Nghiên cứu tác động của các cú sốc chính sách tiền tệ đến các biến kinh tế vĩ mô của việt nam

Tác gi Lê Thanh Tùng... VAR Vector autoregression... Do ngân hàng có... 3.1.2.6 Phân tích hàm ph n ng xung Impulse response function - IRF SVAR.

N CÁC BI N KINH T V MÔ C A VI T NAM

LU N V N TH C S KINH T

Tôi xin cam đoan đ tƠi ắNghiên c u tác đ ng c a các cú s c chính sách ti n t

đ n các bi n kinh t v mô c a Vi t Nam” lƠ đ tài nghiên c u c a riêng tôi d i

s h ng d n c a ng i h ng d n khoa h c Các s li u, k t qu nêu trong lu n

v n lƠ trung th c và có ngu n g c rõ ràng

Tôi xin cam đoan nh ng l i nêu trên đơy lƠ hoƠn toƠn đúng s th t

Tác gi

Lê Thanh Tùng

TRANG PH BÌA

L I CAM OAN

M C L C

DANH M C CÁC KÝ HI U VÀ CH VI T T T

DANH M C CÁC B NG BI U

DANH M C CÁC HÌNH V VÀ TH

TÓM T T

CH NG I: T NG QUAN 1

1.1 V n đ nghiên c u 1

1.2 M c tiêu nghiên c u 2

1.3 i t ng nghiên c u 2

1.4 Ph m vi nghiên c u 2

1.5 Ph ng pháp nghiên c u 3

1.6 ụ ngh a c a đ tài nghiên c u 3

1.7 K t c u lu n v n 4

CH NG II: C S LÝ THUY T VÀ CÁC NGHIÊN C U TH C NGHI M 5

2.1 Khung lý thuy t v truy n d n chính sách ti n t 5

2.1.1 Kênh lãi su t 5

2.1.2 Các kênh giá tài s n 6

2.1.3 Các kênh tín d ng 9

2.2 Các nghiên c u th c nghi m v các kênh truy n d n chính sách ti n t 13

2.2.1 Các nghiên c u th c nghi m c a các n c trên th gi i 13

2.2.2 Các nghiên c u th c nghi m Vi t Nam 16

CH NG III: PH NG PHÁP NGHIểN C U VÀ D LI U 22

3.1 Mô hình nghiên c u SVAR 22

3.1.1 T ng quan v mô hình nghiên c u SVAR 22

3.1.2 Quy trình th c hi n nghiên c u 25

4.1 Ki m đ nh tính d ng 31

4.2 L a ch n đ tr t i u 33

4.3 Mô hình VAR rút g n 34

4.4 Ki m đ nh s phù h p c a mô hình VAR rút g n 35

4.4.1 Ki m đ nh Portmantaeu 35

4.4.2 Ki m đ nh LM 35

4.4.3 Ki m đ nh White 36

4.4.4 Ki m đ nh s n đ nh c a mô hình 37

4.5 K t qu c l ng ma tr n A0, ma tr n B 37

4.6 Hàm ph n ng xung 39

4.7 Phơn rư ph ng sai 49

4.8 Th o lu n k t qu 53

CH NG V: K T LU N VÀ XU T GI I PHÁP 59

5.1 K t lu n: 59

5.2 Ki n ngh chính sách 60

5.3 H n ch c a đ tƠi vƠ h ng nghiên c u ti p theo 60

5.3.1 H n ch c a đ tài 60

5.3.2 H ng nghiên c u ti p theo 61

TÀI LI U THAM KH O

PH L C

T vi t t t Ti ng Anh Ti ng Vi t

autoregression

n c

ngh a đa ph ng

VAR Vector autoregression

B ng 2.1: B ng t ng h p các nghiên c u th c nghi m v các kênh truy n d n chính

sách ti n t 19

B ng 3.1: Các bi n s d ng trong bài nghiên c u 29

B ng 4.1: K t qu ki m đ nh tính d ng đ i v i bi n R 31

B ng 4.2: K t qu ki m đ nh tính d ng đ i v i R sau khi l y sai phân b c 1 32

B ng 4.3: K t qu ki m đ nh tính d ng 33

B ng 4.4: K t qu ki m đ nh đ tr t i u 34

B ng 4.5: K t qu c l ng mô hình VAR rút g n 34

B ng 4.6: K t qu ki m đ nh Portmantaeu 35

B ng 4.7: K t qu ki m đ nh LM 36

B ng 4.8: K t qu ki m đ nh White 36

B ng 4.9: K t qu c l ng ma tr n A0 c a mô hình 38

B ng 4.10: Phơn rư ph ng sai t ng s n ph m trong n c 49

