M C L C
S c n thi t c a đ tài i
M c tiêu nghiên c u c a đ tài ii
i t ng và ph m vi nghiên c u iii
Ph ng pháp nghiên c u iii
K t c u lu n v n iii
1.1 B n ch t c a chi n l c kinh doanh 1
1.1.1 Khái ni m v chi n l c kinh doanh 1
1.1.2 Qu n tr chi n l c 1
1.1.3 Vai trò c a chi n l c kinh doanh đ i v i doanh nghi p 2
1.2 Quá trình qu n tr chi n l c 3
1.2.1 Xác đ nh ch c n ng nhi m v và m c tiêu c a doanh nghi p 4
1.2.1.1 Ch c n ng nhi m v 4
1.2.1.2 M c tiêu 5
1.2.2 Phân tích môi tr ng 5
1.2.2.1 Môi tr ng bên ngoài 6
1.2.2.2 ánh giá tình hình n i b c a doanh nghi p 10
1.2.3 Công c ho ch đ nh chi n l c 13
1.2.3.1 Ma tr n các y u t môi tr ng 13
1.2.3.2 Ma tr n SWOT 16
1.2.3.3 S đ x ng cá 17
2.1 T ng quan v tình hình ho t đ ng c a ngành d c t i Vi t Nam 18
2.2 Gi i thi u t ng quan ho t đ ng kinh doanh t i DHG 20
2.2.1 Gi i thi u công ty 20
2.2.2 K t qu ho t đ ng kinh doanh c a DHG sau c ph n hóa 21
2.3 Phân tích các tác đ ng c a môi tr ng đ n ho t đ ng kinh doanh c a DHG 23
2.3.1 Môi tr ng bên ngoài 24
2.3.1.1 Môi tr ng v mô 24
2.3.1.1.1 nh h ng kinh t 24
2.3.1.1.2 Các y u t v v n hóa, xã h i, dân s và đ a lý 26
2.3.1.1.3 Các nh h ng lu t pháp, chính ph và chính tr 28
2.3.1.1.4 Các nh h ng v công ngh 30
2.3.1.2 Môi tr ng vi mô 32
2.3.1.2.1 Môi tr ng c nh tranh ngành 32
2.3.1.2.2 Khách hàng 33
2.3.1.2.3 Nhà cung c p 34
2.3.1.2.4 i th c nh tranh 35
2.3.1.3 K t lu n các y u t bên ngoài 39
2.3.1.4 Ma tr n đánh giá các y u t bên ngoài 40
2.3.2 Môi tr ng bên trong 42
2.3.2.1 Nhân s 42
2.3.2.2 S n ph m 43
2.3.2.3 Th tr ng và h th ng phân ph i 46
2.3.2.4 Ho t đ ng qu n tr 49
Trang 42.3.2.5 H th ng qu n lý ch t l ng 49
2.3.2.6 Tình hình tài chính 50
2.3.2.7 Ho t đ ng marketing 55
2.3.2.8 Trình đ công ngh 56
2.3.2.9 Nghiên c u và Phát tri n s n ph m 57
2.3.2.10 K t lu n v các y u t bên trong 57
2.3.2.11 Ma tr n đánh giá các y u t bên trong 58
3.1 M c tiêu phát tri n c a DHG đ n n m 2012 61
3.2 Ma tr n SWOT 62
3.3 Phân tích kh n ng khai thác y u t bên trong và ngoài c a DHG 63
3.3.1 Phân tích kh n ng khai thác c h i 63
3.3.2 Phân tích kh n ng h n ch nguy c 64
3.3.3 Phân tích khai thác đi m m nh 65
3.3.4 Phân tích kh n ng h n ch đi m y u 65
3.4 ng d ng mô hình x ng cá đ xác đ nh các chi n l c 66
3.5 Các chi n l c đ c l a ch n 70
3.5.1 Nhóm chi n l c c p công ty 70
3.5.1.1 Chi n l c phát tri n th tr ng và h th ng phân ph i 70
3.5.1.2 Chi n l c phát tri n s n ph m .71
3.5.1.3 Chi n l c k t h p và liên k t 74
3.5.2 Chi n l c c p ch c n ng 75
3.5.2.1 Marketing 75
V chính sách giá c s n ph m 78
3.5.2.2 Chi n l c v ngu n nhân l c 78
3.5.2.3 Chi n l c qu n lý và ki m soát các quá trình 80
3.6 Ki n ngh 82
3.6.1 Nhà n c 83
3.6.2 Ngành 84
K t lu n 85
Trang 5DANH M C CÁC CH VI T T T
CLPTD Chi n l c phát tri n ngành D c
DHG Công ty C ph n D c H u Giang
GMP Good manufacture product (Th c hành s n xu t thu c t t)
GPP Good Pharmacy Practice (Nhà thu c t t)
GSP Good safety practice - th c hành an toàn t t
Generic Phiên b n c a thu c g c đã h t th i h n b o h đ c quy n
WHO World health of Organizion (T ch c Y t th gi i)
DANH M C B NG BI U
B ng 1.1 – Ma tr n hình nh c nh tranh 16
B ng 1.2 – Ma tr n SWOT 16
B ng 2.1 – K t qu ho t đ ng c a DHG sau c ph n hóa 22
B ng 2.2 – Các ch tiêu kinh t c a Vi t Nam qua các n m 26
B ng 2.3 – ph th tr ng c a các công ty d c ph m n i đ a đ u ngành 36
B ng 2.4 – Ma tr n hình nh c nh tranh 38
B ng 2.5 – Ma tr n đánh giá các y u t bên ngoài (EFE) 41
B ng 2.6 – C c u lao đ ng c a DHG 42
B ng 2.7 – S n l ng s n ph m s n xu t c a công ty qua các n m 45
B ng 2.8 – C c u phân ph i s n ph m theo khu v c 48
B ng 2.9 – C c u phân ph i s n ph m t i 5 thành ph l n 48
B ng 2.10 – Th ph n c a DHG t i n m thành ph l n 49
B ng 2.11 – Tình hình trích l p qu n m 2006 51
B ng 2.12 – Các kho n ph i thu và các kho n ph i tr nhà cung c p c a DHG 52
B ng 2.13 – Các ch tiêu tài chính ch y u 53
B ng 2.14 – Các s n ph m đ c tr c a DHG 57
B ng 2.15 – Ma tr n đánh giá các y u t bên trong (IFE) 59
B ng 3.1 – Ma tr n SWOT 62
B ng 3.2 – Kh n ng khai thác c h i 63
B ng 3.3 – Kh n ng h n ch nguy c 64
B ng 3.4 – Kh n ng khai thác đi m m nh 65
B ng 3.5 – Kh n ng kh c ph c đi m y u 66
DANH M C HÌNH Hình 1.1 – Ti n trình qu n tr chi n l c 3
Hình 1.2 – M i quan h gi a các nh h ng ch y u c a môi tr ng và t ch c 6
Hình 1.3 – S đ x ng cá .17
Hình: 2.1 – Bi u đ doanh thu s n xu t thu c trong n c 1995 – 2005 18
Hình 2.2 – Bi u đ t ng tr ng doanh thu và l i nhu n qua các n m c a DHG 23
Hình 2.3 – Ti n thu c bình quân đ u ng i/n m 27
Hình 2.4 – So sánh doanh thu c a DHG và các đ i th c nh tranh n m 2006 37
Hình 2.5 – L i nhu n c a DHG và m t s đ i th c nh tranh n m 2006 37
Hình 2.6 – Doanh thu hàng công ty s n xu t theo khu v c 47
Trang 6CH NG M U
S c n thi t c a đ tài
S chuy n đ i m nh m c a c ch th tr ng có đ nh h ng đã đem l i s c s ng mãnh
li t cho s n xu t và l u thông Bên c nh đó là nh ng m t trái nghi t ngã c a th tr ng, do
ch a có nhi u kinh nghi m và buông l ng trong qu n lý nên m t s ngành s n xu t, kinh doanh đã l i d ng c h i này đ thao túng th tr ng, đ u c l ng đo n ki m l i b t chính
M t trong nh ng ngành đó là d c ph m Có th nói, d c ph m là m t ngành có tính
ch t đ c bi t đ i v i xã h i và có nh h ng r t l n vì nó nh h ng tr c ti p đ n cu c
s ng, s c kh e và sinh m nh c a con ng i ây là ngành đ c nhà n c ki m soát, đi u
ti t r t ch t ch nh m đ m b o vi c cung ng đ y đ nhu c u v thu c tr b nh và b o v
s c kh e c a xã h i
Trong Ngh quy t 46-NQ/TW (23/02/2005) v công tác b o v , ch m sóc và nâng cao s c
kh e nhân dân trong tình hình m i có kh ng đ nh rõ M c tiêu chi n l c phát tri n ngành
d c Vi t Nam đ n n m 2010 là: “Phát tri n ngành D c thành m t ngành kinh t - k thu t m i nh n theo h ng công nghi p hóa, hi n đ i hóa, ch đ ng h i nhâp khu v c và
th gi i nh m b o đ m cung ng đ thu c th ng xuyên và có ch t l ng, b o đ m s
d ng thu c h p lý và an toàn, ph c v s nghi p ch m sóc và b o v s c kh e nhân dân”
Theo cam k t v nh p kh u, phân ph i thu c khi gia nh p WTO, t 1.1.2009, doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài, chi nhánh c a doanh nghi p n c ngoài đ c tr c ti p
nh p kh u d c ph m Cam k t này c a Vi t Nam khi vào WTO s m “cánh c a” m i cho các doanh nghi p n c ngoài nh ng l i là m t áp l c l n đ i v i các doanh nghi p s n
xu t d c ph m trong n c
Theo thông tin t C c qu n lý d c Vi t Nam, hi n đã có 304 doanh nghi p n c ngoài
đ ng ký ho t đ ng thu c 35 qu c gia và vùng lãnh th ; 35 d án đ c c p gi y phép đ u t trong đó có 3 d án đ u t vào b o qu n thu c; 25 d án đã tri n khai các giai đo n khác nhau – trong đó có 18 d án đ t GMP (good manufacturing practice - th c hành s n xu t
t t), 3 d án có d ch v b o qu n thu c đã đ t GSP (good safety practice - th c hành an toàn t t) và 4 d án đang hoàn thi n nhà x ng chu n b ki m tra GMP ây th c s là
Trang 7m t cu c c nh tranh kh c li t đ giành l y th ph n d c ph m c a các công ty d c trong
n c nói chung và d c H u Giang nói riêng
Công ty Cp D c H u Giang là doanh nghi p đ c thành l p d i hình th c chuy n t doanh nghi p nhà n c sang Công ty c ph n vào ngày 2/9/2004, do nhà n c n m gi c
