Nghiên cứu tác động của chính sách tiền tệ tại việt nam (giai đoạn 2000 đến 2013)

LU NăV NăTH CăS ăKINHăT PGS.TS.ăTR NăHOĨNGăNGỂN TP.ăH ăChíăMinhă- N mă2014... 2 CH NGă1:ăCHệNHăSÁCHăTI NăT .... T ngăquanăv ăchínhăsáchăti năt .... Cácăkênhătruy năd năc aăchínhăsáchăti

LU NăV NăTH CăS ăKINHăT

PGS.TS.ăTR NăHOĨNGăNGỂN

TP.ăH ăChíăMinhă- N mă2014

Tôi xin cam đoan: Lu n v n “Nghiên c u tác đ ng c a chính sách ti n t t i

Vi t Nam” là công trình do chính tôi nghiên c u và th c hi n

Các s li u trong lu n v n đ c s d ng trung th c Các thông tin trong

lu n v n đ c l y t nhi u ngu n và đ c ghi chú chi ti t v ngu n l y thông tin

Lê Lam Phong

L IăCAMă OAN

M CăL C

DANHăM CăHÌNH,ăB NGăBI U

D ANHăM CăCÁCăCH ăVI TăT T

L IăM ă U 1

LỦădoăch năđ ătƠi 1

M cătiêuănghiênăc u 2

Ph ngăphápănghiênăc u 2

Ngu năs ăli u 2

N iădungănghiênăc u 2

CH NGă1:ăCHệNHăSÁCHăTI NăT 3

1.1 T ngăquanăv ăchínhăsáchăti năt 3

1.1.1 Nghi p v th tr ng m 4

1.1.2 Lãi su t chi t kh u 6

1.1.3 T l d tr b t bu c 8

1.1.4 Công c t giá 9

1.1.5 Các công c khác c a chính sách ti n t 9

1.2 Cácăkênhătruy năd năc aăchínhăsáchăti năt 12

1.3 Tácăđ ngăc aăchínhăsáchăti năt ătrongăđi uăti tăkinhăt ăv ămô 15

1.4 N iădungăc aăcácănghiênăc uătr căđơy 18

1.4.1 Các nghiên c u t i n c ngoài 19

1.4.2 Các nghiên c u t i Vi t Nam 22

VI TăNAM 25

2.1.ăChínhăsáchăti năt ăc aăVi tăNam 25

2.1.1 Chính sách ti n t c a Vi t Nam giai đo n 2001 - 2005 25

2.1.2 Chính sách ti n t c a Vi t Nam giai đo n 2006 - 2010 27

2.1.2.1 Th c hi n chính sách th t ch t ti n t 29

2.1.2.2 i u ch nh t giá linh ho t 36

2.1.3 Chính sách ti n t c a Vi t Nam giai đo n 2011 - 2013 32

2.1.3.1 Bình n t giá 33

2.1.3.2 n đ nh th tr ng ti n t 34

2.1.3.3 Tr n lãi su t liên t c thay đ i 36

2.1.3.4 Tái c c u h th ng ngân hàng 39

2.2.ăNghiênăc uătácăđ ngăc aăchínhăsáchăti năt ăt iăVi tăNamăgiaiăđo nă2000-2013

42

2.2.1 Ph ng pháp và d li u nghiên c u 42

2.2.2 K t qu nghiên c u th c nghi m 44

2.2.2.1 Ki m đ nh tính d ng 44

2.2.2.2 ánh giá tác đ ng truy n d n 45

K TăLU NăCH NGă2 63

CH NGă3:ăGI IăPHÁPăNỂNGăCAOăVI Că I UăHĨNHăCHệNHăSÁCHăTI Nă T ăT IăVI TăNAM 64

3.1 ăNhómăgi iăphápăn iăl ngăbiênăđ ădaoăđ ngăc aăt ăgiá 64

3.2 ăNhómăgi iăphápăv ăgiaăt ngăs ătruy năd năc aăchínhăsáchăti năt 65

3.2.1 Nhóm gi i pháp giúp hoàn thi n các công c c a chính sách ti n t 65

3.2.1.1 Công c lãi su t 65

3.2.1.2 Công c cho vay tái chi t kh u, cho vay tái c p v n 68

th ng m i 70

3.3 ăNhómăgi iăphápăh ngăt iăs ăd ngăchínhăsáchătƠiăkhóa 72

K TăLU NăCH NGă3 74

K TăLU N 75

TĨIăLI UăTHAMăTH O i

Danhăm cătƠiăli uăti ngăVi t i

Danhăm cătƠiăli uăti ngăAnh ii

Danhăm cătƠiăli uăInternet iii

PH ăL C i

Ph ăl că1.ăMôăhìnhănghiênăc u i

Ph ăl că2:ăK tăqu ăphơnătíchăth cănghi m x

ăth

th 2.1 Hàm ph n ng xung c a mô hình kênh c b n 49

th 2.2 Hàm ph n ng xung c a mô hình kênh t giá 52

th 2.3 Hàm ph n ng xung c a mô hình kênh lãi su t 56

th 2.4 Hàm ph n ng xung c a mô hình kênh h n m c tín d ng 59

th 2.5 Hàm ph n ng xung c a mô hình kênh d tr b t bu c 62

Hình Hình 1.1: Tr ng thái cân b ng c a th tr ng ti n t 4

Hình 1.2: Ph n ng thông qua nghi p v th tr ng m 5

Hình 1.3: Ph n ng đ i v i s thay đ i c a chính sách chi t kh u 6

Hình 1.4: Ph n ng đ i v i s thay đ i c a t l d tr b t bu c 8

Hình 1.5 S d ch chuy n c a đ ng LM khi cung ti n t ng 15

Hình 1.6 S d ch chuy n c a đ ng LM khi c u ti n t ng 16

Hình 1.7 Tác đ ng c a chính sách ti n t trong tr ng h p t giá c đ nh hoàn toàn 18

Hình 1.8 Tác đ ng c a chính sách ti n t trong tr ng h p t giá th n i hoàn toàn 18

Hình 2.1 T c đ t ng tr ng và l m phát Vi t Nam giai đo n 2001 - 2005 25

Hình 2.2 Bi n đ ng t giá (VND/USD) trong giai đo n 2004 - 2005 26

Hình 2.3 Tình hình bi n đ ng c a t c đ t ng GDP, t ng tr ng tín d ng, l m phát giai đo n 2006 - 2010 28

Hình 2.4 Bi n đ ng t giá (VND/USD) trong giai đo n 2006 - 2013 34

Hình 2.5 L m phát Vi t Nam n m 2011 35

Hình 2.7 Bi n đ ng lãi su t trong giai đo n 2010 - 2013 40

Hình 2.8 Quan h nhân qu và phân tích bi n đ ng trong mô hình kênh c b n sau bi n đ ng 10 tháng 46

Hình 2.9 Quan h nhân qu và phân tích bi n đ ng trong mô hình kênh t giá sau bi n đ ng 10 thán 50

Hình 2.10 Quan h nhân qu và phân tích bi n đ ng trong mô hình kênh lãi su t sau bi n đ ng 10 thán 53

Hình 2.11 Quan h nhân qu và phân tích bi n đ ng thông qua mô hình kênh h n m c tín d ng sau bi n đ ng 10 tháng 56

Hình 2.12 Quan h nhân qu và phân tích bi n đ ng thông qua mô hình kênh d tr b t bu c sau bi n đ ng 10 tháng 60

B ng B ng 2.1: B ng s li u thu th p 43

B ng 2.2 Phân tích phân rã ph ng sai 47

B ng 2.3 Phân tích phân rã ph ng sai mô hình kênh lãi su t 50

B ng 2.4 Phân tích phân rã ph ng sai mô hình kênh lãi su t 53

B ng 2.5 Phân tích phân rã ph ng sai c a kênh HMTD 57

B ng 2.6 Phân tích phân rã ph ng sai mô hình kênh d tr b t bu c 60

Tênăvi tăt t Ngh aăti ngăAnh Ngh aăti ngăVi t

ADF Augmented Dickey-Fuller Ki m đ nh Dickey - Fuller m r ng

EIA Energy Information Administration C quan N ng l ng nguyên t M

GDP Gross Domestic Product T ng s n ph m qu c n i

IFS International Financial Statistics Ngu n d li u tài chính c a IMF

IPI Industrial Production Index Ch s s n xu t công nghi p

SVAR Structure Vector Autoregressive

Models

Mô hình Vector t h i quy c u trúc

VAR Vector Autoregressive Models Mô hình Vector t h i quy

L IăM ă U

LỦădoăch năđ ătƠi

Cùng v i chính sách tài khóa, chính sách ti n t c a Vi t Nam đã góp ph n quan

tr ng vào vi c duy trì t c đ t ng tr ng và n đ nh c a n n kinh t

M c tiêu c a chính sách ti n t , theo Lu t Ngân hàng Nhà n c, là nh m n đ nh giá

tr c a đ ng ti n, ki m ch l m phát, góp ph n thúc đ y phát tri n kinh t - xã h i, b o

đ m qu c phòng, an ninh và nâng cao đ i s ng c a nhân dân Trên c s m c tiêu chung

đó, nh ng n m qua, Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam đã đi u hành chính sách ti n t khá linh ho t, thông qua các công c chính sách nh đi u ti t cung ti n, chính sách t giá, lãi

su t, đ t ra h n m c tín d ng cho h th ng ngân hàng th ng m i, các công c gián ti p

nh quy đ nh d tr b t bu c, tái c p v n, th tr ng m …

Nghiên c u xem tác đ ng c a chính sách ti n t c a Vi t Nam đ n các bi n s kinh t

nh th nào, tác đ ng m nh hay y u, nhanh hay ch m ra sao th hi n qua nh ng con s

c th là m t vi c r t c n thi t, nh m đ a ra nh ng gi i pháp giúp nâng cao đi u hành chính sách ti n t t i Vi t Nam Chính vì v y, tác gi quy t đ nh ch n đ tài nghiên c u

