PHÂN TÍCH CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CHI PHÍ ĐIỀU TRỊ PHẪU THUẬT Ở BỆNH NHÂN GÃY CỘT SỐNG NGỰC - THẮT LƯNG DO CHẤN THƯƠNG

B o t n hay ph u thu t i uătr ăb oăt năhayăđi u tr ăph uăthu tăcácătr ngăh păch năth ngăc tăs ngă t yăs ngăđôiăkhiăv năcònăv năđ ăcònănhi uăquanăđi m,ăngayăc ă ănh ngătrungătơmă l n.ăCù

HU NH NG C TI N

TR PH U THU T B NH NHÂN GÃY C T S NG NG C

LU NăV NăTH CăS KINH T

TP H CHÍ MINH, N mă2015

HU NH NG C TI N

TR PH U THU T B NH NHÂN GÃY C T S NG NG C

Chuyên ngành: Kinh t phát tri n

L IăCAMă OAN

Tôi xinăcamăđoanăđơyălƠăcôngătrìnhănghiênăc u c a riêng tôi Các s li u và k t qu

c a lu n án này là trung th căvƠăch aăđ c công b trong b t k công trình nghiên

c u nào khác

HU NH NG C TI N

M C L C

Trang ph bìa

L i cam đoan

M c l c

Danh m c t vi t t t

Danh m c các b ng

Danh m c các hình - Bi u đ

CH NGă1.ăGI I THI U 1

V Nă NGHIÊN C U 1

M c tiêu nghiên c u 2

Câu h i nghiên c u 3

ụăNGH AăTH C TI N C A LU NăV N 3

K T C U LU NăV N 4

CH NGă2.ăT NG QUAN LÝ THUY T VÀ CÁC NGHIÊN C UăTR C 5

2.1 S ăL C V GI I PH U C T S NG NG C - TH TăL NG 5

2.1.1 Gi i ph u c t s ng ng c-th tăl ng 5

2.1.2 Gi i ph u ch căn ngăc a c t s ng ng c-th tăl ng 6

2.2 ỄNHăGIỄăCỄCăTH NGăT N C A C T S NG 6

2.2.1 Khái ni măđ v ng c a Denis (1984) 6

2.2.2 Phân lo i gãy c t s ng c a Denis 7

ỄNHăGIỄăCỄCăTH NGăT N C A TU S NG 8

2.3.1 Các h i ch ngăth ngăt n tu s ng 8

2.3.2.ă ánhăgiáăTh ngăt n t y s ng theo Frankel 8

2.4 I U TR GÃY C T S NG NG C-TH TăL NG 9

2.4.1 Nguyên t căđi u tr 9

2.4.2 B o t n hay ph u thu t 9

2.4.3 Cácătr ng h p gãy v ng 10

2.4.4.ăCácătr ng h p gãy không v ng 10

2.4.5 L i ích c aăđi u tr ph u thu t 10

2.4.6.ăKhóăkh năc aăđi u tr ph u thu t 11

2.5 CÁC NGHIÊN C U V CHIăPHệă I U TR (COST-OF-ILLNESS) 11

2.5.1.ăChiăphíăđi u tr (cost-of-illness) 12

2.5.2.ăCácăquanăđi m khác nhau v chi phí (Perspective) 12

2.5.3.ăCácăph ngăphápăđánhăgiáăchiăphíătr c ti p (Segel J E ,2006) 13

2.5.3.1.ăPh ngăphápăti p c n t trên xu ng (Top-down approach) 13

2.5.3.2.ăPh ngăphápăti p c n t d i lên (Bottom-up approach) 13

2.5.3.3.ăPh ngăphápăkinhăt l ng (Econometric approach) 14

2.5.4.ăCácăph ngăphápăđánhăgiáăchiăphíăgiánăti p 14

2.5.4.1.ăPh ngăphápăngu n nhân l c (Human Capital Method) 14

2.5.4.2.ăPh ngăphápăFrictionăcost 14

2.5.4.3.ăPh ngăphápăWillingnesssătoăpay 15

2.6 TÌNH HÌNH NGHIÊN C UăCHIăPHệă I U TR PH U THU T GÃY C T S NG NG C-TH TăL NGăDOăCH NăTH NG 15

2.6.1.ăNgoƠiăn c 15

2.6.2 Trongăn c 17

2.7 B O HI M Y T VÀ QUY N L I ÁP D NGăCHOă I U TR 20

2.7.1 Mã th B o hi m y t 20

2.7.2 V h ng k thu t cao (áp d ngăchoăn mă2014) 20

2.7.3 Danh m c k thu t cao và giá tr k thu t cao 21

2.8 TH Iă I M PH U THU TăVẨăCHIăPHệă I U TR 21

2.9 T NăTH NGăPH I H PăVẨăCHIăPHệă I U TR 23

TÓM T TăCH NGă2 24

CH NGă3.ăPH NGăPHỄPăNGHIểNăC U 26

3.1 KHUNG PHÂN TÍCH 26

3.1.1 Th iăđi m ph u thu t 27

3.1.2 T năth ngăph i h p 28

3.1.3 B o hi m y t (K thu t cao) 29

3.1.4 Y u t ch năđoánă(Denis) 29

3.1.5 Y u t KTC (s N p vít) 30

3.2.ăPH NGăPHỄPăNGHIểNăC U 30

3.2.1 Lo i nghiên c u 30

3.2.2 Ph ngăphápăph ng v n 30

3.2.3.ăN iăl y m u 31

3.2.4 C m u 31

3.2.5ăXácăđ nh c m u 31

3.2.6.ăPh ngăphápăch n m u 33

3.2.6.1 Tiêu chu n ch n m u 33

3.2.6.2 Tiêu chu n lo i tr 34

3.2.8 Thu th p d li u 34

3.2.9 Danh sách bi năquanăsátăvƠăthangăđo 35

3.3 PHÂN TÍCH D LI U 35

TÓM T TăCH NGă3 36

CH NGă4.ăK T QU NGHIÊN C U 37

4.1 Că I M C A M U QUAN SÁT 37

4.1.1 Phân b b nh nhân theo tu i 37

4.1.2 Phân b theo gi i 39

4.1.3 Phân b theo ngh nghi p 39

4.1.4 Phân b theo thu nh p 41

4.1.5 Tham gia b o hi m y t 42

4.1.6 Phân b theo khu v c 44

4.1.7 Nguyên nhân ch năth ng 45

4.2 Că I M LÂM SÀNG 47

4.2.1 Tri u ch ng th n kinh (Frankel) 47

4.2.2 T năth ngăph i h p 48

4.3 Că I M HÌNH NH H C CH Nă OỄNăTHEOăDENIS 50

4.4.ă I U TR PH U THU T 51

iăđi m ph u thu t 51

4.4.2 Th i gian n m vi n (S ngày n m vi năđi u tr ) 52

4.4.3 Tri u ch ng th n kinh sau ph u thu t 53

4.4.4 S Vítăđ c s d ng trong ph u thu t 54

4.4.5 Bi n ch ng 55

4.5 KI M NH GI THI T 56

4.5.1 Gi thi t H0ắTh iăđi m ph u thu tă(timingăofăsurgery)ătácăđ ngăđ ng chi uăđ năchiăphíăngƠyăgi ngătrongăđi u tr ph u thu t gãy c t s ng ng c-th t l ngădoăch năth ng” 56

4.5.2 Gi thi t H0ắB o hi m y t có liên quan ngh ch chi uăđ n chi phí thanh toán ra vi n khi b nhănhơnăđi u tr ph u thu t” 58

4.5.3 Gi thi tăắY u t BHYT - k thu t cao (s vít)ătácăđ ng ngh ch chi u đ n chi phí thanh toán ra vi n” 59

4.5.4 Gi thi t H0ắY u t t năth ngăph i h pătácăđ ngăđ ng chi uăđ n chi phíăđi u tr ph u thu t gãy c t s ng ng c-th tăl ngădoăch năth ng” 61

4.5.5 Gi thi t H0ắY u t ch năđoánă(Denis)ătácăđ ngăđ ng chi uăđ n chi phí đi u tr ph u thu t gãy c t s ng ng c-th tăl ngădoăch năth ng” 62

4.5.6 Gi thi t H0ắY u t k thu t cao (s vít)ătácăđ ngăđ ng chi uăđ n chi phíăđi u tr ph u thu t gãy c t s ng ng c-th tăl ngădoăch năth ng” 64

TÓM T TăCH NGă4 66

CH NGă5.ăK T LU N VÀ KI N NGH 67

5.1 K T LU N 67

5.1.1 Các k t lu năđánhăgiáăchungăv m căđ tr l i t ng câu h i nghiên c uăđƣă đ t ra ph n m đ u 67

iăđi m ph u thu tă(timingăofăsurgery)ătácăđ ngăđ n chi phí ngày

gi ngătrongăđi u tr ph u thu t gãy c t s ng ng c-th tăl ngădoăch năth ng 67

5.1.2 Các k t lu n t m u nghiên c u 68

5.1.3 K t lu n t ki măđ nh các y u t nhăh ngăđ năchiăphíăđi u tr 69

5.2 CÁC G I Ý T NGHIÊN C U 72

5.2.1 Khuy năcáoăđ i v iăng iădơn,ăthơnănhơn,ăgiaăđìnhăb nh nhân 72

5.2.2 Khuy năcáoăđ i v i nhà tuy n d ngălaoăđ ng, công ty, xí nghi p 72

5.2.3 Khuy năcáoăđ i v i nhân viên y t , b nh vi n 73

5.3 GI I H N C A NGHIÊN C U 74

TÀI LI U THAM KH O

PH L C 1

PH L C 2

PH L C 3

TL Thơnănhơnăc aăng iălaoăđ ng

TTTS Th ngăt năt yăs ng

XQ Xquang

XV Xã viên

DANH M C CÁC B NG BI U

B ngă2.1:ă ánhăgiáăth ngăt n t y s ng theo Frankel 8

B ng 4.1 B ng quan sát theo nhóm tu i 38

B ng 4.2 Phân b theo gi i 39

B ng 4.3 M căh ng b o hi m k thu t cao khi tham gia BHYT 43

B ng 4.4 Phân b theo khu v c 44

B ng 4.5 Phân lo i t năth ngăph i h p 48

B ng 4.6 Ph u thu t t năth ngăph i h p 49

B ng 4.7 Liên quan nguyên nhân ch năth ngăvƠăt năth ngăph i h p 50

B ng 4.7 S Vít s d ng trong ph u thu t 54

B ng 4.8 Ki măđ nh gi thi tăắth iăđi m ph u thu tătácăđ ngăđ n chi phí ngày gi ng” 57