ph n chi ph i v i t l 51% v n đi u l Qua h n 30 n m hình thành và phát tri n, hi n nay DHG đ c công nh n là doanh nghi p d n đ u ngành d c Vi t Nam
Trong toàn c nh th tr ng d c ph m đang có s c nh tranh gay g t đ giành l y th
tr ng và th ph n gi a các công ty d c trong và ngoài n c nh hi n nay, Công ty Cp
D c H u Giang (DHG) c n có m t chi n l c kinh doanh đúng h ng đ có th ti p t c phát tri n và phát tri n v ng m nh trong th i gian t i ó chính là lý do c a đ tài “Các
gi i pháp th c hi n chi n l c phát tri n kinh doanh c a Công ty C ph n D c H u Giang đ n n m 2012” Hy v ng k t qu nghiên c u c a đ tài này có th h tr Ban giám
đ c công ty xác đ nh chi n l c phát tri n hi u qu m t cách lâu dài và gi v ng v trí d n
đ u trong th tr ng d c ph m n i đ a; đ ng th i góp ph n phát tri n n n y t n c nhà, góp ph n bình n và duy trì s n đ nh c a th tr ng thu c phòng, ch a b nh cho nhân dân
M c tiêu nghiên c u c a đ tài
Nghiên c u đ c th c hi n nh m m c đích đánh giá m t cách t ng quan v th tr ng
d c ph m t i Vi t Nam, phân tích môi tr ng v mô, môi tr ng vi mô, nh ng c h i,
nh ng nguy c mà th i cu c mang l i; đ ng th i đánh giá th c tr ng, xác đ nh m c đích,
đ nh h ng c a DHG Trên c s đó, đ xu t nh ng gi i pháp đ DHG có th phát huy
đi m m nh, h n ch y u đi m, t n d ng c h i và gi m thi u nguy c , ti p t c phát tri n
m t cách m nh m đ đ t đ c m c tiêu chi n l c mà Công ty đã đ ra đ n n m 2012
đ t đ c m c đích này, đ tài nghiên c u gi i quy t các v n đ :
• Phân tích th tr ng d c ph m t i Vi t Nam bao g m th tr ng s n xu t và tiêu th d c ph m, thói quen s d ng thu c, chính sách c a nhà n c đ i v i ngành d c và các đ i th c nh tranh trong n c c a DHG;
Trang 8• Phân tích th c tr ng môi tr ng ho t đ ng kinh doanh c a DHG trong th i gian qua v công su t s n xu t, th tr ng, th ph n và nh ng ho t đ ng ti p th t đó xác đ nh các đi m m nh, đi m y u c a DHG;
• Xây d ng chi n l c kinh doanh c a DHG đ n 2012 và các gi i pháp đ th c
hi n hi u qu chi n l c kinh doanh đ ra
y u, c h i và đe d a do các y u t môi tr ng mang l i;
• i th c nh tranh tr c ti p c a công ty là các công ty s n xu t d c ph m trong n c, các công ty chuyên phân ph i d c ph m nh p kh u không ph i là
Ch ng 1: C s lý lu n v chi n l c kinh doanh c a doanh nghi p
Ch ng 2: Phân tích th c tr ng môi tr ng ho t đ ng kinh doanh t i Công ty Cp DHG Trong ph n này s trình bày chi ti t v tình hình ho t đ ng kinh doanh, các y u t
c a môi tr ng bên trong và bên ngoài nh h ng đ n hi u qu đ ng c a DHG
Trang 9Ch ng 3: Chi n l c kinh doanh c a DHG đ n n m 2012 Trong ph n này trình bày các m c tiêu, đ nh h ng, xây d ng các chi n l c phát tri n đ c nh n di n thông qua phân tích ma tr n môi tr ng
Trang 10Ch ng 1:
1.1 B n ch t c a chi n l c kinh doanh
1.1.1 Khái ni m v chi n l c kinh doanh
“Chi n l c là nh ng ph ng ti n đ t t i các m c tiêu dài h n Chi n l c kinh doanh có th g m có s phát tri n v đ a lý, đa d ng hóa ho t đ ng, s h u hóa, phát tri n s n ph m, thâm nh p th tr ng, c t gi m chi tiêu, thanh lý và liên doanh”
(Fredr David, Khái lu n v qu n tr chi n l c, trang 20)
Ngoài ra, có r t nhi u các khái ni m v chi n l c kinh doanh đ c các qu n tr gia đ a
ra Ch ng h n, theo Charles W.L.Hill & Gareth R.Jone thì “chi n l c kinh doanh là ti n trình xác đ nh các m c tiêu c b n dài h n c a doanh nghi p, l a ch n theo ph ng th c
ho c ph ng h ng hành đ ng và phân b các ngu n tài nguyên c n thi t đ th c hi n các m c tiêu đó”; hay theo Michael Porter, “chi n l c kinh doanh là s sáng t o ra v th
đ c đáo bao g m các ho t đ ng khác bi t Chi n l c kinh doanh là s ch n l a, đánh đ i trong c nh tranh Chi n l c kinh doanh là t o ra s phù h p gi a t t c các ho t đ ng
c a công ty”
Nhìn chung, khái ni m v chi n l c kinh doanh dù đ c di n đ t nh th nào đi n a thì
v n bao hàm nh ng n i dung chính sau:
Theo Fredr David, “Qu n tr chi n l c có th đ nh ngh a nh là m t ngh thu t và khoa
h c thi t l p, th c hi n và đánh giá các quy t đ nh liên quan nhi u ch c n ng cho phép
m t t ch c đ t đ c nh ng m c tiêu đ ra.” (David, Khái lu n v qu n tr chi n l c, trang 9) Nh v y, qu n tr chi n l c s t p trung vào vi c ph i h p gi a ho t đ ng qu n
Trang 11tr , ti p th , tài chính k toán, s n xu t, nghiên c u phát tri n và h th ng thông tin các
l nh v c kinh doanh đ đ t đ c m c tiêu c a t ch c
1.1.3 Vai trò c a chi n l c kinh doanh đ i v i doanh nghi p
Chi n l c cho phép m t doanh nghi p n ng đ ng h n thay vì ch ph n ng l i v i môi
tr ng ho t đ ng, v i nh ng s ki n trong vi c đ nh h ng t ng lai Chi n l c cho phép m t doanh nghi p d báo tr c, sáng t o ra và tác đ ng v i môi tr ng Do đó, doanh nghi p có th ki m soát đ c ho t đ ng c a mình
ứ Quá trình qu n tr chi n l c giúp cho các t ch c th y rõ m c đích và h ng
đi c a mình Doanh nghi p có th th y rõ nh ng c h i do th i cu c mang l i,
nh ng y u t thu n l i trong kinh doanh, n m b t c h i đ đ a ra các k
ho ch, chính sách phát tri n phù h p nh m đ t đ c m c tiêu đ ra;
ứ Trong đi u ki n môi tr ng kinh doanh luôn bi n đ i, qu n tr chi n l c giúp các nhà qu n tr d báo đ c nh ng b t tr c, r i ro s x y ra trong hi n t i và
t ng lai T đó, d a trên nh ng ti m l c c a mình, doanh nghi p s ch đ ng
đ i phó v i nh ng tình hu ng b t tr c này;
ứ Qu n tr chi n l c giúp cho các nhà qu n tr s d ng có hi u qu các ngu n
l c hi n có c a doanh nghi p và phân b chúng m t cách h p lý;
ứ Ngoài ra, qu n tr chi n l c giúp các nhà qu n tr s d ng m t cách có hi u
qu các ngu n l c hi n có c a doanh nghi p và phân b chúng m t cách có
h p lý;
ứ Cu i cùng, qu n tr chi n l c s giúp ph i h p các ch c n ng trong t ch c
m t cách t t nh t trên c s m c tiêu chung c a t ch c
Nh v y, vai trò c b n c a chi n l c kinh doanh là l p ra nh ng chi n l c phát tri n
t t h n thông qua vi c s d ng ph ng cách ti p c n h th ng, h p lý và logic Tuy nhiên, s đóng góp quan tr ng h n c a chi n l c kinh doanh là quá trình h n là m t quy t đ nh hay là ch ng t v n b n Do đó, cách th c th c hi n chi n l c kinh doanh
đ c bi t quan tr ng
Trang 121.2 Quá trình qu n tr chi n l c
Quá trình th c hi n qu n tr chi n l c g m có ba giai đo n sau:
Giai đo n thi t l p chi n l c: là quá trình phát tri n nhi m v kinh doanh, xác đ nh các
c h i và nguy c đ n v i t ch c t bên ngoài, ch rõ các đi m m nh và đi m y u t bên trong, thi t l p các m c tiêu dài h n, t o ra các chi n l c thay th và l a ch n chi n l c
đ c thù đ theo đu i Các v n đ trong hình thành chi n l c bao g m vi c quy t đ nh ngành kinh doanh nào m i có th tham gia, ngành nào nên rút ra; vi c phân ph i tài nguyên; nên phát tri n ho t đ ng hay m r ng th tr ng; liên k t hay hình thành m t liên doanh và làm cách nào đ tránh m t s n m quy n kh ng ch c a đ i th
Giai đo n th c thi chi n l c (giai đo n hành đ ng): g m có ba ho t đ ng c b n là
thi t l p các m c tiêu h ng n m, đ a ra chính sách và phân ph i ngu n tài nguyên
Giai đo n đánh giá, ki m tra chi n l c: đây là giai đo n cu i cùng c a quá trình qu n
tr chi n l c Nó bao g m ba ho t đ ng ch y u là xem xét l i các y u t là c s cho các chi n l c hi n t i, đo l ng thành tích và th c hi n các ho t đ ng đi u ch nh
