Những yếu tố kinh tế xã hội tác động đến tình trạng suy dinh dưỡng trẻ em tại Việt Nam

KHUNG PHÂN TÍCH ..... T NG QUAN V TÌNH TR NG TR SUYăDINHăD NG ..... Administrative Committee on Coordination Bă .... Height for Age Z score GDP .... Gross Domestic Product MDGs .... Mill

TP H Chí Minh ậ N mă2015

L I CAM OAN

Tôiăcamăđoanăb n lu năv nă“Nh ng y u t kinh t xã h i tác đ ng đ n tình tr ng suy dinh d ng tr em t i Vi t Nam” là công trình nghiên c u c a

riêng tôi

Ngoài nh ng tài li u tham kh oăđ c trích d n trong lu năv nănƠy,ăkhôngăcóă

s n ph m, nghiên c u nào c aăng iăkhácăđ c s d ng trong lu năv nămƠăkhôngă

đ c trích d nătheoăquyăđ nh

Toàn ph n hay nh ng ph n nh c a lu năv nănƠyăch aăt ngăđ c công b ,

s d ng ho c n păđ nh n b ng c p t iăcácătr ngăđ i h c,ăc ăs đƠoăt o ho c b t

M C L C

TRANG PH BÌA

L IăCAMă OAN

M C L C

DANH M C T VI T T T

DANH M C B NG

DANH M C HÌNH V

TÓM T T

CH NGă1:ăGI I THI U 1

1.1 B I C NH NGHIÊN C U 1

1.2 V Nă NGHIÊN C U 2

1.3 M C TIÊU NGHIÊN C U 3

1.4 CÂU H I NGHIÊN C U 4

1.5 IăT NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U 4

1.6 PH NGăPHỄPăNGHIểNăC U 4

1.7 ụăNGH AăC A NGHIÊN C U 5

1.8 K T C U C Aă TÀI 5

CH NGă2:ăT NG QUAN TÀI LI U 7

2.1 C ăS LÝ THUY T 7

2.2 CÁC NGHIÊN C U TH C NGHI M LIÊN QUAN 10

2.2.1 Nghiên c uăngoƠiăn c 10

2.2.2 Nghiên c uătrongăn c 15

2.3 KHUNG PHÂN TÍCH 17

CH NGă3:ăPH NGăPHỄPăNGHIểNăC U 19

3.1 MÔ HÌNH VÀ GI THUY T NGHIÊN C U 19

3.1.1 Mô hình nghiên c u 19

3.1.2 Gi thuy t nghiên c u 22

3.2 D LI U NGHIÊN C U 25

3.3 QUY TRÌNH NGHIÊN C U VÀ PHÂN TÍCH D LI U 26

3.3.1 Quy trình nghiên c u 26

3.3.2 Phân tích d li u 27

CH NGă4:ăK T QU NGHIÊN C U 29

4.1 T NG QUAN V TÌNH TR NG TR SUYăDINHăD NG 29

4.2 MÔ T M U NGHIÊN C U 31

4.3 TH NG KÊ MÔ T 37

4.4 PHÂN TÍCH K T QU 38

4.4.1 Ki mătraăđa c ng tuy n 38

4.4.2 K t qu h i quy 39

4.5 TH O LU N K T QU 49

CH NGă5:ăK T LU N VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH 53

5.1 K T LU N 53

5.2 HÀM Ý CHÍNH SÁCH 54

5.3 H N CH C Aă TĨIăVĨăH NG NGHIÊN C U TI P THEO 57 TÀI LI U THAM KH O

PH L C

DANH M C T VI T T T

ACC Administrative Committee on Coordination

Bă ng b ng

Hăậ C ă i h c ậ Caoăđ ng

HAZ Height for Age Z score

GDP Gross Domestic Product

MDGs Millennium Development Goals

MICS Multiple Indicator Cluster Surveys

OLS Ordinary Least Squares

SCN Sub - Committee on Nutrition

SD Standard Deviation

THCS Trung h căc ăs

THPT Trung h c ph thông

TP Thành Ph

UNFPA United Nations Population Fund

UNICEF United Nations Children's Fund

WAZ Weight for Age Z score

WHO World Health Organization

WHZ Weight for Height Z score

DANH M C B NG

B ng 2.1: B ng tham chi u c a WHO v i 3 ch s Z ậ score 7

B ng 2.2 : Nh ng y u t nhăh ngăđ năsuyădinhăd ng tr em 16

B ng 4.1: T l suyădinhăd ng tr emăquaăcácăn m 29

B ng 4.2: T l suyădinhăd ng tr em theo vùng 30

B ng 4.3: T l tr phân theo gi iătính,ăđ tu i, khu v c, dân t c, s tr trong gia đình 32

B ng 4.4: T l tr phơnătheoătrìnhăđ h c v n c a cha, m 33

B ng 4.5: T l tr phân theo tình tr ng kinh t ,ăvùngăvƠăđ c tính c ngăđ ng 34

B ng 4.6: T l tr suyădinhăd ng phân theo gi iătính,ăđ tu i, tình tr ng kinh t , khu v c, dân t c 35

B ng 4.7: T l tr suyădinhăd ngăphơnătheoătrìnhăđ h c v n c a cha, m 36

B ng 4.8: T l tr suyădinhăd ngăphơnătheoăvùng,ăđ c đi m c ngăđ ng 37

B ng 4.9: Th ng kê mô t 38

B ng 4.10: K t qu h i quy Logistic và OLS v tình tr ngăsuyădinhăd ng th p còi tr em 39

B ng 4.11: K t qu h i quy Logistic và OLS v tình tr ngăsuyădinhăd ng nh cân tr em 43

B ng 4.12: K t qu tínhătácăđ ng biên 47

DANH M C HÌNH V

Hình 2.1: Khung phân tích các y u t nhăh ngăđ năsuyădinhăd ng tr em 9

Hình 2.2: Khung phân tích 18

Hình 3.1: Quy trình nghiên c u 27

Hình 4.1: T l suyădinhăd ng tr em theo vùng 30

TÓM T T

M c tiêu c a lu năv nălƠăxácăđ nhăvƠăđoăl ng m căđ nhăh ng c a các

y u t kinh t xã h iăđ n tình tr ngăsuyădinhăd ng tr em Vi tăNam,ătrênăc ăs đóăđ xu t các gi i pháp c i thi n th c tr ng suy dinhăd ng tr em

B ng cách s d ngăph ngăphápăh i quy Logistic đaăbi n k t h p v i h i

quy tuy nătínhăđaăbi n nghiên c uăđƣ cho th y tr s d b suyădinhăd ngăh năkhiă

tu iăcƠngăt ngătuyănhiênănguyăc ănƠyăs gi m khi tr b tăđ u c ngăcápăh nă(đ i v i

suyădinhăd ng th p còi là khi tr b căquaăgiaiăđo n 38 tháng tu i và suy dinh

d ng nh cân là 44 tháng tu i) K t qu nghiên c u không cho th y s khác bi t v

kh n ngăb suyădinhăd ng gi a nam và n , tuy nhiên nghiên c uăđƣăch ra nh ng béă traiă th ng có ch s cân n ngă theoă đ tu i caoă h nă béă gái.ă M c dù k t qu

nghiên c u cho th y tr em s ng thành th và nông thôn không có khác bi t trong xác su t b suyădinhăd ng nh cân tuy nhiên ch s nhân tr c h c (chi u cao theo

đ tu i, cân n ngătheoăđ tu i) c a nh ng tr s ng thành th bình quân v n cao

h nănh ng tr s ng khu v c nông thôn Bên c nhăđó,ăk t qu nghiên c u còn cho

th y tình tr ngădinhăd ng tr em dân t c thi u s bìnhăquơnălƠăkémăh nătr dân t c

Kinh, kh n ngăb suyădinhăd ng c a tr em dân t c thi u s c ngăcaoăh n,ăđ c

bi tălƠăsuyădinhăd ng th nh cân

Tình tr ng kinh t c a h t tăh năs giúp c i thi n tình tr ngădinhăd ng c a

tr , gi m kh n ngăb suyădinhăd ng Ngoài ra, nghiên c u còn cho th y s l ng

tr emăd i 5 tu i s ngăchungătrongăgiaăđìnhăcƠngănhi u thì s gơyătácăđ ng tiêu c c

lên tình tr ngădinhăd ng c a tr , khi n tr d b suyădinhăd ngăh n.ăTrìnhăđ h c

v n c aăng i cha l năng i m cƠngăcaoăđ u giúp c i thi n tình tr ngădinhăd ng

tr và khi n cho kh n ngătr b suyădinhăd ng gi măđi

K t qu nghiên c u c a lu năv năkhôngăchoăth y b ng ch ng c a vi c s

d ngăn c s ch và nhà v sinhăđ t chu n giúp gi m thi u kh n ngăsuyădinhăd ng

tuy nhiên k t qu căl ng c a mô hình h i quy tuy n tính đƣăchoăth y vi c s

d ngăn c s ch s góp ph n giúp c i thi n ch s chi uăcaoătheoăđ tu i c a tr

V i vi c ch n khu v că ôngăNamăB làm nhóm so sánh, lu năv năđƣăch ra

h u h t tr em s ng cácăvùngăkhácăđ u d b suyădinhăd ngăh năvùngă ôngăNamă

B và tình tr ng dinh d ng c a tr s ng vùngă ôngăNamăB c ngălƠăt t nh t

trong 6 vùng Ngoài ra, các k t qu h iăquyăđƣăchoăth y kh n ngătr s ng B c

Trung Bô, Duyên h i mi n Trung và Tây Nguyên b suyădinhăd ng là cao nh t

trong t t c các vùng (c v suyădinhăd ng th p còi l năsuyădinhăd ng nh cân)