B ng 4.9 Ki măđ nh m iăt ngăquanăgi aăắth iăđi m ph u thu t”ăvƠăắchiăphíăngƠyă gi ng” 58

B ng 4.10 Ki măđ nh gi thi tăắB o hi m y t cóăliênăquanăđ n chi phí thanh toán ra vi n” 58

B ng 4.11 Ki măđ nh m iăt ngăquanăgi aăắB o hi m y t ”ăvƠăắChiăphíăthanhă toán ra vi n” 59

B ng 4.16 Ki măđ nh m iăt ngăquanăgi aăắB o hi m y t - K thu tăcao”ăvƠă ắChiăphíăthanhătoánăraăvi n” 60

B ng 4.17 Ki măđ nh gi thi tăắT năth ngăph i h pătácăđ ngăđ năchiăphíăđi u tr ph u thu t gãy c t s ng ng c-th tăl ngădoăch năth ng” 61

măđ nh m iăt ngăquanăgi aăắT năth ngăph i h p”ăvƠăắChiăphíă

DANH M C CÁC BI Uă

Bi uăđ 4.1 Phân b theo tu i 38

Bi uăđ 4.2 Phân b theo gi iătínhăng i b nh 39

Bi uăđ 4.3 Phân b theo ngh nghi p 40

Bi uăđ 4.4 Phân b theo thu nh p 41

Bi uăđ 4.5 Tham gia B o hi m y t 42

Bi uăđ 4.6 Phân b theo nguyên nhân ch năth ng 46

Bi uăđ 4.7 Phân lo iăth ngăt n th n kinh theo Frankel tr c ph u thu t 47

Bi uăđ 4.8 T năth ngăph i h p 48

Bi uăđ 4.9.ă căđi m hình nh h c ch năđoán 51

Bi uăđ 4.10 Phân b theo th iăđi m ph u thu t 52

Bi uăđ 4.11 Phân b s ngày n m vi n 53

Bi uăđ 4.12 Phân lo iăth ngăt n th n kinh theo Frankel sau ph u thu t 54

Bi uăđ 4.13 Phân b bi n ch ng 55

DANH M C CÁC HÌNH

Hình 1: Các c t v ng theo lý thuy t c a Denis

Hình 2: Các lo i gãy lún theo Denis

Hình 3: Các lo i gãy nhi u m nh theo Denis

Hình 4: Các lo i gãy tr t

Hình 5: Các lo iăgƣyădơyăđai

Hình 3.1 Mô hình nghiên c u (khung phân tích)

CH NGă1 GI I THI U

Tình tr ng t năth ng c t s ng ng c - th tăl ngă Vi t Nam ngày càng nhi u

mà nguyên nhân gây ra t tai n n giao thông, tai n nălaoăđ ng, tai n n sinh ho tầă

H u qu đ l i gánh n ng không ch cho b nh nhân mà còn cho giaăđìnhăng i

b nh và xã h i Gãy c t s ng ng c-th tăl ngăcóăth nhăh ngăđ n sinh ho t, vi c

làm th m chí b tàn ph mƠăchiăphíăđi u tr cho b nh nhân là r t l n

Theo Nguy n Tr ng Tín (2008), nghiên c u t thángă1ăđ năthángă12ăn mă

2005: 184ătr ng h p t năth ngăc t s ng ng c-th tăl ng,ătrongăđóăcóă50ătr ng

h p (27,2%) có li t và t năth ngăth n kinh

Theo Mirza (2002), th ng kê t i M ,ăhƠngăn măcóăkho ng t 20ăđ nă64ătr ng h p

ch năth ngăc t s ng trênă100.000ădơn/n m,ăchiăphíăt n kém hàng t đô la cho

vi căđi u tr cho bênh nhân T l ch năth ngăc t s ng ng c-th tăl ngăkho ng

30-60% trong ch năth ngăc t s ng nói chung và t l li t kho ng 26%

Chiăphíăđi u tr ph u thu t gãy c t s ngăkhôngăđ năthu n là các chi phí c

đ nhănh ăchiăphíăn m vi n, chi phí ch năđoánă(xétănghi m, Xquang, Ctscanầ), chi

phí thu c, chi phí ph u thu t (n p vít, thu c mê, v tăt ătiêuăhao) Trongăđóăchiăphíă

n p vít là t n kém nh t Nh ngătr ng h p b gãy c t s ngăđ năthu năthìăđ c

ph u thu t s m nên gi măđ c th i gian n m vi n d năđ n chi phí gi m.ăNg c

l i, nh ngătr ng h p khác có th i gian k t khi b nh nhân b ch năth ngăđ n

khi b nh nhân nh p vi n kéo dài làm cho vi căđi u tr tr nênăkhóăkh năh n,ăphátă

sinh thêm nhi u chi phí khác, kéo theo th i gian n m vi năkéoădƠiăh n; tình tr ng

b nh nhân lúc nh p vi n (Kèm theo t năth ngăcácăc ăquanăkhácănh t năth ngă

các t ng trong b ng, gƣyă x ng chi, ch nă th ngă s não, tràn máu màng

ph iầ),ăăkhi nh p vi n c nă uătiênăđi u tr năđ nh các tình tr ngănƠyătr c m i

đi u tr ph u thu t c t s ng nên làm kéo dài th i gian n m vi n và các chi phí khác

phát sinh

Các lý do trên d năđ n làm t ngăchiăphíăđi u tr d năđ n t ng gánh n ng chi phí do

b nh t t Trongăkhiăđó,ăcácăn n nhân gãy c t s ng th tăl ngă n cătaăđaăs trong

đ tu iălaoăđ ng,ănghèoăvƠălƠălaoăđ ng ch ch t c aăgiaăđình.ăDoăđóăgƣyăc t s ng

không nh ng t o nên gánh n ngăchoăgiaăđìnhăn n nhân mà còn là th m h a cho xã

h i

Vì v y tác gi ch n đ tài ắPhơnătíchăcácăy u t tácăđ ngăđ năchiăphíăđi u

tr ph u thu t b nh nhân gãy c t s ng ng c - th tăl ng do ch năth ng”

M c tiêu nghiên c u

1 Phân tích các y u t tácăđ ngăđ năchiăphíăđi u tr ph u thu t gãy c t s ng ng

c-th tăl ngădo ch năth ng

2 M t s gi i pháp nh m nh n di n chi phí tr c ti p đi u tr ph u thu t gãy c t

s ng ng c-th t l ngădoăch năth ng

Nghiên c uănƠyăđ c th c hi n nh m tìm ra nguyên nhân d năđ n chi phí n m

vi n tr thành gánh n ng cho b nhănhơn.ă gi măđ c t iăđaăchiăphíăphátăsinhă

khi tai n n x yăraăđòiăh iăng i b nh ho c thân nhân b nh nhân c n ph i ph i

h p v iăc ăs y t th c hi n các gi i pháp sau:

- B nh vi n,ăbácăs ăc n ph i tri n khai ph u thu t c p c u (ph u thu t s m

tr c 72 gi ) cácătr ng h p gãy c t s ng ng c-th tăl ngăđ năthu n

Câu h i nghiên c u

 Th iăđi m ph u thu tă (timingă ofă surgery)ă tácăđ ngă đ n chi phí

ngƠyă gi ngătrongăđi u tr ph u thu t gãy c t s ng ng c-th t l ngădoă

 Y u t t năth ngăph i h pătácăđ ngăđ n chi phí ph u thu t gãy

c t s ng ng c-th tăl ngădoăch năth ng?

 B o hi m y t cóă liênă quană đ n chi phí thanh toán ra vi n khi

b nh nhân đi u tr ph u thu t gãy c t s ng ng c-th tă l ngă doă ch n

th ng?

 Y u t ch nă đoánă (Denis) tácă đ ngă đ nă chiă phíă đi u tr ph u

thu t gãy c t s ng ng c-th tăl ngădoăch năth ng?

ụăNGH AăTH C TI N C A LU NăV N

Thông qua k t qu nghiên c u,ăxácăđ nh các y u t tr c ti pătácăđ ngăđ n chi phíă lƠmă t ngă gánhă n ngă choă ng i b nh,ă giaă đìnhă vƠă xƣă h i nh mă đ aă raă cácă

khuy n cáo tích c c nh m c i thi n chi phí cho b nh nhân

Khuy n cáo m iăng i nên tích c c tham gia B o hi m Y t nh m b o v

quy n l i cho b năthơn,ăgiaăđình

Nhà s d ngălaoăđ ng,ălaoăđ ng t do nâng cao ý th căanătoƠnătrongălaoăđ ng

trang b đ yăđ trang thi t b b o h laoăđ ng Khi tham gia giao thông c n nâng

cao ý th căđ iăm ăb o hi m, tuân th lu t l giao thông nh m gi m thi u nh ng

t năth ngăkhôngăđángăcóăkhiăx y ra tai n n

C nhăbáoăcácănguyăc ăti m n trong cu c s ng h ngăngƠyăđ m iăng i có

bi n pháp phòng và ch măsócăs c kh e t tăh năcho b n thân và nh ngăng i thân

s ngăđ năđ c trongăgiaăđình

Ch ng 2 T ng quan lý thuy t và các nghiên c u tr c

TrìnhăbƠyăs ăl c v gi i ph u và ch căn ngăc a c t s ng ng c-th tăl ng,ă

phân lo i Frankel, Denis, các nguyên t că đi u tr ph u thu t Trình bày các lý

thuy t v nghiên c u chi phí ch a b nh,ăcáchăđánhăgiáăchiăphíăch a b nhăvƠăs ă

l c tình hình nghiên c u chiăphíăđi u tr ph u thu t gãy c t s ng trong và ngoài

K t lu n v cácăđ căđi m c a m u quan sát, các ki măđ nh gi thi t c a câu

h i nghiên c u Ki n ngh các gi i pháp nh m c i thi năchiăphíăđi u tr , giáo d c

ng i dân v anătoƠnăgiaoăthông,ăanătoƠnătrongălaoăđ ng Khuy n cáo nhà tuy n

d ngălaoăđ ng th c hi n các bi năphápăanătoƠnălaoăđ ng, có ch đ b o hi m y t choăng iălaoăđ ng