Ti n trình qu n tr chi n l c đ c mô t trong hình 1.1 d i đây:
Hình 1.1 – Ti n trình qu n tr chi n l c
Ch c n ng, nhi m v và m c tiêu c a doanh nghi p
Trang 13Quá trình qu n tr chi n l c là m t quá trình n ng đ ng và liên t c B t k s thay đ i
c a thành t nào trong quá trình c ng đòi h i s thay đ i trong m t ho c t t c các thành
t khác Do đó, các ho t đ ng c a quá trình qu n tr chi n l c c n đ c th c hi n liên
t c Quá trình qu n tr chi n l c th c s không bao gi k t thúc mà luôn ti p t c m c
đ cao h n Trong th c t , quá trình qu n tr chi n l c không đ c phân chia rõ ràng và
th c hi n ch t ch nh đã ch ra trong ti n trình Các nhà chi n l c không th c hi n quá trình theo ki u t ng b c m t mà có s ph i h p l n nhau gi a các c p b c trong doanh nghi p
1.2.1 Xác đ nh ch c n ng nhi m v và m c tiêu c a doanh nghi p
ây là thành t đ u tiên c a quá trình qu n tr chi n l c, làm n n t ng cho vi c so n
th o chi n l c
1.2.1.1 Ch c n ng nhi m v
Nhi m v đ c th hi n qua b ng báo cáo, l i tuyên b ghi rõ các m c đích lâu dài c a
m t t ch c đ phân bi t doanh nghi p này v i doanh nghi p khác B ng báo cáo nhi m
v kinh doanh cho th y t m nhìn dài h n c a m t t ch c liên h đ n nh ng cái mà h
mu n tr thành, nh ng ng i mà h mu n ph c v M t b n báo cáo nhi m v t t s đ nh
rõ tính ch t v m c đích c a t ch c, khách hàng, s n ph m hay d ch v , th tr ng, tri t
lý và công ngh c b n
Theo Vern Mc Ginnis, m t b ng báo cáo nhi m v nên g m có:
ứ Xác đ nh rõ t ch c là gì? Và t ch c đó mong mu n s tr nên nh th nào?
ứ c gi i h n đ đ lo i b m t s công vi c kinh doanh và c ng đ l n đ cho phép phát tri n s sáng t o;
ứ Phân bi t m t t ch c nào đó v i các t ch c khác;
ứ Ph c v v i vai trò c c u đ đánh giá t t c ho t đ ng t ng lai và hi n t i;
ứ Nêu ra đ rõ ràng đ t t c các thành viên trong công ty đ u có th hi u đ c
Các b ng báo cáo nhi m v có th khác nhau chi u dài, n i dung, kích c và nét đ c
tr ng riêng bi t, tuy nhiên h u h t các chuyên gia và các vi n s chi n l c cho r ng b ng báo cáo nhi m v nên có chín b ph n h p thành d i đây:
Trang 14ứ M t là khách hàng Ai là ng i tiêu th s n ph m/d ch v c a doanh nghi p?
ứ Hai là d ch v hay s n ph m chính c a doanh nghi p là gì?
ứ Ba là th tr ng Doanh nghi p c nh tranh đâu?
ứ B n là công ngh Công ngh có là y u t quan tâm hàng đ u c a doanh nghi p hay không?
ứ N m là s quan tâm đ i v i v n đ s ng còn, phát tri n và kh n ng sinh l i Doanh nghi p có ràng bu c v i các m c tiêu kinh t hay không?
ứ Sáu là tri t lý âu là ni m tin, giá tr , nguy n v ng và các u tiên tri t lý c a doanh nghi p?
ứ B y là t đánh giá v mình N ng l c đ c bi t ho c u th c nh tranh c a doanh nghi p là gì?
ứ Tám là m i quan tâm đ i v i hình nh công c ng Doanh nghi p có quan tâm
đ n hình nh c a mình trong công chúng không?
ứ Cu i cùng là m i quan tâm đ i v i nhân viên Thái đ c a doanh nghi p đ i
v i nhân viên nh th nào?
Chín tiêu chu n c b n này ph c v nh là cái s n thích h p cho vi c đánh giá và vi t
b n báo cáo nhi m v B n nhi m v đ c thi t k t t là đi u c n thi t đ so n th o, th c
hi n và đánh giá chi n l c
1.2.1.2 M c tiêu
Nh ng m c tiêu có th đ c đ nh ngh a nh là nh ng thành qu xác đ nh mà m t doanh nghi p tìm cách đ t đ c khi theo đu i nhi m v chính xác c a mình M c tiêu là k t qu
m t tr ng thái mong đ i s có và c n ph i có c a m t doanh nghi p sau m t th i gian
nh t đ nh M c tiêu chính là s c th hóa nhi m v c a doanh nghi p
Trang 15nghi p có th v n d ng và phát huy nh ng đi m m nh, kh c ph c và h n ch nh ng đi m
y u trong vi c khai thác các c h i và né tránh các đe d a do môi tr ng mang l i
1.2.2.1 Môi tr ng bên ngoài
Các nh h ng c a môi tr ng bên ngoài có th chia thành 05 lo i ch y u: kinh t ; v n hóa, xã h i, đ a lý và nhân kh u; lu t pháp, chính ph và chính tr ; công ngh ; và c nh tranh M i liên h c a các nh h ng này đ c mô t trong hình 1.2 d i đây:
Hình 1.2 – M i quan h gi a các nh h ng ch y u c a môi tr ng và t ch c
Ngu n: Fredr.David, Khái lu n v qu n tr chi n l c, trang 128
Các nh h ng c a môi tr ng s tác đ ng đ n lo i s n ph m đ c phát tri n; tính ch t
c a chi n l c đ nh v s n ph m và phân khúc th tr ng, lo i d ch v đ c cung c p và
vi c ch n l a các doanh nghi p đ mua bán Các nh h ng c a môi tr ng còn tác đ ng
đ c nhà cung c p và phân ph i Nh n di n và đánh giá các c h i v môi tr ng cùng
v i các m i đe d a c a nó cho phép t ch c phát tri n đ c nhi m v rõ ràng, thi t k chi n l c đ đ t đ c các m c tiêu hàng n m
Trang 16các y u t khác c a môi tr ng v mô và bao gi c ng ch a đ ng nh ng c h i và đe d a khác nhau đ i v i t ng doanh nghi p
ứ Cán cân thanh toán;
ứ i u ki n kinh t c a các qu c gia phát tri n
tr ng v n hóa xã h i có nh h ng to l n t i ho t đ ng kinh doanh nh là:
nh ng quan ni m v đ o đ c, th m m , l i s ng và ngh nghi p; nh ng phong
t c, t p quán truy n th ng; nh ng quan tâm và u tiêu c a xã h i, trình đ
nh n th c, h c v n chung c a xã h i
ứ Y u t dân s : bao g m nh ng khía c nh v t ng dân s xã h i; t l t ng dân
s ; k t c u và xu h ng thay đ i c a dân s v tu i tác, gi i tính, ngh nghi p
và m c đ phân ph i thu nh p; tu i th và t l sinh s n t nhiên; các xu
h ng chuy n d ch dân s các vùng
Trang 17ứ Y u t t nhiên: bao g m v trí đ a lý, khí h u, đ t đai, tài nguyên thiên nhiên,
s trong s ch c a môi tr ng Các đi u ki n t nhiên đôi khi tr thành y u t quan tr ng đ hình thành l i th c nh tranh c a s n ph m và d ch v
S l thu c l n nhau m i lúc m t t ng lên trên ph m vi toàn qu c gi a các n n kinh t , th
tr ng, chính ph và t ch c đòi h i doanh nghi p ph i xem xét đ n nh h ng có th có
c a các bi n s chính tr đ i v i vi c so n th o và th c hi n các chi n l c c nh tranh
• nh h ng công ngh
ây là m t trong nh ng y u t n ng đ ng và ch a đ ng nhi u c h i c ng nh đe d a đ i
v i doanh nghi p Các nh h ng công ngh cho th y nh ng v n h i m i và m i đe d a
mà doanh nghi p ph i xem xét trong vi c so n th o chi n l c S ti n b k thu t có th tác đ ng sâu s c lên nh ng s n ph m, d ch v , th tr ng, nhà cung c p, nhà phân ph i,
đ i th c nh tranh, khách hàng, quá trình s n xu t, th c ti n ti p th và v th c nh tranh
c a doanh nghi p
Ti n b k thu t có th t o ra nh ng th tr ng m i, k t qu là s sinh sôi c a nh ng s n
ph m m i m và đ c c i ti n thay đ i nh ng v trí giá c c nh tranh và d ch v hi n có
tr nên l i th i Nh ng thay đ i k thu t có th làm gi m đi hay lo i tr nh ng hàng rào giá c gi a các doanh nghi p, làm cho th i gian v n hành s n xu t ng n h n, t o ra s thi u h t v k thu t và k t qu là thay đ i nh ng giá tr và mong đ i c a ng i làm vi c, nhà qu n lý và khách hàng
Trang 18• nh h ng các y u t vi mô
Ph n quan tr ng c a vi c ki m tra các y u t bên ngoài là ph i nh n di n đ c t t c các
đ i th c nh tranh và xác đ nh u th , khuy t đi m, kh n ng, v n h i, m i đe d a, m c tiêu và chi n l c c a h Thu th p và đánh giá thông tin v đ i th c nh tranh là đi u r t quan tr ng đ so n th o chi n l c thành công
Khi đánh giá nh h ng c nh tranh, các v n đ quan tr ng c n đ c xem xét là:
ứ Các đi m m nh và đi m y u c a nh ng đ i th c nh tranh ch y u là gì?
