Những nhân tố ảnh hưởng đến hành vi dự định mua máy tính bảng của người dân TP. Hồ Chí Minh Luận văn thạc sĩ Đại học Kinh tế TP.HCM, 2014

Tác gi Nghiêm Hoài Trung... ngoài tr Apple đ u có dòng máy phablet riêng c a mình ví d nh Samsung Galaxy Note 3, Sony Xperia Z Ultra, Nokia Lumia 1520, HTC Max, Acer Liquid S2.. Ví d tiê

Lu n v n Th c s Kinh t v i đ tài: “Nh ng nhân t nh h ng đ n hành vi

d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân t i Thành ph H Chí Minh” là công

trình do chính b n thân tôi nghiên c u

Tôi xin hoàn toàn ch u trách nhi m v n i dung và tính trung th c c a đ tài nghiên c u này

Tác gi Nghiêm Hoài Trung

Trang ph bìa

L i cam đoan

M c l c

Danh m c t vi t t t

Danh m c b ng bi u

Danh m c hình

TÓM T T 1

CH NG 1: T NG QUAN V NGHIÊN C U 2

1.1 Lý do ch n đ tài 2

1.2 M c tiêu nghiên c u 3

1.3 i t ng nghiên c u 3

1.4 Ph ng pháp nghiên c u 4

1.5 Tính m i c a nghiên c u 4

1.6 Ý ngh a c a nghiên c u 5

1.7 K t c u c a nghiên c u 6

CH NG 2: C S Lụ THUY T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U 7

2.1 Gi i thích các khái ni m quan tr ng 7

2.1.1 Khái ni m máy tính b ng 7

2.1.2 Khái ni m v hành vi tiêu dùng và hành vi d đ nh mua 8

2.2 Các mô hình lý thuy t liên quan 9

2.2.1 Thuy t hành đ ng h p lý (TRA) 10

2.2.2 Thuy t hành vi d đ nh (TPB) 11

2.2.3 Mô hình ch p nh n công ngh TAM 12

2.3 Các nghiên c u tr c đây v hành vi d đ nh mua liên quan đ n s n ph m công ngh 13

2.3.1 Nh ng nghiên c u c a các tác gi n c ngoài 13

2.3.2 Nghiên c u c a tác gi trong n c 14

2.4 Mô hình nghiên c u các y u t nh h ng đ n hành vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân TPHCM 14

2.4.1.2 S quen thu c v i công ngh 16

2.4.1.3 Chu n ch quan 16

2.4.1.4 Nh n th c ki m soát hành vi 17

2.4.1.5 Nh n th c s h u ích 18

2.4.1.6 Nh n th c tính d s d ng 18

2.4.1.7 Chiêu th 19

2.4.1.8 Các y u t nhân kh u h c 20

2.4.2 Mô hình nghiên c u 21

Tóm t t ch ng 2 22

CH NG 3: THI T K NGHIÊN C U 23

3.1 Quy trình nghiên c u 23

3.2 Nghiên c u đ nh tính 28

3.2.1 Thi t k nghiên c u đ nh tính 28

3.2.2 Hi u ch nh thang đo trong nghiên c u đ nh tính 28

3.2.2.1 K t qu nghiên c u đ nh tính s b 28

3.2.2.2 Thang đo hi u ch nh sau khi nghiên c u đ nh tính 30

3.3 Nghiên c u đ nh l ng 33

3.3.1 Thi t k m u nghiên c u 33

3.3.2 Thi t k b ng câu h i và quá trình thu th p d li u 33

3.3.2.1 Thi t k b ng câu h i 33

3.3.2.2 Ph ng pháp thu th p d li u 34

3.3.3 Ph ng pháp phân tích d li u 34

3.3.3.1 ánh giá đ tin c y thang đo b ng h s Cronbach’s Alpha 34

3.3.3.2 Phân tích nhân t khám phá EFA 34

3.3.3.3 Phân tích h s t ng quan và h i quy tuy n tính 35

3.3.3.4 Phân tích s khác bi t v hành vi d đ nh mua máy tính b ng theo thu c tính ng i s d ng b ng T-Test và ANOVA 37

Tóm t t ch ng 3 37

4.2 ánh giá s b thang đo b ng h s tin c y Cronbach’s Alpha 40

4.3 Phân tích nhân t khám phá EFA 43

4.3.1 K t qu thang đo các nhân t nh h ng đ n hành vi d đ nh mua máy tính b ng 43

4.3.2 K t qu thang đo hành vi d đ nh mua máy tính b ng 45

4.4 Phân tích h i quy tuy n tính 46

4.4.1 Mã hóa bi n 46

4.4.2 Ma tr n h s t ng quan gi a các bi n 47

4.4.3 Phân tích h i quy 48

4.4.4 Gi đ nh v phân ph i chu n c a ph n d 53

4.5 Ki m đ nh s khác bi t v hành vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân TP.HCM theo đ c đi m nhân kh u h c 55

4.5.1 Ki m đ nh s khác bi t theo gi i tính 56

4.5.2 Ki m đ nh s khác bi t theo đ tu i 56

4.5.3 Ki m đ nh s khác bi t theo thu nh p 57

4.5.4 Ki m đ nh s khác bi t theo trình đ h c v n 57

4.5.5 Ki m đ nh s khác bi t theo l nh v c công tác 58

Tóm t t ch ng 4 58

CH NG 5: K T LU N 59

5.1 Th o lu n k t qu nghiên c u 59

5.1.1 V s tác đ ng c a các bi n nghiên c u đ n hành vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân TP.HCM 59

5.1.2 V s khác bi t theo đ c đi m cá nhân nh h ng đ n hành vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân TP.HCM 62

5.2 Hàm ý cho nhà qu n tr 62

5.3 H n ch và h ng nghiên c u ti p theo 63

Tóm t t ch ng 5 64

TƠi li u tham kh o

Ph l c

CQ Thang đo chu n ch quan

DD Thang đo hành vi d đ nh mua máy tính b ng

KS Thang đo nh n th c ki m soát hành vi

QT Thang đo s quen thu c v i công ngh

TT Thang đo lòng trung thành v i th ng hi u

B ng 4.2: K t qu Cronbach’s Alpha 40

B ng 4.3: K t qu phân tích nhân t khám phá EFA cho các bi n đ c l p 44

B ng 4.4: K t qu phân tích EFA hành vi d đ nh mua máy tính b ng 45

B ng 4.5: B ng mã hóa giá tr trung bình c a các bi n 46

TÓM T T

Nghiên c u đ c th c hi n nh m đánh giá nh ng nhân t nh h ng đ n hành

vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân TPHCM Trong mô hình nghiên c u

