CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG SINH LỜI CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM

Trongăđi uăki năth ătr ngăngơnăhƠngă c nhătranhăngƠyăcƠngăkh căli t,ăvi căNHTMăkhôngăng ngăgiaăt ngăkh ăn ngăsinhă l i,ăhayănóiăcáchăkhácăgiaăt ngăl iănhu n,ăth ăhi năs ăgiaăt ngăv ăhi u

NGUY NăPH MăNHÃăTRÚC

THÀNHăPH ăH ăCHệăMINHăậ 2015

NGUY NăPH MăNHÃăTRÚC

Chuyên ngành: Tài chính ậ Ngân hàng

Mƣăs : 60340201

NG IăH NGăD NăKHOAăH C:

PGS.TS.ăPH MăV NăN NG

THÀNHăPH ăH ăCHệăMINHăậ 2015

L I CAMă OAN

Tôiăxinăcamăđoanălu năv n th căs : “Các nhân t nh h ng đ n kh n ng

sinh l i c a các ngân hàng th ng m i Vi t Nam” là k t qu c a quá trình h c t p,

nghiên c u khoa h căđ c l p và làm vi c v i tinh th n nghiêm túc

Các s li u s d ng trong lu năv nănƠyăđ c thu th p t báo cáo tài chính

x lý trung th c và khách quan

Tác gi : Nguy n Ph m Nhã Trúc

M CăL C

Trang ph bìa i

L iăcamăđoan ii

M c l c iii

Danh m c các ký hi u, các ch vi t t t vi

Danh m c các b ng vii

Danh m c các hình v ,ăđ th viii

L I M U 1

Xácăđ nh v năđ nghiên c u 1

M c tiêu nghiên c u 3

iăt ng nghiên c u 3

Ph m v nghiên c u 3

Ph ngăphápănghiênăc u 3

ụăngh aăth c ti n c a lu năv n 4

K t c u ph n n i dung c a lu năv n 5

CH NGă1:ăC ăS LÝ THUY T V KH N NGăSINHăL I C A NHTM 6

1.1 T ng quan v Ngân hàng th ngăm i 6

Khái ni m v NgơnăhƠngăth ngăm i 6

Ch căn ngăc aăNgơnăhƠngăth ngăm i trong n n kinh t 6

1.2 Kh n ngăsinhăl i c aăNgơnăhƠngăth ngăm i 8

1.3 Các nhân t nhăh ngăđ n kh n ngăsinhăl i 10

Nhóm các nhân t thu c v ngân hàng 10

Nhóm nhân t thu c ngành 11

Nhóm nhân t thu c v kinh t v ămô 12

1.4 Các nghiên c uătr căđơyăv kh n ngăsinhăl i c aăNgơnăhƠngăth ngăm i 13 1.5 K t lu năch ngă1 22

CH NGă2:ăTH C TR NG KH N NGăSINHăL I C A CÁC NGÂN HÀNG

TH NGăM I VI T NAM 23

2.1 S ăl c v tình hình kinh t Vi t Nam 23

2.2 Gi i thi u v NgơnăhƠngăth ngăm i Vi t Nam 25

S l ngăNgơnăhƠngăth ngăm i 26

Qui mô t ng tài s n và v năđi u l 28

Tình hình ho tăđ ng tín d ng: 29

T l n x u 30

2.3 Th c tr ng kh n ngăsinhăl i c a NHTM Vi t Nam 33

2.4 Th c tr ng ROA và ROE gi a kh iăngơnăhƠngăth ngăm iănhƠăn c và kh iăngơnăhƠngăth ngăm i c ph n 35

2.5 K t lu năch ngă2 39

CH NGă 3:ă PHÂNă TệCHă CÁCă NHÂNă T NHă H NGă N KH N NGă SINH L I T I CÁC NHTM VI T NAM 40

3.1 Mô hình nghiên c u 40

K v ngătácăđ ng c a các bi n: 43

3.2 M u d li u 45

3.3 K t qu nghiên c u 50

3.4 Th o lu n k t qu nghiên c u 52

Th o lu nătácăđ ng c a nhóm các nhân t thu c v ngơnăhƠngăđ n kh n ngă sinh l i c a NHTM 52

K t qu nh n d ngătácăđ ng c a nhân t ngƠnhăđ n kh n ngăsinhăl i c a NHTM 54

Th o lu nătácăđ ng c a nhóm các nhân t thu c v kinh t v ămôăđ n kh n ngă sinh l i c a NHTM 54

3.5 K t lu năch ngă3 55

CH NGă4:ăK T LU NăVÀă XU T CÁC GI I PHÁP NÂNG CAO KH N NGăSINHăL I C A CÁC NHTM VI T NAM 57

4.1 K t lu n 57

4.2 nhăh ng phát tri n c a NHTM t i Vi t Nam 58

4.3 Cácăđ xu t v nâng cao kh n ngăsinhăl i cho các NHTM t i Vi t Nam 60

4.4 M t s ki n ngh v i Chính Ph vƠăNgơnăhƠngăNhƠăn c 61

Ki n ngh v i Chính Ph 61

Ki n ngh đ i v i NHNN 62

4.5 H n ch c a nghiên c uăvƠăđ xu t cho nghiên c u sau 64

K t lu n chung: 65

Tài li u tham kh o 67

Ph l c: B ng d li u các bi năđ c s d ngătrongăđ tài 69

D anhăm căcácăkỦăhi u,ăcácăch ăvi tăt t

Danhăm căcácăb ng

B ng 2.1: L măphát,ăt ngătr ng kinh t ,ăđ uăt ătr c ti p t n c ngoài ròng/GDP

(%), 2002-2013 24

B ng 2.2: S l ng NHTMăn mă2013 26

B ng 2.3: Qui mô t ng tài s n và v n đi u l c a các NHTM n mă2013 và m căt ngă gi m so v iăn mă2012 (đ năv tính: t đ ng) 29

B ng 2.4: T c đ t ngătr ng tín d ng c a NHTM Vi tăNamăgiaiăđo n 2002-2013 30

B ng 2.5: T l n x u c aăNHTMătrongăgiaiăđo n 2005-2013 32

B ng 2.6: Giá tr trung bình ROA và ROE, 2002-2013 34

B ng 2.7: S khác nhau v ROA và ROE gi aăNHTMănhƠăn c và NHTM c ph n 35

B ng 3.1:ăDanhăsáchăcácăNHTMătrongăn căđ căs ăd ngătrongănghiênăc uănƠy 45

B ng 3.2:ăMôăt ăth ngăkêăc aăd ăli uăcácăbi n 48

B ng 3.3: H s t ngăquanăgi a các bi năđ c s d ng nghiên c u 49

B ng 3.4: Các nhân t tácăđ ngăđ n ROA 51

B ng 3.5: Các nhân t tácăđ ngăđ n ROE 52

Danhăm căcácăhìnhăv ,ăđ ăth

Hình 2.1: L măphát,ăt ngătr ng kinh t ,ăđ uăt ătr c ti p t n c ngoài ròng/GDP

(%), 2002-2013 19Hình 2.2: ROA và ROE, 2002-2013 29Hình 2.3: ROA c a kh iăNHTMănhƠăn c và kh i NHTM c ph n, 2002-2013 31

Hình 2.4: ROE c a kh iăNHTMănhƠăn c và kh i NHTM c ph n, 2002-2013 32

L I M ă U Xácăđ nhăv năđ ănghiênăc u

thành công t n n kinh t t p trung bao c p sang n n kinh t th tr ng, v i s tham

gia nhi uăh năc aănhƠăđ uăt ăt ănhơnăvƠănhƠăđ uăt ăn c ngoài N n kinh t Vi t Namăđ c xem là m t con r ngăđangăbayălênă khu v că ôngăNamăÁ,ăv i t căđ

t ngătr ngăGDPăhƠngăn măr t năt ng, ch sau Trung Qu c khu v c châu Á

Thành t u v kinh t này có s đóngăgópăquanătr ng c a h th ng ngơnăhƠngăth ngă

m i (NHTM) Vi t Nam, b i h th ng ngân hàng là kênh trung chuy n ngu n v n nhàn r i sang ngu n v năđ uăt ăV i ch căn ngătrungăgianătínăd ng, nghi p v huy

đ ng v n,ăchoăvayăvƠăđ uăt ăc aăNHTMăđƣăgópăph n t o l i ích cho t t c các bên thamăgia,ăvƠăthúcăđ y s l uăthôngăhƠngăhóaăthôngăquaăcácăd ch v thanh toán c a

NHTM S kh e m nh c a h th ng ngơnă hƠngă th ngă m iă (NHTM)ă th ng có

t ngăquanăch t ch v i s kh e m nh c a n n kinh t

Chính ph Vi tă Namă đƣă th c hi n nhi u c iă cáchă đ i v i h th ng ngân hàng

th ngăm i (NHTM) Vi t Nam trong hai th p k qua Nh ng c i cách này nh m gia

t ngăm căđ c nh tranh trên th tr ngăngơnăhƠngăđ c i thi n hi u qu ho tăđ ng

c a các NHTM C i cách ngân hàng nhìn chung t p trung vào các v năđ sau Th

nh t là n i l ng nh ng ràng bu c v ho tăđ ngăđ i v iăchiănhánhăngơnăhƠngăn c

ngoài Th hai là t o hành lang pháp lý1đ thu hút các t ch c tín d ngăn c ngoài

đ n t cácăn c phát tri năđ uăt ăvƠoăcácăNHTMătrongăn c Vi t Nam nh m t o

c ăh i cho các ngân hàng này h c h i công ngh ngân hàng và cách qu n lý t các

t ch c tín d ngăn c ngoài này Ba là gia t ngăn ngăl c tài chính c a các NHTM

Vi t Nam b ng vi c yêu c uăgiaăt ngăm c v năphápăđ nh và t l an toàn v n CAR2

1

Lu t các t ch c tín d ng Vi t Nam có hi u l c t n mă2011ăăthayăth Lu t các t ch c tín d ngăn mă1997

2 M c v năphápăđ nhăđ c yêu c u là 1000 t đ ngăvƠoăn mă2008,ănh ngă3000ăt đ ngăvƠoăn mă2010,ăt l

an toán v năCARăđ căt ngăt 8%ăn mă2005ălênă9%ăvƠoăn mă2010

B n là c ph n hóa các NHTM nhƠăn c nh ngăv n gi l i v nănhƠăn c là 51% t i

các ngân hàng này

NgoƠiăraăxuăh ngăh iănh păqu căt ăvƠ t ădoăhóaătƠiăchính trongăth păk ăqua càng

làm cho c nhătranhăc aăcácăNHTMăVi tăNamăđangăngƠyăcƠngătr ănênăgayăg tăvƠă

kh cănghi t.ăSauăkhiăgiaănh păWTO n mă2007, NHTM Vi tăNamăđƣăth ăhi nănhi uă

s ăy uăkémăc aămìnhănh :ăn ngăl cătƠiăchínhăth p,ăs căc nhătranhăch aăcao,ăn ngă

nƠyăđ căth ăhi nărõăquaăm căđ ă nhăh ngăb iăcu căkh ngăho ngătƠiăchínhătoàn

c uăn mă2008 vƠăcu căsuyăthoáiăkinhăt ătoƠnăc uăn mă2009.ăVíăd ănh ăn năkinhăt ă

Vi tăNamăph iăđ iăm tăv iăl măphátăcao trongănh ngăn mănƠy, nênăchínhăph ăVi tăNamăth căhi năth tăch tăti năt ,ăd năđ nălƣiăsu t huyăđ ngăvƠălƣiăsu tăchoăvayăt ngă

cao Lƣiăsu tăt ngăcaoăkhi năchoănhi uădoanhănghi păkhóăkh năvƠăm tăkh ăn ngăchiă

tr , làm cácăkho năn ăx uăt ngăcao,ăvƠăsauăđó lƠmăt ngăr iăroăchoăcácăNHTM.ăS ă

đ cămangăraăl uăthôngătr ăthƠnhăkho năti năvôăích,ălƠmăt ngăchiăphíăvƠă nhăh ngă

đ năkh ăn ngăsinhăl iăc aăNHTMăVi tăNam Trongăđi uăki năth ătr ngăngơnăhƠngă

c nhătranhăngƠyăcƠngăkh căli t,ăvi căNHTMăkhôngăng ngăgiaăt ngăkh ăn ngăsinhă

l i,ăhayănóiăcáchăkhácăgiaăt ngăl iănhu n,ăth ăhi năs ăgiaăt ngăv ăhi uăqu ăho tăđ ngăkinhădoanhăc aăngơnăhƠng,ăgiaăt ngăkh n ngăc nhătranhăc aăNHTM,ăt oăni mătină

c aăkháchăhƠngăvƠănhƠăđ uăt ăvƠoăNHTM,ăvƠăđi uănƠyăt oăđƠănơngăcaoăl iănhu nă

c aăNHTMăh năn a

Xu tăphátăt ăth cătr ngătrên,ălu năv n ch năđ tài “Các nhân t nh h ng đ n kh

n ng sinh l i c a các ngân hàng th ng m i Vi t Nam” nh mă đóngă gópă thêmă

nh ngăhi uăbi tăsơuăs căv ăcácănhơnătácăđ ngăđ măkh ăn ngăsinhăl iăc aăcácăNHTMătrongăn căt iăVi tăNamătrongăgiaiăđo nă2002-2013