ứ Nh ng m c tiêu và chi n l c c a các đ i th c nh tranh ch y u là gì?
ứ Làm th nào đ các đ i th c nh tranh ch y u s có nhi u kh n ng nh t đ
ng phó v i các xu h ng kinh t , v n hóa, xã h i, nhân kh u, đ a lý, chính tr , chính ph , công ngh và c nh tranh?
ứ Các đ i th c nh tranh ch y u có th gây t n th ng nh th nào đ i v i các chi n l c đ c l a ch n c a doanh nghi p chúng ta?
ứ V trí c a s n ph m và d ch v c a chúng ta nh th nào so v i các đ i th
c nh tranh ch y u?
ứ M c đ thâm nh p và rút lui kh i ngành?
ứ Nhân t quan tr ng nào đ t o nên l i th c nh tranh trong ngành này?
ứ Thay đ i trong x p h ng v doanh s và l i nhu n c a nh ng đ i th c nh tranh ch y u? T i sao l i có nh ng thay đ i trong x p h ng này?
ứ Tính ch t c a m i quan h gi a nhà cung c p và nhà phân ph i trong ngành kinh doanh này là gì?
ứ Các s n ph m và d ch v thay th có th là m i đe d a nh th nào đ i v i
nh ng đ i th c nh tranh trong ngành này?
Tóm l i, do s bi n đ ng th t th ng ngày càng t ng lên trong nh ng môi tr ng kinh doanh trên kh p th gi i, vi c ki m soát các y u t bên ngoài ngày càng tr thành m t
ph n quan tr ng và rõ ràng trong quá trình qu n tr chi n l c
Trang 191.2.2.2 ánh giá tình hình n i b c a doanh nghi p
ánh giá tình hình n i b c a doanh nghi p nh m m c đích nh n đ nh và đánh giá nh ng
đi m m nh, đi m y u trong ho t đ ng c a doanh nghi p t đó xem xét chi n l c c n
đ c xây d ng nh th nào đ khai thác đi m m nh và h n ch đi m y u c a doanh nghi p m t cách t i u Các y u t xem xét bao g m qu n lý, marketing, tài chính k toán, s n xu t, nghiên c u & phát tri n và h th ng thông tin
• Marketing
Marketing là quá trình xác đ nh, d báo, thi t l p và th a mãn các nhu c u mong mu n
c a ng i tiêu dùng đ i v i s n ph m hay d ch v Theo Joel Evans và Barry, marketing bao g m chín ch c n ng c b n sau:
i u ki n tài chính th ng đ c xem là ph ng pháp đánh giá v trí c nh tranh t t nh t
c a doanh nghi p và là đi u ki n thu hút nh t đ i v i các nhà đ u t hình thành hi u
qu các chi n l c c n xác đ nh nh ng đi m m nh, đi m y u v tài chính c a doanh nghi p Kh n ng thanh toán, đòn cân n , v n luân chuy n, l i nhu n, s d ng v n, l ng
ti n m t và v n c ph n th ng c a công ty có th làm cho m t s chi n l c tr nên kh thi h n Các y u t tài chính th ng làm thay đ i các chi n l c hi n t i và vi c th c hi n các k ho ch
Trang 20Phân tích các ch s tài chính là ph ng pháp đ c s d ng trong lu n v n này đ xác
đ nh đi m m nh và đi m y u c a doanh nghi p v đ u t , tài chính và ti n lãi c ph n Các ch s tài chính đ c phân thành 5 lo i sau:
ứ Các ch s v kh n ng thanh toán đánh giá kh n ng thanh toán các kho n n
ng n h n đáo h n: kh n ng thanh toán hi n th i, kh n ng thanh toán nhanh
ứ Các ch s v đòn cân n cho th y ph m vi đ c tài tr b ng các kho n n c a doanh nghi p: ch s n trên toàn b tài s n, ch s n trên v n c ph n
th ng, ch s n dài h n trên v n c ph n th ng, ch s v kh n ng thanh toán lãi vay
ứ Các ch s v ho t đ ng đo l ng hi u qu s d ng các ngu n l c: ch s vòng quay t n kho, ch s vòng quay toàn b v n, ch s vòng quay v n c đ nh, k thu ti n bình quân
ứ Các ch s v doanh l i cho th y hi u qu chung vè qu n lý, l i nhu n do tiêu
th và đ u t : l i nhu n biên t , l i nhu n biên t ho t đ ng, doanh l i c a toàn b v n (ROA), doanh thu trên c ph n th ng (ROE), l i nhu n c a m t
c ph n
ứ Các ch s t ng tr ng: doanh thu tiêu th , thu nh p ròng, l i nhu n cho m t
c phi u, ch s giá trên l i nhu n c ph n
• S n xu t/tác nghi p
Ch c n ng s n xu t tác nghi p trong ho t đ ng kinh doanh bao g m t t c các ho t đ ng
nh m bi n đ i đ u vào thành hàng hóa và d ch v Qu n tr s n xu t/tác nghi p là qu n tr
đ u vào, quá trình bi n đ i và đ u ra, nh ng y u t này khác nhau tùy theo ngành ngh và môi tr ng
Các ho t đ ng s n xu t/ tác nghi p th ng chi m ph n l n nh t trong t ng tài s n v n và con ng i c a m t t ch c i v i h u h t các ngành, các chi phí ch y u đ s n xu t ra
s n ph m hay d ch v đ u n m trong quá trình th c hi n s n xu t, vì v y s n xu t có th
có giá tr l n, là v khí c nh tranh trong chi n l c t ng quát c a công ty
Nhi u nhà qu n tr s n xu t cho r ng vi c hu n luy n nhân viên theo chi u ngang có th giúp doanh nghi p c a h đáp ng v i nh ng thay đ i nhanh chóng h n c a th tr ng
Trang 21Vi c hu n luy n các nhân viên theo chi u ngang có th làm gia t ng tính hi u qu , ch t
l ng, n ng su t, và s th a mãn đ i v i công vi c
Có nhi u lý do làm cho m t t ch c không có đ kh n ng ho c b h n ch s n xu t trong quá trình hình thành các chi n l c, các chính sách và kh n ng s n xu t c ng có th nh
h ng l n đ i v i các chi n l c Do môi tr ng c a vi c ra quy t đ nh, s thi u h t c a
l m phát, s bùng n công ngh , và s can thi p c a chính ph nên các chính sách và kh
n ng s n xu t/th c hi n c a m t doanh nghi p không th đáp ng n i yêu c u c a chi n
l c đ ra
• Nghiên c u và phát tri n
Trong các t ch c, nghiên c u & phát tri n có hai hình th c c b n là nghiên c u & phát tri n bên trong (t ch c t th c hi n, t ch c và th c hi n nghiên c u & phát tri n), và/ho c nghiên c u & phát tri n theo h p đ ng (công ty thuê các nhà nghiên c u ho c các
t ch c đ c l p đ phát tri n nh ng s n ph m riêng bi t) Nhi u công ty s d ng c hai
ph ng pháp này đ phát tri n s n ph m m i M t m nh (kh n ng) và m t y u (h n ch )
c a ho t đ ng nghiên c u & phát tri n đóng vai trò quan tr ng trong vi c hình thành và
th c hi n chi n l c
S t p trung vào ho t đ ng nghiên c u & phát tri n có th khác nhau tùy theo chi n l c
c nh tranh c a m t doanh nghi p M t s công ty mu n tr thành nh ng ng i đ ng đ u trên th tr ng, nh ng nhà sáng t o ra nh ng s n ph m m i, trong khi nh ng công ty khác
th a mãn v i v trí là ng i ph c tùng và s n xu t nh ng s n ph m đã có s n v i các k
n ng c b n đ h tr các chi n l c này c ng khác nhau, tùy thu c vào vi c có là y u t
ch ch t c a chi n l c c nh tranh hay không Trong tr ng h p mà s gi i thi u s m
ph m m i là n i dung ch y u c a chi n l c thì ho t đ ng nghiên c u & phát tri n c n
ph i đ c nh n m nh B ph n nghiên c u & phát tri n ph i có kh n ng đ a ra nh ng
ki n th c v công ngh , khoa h c và khai thác nh ng ki n th c đó, qu n lý các r i ro liên quan đ n các sáng ki n, s n ph m, d ch v và yêu c u c a nhà s n xu t
• Thông tin
Trang 22Thông tin liên k t t t c các ch c n ng trong kinh doanh v i nhau và cung c p c s cho
t t c các quy t đ nh qu n tr Nó là n n t ng c a t t c các t ch c Thông tin bi u hi n
nh ng b t l i hay l i th c nh tranh ch y u ánh giá đi m m nh và đi m y u v h
th ng thông tin bên trong c a doanh nghi p là khía c nh quan tr ng c a vi c th c hi n
cu c ki m soát n i b
H th ng thông tin ti p nh n các d li u thô t c môi tr ng bên ngoài và bên trong c a