CH NG 1: GI I THI U 1.1 B I C NH NGHIÊN C U

Nghiên c u v suyădinhăd ng tr em là m t trong nh ng ch đ ph bi n

đ c nhi u nhà nghiên c u không ch trongăl nhăv c y h c mà l n kinh t đ c bi t

quan tâm, b i thông qua vi c tham kh o các k t qu nghiên c u,ăcácăbácăs ăcóăth

gi m thi u tình tr ngăsuyădinhăd ng tr em thông qua vi c c i thi n kh u ph n năc a tr , các nhà ho chăđ nh chính sách s n mărõăh năcácănguyênănhơnăkinh t xã

h i nhăh ngăđ n tình tr ngăsuyădinhăd ng tr , t đóăcóănh ng chính sách can

thi p k p th iăvƠăxácă đángănh m c i thi n t m vóc c a tr , góp ph n giúp tr có

đ c nh ngăđóngăgópătíchăc c cho xã h iătrongăt ngăl i.ăXuăh ng nghiên c u v nguyênănhơnăgơyăraăsuyădinhăd ng tr em trên th gi i l n Vi tăNamăth ng t p

trung vào khía c nhădinhăd ng h c và d ch t h c,ăriêngătrongăl nhăv c kinh t thì

các nhà nghiên c uăhayăquanătơmăđ n các y u t kinh t xã h i,ăv năhóaăcóăliênăquanăđ n v năconăng i, v n tài chính, v n v t ch t và v n xã h iănh ălƠănh ng

nguyên nhân gián ti p làm h n ch kh n ngăti p c năđi u ki nădinhăd ng d năđ n

tình tr ngăsuyădinhăd ng tr em V y nh ng y u t kinh t xã h i nào s tácăđ ng

đ n tình tr ngăsuyădinhăd ng tr em?ă ƣăcóăr t nhi u nghiên c uăđ c ti n hành

nh măđiătìmăl i gi i cho câu h iătrên,ătuyănhiênăđ n nay, v m t lý thuy t v năch aă

có m t tiêu chu n rõ ràng nào cho v năđ này Các nhà kinh t c ngăđƣăti n hành

nhi u nghiên c u th c nghi m d a trên d li u c a nhi u qu c gia khác nhau tuy nhiên k t qu nghiên c u v năch aăchoăth yăđ c s nh t quán trong vi căxácăđ nh

các y u t kinh t xã h i tácăđ ngăđ n tình tr ngăsuyădinhăd ng tr c ngănh ă

chi uăh ngătácăđ ng c a m t s y u t

Vi c nghiên c u v tình tr ngăsuyădinhăd ng tr em nh m có nh ng chính

sách can thi p giúp c i thi n t m vóc c a tr là m t v năđ quan tr ngăđ i v i b t c

qu căgiaănƠo,ăđ c bi t là v i m tăn căđangăphátătri nănh ăVi t Nam Tuy nhiên,

đ n th iăđi m hi n t i, theo hi u bi t c a tác gi thì Vi t Nam khi nghiên c u v suyădinhăd ng, các tác gi đaăph n t p trung khía c nhădinhăd ng và d ch t

h c, m i ch có m t vài nhóm tác gi nghiên c u v nh ng y u t kinh t xã h i

nh ăHopăvsăKhană(2002),ăThangăvsăPopkină(2003),ăWagstaffăvƠăc ng s (2003)…,

trong khi gi m thi u t l suyădinhăd ng tr em ngày càng tr nên quan tr ng

Theo Vi nădinhăd ng Qu c gia (2014), m c dù t l suyădinhăd ng tr em Vi t

Nam có gi mănh ngăv n m căkháăcaoăđ c bi t là t l suyădinhăd ng tr em

th th p còi (24.9%) T l suyădinhăd ng tr em m t s thành ph l nănh ăTP.ă

H Chí Minh, Hà N i,ă ƠăN ng…ăcóăgi mă đángăk tuy nhiên t l tr suy dinh

d ng m t s vùngănh ăTơyăNguyên,ăTrungăduăvƠămi n núi phía B c v n còn

m căcao,ăđ c bi t là các t nh Kon Tum, GiaăLai,ăLaiăChơu,ăHƠăGiang…ă i m t v i

tình tr ng nêu trên, thi tăngh ăVi tăNamăđangăr t c n có nh ng nghiên c u mang

tính khoa h c và th c ti năđ giúp các nhà ho chăđ nhăchínhăsáchăcóăđ c nh ng

b ng ch ng thuy t ph căh nătrongăvi c xây d ng và tri n khai các chính sách nh m

can thi păđ gi m thi u tình tr ngăsuyădinhăd ng tr em

1.2 V N NGHIÊN C U

Tình hình kinh t xã h i Vi t Nam trong nh ngăn măv aăquaăđƣăđ tăđ c

nh ng ti n b đángăk ,ăđ i s ngăng i dân không ng ngăđ c nâng cao c v v t

ch t l n tinh th n,ăc ăs h t ng, giáo d c, y t …ăđ uăđ c c i thi n Riêng v tình

tr ngăsuyădinhăd ng tr emăc ngăcóănh ngăthayăđ i tích c c,ăbìnhăquơnăgiaiăđo n 2007ăđ n 2014 t l tr suyădinhăd ng th th p còi gi mă4.3%/ăn măvƠăt l tr suy dinhăd ng th nh cân gi mă5.3%/ăn m Tuy nhiên, hi n nay hai t l này v n còn

m căkháăcao,ăsuyădinhăd ng th th păcòiălƠă24.9%ăvƠăsuyădinhăd ng th nh

cân là 14.5% (Vi nă dinhă d ng Qu c gia, 2014) Theo UNICEF (1990,1998),

nguyên nhân d năđ năsuyădinhăd ng tr em r tăđaăd ng và ph c t p, các nguyên

nhân này ch y u xoay quanh nh ng v năđ nh ăkh u ph nă n,ăkh n ngăh p th ,

tình tr ng b nh t t c a tr , m t s y u t v nhân kh u h c,ăc ăs h t ngăvƠăđi u

ki nămôiătr ngăn iătr sinh s ng…ăSuyădinhăd ng không ch nhăh ngăđ n cân

n ng, chi u cao mà còn nhăh ng tiêu c căđ n kh n ngămi n d ch c a tr , gây t n

th ngăc u trúc não b , khi n tr d m c các b nh huy t áp, ti uăđ ng, b nhătim…ă

và d t vongăh năsoăv i các tr khác (Grantham và c ng s , 2007; Victora và c ng

s ,ă2010).ăTrongăt ngălai,ănh ng tr nh cân, th păcòiăc ngăth ng th păh năkhiă

tr ng thành so v i nh ng tr lúc nh không b suyădinhăd ng (Pelletier, 1994; ACC/SCN,ă2000).ăNgoƠiătácăđ ng tiêu c c tr c ti p lên s c kh e c a tr , suy dinh

d ng còn gây ra nh ng nhăh ng tiêu c c lên tình tr ng giáo d c, kinh t c a tr

sau này và là m t trong nh ng nguyên nhân d năđ nănghèoăđóiă(Gulati,ă2010).ăTr suyădinhăd ngăsauănƠyăth ng có k t qu h c t p kém, kh n ngălaoăđ ng không

cao và thu nh p th p (Thomas, 1997; Branca và Ferrari, 2002; Hunt, 2005; Kar và

c ng s , 2008; Victora và c ng s , 2010; Martorell và c ng s , 2010) Không

nh ng v y, tình tr ngăsuyădinhăd ng, th p còi tr cònăcóătácăđ ngăđ n c qu c

gia Theo Horton (1999), ngân hàng th gi iăđƣă c tính vi căđ uăt ăvƠoădinhăd ng

cho tr có th lƠmăt ngă2%ă- 3% GDP c a m t qu c gia M c dù c lý thuy t và

th c ti năđ uăđƣăch raăcácănguyênănhơnăc ngănh ănh ngătácăđ ng tiêu c c c a suy dinhăd ng tr emănh ngăph i th a nh n m t th c t r ng tình tr ngăsuyădinhăd ng

tr em Vi t Nam v n m c khá cao, t l tr suyădinhăd ng nh ngăvùngănh ă

Tây Nguyên, Trung du và mi n núi phía B c (khu v că cóă đi u ki n kinh t khó

kh n,ăc ăs h t ng y uăkém,ătrìnhăđ h c v n c aăng iădơnăch aăcao…)ătuy có

gi mănh ngăv n gi m r t ít trong th i gian qua (Vi nădinhăd ng Qu c gia, 2014)

Xu t phát t nh ng b i c nh nghiên c u và các v năđ nêu trên, tác gi nh n

th y vi c ch năđ tài : “Nh ng y u t kinh t xã h i tác đ ng đ n tình tr ng suy

dinh d ng tr em t i Vi t Nam” mang tính c p bách và c n thi t

1.3 M C TIÊU NGHIÊN C U

M c tiêu t ngăquát:ăxácăđ nhăvƠăđoăl ng m căđ tácăđ ng c a các y u t

kinh t xã h i đ n tình tr ngăsuyădinhăd ng tr em,ătrênăc ăs đóăđ xu t các gi i

pháp c i thi n th c tr ng suyădinhăd ng tr em

1.4 CÂU H I NGHIÊN C U

đ tăđ c m c tiêu mà nghiên c uăđƣăđ ra, tác gi c năđiătìmăl i gi iăđápă

cho các câu h i sau:

Các y u t kinh t xã h iănƠoătácăđ ngăđ n tình tr ngăsuyădinhăd ng tr

iăt ng nghiên c u:ă tài t p trung nghiên c u nh ng y u t kinh t xã

h i nhăh ngăđ n tình tr ng suy dinhăd ng tr em

Ph m vi nghiên c u:ă tài nghiên c u v nh ng y u t kinh t xã h i nh

h ngă đ n tình tr ngă suyă dinhă d ng tr em trên lãnh th Vi t Nam, d li u

nghiên c uăđ c trích xu t t b d li u c a cu căđi uătraăđánhăgiáăcácăm c tiêu v

tr em và ph n Vi tăNamă(MICS)ăn mă2011ădoăT ng c c Th ng kê th c hi n

v i s h tr c a Qu Nhiăđ ng Liên h p qu c (UNICEF) và Qu Dân s Liên h p

qu c (UNFPA)

1.6 PH NG PHÁP NGHIÊN C U

Nghiên c u sau khi t ng h p các lý thuy t n n và các nghiên c u th c nghi m có liên quan s ti n hành x lý s li u D a trên b d li u c a cu căđi u tra đánhăgiáăcácăm c tiêu v tr em và ph n Vi tăNamă(MICS)ăn mă2011,ănghiênă

c u s d ngăph ngăphápăth ng kê mô t k t h p v i h iăquyăđaăbi n nh m tìm ra

nh ng b ng ch ng thuy t ph căh năv tácăđ ng c a các bi n s kinh t xã h i lên

tình tr ngăsuyădinhăd ng tr em, l yăđóălƠmăc ăs đ đ aăraănh ng khuy n ngh ,

hàm ý chính sách

1.7 ụ NGH A C A NGHIÊN C U

Nghiên c u s góp ph n làm phong phú cho kho tàng các nghiên c u th c nghi m v suyădinhăd ng tr em K t qu nghiên c u s c ng c cho nh ng k t

qu tr căđơyăho c có kh n ngăs tìm ra các mâu thu nădoăđ c thù c a tr em

Vi t Nam, t đóăgiúpăhoƠnăthi năh năkhungăphơnătíchăv các nguyên nhân d năđ n

tình tr ng suy dinhăd ng tr

Bên c nhăđó,ănghiênăc u s cung c păchoăng iăđ c bi tăđ c m căđ quan

tr ng khác nhau c a t ng y u t đ n tình tr ngăsuyădinhăd ng tr , t đóăgiúpăcácă

nhà ho chăđ nh chính sách có th tri năkhaiăđ c các chính sách can thi p phù h p

h năv iătìnhăhìnhăsuyădinhăd ng tr em Vi t Nam hi n nay

Cu i cùng, nghiên c uăcònăđ aăraăm t s khuy n ngh , gi i pháp tham kh o theoăh ng g i ý v chínhăsáchăliênăquanăđ n v năđ suyădinhăd ng tr em Vi t

Nam

1.8 K T C U C A TÀI

tài có k t c u 5ăch ngănh ăsau:

CH NGă1:ăGI I THI U

Ch ngănƠyăgi i thi u t ng quan v v năđ nghiên c uăvƠăỦăngh aăth c ti n

c aă đ tƠi,ă ch ngă c ngă baoă g m câu h i nghiên c u, m c tiêu nghiên c u,ă đ i

t ng và ph m vi nghiên c uăc ngănh ătrìnhăbƠyăs ănétăv ph ngăpháp nghiên c u

c aăđ tài

CH NGă2:ăT NG QUAN TÀI LI U

Ch ngănƠyăs trình bày các khái ni m,ăc ăs lý thuy t, mô hình và k t qu

c a các nghiên c u th c nghi mătr căđơyăcóăliênăquanăđ năđ tài, l yăđóălƠmăc nă

c đ đ xu tăkhungăphơnătíchăchoăđ tài

CH NGă3:ăPH NGăPHỄPăNGHIểNăC U

Ch ngănƠyătrìnhăbƠyăv d li uăđ c s d ngăđ phân tích, trình bày nh ng

v năđ xoay quanh mô hình kinh t l ngăđ c tác gi đ xu tăđ nghiên c u v

nh ng y u t kinh t xã h iă tácă đ ngă đ n tình tr ngă suyă dinhă d ng tr emă nh ă

ph ngă phápă că l ng, các ki mă đ nh c n thi tă c ngă nh ă quyă trìnhă th c hi n

nghiên c u

CH NGă4:ăK T QU NGHIÊN C U

Ch ngănƠyăbênăc nh vi c trình bày t ng quan v tình tr ngăsuyădinhăd ng

tr em Vi t Nam trong nh ngăn măg năđơyătácăgi s ti n hành mô t m u nghiên

c u, trình bày các th ng kê mô t , k t qu că l ng và ki mă đ nh mô hình

Ch ngănƠyă c ngăbaoăg m ph n th o lu n k t qu căl ngăđ căc ngănh ăsoă

sánh nó v i k t qu c a các nghiên c uătr căđơy

CH NGă5:ăK T LU N VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH

Ch ngănƠyăt p trung kh ngăđ nh l i nh ng y u t kinh t xã h i nào s nh

h ngăđ n tình tr ngăsuyădinhăd ng tr em Bên c nhăđó,ăch ngănƠyăcònănêuăraă

m t s khuy n ngh , g i ý chính sách nh m có nh ng can thi p k p th i giúp h n

ch tình tr ng suy dinhăd ng tr em.ăNgoƠiăra,ăđơyăc ngălƠăph n nhìn l i các h n

ch c a nghiên c uăc ngănh ăđ xu t, g iăỦăchoăcácăh ng nghiên c u ti p theo

CH NG 2: T NG QUAN TÀI LI U 2.1 C S LÝ THUY T

Suyădinhăd ng tr em là tình tr ngăc ăth tr thi u h t các ch tădinhăd ng

c n thi t gây nhăh ngăđ n s phát tri n th ch t, tinh th n và s v năđ ng c a tr

Vi tăNam,ăsuyădinhăd ng tr emăđ c phân làm 3 lo i:ăsuyădinhăd ng th th p còi,ăsuyădinhăd ng th nh cơnăvƠăsuyădinhăd ng th còi c c, m i lo i cònăđ c

chia làm nhi u c păđ khác nhau (Lê Danh Tuyên và Tr nh H ngăS n,ă2014).ă

phân lo iăvƠăđánhăgiáătìnhătr ngăsuyădinhăd ng tr các nhà nghiên c uăth ng s

d ng công th c c aăWHOă(1995)ăđ tính các ch s HAZ (Height for Age Z score ậ

ph n ánh tình tr ngăsuyădinhăd ng th th p còi), WAZ (Weight for Age Z score

ậ ph n ánh tình tr ngă suyă dinhă d ng th nh cân), WHZ (Weight for Height Z

score ậ ph n ánh tình tr ngăsuyădinhăd ng th còi c c),ăsauăđóăsoăsánhăv i chu n

t ngătr ng tr em m i c a WHOă(2006)ăđ xácăđ nh tình tr ngădinhăd ng c a tr WHOă(2010)ăc ngăđ ngh l yăđi măng ng nh h nă2ăđ l ch chu n (t c là các ch

s HAZ,ăWAZ,ăWHZătínhăđ c < -2 SD) so sánh v i qu n th WHOă2005ăđ đánhă

giá tình tr ngăsuyădinhăd ng tr

Công th c tính HAZ, WAZ, WHZ (WHO, 1995):

B ng 2.1: B ng tham chi u c a WHO v i 3 ch s Z ậ score

≥ -2 SD Không suy dinh

Các nhà xã h i h c khi nghiên c u v tình tr ngăsuyădinhăd ng tr th ng

s d ng khung phân tích c a UNICEF (1990, 1998) Cách ti p c n này cho r ng các

y u t kinh t xã h i các c păđ khác nhau (c păđ c ngăđ ng,ăgiaăđình)ăs tác

đ ng lên tình tr ngădinhăd ng và b nh t t c a tr em Các y u t trong khung lý

thuy t này bao g m: quy mô h , kh n ngăti p c n các d ch v ch măsócăs c kh e,

hành vi và tình tr ngădinhăd ng c aăng i m , cách sinh n c a m , t păquánăv năhóa,ăđ c tính c a tr (ch y u là các y u t sinh h c) Các y u t kinh t xã h i

trong khung phân tích nhăh ng lên s c kh e c a tr c păđ h giaăđìnhănh :ă

giáo d c, vi c làm, thu nh p và s h u các lo i hàng hóa lâu b n…,ăcònă c păđ

c ngăđ ng ch y u t p trung vào s s n có c a các d ch v ch măsócăs c kh e và cácăc ăs h t ng kinh t