CH NGă2 T NG QUAN LÝ THUY T VÀ CÁC NGHIÊN

Ch ngănày trìnhăbƠyăs ăl c v gi i ph u và ch căn ngăc a c t s ng ng

c-th tăl ng,ăđánhăgiáăcácăth ngăt n c a c t s ng b ng khái ni măđ v ng và phân

lo i gãy c t s ng c aăDenis,ăđánhăgiáăcácăth ngăt n c a tu s ng theo Frankel

Trình bày các nguyên t căđi u tr ,ăquanăđi m b o t n hay ph u thu t, ch đ nh ph u

thu t, l i ích và khó kh n c aăđi u tr ph u thu t gãy c t s ng ng c-th tăl ng Mô

t các lý thuy t v nghiên c u chi phí ch a b nh,ăcáchăđánhăgiáăchiăphíăch a b nh vƠăs ăl c tình hình nghiên c u chi phí đi u tr ph u thu t gãy c t s ng trong và

ngoƠiăn c Trình bày các y u t b o hi m y t và quy n l i áp d ngăchoăđi u tr ,

th iăđi m ph u thu t, t năth ngăph i h p nhăh ngăđ năchiăphíăđi u tr ph u

thu t gãy c t s ng

2.1 S ăL C V GI I PH U C T S NG NG C - TH TăL NG

2.1.1 Gi i ph u c t s ng ng c-th t l ng

C t s ngă đ c t o thành b iă cácă đ tă x ngă s ngă vƠă cácă đ aă đ m liên đ t

s ng Chúngăđ c liên k t l i v i nhau b i các dây ch ngăvƠăcònăđ c t ngăc ng

b i h th ngăc ăv ng ch c kéo dài t x ngăs xu ng khung ch u C t s ng có

nh ngăđo năgù,ăđo nă năđ thích nghi v iăt ăth đ ng th ng c aăconăng i

M iăđ t s ng bao g m thân s ng tr c và cung sau Cungăsauăđ c t o b i

hai cu ng cung, hai b n s ng mà khi chúng liên k t l i v i nhau sau t o thành

m măgai.ăThơnăđ t s ng có ph nătr c cong l iăraătr c, m t sau thì lõm vào và

cùng v i cung sau t o nên ng s ng ch a tu Tu s ng n m trong ng s ng, chi m kho ng 50% ng s ng Ph n còn l i c a ng s ng ch a d ch não t y, màng

t y và l p m ngoài màng c ng T m t n cùng trên và t m t năcùngăd i c a thân

s ng khá b ng ph ngălƠăn iăbámăc aăđ aăđ m.ă aăđ m là c u trúc nguyên phát

truy n các l c ép gi a các thân s ng k c n nhau Cu ng cung là ph n v ng ch c

nh t c aăđ t s ng

Roy-Camille (1986)ă đƣă s d ng n p vít qua cu ngă cungă đ làm c ng c t

s ng Ông cho r ngăđơyălƠăph ngăphápălƠmăv ng r t ch c ch n vì làm c ng qua

c ba c t c aăđ t s ng

2.1.2 Gi i ph u ch căn ngăc a c t s ng ng c-th t l ng

Harms J (2007) đƣămôăt c t s ng ho tăđ ngănh ăm t c u tr , g m có 2 c t

tr :

- C t tr tr c g m có thân s ngăvƠăđ aăđ m

- C t tr sau g m các c uătrúcănh :ăcungăsau,ăkh p, dây ch ng liên gai

Ch căn ngăc t s ngăđ căcoiănh ălƠăt ng h p c a nhi u c u tr c, x p ch ng

lên nhau M i c u tr c có nh ngăcánhătayăđònă v i t l khác nhau Khi c t tr

tr c b t năth ng,ăc t s ng s m t điăđi m t a v ng ch c và gây gù c t s ng Khiăđó,ăph u thu t c n tái t o c t tr tr c Các thành ph n phía sau b t năth ng,ă

c t s ng s m t ch c n ngăc ngăép, ph u thu t c n dùng các d ng c phíaăsauăđ

néo ép c t s ng

2.2 ỄNHăGIỄăCỄCăTH NGăT N C A C T S NG

2.2.1 Khái ni măđ v ng c a Denis (1984)

Denisăchiaăc tăs ngăthƠnhă3ăc tătheoăchi uăd căc aăc tăs ng:ăc tătr c,ăc tă

gi aăvƠăc tăsauă(Ph ăl că3ă- hìnhă1)ăvƠă3ăđ ăv ng:

- M tăv ngăđ ăIă(m tăv ngăc ăh c)ăkhiăcóă1ătrongăcácăđi uăki năsau:ă(1)ă2ătrongă3ăc tăb ăt năth ng,ă(2)ăth ngăt năc tăgi aăcóăm nhăr i,ă(3)ăcácă

th ngăt năcóănguyăc ăgơyăbi năd ngăc tăs ngăsauănƠy

- M tă v ngă th nă kinhă (m tă v ngă đ ă II):ă Cácă ch nă th ngăcóăth ngăt nă

th năkinh

- M tăv ngăc ăh căậ th năkinhă(m tăv ngăđ ăIII):ăV aăcóăm tăv ngăc ăh c,ă

v aăcóăm tăv ngăth năkinh

2.2.2 Phân lo i gãy c t s ng c a Denis

Gãy lún (compression fracture): Chă gƣyă thơnă s ngă ph nă c tă tr c.ă Phim Xquangănghiêng,ăph nătr căc aăthơnăs ngăgi măchi uăcao,ăph năsauăc aăthơnăs ngă

l păx ngăv ăc ngănh ăchi uăcaoăcònănguyênăv n ơyăth ngălƠăgƣyăv ng,ăđ căchiaălƠmă4ăki u (Ph ăl că3ăậ Hình 2):

- Ki uăA:ăGƣyăc ăhaiăđ aăcu iă(hìnhă2A)

- Ki uăB:ăGƣyăđ aăcu iătrênă(hìnhă2B)

- Ki uăC:ăGƣyăđ aăcu iăd iă(hìnhă2C)

- Ki uăD:ăGƣyău năcongăv ătr că(hìnhă2D)

Gƣyă nhi uă m nh (burst fracture): Ch ă gƣyă thơnă s ng,ă gƣyă quaă c ă haiă c tă

tr căvƠăgi a,ăcóăth ăcóăkèmătr tăkh păphíaăsau.ăTrên phim X-quangănghiêng:ăm tăchi uăcaoăc aăc ăph nătr căvƠăph năsauăthơnăs ng.ăTrênăphimăch păc tăl păviătínhăcóăm nhăx ngăl iăvƠoătrongă ngăs ng.ă ơyălƠăgƣyăkhôngăv ng.ăChiaălƠmă5ăki u (Ph ăl că3ăậ Hinh 3):

- Ki uăA:ăGƣyăc ăhaiăđ aăcu iă(hìnhă3A)

- Ki uăB:ăGƣyăđ aăcu iătrênă(hìnhă3B)

- Ki uăC:ăGƣyăđ aăcu iăd iă(hìnhă3D)

- Ki uăD:ăGƣyăc ăhaiăđ aăcu iăkèmătr tăkh păphíaăsauă(hìnhă3E)

- Ki uăE:ăGƣyăthơnăm tăbênă(theoăki uăA,ăBăho căC)ăkèmătr tăkh păphíaăsauăgơyăv oăc tăs ngă(hìnhă3E)

Gƣyătr t (fracture dislocation): ơyălƠălo iăth ngăt năn ngănh tăc aăvùngă

ng c-th tăl ng,ăh uăqu ăc aăt năth ngăc ă3ăc t Trên phim X-quangălƠăs ăd chăchuy năc aăthơnăs ngăb ă nhăh ngătrongăm tăph ngătr că- sauăho căsangăbên, đơyălƠăgƣyăkhôngăv ng.ă căchiaălƠmă3ăki u (Ph căl că3ăậ hình 4):

- Ki uăA:ă ngăgƣyăđiăquaăph năx ngă(hìnhă4A)

- Ki uăB:ă ngăgƣyăđiăquaăph năm mă(hìnhă4B)

- Ki uăC:ă ngăgƣyăđiăquaăc ăph năm măvƠăph năx ngă(hìnhă4C)

Gƣyădơyăđai (seat-belt fracture): LƠăcácătr ngăh păgƣyădoăc ăch ăcúiăc ngăgây ra Gƣyăquaăc ă3ăc t.ăTrênăphimăX-quang,ăcácăth ngăt nănƠyăcóăđ căđi mălƠă

gƣyătrongăm tăph ngăngang,ăquaăcácăc uătrúcăx ngăvƠădơy ch ng (Ph ăl că3ăậ Hình 5)

ơyălƠăgƣyăkhôngăv ng,ăđ căchiaălƠmă4ăki u:

- Ki uăA:ăGƣyă1ăm c,ăđ ngăgƣyăđiăquaăph năx ngă(hìnhă5A)

- Ki uăB:ăGƣyă1ăm c,ăđ ngăgƣyăđiăquaăph năm mă(hìnhă5B)

- Ki uăC:ăGƣyă2ăm c,ăđ ngăgƣyă ăc tăgi aăđiăquaăph năx ngă(hìnhă5C)

- Ki uăD:ăGƣyă2ăm c,ăđ ngăgƣyă ăc tăgi aăđiăquaăph năm mă(hìnhă5D)