3

Theo báo cáo c N H N N c Vi N

M cătiêuănghiênăc u

Lu năv năth căhi năv iăcácăm cătiêuăc ăth ăsau:ă

- Tìmă hi uă th că tr ngă kh ă n ngă sinhă l iă c aă cácă NHTMă trongă n că ă Vi tă

Nam

- Xácăđ nh cácănhơnăt ă nhăh ngăđ năs ăbi năđ ngăc aăkh ăn ngăsinhăl iăc aă

h ăth ngăNHTMătrongăn căVi tăNam

- Phơnătíchăcácănhơnăt ăđ ălƠmăc ăs ăđ ăxu tăcácăchínhăsáchăchoăcácălƣnhăđ oă

ngơnăhƠngănh măth căhi năkh ăn ngăsinhăl iăc aăcácăNHTM

iăt ngănghiênăc u

iăt ngănghiênăc u baoăg m:ăkh ăn ngăsinhăl iăc ăth ălƠăROAăvƠăROEăc aăcácăNHTMăVi tăNam.ăTrongăđó,ăcácănhơnăt ătácăđ ngăđ năkh ăn ngăsinhăl iăđ căchiaăthƠnhă3ănhómălƠăcácănhơnăt ăv ămô,ănhơnăt ngƠnhăvƠănhơnăt ăviămôăc aăt ngăngơnă

hàng

Ph măv ănghiênăc u

Lu năv nănghiênăc uăv kh ăn ngăsinhăl iăc aăcácăNHTMătrongăn căt iăVi tănamătrongăgiaiăđo năt ăn mă2002ăđ nă2013.ăC ăth ,ătheoăbáoăcáoăc aăNgơnăHƠngăNhƠă

N căVi tăNamă(n mă2012,ătrangă23), h ăth ngăNHTMătrongăn căc aăVi tăNamă

g mă5ăNHTMănhƠăn căvƠă34ăNHTMăc ăph n.ăTuyănhiên,ădoăh năch ăv ăd ăli uăthuăth pănênălu năv năch ăt pătrungăvƠoăNHTMătrongăn că ăVi tăNamătrongăgiaiă

đo nă2002-2013 do không th ăthuăth păđ căs ăli uăc aăcácăngơnăhƠngăliên doanh vƠăngơnăhƠngăn căngoƠi.ăM uăd ăli uăs ăd ngăg mă28ăngơnăhƠngăth ngăm iătrong

n cătrongăn căbaoăg mă5ăNHTMNNăvƠă23ăNHTMCP.ăChiăti tăv ădanhăsáchăcácăngơnăhƠngăvƠăd ăli uăthuăth pătrìnhăbƠyăc ăth ă ăch ngă3ăc aălu năv n.ă

Ph ngăphápănghiênăc u

- Ph ngăphápănghiênăc u mô t : D a trên các s li u th ng kê thông qua thu

th p d li u có s n, ti n hành l p b ng bi u, bi uăđ soăsánhăvƠăđánhăgiáăn i

dung c n t p trung nghiên c u

- Ph ngă phápă đ nhă l ng: D a trên mô hình nghiên c uă đ c xây d ng,

nghiên c u ti n hành ki măđ nh s phù h p c a mô hình h iăquyăvƠăxácăđ nh

các nhân t nhăh ng và m căđ nhăh ngăđ n kh n ngăsinhăl i c a các

NHTM Vi t Nam

C th lu n v n đoă l ngă kh ă n ngă sinhă l iă c aă c aă NHTMă trongă n că t iă Vi tăNamăb ngăl iănhu nătrênăm tăđ năv ătƠiăs nă(ROA:ăreturnăonăassets)ăvƠăl iănhu nătrênăm tăđ ngăv năch ăs ăh uă(ROE:ăreturnăonăequity).ă ătìmăhi uătácăđ ngăc aănhómăcácănhơnăt ăthu căv ăngơnăhƠngă(quyămôăngơnăhƠng,ăchiăphíăho tăđ ngăc aăngơnăhƠng,ăt ătr ngăchoăvayăsoăv iăt ngătƠiăs n,ăv năngơnăhƠng),ănhómăcácănhơnăt ăthu că v ă ngƠnhă (lo iă ngơnă hƠng),ă vƠă nhómă nhơnă t ă v ă môă (l mă phát,ă m că t ngă

tr ngăt ngă s năph măqu căn i,ă doanhă s ăgiaoăd chătrênăth ătr ngăch ngăkhoánă

Vi tăNam)ăđ năkh ăn ngăsinhăl iăc aăcácăNHTMătrongăn că ăVi t Nam trong giai

đo nă2002-2013, lu năv n s ăd ngămôăhìnhăh iăquyătuy nătínhăđ ă căl ngăs ăbi nă

đ ngăc aăbi năkh ăn ngăsinhăl iăc aăngơnăhƠngă(ngh aălƠăROAăvƠăROEălƠăbi năph ăthu c)ăb iănhómăcácăbi năđ căl p,ăg măcácăbi năthu căv ăngơnăhƠngă(quyămôăngơnă

(l măphát,ăt ngătr ngăGDP,ădoanhăs ăgiaoăd chătrênăth ătr ngăch ngăkhoán)

ụăngh aăth căti năc aălu năv n

Lu năv năxácăđ nhăcácănhơnăt ălƠmăt ngăhayălƠmăgi măkh ăn ngăsinhăl iăc aăcácă

NHTM này K tăqu ăthuăđ căv cácănhơnăt ă nhăh ngăđ năkh ăn ngăsinhăl iăt iăcácăNHTMătrongăn căt iăVi tăNam d aătrênăb ăd ăli uătrongăkho ngăth iăgianădƠiăvƠăc pănh tăt ăn mă2002ăđ năn mă2013 s ălƠăkênhăthamăkh oăchoăcácănhƠălƠmăchínhăsáchăc ngănh ăcácălƣnhăđ oăngơnăhƠngăth ngăm iăđ ăraăchínhăsáchăthíchăh păđ ăc iăthi năkh ăn ngăsinhăl iăc aăcácăNHTMătrongăn căt iăVi tăNam

K tăc uăph năn iădungăc aălu năv n

Ch ngă1:ăC ăs lý thuy t v kh n ngăsinhăl i c a c a NHTM

Ch ngă3:ăPhân tích các nhân t nhăh ngăđ n kh n ngăsinhăl i t i các NHTM

Vi t Nam

Ch ngă4: K t lu năvƠăđ xu t các gi i pháp nâng cao kh n ngăsinhăl i c a các

NHTM Vi t Nam

C ăS ăLÝ THUY TăV ăKH ăN NGăSINHăL IăC AăNHTM

Khái ni m v ăNgơnăhƠngăth ngăm i

Theoălu tăcácăt ăch cătínăd ngă(TCTD)ăs ă47/2010/QH12,ă“ngân hàng th ng m i (NHTM) là lo i hình ngân hàng đ c th c hi n t t c các ho t đ ng ngân hàng và các ho t đ ng kinh doanh khác theo quy đ nh c a lu t này nh m m c tiêu l i nhu n Trong đó, ho t đ ng ngân hàng là vi c kinh doanh, cung ng th ng xuyên

m t ho c m t s các nghi p v sau đây:

 Nh n ti n g i

 C p tín d ng;

 Cung ng d ch v thanh toán qua tài kho n”

NHTMăgi ngădoanhănghi pă ăch ălƠăc ngăho tăđ ngăvìăm cătiêuăl iănhu n,ănh ngăkhácănhauă ăch ălƠăNHTMăch uăs ăgiámăsátăc aăngơnăhƠngătrungă ng,ăph iătuơnă

th ăcácăquyăđ nhăv ăt ăanătoƠnădoăngơnăhƠngănhƠăn căquyăđ nhăkhiăkinhădoanh,ăvƠălƠăkênhăđ ăNhƠăn căth căhi năh ătr ăn năkinhăt ăphátătri n

Ch căn ngăc aăNgơnăhƠngăth ngăm iătrongăn năkinhăt

Trongăđi u ki n n n kinh t th tr ng, NHTM th c hi n nhi u ch căn ngăc ăb n

sau:

 Ch căn ngătrungăgianătínăd ng

ơyălƠăch căn ngăđ cătr ngăc aăNHTM, nó cóăỦăngh aăquanătr ngătrongăvi căthúcă

đ yăs ăphátătri năc aăn năkinhăt ăTh căhi năch căn ngănƠy,ăNHTM lƠăc uăn iăgi aă

nh ngăng iăcóăv năd ăth aăvƠănh ngăng iăcóănhuăc uăv ăv n.ăThôngăquaăvi căhuyăđ ngăkhaiăthácăcácăkho n v năt măth iănhƠnăr iăc aăcácăt ch căkinhăt ,ăc ă

quan,ăđoƠnăth ,ăti năti tăki măc aădơnăc ,ầvƠăs ăd ngăchoăvayăngu năv nănƠyăđ ăđápă ngănhuăc uăv năc aăn năkinhăt V iăch căn ngănƠy,ăNHTM v aăđóngăvaiătròălƠăng iăđiăvay,ăv aăđóngăvaiătròălƠăng iăchoăvayăvƠăh ngăl iănhu nălƠăkho nă

c ăcácăbênăthamăgia:ăng iăg iăti năvƠăng iăđiăvay ăChoăvayăluônălƠăho tăđ ngăquanătr ngănh tăc aăNHTM,ănóămangăđ năl iănhu năl nănh tăchoăNHTM Khiăth că

hi năch căn ngălƠmătrungăgianătínăd ng,ăNHTM đƣ ti năhƠnhăđi uăhoƠăv năt ăn iă

th aăđ năn iăthi u,ăkíchăthíchăquáătrìnhăluơnăchuy năv năc aătoƠnăxƣăh iăvƠăthúcăđ yăquáătrìnhătáiăs năxu tăc aăcácădoanhănghi p

 Ch căn ngătrungăgianăthanhătoán

NgơnăhƠngălƠmăch căn ngătrungăgianăthanhătoánăkhiănóăth căhi nătheoăyêuăc uăc aăkháchăhƠngănh ătríchăm tăkho năti nătrênătƠiăkho năti năg iăđ ăthanhătoánăti năhƠngăhóa,ăd chăv ăho cănh păvƠoăm tăkho năti năg iăc aăkháchăhƠngăt ăbánăhƠngăhóaăvƠăcácăkho năthuăkhác