đo l ng hành vi d đ nh mua máy tính b ng v i 7 bi n đ c l p là các nhân t nh

h ng đ n hành vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân TPHCM và 1 bi n

ph thu c là hành vi d đ nh mua máy tính b ng, t ng s bi n quan sát trong nghiên

hi u đóng vai trò quan tr ng nh t tác đ ng đ n hành vi d đ nh mua máy tính b ng

c a ng i dân TPHCM

Nghiên c u đ c b t đ u t vi c tham kh o các lý thuy t và k t qu c a

nh ng nghiên c u tr c đây v hành vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dùng, các lý thuy t mà tác gi tham kh o bao g m: Thuy t hành đ ng h p lý (TRA), thuy t hành vi d đ nh (TPB) và mô hình ch p nh n công ngh (TAM) Trong bài nghiên c u này, tác gi s d ng thang đo các nhân t nh h ng đ n hành vi d

đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân Bangkok c a Supawadee Khumwat (2012)

và có s đi u ch nh, b sung các thành ph n t vi c tham kh o các nghiên c u khác

đ đo l ng hành vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân TPHCM

Ch ng 1: T NG QUAN V NGHIÊN C U 1.1 Lý do ch n đ tài

Trong nh ng n m g n đây, cùng v i s phát tri n c a xã h i thì s phát tri n công ngh c ng ngày càng v t b c, liên ti p nhi u s n ph m công ngh m i ra đ i

v i các tính n ng n i tr i, ti n d ng và hi n đ i h n N u tr c đây là các s n ph m

máy tính xách tay (laptop), đi n tho i thông minh (smartphone) thì g n đây nh t là

s phát tri n và ph bi n c a dòng s n ph m máy tính b ng (tablet) v i nhi u u

đi m n i tr i v tính ti n d ng nh m ph c v nhu c u ngày càng cao c a ng i dùng trong vi c h c t p, gi i trí và làm vi c Ngày càng nhi u các ch ng lo i máy tính b ng c a các công ty danh ti ng trên th gi i nh Apple, Google, Samsung, Microsoft, Amazon, Asus, Acer… xu t hi n t i th tr ng Vi t Nam khi n cho s tranh giành th ph n ngày càng tr nên kh c li t H n th n a, chu kì s ng c a các

s n ph m công ngh th ng th p h n so v i nh ng lo i s n ph m tiêu dùng khác, đòi h i các nhà s n xu t và các nhà phân ph i máy tính b ng c n ph i không ng ng

c i thi n và nâng c p cho s n ph m c a mình đ có th cung c p nh ng m u máy tính b ng th a mãn đ c ng i dùng m t cách t t nh t, làm cho đ i t ng khách hàng ti m n ng ph i chú ý đ n, qua đó có th gia t ng th ph n trên th tr ng

Mu n v y, h c n ph i hi u ng i tiêu dùng đang suy ngh nh ng gì, mu n gì và c

th là nh th nào b i đ i t ng các khách hàng ti m n ng cho th tr ng máy tính

b ng t i Vi t Nam nói chung và TP.HCM nói riêng v n còn r t l n

Nh v y, có th th y m c dù th tr ng máy tính b ng t i Vi t Nam đang r t phát tri n nh ng vi c c nh tranh gi a các nhà s n xu t, nhà phân ph i c ng r t kh c

li t nên vi c nghiên c u v ý đ nh hành vi c a nh ng đ i t ng khách hàng ti m

n ng, nh ng đ i t ng có th s mua máy tính b ng trong t ng lai c ng r t quan

tr ng M c dù hi n nay trên th gi i đã xu t hi n nhi u lý thuy t, mô hình nghiên

c u nh m gi i thích các y u t tác đ ng đ n hành vi d đ nh mua các s n ph m,

d ch v công ngh nói chung và máy tính b ng nói riêng, nh ng trong n c h u nh

ch a có m t nghiên c u chính th c nào v m c đ ch p nh n công ngh c a ng i

dùng và hành vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i tiêu dùng Vi t Nam Vi c thi u nh ng nghiên c u đ y đ có th nh h ng đ n c nhà s n xu t l n ng i tiêu dùng do nh ng nhu c u th c s c a ng i tiêu dùng không đ c đánh giá m t cách

đ y đ d n đ n s suy gi m trong ý đ nh mua máy tính b ng

Do đó, tác gi ch n đ tài nghiên c u “Nh ng nhân t nh h ng đ n hành

vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân TP.HCM” Thông qua đó s đ xu t

m t s ki n ngh phù h p đ giúp các nhà cung c p c ng nh các nhà phân ph i máy tính b ng ho ch đ nh và hoàn thi n chi n l c marketing

1.2 M c tiêu nghiên c u

C n c vào nh ng lý do l a ch n đ tài đã đ c trình bày nêu trên, tác gi

mu n th c hi n đ tài nghiên c u này v i các m c tiêu chính nh sau:

- Xác đ nh nh ng nhân t nh h ng đ n hành vi d đ nh mua máy tính b ng

c a ng i dân TP.HCM

- Xác đ nh m c đ tác đ ng c a nh ng nhân t nh h ng đ n hành vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân TPHCM

- Ki m đ nh thang đo và so sánh s khác bi t v đ c đi m cá nhân c a ng i dùng (gi i tính, đ tu i, thu nh p, trình đ h c v n, l nh v c công tác) nh h ng

đ n hành vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân TP.HCM

- xu t m t s ki n ngh rút ra t k t qu nghiên c u cho vi c ho ch đ nh chi n l c marketing đ i v i s n ph m máy tính b ng t i th tr ng TP.HCM

1.3 i t ng nghiên c u

i t ng nghiên c u là hành vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân TPHCM và các v n đ khác có liên quan đ n quá trình xây d ng và ki m đ nh mô hình các y u t nh h ng đ n hành vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân TP.HCM

i t ng kh o sát là nh ng ng i trong đ tu i lao đ ng, c nam l n n , đã

đi làm, ch a s h u chi c máy tính b ng nào và có ý đ nh mua máy tính b ng t i TPHCM

1.4 Ph ng pháp nghiên c u

Nghiên c u đ c th c hi n qua hai giai đo n: Nghiên c u đ nh tính và nghiên

c u đ nh l ng

B c đ u, tác gi th c hi n nghiên c u đ nh tính b ng cách th o lu n tay đôi

nh m khám phá, đi u ch nh và b sung các bi n quan sát c a các thang đo, t đó xây d ng và hoàn thi n b ng ph ng v n

Nghiên c u đ nh l ng đ c th c hi n b ng cách ti n hành thu th p d li u thông qua ph ng v n b ng b ng câu h i v i khách hàng Sau đó vi c phân tích d

li u s đ c th c hi n b ng ph n m m SPSS Thang đo đ c ki m đ nh b ng h s Cronbach’s alpha và phân tích nhân t khám phá EFA Sau khi đánh giá s b , các thang đo đ c s d ng trong phân tích h i quy tuy n tính nh m xác đ nh c ng đ

nh h ng c a t ng y u t đ n hành vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân TP.HCM Cu i cùng ki m đ nh T-Test, ANOVA giúp tác gi so sánh s khác bi t

v hành vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân TP.HCM theo đ c đi m (gi i tính, đ tu i, thu nh p, trình đ h c v n, ngh nghi p)