“NGHIểNă C Uă TÁCă NGă C Aă CHệNHă SÁCHă TI Nă T ă T Iă VI Tă NAM” (giaiăđo nă2000-2013)

M cătiêuănghiênăc u

Nghiên c u xem tác đ ng c a chính sách ti n t đ n các bi n s kinh t nh ch s giá

tiêu dùng (CPI) và ch s s n xu t công nghi p (IPI) nh th nào, đ tr , chi u tác đ ng,

m nh hay y u…, t đó đánh giá tác đ ng c a chính sách ti n t t i Vi t Nam

Ph ngăphápănghiênăc u

th c hi n m c tiêu nghiên c u trên, lu n v n s d ng ch y u ph ng pháp đ nh

l ng v i mô hình VAR nh m đánh giá tác đ ng c a chính sách ti n t v i các bi n trong mô hình, bên c nh đó lu n v n còn s d ng phân tích nhân qu Granger, phân tích

CH NGă1: CHệNHăSÁCHăTI NăT

1.1 T ngăquanăv ăchínhăsáchăti năt

Kháiăni m

Chính sách ti n t là h th ng các bi n pháp, các công c do ngân hàng trung ng

th c hi n đ đi u ti t cung ti n, nh m th c hi n các m c tiêu c a chính sách ti n t ,

th ng là h ng t i m t lãi su t mong mu n đ đ t đ c nh ng m c tiêu n đ nh và t ng

tr ng kinh t nh ki m ch l m phát, duy trì n đ nh t giá, đ t đ c tr ng thái lao đ ng toàn d ng (Mishkin 2010)

Cácăcôngăc ăc aăchínhăsáchăti năt

th c hi n các m c tiêu c a mình, ngân hàng trung ng th ng s d ng ba công

c chính đ làm thay đ i cung ti n và lãi su t, bao g m: ti n hành nghi p v th tr ng

m , thay đ i chính sách chi t kh u và t l d tr b t bu c

th y đ c m c đ nh h ng c a ba công c trên đ n lãi su t th tr ng, đ u tiên chúng ta ti n hành tìm hi u v s bi n đ ng c a lãi su t đ c hình thành t s cân b ng

c a th tr ng d tr (t c là th tr ng dành cho s trao đ i các kho n d tr ) đ c th

hi n thông qua giao đi m c a đ ng t ng cung và t ng c u v d tr

L ng c u v d tr đ c hình thành khi lãi su t th tr ng thay đ i trong khi các y u

t khác không đ i L ng c u v d tr có th đ c chia làm hai ph n:

 L ng d tr b t bu c: l ng d tr t i thi u trên t ng s ti n g i mà ngân hàng trung ng bu c ngân hàng th ng m i ph i gi l i và b ng t l d tr b t bu c nhân v i s ti n g i mà các ngân hàng th ng m i nh n đ c

 L ng d tr dôi ra: l ng d tr b sung mà ngân hàng th ng m i quy t đ nh n m

gi và b ng t l d tr dôi ra nhân v i s ti n g i mà h nh n đ c

Do đó, l ng c u v d tr b ng v i l ng d tr b t bu c c ng v i l ng d tr dôi

ra Mà l ng d tr dôi ra đ c s d ng v i m c đích là b o hi m ch ng l i vi c dòng

ti n g i ch y ra, do đó chi phí c a vi c n m gi chính là chi phí c h i c a nó - t c lãi

su t thu đ c n u cho vay s d tr này và t t nhiên ph i b ng lãi su t th tr ng B i

v y, khi lãi su t th tr ng gi m và n u nh ng y u t khác không thay đ i (k c l ng

Nghi p v th tr ng m là công c quan tr ng nh t trong chính sách ti n t , b i nó là

y u t ch y u quy t đ nh s thay đ i trong lãi su t và ti n c s , c ng nh là ngu n thu

ch y u c a nh ng bi n đ ng trong cung ti n Ho t đ ng mua trên th tr ng m làm

t ng d tr và ti n c s , qua đó làm t ng cung ti n và h th p lãi su t ng n h n Ho t

đ ng bán trên th tr ng m làm gi m d tr và ti n c s , thu h p cung ti n và làm t ng lãi su t ng n h n

Hìnhă1.2:ăPh nă ngăthôngăquaănghi păv ăth ătr ngăm

ch c ch n s không th ki m soát đ c kh i l ng cho vay chi t kh u Do đó nghi p v th tr ng m v a linh ho t, chính xác và có th th c hi n v i b t k quy mô nào N u ngân hàng trung ng mu n có m t s thay đ i nh trong d tr

hay ti n c s , nghi p v này đ c s d ng thông qua vi c mua ho c bán m t

l ng nh ch ng khoán Ng c l i, n u mu n thay đ i m t l ng r t l n trong d

RD 1

tr và ti n c s thì nghi p v này c ng có th th c hi n đ c thông qua vi c mua

Khi th c hi n thay đ i chính sách chi t kh u, ngân hàng trung ng có th th c hi n các kho n cho vay c a mình thông qua các kho n tín d ng dành cho các ngân hàng

th ng m i M t s qu c gia trên th gi i nh M , các kho n cho vay chi t kh u c a

C c D tr Liên bang M đ i v i h th ng ngân hàng đ c th c hi n d i ba hình th c: tín d ng s c p, tín d ng th c p và tín d ng th i v Còn t i Vi t Nam, thay đ i chính sách chi t kh u đ c th c hi n thông qua các lo i lãi su t nh lãi su t tái chi t kh u, lãi

L ng d tr , R

if2 = id2

if1 = id1Lãi su t

: L ng c u v d tr , 1: L ng cung d tr 1, 2: L ng cung d tr 2

1: D tr không vay m n, 1: Lãi su t chi t kh u 1, 2: Lãi su t chi t kh u 2

: Lãi su t cân b ng c a th tr ng, 1: Lãi su t th tr ng 1, 2: Lãi su t th tr ng 2

Hình 1.3 cho th y t i các qu c gia có lãi su t th tr ng th p h n lãi su t tái chi t

kh u (a) thì s thay đ i lãi su t tái chi t kh u không nh h ng đ n lãi su t th tr ng; còn t i các qu c gia có lãi su t th tr ng b ng v i lãi su t tái chi t kh u (b) thì s thay

đ i lãi su t tái chi t kh u c ng làm thay đ i lãi su t th tr ng Qua đó, có th th y đ c

u đi m r t l n c a chính sách chi t kh u là giúp ngân hàng trung ng th c hi n vai trò

“ng i cho vay cu i cùng” c a mình Ngân hàng trung ng ng n không cho tình tr ng

ho ng lo n tài chính x y ra nh tr ng h p c a cu c i kh ng ho ng vào n m

1929-1933, đi u này có th th y qua tr ng h p t i M khi vào tháng 5/1984, C c D tr Liên bang M “b m” cho ngân hàng Continental Illinois - m t trong m i ngân hàng l n nh t

M vào th i đi m đó - 5 t USD đ tránh m t cu c s p đ có h th ng Hay nh s

ho ng lo n tài chính có th bùng n sau khi th tr ng c phi u s p đ vào ngày th Hai đen t i n m 1987 và sau v t n công kh ng b đã phá h y Trung tâm Th ng m i th

gi i vào ngày 11/9/2001, ho c d n ch ng t i Vi t Nam là tr ng h p Ngân hàng th ng

m i c ph n Á Châu (ACB) vào các n m 2003 và n m 2012 Tuy nhiên, v i cho vay chi t kh u, ngân hàng trung ng khó th xác đ nh đ c tác đ ng c a chính sách này lên

n n kinh t vì không th ki m soát hoàn toàn nh v i nghi p v th tr ng m M t khác, khi liên t c th c hi n cho vay chi t kh u v i vai trò là “ng i cho vay cu i cùng”, ngân hàng trung ng đã ti p tay cho các ngân hàng th ng m i (nh t là các ngân hàng thu c

lo i “quá l n đ s p đ ”) ch p nh n nhi u r i ro h n, n i l ng các chính sách c a mình

đ càng t ng l i nhu n càng t t b i vì h ngh dù th nào đi ch ng n a ngân hàng trung

ng c ng s c u khi h r i vào tình tr ng m t kh n ng thanh toán Song s ki n ngày

15/9/2008 khi ngân hàng đ u t l n th t n c M , Lehman Brothers n p đ n phá s n

v i kho n n lên đ n 613 t USD cho th y r ng các ngân hàng trung ng ph n nào đó

đã b t đ u chuy n đ i nh n th c c a mình và không còn xem các ngân hàng l n là m t

đ nh ch không th đ s p đ

1.1.3 T ăl ăd ătr ăb tăbu c

S thay đ i trong t l d tr b t bu c tác đ ng t i cung ti n thông qua vi c thay đ i

s nhân ti n t S gia t ng trong t l d tr b t bu c làm gi m s ti n g i mà các ngân hàng th ng m i có th t o ra, t đó làm thu h p d n cung ti n M t khác, s gia t ng trong t l d tr b t bu c c ng làm t ng c u v d tr và lãi su t th tr ng Do đó, đây

là m t công c có tác đ ng r t m nh t i cung ti n và lãi su t và c ng vì v y r t hi m

đ c các ngân hàng trung ng s d ng

Hìnhă1.4:ăPh nă ngăđ iăv iăs ăthayăđ iăc aăt ăl ăd ătr ăb tăbu c

* Trong đó:

1: L ng c u v d tr , 2: L ng c u v d tr 2, 1: L ng cung d tr 1 : D tr không vay m n 1, : Lãi su t chi t kh u