B ng 4.11: Phơn rư ph ng sai ch s giá tiêu dùng 50

B ng 4.12: Phơn ra ph ng sai cung ti n 51

B ng 4.13: Phân rã ph ng sai lưi su t 51

B ng 4.14: Phơn rư ph ng sai t giá h i đoái danh ngh a đa ph ng 52

Hình 3.1: Hình minh ho tác đ ng hàm ph n ng xung 28

Hình 4.1: Ki m đ nh s n đ nh c a mô hình 37

Hinh 4.2: Hàm ph n ng xung c a các bi n v mô tr c cú s c cung ti n 40

Hinh 4.3: Hàm ph n ng xung c a các bi n v mô tr c cú s c lãi su t 42

Hình 4.4: Hàm ph n ng xung c a các bi n v mô tr c cú s c t giá h i đoái 44

Hình 4.5: Hàm ph n ng xung c a các bi n v mô tr c cú s c giá d u 46

Hình 4.6: Hàm ph n ng xung c a các bi n v mô tr c cú s c lãi su t libor 48

Hinh 4.7: Cung ti n M2, GDP, ch s VNINDEX n m 2000-2012 53

Hinh 4.8: Cung ti n, ch s giá tiêu dùng n m 1996-2012 54

Hình 4.9: Cung ti n và lãi su t ti n g i n m 1996-2012 55

Chính sách ti n t có vai trò quan tr ng trong đi u ti t kinh t v mô c a m i

t và tài chính qu c t sâu r ng, chính sách ti n t c a m i m t qu c gia không ch

tác đ ng và nh h ng đ n chính qu c gia đó mà còn nh h ng và tác đ ng đ n

ph ng) Ch s giá tiêu dùng ch u nh h ng b i cú s c chính sách ti n t v i đ

đoái danh ngh a đa ph ng không ch u nh h ng l n b i cú s c chính sách ti n t trong tr ng h p m r ng, đ i v i chính sách ti n t thu h p có tác đ ng đáng k

T khóa: Chính sách ti n t , Kênh truy n d n, SVAR, Cú s c, Vi t Nam

CH NG I: T NG QUAN

1.1 V n đ nghiên c u

lƠm thay đ i cung ti n, lãi su t, qua đó tác đ ng đ n m c tiêu cu i cùng c a CSTT

là l m phát, t ng tr ng kinh t V n đ mà t t c các NHTW trên th gi i quan tâm

đ đ m b o th c thi CSTT đ t m c tiêu mong mu n, đó lƠ cách th c CSTT tác đ ng

đ n n n kinh t , hay nh h ng cú s c c a chính sách ti n t đ n các bi n kinh t v

đ c bi t là các nhà ho ch đ nh vƠ đi u hƠnh chính sách v mô lƠ ph i hi u đ c các

c ng nh th i gian mà chính sách ti n t nh h ng đ n ho t đ ng th c c a n n

Obstfeld vƠ Rogoff (1995), đư đ a ra gi thuy t r ng chính sách ti n t nh h ng

đ n n n kinh t thông qua kênh lãi su t và t giá Lý thuy t NOEM cho r ng nh

h ng c a cú s c chính sách ti n t v lãi su t và t giá ngay l p t c, trong khi đó

nh h ng đ n s n l ng v i m t đ tr và giá v i đ tr xa h n

báo c a mô hình NOEM, s d ng mô hình h i qui vector VAR Tuy nhiên, m t vài

qua các nghiên c u c a Cushman và Zha (1997), Kim and Roubini (2000) và Sims

chính sách ti n t vào các bi n v mô c a n n kinh t , nh ng tác gi này khuyên nên

Nh v y, cho đ n nay đư có m t s l ng l n các công trình lý thuy t c ng nh

1.2 M c tiêu nghiên c u

Mahdi Ziaei (2012) ch a ph bi n Vì v y, m c tiêu c a bài nghiên c u là góp ph n

nh có cái nhìn t ng quát h n v cú s c c a chính sách ti n t nh h ng đ n các

đa ph ng) Vi t Nam nh th nào? Bài nghiên c u s tr l i các câu h i sau:

Th nh t, cú s c c a chính sách ti n t tác đ ng vào n n kinh t thông qua

nh ng kênh truy n d n nào?

Th hai, hi u qu c a các kênh truy n d n nh th nào?

