Bộ luật hình sự Việt Nam)

(PGS.TS Lê Thị Sơn, “Tội phạm học – khái

niệm và đối tượng nghiên cứu”)

C) XÃ HỘI HỌC TỘI PHẠM

Nghiên cứu những quy luật mang tính xã hội

đặc thù về hiện tượng tội phạm như: đặc trưng, bản chất, nguyên nhân, điều kiện, biện pháp đấu tranh phòng chống tội phạm.

XHHTP là lĩnh vực chuyên ngành nghiên cứu những nguyên nhân về xã hội và phản ứng xã

hội trước tội phạm

2 MỐI QUAN HỆ GIỮA XHHTP VÀ TỘI PHẠM

Phương pháp nghiên cứu - Sử dụng điều tra XHH để nghiên cứu

và phân tích hiện tượng tội phạm.

Vai trò - Gợi ý, tư vấn cho nhà nước hoạch

định, xây dựng chính sách pháp luật hình sự và khung hình phạt phù hợp.

 Điểm khác nhau :

Tội phạm học Xã hội học tội phạm

- Khoa học hợp nhất liên ngành nghiên

cứu và tổng hợp những kiến thức sinh học

tội phạm, tòa án, tâm lý học tội phạm để

phân tích đặc điểm – cấu trúc – bản chất –

quy luật của tội phạm.

- Nhấn mạnh khía cạnh pháp lý của hiện

tượng tội phạm dựa trên những căn cứ,

dấu hiệu pháp lý hình sự

- Chú trọng khía cạnh xã hội của tình hình tội phạm gắn liền với việc sử dụng các nội dung tri thức XHH.

- Nghiên cứu thân nhân người phạm tội

trong sự phát sinh tội phạm ở môi trường

gần và trực tiếp.

- N/c những nguyên nhân, điều kiện của

tội phạm cụ thể.

- Phân tích các nhóm xã hội, cộng đồng xã hội theo cơ cấu xã hội, ảnh hưởng của chúng tới xã hội.

- phân tích nguyên nhân từ chế độ xã hội, thiết chế xã hội và các chính sách xã hội.

- Có sự chuyên sâu hơn về đánh giá tác động xã hội, chuẩn mực và sự ai lệch cũng như dư luận- quan niệm xã hội về vấn đề tội phạm.

Hãy đợi đấy….

3 1 NHỮNG TƯ TƯỞNG NGHIÊN CỨU

- Theo họ tội phạm như là

một bệnh tật trong tâm

linh của con người – cũng

như là bệnh của nhà nước

3.2 LỊCH SỬ HÌNH THÀNH TỘI PHẠM HỌC VÀ XHHTP

 Hình thành vào nửa sau thế kỷ 19 gắn liền với tên tuổi của 3 nhà khoa học người Ý:

 Nếu gương mặt một người hội tụ 3

yếu tố: gò má cao, môi dày và mắt to ,

đó là những dấu hiệu đầu tiên về

nhân tướng học cho thấy người này có

phần “thụt lùi” trong quá trình tiến

hóa, dự đoán sẽ mang những nét tính

cách hoang dã.  

 Từng là một bác sĩ trong quân đội Ý,

Cesare Lombroso đặc biệt quan tâm

tới việc nghiên cứu nhân tướng học

của các tội phạm chiến tranh Ông đã

tổng kết và đưa ra một số đặc điểm

nhận dạng thường thấy ở tội phạm

như râu rậm, trán hói, mũi to

Chỉ quan tâm đến nhân tướng học mà không quan tâm đến

yếu tố tâm sinh lý của con người

Mục đích của luật hình sự và chính sách hình sự là bảo vệ xã hội trước những hành

vi phạm tội

Thực hiện tốt các biện pháp phòng ngừa được xây dựng trên cơ sở khoa học sẽ làm giảm tội phạm và cho phép mọi người

sống với nhau trong xã hội mà không lệ thuộc nhiều vào hệ thống tư pháp hình sự

Lý thuyết về tội phạm: Ông tập trung vào việc nghiên cứu

các đặc điểm tâm lý và ông cho rằng nó là nguyên nhân của

sự hình thành và phát triển hành vi phạm tội trong một cá

nhân.