1: Lãi su t th tr ng 1, 2: Lãi su t th tr ng 2

Hình 1.4 cho th y s gia t ng trong t l d tr b t bu c làm t ng c u v d tr và lãi

su t th tr ng, đi u này đ c gi i thích b i s gi m sút c a s l ng ti n g i có th

đ c t o ra b i h th ng ngân hàng do m t b ph n ti n g i ph i chuy n thành l ng d

tr b t bu c Qua đó, u đi m c ng nh nh c đi m c a chính sách này c ng đã th

hi n, đó chính là s tác đ ng quá m nh m Vì nó tác đ ng nh nhau đ n t t c các ngân hàng và gây tác đ ng l n đ n cung ti n, ch c n thay đ i t l d tr b t bu c m t ph n

2

1

if1

if2

ngàn c a m t đi m ph n tr m c ng đ khi n cung ti n thay đ i, do đó ngân hàng trung

ng r t khó s d ng công c này n u ch mu n t o ra m t s thay đ i nh trong cung

ti n M t nh c đi m n a c ng r t đáng quan tâm, đó là vi c thay đ i d tr b t bu c có

th ngay l p t c t o ra v n đ thanh kho n đ i v i các ngân hàng có m c d tr dôi d

th p, khi n các ngân hàng này d g p nguy hi m Chính vì v y, ngân hàng trung ng sau khi th c hi n chính sách này th ng kèm theo m t chính sách khác thông qua các công c còn l i c a chính sách ti n t đ xoa d u và làm gi m b t tính b t n cho các

ngân hàng th ng m i

1.1.4.ăCôngăc ăt ăgiá

M t công c khác c ng c n đ c xem tr ng là s n đ nh c a th tr ng h i đoái

Hi n nay, th ng m i có vai trò r t quan tr ng đ i v i n n kinh t c a các qu c gia trên

th gi i, do đó s thay đ i giá tr đ ng ti n s làm thay đ i kh n ng c nh tranh c a m t

qu c gia i u này gây khó kh n cho các doanh nghi p khi l p k ho ch kinh doanh, do

ph i quan tâm đ n phòng ng a r i ro t giá Ngh a là, m t th tr ng h i đoái n đ nh là

m t m c tiêu quan tr ng mà ngân hàng trung ng h ng t i

B n công c nêu trên là nh ng công c truy n th ng c a chính sách ti n t , đ c h u

nh t t c các qu c gia s d ng và nh ng công c y khi đ c s d ng s có tác d ng làm thay đ i lãi su t th tr ng Tuy nhiên, n u m c lãi su t c a m t qu c gia đang quá

th p (x p x 0%) thì ngân hàng trung ng có mu n kích thích n n kinh t thông qua vi c

s d ng các chính sách ti n t m r ng c ng không đ c ó là do các tài s n tài chính

đ c bán bên ngoài th tr ng không còn đ c các nhà đ u t a chu ng b i h ngh giá

c a chúng quá cao và tâm lỦ chung c a các nhà đ u t là ch mu n n m gi ti n m t - tình tr ng mà chúng ta g i là “b y thanh kho n” Khi y, các công c truy n th ng c a chính sách ti n t không còn hi u qu do lãi su t không th h h n đ c n a Chính vì

v y mà các công c phi truy n th ng xu t hi n Và công c đi n hình nh t đây chính là các gói n i l ng đ nh l ng QE (Quantitative Easing), v i m c tiêu chính là b m ti n ra ngoài n n kinh t đ mua các tài s n tài chính t các ngân hàng th ng m i và các t

ch c tín d ng, t đó làm gia t ng l ng ti n c s Chính sách này đ c th c hi n l n

đ u tiên b i Ngân hàng Trung ng Nh t B n vào ngày 19/3/2001 Trong vòng b n n m,

Ngân hàng Trung ng Nh t B n đã ti n hành mua các trái phi u chính ph , ch ng khoán đ c đ m b o b ng tài s n, c phi u,… khi n cán cân tài kho n vãng lai c a các ngân hàng th ng m i gia t ng t 5.000 t yên lên 35.000 t yên (kho ng 300 t USD)

M c tiêu c a chính sách này là làm gi m giá đ ng yên và gia t ng xu t kh u đ kích thích n n kinh t , song cu i cùng m c tiêu đó đã không thành hi n th c n kho ng n a

cu i n m 2012, ông Shinzu Abe quay tr l i n m quy n, tr thành th t ng Nh t B n,

đã ban hành chính sách kích thích n n kinh t (th ng đ c g i là h c thuy t kinh t Abenomics) v i ba m c tiêu v chính sách tài khóa, chính sách ti n t và c i t n n kinh

t Trong đó m c tiêu th hai đã đ c Th ng đ c Ngân hàng Trung ng c a Nh t B n

là ông Haruhiko Kuroda thông qua b ng m t ch ng trình n i l ng đ nh l ng có quy

mô 1.400 t USD đ làm gia t ng g p đôi l ng cung ti n cho n n kinh t Nh ng chính sách y đã khi n cho đ ng yên liên t c s t gi m, m t kho ng 30% giá tr t cu i n m

2012 đ n kho ng gi a n m 2013 và ph n nào giúp n n kinh t Nh t B n h i ph c Ngoài

Ngân hàng Trung ng Nh t B n, C c D tr Liên bang M c ng th ng s d ng các gói kích thích kinh t thông qua công c QE, có tác đ ng tích c c đ n vi c kích thích

t ng tr ng kinh t và gi m t l th t nghi p N c M đã tung ra các gói QE1, QE2 và

hi n t i là QE3

T i Vi t Nam, Ngân hàng Nhà n c c ng s d ng các công c ti n t phi truy n

th ng nh các bi n pháp hành chính: tr n lãi su t, h n m c tín d ng,… Và các công c này c ng ph n nào tác đ ng làm thay đ i l ng cung ti n và làm gi m m c lãi su t th

tr ng Song có th nói, các bi n pháp hành chính này bóp méo th tr ng ti n t và gây

nh h ng x u trong dài h n Do đó c n ph i th c hi n các bi n pháp khác đ h tr và giúp th tr ng phát tri n b n v ng h n

M cătiêuăc aăchínhăsáchăti năt

B ng các công c nêu trên, ngân hàng trung ng đã tr c ti p và gián ti p th c thi sáu

m c tiêu c b n c a chính sách ti n t , đó là: (i) t o vi c làm, (ii) t ng tr ng kinh t ,

(iii) n đ nh giá c , (iv) n đ nh lãi su t, (v) n đ nh th tr ng tài chính và (vi) n đ nh

th tr ng ch ng khoán

V i m c tiêu đ u tiên là t o vi c làm, có hai lỦ gi i chính:

 Th nh t: T l th t nghi p cao khi n cho các h gia đình ch u nhi u s c ép v tài

chính, con ng i m t đi lòng t tr ng cá nhân và làm t ng t n n xã h i

 Th hai: V i t l th t nghi p cao, không ch n n kinh t đang lãng phí m t ngu n nhân l c l n mà còn khi n cho các ngu n l c khác nh máy móc, trang thi t b không

đ c s d ng, gây lãng phí và t đó gây t n th t cho t ng s n ph m qu c n i (GDP)

Tuy nhiên, không m t n n kinh t nào có th đ t tr ng thái toàn d ng, t c là tr ng thái

mà t l th t nghi p b ng 0 LỦ do là n n kinh t luôn luôn có m t l ng ng i th t nghi p, g i là th t nghi p t m th i - nh ng sinh viên m i ra tr ng ch a ki m đ c vi c

làm, nh ng ng i v a r i b công vi c c và v n ch a ki m đ c công vi c m i,… R i

ph i k đ n m t s ng i th t nghi p c c u, hay nh ng ai không đ nh ng k n ng c n thi t đáp ng đ c yêu c u c a công vi c,ho c công vi c mà h có th đ m nh n l i

m t n i khác v i ch n h đang sinh s ng và h không bi t đi u đó

T đây, có th rút ra k t lu n r ng m c tiêu vi c làm cao không ph i là m c tiêu t l

th t nghi p b ng 0 mà là t l th t nghi p t i đó cung và c u lao đ ng b ng nhau, hay còn

đ c bi t t i v i tên g i “t l th t nghi p t nhiên”

Và khi n n kinh t đ t đ c m c tiêu t o nhi u vi c làm m i, th ng ngân hàng trung

ng c ng th c hi n đ c đ ng th i m c tiêu t ng tr ng kinh t Vì v i vi c các doanh nghi p đ u t nhi u v n đ t ng công su t đã giúp t ng s n l ng, t đó làm t ng GDP

và gi m th t nghi p

M t m c tiêu khác c ng đ c các nhà ho ch đ nh chính sách r t quan tâm và xem

nh m c tiêu quan tr ng nh t, đó là m c tiêu n đ nh giá c : Có th hình dung vi c gia

t ng m c giá (l m phát) s t o ra m t s b t n đ nh cho n n kinh t , t đó gây khó kh n cho các nhà qu n lỦ khi ho ch đ nh chính sách cho công ty và r ng h n là gây ra tình

tr ng t ng tr ng r t th p c a các qu c gia i u này đã x y ra các qu c gia trong

nh ng giai đo n có m c t ng tr ng th p đi kèm v i l m phát cao nh Argentina, Brazil,

Nga… M t khác, đi u này c ng t o ra s xung đ t gi a các giai t ng trong xã h i, khi h

ph i c nh tranh gay g t v i nhau đ duy trì ph n thu nh p c a mình trong đi u ki n giá

c gia t ng

Ti p theo là m c tiêu n đ nh lãi su t Th c t cho th y, m t s b t n c a lãi su t s

t o ra s không n đ nh c a n n kinh t và gây khó kh n cho vi c l p k ho ch n đ nh lãi su t c ng là y u t quan tr ng quy t đ nh đ n s n đ nh c a th tr ng tài chính, do lãi su t gia t ng s làm gi m giá các kho n trái phi u dài h n và các kho n cho vay c m

c , gây khó kh n cho các đ nh ch tài chính n m gi các trái phi u này

Có r t nhi u m c tiêu đ c đ t ra và đi u đáng nói là các m c tiêu này luôn có s mâu thu n l n nhau Theo lỦ thuy t c a Mundell - Flaming và sau này là “b ba b t kh

thi”, m t n n kinh t không th đ ng th i th c hi n c ba m c tiêu: n đ nh t giá, chính sách ti n t đ c l p và h i nh p tài chính Luôn có m t s mâu thu n gi a m c tiêu n

