Đánh giá hiệu quả hoạt động của các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam bằng mô hình DEA

TR NăTH ăH NHăNH PH NăVI TăN Mă NGăMÔăHÌNHă E L NăV NăTH CăS ăKINHăT TP... TR NGă IăH CăKINHăT ăTP H ăCHệăMINH TR NăTH ăH NHăNH VI TăN Mă NGăMÔăHÌNHă E Chuyên ngành: Ngân hàng Mƣăs :

TR NăTH ăH NHăNH

PH NăVI TăN Mă NGăMÔăHÌNHă E

L NăV NăTH CăS ăKINHăT

TP H Chí Minh – N m 2014

TR NGă IăH CăKINHăT ăTP H ăCHệăMINH

TR NăTH ăH NHăNH

VI TăN Mă NGăMÔăHÌNHă E

Chuyên ngành: Ngân hàng Mƣăs :ă60340201

L NăV NăTH CăS ăKINHăT

TP H Chí Minh – N m 2014

L IăC Mă O N

Tôi cam đoan nh ng n i dung trong lu n v n này là k t qu c a quá trình

h c t p, nghiên c u khoa h c đ c l p và nghiêm túc c a tôi Các s li u trong lu n

v n là trung th c, chính xác và đ c thu th p t ngu n chính th ng và đáng tin c y

Tôi cam đoan r ng lu n v n này ch a đ c công b trên b t k m t tài li u khoa h c nào

TP H Chí Minh, ngày 30 tháng 10 n m 2014

Tác gi

Tr n Th Hu nh Nh

M C L C

TRANG PH BÌA

L IăC Mă O N

M C L C

DNAH M C T VI T T T

DANH M C B NG, BI U

DANH M C HÌNH V ,ă TH

M U 1

CH NGă1: T NG QUAN V HI U QU HO Tă NG C A NGÂN HÀNGăTH NGăM I VÀ MÔ HÌNH PH NăTICHă Oă ăLI ă(DEA) 4

1.1 T ng quan v ho tăđ ngăNgơnăhàngăth ngăm i 4

1.1.1 Khái ni m Ngân hàng th ng m i 4

1.1.2 Ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng th ng m i 5

1.2 Hi u qu ho tăđ ng c aăNgơnăhàngăth ngăm i 6

1.2.1 Hi u qu ho t đ ng c a Ngân hàng th ng m i 6

1.2.2 Các nhân t nh h ng hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng th ng m i 8

1.2.2.1 Nhân t khách quan: 8

1.2.2.2 Nhân t ch quan: 10

1.2.3 Ph ng pháp đánh giá hi u qu ho t đ ng c a Ngân hàng th ng m i 13

1.2.3.1 ánh giá hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng th ng m i b ng các ch tiêu tài chính 13

1.2.3.2 ánh giá hi u qu ho t đ ng b ng ph ng pháp phân tích hi u qu biên 17

1.2.3.3 ánh giá hi u qu ho t đ ng b ng mô hình DEA 18

1.3 Mô hình DEA 18

1.3.1 Gi i thi u t ng quát mô hình DEA 18

1.3.2 Mô hình DEA không đ i theo quy mô DEACRS 19

1.3.3 Mô hình DEAVRS và hi u qu quy mô 22

1.3.4 Ch s Malmquist đo l ng thay đ i n ng su t nhân t t ng h p 24

1.3.5 Các cách l a ch n các bi n đ u vào, đ u vào đ c l ng các đ đo hi u qu cho các ngân hàng th ng m i trong mô hình DEA 25

1.3.6 X lý k t qu c a mô hình DEA 27

1.4 T ng quan các nghiên c u th c nghi măđánhăgiáăhi u qu ho tăđ ng ngân hàng b ng mô hình DEA 27

1.4.1 M t s nghiên c u trên th gi i 27

1.4.2 M t s nghiên c u trong n c 28

1.4.3 ng d ng mô hình DEA đánh giá hi u qu ho t đ ng c a NHTMCP Vi t Nam 30

K T LU NăCH NGă1 31

CH NGă2 ÁNHăGIÁăHI U QU HO Tă NG C ăCÁCăNG NăHÀNGăTH NGă M I C PH N VI T NAM 32

2.1 T ng quan h th ngăNgơnăhàngăth ngăm i c ph n Vi t Nam 32

2.1.1 H th ng Ngân hàng th ng m i c ph n Vi t Nam 32

2.1.2 V n ch s h u c a m t s Ngân hàng th ng m i c ph n Vi t Nam 33

2.1.3 H s an toàn v n c a m t s Ngân hàng th ng m i c ph n Vi t Nam 35

2.2 Tình hình ho tăđ ng kinh doanh c aăNHTMCPăgiaiăđo n 2009-2013 36

2.2.1 Ho t đ ng huy đ ng v n 36

2.2.2 Ho t đ ng tín d ng 37

2.2.3 Ho t đ ng đ u t 39

2.2.4 Ho t đ ng thanh toán 40

2.2.5 Ho t đ ng kinh doanh khác 42

2 3ă ánh giá hi u qu ho tăđ ng kinh doanh c a NHTMCP Vi t Nam b ng các ch tiêu tài chính 43

2.3.1 L i nhu n 43

2.3.2 Kh n ng sinh l i c a các Ngân hàng th ng m i c ph n 44

2.3.2.1 Kh n ng sinh l i trên T ng tài s n c a các NHTMCP 44

2.3.2.2 Kh n ng sinh l i trên V n ch s h u c a các NHTMCP 45

2.3.3 T l thu nh p c n biên 46

2.3.3.1 T l thu nh p lãi c n biên 46

2.3.3.2 T l thu nh p ngoài lãi c n biên 48

2.4 Áp d ngămôăhìnhă E ăđánhăgiáăhi u qu ho tăđ ng c a NHTMCP Vi t Nam 48

2.4.1 Quy trình nghiên c u c th 48

2.4.2 Ch n l a đ i t ng nghiên c u 48

2.4.3 L a ch n bi n đ u ra và đ u vào 48

2.4.4 Ngu n d li u t ng h p 49

2.4.5 K t qu nghiên c u 50

2.4.5.1 Hi u qu k thu t theo hai mô hình DEACRS và DEAVRS 50

2.4.5.2 Quy mô t ng tài s n và hi u qu k thu t 54

2.4.5.3 Hi u qu quy mô 56

2.4.5.4 c l ng n ng su t nhân t t ng h p TFP 57

2.4.5.5 K t lu n v k t qu nghiên c u 59

K T LU NăCH NGă2 61

CH NGă3 GI I PHÁP NÂNG CAO HI U QU HO Tă NG C A NGÂN HÀNG TH NGăM I C PH N VI T NAM 62

3.1 nhăh ng phát tri n c a h th ng NHTMCP Vi tăNamăđ năn mă2020 62 3.2 Gi i pháp nâng cao hi u qu ho tăđ ng c a NHTMCP Vi t Nam 64

3.3 Ki n ngh Chính Ph và NHNN góp ph n th c hi n gi i pháp nâng cao hi u qu ho t đ ng c a NHTMCP Vi t Nam 69

3.3.1 Ki n ngh đ i v i Chính Ph 69

3.2.2 Ki n ngh đ i v i NHNN 70

K T LU NăCH NGă3 72

K T LU N 73 TÀI LI U THAM KH O

PH L C

DANH M C CÁC T VI T T T

T vi t t t Vi tăđ yăđ ti ng Anh Vi tăđ yăđ ti ng Vi t

AE Allocative efficiency Hi u qu phân b

CAR Capital Adequacy Ratio H s an toàn v n

CE Cost efficiency Hi u qu chi phí

CRS Constant returns to scale S n l ng không đ i theo quy mô DEA Data envelopment analysis Phân tích bao d li u

DMU Decision making unit n v nghiên c u

DNNN State enterprises Doanh nghi p nhà n c

DRS Decreasing returns to scale S n l ng gi m theo quy mô

EPS Earnings per share H s thu nh p trên c phi u

effch Technical efficiency change Thay đ i hi u qu k thu t

IRS Increasing returns to scale S n l ng t ng theo quy mô

NHTM Commercial banks Ngân hàng th ng m i

NHTMCP Joint-stock commercial bank Ngân hàng th ng m i c ph n NIM Net Interest Margins T l thu nh p lãi c n biên

NM Net Margins T l thu nh p ngoài lãi c n biên

PE Pure technical efficiency Hi u qu k thu t thu n

pech Pure Technical efficiency

change

Thay đ i hi u qu k thu t thu n

ROA Return on assets T l l i nhu n trên t ng tài s n ROAA Return on assets average T l l i nhu n trên t ng tài s n bình

quân ROE Return on equity T l l i nhu n trên v n ch s h u ROEA Return on equity average T l l i nhu n trên v n ch s h u

bình quân

SE Scale efficiency Hi u qu quy mô

sech Scale efficiency change Thay đ i hi u qu quy mô

TC Technical change Thay đ i k thu t

TCTD Credit institutions T ch c tín d ng

TE Technical efficiency Hi u qu k thu t

techch Technological change Thay đ i ti n b công ngh

TFP Total factor productivity N ng su t nhân t t ng h p

tfpch Total factor productivity change Thay đ i n ng su t nhân t t ng h p VRS Variable returns to scale S n l ng thay đ i theo quy mô