2.3.1 Các h i ch ngăth ngăt n tu s ng

Th ngă t nă t yă s ngă (TTTS)ă đ că đánhă giáă d aă trênă s ă m tă hayă cònă cácă

ch căn ngăd nătruy năvƠăcácăcungăph năx ăt ăđ ngăc aăt yăs ng

 Th ngăt năt yăs ngăhoƠnătoƠn: Khôngăcònăb tăc ăm tăch căn ngăd nă

truy năt yăs ngăd iăm căth ngăt nătrongăkhiăcóăs ăhi nădi năc aăph nă

x ăhƠnhăhang

 Th ngăt năt yăs ng không hoàn toàn: Cònăcóăs ăhi nădi năc aăch că

n ngă d nă truy nă c aă t yă s ngă d iă m că c aă th ngă t n.ă Cácă TTTSăkhôngăhoƠnătoƠnăbi uăhi năb ngăcácăh iăch ngă(HC)ăTTTS

2.3.2 ánhăgiáăTh ngăt n t y s ng theo Frankel (1982)

D aătrênătìnhătr ng r iălo n c măgiácăvƠăv năđ ngăc aăb nhănhơn

B ngă2.1: ánhăgiáăth ngăt năt yăs ngătheoăFrankel

A M tăch căn ngăc măgiácăvƠăv năđ ng

C C măgiácăcòn,ăv năđ ngăgi mă£3/5

D C măgiácăcòn,ăv năđ ngăgi mă4/5

Theoă b ngă 2.1 cóă 5ă m că t nă th ngă th nă kinhă v v nă đ ngă vƠă c mă giác.ăTrongăđó,ălo iă2ălo iăt năth ngăFrankelăAăvƠăBălƠăn ngănh tă(A:ăm t hoàn toàn

ch căn ngăv năđ ngăvƠăc măgiác,ăB:ăm tăch căn ngăv năđ ng,ăcònăc măgiác), hai

lo iăt năth ngăth năkinhănƠyătiênăl ngăr tăkhóăh iăph căho căh iăph căr tăch mă

ch căn ngăv năđ ng,ăcóăth ăli tăkéoădƠiăd năđ năcácăbi năch ngăn mălơuănh ăloét, viêmă ph i,ă nhi mă trùngă ti u, nênă vi că đi uă tr ă r tă t nă kém.ă Haiă lo iă t nă th ngăFrankelăCăvƠăDălƠăr iălo năch căn ngăv năđ ngăvƠăc măgiácăm tăph n.ăHaiălo iănƠyătiênăl ngăh iăph căt tăh n, lo iăFrankelăEălƠăt tănh t, khôngăcóăt năth ngăv nă

đ ngăvƠăc măgiác

2.4.1 Nguyên t căđi u tr

Vi căđi u tr gãy c t s ng ng c-th tăl ngănh m m căđích: n n th ng l i c t

s ng, ng năng a s m t ch căn ngăcácămôăth năkinhăch aăb h y ho i, t oăđi u

ki n cho s ph c h i c a h th ng th n kinh, tái t o và gi v ng s năđ nh c a c t

s ng v i m căđíchăt oăđi u ki năđ ph c h i ch căn ngăs m.

2.4.2 B o t n hay ph u thu t

i uătr ăb oăt năhayăđi u tr ăph uăthu tăcácătr ngăh păch năth ngăc tăs ngă

t yăs ngăđôiăkhiăv năcònăv năđ ăcònănhi uăquanăđi m,ăngayăc ă ănh ngătrungătơmă

l n.ăCùngăv iăs ăphátătri năc aăngƠnhăcôngănghi păch ăt oăd ngăc ,ăcùngăv iăvi căchiăphíăn măvi năngƠyăcƠngăđ tăđ ăvƠăth iăgianăc aăng iăb nhăngƠyăcƠngăquíăgiáă

h n,ăđi uătr ăph uăthu tăngƠyăcƠngăđ căch nănhi uăh n

Theoănh năđ nhăc aăDenis,ăh uăh tăcácătr ngăh păv ăthơnăs ngăho căcácăgƣyă

x ngăđ uăcóăth ăt ălƠnhăl iăsauăm tăth iăgianăb tăđ ngătrongăkhiăcácătr ngăh pă

th ngăt nădơyăch ng,ăđ aăđ măl iăítăcóăkh ăn ngăt ălƠnhăl iădùăđ căb tăđ ngălơu.ăTuyănhiên,ăkhiăcácăph năx ngăb ăth ngăt nătr mătr ngăthìăcácăm nhăv ăcóăth ădiă

l chăvƠăchènăépăvƠoăt yăs ngăvƠăcácătr ngăh pănƠyăđ căcoiălƠăm tăv ngăđ ăIIădùă

ch aăcóăth ng t năth năkinh

aăs ăcácătácăgi ăđ uăch ătr ngăđi uătr ăph uăthu tăchoăcácătr ngăh păm tă

v ngăđ ăIIăvƠăđ ăIIIătheoăphơnălo iăc aăDenis.ăTr ngăh păm tăv ngăđ ăIăthìăh uă

h tăcácătr ngăh păcóăth ngăt nădơyăch ng,ăđ aăđ măđ uăđ căch ăđ nhăm ,ăch ăcóă

cácătr ngăh păm tăv ngăđ ăIăv iăth ngăt năch ăy uă ăph năx ngăvƠăítăcóănguyă

c ăgơyăth ngăt năchoăt yăho căr ăth năkinhăm iăđ căch năđi uătr ăb oăt n

2.4.3 Cácătr ng h p gãy v ng

Cácătr ngăh păgƣyăv ngăth ngăch ăc năb tăđ ngăngoƠiăb ngăn păl ng.ăSau giaiăđo năc păc uăbanăđ u,ăb nhănhơnăc năđ căn măngh ăvƠăv năđ ngănh ăt ă8ăđ nă12ătu n

2.4.4 Cácătr ng h p gãy không v ng

i v iăcácătr ng h p gãy c t s ng không v ng thì ph ngăphápăb tăđ ng

có hi u qu nh t là ph u thu t làm c ng c t s ng b ng n p vít Ph u thu t v a có

th n n th ng, gi i ép t đóăgiúpăng năng a m t ch căn ngăcácămôăth năkinhăch aă

b h y ho i, giúp ph c h i ch căn ngăs m

Cácătr ng h păđ căxácăđ nhăcóăth ngăt n t y s ngăhoƠnătoƠnăítăcóăc ămayă

h i ph c, có th m trì hoãn Tuy nhiên, n u m s m s tránhăđ c các bi n ch ng

do n m b tăđ ngălơuănh ăloétăda,ăviêmăph i, nhi m trùng ti u vƠăđ c bi t gi măđauăcho b nh nhân s m

Cácătr ng h p gãy không v ng khác đ u c năđ c ch đ nh ph u thu t c p

c u (ph u thu t s m)

2.4.5 L i ích c aăđi u tr ph u thu t

B nhănhơnăđ căđi u tr ph u thu t có nhi uă uăđi m: làm v ng c t s ng t t

nh t, nhanh nh t, gi măđauănhanh,ăb nh nhân có th v năđ ng s m, kh n ngăgi i

ép t y cao, giúp ph c h i s m, rút ng n th i gian n m vi n, gi m chi phí n m vi n,

có th t p v t lý tr li u s m

2.4.6 Khóăkh năc aăđi u tr ph u thu t

Khiăđi u tr ph u thu t có m t s khóăkh nănh tăđ nh nh trang thi t b tùy thu c vào kh n ngăc aăc ăs đi u tr , v m t k thu t ph thu c kh n ngăc a

ph u thu t viên và c ê kíp, m t tài chính: chi phí cho d ng c n p vít cao Các

bi n ch ng c a gây mê và ph u thu t

Tuy nhiên, trongătr ng h păc ăs đi u tr đ c trang b đ yăđ d ng c ph c

v ph u thu t, có kh n ngăv m tăk ăthu tăthìăxuăh ngăđi u tr ph u thu tăth ng chi mă uăth

2.5 CÁC NGHIÊN C U V CHIăPHệă I U TR (COST-OF-ILLNESS)

Theo Tarricone R (2006), chi phíăđi u tr (cost-of-illness) là k thu tăđánhă

giá v m t kinh t đ uătiênăđ c s d ngătrongăl nhăv c s c kho M căđíchăchínhălƠăđoăl ng gánh n ng c a b nh t t v m t kinh t đ i v i xã h i

Theo Segel J E (2006), các nghiên c u v chi phí ch a b nhăđoăl ng gánh

n ng chi phí ch a b nh ho c gánh n ng b nh t tăvƠăl ng giá t ng chi phí ti m

n ngămƠăng i b nh nh năđ c khi ch a kh i b nh Nhi u nghiên c u v chi phí

ch a b nhăđƣătr iăquaă30ăn m.ăNh ng nghiên c u này có giá tr cho xã h i ho c

m t ph n c a xã h i (Rice, 2000) S hi u bi t v chi phí ch a b nh giúp các nhà

ho chăđ nhăchínhăsáchăđ aăraăcácăquy tăđ nh b nh t t c năch măsócăs c kh e và

ng năng a Thêm n a, nh ng nghiên c u này có th ch ra b nh t tăđ c c u ch a

s có giá tr làm gi m gánh n ng b nh t t Các nghiên c u v chi phí ch a b nh t o

ra thông tin quan tr ng cho vi c t o ra l i nhu n và phân tích các l i ích chi phí (Luce, 1996)