đ nh t giá, n đ nh lãi su t v i m c tiêu t o vi c làm trong ng n h n Ví d , m t n n kinh t phát tri n nóng s giúp t o ra đ c nhi u vi c làm, gi m th t nghi p nh ng

th ng kèm theo tình tr ng l m phát gia t ng Khi ngân hàng trung ng ti n hành kìm hãm đà t ng c a giá c b ng cách gi m l ng cung ti n, đi u này khi n lãi su t gia t ng,

có th làm suy gi m đ u t , t đó gây s t gi m s n l ng c a n n kinh t và làm t ng t

l th t nghi p trong ng n h n Chính vì v y, hi n nay các qu c gia trên th gi i khi ho ch

đ nh chính sách th ng ch h ng t i m t s m c tiêu c th i n hình nh C c D tr

Liên bang M và Ngân hàng Trung ng Nh t B n h ng t i m c tiêu t ng tr ng kinh

t , h i nh p tài chính và l m phát m c tiêu Riêng các qu c gia n m trong khu v c đ ng

ti n chung châu Âu (eurozone), ngân hàng trung ng c a các n c thành viên không còn th c thi đ c các công c chính sách ti n t c a mình m t cách đ c l p vì h không

th in ti n đ b m cho n n kinh t khi c n, do đ ng ti n h đang s d ng là đ ng ti n chung dành cho c 17 n c thành viên - đ ng euro - và đ ng ti n này b ki m soát b i

Ngân hàng Trung ng Châu Âu (ECB)

1.2 Cácăkênhătruy năd năc aăchínhăsáchăti năt

Thông th ng, ngân hàng trung ng luôn mu n đ t đ c đ ng th i m t s m c tiêu nào đó, ví d nh đ t đ c m c l m phát th p song song v i m t t l vi c làm cao (t c

t l th t nghi p th p) Tuy nhiên, ngân hàng trung ng l i không th tác đ ng tr c ti p

t i các m c tiêu này úng là ngân hàng trung ng có th s d ng các công c c a mình (nh nghi p v th tr ng m , lãi su t tái chi t kh u, t l d tr b t bu c), nh ng các công c y ch có th tác đ ng gián ti p các m c tiêu kia sau m t th i k (thông th ng

là trên m t n m) Chính vì th ngân hàng trung ng ph i ti n hành th c thi chính sách

ti n t và nh m vào các bi n s trung gian gi a các công c c a mình và các m c tiêu

c n đ t đ c, các m c tiêu này đ c bi t đ n là các m c tiêu trung gian, nh t ng l ng cung ti n (M1, M2, M3) ho c lãi su t (ng n h n, dài h n) Tuy nhiên, các chính sách c a ngân hàng trung ng c ng không th tác đ ng tr c ti p đ n ngay c các m c tiêu trung gian, nên ph i tìm các bi n s khác đ nh m vào, các bi n s này g i là các m c tiêu tác nghi p, hay m c tiêu công c , ch ng h n nh t ng l ng d tr (d tr , ti n c s ) ho c lãi su t (lãi su t th tr ng, lãi su t tín phi u kho b c) Ví d , ngân hàng trung ng đ t

m c tiêu t ng tr ng GDP 7%/n m, t ng ng v i m c tiêu này l ng cung ti n M2 s

t ng 6%/n m, và đ đ t đ c đi u đó ti n c s ph i t ng 5%/n m…

T i m t qu c gia đang phát tri n có th tr ng tài chính còn non tr nh Vi t Nam,

các công c chính sách ti n t th ng đ c áp d ng, c ch truy n d n chính sách ti n t

th ng là thay đ i cung ti n c b n d n đ n thay đ i lãi su t, t giá, tín d ng, giá c tài

s n, t đó tác đ ng đ n t ng c u đ đ t đ c m c tiêu là ki m soát l m phát Tuy nhiên, các m c tiêu này không c đ nh và thay đ i theo t ng th i k , có khi trong m t th i k

l i có nhi u m c tiêu đ c theo đu i cùng lúc Nhìn chung, c ch truy n d n này có th

đ c th hi n thông qua ba kênh chính:

 Lãi su t: Chính sách ti n t m r ng làm gia t ng l ng cung ti n (M ), khi n m c lãi su t th c gi m xu ng (ir ), đ ng ngh a v i vi c chi phí s d ng v n gi m i u này t o ra hai tác đ ng:

M ( ) ir ( ) C ( ), I ( ) Y ( )

M ( ) Pe ( )  q ( )  I ( )  Y ( )

 Th nh t: khuy n khích các h gia đình, cá nhân trong n n kinh t ti n hành vay

ti n chi tiêu nhi u h n (C ), m t khác lãi su t ti t ki m gi m (ir ) c ng làm gi m

nhu c u g i ti n ti t ki m, tiêu dùng hi n t i gia t ng (C ) và khi n các nhà đ u t chuy n ti n sang các kênh đ u t khác nh b t đ ng s n, ch ng khoán đ tìm

ki m m t t su t sinh l i cao h n (I ) ng thái này giúp các th tr ng trên phát tri n, làm nâng cao giá tr c a công ty trên th tr ngb i giá c phi u các công ty gia t ng (Pe ), khi n cho giá tr công ty có th cao h n so v i giá tr n i t i (q>1), kích thích công ty m r ng đ u t xây d ng nhà x ng, mua s m máy móc, trang thi t b đ m r ng quy mô (I )

 Th hai: lãi su t th p (ir ) khuy n khích các doanh nghi p gia t ng vay v n đ

đ u t th c hi n các d án đ u t m i hay m r ng các d án kinh doanh c (I )

 T giá h i đoái: Chính sách ti n t m r ng làm gi m lãi su t th c (ir ), làm gi m s

h p d n c a các kho n ti n g i b ng n i t so v i các kho n ti n g i b ng ngo i t

i u này làm t ng l ng c u v ngo i t c a các nhà đ u t trong n c đ ti n hành

đ u t ra n c ngoài đ h ng chênh l ch lãi su t T đây làm cho đ ng n i t m t

giá (e ), gây ra hai tác đ ng:

M ( ) ir ( )  e ( ) NX ( )  Y ( )

M ( ) ir ( )  e ( )  NW ( )  L ( )  I ( )  Y ( )

 Th nh t: Khi n cho hàng hóa trong n c tr nên r h n, hàng hóa n c ngoài tr nên đ t h n i u này làm t ng xu t kh u ròng (NX ) và do đó làm t ng GDP (Y ) M t khác, vi c xu t kh u ròng t ng c ng khi n c i thi n cán cân vãng lai và

cu i cùng giúp c i thi n cán cân thanh toán c a qu c gia

 Th hai: Khi đ ng ngo i t t ng giá, nó khi n cho các kho n n b ng ngo i t c a các doanh nghi p trong n c t ng, đi u này làm x u đi b ng cân đ i tài s n c a

các doanh nghi p, làm gi m giá tr tài s n thu n (NW ), khi n vay m n gi m (L ), làm gi m đ u t (I ), và cu i cùng làm gi m s n l ng (Y )

1 2

Lãi su t

T ng s n l ng

(a) S d ch chuy n c a đ ng LM khi s n l b Tác đ ng đ i v i th tr ng ti n t ng c đ nh m c

2 1

Lãi su t

L ng s d th c t

2 /

1 /

ng LM d ch chuy n sang ph i, t 1đ n 2, khi cung ti n t ng thì lãi su t ph i

gi m (t ) t i b t k m c s n l ng cho tr c nào ( )

* Trong đó:

M: L ng cung ti n c a n n kinh t (M2), : Lãi su t th c, C: Chi tiêu c a ng i dân I: u t t nhân, q: T s giá tr th tr ng trên giá tr n i t i c a công ty

e: T giá h i đoái (theo ph ng pháp gián ti p), : Giá c phi u c a công ty

Y: T ng s n l ng c a n n kinh t , NX: Xu t kh u ròng, L: Vay m n c a doanh nghi p

1.3 Tácăđ ngăc aăchínhăsáchăti năt ătrongăđi uăti tăkinhăt ăv ămô

Các nhà ho ch đ nh chính sách có hai công c chính đ th c hi n các m c tiêu c a

mình là chính sách ti n t (t c vi c ki m soát lãi su t ho c cung ti n) và chính sách tài khóa (t c vi c ki m soát chi tiêu và thu c a chính ph ) Và đ đo l ng h u ích c a

chính sách tài khóa và ti n t t i ho t đ ng kinh t , chúng ta th ng s d ng mô hình IS -

LM V i mô hình IS - LM, các nhà ho ch đ nh chính sách có th d báo đ c đi u x y ra trong t ng lai c a s n l ng và lãi su t khi h quy t đ nh th c hi n m t quy t đ nh nào

A

A

đó Và v i nh ng chính sách ti n t , nó s tác đ ng đ n s cân b ng c a th tr ng ti n

t , t đó làm d ch chuy n đ ng LM đo l ng chính sách ti n t , chúng ta s ph i xem xét thông qua đ ng LM.Theo đó, đ ng LM bao g m nh ng t p h p khác nhau

gi a lãi su t và s n l ng mà t i đó th tr ng ti n t cân b ng Ch có hai y u t khi n cho đ ng LM d ch chuy n là s thay đ i t đ ng trong cung ti n và c u ti n Nh ng thay đ i này tác đ ng đ n đ ng LM nh sau:

 Th nh t: L ng cung ti n gia t ng t o nên đi m cân b ng m i c a th tr ng ti n t (đi m cân b ng m i này có lãi su t th p h n song m c s n l ng là không đ i)

 Th hai: L ng c u ti n gia t ng do có s gia t ng m c đ r i ro c a các lo i tài s n

r i ro khác (c phi u, trái phi u doanh nghi p, b t đ ng s n,…) t đó làm t ng l ng

c u ti n t i b t k m c lãi su t, m c giá hay s n l ng nào cho tr c

Hìnhă1.6.ăS ăd chăchuy năc aăđ ngăLMăkhiăc uăti năt ng

ng LM d ch chuy n sang trái t LM1 t i LM2 khi c u ti n t ng b i vì lãi su t gia

t ng, b t k m c s n l ng cho tr c nào ( )

Khi t ng h p cho m t n n kinh t thông qua mô hình IS - LM, m t s d ch chuy n

c a đ ng LM s t o ra m t đi m cân b ng m i (đi m giao nhau gi a IS và LM) và v i

đi m cân b ng m i, s n l ng và lãi su t đ u thay đ i Có th th y tác đ ng c a đi u này thông qua m t chính sách ti n t m r ng làm t ng cung ti n và gi m lãi su t khi n cho

1 ( )

2 ( )

21 1

L ng s d th c t

1 /

đ u t và xu t kh u ròng t ng, t đó khi n t ng t ng c u và s n l ng gia t ng i u này

s k t thúc khi l ng c u ti n b ng v i l ng cung ti n m i cao h n Ngh a là, có m t

m i t ng quan thu n gi a cung ti n và s n l ng

Nh ng khi m r ng mô hình ra mô hình IS - LM - BP, chính sách ti n t s còn ph thu c nhi u vào chính sách t giá mà qu c gia y đang s d ng i u này th hi n qua hai tr ng h p:

 Th nh t: V i chính sách t giá c đ nh hoàn toàn M t chính sách ti n t m r ng làm t ng l ng ti n c s , khi n lãi su t th c gi m, t đó khi n đ ng LM d ch chuy n sang ph i và t o v i đ ng IS t i đi m cân b ng m i có s n l ng cao h n Song đi m cân b ng m i này n m d i đ ng BP, ch ng t lãi su t cân b ng bên trong th p h n so v i m c lãi su t đ cán cân thanh toán cân b ng Khi lãi su t bên trong th p h n lãi su t bên ngoài, các nhà đ u t trong n c s chuy n v n đ u t ra

n c ngoài, đi u này làm cho c u v ngo i t gia t ng và làm đ ng ngo i t t ng giá

Do ngân hàng trung ng đang th c hi n chính sách t giá c đ nh hoàn toàn nên s

có m t s chênh l ch l n gi a t giá ngân hàng trung ng niêm y t và t giá th

tr ng S thi u h t ngo i t s đ c ngân hàng trung nggi i quy t b ng cách b m ngo i t trong d tr ngo i h i c a mình ra bên ngoài và hút n i t vào i u này làm

gi m l ng ti n trong l u thông và gián ti p làm t ng lãi su t th c khi n cho đ ng

LM d ch chuy n ng c l i sang trái và làm s n l ng gi m

Hìnhă1.7.ăTácăđ ngăc aăchínhăsáchăti năt ătrongătr ngăh păt ăgiáăc ăđ nhăhoƠnătoƠn

 Th hai: V i chính sách t giá th n i hoàn toàn, sau khi chính sách ti n t m r ng

đ c th c hi n, đ ng n i t m t giá làm t ng s c c nh tranh c a hàng hóa trong n c

s gián ti p làm t ng xu t kh u ròng Nh v y, l ng ngo i t ròng t ng lên, đ ng

IS1 và BP1 d ch chuy n sang ph i thành đ ng IS2 và BP2 hình thành nên đi m cân

b ng m i t i K m c s n l ng cao h n so v i m c s n l ng ban đ u Nh v y chính sách ti n t có tác d ng m nh đ giúp gia t ng s n l ng

Hìnhă1.8.ăTácăđ ngăc aăchínhăsáchăti năt ătrongătr ngăh păt ăgiáăth ăn iăhoƠnătoƠn

IS 2

Y

2

1.4.1 Cácănghiênăc uăt iăn căngoƠi

Các nghiên c u tr c đây v tác đ ng c a chính sách ti n t th ng b t đ u t nh ng nghiên c u v c ch truy n d n c a chính sách ti n t và cho r ngs truy n d n c a chính sách ti n t thông qua b n kênh sau: lãi su t, t giá, tín d ng, giá c tài s n Nhìn chung, h u h t các nghiên c u đ u s d ng ph ng pháp ti p c n là mô hình VAR v i các bi n là s n l ng qu c gia, ch s l m phát, lãi su t tín d ng, t ng tr ng tín d ng, t giá hi u l c th c t , d tr ngo i h i và ch s th tr ng ch ng khoán Ch ng h n, theo nghiên c u c a Giuseppe De Arcangelis và Giogio Di Giogio (12/1999), lãi su t qua đêm

có nh h ng m nh đ n l m phát và tác đ ng đ n các bi n s v mô khác nh lãi su t cho vay c a ngân hàng trung ng trong ng n h n (3-6 tháng) Tuy nhiên, vào n m 2002, Ben SC Fung khi nghiên c u nh h ng c a chính sách ti n t c a tám n n kinh t ông

Á là Indonesia, Hàn Qu c, Malaysia, Philippines, Singapore, ài Loan, Trung Qu c và Thái Lan trong môi tr ng t do hóa lãi su t và th tr ng m đã nh n th y t giá có tác

đ ng m nh đ n t t c các n c nghiên c u và h u h t các n c (ngo i tr Singapore)lãi su t có tác đ ng m nh đ n t ng tr ng kinh t và l m phát Sau đó m t

n m (2003), Disyatat, P và Vongsinsirikul, P nghiên c u k h n v v n đ này t i Thái

Lan và nh n th y m t chính sách ti n t th t ch t làm gi m s n l ng song n n kinh t

ch đ t đáy sau chính sách đó kho ng 4-5 quý và không còn b nh h ng gì sau 10 quỦ

C ng trong n m 2003, nghiên c u c a James Morsink và Jamink Bayoumi t p trung

phân tích m t n n kinh t hùng m nh trong khu v c ông B c Á, c ng là n n kinh t l n

th hai th gi i lúc b y gi là Nh t B n.Các tác gi s d ng d li u đi u ch nh t quỦ I/1980 đ n quý III/1998, v i đ tr b ng 2 và nh n th y c hai bi n là m c lãi su t và cung ti n đ u nh h ng m nh đ n s n l ng n n kinh t M t khác, sau khi ki m tra mô

hình, các tác gi còn m r ng mô hình VAR và đ a ra k t lu n là cung ti n và b ng cân

đ i k toán c a ngân hàng là ngu n tác nhân chính c a các cú s c x y ra v i s n l ng Vào n m 2004, Hwee Kwan Chow ti p t c phân tích nh ng cú s c t chính sách ti n t

t i Singapore và th y r ng s n l ng thay đ i ngay l p t c khi chính sách ti n t th t ch t

đ c th c hi n, còn gi a t giá h i đoái và lãi su t thì kênh truy n d n m nh h nlà t giá

h i đoái

Nh ng lỦ thuy t này có đúng v i nh ng n n kinh t hàng đ u còn l i c a châu Á hay

không? Vào n m 2010, Montial Biccal ti n hành phân tích c ch truy n d n t i n

và th y t i n n kinh t l n th ba châu Á, các lỦ thuy t n n t ng này v n còn kh khi khi lãi su t và ngu n cung ti n có nh h ng m nh đ n l m phát M t n m sau đó (2011), Liu Xiana ti n hành nghiên c u đi u này Trung Qu c và th y r ng do m c tiêu c a chính sách ti n t n c này thay đ i theo t ng th i k nên các kênh truy n d n chính sách ti n t c ng khác nhau T n m 1949 đ n n m 1978, kinh t Trung Qu c theo

h ng k ho ch hóa t p trung, m c tiêu c a chính sách ti n t là phát tri n kinh t và

đ m b o ngu n cung hàng hóa, d ch v , nên kênh tín d ng đóng m t vai trò quan tr ng trong chính sách ti n t Giai đo n t 1979 đ n n m 1992, n c này b t đ u chuy n đ i

n n kinh t , nên t n t i song song hai c ch k ho ch và th tr ng Và t n m 1993 đ n

2013 Trung Qu c theo đu i n n kinh t th tr ng đ nh h ng xã h i ch ngh a, m c tiêu

là duy trì s n đ nh giá tr đ ng ti n và h ng t i t ng tr ng kinh t , nên s truy n d n

thông qua kênh tín d ng y u d n và không còn hi u qu Kênh lãi su t ít có tác d ng, còn

kênh t giá có tác đ ng truy n d n y u

Nhìn chung, qua tìm hi u nh ng nghiên c u trên, có th nh n th y trong b n kênh truy n d n là lãi su t, t giá, tín d ng và kênh tài s n thì lãi su t và t giá th ng là

nh ng kênh truy n d n hi u qu nh t ây là c s quan tr ng đ tác gi xem lãi su t và

t giá là hai y u t quan tr ng trong nghiên c u tác đ ng c a chính sách ti n t t i Vi t