DANH M C B NG, BI U

B ng 2.1 S l ng các Ngân hàng Vi t Nam giai đo n n m 2009-2013 33

B ng 2.2 T ng huy đ ng c a h th ng ngân hàng đ i v i n n kinh t th i

B ng 2.6 L i nhu n c a các NHTMCP giai đo n 2009-2013 43

B ng 2.7 T l thu nh p lãi c n biên các NHTMCP giai đo n 2009-2013 47

B ng 2.8 Tóm t t d li u c a các bi n trong m u nghiên c u 51

B ng 2.9 Hi u qu k thu t, hi u qu k thu t thu n và hi u qu quy mô

trung bình c a các NHTMCP Vi t Nam giai đo n 2009 – 2013

51

B ng 2.10 S l ng các NHTMCP đ t hi u qu t i u giai đo n 2009 –

2013

52

B ng 2.11 Hi u qu trung bình c a các NHTMCP giai đo n 2009-2013 53

B ng 2.12 So sánh th t x p h ng theo quy mô t ng tài s n bình quân và

hi u qu k thu t bình quân giai đo n 2009-2013

55

B ng 2.13 S l ng NHTMCP trong đi u ki n DRS, IRS và CONS 56

B ng 2.14 Ch s Malmquist bình quân toàn b m u giai đo n 2009-2013 57

B ng 2.15 K t qu c l ng effch, techch, pech, sech và tfpch trung bình

c a 24 NHTMCP giai đo n 2009-2013

59

M U

1 Tính c p thi t

H th ng ngân hàng đóng vai trò h t s c quan tr ng cho s phát tri n c a

n n kinh t , m t m t huy đ ng và phân b v n ph c v cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh, m t khác thúc đ y s l u thông hàng hóa thông qua các d ch v thanh toán

c a ngân hàng

ng tr c xu h ng h i nh p qu c t và t do hóa tài chính, c nh tranh

c a các NHTM Vi t Nam đang ngày càng tr nên gay g t và kh c nghi t S gia

t ng s c ép c nh tranh s tác đ ng đ n ngành ngân hàng nh th nào còn ph thu c

m t ph n vào kh n ng thích nghi và hi u qu ho t đ ng c a chính các ngân hàng trong môi tr ng m i này Các ngân hàng không có kh n ng c nh tranh s đ c thay th b ng các ngân hàng có k t qu kinh doanh hi u qu h n, đi u này cho th y

ch có các ngân hàng có ho t đ ng hi u qu nh t m i có l i th v c nh tranh

t n t i, phát tri n và nâng cao n ng l c c nh tranh c a mình trong n n kinh t th

tr ng, b n thân các Ngân hàng luôn tìm đ n các gi i pháp gia t ng hi u qu ho t

đ ng kinh doanh ngày càng cao Nh v y, hi u qu ho t đ ng tr thành m t tiêu chí quan tr ng đ đánh giá s t n t i c a m t ngân hàng trong m t môi tr ng c nh tranh qu c t ngày càng gia t ng Các NHTM càng c n thi t ph i có s quan tâm phân tích các nhân t nh h ng đ có nh ng h ng đ x lý, v n d ng m t cách

h p lý nh t nh m t ng c ng hi u qu ho t đ ng c a mình

V i m c tiêu làm t ng hi u qu ho t đ ng c a các trung gian tài chính b ng

vi c đ y m nh kh n ng c nh tr nh gi a các ngân hàng, tháo b các rào c n v th

tr ng, lãi su t, t giá h i đoái đòi h i Vi t Nam ph i ti p t c c i cách sâu r ng, toàn di n h n n a nh m nâng cao hi u qu ho t đ ng c a c h th ng ngân hàng

Xu t phát t t m quan tr ng c a vi c c n ph i đ y m nh kh n ng c nh tranh và nâng cao hi u qu ho t đ ng c a các ngân hàng th ng m i th i k h i

nh p, tác gi ch n đ tài ắ ÁNH GIÁ HI U QU HO T NG C A CÁC

NGÂN HÀNG TH NG M I C PH N VI T NAM B NG MÔ HÌNH DEAẰ

đ nghiên c u

2 M c tiêu nghiên c u

- Nghiên c u c s lý lu n v vi c đo l ng hi u qu ho t đ ng c a NHTMCP và mô hình phân tích bao d li u (DEA)

- ánh giá hi u qu ho t đ ng c a các ngân hàng th ng m i c ph n Vi t Nam K t h p phân tích thay đ i n ng su t nhân t t ng h p c a các ngân hàng

th ng m i c ph n Vi t Nam làm rõ nguyên nhân nh h ng đ n hi u qu

ho t đ ng c a các NHTMCP Vi t Nam

- xu t m t s gi i pháp nh m c i thi n, nâng cao hi u qu ho t đ ng và

kh n ng c nh tranh c a các ngân hàng th ng m i c ph n Vi t Nam, góp ph n cho các m c tiêu phát tri n c a ngành ngân hàng

3 iăt ng và ph m v nghiên c u

- i t ng nghiên c u c a lu n v n là hi u qu ho t đ ng c a các ngân hàng

th ng m i c ph n (NHTMCP) Vi t Nam Do đó, lu n v n t p trung vào nghiên

c u khía c nh hi u qu kinh t theo quan đi m đó là: kh n ng bi n các đ u vào thành các đ u ra c a các ngân hàng ngân hàng th ng m i Vi t Nam

- Do ngu n d li u h n ch , đ tài nghiên c u hi u qu ho t đ ng c a 24 ngân hàng th ng m i c ph n Vi t Nam giai đo n 2009-2013 thông qua các bi n s đ u vào và đ u ra

4 Ph ngăphápănghiênăc u

Ph ng pháp nghiên c u ch y u đ c s d ng trong lu n v n là ph ng pháp đ nh tính k t h p v i đ nh l ng b ng cách s d ng ph ng pháp phân tích bao d li u đ đánh giá hi u qu ho t đ ng c a các ngân hàng th ng m i c ph n

Vi t Nam

5 ăụăngh aăth căti năc aăđ ătài

- Hình thành c s lý lu n, hoàn thi n ph ng pháp nghiên c u, các mô hình đánh giá hi u qu (mô hình bao d li u -DEA) trên c s đó đ a ra cách ti p c n phù h p cho Vi t Nam trong vi c đánh giá hi u qu ho t đ ng c a các ngân hàng

th ng m i

- Phân tích th c tr ng và đánh giá ho t đ ng c a các ngân hàng th ng m i Vi t

Nam d a trên ph ng pháp phân tích đ nh tính và đ nh l ng nh ph ng pháp phân tích phi tham s (DEA) đ th y đ c nh ng ho t đ ng ch a hi u qu , khi m khuy t trong đi u hành, qu n lý và qu n tr ngân hàng th ng m i Vi t Nam

- xu t các gi i pháp đ hoàn thi n khung chính sách trong vi c qu n lý và

đi u hành h th ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam c khía c nh v mô (c quan

qu n lý) và góc đ vi mô (qu n tr ngân hàng) nh m m c tiêu nâng cao hi u qu

ho t đ ng và c i thi n n ng l c c nh tranh cho h th ng ngân hàng th ng m i hi n

Vi t Nam b ng mô hình DEA

Ch ng 3: Gi i pháp nâng cao hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng th ng m i c

ph n Vi t Nam

CH NGă1

T NG QUAN V HI U QU HO Tă NG C A NGÂN HÀNG

1.1 T ng quan v ho tăđ ng Ngơnăhàngăth ngăm i

1.1.1 Khái ni măNgơnăhàngăth ngăm i

Ngân hàng th ng m i là đ nh ch tài chính trung gian đóng vai trò quan

tr ng trong n n kinh t th tr ng Ngân hàng có l ch s ra đ i t r t lâu, 3000 n m

tr c công nguyên T ngh đ i ti n c a các th ng nhân d n đ n hình thành nên các t ch c g i ti n, cho vay, chuy n ti n, thanh toán ầCùng s phát tri n c a n n kinh t th tr ng theo xu h ng h i nh p qu c t hi n nay, các NHTM không

ng ng phát tri n hình thành m ng l i r ng kh p toàn c u, ho t đ ng ngành ngân hàng có tính h th ng cao

Hi n nay, tùy theo l ch s hình thành c a h th ng ngân hàng có nhi u khái

ni m v NHTM

- Theo Ngân hàng th gi i: Ngân hàng là t ch c nh n ti n g i ch y u d i

d ng không k h n ho c ti n g i đ c rút ra v i m t thông báo ng n h n (ti n g i

có k h n, ti n g i ti t ki m) D i tiêu đ ắcác ngân hàngẰ g m có: Ngân hàng

th ng m i, ch tham gia vào các ho t đ ng nh n ti n g i, cho vay ng n h n, trung dài h n; Ngân hàng đ u t , ho t đ ng buôn bán ch ng khoán và b o lãnh phát hành; Ngân hàng nhà , cung c p tài chính cho l nh v c phát tri n nhà và nhi u lo i ngân hàng khác n a T i m t s n c còn có ngân hàng t ng h p, k t h p ho t

đ ng ngân hàng th ng m i v i ho t đ ng ngân hàng đ u t và đôi khi th c hi n c

d ch v b o hi m

- T i Hoa K : NHTM là m t t ch c kinh doanh trong l nh v c ti n t ,

chuyên cung c p các d ch v v tài chính nh nh n ti n g i, chuy n ti n, thanh toán, cho vay, đ u t , đ i ti n, mua bán ngo i h i và các d ch v khác liên quan đ n

ti n nh b o qu n, y thác, làm đ i lý trong n c và qu c t

- Theoă o lu t ngân hàng c aăPhápă(1941)ăc ngăđƣăđ nhăngh a: "Ngân

hàng th ng m i là nh ng xí nghi p hay c s mà ngh nghi p th ng xuyên là

đ ng th ng xuyên là nh n ti n g i d i nhi u hình th c khác nhau và s d ng s

ti n này đ c p tín d ng, cung ng d ch v thanh toán cho các ch th trong n n kinh t , nh m m c tiêu l i nhu n

Ngân hàng th ng m i đ c phân lo i theo:

- Hình th c s h u bao g m: NHTMNN, NHTMCP, ngân hàng liên doanh, chi nhánh ngân hàng n c ngoài và ngân hàng 100% v n n c ngoài

- Chi n l c kinh doanh: ngân hàng bán buôn, ngân hàng bán l và ngân hàng v a bán buôn v a bán l

1.1.2 Ho tăđ ng kinh doanh c aăngơnăhàngăth ngăm i

Ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng th ng m i là ho t đ ng kinh doanh ti n

t và các ho t đ ng kinh doanh khác có liên quan, bao g m:

- Ho t đ ng huy đ ng v n t : v n ch s h u g m có v n đi u l , các qu c a ngân hàng; ti n g i c a t ch c, cá nhân d i hình th c ti n g i không k h n, ti n

g i có k h n, ti n g i ti t ki m; phát hành ch ng khoán nh : các ch ng ch ti n

g i, trái phi u, k phi u, và các gi y t có giá khác và vay t ch c khácầtheo nguyên t c hoàn tr đ y đ c g c l n lãi cho khách hàng theo đúng th i h n th a thu n

- C p tín d ng là vi c th a thu n đ t ch c, cá nhân s d ng m t kh an ti n

ho c cam k t cho phép s d ng m t tài s n theo nguyên t c có hoàn tr g c và lãi,

b ng nghi p v cho vay, chi t kh u, cho thuê tài chính, bao thanh toán, b o lãnh ngân hàng và các nghi p v tín d ng khác

- Ho t đ ng đ u t : đ đa d ng hóa vi c s d ng ngu n v n, gi m r i ro trong

ho t đ ng, t ng thu nh p và h tr thanh kho n khi c n thi t, ngoài ho t đ ng tín

d ng các ngân hàng th ng m i còn th c hi n các ho t đ u t nh ho t đ ng đ u t gián ti p (các ho t đ ng đ u t trên th tr ng ch ng khoán thông qua vi c mua bán các ch ng khoán do chính ph , công ty phát hành), ho c các ho t đ ng đ u t tr c

ti p (góp v n vào các doanh nghi p, các công ty tài chính ) Tuy nhiên, khi tham gia vào l nh v c này, các NHTM ph i tuân theo các quy đ nh r t ch t ch , ch đ c dùng V n t có đ đ u t Tài chính và ch u gi i h n m c đ u t t i đa

- Cung ng d ch v thanh toán qua tài kho n là vi c cung ng ph ng ti n thanh toán, th c hi n d ch v thanh toán Séc, l nh chi, y nhi m chi, nh thu, y nhi m thu, th ngân hàng, th tín d ng và các d ch v thanh toán khác cho khách hàng thông qua tài kho n ti n g i c a khách hàng

- Các ho t đ ng kinh doanh khác c a NHTM: d ch v ngân qu , d ch v y thác, d ch v mô gi i ti n t , kinh doanh ngo i h i, qu n lý tài s n, t v n tài chính

1.2 Hi u qu ho tăđ ng c a Ngơnăhàngăth ngăm i

1.2.1 Hi u qu ho tăđ ng c a Ngơnăhàngăth ngăm i

Hi u qu là m t thu t ng thông d ng s d ng trong nhi u l nh v c khác nhau nh kinh t , chính tr , xã h iầTrong ho t đ ng c a ngân hàng th ng m i (NHTM), theo lý thuy t h th ng thì hi u qu có th đ c hi u hai khía c nh nh sau:

(i) Kh n ng bi n đ i các đ u vào thành các đ u ra hay kh n ng sinh l i ho c gi m thi u chi phí đ t ng kh n ng c nh tranh v i các đ nh ch tài chính khác

(ii) Xác su t ho t đ ng an toàn c a ngân hàng

Nguy n Kh c Minh (2006, pp.255) thì "hi u qu - efficiency" trong kinh t

đ c đ nh ngh a là "m i t ng quan gi a đ u vào các y u t khan hi m v i đ u ra hàng hóa và d ch v " và "khái ni m hi u qu đ c dùng đ xem xét các tài nguyên

đ c các th tr ng phân ph i t t nh th nào." Nh v y, có th hi u hi u qu là

m c đ thành công mà các doanh nghi p ho c ngân hàng đ t đ c trong vi c phân b các đ u vào có th s d ng và các đ u ra mà h s n xu t, nh m đáp ng

m t m c tiêu nào đó

Nh v y, hi u qu ph n ánh trình đ s d ng các ngu n l c đ đ t đ c m c tiêu xác đ nh Nói cách khác, đó là kh n ng bi n các y u t đ u vào thành các đ u

ra trong ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p Nó cho bi t nh ng l i ích đ t

đ c t các ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p trên c s so sánh k t qu kinh

t và chi phí b ra đ đ t đ c k t qu đó

Hi u qu ho t đ ng c a các NHTM có th chia làm hai nhóm là hi u qu tuy t đ i và hi u qu t ng đ i Các ch tiêu ph n ánh hi u qu tuy t đ i đ c đo

b ng k t qu kinh t tr đi chi phí b ra đ đ t đ c k t qu đó c đi m c a ch tiêu tuy t đ i là ph n ánh quy mô, kh i l ng c a m t hi n t ng trong đi u ki n,

th i gian và đ a đi m c th Tuy nhiên, trong m t s tr ng h p, các ch tiêu này

l i khó có th so sánh đ c Ch ng h n nh n u m t ngân hàng có quy mô l n thì

hi u s tuy t đ i gi a doanh thu đ t đ c tr chi phí r t l n nh ng ch a th đánh giá ngân hàng này ho t đ ng hi u qu h n ngân hàng khác có quy mô nh h n và

hi u s tuy t đ i gi a doanh thu đ t đ c và chi phí nh h n Do v y, ch tiêu hi u

qu tuy t đ i không cho bi t kh n ng s d ng ti t ki m hay lãng phí các y u t đ u vào

C th h n, so sánh hi u qu ho t đ ng kinh doanh gi a các ngân hàng đ c

đo l ng m t cách t ng quát thông qua: t l gi a l i nhu n v i t ng tài s n sinh lãi (ROA) và v n ch s h u (ROE) và l i nhu n t lãi/t ng tài s n sinh lãi (NIM)

Trên ph ng di n khác, Farrell (1957) cho r ng hi u qu c a doanh nghi p

g m hai thành ph n: hi u qu k thu t và hi u qu phân b Hi u qu k thu t ph n ánh kh n ng doanh nghi p đ t đ c đ u ra t i đa t đ u vào cho tr c (h c kh

n ng doanh nghi p s d ng đ u vào t i thi u đ đ t đ c các đ u ra cho tr c)

Hi u qu phân b ph n ánh kh n ng c a doanh nghi p s d ng đ u vào theo t l

t i u v i m c giá t ng ng c a chúng đã bi t Hi u qu mà đ tài t p trung nghiên c u là hi u qu k thu t c a các NHTMCP, nó ph n ánh kh n ng c a m t ngân hàng bi n các ngu n l c đ u vào (lao đ ng, k thu t, v nầ) thành các đ u ra (d ch v , ti n vay, thu nh p, l i nhu nầ)

Tóm l i, quan đi m v hi u qu là đa d ng, tùy theo m c đích nghiên c u mà xem xét theo nh ng khía c nh khác nhau Trong ph m vi bài nghiên c u, tác gi t p trung nghiên c u v n đ hi u qu kinh t : đó là kh n ng bi n các y u t đ u vào thành các đ u ra trong ho t đ ng c a NHTMCP, c th h n là hi u qu s d ng ngu n l c trong ho t đ ng kinh doanh c a m t s NHTMCP trong giai đo n 2009-

2013

1.2.2 Các nhân t nhăh ng hi u qu ho tăđ ng c aăngơnăhàngăth ngă

m i

1.2.2.1 Nhân t khách quan:

Môi tr ng kinh t ; tình hình chính tr , xã h i trong và ngoài n c:

H th ng ngân hàng là huy t m ch c a c n n kinh t , do v y môi tr ng kinh t ; tình hình chính tr và xã h i có nh ng nh h ng không nh đ n ho t

đ ng c a các ngân hàng Khi môi tr ng kinh t ; tình hình chính tr và xã h i n

đ nh, quá trình s n xu t c a n n kinh t đ c di n ra bình th ng, các doanh nghi p trong n n kinh t đ m b o kh n ng m n đ c v n và hoàn tr v n, nh v y ho t

đ ng c a ngân hàng c ng s n đ nh

Các chính sách kinh t c a nhà n c, t c đ t ng tr ng n n kinh t qu c dân, t c đ l m phát, là các y u t tác đ ng tr c ti p t i ngân hàng N u t c đ

t ng tr ng n n kinh t qu c dân cao, các chính sách c a Chính ph khuy n khích

t ng tr ng tín d ng, s bi n đ ng ti n t là không đáng k , l m phát đ c gi

m c h p lýầKhi n n kinh t t ng tr ng cao và n đ nh, các khu v c khác trong

n n kinh t đ u có nhu c u m r ng ho t đ ng, do đó c u v v n vay t ng làm cho khu v c ngân hàng d dàng m r ng ho t đ ng tín d ng, n x u trong ngân hàng

c ng gi m và n ng l c tài chính c a các doanh nghi p trong đi u ki n kinh t t t

nh v y s đ c nâng cao Nh v y, vai trò làm c u n i gi a khu v c ti t ki m và

đ u t c a ngân hàng đ c phát huy t i đa Trái l i, nhu c u v n vay gi m, nguy c

n quá h n t ng, n x u cao khi môi tr ng kinh t ; tình hình chính tr và xã h i

tr nên b t n, khi đó hi u qu ho t đ ng ngân hàng gi m m nh

H n n a, quá trình toàn c u hoá và h i nh p kinh t qu c t đã và đang tr thành m t xu th t t y u c a quan h kinh t qu c t hi n đ i Toàn c u hoá t o ra

m i quan h g n bó, tác đ ng l n nhau và nh ng tác đ ng qua l i h t s c nhanh

nh y gi a các n n kinh t Thông qua quá trình t do hoá và thu n l i hoá th ng

m i d ch v đ u t , toàn c u hóa t o cho các qu c gia nói chung và h th ng ngân hàng các n c nói riêng nhi u c h i m i nh tranh th đ c các ngu n v n, công ngh và kinh nghi m qu n lý t các n n kinh t phát tri n