t ch c Nó thu th p các d li u v marketing, tài chính, s n xu t, và các v n đ cá nhân
n i b công ty, các y u t v n hóa, xã h i, dân s , đ a lý, kinh t , chính tr , chính ph , lu t pháp, công ngh và c nh tranh bên ngoài Các d li u đ c ph i h p v i nhau đ h tr cho vi c ra quy t đ nh qu n tr M t h th ng thông tin h u hi u c ng gi ng nh th vi n, thu th p, phân lo i và l u tr d li u đ các nhà qu n tr có th s d ng Các h th ng thông tin là ngu n chi n l c quan tr ng, theo dõi các thay đ i c a môi tr ng, nh n ra
nh ng m i đe d a trong c nh tranh, và h tr cho vi c th c hi n, đánh giá và ki m soát chi n l c
1.2.3 Công c ho ch đ nh chi n l c
1.2.3.1 Ma tr n các y u t môi tr ng
Trên c s nghiên c u môi tr ng c a doanh nghi p, ta có th l p các ma tr n đánh giá các y u t bên ngoài, ma tr n hình nh c nh tranh và ma tr n đánh giá các y u t bên trong nh m tóm t t các thông tin c b n đã đ c nh p vào c n thi t cho vi c hình thành các chi n l c
• Ma tr n các y u t bên ngoài
đánh giá m t cách t ng quát các thông tin kinh t , v n hóa, nhân kh u, đ a lý, chính
tr , chính ph , lu t pháp, công ngh và c nh tranh, có th s d ng ma tr n đánh giá các
y u t bên ngoài c a Fredr David (Khái lu n v qu n tr chi n l c, trang 178) đ đánh giá m c đ thích ng v i môi tr ng bên ngoài c a doanh nghi p
Có n m b c trong vi c phát tri n m t ma tr n đánh giá các y u t bên ngoài:
Trang 23ứ B c 1: L p danh m c các y u t có vai trong quy t đ nh đ i v i s thành
công c a doanh nghi p, t 10 – 20 y u t , bao g m c nh ng c h i và m i đe
d a nh h ng đ n doanh nghi p và ngành kinh doanh c a doanh nghi p
ứ B c 2: Phân lo i t m quan tr ng t 0,0 (không quan tr ng) đ n 1,0 (r t quan
tr ng) cho m i y u t T ng s các m c phân lo i đ c n đ nh cho các nhân
t này ph i b ng 1,0
ứ B c 3: phân lo i t 1 đ n 4 cho m i y u t quy t đ nh s thành công đ cho
th y cách th c mà các chi n l c hi n t i c a công ty ph n ng v i y u t này Trong đó, 4 là ph n ng t t, 3 là trên trung bình, 2 là trung bình và 1 là ph n
T ng s đi m quan tr ng cao nh t mà m t doanh nghi p có th có đ c là 4 và th p nh t
là 1, trung bình là 2,5 N u s đi m này là 4 cho th y doanh nghi p đang ph n ng r t t t
v i các c h i và đe d a hi n t i trong môi tr ng, đi u này có ngh a là chi n l c c a doanh nghi p đã t n d ng có hi u qu các c h i hi n có và t i thi u hóa các nh h ng tiêu c c có th có c a các đe d a bên ngoài Ng c l i, n u s đi m trung bình là 1 cho
th y các chi n l c mà doanh nghi p đ ra không t n d ng đ c các c h i ho c tránh
đ c các m i đe d a bên ngoài
• Ma tr n các y u t bên trong
Ma tr n đánh giá các y u tô bên trong (IFE – Internal Factor Evalution) là công c tóm t t
và đánh giá nh ng m t m nh y u quan tr ng c a các b ph n kinh doanh ch c n ng, và
nó c ng cung c p c s đ xác đ nh và đánh giá m i quan h gi a các b ph n này Ma
tr n IFE đ c phát tri n theo n m b c:
ứ B c 1: Li t k các y u t thành công then ch t, s d ng t 10 đ n 20 y u t
bên trong bao g m c đi m m nh và đi m y u
Trang 24ứ B c 2: Xác đ nh t m quan tr ng b ng cách phân lo i t 0,0 (kém quan tr ng)
đ n 1,0 (quan tr ng nh t) cho m i y u t T ng c ng các m c đ quan tr ng này b ng 1,0
ứ B c 3: Phân lo i t 1 đ n 4 cho m i y u t s bi u th y u t đó có đ i di n
cho đi m y u l n nh t (b ng 1), đi m y u nh nh t (b ng 2), đi m m nh nh
nh t (b ng 3), đi m m nh l n nh t (b ng 4) S phân lo i d a trên c s công
ty trong khi m c đ quan tr ng d a trên c s ngành
ứ B c 4: Nhân m c đ quan tr ng c a m i y u t v i lo i c a nó đ xác đ nh
s đi m quan tr ng cho m i bi n s
ứ B c 5: C ng t t c s đi m quan tr ng cho m i bi n s đ xác đ nh s di m
quan tr ng t ng c ng c a t ch c
Ma tr n IFE có s đi m t 1 đ n 4, s đi m trung bình là 2.5 S đi m quan tr ng t ng
c ng th p h n 2.5 cho th y công ty y u v n i b ; ng c l i, s đi m cao h n 2.5 cho
th y công ty m nh v n i b
• Ma tr n hình nh c nh tranh
Trong t t c các s ki n và xu h ng môi tr ng có th nh h ng đ n v trí chi n l c
c a m t công ty thì nh h ng c nh tranh th ng đ c xem là nh h ng quan tr ng
v i công ty m u Các m c phân lo i đ c bi t c a nh ng công ty đ i th c nh tranh có th
đ c đem so sánh v i các m c phân lo i c a công ty m u Vi c phân tích so sánh này s cung c p các thông tin chi n l c quan tr ng Các y u t bao g m th ph n, kh n ng
c nh tranh, tài chính, ch t l ng s n ph m, lòng trung thành c a khách hàng
Trang 25Các m c phân lo i cho th y cách th c mà theo đó các chi n l c c a doanh nghi p ng phó đ i v i m i nhân t , v i 4 là ph n ng t t nh t, 3 là trên m c trung bình, 2 là trung bình và 1 là kém
B ng 1.1 – Ma tr n hình nh c nh tranh
Công ty m u Công ty 1 Công ty 2 Các y u t
M c đ quan
tr ng Phân lo i
i m quan
tr ng
Phân
lo i
i m quan
tr ng
Phân
lo i
i m quan
Các chi n l c đ c xây d ng trên c s phân tích và đánh giá môi tr ng kinh doanh,
nh n bi t nh ng đi m m nh, đi m y u, c h i và m i đe d a tác đ ng c a doanh nghi p,
t đó xác đ nh các ph ng án chi n l c đ đ t m c tiêu đã đ ra, trên c s đó các chi n
gi m đi nh ng đi m y u bên trong và tránh kh i nh ng m i đe
d a c a môi tr ng bên ngoài
Trang 26u đi m c a SWOT là ch rõ các đi m m nh, đi m y u c a doanh nghi p c ng nh xác
đ nh các c h i và đe d a t môi tr ng bên ngoài; b ng vi c k t h p các đi m m nh,
đi m y u, c h i và đe d a đ đ a ra các chi n l c cho doanh nghi p Tuy nhiên, h n
ch c a nó là SWOT thông qua s k t h p đ đ ra các chi n l c mà không ph i đ a ra
ch n l a hay quy t đ nh chi n l c nào là t t nh t
1.2.3.3 S đ x ng cá
kh c ph c nh c đi m c a SWOT, đ tài s d ng s đ x ng cá đ xác đ nh các y u
t then ch t cho chi n l c phát tri n doanh nghi p theo hình 1.3 d i đây:
y u t tác đ ng c a môi tr ng và bên ph i c a s đ là các bi n pháp khai thác hay
h n ch các y u t trong môi tr ng
Nhìn vào phía bên ph i c a s đ cho chúng ta th y các gi i pháp nào l p l i nhi u l n
ho c nh ng gi i pháp nào đ c đ a ra các tác đ ng m nh, có ý ngh a tiên quy t là nh ng
Trang 27Ch ng 2:
2.1 T ng quan v tình hình ho t đ ng c a ngành d c t i Vi t Nam
Theo đánh giá c a các chuyên gia trong h i ngh “Ngành công nghi p D c Vi t Nam –
c h i và thách th c tr c th m h i nh p WTO”, công nghi p D c Vi t Nam đang phát tri n c p đ 2.5 – 3 theo thang phân lo i g m 4 c p đ c a WHO và UNCTAD, t c là
có công nghi p d c n i đ a s n xu t generic1
, xu t kh u m t s d c ph m Trong giai
đo n 2000 – 2005, t c đ t ng tr ng bình quân c a ngành là 13%, ti n thu c bình quân
đ u ng i t ng trung bình 7.4%, t c đ t ng tr ng thu c s n xu t trong n c n m 2005
t ng 29% so v i n m 20042
Theo báo cáo c a C c qu n lý D c Vi t Nam vào tháng 6/2006:
ứ Giá thu c s n xu t trong n c n m 2005 đ t 395 tri u USD (t ng đ ng 6,320 t đ ng), chi m 48.34% t ng giá tr ti n thu c (817 tri u USD, t ng