NgơnăhƠngăth căhi năch căn ngătrungăgianăthanhătoánălƠmăchoănóătr ăthƠnhăth ăqu ăchoăkháchăhƠng.ăVi cănh năti năg iăvƠătheoădõiăcácăkho năthuăchiătrênătƠiăkho năti nă

g iăc aăkháchăhƠngălƠmăchoăngơnăhƠngăth căhi năđ căvaiătròătrungăgianăthanhătoán CácăNHTMăcungăc păchoăkháchăhƠngănhi uăph ngăti năthanhătoánăti năl iănh ăséc,ăyănhi măchi,ă yănhi măthu,ăth ărútăti n,ăth ăthanhătoán,ăth ătínăd ngầăTùyătheoănhuăc u,ăkháchăhƠngăcóăth ăch năchoămìnhăph ngăth căthanhătoánăphùăh p.ăNh ăđóămƠăcácăch ăth ăkinhăt ăkhôngăph iăgi ăti nătrongătúi,ămangătheoăti năđ ăg păch ă

n ,ăg păng iăph iăthanhătoánădùă ăg năhayăxaămƠăh ăcóăth ăs ăd ngăm tăph ngă

th cănƠoăđóăđ ăth căhi năcácăkho năthanhătoán.ăDoăv yăcácăch ăth ăkinhăt ăs ăti tă

ki măđ căr tănhi uăchiăphí,ăth iăgian,ăl iăđ măb oăthanhătoánăanătoƠn.ăCh căn ngă

này vô hình chungăđƣăthúcăđ yăl uăthôngăhƠngăhóa,ăđ yănhanhăt căđ ăthanhătoán,ăt că

đ ăl uăchuy năv n,ăt ăđóăgópăph năphátătri năkinhăt

 Ch căn ngăt o ra ti n bút t theo c p s nhân

Ch căn ngăt oăti năđ căth căthiătrênăc ăs ăhaiăch căn ngăkhácăc a NHTM lƠăch că

n ngătínăd ngăvƠăch căn ngăthanhătoán.ăThôngăquaăch căn ngătrungăgianătínăd ng,ăngơnăhƠngăs ăd ngăs ăv năhuyăđ ngăđ căđ ăchoăvay,ăs ăti năchoăvayăraăl iăđ căkháchăhƠngăs ăd ngăđ ămuaăhƠngăhóa,ăthanhătoánăd chăv ătrongăkhiăs ăd ătrênătƠiăkho năti năg iăthanhătoánăc aăkháchăhƠngăv năđ căcoiălƠăm tăb ăph năc aăti năgiaoă

d ch,ăđ căh ăs ăd ngăđ ămuaăhƠngăhóa,ăthanhătoánăd chăv ầăV iăch căn ngănƠy,ă

h ăth ngăNHTMăđƣălƠmăt ngăt ngăph ngăti năthanhătoánătrongăn năkinhăt ,ăđápăngănhuăc uăthanhătoán,ăchiătr ăc aăxƣ h i

 Ch căn ng cungăc păcácăd chăv ătƠiăchínhă

V iăs ăraăđ iăvƠăphátătri năc aăth ătr ngătƠiăchínhăt oăđ uăki năchoăNHTMăđaăd ngăhóaăvi căcungăc păcácăd chăv ătƠiăchínhăchoăth ătr ngăv iăm cătiêuăt iăđaăhóaăthuă

nh păvƠăl iănhu n.ăCácăd chăv ătƠiăchínhămƠăNHTMăcungăc păchoăth ătr ngătƠiăchínhăbaoăg m:ăt ăv nătƠiăchính,ăm iăgi iătƠiăchính,ăd chăv ăngơnăhƠngăđi năt

D chăv ămƠăNHTMăcungăc pămangăl iăngu năthuănhơpăhoaăh ngăvƠăd chăv ăphí,ăgópă

ph nălƠmăt ngădoanhăthuăvƠăl iănhu năchoăngơnăhƠng

S ăchuyênămônăhóaătrongăcácăd chăv ătƠiăchínhăđƣăgiúpăchoăcácăgiaoăd chăc a khách hƠngăđ căth căhi nănhanhăchóng,ăanătoƠnăvƠăhi uăqu ăh n.ăBênăc nhăđó,ăthôngăquaăcácăho tăđ ngăd chăv ăngơnăhƠngăt oăraăc ăch ăđ ăcácăc ăquanăqu n lỦăth căhi năt tă

ch căn ngăki măsoátăth ătr ngăngƠyăcƠngăt tăvƠăhi uăqu ăh n,ăt ăđóăthúcăđ yăth ă

tr ngătƠiăchínhăphátătri nă năđ nhăvƠăb năv ng

1.2 Kh ăn ngăsinhăl i c aăNgơnăhƠngăth ngăm i

Kh n ngăsinhăl i c a ngân hàng là kh n ngăt o ra l i nhu n c a ngân hàng L i

nhu n là m t hình thái bi u hi n c a giá tr th ngăd ,ăt c là ph n giá tr dôi ra ngoài

ti năcông,ădoălaoăđ ng làm thuê t o ra

i uăquanătơmănh tăc aăm tăNHTMăkhiăho tăđ ngătrongăth ătr ngălƠăl iănhu n.ăơyălƠăm tăch ătiêuăkinhăt ăt ngăh p ph năánhăhi uăqu ăc aăquáătrìnhăkinhădoanh,ălƠă

y uă t ă s ngă cònă c aă NHTM.ă NHTMă ch ă t nă t iă vƠă ho tă đ ngă khiă nóă t oă raă l iănhu n,ăn uăNHTMăho tăđ ngăkhôngăcóăhi uăqu ,ăthuăkhôngăđ ăbùăđ păchiăphíăđƣăb ă

nayăc nhătranhădi năraăngƠyăcƠngăgayăg tăvƠăkh căli t,ăvìăv yăl iănhu nălƠăy uăt ăc că

k ăđ ăNHTMăcóăth ăti păt căho tăđ ngăkinhădoanh.ă

l i nhu n trên m tăđ ng tài s n (return on assets: ROA) và l i nhu n trên m tăđ ng

v n (return on equity: ROE) C th ,

Ch ăs ăROAăchoăbi tăc ăbìnhăquơnăm tăđ ngătƠiăs năđ căs ăd ngătrongăquáătrìnhă

s năxu tăkinhădoanhăthìăt oăraăđ căbaoănhi uăđ ngăl iănhu n.ăROAăđ cătínhăb ngă

t ăs ăgi aăl iănhu nătr căthu ăsoăv iăt ngătƠiăs năngơnăhƠng,ănóăph năánhăkh ăn ngăsinhăl iăc aăm tăđ ngătƠiăs n.ă

Ch ăs ăROEăchoăbi tăc ăbìnhăquơnăm tăđ ngăv năđ căđ uăt ăvƠoăquáătrìnhăs năxu tăkinhădoanhăthìăt oăraăđ căbaoănhi uăđ ngăl iănhu n.ăROEăđ cătínhăb ngăt ăs ă

gi aăl iănhu nătr căthu ăvƠăv năch ăs ăh uăc aăngơnăhƠng,ănóăph năánhăkh ăn ngăsinhăl iăc aăv năch ăs ăh u.ă

Doăv yăl iănhu năngơnăhƠngălƠăch ătiêuăđ căquanăt mănh tăđ iăv iăt tăc ăcácăbênăliênăquan,ănh ăc ăquanăqu nălỦăcácăNHTMă(NgơnăHƠngăNhƠăN căVi tăNam),ăch ă

s ăh u ngân hàng,ănhƠăđ uăt ăti măn ng,ăkháchăhƠng

Vi căNHTMăkhôngăng ngăgiaăt ngăkh ăn ngăsinhăl i,ăhayănóiăcáchăkhácăgiaăt ngăl iănhu n,ăth ăhi năs ăgiaăt ngăv ăhi uăqu ăho tăđ ngăkinhădoanhăc aăngơnăhƠng, gia

t ngăkh ăn ngăc nhătranhăc aăNHTM,ăt oăni mătinăc aăkháchăhƠngăvƠănhƠăđ uăt ăvƠoăNHTM,ăvƠăđi uănƠyăt oăđƠănơngăcaoăl iănhu năc aăNHTMăh năn a.ă

1.3 Cácănhơnăt ă nhăh ngăđ năkh ăn ngăsinhăl i

Kh ăn ngăsinhăl iăc aăngơnăhƠngăcóăth ă nhăh ng b iănhi uăy u t ănh : i) nhóm cácănhơnăt ăthu căv ăđ căđi măbênătrongăngơnăhƠng,ănh ăquyămôăngơnăhƠng,ăv năngơnăhƠng,ăchiăphíăphơnăb ăchoăho tăđ ngăngơnăhƠng,ăm căđ ăchoăvay,ăii)ănhómăcácănhơnăt ăthu căv ăngƠnh,ănh ălo iăngơnăhƠng,ăiii)ănhómăcácănhơnăt ăthu căv ăv ămô,

nh ăt ăl ăl măphát,ăt ngătr ngăkinhăt ,ăs ăphátătri năc aăth ătr ngăv n.ăLu năv n xinătrìnhăbƠyăm tăs ănhơnăt ăđ căcácănhƠănghiênăc uăs ăd ngăph ăbi năkhiănghiênă

c uătácăđ ngăđ năkh ăn ngăsinhăl iăc aăngơnăhƠngănh ăsau:

Nhómăcácănhơnăt ăthu căv ăngơnăhàng

QuyămôăngơnăhƠng:ăph năánhăkíchăc ăc aăngơnăhƠng.ăThôngăth ngăquyămôăngơnăhƠngăđ căđoăl ngăb ngăt ngătƠiăs năcóăc aăngơnăhƠng.ăT ngătƠiăs năcóăc aăngơnăhƠngăcƠngăl năthìăcóăngh aălƠăquyămôăngơnăhƠngăcƠngăl n.ăKhiăngơnăhƠngăt ngăquyămôăho tăđ ng,ăthì ngơnăhƠngăcóăth ăt năd ngăđ căh ăt ngă côngă ngh ăthôngătin,ănhơnăl căcóăs n,ăvƠănh ăv yăngơnăhƠngăgi măđ căchiăphíăho tăđ ngătrênăm tăđ năv ătƠiăs năcóăt ngăthêm,ăvƠăk tăqu ălƠăc iăthi năđ căchiăphí.ăTuyănhiên,ăkhiăngơnăhƠngă

t ngăquyămôăquáănhanh,ăthìăcóăth ătrìnhăđ ăqu nălỦăkhôngătheoăk păs ăm ăr ngăquyămô,ăngơnăhƠngăkhôngăgiámăsátăt tădanhăm căchoăvayăvƠăđ uăt ăt ngăthêmănƠy,ăd nă

đ năn ăx uăt ngăho căd ăánăđ uăt ăb ăl ,ănh ăv yălƠmăgi măkh ăn ngăsinhăl iăc aă

ngân hàng

M căchiăphíăho tăđ ngăc aăngơnăhƠng:ăthôngăth ngăđoăl ngăb ngăt ngăt ăs ăc aăchiăphíăho tăđ ng/t ngătƠiăs n.ăChiăphíăho tăđ ngăph năánhăt tăc ăcácăchiăphíăngoƠiăchiăphíătr ăchoălƣiăti năg iămƠăngơnăhƠngădƠnhăchoăvi căduyătrìăvƠăphátătri năho tă

đ ngă ngơnă hƠng,ă baoă g mă chiă phíă choă nhơnă viên, chi phí marketing, và chi phí khácầ.ăT ăs ăchiăphíăho tăđ ng/t ngătƠiăs năth ăhi năkh ăn ngăki măsoátăchiăphíă

c aăcácănhƠăqu nătr ăngơnăhƠngăth ngăm i.ăT ăs ăchiăphíăho tăđ ng/t ngătƠiăs nănƠyăcƠngăcaoăthìăth ăhi năkh ăn ngăki măsoátăchiăphíăc aăngơnăhƠngăcƠngăth p,ăvƠănh ă

v yă nhăh ngăđ năkh ăn ngăsinhăl iăc aăngơnăhƠng

M căchoăvay:ăthôngăth ngăm căchoăvayăđ căđoăl ngăb ngăt ăs ăD ăn ăvay/t ngătƠiăs n.ăTrongăđó,ăd ăn ăchoăvayăbaoăg măd ăn ăchoăvayăc ăng năh năvƠădƠiăh n.ă