Bên c nh đó, ngành ngân hàng c ng ph i đ i m t v i nhi u thách th c t quá trình h i nh p, nh ph i c nh tranh v i nh ng t p đoàn tài chính l n m nh, đ y

ti m l c v v n, công ngh , qu n lýầ áp l c c nh tranh s t o ra s c ép l n lên các ngân hàng, nh ng s c ép này là c n thi t và c ng là đ ng l c cho các ngân hàng Vi t Nam ph i v n lên Các NHTM Vi t Nam không ch nh ng tác đ ng không mong mu n x y đ n mà ch đ ng nâng cao n ng l c c nh tranh, n m b t

nh ng c h i và h n ch nh ng thách th c b ng t t c n l c đ t ng b c t ng

c ng tính chuyên nghi p và hi u qu ho t đ ng c a chính mình

Do đó, h i nh p qu c t là m t xu th t t y u, song ti n trình t do hoá tài chính ngân hàng m i qu c gia ph i đ c ti n hành v i nh ng b c đi ph i h p

v i trình đ phát tri n c a n n kinh t đ t n c đó, ph i ti n hành phát huy n i l c

và nâng cao n ng l c qu n lý, ph i th c hi n nhi u quá trình t c i cách hoàn thi n

đ đ m b o hi u qu ho t đ ng và nâng cao s c c nh tranh so v i các qu c gia khác

Môi tr ng pháp lý:

Môi tr ng pháp lý là c s ti n đ cho các ngành kinh t phát tri n nhanh và

b n v ng Môi tr ng pháp lý bao g m tính đ ng b và đ y đ c a h th ng lu t, các v n b n d i lu t, vi c ch p hành lu t và trình đ dân trí Trong đó, h th ng

lu t đóng vai trò quan tr ng trong vi c đi u hành n n kinh t th tr ng N u h

th ng lu t pháp đ c xây d ng không phù h p v i các yêu c u phát tri n c a n n kinh t thì s là m t rào c n l n cho quá trình phát tri n kinh t

Xét v ngành ngân hàng nói riêng: đ i v i các n c có n n kinh t th tr ng phát tri n, h có m t h th ng lu t khá đ y đ và đ c s a đ i b sung nhi u l n trong quá trình phát tri n c a mình, môi tr ng pháp lý c a h đang ngày càng hoàn thi n h n, h th ng ngân hàng theo đó đáp ng ngày càng hi u qu vai trò trung gian tài chính c a mình

Ng c l i, môi tr ng pháp lý s gây r i ro, tr ng i cho các ho t đ ng c a ngân hàng khi môi tr ng pháp lý đó ch a hoàn thi n ho c cách th c thi hành còn

ch a đ m b o tính th i gian, tính nghiêm minh - đ c bi t là các qu c gia đang

phát tri n

1.2.2.2 Nhân t ch quan:

Nhóm nhân t ch quan đ c bàn đ n chính là các nhân t bên trong n i b

c a chính các ngân hàng th ng m i nh các nhân t v n ng l c tài chính, kh

n ng qu n tr đi u hành, ng d ng ti n b công ngh , trình đ và ch t l ng c a lao

l c v v n ch s h u nh h ng đ n quy mô kinh doanh c a ngân hàng nh : kh

n ng huy đ ng và cho vay v n, kh n ng đ u t tài chính và trang b công ngh Do

đó, v n ch s h u nh h ng l n đ n hi u qu ho t đ ng ngân hàng

Các qu d tr thu bao g m: qu d tr đ c trích t l i nhu n hàng n m

đ b sung cho v n pháp đ nh giúp t ng quy mô v n c a ngân hàng Qu d tr đ c

bi t c ng là lo i v n đ c trích t l i nhu n đ bù đ p r i ro trong quá trình ho t

đ ng nh n khó đòi, l trong ho t đ ng nghi p v ch ng khoán

Nh v y, v n là đi u ki n c b n đ m b o quy mô kinh doanh c a m t ngân hàng và kh n ng bù đ p t n th t có th x y ra, quy t đ nh ph n l n đ n hi u qu

ho t đ ng c a ngân hàng

Th hai, tài s n có c ng là m t nhân t tác đ ng lên hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng M t ngân hàng th ng m i ph i đ m b o toàn b giá tr tài s n có ph i

l n h n các kho n n thanh toán m i th i đi m, đ tránh m t kh n ng thanh toán

d n đ n nguy c phá s n Tuy nhiên, n u ch xét v kh i l ng tài s n có thì ch a

đ mà c n ph i xem các tài s n có chuy n thành ti n ngay đ c hay không, đ tránh

r i vào tr ng h p có đ kh n ng tr n nh ng l i thi u thanh kho n đ trang tr i các kho n n t c th i, c ng coi nh ngân hàng thi u kh n ng thanh toán và có

l i cho h h n Ng c l i, n u ch p nh n r i ro cao, thanh kho n th p đ m r ng các nghi p v sinh l i s có nguy c m t kh n ng thanh toán, d d n đ n phá s n

T t c nh ng đi u này nh h ng tr c ti p đ n k t qu ho t đ ng c a ngân hàng

N ng l c qu n tr , đi u hành:

Qu n tr , đi u hành là đ u tàu cho ho t đ ng trong ngân hàng N ng l c

qu n tr đi u hành tr c h t ph thu c vào c c u t ch c b máy qu n lý, trình đ lao đ ng và tính h u hi u c a c ch đi u hành đ ng phó v i nh ng tình hu ng trong th tr ng liên t c bi n đ i Ti p theo n ng l c qu n tr th hi n qua vi c xây

d ng và ch đ o th c hi n thành công các m c tiêu, chi n l c kinh doanh phù h p

v i tình hình c a ngân hàng N ng l c qu n tr , đi u hành còn đ c ph n ánh b ng

kh n ng gi m thi u chi phí ho t đ ng, nâng cao n ng su t s d ng các đ u vào đ

d ng hóa s n ph m, d ch v , chi m l nh th ph n b ng các thi t b giao d ch t

đ ng t o đi u ki n thu n l i đ ng i dân, các nhà đ u t ti p c n s n ph m, d ch

v ngân hàng tiên ti n - đ m b o hi u qu ho t đ ng và nâng cao n ng l c c nh tranh

v i nh ng bi n đ i c a th tr ng Ngu n nhân l c có đ o đ c ngh nghi p và gi i

v nghi p v chuyên môn s giúp ngân hàng ng n ng a và gi m thi u nh ng r i ro

có th x y ra trong ho t đ ng kinh doanh, đ u t và giúp gi chân đ c khách hàng Hay nói c th là đ i ng nhân viên gi i s giúp gi m chi phí ho t đ ng và

t ng l i nhu n trong kinh doanh c a ngân hàng

1.2.3 Ph ngăphápăđánhăgiáăhi u qu ho tăđ ng c a Ngơnăhàngăth ngă

M i h s cho bi t m i quan h gi a hai bi n s tài chính qua đó cho phép phân tích và so sánh gi a các chi nhánh, gi a các ngân hàng và phân tích xu

h ng bi n đ ng c a các bi n s này theo th i gian Có nhi u lo i h s tài chính

đ c s d ng đ đánh giá các khía c nh ho t đ ng khác nhau c a m t ngân hàng, các h s tài chính này bao g m các t s ph n ánh kh n ng sinh l i, các t s ph n ánh hi u qu ho t đ ng và các t s ph n ánh r i ro tài chính c a m t ngân hàng

 L i nhu n

L i nhu n c a ngân hàng th ng m i th c hi n trong n m là k t qu kinh doanh c a ngân hàng bao g m l i nhu n ho t đ ng nghi p v và l i nhu n các ho t

đ ng khác

L i nhu n tr c thu = T ng thu nh p - T ng chi phí

L i nhu n sau thu hay l i nhu n ròng =L i nhu n tr c thu - thu thu nh p

 Nhóm ch tiêu ph n ánh kh n ng sinh l i

T l thu nh p trên t ng tài s n (ROA- Return on asset)

ROA là m t ch tiêu ch y u ph n ánh tính hi u qu qu n lý Nó ch ra r ng

kh n ng c a h i đ ng qu n tr ngân hàng trong quá trình chuy n tài s n c a ngân hàng thành thu nh p ròng ROA đ c s d ng r ng rãi trong phân tích hi u qu

ho t đ ng kinh doanh và đánh giá tình hình tài chính c a ngân hàng, n u m c ROA th p có th là k t qu c a m t chính sách đ u t hay cho vay không n ng

đ ng ho c có th chi phí ho t đ ng c a ngân hàng quá m c Ng c l i, m c ROA cao th ng ph n ánh k t qu c a ho t đ ng kinh doanh h u hi u, ngân hàng

có c c u tài s n h p lý, có s đi u đ ng linh ho t gi a các h ng m c trên tài s n

tr c nh ng bi n đ ng c a n n kinh t

T l thu nh p trên v n ch s h u (ROE- Return on equity)