Các y u t kinh t h ch y uătácăđ ngăđ n s c kh e c a thành viên thông

qua kh n ngătƠiăchínhăđ cóăđ c ngu n th c ph m an toàn và d ch v đ cóăđ c

s c kh e t tăh n,ăc i thi n v sinhă môiătr ngăvƠăđ m b oăđ yăđ nhu c u dinh

d ng Vi c thi u kh n ngăti p c n v i ngu năn c và tình tr ngămôiătr ng, nhà

v sinh kém là nguyên nhân c a tình tr ngăsuyădinhăd ng và b nh t t Các y u t cóăliênăquanăđ n m ngăl iăđi n, radio, tivi, s s n có c aăph ngăti năđiăl iăc ngă

nh ănhƠă c v quy mô và ch tăl ngăđ u là các y u t tácăđ ngăđ n h giaăđìnhăvƠătácă đ ngă đ n s c kh e,ă dinhă d ng c a tr (UNICEF, 1990, 1998) Hàm ý c a

khung lý thuy t này là các y u t c păđ c ngăđ ngătácăđ ngăđ n s c kh e và dinh

d ng c a tr thông qua tình tr ng kinh t xã h i c a h , ho c tr c ti p nhăh ng

đ nămôiătr ng xã h i, kinh t và v t lý chung c a c ngăđ ngădơnăc ,ăt đóă nh

h ngăđ n tình tr ng s c kh e

Bên c nhăđó,ăm t khung lý thuy tălƠmăc ăs choăph ngăphápăti p c n th c

nghi m khi nghiên c u v v năđ nƠyăđ c bi tăđ n khá r ngărƣiăđóălƠămôăhìnhăt i

đaăhóaăh u d ng h giaăđìnhăc a Becker (1981) Trong mô hình này, m t h gia

đìnhăs t iăđaăhóaăđ h u d ng c a mình thông qua các ti n ích gi i trí, mua s m

hàng hóa và s n xu t hàng hóa ch ng h nănh ădinhăd ng cho tr em trong khi ph i

đ i m t v i gi i h n v ngân sách, th i gian và m t hàm s n xu tădinhăd ng (sinh

h c).ăHƠmădinhăd ng c a tr s ph thu c vào m t s y u t đ uăvƠoănh ăth că nă

(ch tădinhăd ng), vi c s d ng d ch v y t , m t lo tăcácăđ căđi măcáănhơnănh ădiă

truy n, gi i tính, tu iătácăvƠăcácăđ căđi m c a h nh ătrìnhăđ h c v n c a cha m ,

vi căđ uăt ăch măsócăchoătr và s hi n di n c a các thi t b v sinh.ăCácăđ căđi m

c a c ngăđ ngănh ăvi c ti p c n và ch tăl ng c aăc ăs y t c ngăcóăth tácăđ ng

tr c ti p lên tình tr ngădinhăd ng c a tr ă gi i quy t v năđ t iă uăhóaăchoăh giaăđình,ăm t hàm c u v s c kh e tr emăđ c th hi nănh ăsau:

Hi=ăh(x1,ăx2,ăx3,ă ) Trongăđóăx1ălƠăcácăđ c tính c a tr nh ătu i, gi iătính…ă;ăx2ălƠăcácăđ c tính

c a h giaă đìnhă nh ă cácă đ că đi m nhân kh u h c,ă trìnhă đ h c v n c a cha m ,

ngu n l c h giaăđình…ă;ăx3ălƠăcácăđ căđi m c a c ngăđ ngănh ăkh n ngăti p c n

và ch tăl ng d ch v y t , giá c th c ph m…;ă ălƠăsaiăs ng u nhiên không quan sátăđ c, nó s tácăđ ngăđ n tình tr ngădinhăd ng c a tr vƠăđ c gi đ nh không

t ngăquanăv i các bi n x

2.2 CÁC NGHIÊN C U TH C NGHI M LIÊN QUAN

2.2.1 Nghiên c u ngoƠi n c

Có m t s l ng l n nghiên c u v các y u t kinh t xã h iătácăđ ng lên s c

kh e c a tr và h u h t các nghiên c u trong ph măviănƠyăđ u s d ng h i quy, m c

dù v n có m t s nghiên c u khác ti p c nătheoăh ng mô hình, bi uăđ (Caputo và

c ng s , 2003) Trong ph m vi nghiên c u ch t p trung xoay quanh các y u t kinh

t xã h iătácăđ ng lên tình tr ngăsuyădinhăd ng ho c có th hi u là tình tr ng dinh

d ng c a tr d iăn mătu iă(d i 60 tháng), các nghiên c uăth ng xoay quanh

nh ng v năđ nh :ăđ c tính cá nhân tr ,ăđ c tính h giaăđình,ăđ c tính c ngăđ ng

Ngoài ra, v n có m t s nghiên c u ch xemăxétăđ c l p m t hi năt ng kinh t xã

h i c th nh :ăb tăbìnhăđ ng, giáo d c c a bà m , tình tr ng bi t ch ,ănghèoăđói ă

Vi căl c kh o toàn b các nghiên c u n i b tăcóăliênăquanătheoăhaiăh ng trên, s

giúp có cái nhìn toàn di năh năv v năđ nghiên c u

Madzingira (1995) s d ng b d li uăđi u tra v nhân kh u h c và s c kh e

n mă1988ăc aăZimbabweăđ nghiên c u v nh ng y u t tácăđ ngăđ n tình tr ng suyădinhăd ng tr emăd i 5 tu i Nghiên c u s d ng các bi năđ c l p xoay

quanh các y u t v năhóa,ăxƣăh i, kinh t , nhân kh u h căđ gi i thích cho 3 ch tiêu

ph n ánh tình tr ngăsuyădinhăd ng tr (HAZ, WAZ, WHZ, các bi n ph thu c

đ c s d ng d ng nh phân, n u ch s Z ậ score < -2 thì tr đ c cho là suy dinh

d ngăvƠăng c l i thì không) B ng cách s d ngăph ngăphápăh i quy Logistic đaăbi n, k t qu nghiên c u c a tác gi cho th y tình tr ngăsuyădinhăd ng c a tr

s ch u nhăh ng t các y u t sinh h c, kinh t ,ăv năhóa,ăxƣăh i c th là: nh ng

tr s ng nông thôn d b suyădinhăd ngăh nătr thành th , nh ng tr b tiêu

ch y, tr có cân n ng lúc sinh nh h năm c cân n ngăbìnhăth ng, tr đôngăanhăch

em, tr có m cóătrìnhăđ h c v n th p và tr ítăđ c bú s a m đ u d b suy dinh

d ngăh năsoăv i các tr khác Ngoài ra, nghiên c u không tìm ra s khác bi t v

kh n ngăsuyădinhăd ng gi a nam và n c ngănh ătácăđ ng c a các y u t n c

s ch, nhà v sinhăđ t chu n lên xác su t b suyădinhăd ng tr

Desai và Alva (1998) khi nghiên c u v m i liên h nhân qu gi aătrìnhăđ

giáo d c c aăng i m v i s c kh e tr em (bao g m 3 y u t : t l t vong, suy dinhăd ng, tiêm ch ng)ăđƣăs d ng b d li u kh o sát nhân kh u h c và s c kh e

c a 22 qu căgiaăđangăphátătri n Bên c nhătrìnhăđ h c v n c aăng i m , tác gi

c ngăquanătơmăđ nătrìnhăđ h c v n c a cha, khu v c sinh s ng,ăn c s ch, nhà v sinhăđ t chu n…ăK t qu nghiên c u c a tác gi cho th yăkhiătrìnhăđ giáo d c c a

ng i m càngăt ngăthìăt l t vong tr càng gi m và r tăcóăỦăngh aăv m t th ng

kê Tuy nhiên, trìnhăđ h c v n c aăng i m ch nhăh ngăđ n tình tr ng dinh

d ng tr em m t s ít qu c gia

Sahn và Stifel (2002) khi nghiên c u v tình tr ngăsuyădinhăd ng tr em ChơuăPhiăđƣăchoăth y h u h t các y u t liênăquanăđ n tr , h giaăđình,ăc ngăđ ng

nh ăđ tu i c a tr ,ătrìnhăđ h c v n c a cha, m , s thành tr emăd i 5 tu i trong giaăđình,ăchi u cao c aăng i m ,ăn c u ng h p v sinh, nhà v sinh đ t chu n,

vùng mi n…ăđ uăcóătácăđ ngăđ n các ch s nhân tr c h c c a tr (HAZ, WAZ,

WHZ) Trong nghiên c u này, bên c nh vi c kh ngăđ nh vai trò c a y u t trìnhăđ

h c v n cha, m , tác gi còn ch ra giáo d c c aăng i m cóătácăđ ng m nhăđ n

chi u cao c aăbéăgáiăh nălƠăbéătraiăvƠătrìnhăđ h c v n c aăng iăchaăng c l i, t c lƠătácăđ ng m nhăđ n chi u cao c aăbéătraiăh nălƠăbéăgái.ăKhiănghiênăc u v tình

tr ngăsuyădinhăd ng tr em Ethiopia, d a trên vi c phân tích b d li u kh o sát

m c s ngădơnăc ătrongă3ăn mă1996 ậ 1998,ăChristiaensenăvƠăAldermană(2004)ăđƣă

ti p c n b ng cách v n d ng khung lý thuy t c a Becker (1981) và ch ra ngu n l c

c a h giaăđình,ătrìnhăđ h c v n c a cha m , ki n th c v dinhăd ng c aăng i

m là nh ng nguyên nhân quan tr ng nhăh ngăđ n tình tr ng tr suyădinhăd ng

mãn tính Ethiopia M c dù k t qu nghiên c u c a tác gi c ngăgi ngănh ăh u h t

các nghiên c uătr c tuy nhiên trong nghiên c u th c nghi m này thì v năđ v sinh

c ngăđ ng,ăc ăs y t ,ăc ăs h t ng thông tin liên l c l i ít nhăh ngăđ n tình tr ng suyădinhăd ng c a tr

David và c ng s (2004) khi nghiên c u v tình tr ngădinhăd ng tr em NicaraguaăvƠăTơyăHondurasăc ngăs d ng các bi n gi i thích là các y u t v đ c

tính c a tr ,ăđ c tính h vƠăđ c tính c ngăđ ng K t qu nghiên c u cho th y khi

tu iăt ngăthìăcácăch s nhân tr c h căcóăxuăh ng gi m (d b suyădinhăd ng),

nghiên c u không tìm ra s khác bi t v tình tr ngădinhăd ng gi a bé trai và bé

gái Tuy nhiên, tác gi đƣăch ra nh ng tr có ch / anh ho c tr đ c sinh g n v i

th iă đi mă sinhă tr c thì tình tr ngă dinhă d ngă th ngă kémă h nă nh ng tr khác