Ch ătiêuănƠyăth ăhi năd ăn ăchoăvayăchi măbaoănhiêuăph nătr mătrongăt ngătƠiăs nă

c aăngơnăhƠng.ăT ăs ăD ăn ăvay/t ngătƠiăs năquáăth păthìăth ăhi năngơnăhƠngăkhôngă

d aăvƠoăho tăđ ngăchoăvayătruy năth ngăđ ăt oăraădoanhăthu,ănh ngăt ăs ănƠyăquáăcaoăthìăth ăhi năngơnăhƠngăkhôngăđa d ngădoanhăthu,ăvƠănh ăv yăthìăhƠmăch aăr iăroăcaoăkhiătìnhăhìnhăkinhăt ăkhôngăt tă nhăh ngăđ năkh ăn ngătr ăn ăc aăkháchăhƠng,ăvƠăk tăqu ălƠă nhăh ngăđ năkh ăn ngăsinhăl iăc aăngơnăhƠng

V năngơnăhƠng:ăthôngăth ngăđoăl ngăb ngăt ăs ăv năch ăs ăh u/t ngătƠiăs n.ăL yă1ăchiaăchoăt ăs ănƠyăs ăth ăhi năt ngătƠiăs năc aăngơnăhƠngăg păbaoănhiêuăl năv nă

ch ă s ă h uă c aă ngơnă hƠng.ă Doă v yă t ă l ă nƠyă choă th yă m că đ ă v nă ană toƠnă c aă

l i KháchăhƠngăs ăgiaăt ngăs ătinăt ngăvƠoăngơnăhƠng,ăch năngơnăhƠngăđ ăgiaoă

d chăkhiăngơnăhƠngăcóăquyămôăv năch ăs ăh uăcao.ăK tăqu ălƠăquyămôăv năch ăs ă

h uăcóă nhăh ngăđ năkh ăn ngăsinhăl iăc aăngơnăhƠng

Nhómănhơnăt ăthu căngƠnh

Lo iăngơnăhƠng:ăth ăhi n ngơnăhƠngăthu căkh iăNHTMănhƠăn c,ăho căkh iăNHTMă

c ă ph nă hayă kh iă ngơnă hƠngă liênă doanhă vƠă n că ngoƠi.ă M iă kh iă cóă m tă l iă th ăriêng.ăVíăd ,ăkh iăNHTMănhƠăn căth ngăđ căkháchăhƠngătinăt ngăvìăcóăs ăh ă

tr ,ăkh iăNHTMăăc ăph năthìăcóăl iăth ălƠăbanălƣnhăđ oăvƠănhơnăviênăn ngăđ ngăh nătrongăvi cătìmăki măkháchăhƠngădoăápăl căch ătiêuăl iănhu năyêuăc uăt ănh ngăng iă

ch ăt ănhơn,ăkh iăngơnăhƠngăn căngoƠiăthìăcóăl iăth ăv ătrìnhăđ ăqu nălỦăvƠăcôngăngh ăNh ăv y,ăvi căngơnăhƠngăthu căkh iăNHTMănhƠăn c,ăho căkh iăNHTMăc ă

ph năhayăkh iăngơnăhƠngăliênădoanhăvƠăn căngoƠiăcóăs ăliênăquanăđ năkh ăn ngăsinhăl iăc aăngơnăhƠng

Nhómănhơnăt ăthu căv ăkinhăt ăv ămô

T ăl ăl măphát:ăph năánhăs ăm tăgiáăti năt ădoăcungăti năt ngănhanhăh năc uăti n.ă

L măphátăt ngăcaoătácăđ ngăđ năt tăc ăcácăl nhăv căkinhăt ăậ xƣăh i,ătrongăđóăcóăho tă

đ ngăc aăcácăngơnăhƠngăth ngăm i.ăL măphátăthôngăth ngăđoăl ngăb ngăch ăs ă

t ngăgiáătiêuădùngăhƠngăn măt iăVi tăNam.ăL măphátă nhăh ngăđ năkh ăn ngătr ăn ă

c aăkháchăhƠng,ăđ nălƣiăsu tăngơnăhƠng,ăvƠănh ăv yă nhăh ngăđ năkh ăn ngăsinhă

l iăc aăngơnăhƠng

T căđ ăt ngătr ngăkinhăt :ăthôngăth ngăđoăl ngăb ngăt căđ ăt ngătr ngăt ngă

s năph măqu căn iăhƠngăn mă(GDP:ăGrossăDomesticăProduct).ăM tăn năkinhăt ătangă

tr ngăt tăthôngăth ngăkíchăthíchăđ uăt ăm ăr ngăs năxu tăkinhădoanh,ăvƠănh ăv yănhuăc uăvayăv năgiaăt ng.ăNgoƠiăra,ăn ăx uăthôngăth ngăsuyăgi măkhiăn năkinhăt ă

t ngătr ngăt t.ăVƠăk tăqu ălƠăt căđ ăt ngătr ngăkinhăt ăcóăth ă nhăh ngăđ năkh ă

n ngăsinhăl iăc aăngơnăhƠng

S ăphátătri năc aăth ătr ngăch ngăkhóan:ăthôngăth ngăđ căđoăl ngăb ngăt ăs ă

gi aăgiáătr ăgiaoăd chăbìnhăquơnătrênăth ătr ngăch ngăkhoánăsoăv iăgiáătr ăt ngăs nă

ph măqu căn iăc aăVi tăNamăhƠngăn m.ăKhiăth ătr ngăch ngăkhoánăphátătri n,ănhuă

c uăvayăv năđ uăt ăchoăch ngăkhoánăgiaăt ng.ăNgoƠiăraădanhăm căđ uăt ăvƠoăch ngăkhoánăt iăcácăNHTMăc ngăcóăm căsinhăl iăcao.ăK tăqu ălƠăs ăt ngătr ngăc aăth ă

tr ngăch ngăkhoánăcóăliênăquanăđ năkh ăn ngăsinhăl iăc aăNHTM

1.4 Cácănghiênăc u tr căđơy v ăkh ăn ngăsinhăl iăc a Ngân hƠngăth ngă

m i

Các nghiên c u n c ngoài có liên quan

Nghiên c u v kh n ngăsinhăl i c a các NHTM thu hút s quan tâm c a r t nhi u

h c gi l n nhà qu n tr ngân hàng R t nhi u nghiên c uăđ c th c hi n t i nh ng

qu c gia và kho ng th i gian khác nhau, s d ngăph ngăphápă nghiênăc u khác

nhau và k t qu nghiên c uăc ngăđaăd ng không kém Bhaumik và Dimova (2004)

d ng ch tiêu ROA K t qu nghiên c u cho th y ROA c a ngân hàng nă không

th hi nă xuă h ngă t ng/gi m rõ ràng qua th i gian Tuy nhiên, ROA c a kh i NHTMănhƠăn c th păh năROAăc a kh iăngơnăhƠngăt ănhơn.ăNghiênăc u c a Das,

Nag và Ray (2005) tìm hi uăxuăh ng hi u qu sinh l i c a kh iăNHTMănhƠăn c vƠăt ănhơnăt i n giaiăđo n 1997-2003 K t qu cho th y hi u qu sinh l i c a

c hai kh iăNHTMănhƠăn căvƠăt ănhơnăđ uăt ngăd n qua th iăgian,ătrongăđóăkh i nhƠăn căcaoăh năkh iăt ănhơn.ăDasăvƠăGhoshă(2009)ăc ngănghiênăc u kh n ngă

sinh l i kh n ngăsinhăl i t i NHTM n ,ănh ngătrongăkho ng th i gian khác

nhau (1992-2004) S d ng hi u qu qu sinh l i,ăROAăvƠăROEăđ đoăl ng kh

n ngăsinhăl i c a ngân hàng nă , k t qu tìm th y ROA v ROE nhìn chung th

thayăđ i qua th i gian Nghiên c uăc ngătìmăth y hi u qu sinh l i và kh n ngăsinhă

l i c aăNHTMănhƠăn c t tăh năNHTMăt ănhơn.ăK t qu này gi ng k t qu nghiên

c u c aăDasăvƠăctgă(2005),ănh ngăkhácăBhaumikăvƠăDimovaă(2004)

Cornett, Guo, Khaksari và Tehranian (2010a) so sánh ROA gi aăNHTMănhƠăn c vƠăt ănhơnăt iă16ăn c t iăchơuăÁăgiaiăđo n 1989-2004 K t qu cho th y NHTM nhƠăn c có kh n ngăsinhăl i th păh năNHTMăt ănhơn,ătuyănhiênăkho ng cách l i

nhu n này thu h p d n qua th i gian Trongăgiaiăđo n 1997-2000ă(giaiăđo n kh ng

ho ng tài chính châu Á), m că đ suy gi m ROA c aă NHTMă nhƠă n că caoă h nă

NHTMăt ănhơn.ăLinăvƠăZhangă(2009)ăsoăsánhăROAăvƠăROEăgi a các lo i hình ngân

hàng t i Trung Qu cătrongăgiaiăđo n 1997-2004 K t qu tìmăđ c NHTMCP có ROEăcaoăh năNHTMănhƠăn c,ănh ngăkhôngăcóăs khác bi t v ROA gi a hai kh i

ngân hàng này Iannotta và ctg (2007) so sánh ROA gi aăNHTMănhƠăn căvƠăt ă

nhân t iă15ăn căchơuăÂuăgiaiăđo n 1999-2004 K t qu cho th y kh i NHTM nhà

n c có ROA th păh năkh iăNHTMăt ănhơn

Nghiên c u c a Ariff and Can (2008) nghiênăc uă nhăh ngăc aăcácănhơnăt ăngơnă

hƠngă(quyămô,ăd ăn ăchoăvay,ăch tăl ngăkho năchoăvay,ăv n,ăl iănhu n,ăchiăphíă

ho tă đ ng),ă nhơnă t ă ngƠnhă (lo iă ngơnă hƠng),ă vƠă nhơnă t ă v ă môă (kh ngă ho ngă tài

chính toƠnăc u 2007-2008,ăgiaănh păT ăch căth ngăm iăth ăgi iă(WTO))ăđ năhi uă

qu ăki măsoátăchiăphíăvƠăhi uăqu ăsinhăl iăc aăc aă28ăNHTMăTrungăQu c t ăn mă1995ă đ nă n mă 2004.ă Tácă gi ă s ă d ngă Dataă Envelopmentă Analysisă (DEA) đ ă đoă

l ngăhi uăqu ăki măsoátăchiăphíăvƠăhi uăqu ăsinhăl iăc aăc aăNHTMăTrungăQu c, vƠăs ăd ngămôăhìnhăh iăquyăTobităđ ăh iăquyăbaănhómănhơnăt trênăv iăhi uăqu ă

ki măsoátăchiăphíăvƠăhi uăqu ăsinhăl i Cácătácăgi ănƠyăthuăđ căk tăqu ăr ng NHTM

c ăph năho tăđ ngăhi uăqu ăh năNHTMănhƠăn c;ă nh ngăngơnăhƠngăcóăquyă môătrungăbìnhăthìăho tăđ ngăcóăhi uăqu ăh nănh ngăngơnăhƠngăcóăquyămôănh ăvƠăl n;ădoanhăs ăchoăvayăcóătácăđ ngătiêuăc căđ năhi uăqu ăki măsoátăchiăphíăvƠăhi uăqu ăsinhăl i c aăcácăNHTMăTrungăQu c;ăkhôngăcóăm iăliênăh ăgi aăv năngơnăhàng và

hi uă qu ă ki mă soátă chiă phíă vƠă hi uă qu ă sinhă l i c aă ngơnă hƠng;ă kh ngă ho ngă tài chínhătoƠnăc uăkhôngăcóătácăđ ngărõărƠngăđ năhi uăqu ăki măsoátăchiăphíăvƠăt oăra

l iănhu năt iăcácăNHTMăTrungăQu c,ănh ngăgiaănh păWTOălƠmăgiaăt ngăhi uăqu ă

sinhăl iăt i các ngân hàng này Nghiên c u c a Xiaoqing Fu và Shelagh Hefferman

(2005) soăsánhăhi uăqu ăho tăđ ngăc aăNHTMănhƠăn căv iăNHTMăc ăph năt iăTrungăQu cătrongăgiaiăđo nă1985-2002.ăK tăqu ăc aănghiênăc uăchoăth yăcácăngơnăhƠngăth ngăm iăc ăph năcóăhi uăqu ăl năh năcácăngơnăhƠngăth ngăm iănhƠăn c