ROE là m t ch tiêu đo l ng t l thu nh p cho các c đông c a ngân hàng

Nó th hi n thu nh p mà các c đông nh n đ c t vi c đ u t vào ngân hàng (t c

là ch p nh n r i ro đ hy v ng có đ c thu nh p m c h p lý) Ch tiêu này c ng

đ c s khá ph bi n trong phân tích hi u qu ho t đ ng kinh doanh nh m ph n ánh hi u qu s d ng v n ch s h u

T l thu nh p c n biên

đo l ng tính hi u qu và kh n ng sinh l i, bao g m:

- T l thu nh p lãi c n biên ( NIM): h s lãi ròng biên t đ c các ch Ngân hàng quan tâm theo dõi vì nó giúp cho ngân hàng d báo tr c kh n ng sinh lãi

c a ngân hàng thông qua vi c ki m soát ch t ch tài s n sinh lãi và vi c tìm ki m ngu n v n có chi phí th p nh t

- T l thu nh p ngoài lãi c n biên ( NM): đo l ng m c chênh l ch gi a ngu n thu ngoài lãi (thu hí d ch v ) v i m c chi phí ngoài lãi (ti n l ng, s a ch a, chi phí

t ng th t tín d ngầ)

- T l sinh l i ho t đ ng (NPM): ph n ánh hi u qu c a vi c qu n lý chi phí và chính sách đ nh giá d ch v

Thu nh p trên c phi u

Ngoài ra, đ i v i NHTMCP, có thêm ch tiêu đo l ng kh n ng sinh l i là: thu nh p trên c phi u o l ng tr c ti p thu nh p c a các c đông tính trên m i

c phi u hi n hành đang l u hành

 Nhóm ch tiêu ph n ánh thu nh p, chi phí

V i chi n l c t i đa hóa l i nhu n, các ngân hàng th ng m i th ng nâng cao hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a mình b ng cách gi m chi phí ho t đ ng,

t ng n ng su t lao đ ng trên c s t đ ng hóa và nâng cao trình đ nhân viên

B i v y, các th c đo ph n ánh tính hi u qu trong ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng và n ng su t lao đ ng c a nhân viên g m các ch tiêu sau:

T ng chi phí ho t đ ng/t ng thu t ho t đ ng: là m t th c đo ph n ánh

m i quan gi a đ u vào (t s ) và đ u ra (m u s ) hay nói cách khác nó ph n ánh

kh n ng bù đ p chi phí trong ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng

N ng su t lao đ ng (Thu nh p ho t đ ng/S nhân viên làm vi c đ y đ

th i gian): ph n ánh hi u qu s d ng lao đ ng c a ngân hàng

T ng thu ho t đ ng/t ng tài s n: ph n ánh hi u qu s d ng tài s n N u

h s này l n ph n ánh ngân hàng đã phân b tài s n (danh m c đ u t ) m t cách

h p lý nh m nâng cao l i nhu n c a ngân hàng

 Nhóm ch tiêu ph n ánh r i ro tài chính

Ngoài vi c quan tâm đ n vi c nâng cao giá tr c phi u và đ y m nh kh

n ng sinh l i, thông th ng trong ho t đ ng c a mình các ngân hàng th ng m i

c ng th c hi n vi c ki m soát ch t ch nh ng r i ro mà h ph i đ i m t

T l n x u (n x u/t ng cho vay và cho thuê): ch tiêu ph n ánh ch t

l ng c a tín d ng, ch s này càng nh th hi n ch t l ng tín d ng càng cao

T l cho vay (cho vay ròng/t ng tài s n): ph n ánh ph n tài s n có

đ c phân b vào nh ng lo i tài s n có tính thanh kho n kém Nh v y t l này cho th y, vi c t ng c ng s d ng ngu n v n vay r t có th gây ra r i ro thanh kho n n u nh nhu c u rút ti n c a công chúng t ng và ch t l ng c a các kho n

cho vay gi m

T l gi a tài s n nh y c m v i lãi su t và ngu n v n nh y c m v i lãi

su t: khi quy mô tài s n nh y c m v i lãi su t v t quá ngu n v n nh y c m v i lãi su t trong m t th i k nh t đ nh, m t ngân hàng có th s r i vào tình tr ng b t

l i và thua l có th x y ra n u lãi su t gi m Ng c l i, khi quy mô v n nh y c m

v i lãi su t v t quá tài s n nh y c m v i lãi su t, thua l ch c ch n x y ra n u lãi

su t t ng

Ngoài các nhóm ch tiêu trên, trong phân tích hi u qu ho t đ ng c a các ngân hàng, các nhà qu n tr ngân hàng còn s d ng nhi u h s tài chính khác nh :

t ng d n /v n huy đ ng (ph n ánh hi u qu đ u t c a m t đ ng v n huy đ ng) hay ch tiêu v n huy đ ng/v n t có (ph n ánh kh n ng và quy mô thu hút v n t

v tài s n, ti n g i và các kho n cho vay

Trong phân tích ho t đ ng c a các ngân hàng th ng m i hi n nay, thì các

t s tài chính v n đ c s d ng khá ph bi n vì chúng khá đ n gi n và t ng đ i

d hi u trong phân tích, tuy nhiên chính m c đ đ n gi n c a nó có th tr thành

v n đ khá ph c t p n u các nhà qu n lý c g ng đ a ra m t b c tranh t ng th khi

k t h p nhi u m t, nhi u khía c nh ho t đ ng khác nhau c a ngân hàng Vì m i t

s ch cho bi t hay đánh giá m i quan h t l gi a hai bi n s c th , không có

m t t s nào cho chúng ta các k t lu n t ng quát v tình tr ng c a m t ngân hàng,

do đó, trong vi c đánh giá t ng quan th c tr ng c a m t ngân hàng c n ph i xem xét m t lo t các ch s

kh c ph c các nh c đi m trong phân tích c a các h s tài chính này g n đây các nhà kinh t đã ng d ng ph ng pháp phân tích hi u qu biên đ đánh giá

hi u qu ho t đ ng c a các ngân hàng, đây là m t ph ng pháp m i và hi n đ i nó

giúp chúng ta có th nhìn th y m t b c tranh t ng th trong ho t đ ng c a các ngân hàng Ph n ti p theo s trình bày các ph ng pháp này

1.2.3 2ă ánhăgiáăhi u qu ho tăđ ng b ngăph ngăphápăphơnătíchăhi u

qu biên

Bên c nh cánh ti p c n phân tích t s tài chính, hi n nay các nghiên c u còn

s d ng ph ng pháp ti p c n phân tích hi u qu biên trong vi c đánh giá hi u qu

ho t đ ng c a ngân hàng Các ngân hàng cung ng m t t p h p phong phú các s n

ph m và d ch v tài chính nh ng hi u qu th c s ho t đ ng c a h th ng này nh

th nào thì l i không bi t đánh giá đ c hi u qu ho t đ ng c a các ngân hàng các nhà phân tích đã s d ng ph ng pháp phân tích hi u qu biên Ph ng pháp này tính toán ch s hi u qu t ng đ i d a trên vi c so sánh kho ng cách c a các

đ n v (ngân hàng) v i m t đ n v th c hi n ho t đ ng t t nh t trên bi n (bi n này

đ c tính t t p s li u vì trên th c t biên hi n qu toàn b theo lý thuy t là không

bi t) Công c này cho phép ta tính đ c ch s hi u qu chung c a t ng ngân hàng

d a trên ho t đ ng c a chúng và cho phép x p h ng hi u qu ho t đ ng c a các ngân hàng H n n a, cách ti p c n này còn cho phép các nhà qu n lý xác đ nh đ c

th c t ho t đ ng t t nh t hi n t i trong đánh giá h th ng c a ngân hàng mình và

ch s hi u qu ph i n m gi a 0 và 1, và gi s không có sai s ng u nhiên ho c sai

s phép đo trong s li u B i v y, đây c ng chính là h n ch c a c a ph ng pháp phi tham s vì ph ng pháp này r t nh y cho nên n u có sai s ng u nhiên t n t i trong s li u thì chúng s nh h ng đ n các k t qu đo l ng hi u qu Ph ng pháp th ng đ c s d ng trong cách ti p c n này là ph ng pháp phân tích bao

d li u DEA (Data Envelopment Analysis)

1.2.3 3ă ánhăgiáăhi u qu ho tăđ ng b ng mô hình DEA

DEA (Data Envelopment Analysis) là m t k thu t quy ho ch tuy n tính

đ đánh giá m t đ n v ra quy t đ nh (DMU là các ngân hàng trong bài ngiên c u)

ho t đ ng t ng đ i so v i các ngân hàng khác trong m u nh th nào K thu t này t o ra m t t p h p biên các ngân hàng đ t hi u qu và so sánh nó v i các ngân hàng không đ t hi u qu đ đo đ c đ đo hi u qu ho t đ ng Ph ng pháp DEA không đòi h i xác đ nh d ng hàm đ i v i biên hi u qu và cho phép k t h p nhi u

đ u vào và nhi u đ u ra trong vi c tính các đ đo hi u qu

1.3 Mô hình DEA

1.3.1 Gi i thi u t ng quát mô hình DEA

Ph ng pháp Bao d li u (DEA) là m t cách th c ti p c n phi tham s đ c

kh i x ng b i Charnes Cooper và Rhodes (1978) và sau này đ c ti p t c phát tri n b i Farrel (1957) Ông đã d a trên nghiên c u c a Debreu (1951) và Kopmans (1951) đ đ nh ngh a m t đ đo đ n gi n hi u qu c a ngân hàng có th tính đ n nhi u đ u vào Ông cho r ng hi u qu c a m t ngân hàng g m hai thành

ph n: hi u qu k thu t (TE) và hi u qu phân b (AE), ph n ánh kh n ng c a ngân hàng s d ng các đ u vào theo các t l t i u, khi giá c t ng ng c a chúng