1.3 i t ng nghiên c u

Trên c s phơn tích khuôn kh chính sách ti n t vƠ c ch truy n d n c ng

nh các tác đ ng c a các cú shock bên ngoƠi n n kinh t , cú s c c a chính sách ti n

t t i các bi n kinh t v mô c a Vi t Nam, bƠi nghiên c u s d ng mô hình SVAR cho 2 nhóm bi n, nhóm đ i di n tác đ ng bên ngoƠi: giá d u th gi i (oil), lưi su t

n c (gdp), ch s giá tiêu dùng (cpi), cung ti n (m2), lưi su t (r), t giá h i đoái

danh ngh a đa ph ng (neer)

1.4 Ph m vi nghiên c u

1.5 Ph ng pháp nghiên c u

nh : s n l ng, giá d u, ch s giá c , t giá và các lãi su t ng n h n danh ngh a (Ph m Th Anh, 2008; Nguy n Kh c Qu c B o và c ng s , 2013; Tr n Ng c Th

và c ng s , 2013; Sayyed Mahdi Ziaei, 2012; Coric, Bruno et al., 2012; Bhuiyan, Rokon, 2012; Lê Vi t Hùng and Wade D Pfau, 2008)

đ ng th i c a các bi n trong cùng m t giai đo n và m i quan h đ ng gi a các

tích cú s c chính sách ti n t Vi t Nam C u trúc mô hình theo Sayyed Mahdi Ziaei (2012) c ng đ c Coric, Bruno et al (2012) s d ng khi phân tích nh h ng

t đ c chính xác h n, bƠi nghiên c u c ng đ a ra các gi đ nh theo Sayyed Mahdi

qu c t và nh p kh u d u nên bài nghiên c u s d ng lãi su t libor và giá d u th

khác trong mô hình t ng tác đ ng th i v i nhau, b ng cách s d ng mô hình SVAR

1.6 ụ ngh a c a đ tài nghiên c u

Vi c nghiên c u k c ch truy n t i tác đ ng c a chính sách ti n t r t quan

tr ng đ i v i không ch các c quan l p chính sách trong vi c t ng c ng tính minh

b ch vƠ đi u ch nh chính sách cho phù h p đ gi m thi u các cú s c chính sách đ i

v i th tr ng, mƠ còn quan tr ng đ i v i các nhƠ đ u t trong vi c ra các quy t

đ nh đ u t khôn ngoan nh m đón đ u các gi i pháp chính sách có th đ c ban hành

 Ch ng 2: C s lý thuy t và các nghiên c u th c nghi m

Trình bày khung lý thuy t v truy n d n chính sách ti n t

Các nghiên c u th c nghi m c a các tác gi trên th gi i và Vi t Nam v các kênh truy n d n chính sách ti n t

th i c ng nêu lên nh ng h n ch c a đ tƠi nghiên c u vƠ đ xu t h ng nghiên

c u ti p theo

CH NG II: C S Lụ THUY T VÀ CÁC NGHIểN C U TH C

NGHI M

2.1 Khung lý thuy t v truy n d n chính sách ti n t

C ch truy n d n chính sách ti n t đ c mô t là quá trình mà nh ng thay

đ i trong chính sách ti n t nh h ng đ n các bi n v mô tr ng y u nh tiêu dùng,

có nh ng nghiên c u h th ng các kênh truy n d n chính sách ti n t Ngoài kênh

s n và kênh tín d ng

2.1.1 Kênh lãi su t

trong h n n m m i n m qua vƠ lƠ c ch truy n d n ti n t quan tr ng trong mô

M t đi m quan tr ng c a kênh lãi su t này là nh n m nh vào lãi su t th c

h n lưi su t danh ngh a khi lưi su t nh h ng t i đ n quy t đ nh c a doanh nghi p

vƠ ng i tiêu dùng Thêm vƠo đó, c ch này cho r ng lãi su t th c dài h n ch

s thay đ i lãi su t danh ngh a ng n h n mƠ ngơn hƠng trung ng đ a ra d n đ n

i m quan tr ng đơy lƠ giá c có tính c đ nh, do đó khi chính sách ti n t n i

k v ng v c u trúc k h n phát bi u r ng lãi su t dài h n là trung bình c a các lãi

đ nh c a doanh nghi p, đ u t nhƠ , chi tiêu hàng lâu b n vƠ đ u t hƠng t n kho

ngh a cho th y m t c ch quan tr ng cho chính sách ti n t kích thích n n kinh t

nh th nào, ngay c trong tr ng h p lãi su t danh ngh a ch m sàn trong th i k

th t ng m c giá d ki n (Pe ) khi n l m phát d ki n t ng ( e , qua đó gi m m c

2.1.2 Các kênh giá tài s n

ch t p trung ch y u vào giá c a m t lo i tài s n là ti n t , t c là lãi su t, mà không