Trang 28Doanh thu s n xu t thu c trong n c 1995 - 2005 (t đ ng)
1,0351,232
1,385 1,578 1,823
2,280 2,760 3,288
6,243 4,978 3,968
M c tiêu chi n l c phát tri n ngành D c Vi t Nam đ n n m 2010 do Th t ng chính
ph phê duy t là s n xu t trong n c s đ m b o 60% nhu c u thu c phòng và ch a b nh
c a xã h i, m c tiêu dùng thu c bình quân đ t 12 – 15 USD/ng i/n m, trung bình 1.5
ng đ c 60% giá tr ti n thu c vào n m 2010 và đ m b o 30% s thu c s n xu t trong
n c là thu c có ngu n g c t d c li u và thu c y h c c truy n Trong giai đo n 2006 – 2010, Vi t Nam s có 8 d án xây d ng m i cho ngành D c v i t ng v n đ u t là
241 tri u USD (g m 4 nhà máy s n xu t thu c, 1 nhà máy s n xu t tá d c, 1 vi n nghiên
c u bào ch công nghi p cao và 2 trung tâm nghiên c u sinh kh d ng c a thu c) và 4 xí nghi p s n xu t đ c c i t o r ng đ t tiêu chu n GMP c a WHO M c tiêu đ n n m
2015, thu c s n xu t trong n c s đáp ng 80% nhu c u c a ng i dân
D ki n vào n m 2008, t ng doanh thu thu c s n xu t trong n c có th đ t t i 8.000 t
đ ng, ti m n ng th tr ng d c ph m có th đ t t i 1 t USD cho th y nhu c u đ i v i
Trang 29các s n ph m c a ngành D c ngày càng gia t ng ây là c h i t t cho s phát tri n ho t
đ ng kinh doanh c a ngành nói chung và Công ty nói riêng
T nh ng ghi nh n trên, ngành D c đ c nh n đ nh là ngành đ u t h p d n đ i v i các doanh nghi p trong và ngoài n c
2.2 Gi i thi u t ng quan ho t đ ng kinh doanh t i DHG
H u Giang Tp C n Th thành công ty c ph n ho t đ ng v i v n đi u l ban đ u là 80 t
đ ng (trong đó Nhà n c n m gi 51%, c đông là CB-CNV n m gi 19,92%, c đông bên ngoài n m gi 29,08%)
Qua h n 30 n m hình thành và phát tri n, hi n nay D c H u Giang đ c công nh n là doanh nghi p d n đ u ngành công nghi p d c Vi t Nam
• Tên Công ty: Công ty C ph n D c H u Giang
Trang 30Ngành, ngh kinh doanh chính c a Công ty c ph n D c H u Giang là : S n xu t kinh doanh d c; Xu t kh u: d c li u, d c ph m theo quy đ nh c a B Y t ; Nh p kh u: thi t b s n xu t thu c, d c li u, d c ph m, trang thi t b y t theo quy đ nh c a B Y
t ; S n xu t kinh doanh xu t kh u các m t hàng th c ph m ch bi n; In bao bì ; D ch v
nh n và chi tr ngo i t ; Gia công, l p đ t, s a, s a ch a đi n, đi n l nh; S n xu t, kinh doanh xu t nh p kh u thi t b s n xu t t ch t o t i Công ty; D ch v du l ch và v n chuy n l hành n i đ a
C c u t ch c và ho t đ ng c a Công ty hi n g m Tr s chính t i Tp C n Th , 06
x ng s n xu t ch u trách nhi m s n xu t theo đúng các tiêu chu n GMP, ISO 9001 :
2000 và cung c p đ y đ s n ph m theo k ho ch kinh doanh H th ng bán hàng đ c chia thành 06 khu v c qu n lý g m: Mi n B c, Mi n Trung, Mi n ông, Tp.HCM, Mekong 1 và Mekong 2 v i s đi u ph i c a 06 Giám đ c bán hàng khu v c Bên c nh
đó, Công ty còn có các trung tâm phân ph i d c ph m liên k t v i các công ty d c đ a
ph ng đ t t i các t nh thành, đ c đ u t đ y đ trang thi t b hi n đ i v i qui mô l n
t o nên h th ng cung ng thu c k p th i, đ y đ theo nhu c u c a th tr ng DHG còn phát tri n m nh c h th ng phân ph i l t i các b nh vi n, k t h p v i vi c đi u tr c a các bác s nh m phát huy t i đa vi c đ a thu c và h ng d n s d ng thu c tr c ti p đ n
ng i b nh
2.2.2 K t qu ho t đ ng kinh doanh c a DHG sau c ph n hóa
Sau khi chuy n sang ho t đ ng d i hình th c Công ty C ph n t tháng 9/2004, ho t
đ ng kinh doanh c a CTCp D c H u Giang đã có nh ng chuy n bi n tích c c:
− N m 2005: Doanh thu thu n đ t 554 t đ ng, t ng 23% so v i n m 2004; L i nhu n sau thu đ t 55 t đ ng
− N m 2006: Doanh thu thu n đ t 868 t đ ng, t ng 56,7% so v i n m 2005;
L i nhu n sau thu đ t 87 t đ ng
Các ch tiêu ph n ánh k t qu ho t đ ng c a DHG đ c th hi n trong b ng d i đây:
Trang 31Doanh thu thu n 450.746.902.934 554.030.812.464 22,91% 868.191.796.117 56,70% Giá v n hàng bán 282.551.972.811 299.403.466.127 5,96% 402.746.978.493 34,52%
L i nhu n g p 168.194.930.123 254.627.346.337 51,39% 465.444.817.624 82,79% Doanh thu ho t
doanh nghi p 19.258.669.567 39.787.292.680 106,59% 55.880.862.996 40,45%
L i nhu n thu n 32.505.376.738 54.499.691.581 67,66% 86.910.741.889 59,47% Thu nh p khác 216.654.788 1.186.999.329 1.405.939.293
• H s t ng c a giá v n hàng bán t ng r t ít so v i m c t ng doanh thu, ng c l i
chi phí bán hàng t ng cao h n so v i m c t ng c a doanh thu cho th y DHG có s
thay đ i trong c c u chi phí, chú tr ng đ u t công tác bán hàng N m 2005, chi
• N m 2004, l i nhu n sau thu đ t 23.86 t đ ng (thu su t thu TNDN 28% và
đ c mi n gi m 320 tri u đ ng) DHG đ c mi n thu TNDN trong 02 n m 2005
Trang 32và 2006 nên l i nhu n sau thu trong 2 n m này b ng l i nhu n tr c thu và ch
b chi ph i b i các thu nh p khác và chi phí khác Ph n thu TNDN đ c mi n
đ c b sung vào Qu đ u t phát tri n c a công ty N m 2005, v i kho n thu TNDN đ c mi n là 20% l i nhu n tr c thu , l i nhu n sau thu c a DHG đ t 31.5 t đ ng, m c t ng t ng ng là 132.14% so v i n m 2004 N m 2006, l i nhu n sau thu ti p t c t ng cao, đ t 87.06 t đ ng, t ng 57.21% so v i n m 2005
T l t ng tr ng c a doanh thu bán hàng và l i nhu n đ c mô t trong hình d i đây:
Hình 2.2 – Bi u đ t ng tr ng doanh thu và l i nhu n qua các n m c a DHG
450,747 554,031 868,192
86,911
0 200,000
400,000
600,000
800,000
1,000,000
Doanh thu & l i nhu n qua các n m
( vt: tri u đ ng)
2004 2005 2006
Nhìn chung k t qu kinh doanh c a DHG qua 3 n m 2004 – 2006 đang tr ng thái tích
c c, tình hình doanh thu l i nhu n đang theo m t chi u h ng hoàn toàn có l i cho công
ty Nh ng s li u này đã ph n ánh hi u qu ho t đ ng c a công ty trong nh ng n m v a qua Tuy nhiên l i nhu n c a DHG đang b chi ph i nhi u b i các kho n chi phí, nh t là chi phí bán hàng chi m m t t tr ng r t l n trong t ng chi phí c a công ty
2.3 Phân tích các tác đ ng c a môi tr ng đ n ho t đ ng kinh doanh
c a DHG
Ph n này s phân tích môi tr ng bên trong và môi tr ng bên ngoài c a DHG Vi c phân tích môi tr ng nh m tìm ra nh ng đi m m nh, đi m y u, c h i và đe d a đ i v i
Trang 33công ty; qua đó v n d ng và phát huy nh ng đi m m nh, kh c ph c và h n ch nh ng
đi m y u trong vi c khai thác các c h i và h n ch các đe d a do môi tr ng mang l i
2.3.1 Môi tr ng bên ngoài
2.3.1.1 Môi tr ng v mô
Môi tr ng v mô c a DHG bao g m các y u t : kinh t ; v n hóa, xã h i, đ a lý và nhân
kh u; lu t pháp, chính ph và chính tr ; công ngh ; và c nh tranh Ph n trình bày d i đây l n l t phân tích chi ti t các nh h ng c a môi tr ng v mô tác đ ng đ n ho t
Gia nh p WTO, ngành d c Vi t Nam có nhi u c h i đ phát tri n đó là chúng ta s có môi tr ng đ u t , kinh doanh thông thoáng, minh b ch và thu n l i h n; đ c ti p c n