đã bi t Khi k t h p hai đ đo này cho ta đ đo hi u qu kinh t (CE)

Trong các ngành ho t đ ng d ch v ph c t p nh ngành ngân hàng có r t nhi u m i quan h gi a các đ u vào- đ u ra là không xác đ nh, đ c bi t khi chúng ta xem xét m i quan h đ ng th i c a nhi u đ u vào, nhi u đ u ra Ph ng pháp DEA cho phép xác đ nh hi u qu t ng đ i c a các đ n v ho t đ ng trong m t h

th ng ph c t p Theo ph ng pháp DEA thì m t đ n v ho t đ ng t t nh t s có ch

s hi u qu là 1, trong khi đó ch s c a các đ n v phi hi u qu đ c tính b ng vi c

chi u các đ n v phi hi u qu lên trên biên hi u qu i v i m i đ n v phi hi u

qu , DEA đ u đ a ra m t t p các đi m chu n c a các đ n v khác đ giá tr c a

đ n v đ c đánh giá có th so sánh đ c, b i v y nh ng thông tin thu đ c qua phân tích DEA r t có ích cho các nhà qu n lý trong vi c nh n di n đ c th c t

ho t đ ng c a đ n v mình nh th nào so v i các đ n v khác, t đó t p trung vào

c i thi n ho t đ ng c a các đ n v phi hi u qu , và xác l p các m c tiêu c n ph i c i thi n

1 3 2ăMôăhìnhă E ăkhôngăđ i theo quy mô DEACRS

M t ngân hàng đ c coi là hi u qu n u nó đ t đ n m c t i đa v k t qu

đ u ra trong đi u ki n s d ng t i u các y u t đ u vào cho tr c, hay nói cách khác, b n thân ngân hàng đó đã đ t đ n đi m hi u qu i u này có ngh a là, đ có

đ c m t s gia t ng trong đ u ra b t bu c ph i có s gia t ng v các y u t đ u vào, và ng c l i, không th tìm cách gi m m t y u t đ u vào nào mà không làm

gi m k t qu đ u ra Khi đó, t p h p t t c nh ng đi m mà t i đó ngân hàng đ t

đ c hi u qu kinh doanh s t o thành đ ng gi i h n kh n ng s n xu t c a chính ngân hàng đó

Theo mô hình này, đi m C th hi n k t qu đ u ra hi n t i c a ngân hàng, còn đi m E là k t qu đ u ra lý thuy t (n m trên đ ng PPF đ c xây d ng d a trên cùng m t t p h p các bi n s đ u vào) Nh v y, hi u qu s d ng ngu n l c

Có th th y, EF = 1 c ng có ngh a là ngân hàng đã s n xu t đúng kh n ng c a mình Trong tr ng h p này hoàn toàn không c n thi t ph i có b t c đi u ch nh nào đ i v i ngân hàng Tuy nhiên, trong h u h t các tr ng h p còn l i, EF th ng

nh h n 1 (t c là ngân hàng đang s n xu t d i m c ti m n ng) và hoàn toàn có th

đi u ch nh vi c k t h p s d ng các y u t đ u vào đ có th đ t t i đi m t i u E

Công th c tính hi u qu kinh t (EF=output/input) ch có th áp d ng trong

tr ng h p ch có 1 bi n đ u vào (input) và 1 bi n đ u ra (output) Khi áp d ng cho

m t ngân hàng có k y u t đ u vào và s n xu t ra m k t qu đ u ra, thì c n ph i s

d ng ph ng pháp bình quân gia quy n, trong đó m i y u t đ u vào (và đ u ra) s

N u phát tri n lên cho n ngân hàng khác nhau (trong cùng 1 l nh v c) thì có th xác

đ nh đ c hi u qu c a m t DMU th j (1≤j≤n) theo công th c:

Xét cho t ng ngân hàng, n u ngân hàng này ch a đ t đ n đi m hi u qu (không s n

xu t t i đi m ti m n ng trên đ ng PPF) thì m c tiêu c a nó là ph i t i đa hóa h s

hi u qu EFj c a mình - t c là ph i xác đ nh EFj max Trong đi u ki n sinh l i không đ i theo quy mô (Constant Returns to Scale - CRS), có th xác đ nh hi u qu

t i u c a m t DMU th j0 theo d ng ph ng trình đ i s sau:

(2)

V n đ g p ph i là bài toán (1) t n t i vô s nghi m tránh đi u này, Charnes và Cooper đ a vào ràng bu c =1 Và bài toán đ c vi t l i d i d ng bài toán quy ho ch tuy n tính

min ,

V i đi u ki n: -yj+ Y ≥0,

xj- X ≥0,

≥0 (4) Trong đó:

- là m c đ hi u qu c a t ng ngân hàng

- g m t p h p ( , , … n) th hi n m i quan h gi a các ngân hàng đ c kh o sát (ch ng h n nh n u u và v là tr ng s c a các bi n đ u ra và đ u vào thì là ắtr ng

s Ằ gi a các DMU v i nhau)

- yj, xj: l n l t là đ u ra và đ u vào c a ngân hàng th j

- Y g m t p h p (y1, y2,…yn): t p đ u ra c a các ngân hàng

- X g m t p h p (x1,x2,…,xn): t p đ u vào c a các ngân hàng Bài toán (4) còn

đ c g i là mô hình DEACRSv i gi đ nh các ngân hàng ho t đ ng quy mô t i u Bài toán (4) đ c gi i n l n, m i l n v i m t ngân hàng Giá tr đ c xác đ nh cho

t ng ngân hàng, th a đi u ki n ≤1, v i =1 là ngân hàng đ t hi u qu hoàn toàn

M c đích c a mô hình DEACRS là xác đ nh đi m hi u qu k thu t c a các ngân hàng đ c kh o sát v i gi đ nh các ngân hàng ho t đ ng quy mô t i u,

đ ng th i xác đ nh phi hi u qu k thu t có th x y ra Phi hi u qu k thu t là

l ng mà t t c các đ u vào có th gi m xu ng mà không làm gi m đ u ra Nguyên nhân gây ra phi hi u qu k thu t có th là do c c u gi a đ u vào và đ u ra, do kh

n ng qu n lý y u ho c do quy mô ho t đ ng

Mô hình DEACRS ch phù h p v i đi u ki n các ngân hàng ho t đ ng quy

mô t i u Th c t không ph i lúc nào các ngân hàng c ng ho t đ ng quy mô t i

u Khi đó, mô hình DEACRS không còn phù h p

1.3.3 Mô hình DEA VRS và hi u qu quy mô

N m 1984, Banker, Charnes và Cooper đ xu t mô hình m r ng c a mô hình DEACRS là mô hình DEAVRS v i gi đ nh s n l ng thay đ i theo quy mô Vi c

s d ng các ch th c a mô hình DEACRS khi không ph i t t c các DMU ho t đ ng quy mô t i u làm cho k t qu đo l ng hi u qu k thu t bao g m c hi u qu quy mô Trong khi đó, mô hình DEAVRS cho phép tính toán hi u qu k thu t mà không có các tác đ ng này c a hi u qu theo quy mô

Mô hình DEAVRS đ c xây d ng b ng cách thêm đi u ki n ∑ i =1 vào mô hình (4) và có d ng: min ,

V i đi u ki n: -yj+ Y ≥0,

xj- X ≥0,

∑ j =1 ≥0 (5) Trong mô hình DEAVRS, đ đo hi u qu k thu t TE đ c phân rã thành hi u

qu k thu t thu n PE và hi u qu theo quy mô SE Chính s phân rã hi u qu này giúp chúng ta bi t đ c ngu n gây ra phi hi u qu Phi hi u qu có th t phi hi u

qu k thu t thu n và phi hi u qu quy mô

N u hi u qu quy mô b ng 1, đi u đó có ngh a là DMU ho t đ ng v i quy

mô t i u và do đó t ng n ng su t c a các đ u vào không th đ c c i thi n b ng

cách t ng hay gi m quy mô s n xu t Hi u qu quy mô b ng 1 ch khi ngân hàng

ho t đ ng trong đi u ki n CRS N u hi u qu theo quy mô nh h n 1 ch ng t DMU đang ho t đ ng v i quy mô không t i u và t n t i phi hi u qu quy mô Phi

hi u qu quy mô có th t n t i trong đi u ki n s n l ng t ng (IRS) ho c s n l ng

gi m (DRS) theo quy mô

So sánh k t qu khi gi i bài toán (4) và (5) ch xác đ nh ngân hàng có t n t i hi u

qu theo quy mô hay không nh ng không cho bi t đ c ngân hàng đang trong

đi u ki n s n l ng t ng theo quy mô hay s n l ng gi m theo quy mô Mu n bi t

đi u này c n gi i bài toán (5) v i ràng bu c ∑ i ≤1: min ,

V i đi u ki n: -yj+ Y ≥0,

xj- X ≥0,

∑ j≤1 ≥0

Áp d ng m t b s li u cho 2 mô hình DEACRS và DEAVRS s xác đ nh hi u

qu theo mô hình DEACRS và DEAVRS S khác nhau gi a các đi m hi u qu k thu t c a m t DMU c th ch ng t DMU này có phi hi u qu quy mô

th 1 2ă ng biên CRS, VRS và NIRS

th trên đây minh h a n i dung này Trong th , gi s chúng ta có m t

đ u ra và m t đ u vào, đ ng DEACRS và DEAVRS Theo mô hình DEACRS, phi hi u

qu k thu t theo đ u vào t i S là kho ng cách QS, trong khi theo mô hình DEAVRS

phi hi u qu k thu t ch là đo n RS S khác nhau gi a 2 đi m này là đo n QR g i

là phi hi u qu quy mô Hi u qu quy mô cho bi t kh n ng c a ban qu n tr ch n

l a quy mô t i u c a các ngu n l c đ xác đ nh quy mô c a ngân hàng Nói cách khác, hi u qu quy mô cho bi t s ch n l a quy mô s n xu t đ đ t đ c m c s n