Nghiên c u còn cho th y quy mô h và b nh tiêu ch y s tácăđ ng tiêu c căđ n s c

kh e c a tr trong khi chi tiêu c a h (ph n ánh tình tr ng kinh t c a h ) có tác

đ ng tích c căđ n tr M t s y u t liênăquanăđ n ngu năn căvƠăl ngăbìnhăquơnă

trong ngành nông nghi pă c ngă cóă tácă đ ngă đ n tình tr ng s c kh e c a tr , tuy

nhiên, trong nghiên c uănƠyăthìătrìnhăđ h c v năítăcóătácăđ ngăđ n s c kh e c a tr

Rayhan và Khan (2006) nghiên c u nh ng y u t liênăquanăđ n dân s , kinh

t xã h i,ămôiătr ng, s c kh eăxemăchúngăcóătácăđ ngănh ăth nào lên tình tr ng suyădinhăd ng tr em Bangladesh Tác gi s d ngăph ngăphápăphơnătíchăđ nă

bi n k t h p v iăđaăbi n d a trên b d li uăđi u tra nhân kh u h căvƠăđi u tra y t

1999 ậ 2000 Bangladeshăđ phơnătích.ă đ i di n cho tình tr ngăsuyădinhăd ng

c a tr tác gi s d ng các ch s HAZ,ăWAZ,ăWHZă(đ cămƣăhóaăd i d ng nh phơnăt ngăt nh ăMadzingiraă(1995))ăvƠăk t qu nghiên c u cho th y, 45% tr em

b suyădinhăd ng th p còi, 10.5% b suyădinhăd ng g y còm và 48% tr em nh

cân Nh ng tr đ c sinh ra trong kho ng cách th i gian càng ng n thì càng d suy dinhăd ng, kích c , tr ngăl ng c a tr khi sinh càng nh thì kh n ngăb suy dinh

d ngăcƠngăcao.ăNg c l i, nh ng tr đ căch măsóc,ănuôiăd ng b i m thì xác

su t b suyădinhăd ng s gi m,ătrìnhăđ h c v n c aăng i m c ngăgópăph n gi m nguyăc ăsuyădinhăd ng tr

Linnemayr và c ng s (2008) s d ng d li u t cu căđi u tra v ch ngă

trình can thi pă dinhă d ngă đ c th c hi n Senegală đ nghiên c u v s nh

h ng c a các y u t cá nhân, h giaăđìnhăvƠăc ngăđ ng lên tình tr ng suy dinh

d ng tr em K t qu nghiên c u d aătrênăph ngăphápăh iăquaăđaăbi n cho th y

nh ng tr càng l n tháng tu i thì ch s nhân tr c h c l i càng gi m,ăđ c bi t là

nhóm tu i 12 ậ 23 tháng tu i, nghiên c uăc ngăchoăth y gi a nam và n không có

s khác bi t tuy nhiên nh ng tr em có anh, ch ,ăemăd i 5 tu iăthìăth ng có nguy

c ăb suyădinhăd ngăcaoăh n.ăNghiênăc uăc ngăm t l n n a kh ngăđ nhătrìnhăđ

h c v n c a cha và m là r t quan tr ngăđ i v i tình tr ng s c kh e c a tr , ngoài ra

tác gi c ngăchoăth yătácăđ ng tích c c c a các t ch c phi Chính ph lên tình tr ng suyădinhăd ng tr

Adeladza (2009) ti n hành kh o sát 300 tr em t 12 ậ 23 tháng tu i qu n

Kwale, Kenya nh m nghiên c u v m i quan h gi a các y u t kinh t xã h i, dinh

d ng và s phát tri n c a tr em Tác gi s d ngăph ngăphápănhơnătr c h c và

dùng b ng câu h i có c uătrúcăđ xácăđ nh tình tr ngădinhăd ng tr em trong m u

kh o sát K t qu nghiên c u cho th y 34% tr trong m u kh o sát nh cân, 51% còi

c c, các ch s đ i di n cho tình tr ng s c kh e c aăbéătraiăth ng th păh năbéăgái,ă

tr t 20 ậ 23 tháng c ngăd b suyădinhăd ngăh n.ăCácăy u t kinh t xã h iănh ă

quy mô h ,ătrìnhăđ h c v năng i m , ngh nghi p, dân t c…ăvƠăth i gian tr đ c

bú m c ngănh ăcácălo i thu c tr đ c tiêm ch ngăđ uăcóătácăđ ngăđ n tình tr ng

s c kh e c a tr

Kamiya (2011) s d ng b d li uă MICSă 3ă đ c thu th pă n mă 2006ă đ

nghiên c u v các y u t kinh t xã h i nhăh ngăđ n tình tr ngădinhăd ng tr em

Lào Nghiên c u s d ng mô hình h i quy tuy nătínhăđaăbi n v i các bi năđ c l p

là các y u t ph năánhăđ c tính c a tr , h giaăđình,ăc ngăđ ng và bi n ph thu c là

các ch s nhân tr c h c c a tr WAZ, HAZ, WHZ (bi n liên t c) K t qu nghiên

c u cho th y khi tu i c a tr cƠngăt ngăthìăcácăch s HAZ, WAZ gi m càng m nh,

riêng WHZ thì gi m ít l i khi tu i tr t ng.ăSoăv i các dân t c khác thì tr dân t c

Lào, Khmou, Hmong có ch s nhân tr c h căcaoăh n,ătu i c aăng i m cƠngăt ngă

thì ch s nhân tr c h c c a tr c ngăđ c c i thi n, tuy nhiên, khiăng i m b c

sang tu i 34 thì các ch s này b tăđ u gi m.ăTrìnhăđ h c v n c aăng i cha có tác

đ ng r t tích c c lên tình tr ngădinhăd ng c a tr trongăkhiătácăđ ngătrìnhăđ h c

v n c a m lƠăítăh nă(th m chí ch cóăỦăngh aăth ng kê khi h iăquyăriêngătrìnhăđ

h c v n c a cha và c a m ) Nh ng tr s ng khu v căNamăLƠoăth ng có tình

tr ngădinhăd ngăkémăh nătr em s ng khu v c trung tâm và ch s tài s n (ph n

ánh tình tr ng kinh t c a h )ăthìăcóătácăđ ng tích c căđ n các ch s nhân tr c h c

c a tr Ngoài ra, v năđ b o l căgiaăđình,ă b nh tiêu ch y trong quá kh , ngu n

n c và nhà v sinhăđ t chu năđ u là nh ng y u t nhăh ngăđ n tình tr ng dinh

d ng c a tr (Z ậ score < -2 thì tr b suyădinhăd ng,ădoăđóăvi c các ch s nhân

tr c h c càng gi m ch ng t nguyăc ătr b suyădinhăd ng s t ng)

Nh m khám phá ra nh ng y u t nhăh ngăđ năsuyădinhăd ng tr em

Madhya Pradesh (m t khu v c khá y u kém v kinh t xã h i nă ) Das và

Sahooă(2011)ăđƣăth c hi năcácăphơnătíchăđ năbi năvƠăđaăbi n d a trên d li u t

cu căđi u tra s c kh eăgiaăđìnhăIIIă(2005ăậ 2006) Tác gi s d ng m t ch s th

hi n tình tr ng thi u s c trong máu và ba ch s v nhân tr c h c (bi n nh phơn)ăđ

ph n ánh tình tr ngăsuyădinhăd ng tr Áp d ngăph ngăphápăh i quy Logistic đaăbi n tác gi đƣăch raătrìnhăđ giáo d c c aăng i m ,ănghèoăđói,ălà thành viên

c a nhóm xã h i, th t sinh, tình tr ng s c kh e c a m …ălƠănh ng y u t quan

tr ng nhăh ngăđ n tình tr ngăsuyădinhăd ng tr em khu v c này

2.2.2 Nghiên c u trong n c

T i Vi t Nam, nghiên c u v suyădinhăd ng tr emăc ngăđ c nhi u nhà

nghiên c u quan tâm tuy nhiên ph n l n ch t pătrungăvaoăl nhăv c y h c, s l ng

các nghiên c u xoay quanh các y u t kinh t xã h i v n còn r t h n ch M t vài nghiên c u có th k đ nănh ănghiênăc u c a Hop và Khan (2002), tác gi nghiên

c u v tình tr ng suyă dinhă d ng và gi m nghèo cho Vi tă Namă trongă giaiă đo n

1985-2000 Tuy nhiên, trong bài vi t này tác gi ch d ng l i th ng kê mô t

th ng kê mô t c ngănh ăl c kh o m t s ch ngătrìnhăcanăthi p c a Chính ph

vào 2 v năđ này K t qu nghiên c u cho th y t l h nghèoăđƣăgi măđángăk trongăgiaiăđo n 1985 ậ 2000 (t 40% xu ng còn 11%), nghiên c uăc ngăchoăth y sauă5ăn măth c hi n chi năl c qu c gia v dinhăd ng thì tình tr ngădinhăd ng

c aăng i Vi tăNamăc ngăđƣăđ c c i thi năđángăk (bao g m c thi u h t ch t dinh

d ng, cung c p th c ph m…)