1.5 Tính m i c a nghiên c u

Hi n nay các đ tài nghiên c u v hành vi d đ nh mua c a ng i dùng có khá nhi u Tuy nhiên, chúng ta đang s ng trong th i đ i mà công ngh bùng n và phát tri n, hàng lo t các s n ph m công ngh m i xu t hi n trên th tr ng Tr c đây, các s n ph m nh máy tính xách tay, đi n tho i thông minh đã phát tri n t r t lâu

đi cùng theo đó là các nghiên c u v ý đ nh hành vi c a ng i dùng v các s n

ph m đó, nh ng có v nh không d ng l i t i đây, n m 2010, th gi i l i ch ng

ki n s ra đ i chi c máy tính b ng iPad th h đ u tiên c a Apple, dù không ph i là

s n ph m đ u tiên c a th tr ng máy tính b ng, nh ng iPad th c s là s n ph m tiên phong và t o nên cu c đua nóng b ng trên phân khúc th tr ng này i m khác bi t gi a máy tính b ng so v i các s n ph m công ngh khác (máy tính xách tay, đi n tho i thông minh) n m kích th c và tính n ng c a nó n nay trên th

gi i đã có nghiên c u v hành vi d đ nh mua máy tính b ng nh ng t i Vi t Nam

h u nh v n ch a có nghiên c u nào, bên c nh đó, bài nghiên c u này tác gi s ch

t p trung vào đ i t ng là nh ng ng i đã đi làm Nh v y, v i đ c tính m i c a đ tài nh trên, tác gi nghiên c u mu n hoàn thi n h n c s lý thuy t v hành vi d

đ nh mua máy tính b ng t i Vi t Nam

1.6 Ý ngh a c a nghiên c u

V m t lý thuy t:

Lu n v n làm sáng t h n các lý thuy t đo l ng các y u t nh h ng đ n hành vi d đ nh mua các s n ph m công ngh c a ng i dùng K t qu nghiên c u góp ph n phát tri n h th ng thang đo và mô hình nghiên c u tác đ ng đ n hành vi

d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân TP.HCM

V m t th c ti n:

K t qu nghiên c u này giúp cho các nhà s n xu t, đ i lý phân ph i, các công

ty qu ng cáo và nghiên c u th tr ng máy tính b ng n m b t đ c nh ng y u t

nh h ng đ n hành vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dùng, nh ng khách hàng ti m n ng c a th tr ng máy tính b ng T đó, các công ty trong ngành này

có th th c hi n đ c các d án nghiên c u th tr ng và xây d ng gi i pháp đ thu hút khách hàng, nâng cao th ph n c ng nh n ng l c c nh tranh c a h

Ch ng 2: C S LÝ THUY T VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN C U

Ch ng 2 trình bày c s lý thuy t, các lý thuy t có liên quan và các nghiên

h ng đ n hành vi d đ nh mua máy tính b ng

2.1 GI I THÍCH CÁC KHÁI NI M QUAN TR NG

2.1.1 Khái ni m máy tính b ng

Máy tính b ng (Tablet computer) còn đ c g i ng n g n là Tablet, hình dáng

gi ng nh m t cái b ng, là m t lo i thi t b máy tính t t c trong m t v i màn hình

c m ng, s d ng bút đi n t hay ngón tay đ nh p d li u thay cho bàn phím và chu t máy tính ây là lo i thi t b di đ ng th ba, không ph i đi n tho i thông minh (smartphone) hay máy tính xách tay (laptop) mà là s k t h p c a hai lo i thi t b này Nó có th có bàn phím hay chu t đi kèm, tùy m u và tùy theo hãng s n

xu t

Máy tính b ng nh h n máy tính xách tay và to h n đi n tho i thông minh Máy tính b ng đ i di n cho lo i thi t b m i nh t là c u n i c a c th gi i ngay c khi b n nhà hay v n phòng làm vi c, m t ph n c ng nh tính ti n d ng c a nó (Supawadee Khumrat, 2012) Máy tính b ng là lo i thi t b r t h u d ng, các nhân viên có th d dàng c p nh t thông tin và s d ng các ng d ng kinh doanh b t k

n i đâu mà h đ n (Supawadee Khumrat, 2012)

Phân lo i máy tính b ng:

Hi n t i trên th tr ng có r t nhi u các lo i máy tính b ng khác nhau v i nhi u phân lo i t tính n ng, kích th c cho đ n giá thành

Phablet: ây là dòng thi t b có kích th c màn hình t 6-7 inch, có thi t k , kích

th c lai gi a đi n tho i thông minh và máy tính b ng c nh Cho phép ng i dùng nghe g i nh n tin, góc nhìn t t h n, d dàng đ c và ch nh s a tài li u hay làm

vi c tr c ti p trên đó H u h t các nhà cung c p đi n tho i thông minh hàng đ u

(ngoài tr Apple) đ u có dòng máy phablet riêng c a mình ví d nh Samsung Galaxy Note 3, Sony Xperia Z Ultra, Nokia Lumia 1520, HTC Max, Acer Liquid S2

Máy tính b ng c nh : i v i nhi u ng i, kích th c màn hình t 7-8 inch cung

c p kh n ng di đ ng lý t ng, kh n ng tính toán t m trung và m t màn hình v a

m t Ví d tiêu bi u là Google Nexus 7, Apple iPad Mini và Samsung Galaxy Tab 7.0 3

Máy tính b ng kích th c trung bình: ây là dòng máy tính b ng kh i đ u cho k

nguyên di đ ng v i tiêu chu n màn hình là 9-10 inch Dòng máy tính b ng này có tính di đ ng, không th b túi nh 7-8 inch nh ng bù l i là kh n ng x lý và h tr công vi c t t h n Tiêu bi u cho dòng s n ph m này là iPad c a Apple

Máy tính b ng kích th c l n: Dòng s n ph m này v n còn t ng đ i hi m, máy

tính b ng v i kích th c màn hình l n h n 10inch, ch ng h n nh Samsung Galaxy NotePRO 12.2, hi u su t cao, không gian l n, tuy nhiên đi u đó c ng làm gi m tính

di đ ng khi n nó không th c s ph bi n Panasonic v i máy tính b ng Touchpad 4K màn hình 20 inch là máy tính b ng l n nh t và c u hình cao nh t hi n nay

nh ng c ng b h n ch v hi u qu s d ng

Máy tính lai/chuy n đ i: Dòng máy lai gi a máy tính b ng và laptop, dòng s n

ph m này có nhi u c ch trong đó tiêu bi u là Microsoft Surface Pro 2 (h tr bàn phím), Asus Transformer Book T100 và ThinkPad Yoga c a Lenovo

2.1.2 Khái ni m v hành vi tiêu dùng và hành vi d đ nh mua

Theo Philip Kotler (2001), chuyên gia Marketing n i ti ng c a Hoa K :

“Hành vi tiêu dùng là nh ng hành vi c th c a m t cá nhân khi th c hi n các quy t

đ nh mua s m, s d ng hay v t b s n ph m, d ch v ”