Giá tr c a nghiên c u chi phí ch a b nhăđ c s d ngăth ng xuyên cho các

nhà ho chăđ nh chính sách Ch ng h n,ăđ đápă ng nhu c u c a c ngăđ ng, t ch c

ch măsócăs c kh e qu căgiaăđƣăchoă2000ăbƠiăbáoăcáoăm i nh t v chi phí ch a

b nh cho nhi u lo i b nh (Kirchstein, 2005) Miller và c ng s (1998)ăđánhăgiáăchiă

phí ch a b nh do hút thu c lá M đ ch ng l i ngành công nghi p thu c lá

2.5.1 Chi phí đi u tr (cost-of-illness)

Theoătrungătơmăng năng a và ki m soát b nh t t c a M (CDC) (2008): phân tíchătácăđ ng v m t kinh t (economic impact analysis) còn g i là phân tích chi phíăđi u tr (cost-of-illness analysis) Trong mô th c s c kho c ngăđ ngăđ phòng

ng a b nh t t,ăphơnătíchăchiăphíăđi u tr th ng n m trong ph măviăđoăl ng gánh

n ng b nh t t

Segel J E (2006) nghiên c uă chiă phíă đi u tr , ông cho r ng t ng chi phí

(total costs) đ că c tính ph i chi tr do m tăc năb nh g m có 2 lo i chi phí: chi

phí tr c ti p (Direct costs) bao g m ngu n chi phí thu c y khoa (costs of medical

resources) đ đi u tr b nh và ngu n chi phí không thu c y khoa (costs of

non-medical resources) đ đi u tr b nh Chi phí gián ti p ( Indirect costs) đ căđ nh

ngh aănh ălƠăchi phí do m t kh n ngălƠmăvi c (costs of losses in productivity) và cóăliênăquanăchiăphíăđ i v i xã h i do tình tr ngăth ngăt t ho c t vong, bao g m

c chi phí t vong,ăchiăphíăth ngăt t do không có kh n ngălƠmăvi c

Chi phí thu c y khoa tr c ti p bao g m: xét nghi m ch năđoán,ăchiăphíăđi u

tr b nh nhân n i trú, chi phí khám b nh t i khoa c p c u, thu c, chi phí khám

b nh nhân ngo i trú, v t lý tr li u,ăyătáăch măsócăt i nhà

Chi phí không thu c y khoa tr c ti p bao g m: Chi phí v n chuy n b nh

nhân t i b nh vi n

2.5.2 Cácăquanăđi m khác nhau v chi phí (Perspective)

Theo Segel J E (2006), m t nghiên c uăchiăphíăđi u tr có th đ căh ng

d n t vƠiăl nhăv c khác nhau M iăl nhăv c này bao g m nh ng chi phí khác nhau

Nh ngăl nhăv c này có th đoăl ngăchiăphíăđ i v i xã h i, h th ngăch măsócăs c

kho ,ă th ngă m i, chính ph , b o hi m,ă ng i cung c p, doanh nghi p,ă ng i thamăgiaăvƠăgiaăđìnhăc a h (Hodgson, 1994) M iăl nhăv c cung c p thông tin có

ích v chi phí đ i v i nhóm chuyên bi t M căđíchănghiênăc uăsauăcùngălƠăxácăđ nh

l nhăv c c n thi t M t nghiên c u liênăquanăchiăphíăđi u tr v ch măsócăs c kho

đòiăh iăl nhăv c h th ngăch măsócăs c kho , trong khi nghiên c u liên quan chi phíăđi u tr v chính ph c năl nhăv c chính ph L nh v c xã h i là ph bi n nh t

vì nó bao g m t t c chi phí y khoa tr c ti p và gián ti p cho t t c thành viên c a

xã h i.ăChiăphíăđ i v i xã h iăth ngăđ că aăthíchăvìănóăchoăphépăphơnătíchătoƠnă

b chiăphíăc ăh iăđ i v i m t b nh và là phân tích chi phí hi u qu

Clabaugh G (2008) nghiên c uăchiăphíăđi u tr M ,ăôngăxácăđ nhăl nhăv c

chi phí c a 52 bài báo v chi phí tr c ti p.ăTrongăđóăcóă24ăbƠiăbáoănghiênăc u chi

phí tr c ti p v l nhăv căchiăphíăđ i v i xã h i, 19 bài báo nghiên c u v l nhăv c

ng i cung c păăvƠăch măsócăyăt d a trên b o hi m y t , 4 bài báo v ch ngătrìnhă

c a chính ph M v ch măsócăng i già trên 65 tu i (Medicare)

2.5.3.ăCácăph ngăphápăđánhăgiáăchiăphíătr c ti p (Segel J E ,2006)

Cóă3ăph ngăpháp đánhăgiáăchiăphíătr c ti p

2.5.3.1 Ph ngăpháp ti p c n t trên xu ng (Top-down approach)

Top-down approach còn g iă lƠă ph ngă phápă d ch t h c ho că ph ngă

pháp quy cho y u t nguyă c ă (epiderminologicală oră attributableă riskă approach).ă

Ph ngăphápănƠyăđoăl ng t l b nh do ti p xúc v i b nh ho c y u t nguyăc ă

Ph ngăphápănƠyăs d ng toàn b d li u theo t l y u t nguyăc ătrongădơnăs (PAF)ăđ tính chi phí

2.5.3 2.ăPh ngăpháp ti p c n t d i lên (Bottom-up approach)

Ph ngăphápăbottom-up approachăđánhăgiáăchiăphíăb ng cách tính chi phí

đi u tr trungăbìnhăvƠăt ngălênănhi u l n tu m căđ ph bi n c a b nh B i vì chi phíăđi u tr trung bình c a m t b nh hi m khi có s nănênăchiăphíăđi u tr trung bình

th ngăđ c tính b ng cách c ng g p nhi u d li u l i (ch năđoán,ăđi u tr ,ăch măsóc)ătrongăquáătrìnhăđi u tr

2.5.3.3 Ph ngăphápăkinh t l ng (Econometric approach)

Ph ngăphápăEconometricăapproachăhay incremental approach đánhăgiáă

s khác nhau v chi phí gi a m t nhóm có b nh và m t nhóm không có b nh Hai

nhómănƠyăth ngăđ c phân tích h i quy, b ngăcácăđ căđi m nhân ch ng h c khác

nhau (gi i, tu i, ch ng t c, v tríăđ a lý) và s hi n di n c a các b nh lý mãn tính

khác nhau Econometric approach s d ngă haiă ph ngă phápă đánhă giáă chiă phí:ă

ph ngăphápăkhácăbi tătrungăbìnhăvƠăph ngăphápăh iăquyăđaăbi n

Tóm l i, ph ngă phápă Top-downă approachă th ng c n d li u v chi phí

c ngănh ănh ng y u t nguyăc ăliênăquanăc n thi tăđ tính t l y u t nguyăc ă

trong dân s (PAF).ăPh ngăphápăBottom-upăapproachăth ng c n d li u t nhi u

ngu n c ng g p l i thành t ng chi phí Ph ngă phápă Econometrică approachă đoă

l ng s khác nhau gi aănhómăng i có b nh và không b nhănênăth ng ch c n

m t d li u M iă ph ngă phápă đ u có giá tr riêng,ă trongă đóă ph ngă phápă

Econometric có thu n l i c n ít d li u, tuy nhiên c n 2 nhóm dân s b nh và không b nh

2.5.4 Các ph ngăphápăđánhăgiáăchiăphíăgián ti p

Cóă3ăph ngăphápăđánhăgiáăchiăphíăgián ti p

2.5.4 1.ăPh ngăphápăngu n nhân l c (Human Capital Method)

Ph ngă phápă Humană Capitală Method đoă l ng vi c m t kh n ngă laoă

đ ng hay m t kh n ngăt o ra thu nh p c a b nh nhân d a trên ti năl ngătrungă

bình c a b nh nhân

2.5.4 2.ăPh ngăphápăFrictionăcost

Ph ngăphápăFrictionăcostăđ c tính d a trên ti năl ngămƠăch s h u

tr choăng i laoăđ ng thay th b nh nhân trong su t th iăgianăđi u tr b nh

2.5.4 3.ăPh ngăphápăWillingnesssătoăpay

Ph ngăphápăWillingness to pay đoăl ng t ng s cá nhân tình nguy n s

đ c tr ti năl ngălƠmăvi c thay th b nh nhân

Tóm l i, ph ngăphápăHumanăCapitalălƠăph ngăphápăph bi n nh tăđ c s d ng

đ đoăl ng chi phí gián ti p

2.6 TÌNH HÌNH NGHIÊN C UăCHIăPHệă I U TR PH U THU T GÃY

Vi căđi uătr ăgƣyăc tăs ngăng c-th tăl ng đƣăvƠăđang cònălƠăm tăv năđ ătranhă

lu năgi aăđi uătr ăb oăt năvƠăph uăthu t,ăgi aăcácăph ngăphápăph uăthu tăvƠăd ngă

c ăkhácănhau.ăM tăs ătácăgi ănh ăBedbrookă(1975)ăkhuyênănênăđi uătr ăb oăt n,ăk tă

h păv iăn năb ngăt ăth ăvƠăkéoădƣn.ăPaulăofăAeginaălƠăng iăđ uătiênăgi iăthi uă

ph ngăphápăc tăb năs ngăt ăth ăk ă7ăchoăchoăcácătr ngăh păth ngăt nătu ăs ngă(Leventhalăd nă).ăTuyănhiên,ăcóănhi uătranhăcƣiăvƠăcácăch ăđ nhăkhácănhau,ăm ăs măhayătr ă- ph ngăphápăc tăb năs ngăv năcònăđ căti păt căđ năbơyăgi ăNh ngătheoăcácăbáoăcáoăg năđơy,ăcácătácăgi ,ăRoy-Camille (1986), Dubousset (1991), Denis (1984),ăSteffeeă(1986ăđƣănh năm nhăcácă uăđi măc aăvi căn năh ăvƠăb tăđ ngătrongă

v ngă ch căb ngă cácăd ngă c ă n pă vítă theoă đ ngă sau.Theoă nh nă đ nhă c aă Denis (1984),ăh uăh tăcácătr ngăh păv ăthơnăs ngăho căcácăgƣyăx ngăđ uăcóăth ăt ălƠnhăl iăsauăm tăth iăgianăb tăđ ngătrongăkhiăcácătr ngăh păth ngăt nădơyăch ng,ă