Thang vs Popkin (2003) cho r ng kinh t Vi t Nam trong th iăgianăquaăđƣăcóă

đ c nh ng thành qu năt ng, tuy nhiên, t l c i thi năsuyădinhăd ng tr em

v n b tu t xa so v i h u h t các ch s s c kh e khác Tác gi đƣăs d ngăph ngă

pháp h i quy Logistic đaăbi n d a trên b d li u kh o sát m c s ngădơnăc ă Vi t

Nam (1997 ậ 1998) nh m tìm ra nh ng y u t nhăh ngăđ n tình tr ng này Tác

gi s d ng các ch tiêuănh ătìnhătr ng h nghèo, t ng m c chi tiêu, khu v c s ng,

dân t c là nh ng y u t ph n ánh nhân kh u h c K t qu nghiên c u cho th y tr

em nghèo, s ng khu v c nông thôn và thu c dân t c thi u s có nhi u kh n ngăb suyădinhăd ngăh năsoăv i các tr không nghèo, s ng thành th và thu c dân t c

Kinh (m c chênh l chăt ngă ng là: 17.6%, 10.9%, 14.1%) K t qu nƠyăđƣăph n

ánh kinh t Vi t Nam trong nh ngăn măquaălƠăcóăs c i thi n th c s tuy nhiên l i

b qua các vùng nông thôn nghèo và dân t c thi u s Nghiên c uăc ngăđ xu t c n

t p trung ngu n l căvƠoăcácăđ iăt ngănƠyăđ tình tr ngăsuyădinhăd ng tr emăđ c

gi m thi u m t cách toàn di n và b n v ng

Wagstaff và c ng s (2003) s d ng s li u t 2 cu căđi u tra m c s ng dân

c ă Vi tăNamăn mă1993ăvƠă1998ănh m tìm ra s b tăbìnhăđ ng trong chi u cao c a

tr emă(đoăl ng b ng ch s HAZ) K t qu h iăquyăđaăbi n cho th y tu i càng

t ngăthìătr càng d b suyădinhăd ngă(đi u này v năđúngăchoăc 2ăn mă1993ăvƠă

1998), nh ng tr namă th ng d th pă còiă h nă tr em n và chi tiêu h giaă đìnhă

(ph n ánh tình tr ng kinh t c a h )ătácăđ ngăơmăđ n tình tr ngăsuyădinhăd ng

Ngu năn c s chă(n mă1998)ăvƠănhƠăv sinhăđ t chu nă(n mă1993)ăđ u góp ph n

gi m thi uăsuyădinhăd ng tr ,ătrìnhăđ h c v n c aăng i m c ngăkhi n tình

tr ngăsuyădinhăd ng tr em gi m đi Tuy nhiên, k t qu này ch cóăỦăngh aăv

m t th ng kê vào th iăđi măn mă1993

Trênăc ăs l c kh o các nghiên c u th c nghi m có liên quan, m t s y u

t kinh t xã h i (th ngăđ c các nghiên c uătr c s d ng)ătácăđ ngăđ n tình

tr ngăsuyădinhăd ng tr emăđ c h th ng l i trong b ng 2.2:

Kho ng cách 2 l n sinh David và c ng s (2004), Rayhan và Khan (2006) -

S ng thành th Madzingira (1995), Sahn và Stifel (2002), Kamiya

Dân t c ít ng i Adeladza (2009), Kamiya (2011), Thang vs Popkin

Quy mô gia đình David và c ng s (2004), Adeladza (2009) +

S tr trong gi a đình Madzingira (1995), Sahn và Stifel (2002), Linnemayr và

Tình tr ng kinh t

Christiaensen và Alderman (2004), David và c ng s (2004), Kamiya (2011), Das và Sahoo (2011), Thang vs Popkin (2003), Wagstaff và c ng s (2003)

bày trong hình 2.2:

CH NG 3: PH NG PHÁP NGHIÊN C U

3.1 MÔ HÌNH VÀ GI THUY T NGHIÊN C U

3.1.1 Mô hình nghiên c u

D a trênăc ăs lý thuy t và k t qu l c kh o các nghiên c u có liên quan

khi nghiên c u v v năđ suyădinhăd ng tr emăd i 5 tu i ch ngăt ng quan

tài li u, mô hình nghiên c u v nh ng y u t kinh t xã h i nhăh ngăđ n tình

tr ngăsuyădinhăd ng tr em đ căđ xu tănh ăsau:

Yi =ă 0 +ă 1 TUOI +ă 2 TUOI_2 +ă 3 GIOI_TINH +ă 4 KHU_VUC +ă 5

DAN_TOC +ă 6 KINH_TE_1 +ă 7 KINH_TE_2 +ă 8 KINH_TE_3 +ă 9

KINH_TE_4 +ă 10 SO_TRE +ă 11 HV_C1 +ă 12 HV_C2 +ă 13 HV_C3 +ă 14

HV_M1 +ă 15 HV_M2 +ă 16 HV_M3 +ă 17 NUOC_SACH +ă 18 NHA_VS +ă 19

VUNG_1 +ă 20 VUNG_2 +ă 21 VUNG_3 +ă 22 VUNG_4 +ă 23 VUNG_5 +ă i

Trongăđó:

Y là bi n ph thu c, ph n ánh tình tr ngădinhăd ng c a tr em thông qua 2

ch s HAZ (ch s chi uăcaoătheoăđ tu i) và WAZ (ch s cân n ngătheoăđ tu i)

K t qu t ng quan tài li u cho th y bên c nh HAZ và WAZ hi n còn có nhi u ch

tiêuăkhácădùngăđ đoăl ng m căđ suyădinhăd ngănh ăWHZ,ăBMI Tuy nhiên, do

nghiên c uănƠyăđ c th c hi n d a trên m u là các tr emăd i 5 tu i và m c tiêu

gi m t l suyădinhăd ng tr em th th p còi, th nh cơnăđƣăđ căđ c p trong

chi n dchădinhăd ng qu căgiaăgiaiăđo n 2011 ậ 2020 (B Y t , 2012) nên HAZ và WAZă đ c s d ng nh m m că đíchă t pă trungă đánhă giáă tìnhă tr ng tr suy dinh

d ng th th p còi và tr suyădinhăd ng th nh cân Bên c nh 2 bi n liên t c

HAZ và WAZ, nghiên c u còn s d ng 2 bi n nh phân HAZ_1 và WAZ_1 Bi n HAZ_1 mang giá tr 1 n u tr b suyădinhăd ng th th p còi (HAZ < -2ăSD),ăng c

l i mang giá tr 0.ăT ngăt , bi n WAZ_1 mang giá tr 1 n u tr b suyădinhăd ng

th nh cân (WAZ < -2ăSD),ăng c l i mang giá tr 0

Các bi n gi i thích trong mô hình:

TUOI là bi n liên t căđ i di n cho s tháng c a tr

TUOI_2 là bi năTUOIăbìnhăph ng.ăVi c s d ng bi năbìnhăph ngălƠăđ xemăxétătácăđ ng c a tu i lên tình tr ngăsuyădinhăd ngăcóăthayăđ i khi tu i c a tr

t ngăd n hay không

Bi n GIOI_TINH là bi n gi đ i di n cho gi i tính c a tr Bi n mang giá tr

1 n u tr là nam và mang giá tr 0 n u tr là n

Bi năKHU_VUCăđ i di n cho khu v c sinh s ng c a tr , mang giá tr 1 n u

tr s ng khu v c thành th và 0 n u tr s ng nông thôn

DAN_TOC là bi n gi , mang giá tr 1 n u là dân t c Kinh và 0 n u là dân

t c khác

Vi c thu th p thông tin v thu nh p c a các h dân là r tăkhóăchínhăxácădoăđóă

đ ph n ánh tình tr ng kinh t c a h giaăđìnhănghiênăc u s d ng ch s Wealth

index score Ch s nƠyăđ c tính toán d a vào vi c phân tích thành ph n chính các

tài s n c a h giaăđìnhănh :ăxeăđ p,ăxeămáy,ăđi n tho i…ăNghiênăc uăc ngăd a trên

s phân chia c a cu căđi u tra đánhăgiáăcácăm c tiêu v tr em và ph n Vi t Namă(MICS)ăn mă2011ăđ phân tình tr ng kinh t c a h thành 5 m c,ătrongăđóă

nh ng h đ c x p vào nhóm r tănghèoăđ c ch n làm nhóm so sánh

KINH_TE_1 mang giá tr 1 n u h giaăđìnhăcóătìnhătr ng kinh t đ c x p

vào m cănghèo,ăng c l i mang giá tr 0

KINH_TE_2 mang giá tr 1 n u h giaăđìnhăcóătìnhătr ng kinh t đ c x p

vào m cătrungăbình,ăng c l i mang giá tr 0

KINH_TE_3 mang giá tr 1 n u h giaăđìnhăcóătìnhătr ng kinh t đ c x p

vào m căgiƠu,ăng c l i mang giá tr 0

KINH_TE_4 mang giá tr 1 n u h giaăđìnhăcóătìnhătr ng kinh t đ c x p

vào m c r tăgiƠu,ăng c l i mang giá tr 0

SO_TRE ph n ánh s l ng tr emăd i 5 tu i hi năđangăs ng chung trong

h

HV_C1 mang giá tr 1 n u cha c a tr có trìnhăđ h c v n là trung h căc ăs

(THCS) và mang giá tr 0 n uăng c l i

HV_C2 mang giá tr 1 n u cha c a tr cóătrìnhăđ h c v n là trung h c ph

thông (THPT) và mang giá tr 0 n uăng c l i

HV_C3 mang giá tr 1 n u cha c a tr cóătrìnhăđ h c v n là đ i h c ( H)

ho c caoăđ ng (C ) và mang giá tr 0 n uăng c l i

HV_M1 mang giá tr 1 n u m c a tr cóătrìnhăđ h c v n là THCS và mang

giá tr 0 n uăng c l i

HV_M2 mang giá tr 1 n u m c a tr cóătrìnhăđ h c v n là THPT và mang

giá tr 0 n uăng c l i

HV_M3 mang giá tr 1 n u m c a tr cóătrìnhăđ h c v nălƠă Hăho căC ăvƠă

mang giá tr 0 n uăng c l i

Theo k t qu nhi u nghiên c u cho th yătrìnhăđ h c v n c aăng i cha ho c

ng i m càng cao thì s làm gi m tình tr ngăsuyădinhăd ng tr ,ădoăđóănghiên

c u s d ng các bi n gi đ mƣăhóaăchoătrìnhăđ h c v n c aăng i cha l năng i

m ,ătrìnhăđ h c v n ti u h c tr xu ngăđ c ch n làm nhóm so sánh

Nghiên c u s d ng 2 bi năNUOC_SACHăvƠăNHA_VSăđ ph năánhăđ c tính

c ngăđ ngăn iătr đangăs ng NUOC_SACH mang giá tr 1 n uăgiaăđìnhătr đ c s

d ng ngu năn c h p v sinh và mang giá tr 0 n uăng c l i NHA_VS mang giá

tr 1 n uăgiaăđìnhătr đ c s d ng nhà v sinh h p v sinh và mang giá tr 0 n u

ng c l i Tr s ng trong c ngăđ ng t tăđ c k v ng s gi m tình tr ng suy dinh

d ng

VUNG_1 mang giá tr 1 n u tr s ng khu v că ng b ng sông H ng và mang giá tr 0 n uăng c l i