Ngoài ra, trong mô hình nghiên c u c a các tác gi Engel và Blackwell (1990) thì hành vi tiêu dùng đ c xem là quá trình liên t c bao g m vi c nh n bi t các nhu

c u, thu th p thông tin, phân tích đánh giá và ra quy t đ nh Quá trình này ch u nh

h ng b i các y u t bên trong và bên ngoài nh thông tin đ u vào, quá trình x lý

thông tin và tác đ ng c a môi tr ng Chính vì v y mà khi con ng i tiêu dùng m t

s n ph m hay d ch v nào đó, h s tr i qua giai đo n thái đ v i th ng hi u đó

ây c ng đ c xem là y u t quan tr ng trong vi c d đoán ý đ nh hành vi ng i tiêu dùng

Theo Fishbein và Ajzen (1980) thì m t trong nh ng y u t d báo g n nh t

c a hành vi đó chính là d đ nh hành vi

Các tác gi Whitlark, Geurts và Swenson (1993) cho r ng hành vi d đ nh mua

đ c xác đ nh nh m t kh n ng mua k t h p v i các y u t khác theo t l thu n

mà cá nhân có hành đ ng mua th c s Hành vi d đ nh mua có th đo l ng kh

n ng khách hàng mua m t s n ph m, d đ nh mua càng cao thì khách hàng càng s n sàng mua s n ph m (Dodds & Moroe, 1991; Schiffman & Kanuk, 2000)

2.2 CÁC MÔ HÌNH LÝ THUY T LIÊN QUAN

D a trên c s nghiên c u là d đoán hành vi ng i tiêu dùng nên s có ba

h c thuy t r t quan tr ng đ i v i hành vi d đ nh c a m i cá nhân và đã đ c ki m

ch ng th c nghi m trong r t nhi u nghiên c u đó là thuy t hành đ ng h p lý TRA (Ajzen & Fishbein, 1980), thuy t hành vi d đ nh TPB (Ajzen, 1991) và mô hình

ch p nh n công ngh TAM Mô hình TAM đã đ c công nh n r ng rãi là m t mô hình tin c y trong vi c gi i thích nh ng y u t nh h ng đ n vi c ch p nh n công ngh m i, ví d nh xu h ng s d ng internet banking, mobile banking,… Do đó, nghiên c u này s đi sâu v mô hình ch p nh n công ngh TAM mà tr c h t là hai thuy t: Thuy t hành đ ng h p lý (TRA) và thuy t hành vi d đ nh (TPB)

2.2.1 Thuy t hƠnh đ ng h p lý (TRA – Theory of Reasoned Action)

Thuy t hành đ ng h p lý (TRA) đ c xây d ng t n m 1967 và đ c đi u

ch nh m r ng theo th i gian, đây đ c xem là h c thuy t tiên phong trong l nh v c tâm lý xã h i (Mark, C & Christopher J.A., 1998, tr 1430) Mô hình TRA cho th y hành vi đ c quy t đ nh b i d đ nh th c hi n hành vi đó M i quan h gi a d

đ nh và hành vi đã đ c đ a ra và ki m ch ng th c nghi m trong r t nhi u nghiên

c u nhi u l nh v c (Ajzen & Fishben, 1980) Hai y u t chính nh h ng đ n hành vi d đ nh là thái đ c a ng i dùng và chu n ch quan

- Chu n ch quan: đ c Ajzen (1991) đ nh ngh a là nh n th c c a nh ng

ng i có liên quan (gia đình, b n bè, đ ng nghi p,…) s ngh r ng cá nhân

đó nên th c hi n hay không th c hi n hành vi Mô hình TRA đ c trình bày hình 2.1

C s gi đ nh c a thuy t hành đ ng h p lý (TRA) là con ng i hành đ ng có

lý trí, h s xem xét nh ng nh h ng đ n hành vi c a h tr c khi th c hi n hành

vi nào đó Thuy t hành đ ng h p lý (TRA) c ng đã cung c p m t n n t ng lý thuy t

r t h u ích trong vi c tìm hi u thái đ đ i v i hành đ ng trong ti n trình ch p nh n

c a ng i dùng

Hình 2.1: Thuy t hành đ ng h p lý (TRA) Ngu n: Schiffman và Kanuk, Consumer behavior, Prentice – Hall International

Edisons, 3rd ed, 198

2.2.2 Thuy t hành vi d đ nh (TPB – Theory of Planned Behavior)

Thuy t hành vi d đ nh TPB (Ajzen, 1991) là thuy t đ c phát tri n và c i

ti n t Thuy t hành đ ng h p lý TRA (Ajzen & Fishbein, 1975) Theo Ajzen, s ra

đ i c a thuy t hành vi d đ nh TPB (Theory of Planned Behavior) xu t phát t gi i

h n c a hành vi mà con ng i có ít s ki m soát Nhân t th ba mà Ajzen cho là có

nh h ng đ n ý đ nh c a con ng i là y u t nh n th c ki m soát hành vi (Perceived Behavioral Control) Nh n th c ki m soát hành vi ph n ánh vi c thu n

l i hay khó kh n khi th c hi n hành vi và vi c th c hi n hành vi đó có b ki m soát hay h n ch không (Ajzen, 1991) Thuy t hành vi d đ nh TPB đ c trình bày hình 2.2

Hình 2.2 Thuy t hành vi d đ nh (TPB) Ngu n: Ajzen, I., The Theory of Planned behavior, 1991

V i y u t b sung là nh n th c ki m soát hành vi, mô hình TPB đ c xem

nh t i u h n so v i TRA trong vi c d đoán và gi i thích hành vi ng i tiêu dùng trong nh ng hoàn c nh nghiên c u nh t đ nh

2.2.3 Mô hình ch p nh n công ngh (TAM – Technology Acceptance Model)

S xu t hi n c a nh ng chi c máy tính b ng trong nh ng n m g n đây t i Vi t Nam nói chung và TPHCM nói riêng có th đ c xem nh m t s n ph m công ngh m i M t trong nh ng mô hình lý thuy t h u ích trong vi c gi i thích d đ nh

ch p nh n m t s n ph m m i là mô hình ch p nh n công ngh TAM (Davis, 1989)

Mô hình này đi sâu h n vào gi i thích hành vi ch p nh n và s d ng công ngh c a

Nh n th c tính d s d ng (PEU – Perceived Ease of Use) là m c đ mà m t ng i

tin r ng vi c s d ng m t h th ng công ngh đ c tr ng s không c n ph i n l c (Davis, 1989)

Thái đ

Chu n ch quan

Nh n th c ki m soát hành vi

Hành vi d đ nh

Các bi n bên ngoài nh th ng hi u, r i ro khi s d ng s n ph m c ng góp ph n quan tr ng trong vi c gi i thích hành vi ch p nh n s d ng c a ng i tiêu dùng,

đ ng th i tác đ ng tr c ti p đ n hai y u t là nh n th c s h u ích (PU) và nh n

th c tính d s d ng (PEU)

Mô hình ch p nh n công ngh TAM đ c trình bày hình 2.3

Hình 2.3: Mô hình ch p nh n công ngh (TAM)

Ngu n: Davis (1989)