đ c p đ n giá c a các tài s n khác Nh ng ng i theo tr ng phái tr ng ti n đư

Modigliani c ng th a nh n đi u này khi xem xét nh ng tác đ ng t giá c các tài

s n khác nh lƠ then ch t đ i v i c ch truy n d n ti n t Bên c nh trái phi u, có

ngo i h i và c phi u

Kênh t giá h i đoái

d n t i s s t gi m trong giá tr c a ti n g i b ng n i t so v i ti n g i b ng các

đ ng ti n khác, đó chính lƠ s gi m giá c a đ ng n i t (E ) Giá tr c a đ ng n i

vƠ do đó lƠm t ng xu t kh u ròng (NX và d n đ n s n l ng t ng (Y ) S đ v

ho t đ ng c a c ch truy n d n ti n t thông qua t giá h i đoái đ c bi u di n

nh sau:

Kênh giá c ph n

m c đ giàu có lên tiêu dùng

m t c ch s d ng các công c chính sách ti n t tác đ ng t i n n kinh t thông

qua tác đ ng lên giá tr c a v n c ph n (xem Tobin [1969]) Tobin đ nh ngh a q là

đó có th phát hành v n c ph n vƠ thu đ c giá cao so v i chi phí trang thi t b và

nhƠ x ng mà h đang mua Do đó, đ u t s nhi u h n vì doanh nghi p có th mua đ c r t nhi u hƠng hóa đ u t m i b ng m t l ng nh v n c ph n phát hành

tr ng c a công ty là th p so v i chi phí v n N u công ty mu n thu đ c v n khi q

t vì th mà gi m sút

i m then ch t c a cu c tranh lu n nƠy đó lƠ m i liên h q vƠ chi phí đ u t

Nh ng chính sách ti n t tác đ ng lên giá c phi u nh th nào? Trong lý thuy t

vƠ đ u t N i mƠ công chúng có th ch n đ đ u t nhi u h n c là th tr ng

t ng giá c phi u Khi giá c phi u (Pe) cao h n, s d n đ n h s q cao h n vƠ do

đó đ u t cao h n l i d n đ n m t c ch chuy n d ch ti p theo c a chính sách ti n

t đ n bi n Y:

Hi u ng c a c i (Wealth Effects): M t kênh khác th c hi n quá trình truy n

d n tác đ ng c a chính sách ti n t thông qua giá c ph n đ c mô t qua tác đ ng

ng d ng t i H th ng D tr liên bang FED (xem Modigliani-1971) Trong mô

q =

Chi phí s d ng thay th v n

(2.4)

hình vòng đ i c a Modigliani, chi tiêu tiêu dùng đ c quy t đ nh b i nh ng ngu n

và tài s n tài chính Trong c u ph n c a tài s n tài chính bao g m c c phi u ph

c ch truy n d n ti n t khác:

Kênh giá nhà đ t: Khuôn kh lý thuy t q c a Tobin ng d ng tr c ti p vào

th tr ng nhƠ đ t, n i mƠ nhƠ c ng đ c xem nh lƠ m t hình th c v n c ph n

Khi giá nhƠ t ng, s lƠm t ng chi phí thay th , d n đ n t ng q trong mô hình c a

lƠm t ng s giàu có, vì v y mƠ tiêu dùng t ng N i l ng ti n t là nguyên nhân làm

t ng giá nhƠ đ t thông qua nh ng c ch đư mô t trên lƠm t ng t ng c u B i

v y, c ch truy n d n ti n t c ng đ c hình thƠnh thông qua kênh giá nhƠ đ t

2.1.3 Các kênh tín d ng

Kênh cho vay ngân hàng

d ng tr khi h vay t ngân hàng Kênh truy n d n ti n t qua cho vay ngân hàng

ho t đ ng nh sau: Chính sách ti n t n i l ng lƠm t ng d tr ngân hàng và ti n

g i ngơn hƠng, t ng ch t l ng các kho n vay ngân hàng hi n có Do ngân hàng có

vai trò đ c bi t quan tr ng lƠ ng i cho vay c a nh ng ng i đi vay ngơn hƠng,

chính sách ti n t là:

M Ti n g i ngơn hƠng các kho n vay ngơn hƠng I Y (2.7)

nh h ng l n t i s tiêu dùng c a các công ty nh ph thu c nhi u vào các kho n vay ngơn hƠng h n lƠ các công ty l n có kh n ng huy đ ng v n tr c ti p t th

tr ng b ng cách phát hành c phi u và trái phi u

Kênh b ng cân đ i k toán

và r i ro đ o đ c khi ti n hành cho các công ty này vay càng tr m tr ng h n Giá tr

công ty kinh doanh c ng lƠm t ng v n đ r i ro đ o đ c, b i vì đi u nƠy có ngh a lƠ

nh ng ng i ch s h u có ti n đóng góp c ph n th p trong công ty c a h , khi n

án đ u t r i ro h n có th d n đ n vi c không tr đ c n , làm gi m giá tr ròng

(Ps ) nh đư mô t ph n tr c, lƠm t ng giá tr ròng c a công ty và vì v y d n đ n chi đ u t cao h n (I ) vƠ t ng t ng c u (Y ), nh gi m l a ch n đ i ngh ch và r i

ro đ o đ c S đ c a kênh b ng cơn đ i k toán c a truy n d n ti n t

M Ps l a ch n đ i ngh ch & r i ro đ o đ c

Cho vay I Y (2.8)