Nghiên c u c a Sensarma (2005) khámăpháăcácănhơnăt ătácăđ ngăđ năhi uăqu ăki mă

2003 Tácăgi ăs ăd ngăph ngăphápăStochasticăFrontierăAnalysisă(SFA)ăđ ăđoăl ngă

đ năhi uăqu ăki măsoátăchiăphíăvƠăhi uăqu ăsinhăl i,ăvƠăs ăd ngămôăhìnhăh iăquyăTobităđ ăh iăquyăcácănhơnăt ănh ăquy mô ngân hàng, lo iăngơnăhƠng,ăquáătrìnhăđ iă

m i h ăth ngăNHTM,ăth iăgianăđ năhi uăqu ăki măsoátăchiăphíăvƠăhi uăqu ăsinhăl i Tácăgi ăthuăđ căk tăqu ăr ngăhi uăqu ăki măsoátăchiăphíăt iăcácăngơnăhƠngă nă ă

t tăd nălênăquaăth iăgian,ănh ngăhi uăqu ăt oăraăl iănhu năgi măd năquaăth iăgian; khôngăcóăs ăkhácănhauărõărƠngăv ăhi uăqu ăki măsoátăchiăphíăvƠăhi uăqu ăsinhăl i

gi aăngơnăhƠngănhƠăn căvƠăngơnăhƠngăt ănhơn;ăquyămôăngân hàng không có tác

đ ngărõărƠngăđ năhi uăqu ăki măsoátăchiăphíăvƠăhi uăqu ăsinhăl i;ăquáătrìnhăđ iăm iă

h ăth ngăNHTMă ă nă ăcóătácăđ ngătíchăc căđ năhi uăqu ăki măsoátăchiăphíăt iăcácăngơnăhƠngă n

Nghiên c u c a Sufian and Habibullah (2010) khám phá tácăđ ngăc aăcácănhơnăt ă

quyămôăngơnăhƠng,ăquyămôăchoăvay,ăv năngơnăhƠng,ăchiăphíăho tăđ ng,ălo iăngơnăhƠng,ăt căđ ăt ngătr ngăkinhăt ,ăl măphát,ăquyămôăth ătr ngăch ngăkhoán,ăkh ngă

ho ngătƠiăchínhătoƠnăc u vƠăm căđ ăc nhătranhăđ năhi uăqu ăho tăđ ngăc aăcácăngơnăhƠngăt iăTháiăLan.ăTácăgi ăs ăd ngăph ngăphápăDEAăđ ăđoăl ngăhi uăqu ăho tă

đ ngăc aăcácăngơnăhƠngăTháiăLanăt ăn mă1999ăđ năn mă2008,ăvƠăs ăd ngămôăhìnhă

h iăquyătuy nătínhăvƠămôăhìnhăh i quyăTobităđ ătìmăhi uătácăđ ngăc aăcácănhơnăt ănóiătrênăđ năhi uăqu ăho tăđ ngăc aăcácăngơnăhƠngăTháiăLan.ăTácăgi ăthuăđ căk tă

qu ă r ng quyă môă choă vayă cóă tácă đ ngă tíchă c că đ nă hi uă qu ă ho tă đ ngă c aă cácăNHTM,ănh ngăch tăl ngăkho năvayăcóătácăđ ngătiêuăc căđ năhi uăqu ăho tăđ ngă

c aăcácăNHTMăTháiăLan;ăm tăs ăgiaăt ngăv năngơnăhƠngăd năđ năm tăs ăgiaăt ngă

hi uăqu ăho tăđ ngăngơnăhƠng;ăKhôngăcóăs ăkhácănhauărõărƠngăv ăhi uăqu ăho tă

đ ngă gi aă NHTMă trongă n că vƠă chiă nhánhă ngơnă hƠngă n că ngoƠiă t iă Tháiă Lan;ă

ngân hàng; cácănhơnăt ăv ămôănh ăt ngătr ngăGDP,ăt ăl ăl măphátăvƠăm căđ ăc nhătranhătrênăth ătr ngăngơnăhƠngăkhôngăcóătácăđ ngărõăràngăđ năhi uăqu ăho tăđ ngă

c aăcácăNHTMăTháiăLan,ănh ngkh ngăho ngătƠiăchínhătoƠnăc u lƠmăgi măhi uăqu ă

ho tăđ ngăt iăcácăngơnăhƠngănƠy

LinăvƠăZhangă(2009)ăđánhăgiáătácăđ ngăc aălo iăhìnhăngơnăhƠng,ăs ăh uăc aăn căngoƠiă t iă NHTM,ă niêmă y tă trênă th ă tr ngă ch ngă khoánă vƠă kíchă c ă NHTMă đ năKNSLăc a NHTMăTrungăQu c trongăgiaiăđo nă1997-2004.ăK tăqu ănghiênăc uăchoă

th yăKNSLăc aăNHTMăc ăph năthìăcaoăh năNHTMănhƠăn c.ăCácăt ăch cătínăd ngă

n căngoƠiăl aăch nănh ngăNHTMăTrungăQu căcóăt ăsu tăsinhăl iăcaoăđ ăđ uăt ăCácăNHTMăTrungăQu căniêmăy tătrênăth tr ngăch ngăkhoánăcóăKNSLăcaoăh năcácă NHTMă Trungă Qu că ch aă niêmă y t.ă NHTMă Trungă Qu că cóă quyă môă l nă cóăKNSLăth păh năNHTMăTrungăQu căcóăquyămôănh ăh n

Iannotta,ăNoceraăvƠăSironiă(2007)ăđánhăgiáătácăđ ngăc aăcácănhơnăt ă(nhơnăt ăthu că

v ăngơnăhƠng,ănhơnăt ăngƠnhăvƠănhơnăt ăv ămô)ăđ năKNSLăc aăNHTMăt iă15ăn căchơuăÂuătrongăkho ngăth iăgiană1999-2004.ăK tăqu ăchoăth yăcácăNHTMăchơuăÂuăcóăquyămôăl n,ăcóăv năch ăs ăh uăl năvƠăcóădoanhăs ăchoăvayăl năthìăcóăKNSLăcaoă

h năcácăNHTMăcóăquyămôănh ăh n,ăcóăv năch ăs ăh uăth păh năvƠădoanhăs ăchoăvayănh ăh n.ăKh ăn ngăthanhăkho ngăkhôngăcóătácăđ ngărõărƠngăđ năKNSLăc aă

NHTM châu Âu

Cácănghiênăc uătrênăchoăth yăvi căkhámăpháăcácănhơnăt ătácăđ ngăđ năKSSLăc aăcácăNHTMăthuăhútăs ăquanătơmăc aăr tănhi uăh căgi ăl nănhƠăqu nătr ăngơnăhƠng.ăCácănghiênăc uănƠyăđ căth căhi năt iănh ngăqu căgiaăvƠăkho ngăth iăgianăkhácănhau,ăs ăd ngăph ngăphápănghiênăc uăkhácănhauăvƠăk tăqu ănghiênăc uăc ngăđaă

d ngăkhôngăkém

Nghiên c u c a Altunbas et al (2000) tìmăhi uătácăđ ngăc aăcácănhơnăt ănh ăquyă

môăngơnăhƠng,ăv năngơnăhƠng,ăquyămôăchoăvay,ăch tăl ngăkho năchoăvay,ăquyămôă

ti năg iăc aăkháchăhƠng,ăđ năhi uăqu ăki măsoátăchiăphíăc aăcácăngơnăhƠngă ăNh t.ă

Tácăgi ăs ăd ngăph ngăphápăSFAăđ ăđoăl ngăhi uăqu ăki măsoátăchiăphíăc aăcác ngơnăhƠngă ăNh t,ăvƠăs ăd ngămôăhìnhăh iăquyăTobităđ ătìmăhi uătácăđ ngăc aăcácănhơnăt ănóiătrênăđ năhi uăqu ăki măsoátăchiăphíăc aăcácăngơnăhƠng nƠy.ăTácăgi ăthuă

đ căk tăqu ăr ngăquyămôăho tăđ ngăngơnăhƠngăvƠăv năngơnăhƠngăđ uăcóătácăđ ngătíchăc căđ năhi uăqu ăki măsoátăchiăphíăc aăcácăngơnăhƠngăNh t,ănh ngăquyămôăchoăvayăcóătácăđ ngătiêuăc căđ năhi uăqu ăki măsoátăchiăphíăc aăcácăngơnăhƠng này

Lu năv n c ngăphátăhi năm tăs ănghiênăc uăv ăhi uăqu ăho tăđ ngăc aăNHTMăVi tă

Namăsauăđơy.ăNghiên c u c a Nguyen và các c ng s (2012) dùngăm tăs ăch ătiêuă

tƠiăchínhănh :ăquyămôăngơnăhƠngăsoăv iăGDP,ăt ăl ăti năg iăsoăv iăti năchoăvay,ăt ă

l ăchiăphíăsoăv iăt ngătƠiăs n,ăt ăl ăchiăphíăsoăv iădoanhăthu,ăROAăvƠăROE,ăđ ăsoăsánhă hi uă qu ă ho tă đ ngă c aă ngơnă hƠngă Vi tă Namă soă v iă ngơnă hƠngă ă n căPhilippines,ăThaiăLan,ăIndonesiaăandăTrungăQu c.ăK tăqu ăchoăth yăh ăth ngăngơnăhƠngă Vi tă ho tă đ ngă t ngă đ ngă ho că t tă h nă soă v iă ngơnă hƠngă ă cácă n căPhilippines,ăThaiăLan,ăIndonesiaăvƠăTrungăQu c.ăTuyănhiênănghiênăc uănƠyăs ăd ngă

d ăli uăchungăc aătoƠnăngƠnh,ăkhôngăs ăd ngăd ăli uăchiăti tăc aăngơnăhƠng Nghiên

c u c a Vu and Turnell (2010) dùngăph ngăphápăSFAăđ ăđánhăgiáăhi uăqu ăki mă

soátăchiăphíăc aăcácăNHTMăVi tăNamăt ăn mă2000ăđ năn mă2006.ăK tăqu ăchoăth yă

hi uăqu ăki măsoátăchiăphíăc aăcácăNHTMăVi tăNamăkháăt t,ănh ngăv iăm căđ ă

gi măd năquaăth iăgian.ăNgoƠiăra,ănghiênăc uănƠyăc ngăchoăth yăkhôngăcóăs ăkhácă

bi tă rõă rƠngă v ă kh ă n ngă ki mă soátă chiă phíă gi aă NHTMă nhƠă n c, NHTM liên

doanhă vƠă chiă nhánhă NHTMă n că ngoƠi Nghiên c u Gardener và các c ng s

(2011) dùngă ph ngă phápă SFAă đ ă đoă l ngă hi uă qu ă ki mă soátă chiă phíă c aă cácăNHTMă ăIndonesia,ă Malaysia,ăPhilippines,ă TháiăLan,ăvƠăVi tăNam.ăSauăđóădùngămôăhìnhăh iăquyăđ ănh năd ngăcácănhơnăt ă(baănhómănhơnăt :ănhómănhơnăt ăthu c ngơnăhƠng,ănhómănhơnăt ăthu căngƠnhăvƠănhómănhơnăt ăv ămô)ătácăđ ngăđ năhi uă

qu ăki măsoátăchiăphíăc aăcácăngơnăhƠngănƠyătrongăkho ngăth iăgianăt ă1998ăđ nă2004.ăK tăqu ăc aănghiênăc uănƠyăchoăth yăth ănh t,ăhi uăqu ăki măsoátăchiăphíăc aă

các ngân hàng t iăcácăn cănƠyănhìnăchungăgi măd năquaăth iăgian.ăTh ăhai,ăm tăs ăgiaăt ngăv ăquyămôăngơnăhƠngăthìăd năđ năm tăs ăsuyăgi măv ăhi uăqu ăki măsoátă

chiăphí.ăTh ăba,ăv năho tăđ ngăvƠăv năchoăvayăthìăcóătácăđ ngătíchăc căđ năhi uăqu ă

ki măsoátăchiăphíăc aăngơn hƠngăt iăcácăn cănƠy.ăTh ăt ,ăkhiăt ngătr ngăkinhăt ăgiaăt ngăthìăhi uăqu ăki măsoátăchiăphíăc ngăgiaăt ng.ăTh ăn m,ăkhôngăcóăm iăt ngăquanăgi aăl măphátăvƠăhi uăqu ăki măsoátăchiăphíăt iăcácăNHTMă ănh ngăn cănƠy