2.3 CÁC NGHIÊN C U TR C ÂY V HÀNH VI D NH MUA LIÊN QUAN N S N PH M CÔNG NGH

V i s phát tri n nhanh chóng c a khoa h c k thu t và công ngh thông tin,

có r t nhi u s n ph m công ngh m i xu t hi n trên th gi i và Vi t Nam N u

tr c đây là máy tính xách tay, đi n tho i thông minh thì g n đây nh t là s xu t

hi n c a máy tính b ng Các nghiên c u v ý đ nh s d ng các s n ph m công ngh

m i ph n l n d a trên lý thuy t hành đ ng h p lý TRA, thuy t hành vi d đ nh TPB

và mô hình ch p nh n công ngh TAM

2.3.1 Nh ng nghiên c u c a các tác gi n c ngoài

Nghiên c u c a Supawadee Khumrat (2012) v hành vi d đinh mua máy tính

b ng t i Thái Lan Nghiên c u đ c d a trên thuy t hành vi k ho ch TPB và mô hình ch p nh n công ngh TAM, theo đó ch ra r ng lòng trung thành v i th ng

hi u, s quen thu c v i công ngh , chu n ch quan, nh n th c ki m soát hành vi,

nh n th c s h u ích, nh n th c v tính h u d ng và các y u t v nhân kh u h c

có nh h ng đ n hành vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dùng K t qu cho

th y t t c các y u t này đ u có ý ngh a th ng kê đ i v i hành vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân t i Thái Lan

Nghiên c u c a Yangil Park, Jengchung V.Chen (2007) v các y u t nh

h ng đ n ý đ nh s d ng đi n tho i thông minh t i M , ch ra r ng nh n th c v s

T i Vi t Nam, nghiên c u c a ThS Th Kim N m (2012) v “Các y u t

nh h ng đ n ý đ nh s d ng đi n tho i thông minh c a ng i dân TP H Chí Minh” v i m c tiêu khám phá, ki m đ nh thang đo và mô hình lý thuy t v các y u

t nh h ng đ n ý đ nh s d ng đi n tho i thông minh c a ng i dân TP HCM,

tài nghiên c u này s d a trên thuy t hành đ ng h p lý TRA, thuy t hành

vi k ho ch TPB, thuy t nh n th c r i ro TPR và mô hình ch p nh n công ngh TAM ng th i, đ tài c ng s d a trên c s n n t ng các lý thuy t đ c các tác

gi n c ngoài và trong n c nghiên c u nh n đ nh là có ý ngh a trong nghiên c u hành vi d đ nh mua c a ng i dùng Bên c nh đó, tác gi c ng gi đ nh thêm y u

t chiêu th (promotion) có tác đ ng vào hành vi d đ nh mua máy tính b ng c a

ch n mua m t s n ph m hay d ch v t m t công ty nào đó mà h thích do ch t

l ng s n ph m và d ch v t t (Oliver, 2010) Oliver (2010) cho r ng lòng trung thành v i th ng hi u là m t trong nh ng phép đo chính v m i liên quan gi a

ng i tiêu dùng đ i v i các s n ph m c a m t công ty Lòng trung thành v i

th ng hi u bao g m c hai thành ph n hành vi và thái đ (Oliver, 2000) K t qu nghiên c u c a Oliver (2010) ch ra r ng các khách hàng trung thành v i m t

th ng hi u c th thì s có ý đ nh mua s n ph m hay d ch v đó nh ng l n ti p theo, tích c c truy n mi ng t t v s n ph m/d ch v và s n sàng tr nhi u ti n h n

đ có th mua đ c s n ph m có th ng hi u mà h yêu thích Y u t lòng trung thành v i th ng hi u đ c tác gi Supawadee Khumwat (2012) đ a vào nghiên

c u v “hành vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân Thái Lan” c a mình, k t

qu cho th y y u t này có tác đ ng lên hành vi d đ nh mua

Vì v y, gi thuy t sau đ c đ xu t:

H1: Lòng trung thành v i th ng hi u nh h ng cùng chi u (d ng) đ n

hành vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân TP.HCM

2.4.1.2 S quen thu c đ i v i công ngh

S quen thu c đ i v i công ngh t lâu đã là m t ph n quan tr ng trong ý

đ nh mua s n ph m công ngh cao nh máy tính, iPod, máy tính b ng, đi n tho i di

đ ng, đ u DVD và máy nh k thu t s (Richards và Shen, 2007) Richards và Shen (2012) tin r ng phân khúc ng i dùng đ c xác đ nh đ u tiên nên bao g m nh ng

ng i đã làm quen v i công ngh tiên ti n t lâu và h c ng là ngu n có th tác

đ ng gây nh h ng v thông tin đ nh ng ng i khác tham kh o tr c khi th c

hi n hành vi mua s m S quen thu c đ i v i công ngh c a ng i dùng và s n sàng s d ng các s n ph m công ngh cao c ng đ c báo cáo nh m t y u t quan

tr ng trong nghiên c u các y u t nh h ng đ n tình tr ng và hành vi ng i dùng (Richards và Shen, 2007) Y u t s quen thu c đ i v i công ngh đ c tác gi Supawadee Khumwat (2012) đ a vào nghiên c u v “hành vi d đ nh mua máy tính

b ng c a ng i dân Thái Lan” c a mình, k t qu cho th y y u t này có tác đ ng lên hành vi d đ nh mua

Vì v y, gi thuy t sau đ c đ xu t:

H2: S quen thu c đ i v i công ngh nh h ng cùng chi u đ n hành vi d

đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân TP.HCM

2.4.1.3 Chu n ch quan

Theo Ajzen (1991) thì chu n ch quan là nh n th c c a nh ng ng i có liên quan (gia đình, b n bè, đ ng nghi p,…) s ngh r ng cá nhân đó nên th c hi n hay không th c hi n hành vi N u ng i dùng th y nh ng ng i có liên quan ngh s n

ph m là t t, h s mu n mua s n ph m đó h n (Davis, 2010) Chu n ch quan có

nh h ng đ n nh n th c v m c đ t ng hi u n ng cho công vi c, m nh h n đ i

v i nh ng ng i dùng không có kinh nghi m t tr c, b i vì h u nh h d a vào

ph n ng c a ng i khác đ hình thành ý đ nh c a mình Chu n ch quan là m t

y u t có th b t g p trong c hai lý thuy t là thuy t hành đ ng h p lý TRA (Ajzen

& Fishbein, 1975) và thuy t hành vi d đ nh TPB (Ajzen, 1991), đ ng th i c ng là

m t y u t có nh h ng đ n hành vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân t i Thái Lan (Supawadee Khumrat, 2012) Bên c nh đó, hi n nay ng i Vi t Nam v n còn b nh h ng b i n n v n hóa mang tính gia đình và xã h i cao, do đó s nh

h ng c a nh ng ng i có liên quan nh : gia đình, b n bè, ng i thân, đ ng nghi p, đ i tác, khách hàng…) có tác đ ng l n đ n ý đ nh mua máy tính b ng