v i nhi u th tr ng l n, đa d ng v i các đi u ki n kinh doanh, c nh tranh công b ng Chúng ta s có nhi u thu n l i trong ti p c n v i các đ i tác kinh doanh đ h p tác s n
xu t, chuy n giao công ngh T ngày 01/01/2009, theo cam k t, các doanh nghi p có
Trang 34v n đ u t n c ngoài, các chi nhánh c a doanh nghi p n c ngoài đ c quy n tr c ti p
xu t nh p kh u d c ph m t i Vi t Nam Các doanh nghi p s n xu t d c ph m có quy n l a ch n nguyên li u đ u vào đa d ng h n, m c chi phí và ch t l ng c ng h p lý
xu t d c ph m ph i đ t đ c các tiêu chu n đ h i nh p; ph i c nh tranh v i thu c ngo i v giá, ch t l ng d ch v h u m i so v i các doanh nghi p đ u t n c ngoài
Xu t kh u và nh p kh u c ng là m t thách th c khi chúng ta gia nh p WTO khi ph i
c nh tranh kh c li t v i các doanh nghi p đ u t n c ngoài Khi chính th c gia nh p WTO s có 3 dòng thu m c thu su t nh p kh u gi m, m c gi m 5% v i th i gian cam
k t th c hi n t 3-5 n m Do tr c và sau khi gia nh p WTO, thu su t nguyên li u ch
y u là 0% nên s không có nh h ng nhi u t i các doanh nghi p s n xu t ph i nh p
kh u nguyên li u tuy nhiên s gây nh h ng l n t i m t s doanh nghi p s n xu t nguyên li u c a Vi t Nam Sau khi gia nh p WTO s có 47 dòng thu có m c thu xu t thu nh p kh u gi m, đó là các dòng thu hi n có m c thu nh p kh u là 10% và 15%,
th i gian cam k t th c hi n t 2-5 n m (trung bình là 3 n m), m c gi m t 2-7% (trung bình là 3%), m t s dòng thu chính đó là nhóm kháng sinh (18/29 dòng thu ), nhóm vitamin (4/9 dòng thu ) Vi c gi m thu su t thu nh p kh u m t s dòng thu s là thách
th c cho các doanh nghi p s n xu t d c ph m trong n c trong vi c c nh tranh v i thu c nh p kh u t n c ngoài
S h u trí tu c ng là m t thách th c khi chúng ta gia nh p WTO T do hóa s làm gia
t ng các nguy c tranh ch p pháp lý v quy n s h u công nghi p gi a các doanh nghi p trong n c và các doanh nghi p n c ngoài Theo s li u c a C c S h u trí tu thì tính
đ n th i đi m hi n t i, t ng s b ng sáng ch c a các cá nhân/t ch c Vi t Nam là 19,
c a cá nhân và t ch c n c ngoài là 877; t ng s gi y phép đ ng ký nhãn hi u hàng hóa
Trang 35c p cho cá nhân/t ch c Vi t Nam là 5036, c p cho cá nhân, t ch c n c ngoài là 3394 Khi gia nh p WTO, chúng ta ph i cam k t b o m t d li u th nghi m lâm sàng có trong
h s đ ng ký c a các thu c m i trong th i h n 5 n m Do đó, các c quan qu n lý ph i
có các c ch , quy đ nh b o m t đ i v i các h s khi đ c yêu c u, đ i m t v i nguy c
b các công ty ki n trong tr ng h p đ b c l d li u
V v n đ t giá h i đoái, cho đ n nay, Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam ti p t c th c
hi n chính sách t giá h i đoái th n i có ki m soát, chú ý đ n vi c đi u ti t m c t ng giá
c và h tr s phát tri n kinh t T giá h i đoái n đ nh và m c t ng lãi su t ti n VND giúp cho Ngân hàng Nhà n c mua đ c ngo i t làm t ng l ng d tr ngo i h i và do
đó giúp n đ nh th tr ng t giá h i đoái S n đ nh v t giá h i đoái t o đi u ki n thu n l i cho công ty v m t tài chính và ngu n ngo i t khi xu t nh p kh u d c ph m, nguyên li u, trang thi t b y t
V l m phát, theo đánh giá c a các chuyên gia IMF, t l l m phát c a Vi t Nam v n duy trì m c cao và x u h n so v i h u h t các n c châu Á khác D báo t l tr t giá
c a đ ng Vi t Nam trong n m nay vào kho ng 7,7% C ng gi ng nh các công ty khác trong n n kinh t , l m phát t ng d n đ n vi c t ng lãi su t, t ng l ng, giá tr đ ng Vi t Nam t ng giá, giá hàng n i đ a t ng Nh ng v n đ này làm t ng áp l c cho ông ty v ti n vay, ti n l ng, chi phí nguyên v t li u nh p kh u, và nh t là giá bán – công ty ngành
d c không đ c t ý nâng giá bán thu c
B ng 2.2 – Các ch tiêu kinh t c a Vi t Nam qua các n m
Ch tiêu 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 (D đoán) 2007
T c đ t ng GDP (%) 6.79 6.89 7.08 7.24 7.69 8.4 8.2 8.5Thu nh p bình quân
Trang 36cho DHG v a là m t y u t quy t đ nh nh c u tiêu th d c ph m Th tr ng d c
ph m trong n c v i dân s h n 82 tri u ng i, m c t ng dân s hàng n m là 1.1%; m c thu nh p bình quân đ u ng i ngày càng t ng và trình đ dân trí ngày càng cao nên m c chi tiêu cho ch m sóc s c kh e y t c a ng i dân c ng t ng lên qua các n m
M c dù hi n nay, trung bình m i ng i VN tiêu th 6-8 USD/n m cho vi c ch m sóc s c kho , trong khi con s này châu Âu là 400 USD và M là 600 USD, vì th m c tiêu dùng VN s t ng lên r t nhi u n u ng i dân ti p c n đ c nh ng thu c ch t l ng v i giá thành phù h p
Ngoài ra, h u h t các gia đình tr thành th có r t ít con nên h có đi u ki n h n trong
vi c ch m sóc s c kh e con cái Do đó, v n đ s c kh e c a con em luôn đ c đ t lên hàng đ u Nh ng d u hi u này cho th y đây là m t th tr ng tiêu th d c ph m r t ti m
n ng
Hình 2.3 – Ti n thu c bình quân đ u ng i/n m
5,5 4,6
5,2
5 5,4
6 6,7
4,2 3,4
2,5
7,6 8,6 9,85 9,76 10,6
Trang 37Song song v i s phát tri n c a kinh t xã h i, ngành y t n c ta v n đang đ i m t v i
nh ng thách th c m i, đó là tình tr ng phân hóa giàu nghèo, chênh l ch gi a gi a các vùng gia t ng; bên c nh đó, m t s nguy c s c kh e nh n n nghi n hút, m i dâm làm gia t ng các c n b nh truy n nhi m, b nh tâm th n… làm d n đ n các nhu c u khác nhau
v ch m sóc s c kh e
Cùng v i quá trình hi n đ i hóa, l i s ng và ph ng th c lao đ ng c a xã h i t ng b c thay đ i, Vi t Nam c ng b nh h ng theo mô hình b nh t t c a các n c phát tri n nh các b nh tim m ch, b nh ung th , ti u đ ng, béo phì, stress, r i lo n tâm th n;
Quá trình công nghi p hóa và đô th hóa di n ra nhanh chóng đã và đang tác đ ng đ n s c
kh e ng i dân trên nhi u m t Môi tr ng s ng ô nhi m đã gây nh h ng đ n s c kh e
ng i dân r t n ng n ; ô nhi m hóa ch t càng ngày càng n ng c thành th l n nông thôn M t khác, do h u qu c a cu c chi n tranh đ l i, s c kh e c a m t b ph n ng i dân v n còn b nh h ng khá n ng nh th ng b nh binh, nh h ng c a ch t đ c màu
da cam đ n nhi u th h sau
V pháp lu t
Pháp l nh hành ngh y, d c t nhân đ c ban hành ngày 25/2/2003 c a Ch t ch n c
có hi u l c t ngày 1/6/2003 Pháp l nh có nêu rõ hình th c t ch c hành ngh , quy n và ngh a v c a các t ch c, cá nhân hành ngh d c t nhân… Vi c ban hành Pháp l nh này có tác đ ng m nh lên ngành D c Vi t Nam, t o đi u ki n thu n l i cho các thành
ph n kinh t đ u t , phát tri n m ng l i phân ph i, thâm nh p và m r ng th tr ng n i
đ a
Ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a Công ty đang đ c đi u ch nh ch y u b i Lu t
D c, Lu t Doanh nghi p, Lu t Ch ng khoán và các Lu t khác Ngoài ra, Công ty c ng
ch u tác đ ng c a các chính sách và chi n l c phát tri n c a ngành Lu t D c đã đ c
Qu c h i thông qua và có hi u l c t ngày 01/10/2005 ây là c s pháp lý cao nh t
đi u ch nh toàn b ho t đ ng trong l nh v c d c đ ngành D c Vi t Nam đ c ho t