đ aăđ măl iăítăcóăkh ăn ngăt ălƠnhăl iădùăđ căb tăđ ngălơu.ăTuyănhiên,ăkhiăcácă

ph năx ngăb ăth ngăt nătr mătr ngăthìăcácăm nhăv ăcóăth ădiăl chăvƠăchènăépăvƠoă

t yăs ngăvƠăcácătr ngăh pănƠyăđ căcoiălƠăm tăv ngăđ ăIIădùăch aăcóăth ngăt nă

th năkinh

aăs các tác gi đ u ch tr ngăđi u tr ph u thu tăchoăcácătr ng h p m t

v ngăđ IIăvƠăđ III theo phân lo i c a Denis.ăTr ng h p m t v ngăđ I thì h u

h tăcácătr ng h păcóăth ngăt n dây ch ng,ăđ aăđ măđ uăđ c ch đ nh m , ch có

cácătr ng h p m t v ngăđ I v iăth ngăt n ch y u ph năx ngăvƠăítăcóănguyă

c ăgơyăth ngăt n cho t y ho c r th n kinh m iăđ c ch n đi u tr b o t n

Theo Siebenga J và c ng s (2007), nghiên c u chi phí hi u qu cho vi c

đi u tr gãy c t s ng ng c và th tăl ngăădoăch năth ng:ăđi u tr b o t năvƠăđi u tr

ph u thu t Nghiên c u trên 30 b nh nhân gãy c t s ng ng c và th tăl ng.ăTrongăđóăcóă14ătr ng h păđi u tr b o t năvƠă16ătr ng h p ph u thu t B nhănhơnăđ c

g i b ng câu h i m i ba tháng cho bi t tình tr ng kh n ngălƠmăvi c, chi phí ch a

b nh tái khám và chi phí bácăs ăK t qu , chi phí tr c ti păđi u tr b nh nhân b o

t nălƠă$12,730,ăchiăphíăđi u tr ph u thu t là $22,523 Chi phí gián ti p nhóm

đi u tr b o t n là $263,025, chi phí gián ti p nhóm ph u thu t là $79,206 H

k t lu n,ăđi u tr gãy c t s ng ng c và th tăl ngădoăch năth ng,ăchiăphíăgiánăti p

l năh năchiăphíătr c ti p chi m 95,4% trong t ng s chiăphíăđi u tr không ph u

thu t, trong khi nhóm ph u thu t thì chi phí gián ti p chi m 71,6% trong t ng s chi phí Chi phí hi u qu trongăđi u tr gãy c t s ng ng c và th tăl ngăb ng ph u

không v ng và không t năth ngăth năkinh,ăđ căđi u tr b o t n thì th i gian n m

vi n trung bình là 29 ngày và chi phí t n 12,500 EUR ho c ph u thu t, thì n m

vi n 24 ngày và t n 19,700 EUR Lo i gãy không v ng và không t năth ngăth n

kinh th ngăđ c ph u thuât, chi phí trung bình 31,900 EUR Tác gi k t lu n,ăđ i

v i b nh nhân, chi phí n m vi n là chi phí chính M c dù, th i gian n m vi năđ i

v i b nh nhân m t v ng và không t năth ngăth năkinhăđ căđi u tr b ng ph u

thu t ng năh năb nhănhơnăđ căđi u tr b o t nănh ngăk t qu chiăphíăcaoăh nădoă

b sung chi phí ph u thu t (chi phí n p vít c đ nh c t s ng) ă i u tr ph u thu t nênăđ căđ ngh đ mang l i m t k t qu t tăh n

Theo Moradi-Lakeh M (2011), nghiên c u gánh n ng b nh t t do gãy c t

s ng ch năth ngă Tehran, Iran Tác gi rútăraăđ c k t lu n, gánh n ng c a b nh

nhân b gãy c t s ng do ch năth ngăcóăt năth ngăph i h păđi u tr t năkémăh nă

b nh nhân gãy c t s ngăđ năthu n

2.6.2.ăTrongăn c

Ch năth ngăc t s ng ng c ậth tăl ng, ngoƠiăđ căđi mălƠăkhuăv căti păgiápă

gi aăđo năc tăs ngăắc ăđ nh”ăv iăđo năc ts ngăắdiăđ ng”,ăkhuăv cănƠyăcònăcóăm tă

đ căđi măgi iăph uăkhácăbi tăsoăv iăcácăvùngăkhácălƠă ăkhuăv cănƠyăcóăđo năcu iă

c aăt yăs ng,ăg iălƠăphìnhăth tăl ngăvƠăchópăt y.ă ăđo nănƠyăt yăphìnhătoăr iăthonă

l iăvƠăk tăthúcăthƠnhăm tăchópănh năg iălƠăchópăt y.ăChópăt yăth ngăn mă ăv ătríă

gi aăđ tăs ngăth tăl ngă1ăvƠăđ tăs ngăth tăl ngă2.ăTrongăkhuăv căphìnhăth tăl ngăvƠăchópăt yăcóănhi uătrungătơmăth năkinhăquanătr ngăch ăhuyătoƠnăb ăho tăđ ngăc aăhaiăchơnăvƠăho tăđ ngăni uăsinhăd c

o n ng c-th tăl ngălƠăđo năc tăs ngăhayăb ăch năth ngănh t, khiăb ăch nă

th ngă ăvùngănƠy,ăcácăđ tăs ngăcóăth ăb ăgƣy,ăcácădơyăch ngăho căđ aăđ măcóăth ă

b ă rách,ă đ t,ă v ă ra.ă Ng iă taă chiaă cácă lo iă th ngă t nă c aă c tă s ngă t ă ng că tr ă

xu ngăthƠnhănhi uălo iăd aătrênălíăthuy tăv ă3ăc tăv ngăc aăm tătácăgi ăng iăM ăăđo nănƠyăt ăl ăgƣyăt ă2ăc tătr ălênăr tăcao,ăđ ngăngh aăv iăvi căc tăs ngăb ăm tă

v ngăm tăcáchătr mătr ng.ăTrongănhi uătr ngăh p,ăt yăb ăth ngăt nădoăcácăm nhă

v ăc aăx ng,ăđ aăđ m,ădơyăch ngăho căb năthơnăcácăđ tăs ngădiăl chăchènăépăvƠo

Gi ngănh ă ăch năth ngăc tăs ngăc ,ăvi căc uăvƣnăcácăth ngăt năc aăt yă

th ngăph iăti năhƠnhăs măvƠăđúngăcách.ă iăv iăcácătr ngăh păm tăv ngămƠăkhôngăcóăchènăépăt y,ăvi căb tăđ ngăngoƠiă(dùngăcácăthi tăb đ ăb tăđ ngăbênăngoƠiă

c ăth ămƠăkhôngăc năm )ăcóănhi uăkhóăkh năh năsoăv iăvùngăc ăvìăđơyălƠăđo năgiaoănhauăgi aăhaiăph năl nănh tăc aăthơnăth ăvƠăl iăkhôngăcóăcácăm căt ănhiênă

g năđóăđ ăc ăđ nhăcácăn păngoƠi.ăDoăv y,ăvi căđ tăv năđ ăm ăb tăđ ngăs mălƠăr t

c năthi tăđ iăv iăcácătr ngăh păm tăv ngămƠăkhôngăcóăth ngăt năth năkinhă(g iălƠăm tăv ngăc ăh c)

M tăkhóăkh năn aălƠă ăvùngănƠy,ăkhiăm ăb tăđ ngăvùngăgƣyăc aăc tăs ng,ăcácă

d ngăc ăb tăđ ngăvùngăgƣyă(n păvƠăvít)ăcóăt măquanătr ngăđ căbi t.ăDoăđơyălƠăvùng

ch uăs căn ngăc aăc ăth ănênăyêuăc uăv ăm căđ ăv ngăch căr tăcao.ă Vi căghépă

x ngăc ngăph iăti năhƠnhăđ ăr ngăđ ăsauănƠyăkhiăx ngăli năl iăc tăs ngăcóăth ă

ch uăđ căcácăho tăđ ngăm nh.ăN păvítădùngă ăkhuăv cănƠyăc ngăph iăcóăđ ăv ngă

ch căcaoăđ ăkhông b ăgƣyătr căkhiăx ngăghépălƠnh.ăVƠănh ăv yăthìăchiăphíăchoă

n păvítăs ăkháăcao.ăTrongăkho ngăvƠiăn mătr ăl iăđơy,ăv năđ ăn păvítă ăVi tănamăkhôngăcònăquáăkhóăkh nănh ătr căđơy.ăM cădùăth ătr ngăv ăn păvítăc aăchúngătaăkhôngăl nădoăs cămuaăkémănh ngăvìăt ăl ăch năth ngăc tăs ngăc aăchúngătaăkhôngă

h ăthuaăkémăcácăn căkhácănênăti măn ngăc aăth ătr ngănƠyălƠăkháăl năvƠăcácăhƣngăđƣăb tăđ uăđ aăcácăd ngăc ă(n păvít)ălo iăhi năđ iăvƠoăn căta.ă

T i Vi t Nam vi căđi u tr gãy c t s ng ng c-th tăl ngă các trungătơmăc ngăthayăđ i theo th i gian

Các b nh vi n phía B c ch làm c ng kh p trong th p niên 90 T i B nh vi n Saint-Paul Hà N i,ăD ngă c Bính và c ng s (1990)ăđƣănghiênăc u áp d ng

ph ngăphápăc đ nh phía sau cho gãy c t s ng ng c-th tăl ngăcóăli t tu b ng

khung Hartchill và ch thép.ăN mă1995,ăD ngă c Bính báo cáo k t qu sau m

73ătr ng h p gãy c t s ng ng c-th tăl ngăcóăli t tu b ng khung Hartchill và ch thép.ă oƠnăLêăDơn-B nh vi n Vi tă c (1998) m 10ătr ng h p gãy c t s ng

ng c-th t l ng, c đ nh b ng n p vít cu ngăcung:ă6ătr ng h p li t tu không hoàn

toàn có h i ph c,ă4ătr ng h p li t tu hoƠnătoƠnăđ c h i ph c ch căn ngăs m,

không b loétădoătìăđè.ăNguy nă căNgh aăậB nh vi n Saint-Paul (1999) m 64

b nh nhân gãy c t s ng ng c-th tăl ngăkhôngăv ng, có li t tu c đ nh b ng khung

Hartchill c i ti n (2 c u ngang và 4 vít chân cung)), cho th yăđ v ng c a c t s ng

t ngă lên.ă Nguy n Lê B o Ti n (2004) nghiên c uă 92ă tr ng h p gãy c t s ng

ng c-th tă l ngă cóă li t tu hoàn toàn và không hoàn toàn b ng h th ng vít qua

cu ng c a Moss Miami cho k t qu b că đ u t t Nguy nă V nă Th ch (2007)

nghiên c uă146ătr ng h p gãy c t s ng ng c-th tăl ngăkhôngăv ng không li t tu

và có li t tu không hoàn toàn b ng d ng c Moss Miami

Mi n Nam, nhi u B nh vi nă c ngă đƣă m cácă tr ng h p gãy c t s ng

ng c-th tă l ng.ă B nh vi n Ch nă th ngă Ch nh Hình TP.HCM ch tr ngă ph u

thu t k t h păx ngăt r t s m Hoàng Ti n B o (1979) m c đ nh gãy c t s ng

ng c-th tă l ngă cóă li t tu b ng n pă vítă AOă quaă đ ng m phíaă tr c.ă Võă V nă