M i dòng ti n l a ch n đ i ngh ch & r i ro đ o đ c

Cho vay I Y (2.9)

Nh Stiglitz vƠ Weiss (1981) đ c p, h n ch tín d ng x y ra trong tr ng

h p ng i vay b t ch i kho n vay ngay c khi h s n sàng tr lãi su t cao h n

ơy lƠ do các cá nhơn vƠ các công ty v i các d án đ u t r i ro nh t s n sàng tr

đ i ngh ch

Kênh m c giá chung

tr danh ngh a vƠ n i l ng ti n t d n đ n gia t ng không k v ng trong m c giá

ro đ o đ c, d n đ n t ng chi tiêu đ u t vƠ t ng s n l ng nh s đ d i đơy

M P l a ch n đ i ngh ch & r i ro đ o đ c

Hi u ng b ng cân đ i k toán h gia đình

M c dù h u h t tài li u nghiên c u v kênh tín d ng t p trung vào chi tiêu

c a các công ty kinh doanh, nh ng c ng nên quan tơm đ n chi tiêu c a ng i tiêu dùng, đ c bi t là chi tiêu hàng lâu b n và nhà S th t ch t ti n t khi n các ngân

hàng t ch i cho vay nên gây ra s suy gi m trong ho t đ ng chi tiêu hàng lâu b n

t nh v y, vi c t ng lưi su t khi n b ng cơn đ i k toán c a h gia đình x u đi b i

M t cách khác đ nh n ra kênh b ng cơn đ i k toán c a h gia đình ho t

đ ng nh th nƠo đó lƠ xem xét nh ng nh h ng c a thanh kho n đ n chi tiêu

cơn đ i k toán thông qua tác đ ng c a nó lên mong mu n chi tiêu c a ng i tiêu

đ giá tr tài s n c a h trong hoàn c nh túng qu n đó Ng c l i, n u ng i tiêu

ng i tiêu dùng nh n th y có nhi u kh n ng lâm vào tình tr ng khó kh n tƠi chính,

B ng cơn đ i k toán c a h gia đình có nh h ng quan tr ng t i c tính

kh n ng g p khó kh n tƠi chính c a h C th , khi ng i tiêu dùng có m t kh i

l ng l n các tài s n tài chính trên t ng các kho n n c a h và h c đoán kh

n ng khó kh n tƠi chính lƠ th p thì h s n sàng chi tiêu cho hàng lâu b n và nhà

n ng g p khó kh n tƠi chính c ng th p h n i u này d n đ n m t c ch truy n

d n ti n t thông qua liên k t gi a cung ti n và giá c ph n:

M Pe Tài s n tài chính Kh n ng ki t qu tài chính chi tiêu

Tính thanh kho n th p c a tài s n lâu b n và nhà gi i thích lý do t i sao khi

đ i v i doanh nghi p và h gia đình lƠ không ph i do ng i cho vay không s n lòng cho ng i tiêu dùng vay khi n cho tiêu dùng gi m, mƠ lƠ ng i tiêu dùng không

mu n chi tiêu

Ngoài nh ng kênh truy n d n trên, theo các NHTW trên th gi i (NHTW Anh, NHTW Mexico,…) k v ng c ng đ c xem xét là m t kênh truy n d n c a

đ nh các ho t đ ng kinh t t nhơn Tuy nhiên, tác đ ng c a kênh truy n d n này không ch c ch n nh t trong t t c các kênh, vì nó ph thu c vào cách gi i thích c a

lai, thúc đ y h t tin đ chi tiêu vƠ đ u t M t khác, h có th tin r ng n n kinh t đang y u h n, làm gi m lòng tin và cu i cùng gi m chi tiêu vƠ đ u t

2.2 Các nghiên c u th c nghi m v các kênh truy n d n chính sách ti n t 2.2.1 Các nghiên c u th c nghi m c a các n c trên th gi i