Các nghiên c u t i Vi t Nam

Trong th iă giană qua,ă cácă nghiênă c uă ă Vi tă Namă v ă kh ă n ngă sinhă l iă c aă cácăNHTMă ăVi tăNamăđƣăđ căquanătơmănghiênăc u.ăTuyănhiên,ăđaăph năcácănghiênă

c uănƠyăđ uăti păc nătheoăph ngăphápăphơnătíchăđ nhătínhăvƠăcácănghiênăc uănƠyă

v năch ăd ngăl iăch ăy uă ăcácăch ătiêuămangătínhăch tăth ngăkê,ăphơnătíchăđ nhătínhă

nh :ănghiên c u c a nghiên c u sinh Lê Th H ng (2002) v ă"nơngăcaoăkh ăn ngă sinhă l iă đ uă t ă c aă NHTMă Vi tă Nam";ă nghiên c u c a nghiên c u sinh Lê Dân

(2004) "v năd ngăph ngăphápăth ngăkêăđ ăphơnătíchăkh ăn ngăsinhăl iăc aăNHTMă

Vi tăNam".ă

Nghiên c u v kh n ngăsinhăl i c a các NHTM Vi tăNamăc ngăt ngăđ i ph

bi n, v i nh ngăph ngăphápăphơnătíchăkhácănhauăvƠăh ng ti p c n khác nhau GardenerăvƠăctgă(2011)ădùngăph ngăphápăphơnătíchăbiênăng u nhiên (Stochastic

Frontier Analysis - SFA)ăđ đoăl ng hi u qu ki m soát chi phí c a các NHTM

Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Vi t Nam S d ng d li u trong giai

đo n 1998-2004, tác gi này cho th y hi u qu ki m soát chi phí c a các ngân hàng

VuăvƠăTurnellă(2010)ăđánhăgiáăhi u qu ki m soát chi phí c a các NHTM Vi t Nam giaiăđo n 2000-2006 K t qu cho th y hi u qu ki m soát chi phí c a các NHTM

Vi t Nam khá t t,ănh ng v i m căđ gi m d n qua th i gian Ngoài ra, nghiên c u

nƠyăc ngăchoăth y không có s khác bi t rõ ràng v kh n ngăki m soát chi phí gi a

NHTM qu cădoanh,ăNHTMăliênădoanhăvƠăchiănhánhăNHTMăn c ngoài

Nghiên c u c a VuăvƠăNahmă(2013)ădùngăph ngăphápăphân tích bao d li u (Data

Envelopment Analysis - DEA) đ tìm các nhân t tácăđ ngăđ n hi u qu t o ra l i

nhu n c a các NHTM Vi t Nam K t qu cho th y quy mô ngân hàng và kh n ngă

qu n tr ngơnăhƠngăcóătácăđ ng tích c căđ n hi u qu t o ra l i nhu n c a NHTM

Nghiên c u c a Nguyen và ctg (2012) dùng m t s ch tiêuătƠiăchínhănh :ăquyămôă

ngân hàng so v i GDP, t l ti n g i so v i ti n cho vay, t l chi phí so v i t ng tài

s n, t l chi phí so v iădoanhăthu,ăROAăvƠăROE,ăđ so sánh hi u qu ho tăđ ng c a

ngân hàng Vi t Nam so v i ngân hàng n c Philippines, Thai Lan, Indonesia và

Trung Qu c K t qu cho th y h th ng ngân hàng Vi t Nam ho tă đ ngă t ngă

đ ngăho c t tăh năsoăv i ngân hàng cácăn c Philippines, Thai Lan, Indonesia

và Trung Qu c Nguy n Vi t Hùng (2008) k t h păhaiăph ngăphápăSFAăvƠăDEAă

đ phân tích KSSL c a các NHTM Vi tăNamăgiaiăđo n 2001-2005.ăHaiăph ngă

pháp này s d ngăđi m s d aătrênăthangăđoăt 0ăđ n 1ăđ đoăl ng hi u qu ho t

đ ng c aăngơnăhƠng.ăNgơnăhƠngăcóăđi m s càng cao thì có ho tăđ ng càng t t K t

đ ng kho ng 0,97) có hi u qu ho tăđ ng t tăh năkh iăcácăNHTMCPă(đi m hi u

qu ho tăđ ng kho ng 0,92)

Nghiên c u c a Li u Thu Trúc và Võ Thành Danh (2012) phân tích các nhân t nh

h ngăđ n hi u qu ho tăđ ng kinh doanh c a h th ng NHTMCP Vi t Nam giai

đo n 2006-2009 b ng cách s d ngăhaiăph ngăphápăphơnătíchăt ngăn ng su t nhân

t (Total Factor Productivity) và DEA K t qu ch ra r ng nh ng ngân hàng quy

mô l n có l i th v chiăphíăh năh n các ngân hàng có quy mô nh Các ngân hàng

còn s d ngălƣngăphíăcácăđ u vào kho ng 7,7%

M c dù, nghiên c u v KSSL c a các NHTM Vi tă Namăc ngăkháăph bi n, tuy

nhiên h n ch chung c a nh ng nghiên c u này là s d ng d li u khá ng n và không c p nh t M c khác, k t qu nghiên c uă c ngă ch aă hoƠnă toƠnă th ng nh t nhauădoăph ngăphápănghiênăc u và cách ti p c n khác nhau Nghiên c u này d a

trên chu i s li u c aă12ăn mă(2002-2013) c a ph n l n các NHTM đ tìm hi u xu

h ng KSSL và ki măđ nh t-testăđ so sánh KSSL gi a NHTM qu c doanh và c

ph n T đó,ănghiênăc u s cung c p m t b c tranh hoàn thi năh năv hi u qu sinh

l i c a các NHTMătrongăn c t i Vi t Nam

Nghiênăc uăc aăBùiăDuyăPhúă(2002) v ăvi căđánhăgiáăhi uăqu ăc aăNHTMăquaăhƠmă

s năxu tăvƠăhƠmăchiăphí,ătuyănhiênăh năch ăc aănghiênăc uăđóălƠăch ăđ năthu năd ngă

l iă ăvi căxácăđ nhăhƠmăchiăphíăvƠă căl ngătr căti păhƠmăchiăphíănƠyăđ ătìmăcácă

thamăs ăc aămôăăhình.ăNghiên c u c a Nguy n Vi t Hùng (2008) “ăPhơnătíchăcácă

nhơnăt ăă nhăăh ngăđ năkh ăn ngăsinhăl iăc aăcácăNHTMă ăVi tăNam’.ăTácăgi ănƠy đƣă s ă d ngă ph ngă phápă phơnă tíchă biênă ng uă nhiênă (SFA:ă Stochastică Frontieră

Analysis, đ căphátătri năb iăAlignerăetăal.(1977))ăvƠăphơnătíchăbaoăd ăli uă(DEA:ăSataăEnvelopmentăAnalysis,ăđ căphátătri năb iăCharnesăetăal.(1978))ăvƠămôăhìnhă

h iăquyăđ ăđánhăgiáăhi uăqu ăsinhăl iăc aăcácăNHTMăVi tăNamăgiaiăđo nă2001ậ2005.ăK tăqu ă căl ngăchoăth yăcácăNHTMănhƠăn c cóăhi uăqu ăho tăđ ngăgi mătheoăquyămô,ăcònăv ăkh ăn ngăsinhăl iăthìăcácăNHTMăliênădoanhăcóăhi uăqu ăth pă

nh tă sauă đóă đ nă cácă NHTMă nhƠă n c,ă vƠă đ tă kh ă n ngă sinhă l iă caoă nh tă lƠă cácăNHTMăc ăph n.ăTuyănhiên,ăcácănghiênăc uănƠyăs ăd ng d ăli uăquáăc ăvƠătrongăkho ngăth iăgianăng n

Nhìnăchung,ăcácănghiênăc uăcóăliênăquanăv ăkh ăn ngăsinhăl iăc aăcácăNHTMăVi tăNamăcònăít.ăCácănghiênăc uătrongăn căh uăh tăch ăd ngăl iă ăcácănghiênăc uăđ nhătính.ăCácănghiênăc uăn căngoƠiăcóăliênăquanăv ăkh ăn ngăsinhăl iăc aăNHTMăVi tă

1998ăđ nă2004ăho căt ăn mă2000ăđ nă2006)

Nh ăv y, k ăth aănghiênăc uăc aăGardenerăvƠăcácăc ngăs (2011), nghiênăc uăc aă

Ariff and Can (2008), nghiênăc uăc aăSensarmaă(2005), nghiênăc uăc aăSufianăandă

Habibullah (2010), nghiênăc uăc aăAltunbasăvƠăcácăc ngăs ă(2000) trongăvi căkhám pháăcácănhơnăt ătácăđ ngăđ năhi uăqu ăho tăđ ngăc aăcácăNHTMătrongăn că ăVi tăNam.ăTuyănhiên,ăđi măkhácănhauălà lu năv n s ăd ngăhaiăch ătiêuăsinhăl iăROAăvƠăROEăđ ăđánhăgiáăhi uăqu ăho tăđ ngăc aăcácăNHTMătrongăn căt iăVi tăNam,ăvƠăsauăđóăkhámăpháătácăđ ngăc aăcácănhơnăt ăthu căv ăngơnăhƠngă(quyămôăngơnăhƠng,ăchiăphíăho tăđ ngăc aăngơnăhƠng,ăt ătr ngăchoăvayăsoăv iăt ngătƠiăs n,ăv năngơnăhƠng),ănhómăcácănhơnăt ăthu căv ăngƠnhă(lo iăngơnăhƠng),ăvƠănhómănhơnăt ăv ămôă(l măphát,ă m căt ngătr ngăt ngăs năph măqu căn i,ădoanhăs ăgiaoăd chătrênăth ă

tr ngăch ngăkhoánăVi tăNam) đ nă2ăch ătiêuăsinhăl iănƠyătrongăkho ngăth iăgian dƠiăvƠăc pănh tăt ăn mă2002ăđ năn nă2013.ăK tăqu ăthuăđ călà lu năv n đápă ngănhuăc uăr tăquanătr ngăvƠăc păthi tăđ iăv iăcácănhƠăho chăđ nhăchínhăsáchăvƠălƣnhă

đ oăNHTM trongăvi căhi uăt ngăth ăv ăb cătranhăl iănhu năc aăNHTMătrongăn că

t iăVi tăNam,ăvƠăg iăỦăchínhăsáchăđ ăgiaăt ngăkh ăn ngăsinhăl iă ăcácăNHTMănƠy

1.5 K tălu năch ngă1

Trongă ch ngă 1,ă lu nă v n gi iă thi uă t ngă quană v ă NHTM,ă baoă g mă đ nhă ngh aăNHTMăvƠăch căn ngăc aăNHTM,ăkh ăn ngăsinhăl iăvƠăcácăch ătiêuăđánhăgiáăkh ă

n ngăsinhăl iăc aăNHTM N iădung tómăl căcácănghiênăc uătrongăvƠăngoƠiăn căcóăliênăquanăv ăkh ăn ngăsinhăl iăc aăNHTM c ngăđ căth căhi nănh măm căđích xácăđ nhăcácăv năđ ăcònăt năt iăc aăcácănghiênăc uă tr căđó,ăt ăđóăxácăđ nhăn i dungănghiênăc uăc aălu năv n