-Những yếu tố như: tôn giáo, tình yêu, danh dự và lòng trung

thành không đóng góp vào hành vi phạm tội

- Những yếu tố tình cảm như: sự thù hận, tham lam và ngụy biện đã ảnh hưởng rất lớn trong việc kiểm soát ý thức đạo đức

của một con người.

RAFFAELE GAROFALO (1852-1934)

 Garofalo đã tìm thấy nguồn gốc của xử sự phạm tội

không phải là ở các đặc điểm thể chất mà là ở các đặc điểm tâm lí, cái mà ông cho là những sai lệch về đạo đức

 Cá nhân có sự khiếm khuyết trong những quan điểm đạo đức nên không có được sự chế ngự khi thực hiện các tội phạm loại này

 Trên cơ sở lí thuyết Darwin, Garofalo lí luận: hình phạt

tử hình có thể giải thoát xã hội khỏi những thành viên không có khả năng thích nghi, giống như quá trình chọn lọc tự nhiên đào thải những cơ thể không thích nghi

 Đối với những người phạm tội ít nguy hiểm hơn,

có thể thích nghi họ trở lại xã hội thông qua

những loại hình phạt khác như đày đi nơi xa; hạn chế quyền; đưa vào sống trong các trang trại

thuộc địa; hoặc đơn giản là bồi thường thiệt hại

 Viết về mối quan hệ giữa

 Tội phạm có thể biến mất hoàn toàn chỉ khi tất cả các thành viên trong xã hội có cùng giá trị

 Sự tiêu chuẩn hoá này của các cá nhân vừa không

có khả năng tồn tại vừa không phải là mong muốn của mọi người

 Ông lí luận: Hình phạt trong xã hội cũ là sự trừng phạt đối với những người chệch hướng và được sử dụng để củng cố hệ thống giá trị, để nhắc con

người nhớ rằng cái gì đúng, cái gì sai, bằng cách

ấy giữ gìn đức tin chung Do đó sự trừng phạt phải khắc nghiệt để phục vụ mục đích này

 Ở nước Nga, trước cách mạng tháng Mười:

Dukhovsky,toganeev, Foinicsky có đóng góp

quan trọng vào sự phát triển của trường phái

XHH trong tội phạm học tư sản.

 Vào cuối những năm 60 của thế kỷ 20 xuất hiện trường phái mới là tội phạm học phê phán:

- Coi xã hội tư bản là nguồn gốc nảy sinh tình hình tội phạm, nhưng lại không có được những kết luận rõ ràng về phương thức và khả năng đấu tranh phòng ngừa tội phạm.

3.3 SỰ PHÁT TRIỂN TPH VÀ XHHTP Ở

CÁC NƯỚC XHCN

 Sự hình thành và phát triển này gắn liền với sự phát triển của các môn khoa học ở thời kỳ Liên Xô cũ

 Sau CMT10 có một số tác giả tiêu biểu: Dzelinsky,

Lunachasky, Kararenco, Struchka…

 Cách tiếp cận của các tác giả thể hiện:

- Đề cập đến mối quan hệ giữa phòng ngừa và giáo dục TP.

- Phủ nhận cách tiếp cận sinh học khi nghiên cứu về tình hình TP.

 Những nghiên cứu về tội phạm ở các nước XHCN phát triển nhanh chóng như một khoa học pháp lý- khoa học mác xít.

 Ở Tiệp Khắc và Ba Lan nhiều nhà nghiên cứu về tội phạm hoc cho rằng : chính quá trình đô thị hóa và việc di cư là những

nhân tố dẫn tới tội phạm

Nhìn chung những tư tưởng của các nhà

sáng lập đều tập trung chủ yếu nghiên cứu tìm hiểu điều kiện hình thành và hoạt động sống của các cá nhân phạm tội.

Từ đó dẫn tới những hạn chế:

- quá tuyệt đối hóa những vấn đề riêng lẻ,

cụ thể, cá biệt mà chưa thấy được những nhân tố chính về xã hội, nhất là về nguyên nhân chế độ tư hữu về tư liệu sản xuất.

DANH SÁCH NHÓM 1:

1.Nguyễn Thị Thùy

2.Trương Thị Huyền My 3.Phan Thị Minh

4.Tống Thị Tiệp

5.Nguyễn Văn Thi