Nam

Các bài nghiên c u tr c đây cho th y ph n l n nh ng nghiên c u th c nghi m không ch b t ngu n t m i quan h gi a chính sách ti n t , tài khóa và các ho t đ ng

th c t , mà còn t các cu c tranh lu n v b n ch t và tính hi u qu c a các chính sách tài khóa và ti n t , c ng nh ph ng th c đ đ t đ c m c tiêu (ví d : đ c đi m c a c ch truy n d n chính sách ti n t ) và còn nhi u câu h i v n ch a có l i gi i Nh ng tài li u

tr c đây v n i dung các đ o lu t, nh Sim (1972), Stock và Watson (1989), Romer và Romer (1990) b thách th c b i các tài li u trái ng c do Sim (1980), Friedman và Kuttner (1992) và Cochrane (1998) đ a ra Thêm vào đó, theo th ng kê đã đ c th c

hi n thì c ch truy n d n này s thay đ i theo t ng th i k Nh Sim (1992) đã nghiên

c u và th y r ng “nhìn chung t l th t nghi p không th gi i thích đ c quy mô và tác

đ ng c a chính sách ti n t m t cách toàn di n” Bernanke và Gertler (1995) đ a ra các nghiên c u cho th y các bi n khó x lỦ là nh ng y u t phù h p trong quá trình xây

d ng chính sách Bi n đ u tiên đ c xem xét là t ng quy mô c a n n kinh t đã đ c m

r ng và gia t ng m c đ nh h ng ra bên ngoài Bên c nh đó, thành công c a chính sách ti n t còn ph thu c vào m c đ đánh giá chính xác tác đ ng lên t t c các thành

ph n c a n n kinh t

Theo Ronald Mangami (2011), nh ng cam k t c a RBM (Ngân hàng Trung ng Malawi) trong vi c ki m soát t c đ gia t ng cung ti n tr thành ch đ chính c a các

cu c tranh lu n v chính sách ti n t khi nh ng cam k t y b chi ph i b i giá c c a ti n

và các ho t đ ng kinh t Nh ng ti n t có tính trung l p, nên nh ng tác đ ng c a chính sách ti n t có th làm thay đ i GDP danh ngh a h n là GDP th c t , ít nh t là trong dài

h n Còn trong ng n h n, chính sách ti n t có th t o s gi m sút trong các ho t đ ng kinh t , thông qua các chính sách tác đ ng đ n các m c tiêu thay th và s n l ng th c t (Walsh, 2003) H n n a, t i Malawi, giá c và s n l ng đ u đang m c ti m n ng, do

đó nó có th b tác đ ng b i nh ng y u t t o ra t các nhân t bên ngoài d i s ki m soát c a chính sách ti n t (nh chính sách tài khóa, quan h qu c t và các ngu n tài tr bên ngoài) Theo lu n đi m c a Bank of England, y u t t ng cung trong dài h n nh

h ng tr c ti p đ n GDP th c t trong khi chính sách ti n t l i không có tác đ ng gì

i u này có ngh a là tác đ ng c a chính sách ti n t không th đ c đo l ng m t cách

ch c ch n nh là các kho n tr c p Thêm vào đó, các bi n khác nh d tr ti n g i, lãi

su t ngân hàng, lãi su t liên ngân hàng l i r t phù h p đ đo l ng s n đ nh c a chính sách ti n t t i Malawi và do đó chính sách ti n t có th tác đ ng theo các kênh khác

nhau

B n ch t, quy lu t và tính hi u qu c a các cam k t c a ngân hàng trung ng trong

su t nh ng giai đo n khác nhau c a l m phát c ng đáng đ c quan tâm Ví d , trong

su t quá trình th c hi n chính sách ti n t theo nh ng cam k t ban đ u, s qu n lỦ ti n t

theo h ng can thi p c a ngân hàng trung ng nh m vào t l l m phát, làm cho l m phát không tr nên t i t h n Do đó vi c qu n lỦ linh ho t h n đ h ng t i vi c th c

hi n đ ng th i hai m c tiêu là l m phát th p và t c đ t ng tr ng nhanh luôn đ c quan

tâm

Qua nh ng phân tích trên, có th th y r ng đ đánh giá tác đ ng c a chính sách ti n t

c a m t qu c gia, chúng ta ph i xem xét m t y u t r t quan tr ng là ch đ t giá mà

qu c gia đó đang theo đu i N u chính sách t giá h ng t i c đ nh thì chính sách ti n

t ít có tác d ng Ch đ t giá ph i h ng đ n th n i thì tác đ ng c a chính sách ti n t

m i m nh m Tuy nhiên,t i các qu c gia đang phát tri n, đi u này không x y ra, do m c tiêu c a các chính ph là n đ nh t giá đ t o ra môi tr ng đ u t n đ nh giúp thu hút các ngu n v n t bên ngoài i u đó có th khi n các qu c gia đang phát tri n đánh đ i

gi a các m c tiêu t ng tr ng kinh t và n đ nh ti n t

1.4.2 Cácănghiênăc uăt iăVi tăNam

Không gi ng nh các nghiên c u t i nhi u qu c gia khác, các tác gi Vi t Nam

th ng s d ng mô hình c u trúc t h i quy véc t (SVAR) đ đo l ng tác đ ng c a chính sách ti n t t i n n kinh t có đ m l n nh n c ta Chúng ta có th đi m qua

nh ng nghiên c u tiêu bi u: Ph m Th Anh (2008) trong nghiên c u “ ng d ng mô hình

SVAR trong vi c xác đ nh hi u ng c a chính sách ti n t và d báo l m phát Vi t Nam” nh n th y khi Ngân hàng Nhà n c th c hi n th t ch t ti n t s làm gi m t ng

tr ng và l m phát, trong đó l m phát ph n ng ch m h n so v i t ng tr ng, do đ c thù

c a giá c và đ tr c a hi u qu chính sách, t đó có th th y chính sách ti n t ch a

th c s ph n ng t t tr c các bi n đ ng đ bình n n n kinh t v mô trong ng n h n

Tuy nhiên, Nguy n Phi Lân (2010) trong nghiên c u mang tên “C ch truy n d n ti n t

d i góc đ phân tích đ nh l ng” đã ch ra r ng cung ti n m r ng (M2) có tác đ ng

tích c c đ n t ng tr ng kinh t Trong ba khu v c c a n n kinh t thì tác đ ng c a M2 lên khu v c công nghi p còn ch a cao, m c dù M2 và tín d ng đã t ng sau kh ng ho ng

tài chính châu Á n m 1997, m t ph n đi u này đ c gi i thích b i s đ u t sai m c đích

c a khu v c cá nhân và h gia đình khi đ u t nhi u vào các khu v c có m c đ r i ro

cao nh b t đ ng s n hay ch ng khoán M t khác, s bi n đ ng c a t giá ph thu c nhi u vào chính sách ti n t ch không ph i khu v c kinh t bên ngoài Ngành tài chính - ngân hàng b nh h ng m nh b i các cú s c bên ngoài nh cú s c giá c n n kinh t và các công c c a chính sách ti n t nh nghi p v th tr ng m hay lãi su t tái c p v n

th ng có đ tr kho ng t 3 đ n 5 tháng Ngoài ra, s m t giá c a VND c ng làm lãi

su t VND gi m song đ tr c a nó là t 5 đ n 10 tháng Cu i cùng, trong nghiên c u c a mình, Nguy n Phi Lân th y ch s giá tiêu dùng (CPI) có xu h ng t ng nhanh và liên

t c trong kho ng th i gian t 5 đ n 10 tháng Ch s này t ng đ i nh y c m v i vi c

th t ch t chính sách ti n t , th hi n thông qua vi c gi m m nh trong kho ng th i gian t

6 đ n 9 tháng k t khi chính sách ti n t th t ch t đ c th c hi n

Tháng 5/2013, hai tác gi Tr n Ng c Th và Nguy n H u Tu n trong bài nghiên c u

“C ch truy n d n chính sách ti n t Vi t Nam ti p c n theo mô hình SVAR” đã c

l ng tác đ ng c a cú s c chính sách ti n t đ i v i Vi t Nam Các kênh truy n d n lãi

su t và t giá h i đoái đã đ c phân tích đ xác đ nh đ l n và th i gian đ chính sách

ti n t truy n d n đ n các bi n m c tiêu K t qu cho th y kênh lãi su t t o ra ph n ng

tr đ i v i bi n l m phát, trong khi t giá h i đoái ph n ng ngay l p t c v i cú s c

G n đây nh t, Tr n Huy Hoàng (2014) đã đ a bi n “h n m c tín d ng” vào nghiên

c u tác đ ng c a chính sách ti n t trong b i c nh h i nh p qu c t giai đo n 2011-2020 theo mô hình SVAR đ đánh giá tác đ ng c a công c hành chính này đ n vi c đi u hành

chính sách ti n t Vi t Nam

K TăLU NăCH NG 1

V i nh ng gì đã trình bày v tác đ ng c a chính sách ti n t đ n các bi n s kinh t v

mô và nh ng đi u rút ra t các nghiên c u m t s qu c gia tiêu bi u, có th th y r ng

c ch truy n d n và tác đ ng chính sách ti n t r t ph c t p và m i qu c gia l i có m t

cách làm riêng Hi u qu c a c ch truy n d n thông qua các kênh c ng r t khác nhau

gi a các n n kinh t , các giai đo n, bên c nh m c đ phát tri n và h i nh p c a n n kinh

t , m c đ phát tri n c a th tr ng tài chính t ng qu c gia Qua ch ng này, có th rút

i v i lỦ thuy t n n mà chúng ta s d ng là mô hình Mundell - Flaming thì trong

m t n n kinh t có ch đ t giá h i đoái c đ nh, tác đ ng c a chính sách ti n t là

không cao Do đó đ xây d ng m t c ch truy n d n chính sách ti n t phù h p v i Vi t Nam hi n t i và xu h ng t ng lai là h i nh p ngày càng sâu r ng v i n n kinh t th

gi i, chúng ta c n xem xét tác đ ng c a các chính sách ti n t nh m tìm ra công c nào

c a chính sách ti n t có tác đ ng m nh nh t Trên c s đó s l a ch n các m c tiêu

ho t đ ng, m c tiêu trung gian và các công c chính sách ti n t thích h p trong t ng

th i k c a n n kinh t nh m đ t đ c các m c tiêu chính sách cu i cùng mà Ngân hàng