xu t mong đ i M t quy mô không phù h p (quá l n hay quá nh ) có th là nguyên nhân gây ra phi hi u qu k thu t Mô hình DEACRS xác đ nh hi u qu k thu t toàn

b trong khi đó mô hình DEAVRSđo hi u qu k thu t thu n và hi u qu quy mô

1.3.4 Ch s Malmquistăđoăl ngăthayăđ iăn ngăsu t nhân t t ng h p

N ng su t đ c xem là l ng đ u ra trên m t đ n v đ u vào đ c s d ng

Có hai cách đo l ng n ng su t: d a trên n ng su t nhân t riêng l nh m đo l ng

n ng su t riêng c a t ng nhân t và d a trên n ng su t nhân t t ng h p TFP i

v i l nh v c ngân hàng là ngành ho t đ ng d ch v có nhi u m i quan h gi a nhi u

đ u ra và nhi u đ u vào, cách ti p c n TFP là phù h p h n

N m 1953, Sten Malmquist - m t nhà kinh t h c và th ng kê h c ng i

Th y i n - đã đ xu t s d ng m t ch s đ đo l ng s thay đ i c a TFP và s thay đ i c a các thành ph n hi u qu có liên quan nh : thay đ i hi u qu k thu t, thay đ i ti n b công ngh , thay đ i hi u qu k thu t thu n và thay đ i hi u qu theo qui mô, g i là ch s thay đ i n ng su t nhân t t ng h p TFP - Malmquist

D a trên ý t ng c a Malmquist, nhi u tác gi đã xây d ng các ph ng pháp khác nhau đ đo l ng ch s n ng su t t ng h p, trong đó có ph ng pháp DEA Coeli

và các c ng s (1996) đã gi i thi u ph ng pháp phân tích thay đ i n ng su t thông qua vi c xác đ nh ch s thay đ i n ng su t t ng h p Malmquist b ng ph ng pháp DEA

Ch s thay đ i n ng su t t ng h p đo l ng s thay đ i c a t ng đ u ra so

v i đ u vào và đ c xác đ nh b ng công th c:

Trong đó, s h ng th nh t v ph i đo s thay đ i hi u qu

t ng đ i gi a n m t và n m t+1, trong đi u ki n hi u qu không đ i theo quy mô

S h ng th hai c a v ph i th hi n ch s thay đ i

k thu t, t c s thay đ i công ngh gi a gi a hai th i k t và t+1, đ c đánh giá t i

x và xt+1, nh v y ta có:

T ng n ng su t s bi u th b ng ch s Malmquist l n h n 1 N ng su t gi m s g n

v i vi c ch s Malmquist nh h n 1 Ngoài ra, vi c t ng lên trong m i b ph n

c a ch s Malmquist s d n t i vi c giá tr c a b ph n đó l n h n 1 Theo đ nh ngh a, tích s c a thay đ i hi u qu và thay đ i k thu t s b ng ch s Malmquist,

nh ng thành ph n này có th thay đ i ng c chi u nhau

1.3.5 Các cách l a ch n các bi năđ uăvào,ăđ uăvàoăđ căl ngăcácăđ đoăhi u qu choăcácăngơnăhàngăth ngăm i trong mô hình DEA

c đi m n i b t trong ho t đ ng c a ngành ngân hàng đó là ngành d ch v

có nhi u đ u vào và nhi u đ u ra, b i v y đi u quan tâm đó là làm th nào ch đ nh

đ c các đ u ra và các đ u vào c a các ngân hàng m t cách h p lý Trên th c t

hi n nay cho th y c ng ch a có m t lý thuy t ho c m t đ nh ngh a nào hoàn ch nh,

rõ ràng v vi c xác đ nh các đ u vào và đ u ra c a ngân hàng Chính đi u này làm n y sinh hai v n đ l n trong nhi u nghiên c u đó là liên quan đ n vai trò c a

ti n g i khi nào nó là đ u vào khi nào nó là đ u ra và các đ u vào, đ u ra nên đ c

đo b ng l ng hay đ n v ti n t K t qu là trong các nghiên c u v hi u qu ho t

đ ng kinh doanh c a các ngân hàng hi n nay trên th gi i ng i ta đã đ a ra n m cách ti p c n trong vi c xác đ nh các bi n đ u vào và đ u ra c a m t ngân hàng, c

th là:

Cách ti p c n s n xu t: chú ý nhi u đ n hi u qu k thu t c a các t ch c tài chính, coi ho t đ ng c a ngân hàng v i t cách là nhà cung c p các d ch v B i

v y, ti n g i đ c coi nh là đ u ra và chi tr lãi ti n g i không n m trong t ng chi phí c a ngân hàng (Ferrier và Lovell, 1990 [46]) Theo cách ti p c n này đ u vào

và đ u ra đ c l y là đ n v l ng (s l ng tài kho n, quy trình giao d ch )

Cách ti p c n trung gian: d a trên quan đi m cho r ng các ngân hàng là các

t ch c tài chính huy đ ng và phân b các ngu n v n cho vay và các tài s n khác;

b i v y các kho n ti n g i đ c coi nh là đ u vào và chi tr lãi là m t b ph n c a

t ng chi phí ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng

Cách ti p c n tài s n: khác bi t v i cách ti p cân trung gian là ch nó coi các tài s n n là đ u vào và các tài s n có là đ u ra

Cách ti p c n giá tr gia t ng: coi b t k kho n m c nào trong b ng cân đ i

k toán là đ u ra n u nó thu hút t ng ng ph n đóng góp c a lao đ ng và t b n,

ng c l i thì nó đ c coi là đ u vào Theo cách ti p c n này ti n g i đ c coi là

Do đ c đi m c a ngân hàng là ngành d ch v có nhi u y u t đ u vào và đ u

ra nên đi u quan tr ng trong phân tích DEA đ i v i các NHTM là l a ch n bi n

đ u vào và đ u ra cho h p lý Tuy nhiên, theo Berger và Humphrey (1997) m c dù không có cách ti p c n hoàn h o trong vi c xác đ nh các đ u ra và đ u vào c a ngân hàng vì không cách ti p c n nào có th ph n ánh đ c t t c các ho t đ ng, vai trò c a các ngân hàng v i t cách là ng i c p các d ch v trung gian tài chính Theo hai ông cách ti p c n trung gian có th là phù h p nh t đ i v i vi c đánh

giá hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a các t ch c tài chính vì cách ti p c n quan tâm đ n c các kho n chi phí tr lãi, khi mà các kho n chi phí này th ng chi m ½

đ n 1/3 t ng chi phí ho t đ ng c a các ngân hàng H n n a cách ti p c n trung gian phù h p h n cho vi c đánh giá hi u qu biên vì nó quan tâm nhi u đ n kh

n ng sinh l i c a t ch c tài chính, v i m t tri t lý đ n gi n đó là t i thi u hóa chi phí là đi u ki n c n đ t i đa hóa l i nhu n

1.3.6 X lý k t qu c a mô hình DEA

Mô hình DEA s d ng ph n m m DEAP 2.1 c a tác gi Tim Coelli Ph n

m m này đ c s d ng cho các trình biên t p v n b n (ch ng h n nh NOTEPAD

ho c EDIT, WORD ho c WORD PERFECT) và có nhi u l a ch n, trong đó có 03

l a ch n chính là mô hình DEACRS, mô hình DEAVRS, c l ng hi u qu chi phí và hi u qu phân b , ng d ng d li u d ng b ng đ c l ng ch s n ng su t

t ng h p Malmquist Ph n m m g m 5 lo i t p d li u t ng ng v i các d ng

t p.exe,.000,.dta,.cmd,.out T ng ng v i m i mô hình c n nh p d li u vào

t p.dta, l a ch n các l nh đi u khi n trong t p.cmd và xu t k t qu vào t p d

li u.out u đi m c a ph n m m này so v i các ph n m m khác vi t cho ph ng pháp DEA là ng n g n, d hi u, s d ng đ c trên ph m m n Windows và là công

V sau không ch M , ph ng pháp DEA ngày càng đ c áp d ng r ng rãi trong đánh giá hi u qu ho t đ ng kinh doanh ngân hàng th ng m i t i các qu c

gia khác Có th nêu ra m t vài nghiên c u tiêu bi u nh sau:

Zaim (1995) áp d ng ph ng pháp phân tích bao s li u (DEA) đ c tính

hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a 42 Ngân hàng th ng m i Th Nh K tr c

th i k t do hóa và 56 Ngân hàng sau th i k t do hóa d a trên s li u c a n m

1981 và 1990 B n đ u vào (Lao đ ng, tr lãi vay, chi kh u hao và chi phí nguyên

v t li u) và 4 đ u ra (ti n g i không k h n, ti n g i có k h n, cho vay ng n h n và cho vay dài h n) đã đ c s d ng đ c l ng hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a các ngân hàng này K t qu cho th y, trung bình các ngu n l c s d ng lãng phí kho ng 75% trên m c chi phí t i thi u vào th i k tr c t do hóa và 38% trên m c

t i thi u vào th i k sau t do hóa Và kho n cách s khác bi t hi u qu thu h p

gi a các ngân hàng Trong khi ph n l n phí hi u qu kinh t trong các ngân hàng Nhà n c là do phi hi u qu phân b gây ra, thì y u t chính gây ra phi hi u qu kinh t trong các ngân hàng t nhân l i là phi hi u qu k thu t Cu i cùng, khi so sánh các ch s hi u qu , tác gi th y r ng các ngân hàng nhà n c có hi u qu l n

h n các ngân hàng t nhân

Nghiên c u c a Donsyah Yudistira (2003) áp d ng ph ng pháp DEA và s

d ng mô hình h i quy OLS đ xem xét các bi n môi tr ng nh h ng đ n hi u qu

k thu t c a 18 ngân hàng th ng m i c a Islamic th i k 1997-2000 Trong mô hình DEA ba bi n đ u vào đ c l a ch n là (chi phí nhân viên, tài s n c đ nh và

t ng ti n g i); và ba bi n đ u ra g m (t ng cho vay, thu nh p ngoài lãi và tài s n có không sinh l i) K t qu nghiên c u b ng mô hình DEA cho th y các ngân hàng trong m u nghiên c u ph i tr i qua giai đo n kém hi u qu do cu c kh ng ho ng toàn c u 1998 -1999 C u trúc v n c a các ngân hàng Islamic vào th i đi m đó