Ch đ truy n d n chính sách ti n t đ c nghiên c u t i nhi u n c trên th

đ n các bi n v mô nh : VAR, SVAR, Bayesian SVAR

Cushman, David O and Tao Zha (1997) nghiên c u nh h ng c a cú s c chính sách ti n t n n kinh t m nh Canada S d ng mô hình VAR 11 bi n

n n kinh t m

Popescu, Iulia Vasile (2012) nghiên c u nh hu ng c a chính sách ti n t

đ n l m phát và các bi n v mô khác Romania S d ng mô hình VAR 5 bi n

lãi su t nh công c th c hi n chính sách ti n t Tác gi tìm th y v i chính sách

rate puzzle)

Sayyed Mahdi Ziaei (2012) nghiên c u các kênh truy n d n c a chính sách

ti n t r p Saudi v i mô hình SVAR 7 bi n (giá d u th gi i, lãi su t th gi i,

đa ph ng) và s d ng lãi su t nh công c th c hi n chính sách ti n t Tác gi đư

v i đ nh sau 1 quý vƠ sau đó gi m Ngoài ra, tác gi còn đ a kênh truy n d n tín

d ng vƠo đ phân tích s truy n d n c a chính sách ti n t Tác gi , tìm th y cú s c

Javid, Muhammad and Munir, Kashif (2011) nghiên c u s nh h ng c a

và cung ti n Pakistan S d ng mô hình SVAR 6 bi n (lãi su t, cung ti n, l m

t ng trong m t vƠi tháng vƠ sau đó gi m xu ng, giá t ng trên 48 tháng (price

Mala Raghavan và Param Silvapulle (2007) nghiên c u các khuôn kh chính sách ti n t c a m t n n kinh t m i n i m nh - Malaysia Tác gi ki m tra khuôn

n m 1997 nh th nào? S d ng mô hình SVAR 9 bi n (ch s giá tiêu dùng th

h ng đáng k đ n s n l ng, giá c , lãi su t và t giá h i đoái, trong th i k h u

s n l ng H n n a, chính sách ti n t trong n c d b t n th ng h n tr c

trong giai đo n sau kh ng ho ng K t qu nghiên c u đư ch ra cu c kh ng ho ng

đư lƠm thay đ i vai trò c a các kênh truy n d n chính sách ti n t Malaysia

giá t ng ngay l p t c tr c cú s c a chính sách ti n t thu h p, trong khi đó, s n

Bhuiyan, Rokon (2012) nghiên c u nh h ng c a cú s c chính sách ti n t

đ n s thay đ i các bi n v mô Bangladesh S d ng mô hình Bayesian SVAR v i

đ tr h n n a n m, l m phát gi m m nh nh t v i đ tr h n m t n m, lưi su t t ng

2.2.2 Các nghiên c u th c nghi m Vi t Nam

Lê Vi t Hùng and Wade D.Pfau (2008) phân tích s truy n d n c a chính

gi a chính sách ti n t và l m phát l i khá y u Tác gi tìm th y kênh truy n d n lãi

vào cú s c c a chính sách ti n chi m 44.24% sau 4 quý

đ u gi m sau th i gian kho ng 2-3 tháng S gia t ng lưi su t c ng đ ng th i kéo

t ng tr ng và l m phát lƠ do tác đ ng c a chính nó, chi m kho ng 90% sau 12

đ ng c a t ng tr ng và l m phát

ti n t Vi t Nam S d ng mô hình SVAR 7 bi n (giá d u, lãi su t FED, s n

l ng công nghi p, ch s giá tiêu dùng, cung ti n, lãi su t, t giá danh ngh a) đ

đ ng kinh t và ki m soát giá c Vi t Nam trong 2 giai đo n tr c và sau gia nh p

gi m l m phát phát huy hi u qu sau khi Vi t Nam gia nh p WTO, tuy nhiên hi u

m c t ng nƠy trong su t nh ng k ti p theo Qua 3 kênh truy n d n, tác gi nh n

h i đoái l i có ph n ng t c thì Ngh a lƠ l m phát Vi t Nam nh y c m nhi u h n

đ i v i t giá h i đoái i u này x y ra theo tác gi lƠ đô la hoá cao trong nhi u

n m Vi t Nam, có th là lý do này mà l m phát nh y c m nhi u v i kênh t giá

h i đoái Ngoài ra tác gi còn tìm th y, tr c WTO s n l ng g n nh ch ch u tác

đ ng chính b i cú s c c a chính nó nh ng sau WTO s n l ng nh y c m h n v i

sau 12 tháng nh ng c u ti n ch chi m 2.53% và lãi su t chi m 8.2%, đi u này cho

Nguy n Kh c Qu c B o và c ng s (2013) nghiên c u tác đ ng c a chính sách ti n t lên n n kinh t Vi t Nam S d ng mô hình vector hi u ch nh sai s

nh th nào lên n n kinh t Vi t Nam Kênh lãi su t mô ph ng tác đ ng c a chính sách ti n t th t ch t, kênh tín d ng mô ph ng chính sách ti n t m r ng K t qu

h ng l n đ n s n l ng công nghi p, l m phát và th tr ng ch ng khoán khi so

nh h ng l n đ n s n l ng công nghi p, l m phát và th tr ng ch ng khoán h n

theo n i dung c a bài nghiên c u này, Nguy n Kh c Qu c B o và c ng s (2013)