TH CăTR NGăKH ăN NGăSINHăL IăC AăCÁCăNGÂNăHÀNGăTH NGă

M I VI T NAM 2.1 S ăl c v ătìnhăhìnhăkinhăt ăVi tăNam

Là m t qu căgiaăđangăphátătri n và ch u nhi u bi năđ ng c a n n kinh t th gi i

Trong th i gian qua, n n kinh t Vi tăNamăđƣăcóănh ng nhăh ng nh tăđ nh.ă

hình thành b c tranh t ng th v kinh t Vi tăNamăgiaiăđo n 2002-2013, lu năv nă

t p trung vào 3 ch tiêu chính là: t ngătr ng hƠngăn măt ng s n ph m qu c n i

(GDP: Gross Domestic Product), l măphátăhƠngăn măd a trên ch s t ngăgiáătiêuădùng,ăvƠăđ uăt ătr c ti păn c ngoài ròng trên t ng s n ph m đ tóm t t khái quát

v tình hình kinh t v ămôăVi t Nam Hình 2.1 và B ng 2.1 th hi n ba ch tiêu này

Vi t Nam t n mă2002ăđ năn mă2013

Ngu n: D li u Ngân hàng Th gi i

Hình 2.1: L mă phát,ă t ngă tr ng kinh t ,ă đ uă t ă tr c ti p t n c ngoài ròng/GDP (%), 2002-2013

B ng 2.1: L mă phát,ă t ngă tr ng kinh t ,ă đ uă t ă tr c ti p t n c ngoài ròng/GDP (%), 2002-2013

tài chính th gi iă n mă 1997-2008 x y ra, l m phát Vi tă Mamă tuyă cóă t ngă nh

nh ngăv n m c m t con s Sau cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u, l m phát

Vi t Nam bi năđ ng m nh,ăt ngăt 8.3%ăn mă2007ăđ nă23.12%ăn mă2008.ăTr c

nh ng gi i giáp năđ nh giá c tiêu dùng áp d ngăn mă2009, l m phát lùi v m t con

con s n mă2011ă(18.68%).ăL măphátăt ngăđ n hai con s n mă2008ăvƠă2011ăgơyă

nên nh ng b t năv ămôăchoăn n kinh t Vi tăNam,ănh ăth t nghi păt ngădoădoanhă

nghi p phá s năt ng,ăvƠăsauăđóălƠănh ng b t n v xã h i

GDP gi m nh trong kho ng th i gian t 2002ăđ nă2011.ăTr c khi Vi t Nam gia

nh p T ch căth ngăm i th gi i (WTO: World Trade Organization), t căđ t ngă

tr ngăGDPăt ngănh quaăcácăn m.ăSau khi gia nh p WTO, t căđ t ngătr ng GDP

Vi t Nam gi m d n Ngoài ra, t căđ t ngătr ngăGDPăc ngăsuyăgi mătrongăn mă

2008 và 2009, t 7.13%ăn mă2007ăđ nă5.66%ăn mă2008ăvƠă5.40%ăn mă2009, do nhăh ng c a cu c kh ng ho ng tài chính toàn c uăn mă2007-2008 và suy thoái

kinh t toàn c uăn mă2009.ăT căđ t ngătr ng h i ph c nh trongăn mă2010ăvƠă

2011 (kho ngă6.4%),ănh ngăgi m tr l iătrongăn mă2012ăvƠă2013ă(5.4%),ădoă nh

h ng c a s v bong bóng giá b tăđ ng s n Tuy nhiên, so v i t căđ t ngătr ng

c aăcácăn c trong khu v c, Vi tăNamăđ c xem là m t con r ngăđangăbayălênă

khu v că ôngăNamăÁ,ăch sau Trung Qu c khu v c châu Á

nh ă nă đ nh m c kho ngă 3.5%ă tr c khi Vi t Nam gia nh pă WTO.ă Nh ngă t

Nam gia nh păWTOăđƣăh p d n các doanh nghi păn căngoƠiăđ uăt ăvƠoăVi t Nam

chung t tr ng đ uăt ătr c ti păn c ngoài ròng trên t ng s n ph m qu c n i đ t

đ c con s d ngătrongăsu tăgiaiăđo nă2002ăđ n 2013, ch ng t r ngăl ng v n

đ uăt ăvƠoăl năh năl ng v nărútăra,ăvƠănh ăv yămôiătr ng kinh t Vi tăNamăđ c cácănhƠăđ uăt ăn căngoƠiătinăt ngăđ uăt ăv n vào

2.2 Gi iăthi uăv ăNgơnăhƠngăth ngăm iăVi tăNam

Theoă Ngơnă hƠngă NhƠă n c, h ă th ngă NHTMă Vi tă Namă g mă 4 lo i:ă NHTMă nhƠă

n c,ă NHTMă c ă ph n,ă Ngơnă hƠngă liênă doanh,ă Chiă nhánhă ngơnă hƠngă n că

ngoài/NgơnăhƠngă100%ăv năn căngoƠi 4 lo iăhìnhăngơnăhƠngănƠyăđ căphơnălo iă

d aătrên đ iăt ngăs ăh uăv nănh ăsau:

l ăNgơnăhƠngăth ngăm iăNhƠăn căbaoăg măngơnăhƠngăth ngăm iădoăNhƠă

n că s ă h uă 100%ă v nă đi uă l ă vƠă ngơnă hƠngă th ngă m i nhƠă n că đƣ c ă

ph nănh ngăv năs ăh uăb iăNhƠăn căv nătrênă50%ăv năđi uăl Khách hàng

c aăNHTMănhƠăn căch ăy uălƠăcácădoanhănghi pănhƠăn c

n căs ăh uăh nă50%ăv năđi uăl ăc aăngơnăhƠng KháchăhƠngăc aăNHTMăc ă

ph năch ăy uălƠăcácădoanhănghi păv aăvƠănh ăt ănhơnăVi tăNam

- Ngân hàng th ngăm iăliênădoanhălƠăngơnăhƠngăth ngăm iăđ căthƠnhă

l pă t iă Vi tă Nam,ă b ngă v nă gópă c aă Bênă Vi tă Namă (g mă m tă ho că nhi uăngơnăhƠngăth ngăm iăVi tăNam)ăvƠăBênăn căngoƠiă(g măm tăho cănhi uăngơnăhƠngăth ngăm iăn căngoƠi)ătrênăc ăs ăh păđ ngăliênădoanh T ăl ă

v năgópăc aăbênăn căngoƠiătrongăngơnăhƠngăliênădoanhălƠă49%.ă

ngơnăhƠngăn căngoƠi,ăkhôngăcóăt ăcáchăpháp nhơn,ăđ căngơnăhƠngăn căngoƠiăb oăđ măch uătráchănhi măv ăm iăngh aăv ,ăcamăk tăc aăchiănhánhăt iă

Vi tăNam NgơnăhƠngă100%ăv năn căngoƠiălƠăngơnăhƠngăđ căthƠnhăl păt iă

Vi tăNamăv iă100%ăv năđi uăl ăthu căs ăh uăn căngoƠi,ătrongăđóăph iăcóă

m tă ngơnă hƠngă n că ngoƠiă s ă h uă trênă 50%ă v nă đi uă l ă (ngơnă hƠngă m ).ăNgơnă hƠngă 100%ă v nă n că ngoƠiă đ că thƠnhă l pă d iă hìnhă th că côngă tyătráchănhi măh uăh n,ălƠăphápănhơnăVi tăNam,ăcóătr ăs ăt iăVi tăNam

S ăl ng NgơnăhƠngăth ngăm iă

Theo th ng kê c a Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam (SBV,2013), s l ng các

NHTM Vi t Nam tínhăđ nă2013ăđ c trình bày trong b ng 2.2

STT Lo iăhình 2013

1 NgơnăhƠngăth ngăm iăNhƠăn c 5

2 NgơnăhƠngăth ngăm iăc ăph n 38

4 ChiănhánhăngơnăhƠngăn căngoƠi 50

5 NgơnăhƠngă100%ăv năn căngoƠi 5

Ngu n:ăT ngăh păt ăcácăbáoăcáoăth ngăniênăc aăNHNN

B ng 2.2 trình bày s l ng NHTMăn mă2013 Ngành ngân hàng Vi t Nam m i b t

đ u phát tri n t n mă1990.ăQuaăh nă23ăn măphátătri n,ăngƠnhăngơnăhƠngăđƣăcóăm t

h th ng g m nhi uăngơnăhƠngătrongăvƠăngoƠiăn c cùng v i các công ty tài chính khác.ăTínhăđ n 2013, t i Vi t Nam có t ng c ngă5ăngơnăhƠngăth ngăm iăNhƠăN c

(NHTMNN), 38 ngơnă hƠngă th ngă m i c ph n (NHTMCP), s l ng NH liên doanhăvƠăngơnăhƠngăn c ngoài g p kho ng 12 l n s l ngăNHTMănhƠăn c (58 ngơnăhƠngăn mă2013)

thành l pă bană đ u là NHTMCP Ngo iă Th ngă (VCB),ă NHTMCPă Côngă Th ngă(CTG),ăNHTMCPă uăT ăvƠăPhátăTri n Vi t Nam (BIDV), NH Nông Nghi p và

Phát Tri n Nông Thôn (Agribank), ch có ngân hàng Phát Tri nă nhƠă ng B ng Sông C uăLongă(MHB)ăđ c thành l păthêmăvƠoăn mă1997.ăTrongăs 5 ngân hàng

này thì có 4 ngân hàngăđƣăth c hi n c ph n hóa, riêng Agribank v n là ngân hàng

100% v nănhƠăn c

ngơnăhƠng,ăsauăđóăs t gi m d n t nhi uăth ngăv mua bán và sáp nh p Th i gian

đ u c a các v mua bán và sáp nh p ch di n ra gi aăcácăngơnăhƠngăth ngăm i trongăn c v iănhau,ănh ngăt sauăn mă2005,ăcácăv mua bán và sáp nh păđƣăcóăs

tham gia c aăcácănhƠăđ uăt ătrongăvƠăngoƠiă n c.ăTrongăgiaiăđo năc ăc u l i h

th ng ngân hàng hi n nay, các v mua bán và sáp nh pă đ că nhƠă n c khuy n

khích nh m gi m b t các ngân hàng y u kém và xây d ng m t h th ng ngân hàng

v ng m nhăh n.ăTheoăd đoánăc a các chuyên gia kinh t , s l ng các ngân hàng

th ngăm i c ph n t i Vi t Nam s còn gi m trong nh ngăn măt i

CácăngơnăhƠngăn c ngoài xu t hi n Vi t Nam r t s m,ănh ngăđ năn mă1999ăcácăngơnăhƠngăn c ngoài m i xu t hi n t.ăTínhăđ n 2013 t i Vi tăNamăđƣăcóă4ăngơnă

hƠngăn c ngoàiăvƠă50ăv năphòngăđ i di năngơnăhƠngăn c ngoài S xu t hi n c a cácăngơnăhƠngăn c ngoài t o thêm áp l c c nhătranhătrongăngƠnhăngơnăhƠngăđ i

v i các ngân hàng TMCP Vi tă Nam.ă Tuyă nhiênă cácă ngơnă hƠngă n că ngoƠiă c ngă

giúpăchoăngơnăhƠngătrongăn căc ăh i ti p c n v i quy trình và công ngh tiên ti n thôngăquaăcácăth ngăv mua l i c ph n c aăNHTMătrongăn c

Quiămôăt ngătƠiăs năvƠăv năđi uăl

iăđôiăv i s giaăt ngăv s l ng ngân hàng trong ngành là s t ngătr ng v tài

s n và v năđi u l Theo báo cáo t ng k t c a NHTM Vi t Nam, tình hình t ng tài

s n, v n t có và v năđi u l c a các NHTM Vi tăNamăn mă2013 (xem b ng 2.3)