Nhà n c đ ra

CH NG2: NGHIểNă C Uă TÁCă NGă C Aă CHệNHă SÁCHă TI Nă T ă T Iă

VI TăNAM

Ngu n: www.tradingeconomics.com [7], [8]

Hìnhă2.1.ăT căđ ăt ngătr ngăvƠăl măphátăVi tăNamăgiaiăđo nă2001ă- 2005

c đi m n i b t c a chính sách ti n t c a giai đo n này là đ ch ng l i tình tr ng

gi m phát c a n n kinh t (l m phát n m 2000 là -0,53%), Ngân hàng Nhà n c ti n hành n i l ng ti n t thông qua vi c gi m t l d tr b t bu c c a ngo i t t 15%

xu ng còn 4% vào n m 2003 i u này giúp lãi su t ngo i t gi m m t cách nhanh chóng, t đây ho t đ ng tín d ng các ngân hàng th ng m i gia t ng và làm gi m chi phí huy đ ng v n c a các c s kinh doanh c ng nh các t ch c tín d ng Song m t trái

c a đi u này là khi n l m phát tr l i đ t m c 0,79% vào n m 2001; 4,04% vào n m 2002; 3,01% vào n m 2003 và đ nh đi m là 9,67% vào n m 2004

Tình tr ng l m phát gia t ng m t cách đ t bi n vào n m 2004 đ c gi i thích ch y u

thông qua hai nguyên nhân chính là chi phí đ y và s m t cân đ i c a n n kinh t v mô

Vi cNgân hàng Nhà n c đi u ch nh gi m giá Vi t Nam đ ng(VND) so v i USD đã h

6.89 7.08 7.34 7.79 8.44

0.79

4.04 3.01

9.67 8.71

tr cho ho t đ ng xu t kh u và giúp n đ nh n n kinh t v mô, m t khác giúp thu h p chênh l ch gi a t giá niêm y t và t giá ngoài th tr ng t do Nh ng v i vi c đ ng

USD m t giá so v i các đ ng ti n ch ch t khác trên th gi i trong khi VND l i g n ch t

v i USD đã làm cho giá c các m t hàng nh p kh u thi t y u (s t thép, phân bón,…) t ng

lên, c ng thêm vi c xu t hi n d ch cúm gia c m và s bi n đ i khí h u làm gi m ngu n cung khi n giá th c ph m gia t ng T ng h p nh ng đi u này đã làm gia t ng l m phát Thêm vào đó, n n kinh t Vi t Nam v n t n t i m t s m t cân đ i l n khi xu t đi nh ng nguyên v t li u hay các s n ph m ch a qua ch bi n có giá tr th p nh nông s n, khoáng

s n và ph i nh p v các s n ph m có giá tr cao nh x ng, hàng công nghi p và đi u này khi n l m phát gia t ng Ngoài hai nguyên nhân k trên, trong giai đo n này, t ng tr ng tín d ng bình quân kho ng 30% m i n m nh ng n u xét v t tr ng thì khu v c nhà n c chi m đ n 40%, khu v c t p th 7,8%, khu v c t nhân 18,8%, khu v c có v n đ u t

n c ngoài 10,9% và khu v c cá th ch 19,1%, đi u này góp ph n làm gia t ng t c đ

l m phát.V y nên, vi c Ngân hàng Nhà n c t ng t l d tr b t bu c là m t h qu t t

y u, giúp t l l m phát c a n m 2005 gi m xu ng ch còn 8,71%

Ngu n: www.tradingeconomics.com [6]

Hìnhă2.2.ăBi năđ ngăt ăgiáă(VND/USD)ătrongăgiaiăđo nă2004ă- 2005

* Màu xanh th hi n t giá gia t ng, màu đ th hi n t giá gi m

M c dù l m phát gia t ng và đ t đ nh trong giai đo n 2001 - 2005 v i t l 9,67%

nh ng xét m t cách t ng th thì chính sách ti n t trong giai đo n này có nhi u thành t u,

nh giúp t c đ t ng tr ng gi m c khá, x p x 7%/n m Ngoài ra, h th ng tài chính

c a n c ta c ng có nhi u ti n b và đi u này đã đ c th hi n thông qua vi c m t trong

ba công ty đánh giá x p h ng tín nhi m uy tín nh t th gi i là Moody gia t ng x p h ng tín nhi m c a các kho n n b ng ngo i t c a Vi t Nam t m c B1 lên Ba3

Giai đo n 2006 - 2010, ngành ngân hàng n c ta c i cách d n theo h ng t do hóa

và phù h p v i thông l qu c t Các ngân hàng th ng m i qu c doanh (Ngân hàng Ngo i th ng, Ngân hàng u t và Phát tri n, Ngân hàng Công Th ng) b t đ u ti n hành c ph n hóa v i s tham gia c a các ngân hàng n c ngoài ây là m t trong

nh ng h ng đi m i giúp lành m nh hóa h th ng ngân hàng, nâng cao s c c nh tranh,

c ng nh t ng b c đ a n n kinh t Vi t Nam h i nh p v i khu v c và qu c t

N m 2006, t ng tr ng tín d ng gi m t kho ng 40% th i đi m đ u n m xu ng còn

24% trong tháng 2/2006 L m phát m c t ng đ i, 7,5% vào tháng 5/2006 so v i m c

8,5% vào tháng 12/2005 v i nguyên nhân chính là do chi phí đ y Các y u t then ch t

nh m đ m b o s t ng tr ng n đ nh trong giai đo n này bao g m: chính sách kinh t v

mô th n trong và c ch cho vay minh b ch giúp phát tri n c s h t ng

Ngu n: www.vneconomy.vn[9]và www.gso.gov.vn [1]

Hìnhă2.3.ăTìnhăhìnhăbi năđ ngăc aăt căđ ăt ngăGDP,ăt ngătr ngătínăd ng,ăl măphátă

giaiăđo nă2006ă- 2010

Cu i n m 2006, t c đ t ng tr ng GDP c a Vi t Nam đ t đ n 8,23%, l m phát ch còn 6,57% i u này đ c gi i thích m t ph n do có s s t gi m c a t ng tr ng tín

d ng (m c t ng ch còn kho ng 21,4% so v i trên 30% c a gi i đo n 2001 - 2005) và quan tr ng h n là do các ngân hàng th ng m i đã chú tr ng nhi u h n đ n ch t l ng tín d ng khi si t ch t h n quy trình c p tín d ng Tr c di n bi n c a tình hình, vào n m

2007, Ngân hàng Nhà n c b t đ u n i l ng chính sách ti n t , s d ng th ng xuyên

h n công c nghi p v th tr ng m v i các thay đ i trong công c này nh c đ nh phiên mua, thay đ i ph ng th c đ u th u đ có th giám sát s bi n đ ng c a th tr ng

ti n t m t cách t t nh t thông qua các t ch c tín d ng i u này đem đ n nh ng tác

d ng t c thì, th hi n thông qua vi c t ng tr ng tín d ng t ng lên đ n 53,89% (m t

ph n r t l n l ng tín d ng gia t ng này xu t phát t các ngân hàng th ng m i c ph n, khi cá bi t có ngân hàng có t l t ng tr ng tín d ng lên đ n 100%) M t khác, đ u n m

2007, Vi t Nam tr thành thành viên th 150 c a T ch c Th ng m i th gi i(WTO), thu hút m nh các ngu n v n t bên ngoài, khi n cho n n kinh t t ng tr ng quá nóng,

VND t ng giá quá m nh gây nh h ng x u đ n xu t kh u Ngân hàng Nhà n c ph n

ng b ng cách hút ngo i t trong l u thông vào d tr và b m VND ra đ gi v ng t

giá, gây gia t ng l ng cung ti n đ ng trong n n kinh t Nh ng y u t này tr c ti p tác

đ ng làm cho l m phát n m 2007 t ng g n g p đôi so v i n m 2006 (kho ng 12,75%) và gián ti p khi n cho l m phát n m 2008 t ng lên đ n g n 20% S t ng quá nhanh c a l m

phát trong nhi u n m gây tác đ ng x u đ n n n kinh t và khi n t c đ t ng tr ng s t

gi m ch còn 6,31%

2.1.2.1.ăTh căhi năchính sách th tăch tăti năt

ng tr c yêu c u c p thi t là l y l i m c t ng tr ng cao đ ng th i v i t l l m phát th p, Ngân hàng Nhà n c đã th c thi chính sách th t ch t ti n t , ng ng vi c mua ngo i t vào cu i n m 2007 khi l m phát b t đ u t ng t c, đ ng th i v i vi c phát hành tín phi u kho b c b t bu c nh m rút b t ti n ra kh i h th ng ngân hàng Thêm vào đó là quy đ nh tr n lãi su t huy đ ng 12%/n m (ngày 26/2/2008) i u này khi n t ng tr ng tín d ng gi m ngay xu ng ch còn 23,38% trong n m 2008, đi kèm là nh ng quan ng i

v vi c thi u h t thanh kho n trong tháng 6 và 7 n m 2008 Chính sách th t ch t c ng khi n cho l m phát s t gi m, kéo theo đó là s suy gi m c a lãi su t V t ng tr ng kinh

t , t c đ t ng tr ng kinh t n c ta trong hai quỦ đ u n m 2008 gi m sút, ch b t đ u

ph c h i t quý III, đem l i m t cái nhìn l c quan h n cho n n kinh t trong th i gian

ti p đó Tuy nhiên, đúng vào th i đi m này, cu c kh ng ho ng tài chính toàn c u bùng

n , kh i đi t M và nhanh chóng lan r ng ra kh p th gi i (c t m c cho s ki n này là

vi c ngân hàng l n th t n c M Lehman Brothers tuyên b phá s n vào ngày 15/9/2008) N u nh cu c kh ng ho ng tài chính - ti n t châu Á n m 1997-1998 n n kinh t Vi t Nam g n nh không b nh h ng vì ch a h i nh p nhi u v i th gi i, thì

th i đi m này, khi n c ta đã gia nh p WTO, tác đ ng t cu c kh ng ho ng toàn c u đ n

v i n n kinh t g n nh ngay l p t c Các đ i tác th ng m i l n c a Vi t Nam nh M

và các n c châu Âu g p kh ng ho ng đã th c thi chính sách th t l ng bu c b ng, đ ng

nhiên kéo theo s s t gi m hàng hóa nh p kh u t Vi t Nam và làm cho giá c trong

n c b t đ u s t gi m t quỦ IV/2008, đ ng th i v i s s t gi m c a giá c th gi i Các nhà đi u hành c a các qu c gia trên th gi i ngay l p t c đ a ra nh ng gi i pháp đ đ i

phó v i cu c kh ng ho ng và Vi t Nam không ph i ngo i l Chính ph Vi t Nam ph n

ng v i cú s c kinh t này b ng cách chuy n h ng n n kinh t t bình n sang h tr

ho t đ ng kinh t vào tháng 11/2008 và kéo theo đó là hàng lo t các gi i pháp kích c u