Thành (1994) báo cáo k t qu m ph i h pă haiăđ ng m tr c và sau cho 30

tr ng h p gãy c t s ng ng c-th tă l ngă cóă li t tu Nguy n Tr ng Tín (2008)

nghiên c uă 184ă tr ng h p gãy c t s ng ng c-th tă l ngă t i B nh vi n Ch n

th ngăch nh hình.ăTrongăđóăcóă42ătr ng h păđ c ph u thu t T i B nh vi n

Ch R y, Nguy n Phong (1999) nghiên c uă129ătr ng h p gãy c t s ngăl ng-th t

l ngăb ngăph ngăphápăn p vít cu ng cung c a Roy-Camille (dùng n p ch ra t đinhăKuntscher,ăvítăAO).ăTr nhă ìnhăL i (2004) áp d ngăđi u tr ph u thu t gãy

c t s ngăl ng-th tăl ngăb ng d ng c Steffee t i B nh vi n Ch R y T n mă2006ă

đ n nay, Khoa Ngo i th n kinh, B nh vi n ch R y áp d ng k thu t m làm c ng

n p vít cu ng cung b ng thanh d căvƠăvítăđaătr c (Rod/polyăaxialăscrew)ătrongăđi u

tr gãy c t s ng ng c-th tăl ng.ă ơyălƠăcácălo i n p vít t t, ch tăl ng cao nên chi phíăc ngăcao Doăđó, vi căđi u tr ph u thu t s t n kém, nh ngăcóăth tránhăđ c

các bi n ch ngănh ăgƣyăvít, giúp b nh nhân gãy c t s ng ng c ậ th tăl ngămauăh i

ph c th năkinhăh n

Nh ăv y, t i Vi tăNamăđƣăcóănhi u công trình nghiên c u v đi u tr gãy c t

s ng ng c-th tăl ngădoăch năth ng.ăNh ngăđaăs m i nghiên c u ch y uăđ c

đi m lâm sàng, hình nh h c ch năđoánăvƠăk t qu đi u tr ph u thu t gãy c t s ng

ng c-th tăl ng.ă

Nhìn chung, các tác gi Vi tăNamăch aăt p trung nghiên c uăchiăphíăđi u tr ,

c ngănh ăcácăy u t nhăh ngăđ năchiăphíăđi u tr Tuyănhiên,ăcóăm tăđ căđi măkhácăbi tăh nătrongăch năth ngăc tăs ngăng c ậ th tăl ngăgi aăn cătaăvƠăcácă

n cătiênăti nălƠăt ăl ăch năth ngădoătaiăn nălaoăđ ngălƠăcaoănh t,ăt călƠăđaăs ă

ng iăb nhălƠăcôngănhơnăxơyăd ng,ăb căvác,ăth ăđƠoăgi ngầăNh ngăng iămƠă

m căl ngăkhôngăth ănƠoăđ ătr ăchoă1ăcơyăvítăch ăch aănóiăc ăb ăn păvít Trong khiăm tăcaăm ăgƣyăc tăs ngăc năítănh tă4ăvítăvƠă2ăn păgiáăkho ngătrênă14ătri uă

đ ng.ăN uălo iăgƣyăph căt păho căgƣyănhi uăđ tăthìăs ăvítăph iădùngănhi uăh năvƠă

s ălƠmăchiăphíăt ngălên.ăN uăkhôngăcóăchínhăsáchăb oăhi măyăt ăvƠăb oăhi mătaiă

n năh pălíăthìăvi căđi uătr ăch năth ngăc tăs ngăng c ậ th tăl ngăv nămƣiălƠăm tă

l nhăv căkhóăkh nămƠăkhóăkh năđóăkhôngăph iăb tăngu năt ăngƠnhăyăt ăNgoƠiăraă

có nhi uăy uăt ătácăđ ngălênăchiăphíăđi uătr ănh ăth iăđi măcanăthi păph uăthu tă

s măhayătr ăho căcóăkèmăt năth ngăph iăh păhayăkhôngăs ă nhăh ngăđ năchiăphíă

đi uătr ăCácăv năđ ănƠyăđ cătrìnhăbƠyăbênăd iăm că2.7,ă2.8,ă2.9

2.7.2 V h ng k thu t cao (áp d ngăchoăn mă2014)

iăv iăb nhănhơnăBHYTăcóămƣăth ăXV,ăNO,ăGD,ăTL:ăt iăth iăđi măbácăs ă

ch ăđ nhăchoăb nhănhơnăth căhi năk ăthu tăcao

N uăsauă150ăngƠyăsoăv iăngƠyăđ uătiênătrênăh năs ăd ngătrênăth ăBHYTăvƠăcóă

gi yăchuy nătuy năthìăđ căh ngăk ăthu tăcaoătheoăch ăđ ăBHYTămƠăkhôngăc nă

gi yăxácănh năc aăc ăquanăBHYT

N uă nh ă h nă ho că b ngă 150ă ngƠyă soă v iă ngƠyă đ uă h ngă s ă d ngă trênă th ăBHYTăthìăđ ăh ngăBHYTăb nhănhơnăph iăcóăgi yăxácănh năđƣăthamăgiaăBHYTă

h nă150ăngƠyăliênăt căchoăđ nănayăvƠăcóăgi yăchuy nătuy n Nh ngătr ngăh păthamăgiaăb oăhi măyăt ăsauă150ăngƠyănh ngăkhôngăcóăgi yăchuy nătuy năthìăch ă

đ căđ căh ngăk ăthu t cao là 30% Nh ngătr ngăh păthamăgiaăb oăhi măyăt ă

d iă150ăngƠyăthìăkhôngăđ căh ngăk ăthu tăcao

2.7.3 Danh m c k thu t cao và giá tr k thu t cao

Danhă m că k ă thu tă cao trongă ph uă thu tă c tă s ngă vƠă ph uă thu tă cácă t nă

th ngăph iăh păg măcóă:ăHìnhă nhăh căch năđoánă(PhimăCTscan,ăMRI)ăvƠăd ngă

c ăph uăthu tă(n păvítăc tăs ngăth tăl ng,ăn păvítăx ngăchi)

Giáătr ăk ăthu tăcao đ căh ngătu ălo iăb oăhi mă(mƣăth )

 Mƣăth ăCC,ăCKă(ng iăcóăcôngăcáchăm ng):ăh ngă100%ăKTC

 Mƣăth ăHTă(h uătrí),ăHNă(h ănghèo):ă ơyălƠăb oăhi măyăt ănhƠăn căc păchoăng iăthu cădi năh ănghèo.ăH ngă95%ăKTC

 Mƣăth ăGDă(giaăđình),ăDNă(doanhănghi p),ăCNă(côngănhơn)ă:ăh ngă80%ă

KTC

 B nhă nhơnă khôngă cóă b oăhi mă yă t ă s ă ph iă thanhă toánă toƠnăb ă chiă phíă

đi uătr B nhănhơnăcóăb oăhi măyăt ăs ăđ căthanhătoánăph năl năchiăphíă

đi uătr ,ăđ căbi tălƠăchiăphíăk ăthu tăcaoă(CTscan,ăN păvít).ăM căđ ăđ căthanhătoánătu ăvƠoămƣăth ăB nhănhơnăch ăph iăăthanhătoánăm tăph năchiăphíăcònăl i

Nh ăv y, b oăhi măyăt ăđóngăvaiătròăquanătr ngătrongăvi căthanhătoánăchiăphíă

đi uătr ăph uăthu tăc tăs ngăchoăb nhănhơn.ăB oăhi măyăt ăcóă nhăh ngăđángăk ă

đ năchiăphíăđi uătr ăgƣyăc tăs ngăng c-th tăl ng

2.8 TH Iă I M PH U THU T VẨăCHIăPHệă I U TR

Heinzelmann M (2008,ătr.883)ăchoăr ngăvi căđi uătr ăgƣyăc tăs ngăng c-th tă

l ngăcóă2ăm cătiêu:ăm cătiêuăđi uătr ăđ uătiênălƠăng năng aăvƠălƠmăgi iăh năl iăcácă

t năth ngăth năkinhăc ngănh ălƠmăph căh iăl iăđ ăv ng c aăc tăs ng, m cătiêuă

th ăhaiălƠăs aăch aăl iăc tăs ngăb ăgƣy,ăgi măđ năm căt iăthi uăvi căm tăv năđ ngăvƠăd ădƠngălƠmăh iăph căth năkinhănhanhăchóng

Heinzelmann M k tălu năr ngăph uăthu tăc păc uă(ph uăthu tăs m)ălƠmăv ngă

c tăs ngăb ngăn păvítănênăth căhi năs mă(48-72ăgi ăsauăch năth ng)ăđ iăv iăcácă

tr ngăh păgƣyăm tăv ngăvƠăcóăt năth ngăth năkinh

O’BoynickăCP (2014), Ruttges J (2007) choăbi tăm căđíchăc aăph uăthu tă

s mă(48-72ăgi )ălƠmăc ngăc tăs ngăbaoăg m:ăc iăthi năs ăh iăph căth năkinh,ălàm

gi măbi năch ngăviêmăph i,ăc iăthi nălƠmăgi măđauăsauăb tăđ ng,ărútăng năth iăgianăn măvi n,ălƠmăgi măchiăphíăn măvi n