VUNG_2 mang giá tr 1 n u tr s ng khu v c Trung du và mi n núi phía

B c và mang giá tr 0 n uăng c l i

VUNG_3 mang giá tr 1 n u tr s ng khu v c B c Trung B , Duyên h i

mi n Trung và mang giá tr 0 n uăng c l i

VUNG_4 mang giá tr 1 n u tr s ng khu v c Tây Nguyên và mang giá tr

0 n uăng c l i

VUNG_5 mang giá tr 1 n u tr s ng khu v că ng b ng sông C u Long

và mang giá tr 0 n uăng c l i

M u nghiên c uăđ c kh o sát trên 6 vùng Vi t Nam nên nghiên c u s

d ng các bi n gi VUNG đ đ i di năchoăcácăvùng,ăvùngă ôngăNamăB đ c ch n

làm nhóm so sánh

0 h s c t

i là ph năd ăc a mô hình

3.1.2 Gi thuy t nghiên c u

Tr em càng l n thì nhu c uădinhăd ng càng cao b iăgiaiăđo n này tr b t

đ u cai s a và thích ng v iămôiătr ng s ng,ăh năn a các nghiên c u c a Sahn và

Stifel (2002), Wagstaff và c ng s (2003), Linnemayr và c ng s (2008), Kamiya

(2011)ăc ngăđƣăchoăth y tr càng l n thì càng d suyădinhăd ng nên gi thuy t 1 sauăđơyăđ c xây d ngăđ ki măđ nh v năđ trên:

Gi thuy t 1: Tu iăcƠngăt ngăthìătr em càng d b suyădinhăd ng

H u h t các nghiên c uătrongăvƠăngoƠiăn căđ uăch aăchoăth yăđ c s khác

bi t v suyădinhăd ng gi a nam và n (riêng ch có nghiên c u c a Wagstaff và

c ng s (2003) là cho th yănamăcóăxuăh ng d b suyădinhăd ngăh năn ),ădoăđóă

nghiên c u s ti n hành ki măđ nh v năđ trên d a vào gi thuy t 2 sau:

Gi thuy t 2: Tình tr ng suy dinh d ng là khác nhau gi a bé trai và bé gái

Nghiên c u th c nghi m c a Madzingira (1995), Sahn và Stifel (2002),

Kamiyaă(2011),ăThangăvsăPopkină(2003)ăđƣăchoăth y tr s ng thành th ít b suy dinhăd ngăh nătr nông thôn Lý gi i cho hi n tr ng này là b i tr em s ng

thành th th ngăđ c ti p c n v i các ti n ích t tăh nătr em nông thôn, bên c nh

đó, thu nh păbìnhăquơnăđ uăng i thành th c ngăcaoăh nănôngăthônădoăđóămƠătr emă c ngă đ că ch mă sócă t tă h n.ă ki m tra v nă đ trên, nghiên c u ti n hành

ki măđ nh gi thuy t 3 d iăđơy:

Gi thuy t 3: Tr em s ng khu v c thành th ít b suyădinhăd ngăh nătr em s ng

nông thôn

Nghiên c u c a Adeladza (2009), Kamiya (2011), Thang vs Popkin (2003)

đƣăchoăth y tr em dân t c thi u s th ng s ng khu v c kém v c ăs h t ng,

đi u ki n kinh t xã h i,ăch măsócăs c kh eăc ngăkémănênăs d b suyădinhăd ng

Nghiên c u ti n hành ki măđ nh v năđ trên d a vào gi thuy t 4 sauăđơy:

Gi thuy t 4: Tr em dân t c Kinh ít b suyădinhăd ngăh nătr em dân t c khác

Tr s ng trong m t h giaăđìnhăcóăđi u ki n kinh t t t s đ căch măsócăt t

h n,ăcóăđi u ki n ti p c n v i nhi u ngu n th c ph m, nhi u ch tădinhăd ng, nhi u

d ch v y t doă đóă s ít b suyă dinhă d ngă h n.ă M t lo t các nghiên c u th c

nghi măđƣăchoăth yăđi uăđóănh :ăChristiaensenăvƠăAldermană(2004),ăDavidăvƠăc ng

s (2004), Kamiya (2011), Das và Sahoo (2011), Thang vs Popkin (2003), Wagstaff

và c ng s (2003) Nghiên c uăc ngăs ti n hành ki măđ nh v năđ trên d a vào gi

thuy t 5 sauăđơy:

Gi thuy t 5: Tr em s ngătrongăgiaăđìnhăcóăđi u ki n kinh t khá gi thì ít b suy dinhăd ngăh n

Tr có ít anh, ch , em nh tu i s ng chung s d cóăđ c s ch măsócăt tăh nă

t cácăthƠnhăviênătrongăgiaăđìnhănênătìnhătr ngădinhăd ng c a tr c ngăs t tăh n.ă

Các nghiên c u c a Madzingira (1995), Sahn và Stifel (2002), Linnemayr và c ng

s (2008)ăđƣăchoăth y s tr trongăgiaăđìnhăcƠngăt ngăs tácăđ ng tiêu c căđ n tình

tr ngădinhăd ng c a tr , khi n tr d b suyădinhăd ngăh n.ăGi thuy t 6 sauăđơyă

đ c xây d ngăđ ki măđ nh cho v năđ nêu trên:

Gi thuy t 6: Tr em s ngătrongăgiaăđìnhăcóăs l ng tr d i 5 tu i càng nhi u thì

càng d b suyădinhăd ng

Trìnhăđ h c v n c aăng iăcha,ăng i m càng cao thì kh n ngăti p thu và

v n d ng các ki n th c sinh s n,ăch măsóc tr càng t t,ăh năn a, nh ngăng i có trìnhăđ h c v n cao s có vi c làm t tăh n,ăthuănh păcaoăh n,ăt t c nh ng y u t

trên s góp ph n cài thi n s c kh e c a tr , h n ch tình tr ngăsuyădinhăd ng V

m t nghiên c u th c nghi m thì h u h t các tác gi đ uăđ ng tình v iăquanăđi m trênă nh ă Madzingiraă (1995),ă Desaiă vƠă Alvaă (1998),ă Sahnă vƠă Stifelă (2002),ă

Christiaensen và Alderman (2004), Rayhan và Khan (2006), Linnemayr và c ng s (2008), Adeladza (2009), Kamiya (2011), Wagstaff và c ng s (2003), doă đó,

nghiên c u s ti n hành ki măđ nh hai gi thuy t 7, 8 d iăđơyăchoăv năđ trên:

Gi thuy t 7: Trìnhăđ h c v n c aăng i cha càng cao thì tr càng ít b suy dinh

d ng

Gi thuy t 8: Trìnhăđ h c v n c aăng i m càng cao thì tr càng ít b suy dinh

d ng

Tr s ng trong m t c ngăđ ng t tăth ngăđ căch măsócăt tăh nănênătìnhă

tr ngădinhăd ng c a tr c ngăđ c c i thi n Các nghiên c uăth ng s d ng các tiêuăchíăn c s ch, nhà v sinhăđ t chu n,ăthôngătin…ăđ ph n ánh y u t c ngăđ ng

nh ăSahnăvƠăStifelă(2002), David và c ng s (2004), Kamiya (2011), Wagstaff và

c ng s (2003)ădoăđóăgi thuy t 9 sauăđ c xây d ngăđ ki măđ nh cho v năđ trên:

Gi thuy t 9: Tr emăđ c s d ngăn c s ch và nhà v sinhăđ t chu n s ít b suy dinhăd ngăh n

H u h t các nghiên c uăđ u cho th y tr s ng nh ng vùng khác nhau thì có

m căđ suyădinhăd ng khác nhau Lý gi i cho v năđ này là b i vì các vùng có

đi u ki n khí h u, kinh t xã h i…ăkhácănhauănênăs tácăđ ng khác nhau lên s c

kh e c a tr Nghiên c u s ti n hành ki măđ nh gi thuy t 10 d iăđơyăđ làm rõ

thêm cho v năđ trên:

Gi thuy t 10: Tr em các vùng khác nhau thì có kh n ngăb suyădinhăd ng

khác nhau

3.2 D LI U NGHIÊN C U

D li u s d ng trong nghiên c uănƠyăđ c trích xu t t b d li u c a cu c

đi uătraăđánhăgiá các m c tiêu v tr em và ph n Vi tăNamă(MICS)ăn mă2011ă

do T ng c c Th ng kê th c hi n v i s h tr c a Qu Nhiăđ ng Liên h p qu c

(UNICEF) và Qu Dân s Liên h p qu că(UNFPA).ăMICSălƠăch ngătrìnhăđi u tra

h giaăđìnhătoƠnăc uăđ c UNICEF xây d ng Vi tăNamăMICSăđ c th c hi n

nh m cung c p các thông tin m i nh t ph c v vi căđánhăgiáăth c tr ng ph n và

tr emăc ngănh ăcungăc p các s li u c n thi tăđ Vi t Nam giám sát quá trình th c

hi n các M c tiêu Phát tri n Thiên niên k (MDGs) và các côngă c qu c t khác

Bên c nh các ch tiêu v nhân tr c h c,ădinhăd ng, s c kh e sinh s n MICS còn

cung c p m t s thông tin v các y u t kinh t xã h i đ giúp cho vi căxácăđ nh các

nhóm d b t năth ng,ăb tăbìnhăđ ng nh mălƠmăc ăs cho vi c xây d ng chính sách

(T ng c c Th ng kê, 2011)

MICSăđ c ti năhƠnhăđi u tra 6 vùng trên c n că( ng b ng sông H ng,

Trung du và mi n núi phía B c, B c Trung b và Duyên h i mi n Trung, Tây

Nguyên,ă ôngăNamăB ,ă ng b ng sông C u Long) V i 100 c m m i vùng, m c

tiêu s m u trong cu căđi u tra ph i là 12.000 h (6 vùng x 100 c m x 20 h / c m),

tuy nhiên, ch có 11.614 h giaăđìnhăđ c ph ng v n thành công Trong s các h

đ c ph ng v n thì có 3.729 tr emăd i 5 tu iăđ c li t kê ra Tuy nhiên, do m t

s tr không hoàn thành b ng câu h iăc ngănh ăthi u thông tin v m t s bi n gi i

thích trong mô hình h i quy nên m uăđi uătraăđ c s d ng trong nghiên c u này

ch bao g m 3.087 quan sát

3.3 QUY TRÌNH NGHIÊN C U VÀ PHÂN TÍCH D LI U

3.3.1 Quy trình nghiên c u

Nh măđ tăđ c m c tiêu nghiên c uăđƣăđ ra, tác gi ti n hành tìm hi u các

lý thuy t, khái ni măliênăquanăđ n v năđ nghiên c uănh ăkháiăni măsuyădinhăd ng

tr em, cách th căđoăl ng m căđ suyădinhăd ng tr em, nh ng y u t s tácăđ ng

đ n tình tr ngăsuyădinhăd ng tr em Tác gi c ngăthamăkh o các nghiên c u trongăvƠăngoƠiăn căcóăliênăquanăđ năđ tƠiăđ cóăđ c cái nhìn t ng quan v v năđ

mà mình nghiên c u D a trên k t qu nghiên c u các tài li u trên, tác gi ti n hành xây d ng mô hình nghiên c u v các y u t kinh t xã h iătácăđ ngăđ n tình tr ng suyădinhăd ng tr emăvƠăđ xu t các gi thuy t v chi uăh ngătácăđ ng c a các

y u t nƠy.ă ki măđ nh các gi thuy t nghiên c uăvƠăđoăl ng m căđ nhăh ng

c a các y u t đ n tình tr ngăsuyădinhăd ng tr em, tác gi ti n hành l c d li u

r i s d ng phân tích h i quy Logistic đaăbi năđ căl ngătácăđ ng c a t ng y u

t lên xác su t b suyă dinhăd ng tr Bên c nhăđó,ă đ đoăl ngătácăđ ng c a

nh ng y u t lên các ch s nhân tr c h c c a tr (ph n ánh tình tr ng s c kh e c a

tr ) nghiên c u s ti n hành h i quy tuy nătínhăđaăbi n (OLS) K t qu phân tích, x

lý d li uăthuăđ c s lƠăc năc đ tác gi đ xu t các khuy n ngh , gi i pháp liên quanăđ n tình tr ngăsuyădinhăd ng tr em Quy trình c a nghiên c uăđ c tác gi

th hi n qua hình 3.1:

B c 1: Mã hóa d li u thu th păđ c, ti n hành sàng l c, lo i b các quan

sát b khi m khuy t ho c giá tr d bi tăđ cóăđ c m t m u nghiên c u bao g m

các quan sát ít sai bi t v i nhau

B c 2: Th c hi n th ng kê mô t đ bi tăđ căkhuynhăh ngătrungătơm,ăđ

phân tán, hình d ng c a d li u thu th păđ c Ph n th ng kê mô t c ngăgiúpătaăcóăđ căcáiănhìnăs ăb v tình tr ng tr em suy dinhăd ng trong m u nghiên c u,

t l tr emăsuyădinhăd ng v i gi i tính, dân t c khác nhau, sinh s ng các vùng khácănhau…

B c 3: Th c hi n phân tích h i quy Logistic đaăbi n và h i quy tuy n tính đaăbi nă(OLS).ăTuyănhiên,ăđ i v i d li u chéo thì mu n cho các h s h i quy c a căl ng này là không ch ch và hi u qu thì mô hình c n th a mãn m t s gi

đ nh quan tr ngănh :ăkhôngăcóăđaăc ng tuy n, ph năd ăcóăphơnăph i chu n, giá tr

k v ng c a sai s b ng b ngăkhôngăvƠăph ngăsaiăkhôngăđ i V i s quan sát trong

m u l n ta có th b qua gi đ nh ph năd ăcóăphơnăph i chu n tuy nhiên c n ki m

tra và kh c ph c v năđ đaăc ng tuy n, hi năt ngăph ngăsaiăthayăđ i n u chúng

x yăra.ă gi i quy t các v năđ trên ta s d ng các k thu t sau:

 Th nh t, s d ng ma tr n h s t ngăquanăvƠănhơnăt phóngăđ iăph ngăsaiăVIFăđ d đoánăkh n ngămôăhìnhăb đaăc ng tuy n N u nhân t phóng

đ iăph ngăsaiăVIFă>ă10ăho c h s t ngăquanăc a m t c p bi nănƠoăđóăl n

h nă 0.8ă thìă taă nghiă ng hi nă t ngă đaă c ng tuy n s gây ra nhă h ng

nghiêm tr ng cho k t qu căl ng.ă kh c ph c v năđ đaăc ng tuy n ta

có th thay bi n b nghi ng gơyăraăđaăc ng tuy n nghiêm tr ng b ng bi n

khác ho c b bi nănƠyăđi

 Th hai, do nghiên c u s d ng d li u chéo, kh n ngăb ph ngăsaiăthay

đ i có th x y ra nên ta s d ngăRobustăStandardăErrorsăđ kh c ph c hi n

t ng này

 Cu i cùng, s d ng F-testăđ ki măđ nh s phù h p c a mô hình và t-testăđ

ki măđ nh m căỦăngh aăc a t ng h s h i quy D a trên k t qu ki măđ nh,

đ aăraăk t lu n cho các gi thuy t nghiên c uăc ngănh ăm căđ nhăh ng

c a các y u t kinh t xã h iăđ n tình tr ngăsuyădinhăd ng tr em

CH NG 4: K T QU NGHIÊN C U 4.1 T NG QUAN V TÌNH TR NG TR SUY DINH D NG

K t qu th ngăkêăhƠngăn măc a Vi nădinhăd ng qu c gia cho th y t l suy dinhăd ng th th p còi và th nh cân tr emăd i 5 tu iătrongăcácăn măquaălƠă

liên t c gi m,ăbìnhăquơnăgiaiăđo nă2007ăđ n 2014 t l tr suyădinhăd ng th th p

còi gi mă4.3%/ăn măvƠăt l tr suyădinhăd ng th nh cân gi mă5.3%/ăn m.ăTheo

s li u th ng kê c a Vi nădinhăd ng qu căgiaă(2014),ăsuyădinhăd ng th nh cân

đ c chia làm 3 c păđ và n u tr b suyădinhăd ng th nh cơnăthìăđaăph n b suy dinhăd ng c păđ I (13.2% trong t ng s 14.5% tr b suyădinhăd ng th nh cơn).ăT ng t , v i 2 c păđ tình tr ngăsuyădinhăd ng th th păcòiăthìăđaăph n tr

c ngă b suyă dinhă d ng c pă đ I (15.2% trong t ng s 24.9% tr b suy dinh

Ngu n: Vi n dinh d ng Qu c gia

Theo Vi nă dinhă d ng qu c gia (2014), t l suy dinh d ng c a tr em đangăs ng khu v c Tây Nguyên là cao nh t, x p th nhì là khu v c Trung du và

mi n núi phía B c (c v suyădinhăd ng th th p còi l năsuyădinhăd ng th nh cơn),ăvùngă ôngăNamăB có t l tr suyădinhăd ng th p nh t trong 6 vùng và k

đ nălƠăvùngă ng b ng sông H ng Trong 63 t nh thành thì các t nhănh ăKonăTum,ă

Gia Lai, Lai Châu, Hà Giang hi năđangăcóăt l tr emăsuyădinhăd ng thu c nhóm

cao nh t c n c, các thành ph tr c thu căTrungă ngănh ăTP.ăH Chí Minh, Hà

N i,ă ƠăN ng, H i Phòng là nhóm có t l tr duyădinhăd ng th p nh t

B ng 4.2: T l suy dinh d ng tr em theo vùng

Suy dinh d ng th

nh cân

Suy dinh d ng th

th p còi Chung I II III Chung I II

Ngu n: Vi n dinh d ng Qu c gia

Hình 4.1: T l suy dinh d ng tr em theo vùng