h u d ng thì h s có ý đ nh s d ng h th ng đó Nh n th c s h u ích là m t y u

t xu t hi n trong mô hình ch p nh n công ngh TAM (Davis, 1989), y u t này

c ng đ c nhi u tác gi sau này nghiên c u v ý đ nh hành vi c a ng i dùng trong

vi c s d ng các s n ph m, d ch v liên quan đ n công ngh nh Yangil Park, Jengchung V.Chen (2007) nghiên c u v ý đ nh s d ng smartphone c a ng i dân

t i M , tác gi Th Kim N m (2012) nghiên c u v các y u t nh h ng đ n ý

đ nh s d ng smartphone c a ng i dân TP.HCM, Supawadee Khumrat (2012) nghiên c u các y u t nh h ng đ n hành vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân Thái Lan T t c các tác gi trên sau khi nghiên c u đ u có chung k t lu n r ng

là m t y u t xu t hi n trong mô hình ch p nh n công ngh TAM (Davis, 1989) và

c ng là m t y u t quan tr ng th ng xuyên xu t hi n trong mô hình nghiên c u sau này v ý đ nh hành vi c a ng i dùng trong vi c s d ng các s n ph m, d ch v liên quan đ n công ngh Yangil Park, Jengchung V Chen (2007) cho bi t nh n

th c tính d s d ng đ i v i đi n tho i thông minh thông th ng đ c th hi n d i hình th c khách hàng c m th y d dàng trong h c cách s d ng đi n tho i thông minh, t ng tác d dàng v i đi n tho i thông minh, c m th y thân thi n v i ph n

m m trên đi n tho i thông minh, không m t nhi u th i gian tìm tòi nghiên c u,

ng i dùng có th t mình gi i quy t các l i g p ph i Nh n th c tính d s d ng

c ng xu t hi n trong mô hình nghiên c u c a Supawadee Khumrat (2012) nghiên

c u v các y u t nh h ng đ n hành vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân Thái Lan

th là m t trong nh ng y u t quan tr ng c a Marketing Mix và đóng vai trò ch

ch t trong thành công trên th ng tr ng Chiêu th đ c áp d ng đ b o đ m r ng

ng i tiêu dùng nh n bi t đ n s n ph m mà t ch c chào bán M c đích c a chiêu

th là đ đ m b o ng i tiêu dùng nh n th c đ c s n ph m và đi u này giúp đ m

b o các s n ph m, d ch v thành công trên th tr ng ( Philip Kotler, 2001) Y u t chiêu th đ c tác gi đ su t vào đ tài nghiên c u này b i vì theo tác gi thì máy tính b ng (tablet) là s n ph m công ngh m i xu t hi n t i Vi t Nam nh ng n m

g n đây nên n u mu n máy tính b ng đ c bi t đ n và tiêu th r ng rãi thì vi c đ u tiên là c n tác đ ng vào nh n th c c a ng i dùng b ng các hình th c chiêu th , t

đó m i có th tác đ ng làm gia t ng ý đ nh mua máy tính b ng t ng i dùng Các công c c a chiêu th có r t đa d ng, nh ng vì đ tài tác gi đang nghiên c u liên quan đ n ý đ nh hành vi nên tác gi s quan tâm đ n các công c chiêu th có tác

2.4.1.8 Các y u t nhân kh u h c

- Gi i tính: Gi i tính là m t đ c tính quan tr ng nh h ng đ n hành vi mua

s m Hoyer (2008) cho r ng n gi i có khuynh h ng mua s m khác so v i nam

gi i Nghiên c u c a Hoyer phát hi n ra ng i tiêu dùng n có khuynh h ng d a vào s g i ý c a nh ng ng i khác trong xã h i trong các quy t đ nh mua s m nhi u h n so v i nam gi i

- tu i: là m t d u hi u quan tr ng cho th y th hi u c a ng i tiêu dùng thay đ i tùy theo tu i tác c a h Khi tu i tác c a h t ng lên thì nh ng nhu c u, mong mu n và các khái ni m v vi c s d ng s n ph m c ng khác đi Ví d , m t

ng i tiêu dùng có th s ch n s n ph m có thi t k đ c đáo và th i trang khi còn

tr nh ng khi l n tu i h n thì nh ng y u t khác nh đ b n, ch t l ng và thông

s k thu t có th tr nên quan tr ng h n (Hoyer, 2008)

- Thu nh p: Thu nh p d ki n nh n đ c trong t ng lai có m i quan h tr c

ti p đ i v i hành vi d đ nh mua Thu nh p cao h n hay th p h n so v i d ki n có

th nh h ng tr c ti p đ n k ho ch chi tiêu c a ng i tiêu dùng (Hoyer, 2008)

M c thu nh p là đ c bi t quan tr ng khi m i ng i không đ kh n ng đ mua m c

dù h r t thích có nó Nh ng s n ph m đ c tính giá cao thì không th nào đ c mua b i t t c m i ng i Do đó, m c thu nh p c a ng i tiêu dùng là r t quan

tr ng đ xem li u h có th mua đ c hay không (Hoyer, 2008)

có nh h ng l n đ n hành vi mua s m Nghiên c u trong marketing cho th y r ng

nh ng ng i dùng có h c th c cao h n s tìm hi u thông tin v s n ph m chi ti t, nhi u, k càng và s d ng s n ph m thông qua nh ng thông tin đó (Engel và Blackwell, 1990)

vi d đ nh mua (Hoyer, 2008) M t nhân viên tài chính c a m t công ty s mua m t

b qu n áo l ch thi p, trong khi đó thì m t nhân viên ho t đ ng trong l nh v c gi i trí truy n thông s mua m t b qu n áo n i b t (Engel và Blackwell, 1990)

Y u t nhân kh u h c c ng đ c tác gi Th Kim N m (2012) đ a vào mô hình nghiên c u trong nghiên c u c a mình v “các y u t nh h ng đ n ý đ nh s

d ng đi n tho i thông minh c a ng i dân TP.HCM” Theo tác gi Th Kim

N m, đ i v i ý đ nh mua đi n tho i thông minh, các y u t liên quan đ n đ c đi m

c a khách hàng nh gi i tính, đ tu i, thu nh p và trình đ h c v n c ng đóng m t vai trò quan tr ng do nh ng ng i dùng khác nhau (gi i tính, đ tu i, thu nh p, trình đ h c v n, l nh v c công tác) thì c m nh n c a h c ng s khác nhau