Có th th y t B ng 2.3 r ng, t ng v năđi u l toàn h th ng là 435,24 nghìn t

đ ng,ăt ngă3.2% so v i cu iăn mă2012 V n t có toàn h th ngăt ngănh , cu iăn mă

2013 là 497,23 nghìn t đ ng,ăt ngă3.58% so v i cu iăn mă2012 Trong th i gian qua,ăcácăngơnăhƠngăđ u chú tr ngăgiaăt ngăv năđi u l , tuy nhiên t căđ t ngătr ng

bi t nhi u.ăCácăNHTMăNhƠăN c liên t c có v n đi u l đ ngăđ u trong ngành qua cácăn măvƠăti p t căgiaăt ng.ăTínhăđ n nay, t t c cácăNHTMăđƣăđápă ng yêu c u v

T ng tài s n toàn h th ng n mă2013 là 6174,62 nghìn t đ ng,ăt ngă6.34% so v i

NHTM C Ph n,ăNgơnăhƠngăliênădoanhăvƠăchiănhánhăngơnăhƠngăn c ngoài) chi m

kho ng 97% t ng tài s n c a toàn h th ng TCTD.ă H nă n a, trong t ng th các

NHTM, t ng tài s n c a kh iăNHTMătrongăn c (g măNHTMănhƠăn c và NHTM

c ph n) chi m kho ng 87% t ng tài s n Và trong t ng th cácăNHTMătrongăn c,

t ng tài s n c a kh iăNHTMănhƠăn c, dù chi m s l ng khiêm t n v i 5 NHTM nhƠăn c, chi măh nă50%ăt ng tài s n

B ng 2.3: Qui mô t ng tài s n và v n đi u l c a các NHTM n mă2013 và m c

t ngăgi m so v iăn mă2012 (đ năv tính: t đ ng)

Lo iăTCTD T ngătƠiăs nă T ng/Gi mă V năt ăcóă T ng/Gi mă V năđi uăl T ng/Gi mă NHTMăNhƠăn c 2,712,017 8.27 168,283 1.02 134,183 4.75

NHTMăC ăph n 2,624,167 6.72 203,280 3.51 190,801 0.93

NHLD,ăn căngoƠiă 691,112 -1.96 108,210 7.96 86,636 6.26

ToƠnăh ăth ng 6,174,623 6.34 497,236 3.58 435,243 3.2

Ngu n:ăBáoăcáoăNgơnăHƠngăNhƠăN căVi tăNam

Theo s li u c a IMF, t ng tài s n khu v căngơnăhƠngăđƣăt ngăh năg p hai l n ch trongăbaăn măt n mă2007-2010,ăt ngăt 1,097 nghìn t đ ng lên 2,690 nghìn t

đ ng Theo s li u c aăngơnăhƠngăNhƠăN c, t ng tài s n c a h th ng các t ch c

tín d ngăđ tăh nă5.8ătri u t đ ngătínhăđ n cu iăquỦăIăn mă2014,ăt ngă0.91%ăsoăv i

t ngă0.83%;ăc aănhómăNHTMCPăđ tăh nă2.46ătri u t đ ng, gi m nh 0.006%; c a nhómăngơnăhƠngăliênădoanh,ăn căngoƠiăt ngă4.45%ăđ t 736.29 nghìn t đ ng Tuy

nhiên m c dù liên l căt ngătr ng v quy mô tài s n,ănh ngăsoăv i các ngân hàng

trong khu v c thì ngân hàng Vi t Nam còn khiêm t n v quy mô tài s n

Tìnhăhìnhăho t đ ngătínăd ng:

B ng 2.4 cho th yăd ăn choăvayătrongăgiaiăđo n 2002-2013 liên t căt ngătr ng,

v i m căt ngătr ng trung bình m iăn mălƠă27.8%.ăTrongăđó,ăn mă2007ăv i t căđ

t ngătr ng tín d ng cao nh tă52.5%.ăTrongăgiaiăđo n này tình hình tín d ng c a

các NHTM Vi t Nam có nhi u bi nă đ ngă vƠă cóă xuă h ng gi m Sau m că t ngă

tr ng k l că52.5ăăn mă2007,ăthìăho tăđ ng tín d ng c a NHTM Vi tăNamăb c vƠoăgiaiăđ anăkhóăkh n.ăTr c tình hình l măphátăt ngăcaoăt 12.8% cu iăn mă2007ălênă19.87%ăvƠoăn mă2008,ăNHNN đƣăcóănh ng bi n pháp ti n t linh ho tănh ăt ngă

t l d tr b t bu c, hút ti năđ ng v qua nghi p v th tr ng m ThêmăvƠoăđó,ă

tháng 9/2008, kh ng ho ng tài chính b tăđ u bùng phát t i M và lan r ng trên th

gi i v i m t lo tă đ nh ch tài chính l n s pă đ khi n các ngân hàng cho doanh

nghi p vay v i nh ngă đi u ki nă khóă kh nă h n.ă T ngă tr ng tín d ngă n mă 2008ă

bi t, t căđ t ngătr ng tín d ngătrongă3ăn măg năđơyăđƣăgi măđángăk C th t ngă

tr ng tín d ngăn mă2011ălƠă17.7%ăn mă2012ăch đ tă11.9%ăvƠăn mă2013ălƠă13.2%

T l n x uăquaăcácăn măliênăt căt ngăth hi n qua b ng 2.5 vƠăđ nhăđi mălƠăn mă

2008 v i t l n x u cao k l c 3.5% trên t ngăd ăn hi n t i.ă năn mă2012,ăt l

V i t l n x uănh ătrênăchoăth y r i ro tín d ng trong toàn h th ng ngân hàng

Vi t Nam là r t cao, t l n x uătheoăkhungăanătoƠnăCAMELălƠă2%ătheoăquiăđ nh

c a qu c t m că1.5%,ă,ătheoăquiăđ nh c a NHNN thì t l n x u ch m c 2%

Nh ăv y t l n x u c a c a h th ng ngân hàng Vi tăNamăđƣăv t m căquiăđ nh,

đ c bi tălƠăn mă2013 l n x uăv tăh nă4ăl n so v iăquyăđ nh c a thông l qu c t

S li uănƠyăc ngăph năánhăđúngăc c di n kinh t hi n nay H th ng ngân hàng Vi t Namăđangăđ i di n v i muôn vàng khóăkh n,ădoanhănghi pălƠmă năthuaăl , phá s n ngƠyăcƠngăgiaăt ng,ăd năđ n n x u ngày càng nhi u

Theo s li u c aăNgơnăHƠngăNhƠăN c thì t l n x u c a toàn h th ng ngân hƠngăđ n th iăđi m cu i tháng 4/2014 là 4.03% trên t ngăd ăn V i t ngăd ăn

cu i tháng 4/2014 là 3,527,747 t đ ng, n x u c a toàn h th ng là 142,168 t

đ ng Tuy nhiên s li u trên là do các t ch c tín d ng báo cáo v Ngân Hàng Nhà

N c.ă Theoă đánhă giáă c a ông Nguy nă V nă Bìnhă ậ Th ngă đ c Ngân Hàng Nhà

N c thì n x u t i th iăđi m tháng 4/2014 là kho ng 7%

Nguyên nhân c a n x u:

- Nguyên nhân ch y u c a t l n x u này b t ngu n t vi căt ngătr ng cho vay

các doanh nghi p b tăđ ng s n m tăcơnăđ i thanh kho n,ălƠmăgiaăt ngăn x u cho cácăNHTM.ăTrongăn mă2012,ăVAMCătíchăc c mua n x u c aăcácăNHTM,ăđ ng

nhi uăh năch ,ăch ăcóăkho ngă40%ăngơnăhƠngăth ngăm i ti păc năđ căchu năqu că

t ă(BaselăIII)

lênăt iă51,39%ă(n mă2007),ăcùngăv iăvi căn iăl ngăđi uăki năchoăvayăkhi năn ăx uă

t ngăcao;

ch măl iălƠmăchoăDNăg păkhóăkh nătrongăs năxu t,ăkinhădoanh,ăhƠngăt năkhoăt ngăcao,ăkhôngăcònăkh ăn ngătr ăn ăngơnăhƠngăth ngăm i.ă iăv iăkhuăv căDNNNăcóă

n ă x uă nhi uă lƠă doă khuă v că nƠyă đ că h ngă nh ngă uă đƣiă v ă tínă d ngă nênă cácăDNNNăcóăxuăh ngăs ăd ngăđònăb yătƠiăchínhănhi uăh năcácăDNăkhuăv căkhác.ăTuyăt ăl ăn ătrênăv năch ăs ăh uăc aăDNNNăcóăxuăh ngăgi mătrongănh ngăn mă

g năđơyănh ngăv nă ăm că2,52ăl năvƠoăn mă2009,ăcaoăh nănhi uăsoăv iăm că1,78ă

l năc aăkhuăv căt ănhơnăvƠă1,39ăl năc aăkhuăv căv năFDI.ăCácăDNNNătrungă ngă

th măchíăcóăt ăl ănƠyăcaoăh n,ălênăt iă3,53ăl n

- S ăh uăchéo,ăđ uăt ăngoƠiăngƠnhăc aăcácăngơnăhƠngăth ngăm i vƠăDNNNădi năraă

ph ăbi năđƣăd năt iăcácăkho năchoăvay,ăđ uăt ălòngăvòng,ăb tăch păquyăđ nh,ăgơyă

h uăqu ănghiêmătr ng

ngo căv iăDNăđ ătr căl i cá nhân vƠăchoăvayăkhôngăđúngăquyăđ nh

- Hi uăqu ăcôngătácăthanhătra,ăgiámăsátăcònăh năch ,ănh tălƠăkhôngăk păth iăphátă

hi n,ăng năch năvƠăx ălỦăcácăviăph măquyăđ nhăv ăh năch ăc pătínăd ngăvƠăđ uăt ă

m tăs ăl nhăv căr iăroăcao

Trongănh ngăn măg năđơy, t ăchínhăsáchăn iăl ngăti năt ăc aăChínhăph ,ăh ăth ngăngơnăhƠngăth ngăm i t ngăr tănhanhăc ăv ăs ăl ngăvƠăquyămôătƠiăs n.ăTuyăv y,ăs ă

t ngătr ngănhanhăv ăs ăl ngăđƣăkhôngăđiăkèmăv iăch tăl ng.ăNhi uăngân hàng

th ngăm i v iăn ngăl căy u,ătƠiăchínhăvƠătínăd ngănh ,ăcôngătácăqu nătr ăl ngăl o,ă

ch aăđ ngănhi uăr iăroătƠiăchínhăgơyă nhăh ngăx uăđ nătoƠnăh ăth ngătƠiăchính,ătínă

d ngăc aăVi tăNam

tătrongăb iăc nhăhi nănay,ăn ăx uăđangătr ăthƠnhăv năđ ănóngăb ngăvƠănh cănh i,ăă

t căđ ăt ngătr ngătínăd ngăb ăthuăh păkhi năho tăđ ngăs năxu tăc aăn năkinhăt ăđìnhă

tr ,ăt căđ ăt ngătr ngăkinhăt ăch măch p,ă nhăh ngăx uăt iăquáătrìnhăxơyăd ngăvƠăphátătri năđ tăn c,ăanăsinhăxƣăh i.ăVìăv y,ăx ălỦăn ăx uăđangălƠăm tănhi măv ăc păbáchăkhôngăch ăv iăb năthơnăcácăt ăch cătínăd ngămƠăcònăc ătoƠnăb ăh ăth ngăngân hƠngă th ngă m i vƠă n nă kinhă t ă Cácă c ă quană nhƠă n că vƠă h ă th ngă ngân hàng

th ngăm i ph iăph iăk tăh păđ ăgi iăquy tătri tăđ ătìnhătr ngăn ăx uănƠy,ăt oăđi uă

ki năphátătri năkinhăt ălƠnhăm nh,ăb năv ng