Th iă đi m ph u thu t gãy c t s ng ng c-th tă l ngă v n còn nhi u bàn cãi,

nh tălƠăcácătr ng h p có t năth ngăph i h p

Nghiênăc uăc aăHeinzelmann M (2008) cho th y kho ngă30%ăcácătr ng h p

gãy c t s ng ng c-th tăl ngăcóăt năth ngăph i h p.ăTrongăđó, ch năth ngăđ u

chi m 26%, ch năth ngăng c 24%, ch năth ngăx ngădƠiă23%

Dai L.Y.(2004), nh ngă tr ng h p gãy c t s ng ng c-th t l ngă cóă t n

th ngă ph i h pă nênă uă tiênă đi u tr cácă th ngă t nă nƠyă tr c nh m c u s ng

ng i b nh.ăSauăkhiăcácăth ngăt n ph i h păđ căđi u tr năđ nh s ti n hành

ph u thu t t năth ngăc t s ng,ăđóălƠălỦădoăm tr (sau 72 gi ), kéo dài th i gian

n m vi n

T nh ng nh năđ nh trên cho th y vi c ph u thu t s m (ph u thu t c p c u)

tr c 72 gi đ i v i nh ngătr ng h p gãy c t s ng ng c-th tăl ngăđ năthu n giúp

h i ph c ch căn ngăth n kinh s m,ătránhăđ c các bi n ch ng n m lâu, rút ng n

th i gian n m vi n nên làm gi măchiăphíăđi u tr

i v i nh ngătr ng h p gãy c t s ng có kèm t năth ngăph i h p có th đeădo tính m ngăng i b nh nên ph u thu t trì hoãn (ph u thu t tr ) sau 72 gi

Ph u thu t tr d có các bi n ch ng n mălơuănh ăviêmăph i, nhi m trùng ti u, loét

da và kéo dài th i gian n m vi nănênălƠmăt ngăchiăphíăđi u tr

2.9 T NăTH NGăPH I H P VẨăCHIăPHệă I U TR

Theo Heinzelmann M (2008),ătrongăcácătr ng h păđaă ch nă th ngăngoƠiă

th ngăt n tr c ti p là gãy c t s ng ng c-th tăl ngăcònăcóăcácăth ngăt năc ăquanăkhácăkèmătheoănh ălƠăch năth ngăđ u (v s , máu t n i s ), ch năth ngăng c (gƣyăx ngăs n, tràn máu màng ph i), ch n th ngăvùngăb ng (xu t huy t n i do

v gan, v lách ho c v t ng r ngănh ăv ru t, d dày), ch năth ngăth n, gãy

x ngăchi,ăgƣyăx ngăch uầ

Theo Dai L Y (2004), nh ngăth ngăt n ph i h p này có th đeădo tính

m ngăng i b nh t c thì nên c n thi tă uătiênăđi u tr tr c nh m c u s ng tính

m ngăng i b nh Vì v y, vi căăđi u tr ph u thu t gãy c t s ng ng c-th tăl ngă

ph iătrìăhoƣnă(th ng sau 72 gi ) Ph u thu t tr d d năđ n các bi n ch ng n m

lâu, làm kéo dài th i gian n m vi nănênălƠmăt ngăchiăphíăđi u tr ăH năn a,ăđi u tr

th ngăt n ph i h p có th lƠăđi u tr n i khoa b o t n,ătheoădõi.ăNh ngăcóătr ng

h p c n can thi p ph u thu t c p c uă nh ă tr ng h p máu t n i s , tràn máu

màng ph i, v gan v lách, v ru t Trong quá trình m có th c n truy n máu

Nh ngătr ng h păgƣyăx ngăchiăph c t p c n m k t h păx ngăb ng n p vít,

gây t n kém

Nh ăv y, nh ngătr ng h p gãy c t s ng có t năth ngăph i h p có ph u

thu t thì ngoài chi phí cho cu c m làm c ng c t s ng, còn thêm chi phí c a cu c

m c ăquanăcóăt năth ngăph i h p và thêm c chi phí do th i gian n m vi n kéo dƠiănênăchiăphíăt ngălênăđángăk

TÓM T TăCH NG 2

C t s ng có 3 ch căn ngăchính:ăch căn ngămangăt i tr ngăl ng, ch căn ngă

b o v tu s ng và ch căn ngăv năđ ng Các ch căn ngănƠyăđòiăh i c t s ng v a

ph i v ng ch c,ănh ngăđ ng th i v a ph i m m d o Phân lo i gãy c t s ng c a

Denis (ch năđoán)ăbaoăg m: gãy lún (compression fracture), gãy nhi u m nh (burst

fracture), gãy tr tă(fractureădislocation)ăvƠăgƣyăcúiăc ngă(cònăg iălƠăgƣyădơyăđai)ă

(seat-belt fracture) ánhă giáă th ngă t nă t yă s ngă theoă Frankelă (1982)ă d aă vƠoă

ch căn ngăv năđ ngăvƠăc măgiác

Nguyên t căđi u tr gãy c t s ng ng c-th tăl ngănh m m căđích:ăn n th ng

l i c t s ng,ăng năng a s m t ch căn ngăcácămôăth năkinhăch aăb hu ho i aă

s các tác gi đ u ch tr ngăđi u tr ph u thu t (làm c ng c t s ng b ng n p vít) choăcácătr ng h p m t v ngăđ IIăvƠăđ III theo phân lo i c aăDenis.ăTrongăđóă

lo i ch nă đoánă gƣyă lúnă ho c gãy nhi u m nhă th ng ph i dùng 4 vít và 2 n p

Nh ngălo i ch năđoánăgƣyătr t ho căgƣyădơyăđaiălƠălo i gãy ph c t păcóăđ di l ch

l n nên ph i dùng 5 vít tr lên nh m n n ch nh cho t tănênăgơyăt ngăchiăphí V y,

y u t ch năđoánă(Denis)ăđ căđ aăvƠo mô hình nghiên c u

Theo Tarricone R (2006),ăchiăphíăđi u tr (cost-of-illness) là k thu tăđánhă

giá v m t kinh t đ uătiênăđ c s d ngătrongăl nhăv c s c kho

Joel E Segel (2006) nghiên c uăchiăphíăđi u tr , ông cho r ng t ng chi phí

(Total costs) đ că c tính ph i chi tr do m tăc năb nh g m có 2 lo i chi phí: Chi

phí tr c ti p (Direct costs) bao g m ngu n chi phí thu c y khoa và ngu n chi phí không thu c y khoa và Chi phí gián ti p ( Indirect costs)

Roer N.V.D (2005), ch nghiên c u ngu n chi phí tr c ti p thu c y khoa

trongăđi u tr gãy c t s ng ng c-th tăl ngădoăch năth ng.ăChiăphíătr c ti p bao

g m t t c chi phí tr c ti păliênăquanăđ năđi u tr gãy c t s ng ng c-th tăl ng.ăChiă

phí n m vi n và khám ngo iătrúăđ căđánhăgiáăb ngăph ngăphápăbottomăậ up

approach Các ngu n chi phí tr c ti pă đ c c ng g p thành t ng chi phí m i

b nh nhân Các ngu n chi phí g m có: chi phí n m vi n, xét nghi m máu, Xquang,

CTscan, v t lý tr li u, phòng m , khám ngo i trú, chi phí d ng c n p vít c

đ nh c t s ng

Tác gi áp d ng nghiên c u c a Roer N.V.D (2005): nghiên c u chi phí tr c

ti p thu căyăkhoaătrongăđi u tr ph u thu t gãy c t s ng ng c-th tăl ngădoăch n

th ng và s d ng ph ngăphápăbottom-up approach và thu th p các d li u v chi

phí tr c ti p thu c y khoa: chi phí n m vi n (thu c,ăch măsóc,ăgi ng), chi phí

ch năđoánă(XquangăvƠăCTscanăc t s ng th tăl ng),ăchiăphíăxétănghi mătr c m

(công th c máu,ănhómămáu,ăđôngămáuătoƠnăb , Xquang ph i), chi phí phòng m

(thu c mê, xquang trong m ), chi phí d ng c c đ nh c t s ng (n p vít), chi phí

v t lý tr li u, chi phí xét nghi m ch năđoánăt năth ngăph i h p n u có (CTscan

đ u, ng c, b ng, siêu âm b ng, XQuang chi, XQuang khung ch u, xét nghi m

máu) Trongăđó, chi phí n p vít (k thu t cao) là t n ti n nh t nên nhăh ng l n

nh tă đ n t ngă chiă phí.ă Doă đó, y u t n p vít (KTC) đ că đ aă vƠo mô hình

nghiên c u

Ngoài ra, có nhi u y u t nhăh ngăđ n chi phí đi u tr ph u thu t gãy c t

s ng ng c-th tăl ngănh ăthamăgiaăb o hi m y t (m c 2.7), th iăđi m can thi p

ph u thu t (m c 2.8), t năth ngăph i h p kèm theo (m c 2.9)

Nh ăv y, mô hìnhănghiênăc uă(khungăphơnătích) đ c tácăgi ăd aătrênăcácălỦăthuy tăvƠăcácănghiênăc uătr căđ ăxơyăd ngăchoănghiênăc uănƠy.ăCácăy uăt ă nhă

h ngăđ năchiăphíăđi uătr ăph uăthu tăgƣyăc tăs ngăng c-th tăl ngănh ăth iăđi mă

ph uăthu t,ăt năth ngăph iăh p,ăb oăhi măyăt ă(KTC),ăy uăt ăch năđoánă(Denis),ă

y uăt ăk ăthu tăcaoă(n păvít)ăđ căđ aăvƠoăkhungăphơnătíchănh ătrong ch ngă3

CH NGă3.ăPH NGăPHỄPăNGHIểNăC U

Trongăch ngă3,ătácăgi trình bày và gi iăthíchăkhungăphơnătích,ăxácăđ nh c m u,

các bi năquanăsátăvƠăthangăđo,ăph ngăphápănghiênăc u, gi i h n nghiên c u, xem

xét các v năđ đ oăđ c khi th c hi n nghiên c u này

3.1 KHUNG PHÂN TÍCH

C nă c vào các nghiên c u điă tr c các y u t th iă đi m ph u thu t, t n

th ngăph i h p, b o hi m y t (KTC), K thu t cao (KTC) (S n p vít) và y u t

ch năđoánă(Denis)ă nhăh ngăđ n chi phíăđi u tr ph u thu t gãy c t s ng ng

c-th tăl ngănên mô hình nghiên c u đ c xây d ngănh ăhìnhă3.1

Hìnhă3.1.ăMôăhìnhănghiênăc uă(khungăphơnătích)

CHI PHÍ

I U TR

PH U THU T GÃY

C T S NG

NG C-TH T

L NG

K thu t cao (KTC) (s n p vít)