Tóm t t ch ng 2

ch ng 2, tác gi đã trình bày các khái ni m liên quan đ n đ tài nghiên c u

nh : máy tính b ng, phân lo i máy tính b ng, hành vi d đ nh mua Ngoài ra, tác

gi c ng đã h th ng các lý thuy t liên quan nh thuy t hành đ ng h p lý TRA (Ajzen & Fishbein, 1975), thuy t hành vi d đ nh TPB (Ajzen, 1991), mô hình ch p

nh n công ngh TAM, đ ng th i k t h p v i các nghiên c u c a các tác gi tr c đây, t đó làm c s đ đ a ra mô hình nghiên c u đ xu t bao g m 7 bi n đ c l p (lòng trung thành v i th ng hi u, s quen thu c v i công ngh , chu n ch quan,

nh n th c ki m soát hành vi, nh n th c s h u ích, nh n th c tính d s d ng, chiêu

th ) và 1 bi n ph thu c (hành vi d đ nh mua) Ch ng ti p theo s trình bày

ph ng pháp nghiên c u đ c áp d ng đ thu th p và x lý s li u nh m rút ra

nh ng k t lu n c n thi t

Ch ng 3: THI T K NGHIÊN C U

Trình bày thi t k nghiên c u và th c hi n xây d ng thang đo, cách đánh giá

và ki m đ nh thang đo cho các khái ni m trong mô hình, ki m đ nh s phù h p c a

mô hình và ki m đ nh các gi thuy t đ ra

B c 1 - Xây d ng và phát tri n thang đo nháp

Thang đo nháp s đ c xây d ng và phát tri n t c s lý thuy t và mô hình nghiên c u Song song v i vi c d ch sang ti ng Vi t t nh ng thang đo đã đ c s

d ng trong các nghiên c u đ c công b tr c đây thì tác gi c ng s có b sung thêm m t s nhân t n a đ hoàn thi n thang đo h n Các thang đo c a các y u t trong mô hình nghiên c u này (Hình 2.4) đ c phát tri n d i d ng thang Likert

g m 5 m c đ : (1) Hoàn toàn không đ ng ý, (2) Không đ ng ý, (3) Bình th ng, (4) ng ý, (5) Hoàn toàn đ ng ý Riêng các y u t v nhân kh u h c, tác gi s s

d ng thang đo đ nh danh

Thang đo lòng trung thành v i th ng hi u: đ c ký hi u là TT g m 6 bi n

quan sát d a theo nghiên c u c a Supawadee Khumrat (2012) G i th ng hi u mà

- Tôi mu n gi i thi u th ng hi u X v i nhi u ng i (TT5)

Thang đo s quen thu c v i công ngh : đ c ký hi u là QT g m 6 bi n quan

sát đ c xây d ng và phát tri n d a trên nghiên c u c a Supawadee Khumrat

(2012)

- Tôi khá quen thu c v i các s n ph m công ngh (QT1)

- Tôi luôn mu n s h u nh ng s n ph m công ngh m i nh t (QT2)

- Tr thành m t trong nh ng ng i đ u tiên mua nh ng s n ph m công ngh

m i r t quan tr ng đ i v i tôi (QT3)

- Tôi s c m th y h nh phúc khi là ng i đ u tiên mua m t s n ph m công ngh cao (QT4)

- Tôi c m th y tuy t v i khi là ng i đ u tiên s h u nh ng s n ph m công ngh m i (QT5)

- Tôi c c kì thích vi c s h u nh ng s n ph m công ngh m i nh t tr c khi nhi u ng i khác bi t v s t n t i c a nh ng s n ph m đó (QT6)

Thang đo chu n ch quan: ký hi u là CQ g m 4 bi n quan sát đ c xây

d ng và phát tri n theo nghiên c u c a Taylor và Todd (1995), Supawadee Khumwat (2012)

- Gia đình (ba m , anh ch em, h hàng) khuyên tôi nên mua máy tính b ng (CQ1)

- B n bè, đ ng nghi p, khách hàng ngh r ng tôi nên mua máy tính b ng (CQ2)

- T ch c n i tôi làm vi c khuy n khích tôi nên mua máy tính b ng (CQ3)

- N u nh ng ng i có uy tín (ví d nh ng i n i ti ng, chuyên gia) mua máy tính b ng thì s làm t ng kh n ng mua máy tính b ng c a tôi (CQ4)

Thang đo nh n th c ki m soát hành vi: ký hi u là KS g m 4 bi n quan sát

đ c xây d ng theo nghiên c u c a Supawadee Khumrat (2012)

- Nhìn chung v i nh ng ngu n l c, c h i và ki n th c có đ c s d dàng cho tôi trong vi c mua máy tính b ng (KS1)

- Tôi ki m soát đ c vi c tôi mua máy tính b ng trong t ng lai (th i gian, đ a

Thang đo nh n th c s h u ích: ký hi u là HD g m 6 bi n quan sát đ c

xây d ng và phát tri n theo thang đo g c c a Davis (1989), Taylor và Todd (1995),

Supawadee Khumwat (2012) thang đo này, tác gi có thêm vào phát bi u HD7

là m t câu h i gài

- S d ng máy tính b ng có th giúp tôi hoàn thành công vi c nhanh h n (HD1)

- S d ng máy tính b ng có th giúp tôi làm đ c nhi u vi c h n (HD2)

- Tôi th y vi c s d ng máy tính b ng x ng đáng v i th i gian tôi b ra (HD3)

- S d ng máy tính b ng có th giúp tôi ti t ki m đ c th i gian (HD4)

- S d ng máy tính b ng có th giúp tôi nâng cao hi u qu trong công vi c (HD5)

- Công vi c c a tôi s thu n l i h n n u có máy tính b ng h tr (HD6)

- Tôi th y vi c s d ng máy tính b ng không th t s h u ích cho công vi c

c a tôi (HD7)

Thang đo nh n th c tính d s d ng: ký hi u là DSD g m 5 bi n quan sát

đ c xây d ng và phát tri n theo thang đo g c c a Davis (1989), Taylor và Todd

(1995), Supawadee Khumwat (2012) Ngoài ra, tác gi còn b sung thêm bi n quan sát th 5 (DSD5) vào thang đo thang đo này, tác gi có thêm vào phát bi u

- Tôi ngh là tôi không c n ph i h i nhân viên bán hàng thêm b t c đi u gì v cách th c s d ng khi tôi mua máy tính b ng (DSD5)

- Tôi ngh vi c s d ng máy tính b ng khá khó kh n (DSD6)

Thang đo chiêu th : ký hi u là CT g m 5 bi n quan sát đ c xây d ng và phát

tri n t nghiên c u c a tác gi Nguy n ình Th và Nguy n Th Mai Trang (2002)

- Các qu ng cáo v máy tính b ng (thông qua báo, t p chí, tivi, website, m ng

xã h i, các bi n qu ng cáo ngoài tr i,…) r t th ng xuyên (CT1)

- Các qu ng cáo v máy tính b ng (thông qua báo, t p chí, tivi, website, m ng

xã h i, các bi n qu ng cáo ngoài tr i,…) gây chú ý cho tôi (CT2)

- Các ch ng trình khuy n mãi v máy tính b ng r t th ng xuyên (CT3)

- Các ch ng trình khuy n mãi v máy tính b ng r t h p d n (CT4)

- Tôi r t thích các ch ng trình qu ng cáo và khuy n mãi máy tính b ng (CT5)

Thang đo hành vi d đ nh mua máy tính b ng c a ng i dân TP.HCM:

đ c ký hi u là DD g m 4 bi n quan sát đ c xây d ng theo thang đo c a

N i dung c th c a 2 b c này đ c trình bày trong m c 3.2 và 3.3 d i đây:

3.2 Nghiên c u đ nh tính

3.2.1 Thi t k nghiên c u đ nh tính

Nghiên c u đ nh tính đ c ti n hành thông qua k thu t th o lu n tay đôi

nh m v a đ khám phá, v a đ kh ng đ nh, đi u ch nh, b sung các y u t nh

h ng đ n hành vi d đ nh mua máy tính b ng Nghiên c u đ c ti n hành nh sau:

- i t ng tham gia th o lu n tay đôi đ c l a ch n theo ph ng pháp thu n

ti n g m 10 ng i trong đ tu i lao đ ng, đang đi làm, ch a có máy tính b ng và có

ý đ nh mua máy tính b ng trong th i gian t i

- Ch ng trình và n i dung th o lu n tay đôi đ c thi t k theo dàn bài th o

lu n tay đôi do tác gi so n th o (ph l c 1)

- Tác gi s th o lu n v i đ i t ng đ c kh o sát b ng m t s câu h i m có tính ch t khám phá đ xem h phát hi n ý đ nh mua máy tính b ng bao g m các y u

t nào và theo nh ng khía c nh nào đ thu nh n nh ng d li u liên quan Sau đó, tác gi li t kê các phát bi u dùng đ đo l ng hành vi d đ nh mua máy tính b ng

c a ng i dùng đ h cho ý ki n

- Sau khi ph ng v n h t các đ i t ng, d a trên d li u thu th p đ c, tác gi

s ti n hành hi u chnh thang đo

- D li u hi u ch nh s đ c trao đ i l i v i các đ i t ng tham gia m t l n

n a Quá trình nghiên c u đ nh tính đ c k t thúc khi các câu h i th o lu n đ u cho các k t qu l p l i v i các k t qu tr c đó mà không tìm th y s thay đ i gì m i, thang đo lúc này đã hoàn ch nh đ ti n hành nghiên c u đ nh l ng

3.2.2 Hi u ch nh thang đo trong nghiên c u đ nh tính

3.2.2.1 K t qu nghiên c u đ nh tính s b

T vi c kh o sát tay đôi 10 ng i thu c đ i t ng nghiên c u, c 10/10 ng i

đ u đ ng ý các y u t : Lòng trung thành v i th ng hi u (TT), s quen thu c v i công ngh (QT), chu n ch quan (CQ), nh n th c ki m soát hành vi (KS), nh n

th c s h u ích (HD), nh n th c tính d s d ng (DSD), nh n th c v r i ro (RR), chiêu th (CT) có tác đ ng đ n vi c d đ nh mua máy tính b ng c a h trong t ng lai Ngoài ra, m t s t ng trong các phát bi u c a các thang đo t o c m giác khó

hi u và đã đ c ch nh s a l i cho phù h p h n C th :

(1) i v i thang đo lòng trung thành v i th ng hi u:

Nh ng ng i tham gia ph ng v n cho r ng phát bi u TT1 t o c m giác khó

hi u: Tôi luôn có ý th c m nh m v lòng trung thành đ i v i th ng hi u khi tôi

ch n mua máy tính b ng, đ ng th i đ su t đ i l i: Tôi ngh ngay đ n th ng hi u X

khi tôi ch n mua máy tính b ng Tác gi ch p nh n đ su t b i câu v n đã d hi u

h n nh ng ý ngh a v n nh v y

(2) i v i thang đo s quen thu c v i công ngh :

Nh ng ng i tham gia ph ng v n cho r ng phát bi u QT4 và QT5 g n gi ng nhau và đ su t nên b b t m t phát bi u, do đó, tác gi quy t đ nh lo i b QT4 và

gi l i QT5: Tôi c m th y tuy t v i khi là ng i đ u tiên s h u nh ng s n ph m

công ngh m i Thang đo gi ch còn 5 bi n quan sát

(3) i v i thang đo chu n ch quan: gi nguyên, không thay đ i gì c

(4) i v i thang đo nh n th c ki m soát hành vi:

Nh ng ng i tham gia ph ng v n h u nh không hi u rõ ngh a c a phát bi u

KS1 đó là: Nhìn chung v i nh ng ngu n l c, c h i và ki n th c có đ c s d

dàng cho tôi trong vi c mua máy tính b ng Nên tác gi quy t đ nh lo i b phát bi u KS1 và thang đo s ch còn 3 bi n quan sát

(5) i v i thang đo nh n th c s h u ích:

a ph n nh ng ng i tham gia ph ng v n không hi u rõ ngh a c a phát bi u

HD3 đó là: Tôi c m th y vi c s d ng máy tính b ng x ng đáng v i th i gian tôi b

ra, đ ng th i h nh n th y HD3 có v g n gi ng ý v i HD1 và HD2 nên tác gi quy t đ nh lo i b bi n quan sát HD3 Thang đo s ch còn 6 bi n quan sát, trong đó

có 1 câu h i gài là câu cu i cùng c a thang đo nh m đ đánh giá tính trung th c và khách quan trong quá trình kh o sát b ng b ng câu h i đ nh l ng v sau

(6) i v i thang đo nh n th c tính d s d ng:

Nh ng ng i tham gia ph ng v n th y r t khó hi u v i phát bi u DSD3 đó là: Tôi không c n ph i n l c tìm hi u v cách s d ng máy tính b ng nhi u m i có th

t ng tác đ c trên nó, nên đ su t đ i l i: t ng tác đ c trên máy tính b ng,

tôi không c n n l c nhi u trong vi c tìm hi u v cách s d ng Thang đo s ch còn

6 bi n quan sát, trong đó có 1 câu h i gài là câu cu i cùng c a thang đo nh m đ đánh giá tính trung th c và khách quan trong quá trình kh o sát b ng b ng câu h i

- Tôi ngh ngay đ n th ng hi u X khi tôi đ nh mua máy tính b ng (TT1)

- Tôi s t hào n u s h u chi c máy tính b ng có th ng hi u X (TT2)

- Tôi đánh giá t t v th ng hi u X (TT3)

- Tôi trung thành v i th ng hi u X (TT4)

- Tôi mu n gi i thi u th ng hi u X v i nhi u ng i (TT5)

 S quen thu c v i công ngh :

- Tôi khá quen thu c v i công ngh (QT1)

- Tôi luôn mu n s h u nh ng s n ph m công ngh m i nh t (QT2)

- Tr thành m t trong nh ng ng i đ u tiên mua nh ng thi t b công ngh m i

- T ch c n i tôi làm vi c khuy n khích tôi nên mua máy tính b ng (CQ3)

- N u nh ng ng i có uy tín (ví d nh ng i n i ti ng, chuyên gia) mua máy tính b ng thì s làm t ng kh n ng mua máy tính b ng c a tôi (CQ4)

- S d ng máy tính b ng có th giúp tôi làm đ c nhi u vi c h n (HD2)

- S d ng máy tính b ng có th giúp tôi ti t ki m đ c th i gian (HD3)

- S d ng máy tính b ng có th giúp tôi nâng cao hi u qu trong công vi c (HD4)

- Công vi c c a tôi s thu n l i h n n u có máy tính b ng h tr (HD5)

- Tôi th y vi c s d ng máy tính b ng không th t s h u ích cho công vi c

c a tôi (HD6) (Câu h i gài)