đ ng trong m t môi tr ng pháp lý hoàn ch nh và đ ng b … Lu t Doanh nghi p, Lu t
Trang 38u t , Lu t C nh tranh, Lu t Th ng m i và Lu t S h u trí tu c ng đã đ c Qu c h i thông qua, đ c k v ng s t o môi tr ng đ u t - kinh doanh - c nh tranh thông thoáng, minh b ch, bình đ ng và lành m nh cho các doanh nghi p
Chu n b n ng l c c nh tranh cho các doanh nghi p d c n i đ a, ch tr ng c a liên B
Y t - Tài chính cho phép các doanh nghi p đ c đ u th u cung c p thu c cho các đ n v
s d ng ti n b ng ngu n ngân sách nhà n c (b nh vi n, trung tâm y t ), xóa b tình
tr ng đ c quy n cung c p thu c c a các công ty d c đ a ph ng ây v a là c h i c ng
đ ng th i là thách th c – DHG có c h i m r ng kênh phân ph i vào h đi u tr t i các
đ a ph ng thông qua vi c đ u th u cung c p thu c; đ ng th i có kh n ng b c nh tranh ngay trên sân nhà n u n ng l c c nh tranh th p h n các công ty d c khác
Ngoài ra, khi gia nh p WTO, đòi h i các doanh nghi p ngành D c ph i hi u bi t sâu s c
v lu t pháp và thông l qu c t i v i v n đ này, Công ty c n tích c c trang b nh ng thông tin c n thi t v th tr ng, đ i th và đ i tác, nghiên c u lu t pháp qu c t đ th c
s s n sàng cùng ngành D c h i nh p
Trong giai đo n hoàn thi n khung pháp lý, các thay đ i c a lu t và v n b n d i lu t có
th t o ra r i ro v lu t pháp Quy đ nh v h th ng phân ph i d c ph m hi n nay quá
ph c t p, nhi u công ty v i nhi u t ng n c tham gia nh ng l i không đ c quy đ nh ch c
n ng rõ ràng i u này đã t o đi u ki n cho các lo i thu c kém ch t l ng tràn vào th
tr ng trong n c
i v i v n đ v qu n lý giá, C c Qu n lý D c hi n nay ch áp d ng qu n lý giá nêm
y t trên 12.000 m t hàng, t p trung làm ba nhóm thu c: thu c d tr l u thông, thu c thi t y u và danh m c thu c ch y u dùng trong b nh vi n Nh v y, còn l i ph n l n thu c v n ti p t c b th n i v giá Các công ty phân ph i d c ph m n c ngoài đã l i
d ng khe h này đ đ nh giá d c ph m r t cao đ có đ c m c hoa h ng cao cho các
d c s , bác s
V chính tr
Vi t Nam đ c đánh giá là m t qu c gia có môi tr ng chính tr n đ nh, đây là đi u ki n thu n l i đ m b o cho s phát tri n c a các doanh nghi p đ u t Vi t Nam Vi t Nam
Trang 39th c hi n chính sách m r ng quan h ngo i giao v i t t c các n c trên th gi i theo
h ng hòa bình, h p tác và tôn tr ng quy n t quy t c a các dân t c Thông qua đó, t o
đi u ki n cho các doanh nghi p trong n c c c h i quan h th ng m i v i n c ngoài,
h c t p kinh nghi m và m r ng th tr ng
Ngày 15/8/2002, Th t ng Chính ph đã ban hành “Chi n l c phát tri n ngành d c
đ n n m 2010” (CLPTD) Các m c tiêu c th bao g m: 1 i m i công ngh , trang thi t b và qu n lý, th c hi n các th c hành t t (Good Practice); 2 Xây d ng c s s n
xu t kháng sinh, hóa d c và s n xu t nguyên li u th m nh t d c li u; 3 Cung ng đ
và th ng xuyên thu c thi t y u; 4 S d ng thu c h p lý, an toàn và hi u qu ; 5 Vào
n m 2010, thu c s n xu t trong n c b o đ m 60% nhu c u thu c, m c tiêu dùng thu c bình quân 12-15 USD/ng i/n m và có 1,5 d c s đ i h c/10.000 dân Trong 5 m c tiêu
c th CLPTD, có đ n 4 m c tiêu có đ t đ c hay không ph thu c vào s phát tri n c a công nghi p d c (m c tiêu 1, 2, 3, 5) Vì v y, phát tri n công nghi p d c n i đ a luôn luôn là m i quan tâm c a b t c m t qu c gia nào trên th gi i Các n c công nghi p phát tri n coi công nghi p phát minh và s n xu t thu c m i là l nh v c có l i nhu n h p
d n, là “con gà đ tr ng vàng” Các n c đang phát tri n coi vi c phát tri n công nghi p bào ch là v khí ch ng l i s đ c quy n c a các công ty đa qu c gia d c ph m kh ng
l nh m b o v s c kh e nhân dân và b o đ m an sinh xã h i
T n m 2000 – 2006, khi các n c ASEAN thành l p AFTA v i ch ng trình u đãi thu quan chung CEPT nh m thúc đ y quan h m u d ch gi a các n c trong kh i ASEAN đã
t o ra nhi u c h i và thách th c cho các doanh nghi p nói chung và doanh nghi p ngành
d c nói riêng Vi c gia nh p WTO vào ngày 11/01/2007 mang l i nhi u thu n l i trong
vi c ti p c n v i các đ i tác kinh doanh đ h p tác s n xu t, chuy n giao công ngh , nh p
kh u nguyên d c li u s n xu t v i thu su t u đãi
Ngày nay, công ngh đã tr thành m t trong nh ng v khí chính trong cu c c nh tranh
gi a các doanh nghi p Công ngh đ c s d ng trên c ph ng di n chi n l c l n
ph ng di n chi n thu t Thành tích c a doanh nghi p ph thu c ph n l n vào kh n ng nghiên c u, làm ch và áp d ng công ngh M t thách th c l n đ i v i các doanh nghi p
Trang 40ngày nay là kh n ng theo k p nh ng ti n b công ngh c a th i đ i và áp d ng đ c
nh ng công ngh phù h p v i ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a mình, đáp ng nhu c u
th tr ng trong nh ng hoàn c nh xã h i c th Công ngh thông tin đã và đang phát tri n m nh m , xâm nh p vào h u h t m i ho t đ ng c a con ng i và đem l i nh ng
hi u qu vô cùng to l n V i s phát tri n c a Internet, ngành công nghi p th ng m i
đi n t đã tr thành m t trong nh ng v n đ quan tr ng đ i v i các doanh nghi p trong
vi c mua bán, giao d ch hàng hóa Công ngh m ng máy tính đã giúp doanh nghi p có nhi u l i ích trong vi c qu n lý hàng hóa, qu n lý khách hàng, phân tích s li u, thu h i công n … tr nên r t h u hi u
M t đ c thù c a ngành d c đó là ngành k thu t cao, trên th gi i ch kho ng g n 100 công ty đa qu c gia mà ch y u là các n c phát tri n, n m gi các b ng sáng ch và chi ph i th tr ng d c ph m toàn c u S còn l i là các công ty nh thu c các qu c gia
s m xu t và c nh tranh thu c generic ph c v nhu c u trong n c
• V công nghi p nguyên li u hóa d c, đ n n m 2000 trên th gi i m i ch có 18
qu c gia phát tri n có th phát minh và s n xu t nguyên li u làm thu c trong đó có
M , Nh t B n, Th y S , Th y i n, c, Hà Lan, Canada, Anh, Pháp Mu n có
n n công nghi p nguyên li u hóa d c c n có m t lo t y u t , trong đó các y u t
v nhà khoa h c trình đ cao, c s nghiên c u khoa h c và công nghi p ph tr (hóa d u, hóa ch t, c khí, t đ ng hóa ) là h t s c quan tr ng M t n n kinh t
có GDP bình quân đ u ng i trên 10.000 USD/n m thì khó có kh n ng gia nh p vào nhóm này
• V công nghi p bào ch , hi n có kho ng h n 80 qu c gia, đa s là các n c đang phát tri n, trong đó có n c ta, có n n công nghi p bào ch s n xu t thành ph m
d a trên nguyên li u nh p kh u c a n c ngoài V i h n 2.000 d c ch t đang
đ c s d ng đ ch a b nh, trong đó có kho ng 200 d c ch t đang trong th i
h n b o h đ c quy n s h u trí tu mà m i qu c gia ph i hoàn toàn ph thu c
M t kh o sát v th tr ng d c ph m cho th y n u thu c ngo i l u hành t i VN v i t l
1 lo i nguyên li u có 4 s n ph m mang tên th ng m i thì t l này c a thu c n i trung bình lên đ n 1/17 Nh ng con s khó tin nh ng hoàn toàn có th t là ch riêng thu c c m thông th ng v i ho t ch t Paracetamol có đ n 273 m t hàng gi ng nhau, kháng sinh