đ c cho là d a vào v n c ph n b i vì v n ch s h u và các kho n ti n g i đ u t chi m ph n l n t tr ng Nói cách khác, thu nh p t ngu n v n s đ c quy t

đ nh d a vào thu nh p ho t đ ng kinh t t các ngu n qu đ c nh n

1.4.2 M t s nghiên c uătrongăn c

Các nghiên c u trong n c v hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a h th ng ngân hàng th ng m i trong nh ng n m g n đây đ c nhi u ng i quan tâm, tuy

nhiên s l ng các nghiên c u đ nh l ng v hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng th ng m i không nhi u l m Riêng v ph ng pháp DEA có các nghiên

c u tiêu bi u nh sau:

N m 2008, tác gi Nguy n Vi t Hùng ng d ng ph ng pháp DEA đ đánh giá hi u qu ho t đ ng c a 32 ngân hàng th ng m i giai đo n 2001-2005 theo

h ng ti p c n trung gian Các bi n đ c đ a vào phân tích g m: t ng tài s n c

đ nh ròng, chi cho nhân viên, t ng v n huy đ ng t khách hàng (bi n đ u vào); thu

t lãi và các kho n t ng đ ng, thu ngoài lãi và các kho n t ng đ ng (bi n đ u ra) Hi u qu toàn b bình quân th i k nghiên c u đ t đ c 0,791 i u này cho

th y các ngân hàng th ng m i Vi t Nam ch s d ng 79,1% các đ u vào đ t o ra các s n l ng đ u ra Còn n u tính riêng t ng lo i hình ngân hàng thì nhóm NHTMCP đ t hi u qu bình quân cao h n nhóm ngân hàng th ng m i nhà n c (81,6% so v i 77,8%)

Ti p sau đó, n m 2010, tác gi Ngô ng Thành s d ng ph ng pháp DEA

đ đánh giá hi u qu s d ng ngu n l c c a 22 ngân hàng th ng m i n m 2008 theo h ng ti p c n trung gian Nghiên c u s d ng các bi n đ u vào g m chi phí

ti n l ng, chi phí tr lãi và các kho n t ng t , các kho n chi phí khác; các bi n

đ u ra g m t ng tài s n, thu nh p t lãi và các kho n t ng t , các kho n thu nh p khác K t qu cho th y hi u qu s d ng các y u t ngu n l c c a các ngân hàng

th ng m i khá cao, trung bình đ t 91,7% Trong s 22 ngân hàng đ c nghiên

c u, có 6 ngân hàng đ t hi u qu t i u, 7 ngân hàng đ t hi u qu trên 90%, 7 ngân hàng đ t hi u qu trên 80% và 2 ngân hàng ch a phát huy h t ngu n l c Vietcombank là ngân hàng duy nh t trong 4 ngân hàng th ng m i nhà n c nghiên

c u đ t đ n đ ng gi i h n kh n ng s n xu t

Cho đ n nay, vi c v n d ng ph ng pháp DEA trong nghiên c u hi u qu

ho t đ ng kinh doanh c a các ngân hàng th ng m i Vi t Nam còn h n ch Các nghiên c u đ u s d ng cách ti p c n trung gian xem ngân hàng là c u n i gi a

ng i g i ti n và ng i vay ti n, các bi n đ c s d ng khác nhau và k t qu tính toán hi u qu c ng khác nhau Ngo i tr nghiên c u c a tác gi Ngô ng Thành

(2010) cho th y các ngân hàng th ng m i Vi t Nam ho t đ ng t ng đ i hi u qu trong n m 2008, các nghiên c u còn l i đ u k t lu n các ngân hàng th ng m i Vi t Nam ho t đ ng ch a hi u qu trong th i gian nghiên c u M i nghiên c u đ u có

nh ng đóng góp nh t đ nh cho s phát tri n c a ngành ngân hàng thông qua vi c đ

xu t nh ng gi i pháp nh m nâng cao hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng th ng m i

1.4.3 ng d ngă môă hìnhă E ă đánhă giáă hi u qu ho tă đ ng c a

NHTMCP Vi t Nam

- i t ng nghiên c u là 24 NHTMCP Vi t Nam trong giai đo n n m 2009-2013 Tính đ n nay, Vi t Nam có 34 NHTMCP, tuy nhiên tác gi ch n 24 NHTMCP vì khó kh n trong quá trình thu th p s li u Báo cáo tài chính c a các ngân hàng, m t s ngân hàng không công b đ báo cáo nguyên giai đo n n m 2009-2013, ho c báo cáo có s gián đo n trong các n m đó

- Qua nh ng kinh nghi m nghiên c u trong và ngoài n c, trên quan đi m cho r ng ngân hàng là t ch c tài chính huy đ ng và phân b các ngu n v n cho vay và các tài s n khác Bài nghiên c u tác gi s d a trên các ch tiêu đánh giá truy n th ng đ i v i hi u qu ho t đ ng c a NHTMCP Vi t Nam đ phân tích đ nh tính, đ ng th i ti p t c ng d ng mô hình phân tích đ nh l ng DEA trên c s bài nghiên c u c a Ngô ng Thành (2010) nh m đánh giá hi u qu ho t đ ng cho các ngân hàng th ng m i Vi t Nam trong th i k 2009 – 2013, v i các bi n l a ch n

là bi n đ u vào (g m: Chi phí lãi và các kho n chi phí t ng t , chi phí ho t đ ng

và các kho n chi phí khác ) và bi n đ u ra (g m: Thu nh p lãi và các kho n t ng

t , thu nh p ngoài lãi và t ng tài s n) Ngoài ra, có s khác so v i bi n đ u vào bài nghiên c u Ngô ng Thanh, bi n Chi phí ti n l ng thì trong bài nghiên c u

này tác gi thay b ng bi n Chi phí ho t đ ng

- Ngu n thu th p các bi n là Báo cáo tài chính h p nh t, g m: B ng cân đ i

k toán, Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh và Báo cáo th ng niên c a 24 NHTMCP trong giai đo n 2009-2013

- T lý thuy t v ph ng pháp DEA, mô hình DEA đ c l a ch n nghiên

c u là mô hình DEACRS,mô hình DEAVRStheo khuynh h ng đ u vào và đo l ng

ch s Malmquist

- T k t qu mô hình nghiên c u, tác gi s đánh giá m c đ hi u qu ho t

đ ng c a các NHTMCP nghiên c u và đ xu t gi i pháp nh m nâng cao hi u qu

ho t đ ng c a các NHTMCP Vi t Nam

K T LU NăCH NGă1

Ch ng 1 trình bày c s lý lu n v hi u qu ho t đ ng c a NHTMCP Vi t Nam và lý thuy t v mô hình DEA

Ph n c s lý lu n đã h th ng hóa các khái ni m c b n v hi u qu , các nhân t nh h ng đ n hi u qu ho t đ ng và m t s ph ng pháp đánh giá hi u

qu ho t đ ng c a NHTM Khái ni m hi u qu ho t đ ng c a NHTM g n li n v i

kh n ng bi n các ngu n l c đ u vào thành các đ u ra c a m t ngân hàng nh m đ t

đ c m t m c tiêu xác đ nh Các nhân t nh h ng đ n hi u qu ho t đ ng kinh doanh c a NHTM bao g m các nhân t bên trong và bên ngoài Nh ng nhân t này

r t đa d ng và nh h ng khác nhau đ n hi u qu ho t đ ng c a NHTM Hai

ph ng pháp th ng s d ng đ đánh giá hi u qu ho t đ ng c a ngân hàng là

ph ng pháp s d ng các ch tiêu tài chính và ph ng pháp ti p c n hi u qu biên

Ph ng pháp ti p c n hi u qu biên có th đ c th c hi n thông qua ti p c n tham

s và ti p c n phi tham s Cách ti p c n hi u qu biên phi tham s th ng đ c g i

là ph ng pháp phân tích bao d li u DEA

Ph n lý thuy t v ph ng pháp DEA trình bày chi ti t các mô hình DEACRS, DEAVRS v i ph n minh h a hình h c và các công th c đ i s Th c ch t các mô hình này là các bài toán nh m c l ng hi u qu đ t đ c c a các ngân hàng d a vào t p các d li u đ u ra và đ u vào cho tr c Mô hình DEACRS cho phép xác

đ nh hi u qu k thu t toàn b , trong khi mô hình DEAVRS đo l ng hi u qu k thu t thu n và hi u qu quy mô

Ngoài ra, Ch ng 1 c ng đ c p đ n vi c đo l ng ch s n ng su t t ng h p TFP b ng ph ng pháp DEA Thông qua vi c phân tích ch s n ng su t t ng h p TFP thành các thành ph n hi u qu , có th xác đ nh nguyên nhân d n đ n t ng hay

gi m n ng su t N ng su t t ng khi ch s TFP l n h n 1 và ng c l i