đáng tin c y c a vi c thi t l p các đi u ki n áp đ t C th trong bài nghiên c u c a

ph ng NEER cu i cùng trong chu i bi n SVAR, đi u này hàm ý bi n t giá s

Thông qua nh ng nghiên c u trên, bài nghiên c u cho th y có r t nhi u

hình khác nhau Nh ng t t c các bài nghiên c u trên đ u cho th y nh h ng c a

Tr n Ng c Th và c ng s (2013), có nhi u kênh truy n d n chính sách ti n t

chính y u đư đ c tìm th y các n n kinh t khác nhau Vi t Nam c ng không

có ngo i l Tuy nhiên, Vi t Nam có th có m t s kênh truy n d n ch a tr thành

nên kênh giá tài s n khó có th phát huy hi u qu truy n d n Các kênh lãi su t, tín

d ng và t giá v n là nh ng kênh truy n d n quan tr ng Vi t Nam

B ng 2.1: B ng t ng h p các nghiên c u th c nghi m v các kênh truy n d n

chính sách ti n t

Cushman, David O and

Tao Zha (1997): nghiên

bi n

t ng sau đó gi m xu ng, giá t ng (price

vƠ sau đó l i gi m, t giá t ng

Tác gi các nghiên c u Mô hình K t qu nghiên c u

bi n

Tr c kh ng ho ng, cú s c CSTT, t giá h i đoái nh h ng đáng k đ n s n l ng, giá

v i 7 bi n

đ tr h n n a n m, l m phát gi m m nh

Lê Vi t Hùng and Wade

Tác gi các nghiên c u Mô hình K t qu nghiên c u

bi n

ch s giá tiêu dùng S ph n ng c a ch s giá tiêu dùng lƠ t ng đ i ch m h n s n

bi n

hi u qu sau khi VN gia nh p WTO, CSTT

CH NG III: PH NG PHÁP NGHIểN C U VÀ D LI U

3.1 Mô hình nghiên c u SVAR

3.1.1 T ng quan v mô hình nghiên c u SVAR

t ng quan v i nhau và ma tr n hi p ph ng sai theo phơn ph i chu n v i giá tr

c l ng đ c các giá tr c a A0 và A m t cách tr c ti p Vì v y, các tham s c a

mô hình trên đ c chuy n sang mô hình rút g n đ c l ng nh sau:

c l ng đ c mô hình SVAR, đòi h i mô hình ph i đ c nh n d ng

i u ki n c n thi t đ có th nh n d ng mô hình m t cách chính xác là các h s

đ c các h s c u trúc ban đ u t mô hình rút g n Ma tr n hi p ph ng sai c a

s l ng h n ch

Bài nghiên c u s d ng c u trúc mô hình theo Sayyed Mahdi Ziaei (2012) và

d u đư qua ch bi n, giá xu t kh u d u thô theo giá th tr ng th gi i) Bài nghiên

c u xét c u trúc mô hình:

(3.5)

C u trúc mô hình

1 a

a a

a a

a

a 1

a 0

0 a

a

0 a

1 a

a 0

0

0 0

0 1

a 0

a

0 0

0 0

1 0

a

0 0

0 0

0 1

a

0 0

0 0

0 0

1

76 75

74 73

72

71

67 65

62

61

56 54

53

43 41

31

21

uneerurumucpiugdpuliboruoil

2

=

neerrmcpigdpliboroil

2

H ph ng trình (3.5) g m uoil,ulibor,ugdp,u cpi,um2,ur,uneer t ng

ch t khi n n kinh t g p ph i cú s c v giá d u

Ph ng trình th n m trong h ph ng trình (3.5) th hi n nhu c u liên quan

đ n ti n (c u ti n) vƠ nó đ c gi đ nh ph n ng cùng lúc đ i v i lãi su t ng n h n,

lãi su t libor

Ph ng trình th sáu trong h ph ng trình (3.5) lƠ ph ng trình đ ng th i

nh h ng đ n n n kinh t Ngoài ra, giá d u cao c ng nh h ng đ n giá c trong

n c vƠ lƠ đ i t ng chính đ NHNN n đ nh l m phát và NHNN xem xét giá d u

l nh v c t c a Vi t Nam đ u có vay n trên th tr ng qu c t đ đ u t , bƠi

Ph ng trình th b y trong h ph ng trình (3.5) lƠ ph ng trình t giá h i đoái Sayyed Mahdi Ziaei (2012) áp d ng theo Cushman and Zha (1997) và Kim

nh giá c a tài s n k h n t ng lai

khác trong n c và bên ngoài, b i vì cách ti p c n h i qui v i tr t t c a các bi n

b t k Theo Eichenbaum and Evans (1995) và Kahn, Kandel, and Sarig (2002), gi

đ nh r ng chính sách ti n t không tác đ ng tr l i t giá h i đoái đ ng th i, mà nó