M c dù đã có nhi u bi n pháp h tr kinh t song t ng tr ng GDP c a quỦ I/2009

v n ch t ng 3,1% so v i cùng k n m 2008 D u hi u h i ph c đ n sau đó, khi GDP gia

t ng 4,5% trong quỦ II và 5,8% trong quý III, giúp t c đ t ng tr ng kinh t trong chín tháng đ u n m t ng 4,6% so v i cùng k n m 2008 kích thích t ng tr ng kinh t ,

Chính ph đã ban hành nh ng chính sách h tr cho vay b ng VND và đi u ch nh tr n lãi

su t huy đ ng xu ng 8%/n m, làm gi m chênh l ch lãi su t gi a USD và VND i u này

l i làm gia t ng nhu c u ngo i t c a các doanh nghi p và dân chúng, ng i ta chuy n

sang vay VND và dùng VND đ mua ngo i t Tình hình t ng đ i b t n khi n Ngân hàng Nhà n c ph i ti p t c ban hành các bi n pháp mang tính hành chính nh ki m soát giao d ch ngo i t , c m niêm y t giá c hàng hóa b ng ngo i t , gi m lãi su t huy đ ng

và cho vay b ng ngo i t (t 6,5%/n m xu ng 4%/n m) Nh ng y u t trên gây tác đ ng khi n l m phát trong giai đo n này gi m ch còn 6,52% song t ng tr ng tín d ng l i

t ng đ n 37,53% ây chính là m i nguy ti m n s gia t ng c a l m phát trong giai

đo n t i

úng nh v y, c sau m t s gia t ng trong t ng tr ng tín d ng s là m t s gia

t ng trong l m phát Kinh t v mô đã b c l s b t n Dù m c t ng GDP v n khá cao so

v i các qu c gia khác t i khu v c châu Á và t ng đ i n đ nh, nh ng v n có chi u

h ng đi xu ng, trong khi chúng ta l i có m t thành tích bu n: Vi t Nam là m t trong

nh ng qu c gia có t c đ l m phát cao nh t khu v c châu Á - Thái Bình D ng trong

n m 2010 Bên c nh t l l m phát cao, Vi t Nam còn ph i đ i m t v i s c ép VND liên

t c m t giá, m c d tr ngo i h i s t gi m, th tr ng ch ng khoán m đ m và m c lãi

su t quá cao so v i các n n kinh t khác trong khu v c

T giá h i đoái b t đ u đ c Ngân hàng Nhà n c đi u ch nh m t cách linh ho t h n khi biên đ dao đ ng c a đ ng USD đ c n i r ng t m c ± 1% th i đi m tháng 3/2007

lên ± 2% vào tháng 6/2007, ± 3% vào tháng 1/2008 và ± 5% vào tháng 3/2009.Trong giai

đo n 2008-2009, sau khi Vi t Nam gia nh p WTO (2007), có m t s gia t ng m nh m các ngu n đ u t tr c ti p c ng nh gián ti p vào Vi t Nam, khi n ngu n cung USD t ng

m nh, t đó khi n VND lên giá r t cao trong th i gian này Nh ng v i vi c cu c kh ng

ho ng tài chính 2008 n ra, VND đã có m t s m t giá t ng đ i so v i USD do các ngu n v n đ u t b t đ u đ i chi u i u này th hi n qua vi c USD nh ng tháng đ u

n m 2009 đã t ng giá tr 5,6% so v i cu i n m 2008, tuy nhiên đó ch là t giá chính

th c, t giá th tr ng t do còn bi n đ ng m nh h n và có s chênh l ch l n h n v i

t giá chính th c i u này lỦ gi i t i sao khi Ngân hàng Nhà n c m r ng biên đ dao

đ ng c a t giá chính th c trong tháng 3/2009 t ± 3% lên ± 5% song các ngân hàng

th ng m i v n luôn giao d ch m c tr n c a t giá chính th c Tình tr ng nh p siêu c a

n n kinh t v n t n t i và kéo dài song song v i m t s chênh l ch l n gi a t giá danh ngh a và t giá chính th c mà Ngân hàng Nhà n c ban hành Nguyên nhân chính c a

nh ng v n đ trên là do cu c kh ng ho ng n công c a các qu c gia châu Âu, đ c bi t là

Hy L p, lên đ n đ nh đi m khi n các nhà đ u t lo s k ch b n Hy L p s r i b đ ng euro đ quay l i v i đ ng n i t tr c đây c a h - đ ng dracma Mà n u đi u đó x y ra,

đ ng euro s không còn v th nh hi n t i, v y nên các nhà đ u t trên kh p th gi i chuy n d n danh m c đ u t c a mình t euro sang các “kênh tránh bão” khác an toàn

h n nh franc Th y S , yên Nh t, vàng… Vì lỦ do này mà giá vàng liên t c gia t ng,

c ng v i s a chu ng tích tr vàng t lâu nay khi n ng i dân có tâm lỦ mua vàng Nhu

c u vàng trong n c gia t ng đã t o ra m t s chênh l ch l n gi a giá vàng trong n c

và th gi i, đ ng th i làm t ng nhu c u USD đ ph c v nh p kh u vàng Tình tr ng này

di n ra trong m t th i gian dài, gây tâm lỦ hoang mang cho ng i dân Cho nên vào ngày 26/11/2009, Ngân hàng Nhà n c đã đi u ch nh VND gi m 5,4% giá tr , đ ng th i thu

h p biên đ dao đ ng t giá xu ng còn ± 3% Tuy nhiên, đi u này không mang l i nhi u

hi u qu vì s chênh l ch gi a hai lo i t giá (chính th c và trên th tr ng t do) v n

l n, các ngân hàng th ng m i v n luôn ph i giao d ch m c tr n Nhìn chung, trong giai đo n này Ngân hàng Nhà n c đ a ra các quy t sách t ng đ i ch m so v i th

tr ng, gây m t lòng tin cho ng i dân Vi c s d ng biên đ dao đ ng t giá k t h p

v i bi n pháp hành chính (yêu c u các t ng công ty nhà n c ph i bán ngo i t cho Chính ph ) thay cho vi c đi u ch nh giá tr đ ng n i t đã không mang l i k t qu nh

mong đ i, ng c l i còn khi n cho d tr ngo i h i qu c gia s t gi m do ph i b m ra bên ngoài n n kinh t đ n đ nh t giá

M c chênh l ch gi a t giá chính th c và t giá th tr ng còn cao đã t o áp l c l n lên công tác đi u hành t giá c a Ngân hàng Nhà n c Và đi u gì đ n c ng ph i đ n, ngày 11/2/2010, Ngân hàng Nhà n c đi u ch nh giá tr VND l n th hai trong ch a đ y

ba tháng, t giá m i t m c 17.941 (VND/USD) thành 18.544 (t ng đ ng m c đi u

ch nh 3,3%) Ngoài ra, Ngân hàng Nhà n c còn th c thi các bi n pháp hành chính khác

nh đóng c a sàn vàng, gi m t l b t bu c đ i v i ti n g i ngo i t , i u này ngay l p

t c làm t ng cung và gi m c u ngo i t , do đó làm gi m chênh l ch t giá trong sáu tháng gi a n m 2010

Tuy nhiên, các gi i pháp này không th có tác d ng trong dài h n Th nh t, vi c gia

t ng cung ngo i t ch là t m th i do ng i ta t n d ng s chênh l ch lãi su t gi a ti n

g i ngo i t và n i t mà thôi Th hai, c u ngo i t s t ng m nh khi các kho n vay ngo i t đ h ng chênh l ch lãi su t đ n h n ph i tr Và đi u th ba, quan tr ng h n

c , là lòng tin c a ng i dân vào VND đã b sút gi m tr m tr ng l n th hai trong n m

2010, vi c Ngân hàng Nhà n c đi u ch nh VND gi m giá tr thêm 2,1% (ngày 17/8/2010) đã tác đ ng ngay đ n ch s giá tiêu dùng (CPI), khi n ch s này gia t ng

C ng v i vi c d tr ngo i h i đã gi m m nh t n m 2009 do c g ng n đ nh t giá,

đ n cu i n m 2010 thì vi c ki m gi t giá c a Ngân hàng Nhà n c là không th , do thâm h t th ng m i quá cao và ng i dân v n ch a đ t ni m tin vào VND

2.1.3.ăChínhăsáchăti năt ăc aăVi tăNamăgiaiăđo nă2011 - 2013

ây là m t giai đo n ng n, ch ch a đ n ba n m, nh ng chính sách ti n t c a n c ta

đã có nh ng b c thay đ i đáng k