đ a ra chi ti t v cách NHNN th ng xuyên đi u ch nh chính sách thay đ i theo

đi u ki n trong n c vƠ n c ngoài

3.1.2 Quy trình th c hi n nghiên c u

3.1.2.1 Ki m đ nh tính d ng

li u đang quan sát có d ng hay không N u chu i d li u không d ng thì ta ph i

cách tính xt ậ x t-1và xem xét tính d ng c a chu i sai phân) Vi c l y sai phân s d ng

l i khi k t qu c a chu i sai phân là d ng N u chu i sai phân d ng khi l y sai phân

Dickey-Fuller (1979) đ ki m tra tính d ng c a chu i d li u quan sát

3.1.2.2 L a ch n đ tr t i u

Likelihood ratio (LR); ngoài ra còn các tiêu chu n khác g m Schwarz (1978),

3.1.2.3 Xác đ nh mô hình VAR rút g n

xác đ nh đ c mô hình VAR rút g n

3.1.2.4 Ki m đ nh s phù h p c a mô hình

đ nh: Ki m đ nh t t ng quan ph n d thông qua ki m đ nh Portmantaeu; ki m

đ nh t t ng quan thông qua ki m đ nh LM; ki m đ nh ph ng sai thay đ i thông

3.1.2.5 L a ch n mô hình phù h p vƠ xác đ nh ma tr n A0, B

C n c k t qu ki m đ nh, chúng ta s l a ch n đ c mô hình phù h p s

đ c mô hình SVAR

3.1.2.6 Phân tích hàm ph n ng xung (Impulse response function - IRF)

SVAR Hàm ph n ng xung s cho bi t các bi n còn l i trong mô hình ph n ng

nh th nào, khi x y ra cú s c đ i v i m t bi n trong mô hình

Y ,

ij : Thay đ i c a Yi theo th i gian trong giai đo n t + s (s-giai

đo n tr c) khi có m t đ n v cú s c (ho c m t cú s c đ l ch chu n) trong bi n

th j

Hình 3.1: Hình minh ho tác đ ng hàm ph n ng xung

Ngu n: Nicola Viegi (2010)

3.1.2.7 Phân tích phân rã ph ng sai (VARiance decomposition)

i i ut+n-I (3.11)

Bây gi , ta xét ph n t đ u tiên y1:

Y1,t+n ậ E(Y1,t+n) = ( 11,0 uy1,t+n + 11,1 uy1,t+n-1 +…+ 11,n-1 uy1,t+1) +…+

( 21,0 uy2,t+n + 21,1 uy2,t+n-1 +…+ 21,n-1 uy2,t+1) +…+

( n1,0 uyn,t+n + n1,1 uy1,t+n-1 +…+ n1,n-1 uyn,t+1)

n1,1 +…+ 2

n1,n-1) (3.12)

(ph ng sai c a cúa s c do các bi n khác)

3.2 D li u và l a ch n các bi n

n m 2012, bao g m 68 quan sát

B ng 3.1: Các bi n s d ng trong bài nghiên c u

of Energy

Tên bi n Khái ni m Ngu n

toán c a tác gi

cho cú s c bên ngoài là giá d u th gi i (oil) và lãi su t liên ngân hàng Anh (libor)

lƠm đ i di n cho th tr ng lãi su t trên th gi i và ch s nƠy c ng đ c Bhuiyan,

Bangladesh

sách ti n t Các bi n chính sách ti n t là c u ti n (m2) và lãi su t ti n g i k h n 3

(neer) đ c s d ng đ ki m tra nh h ng c a s thay đ i t giá h i đoái nh

h ng đ n s n l ng và giá Neer đ c tính toán theo t tr ng th ng m i c a 15

n c có giao th ng l n nh t v i Vi t Nam trong giai đo n nghiên c u, bao g m

Úc, Th y S , Anh, Hàn Qu c, Nh t B n, Trung Qu c, Singapore, Thái Lan, M ,

pháp Census X12 đ c tích h p s n trong ph n m m Eview 6.0 th bi n đ ng