Phân rư ph ng sai theo mô hình thay th th hai ..... it: là sai s trong mô hình.. Mô hình t ng quát mà Engle đ xu t:... Theo đó ph ng trình ph ng sai có d ng: Mô hình GARCH-M: Các mô h
Trang 3Tôi xin cam đoan đ tài “M i quan h gi a bi n đ ng th tr ng ch ng
khoán và bi n đ ng kinh t v mô th tr ng các n c m i n i” là đ tài
nghiên c u c a riêng tôi d i s h ng d n c a ng i h ng d n khoa h c Các s li u, k t qu nêu trong lu n v n là trung th c và có ngu n g c rõ ràng Tôi xin cam đoan nh ng l i nêu trên đây là hoàn toàn đúng s th t
Tp.HCM, ngày tháng n m 2014
Tác gi
VIÊN TH THANH VÂN
Trang 4Trang ph bìa
L i cam đoan
M c l c
Danh m c t vi t t t
Danh m c b ng bi u
Danh m c hình v
Tóm t t
CH NG 1: GI I THI U 1
1.1 Lý do th c hi n đ tài 1
1.2 M c tiêu nghiên c u và câu h i nghiên c u 2
1.2.1 M c tiêu nghiên c u 2
1.2.2 Câu h i nghiên c u 2
1.3 Ph m vi nghiên c u 2
1.4 Ph ng pháp nghiên c u 3
1.5 óng góp c a đ tài 3
1.6 K t c u c a đ tài 3
CH NG 2: T NG QUAN CÁC NGHIÊN C U TR C ÂY 4
2.1 T ng quan k t qu các nghiên c u tr c đây 4
2.1.1 M t s nghiên c u th c nghi m các n c phát tri n 6
2.1.2 M t s nghiên c u th c nghi m các n c đang phát tri n và th tr ng m i n i 8
CH NG 3: PH NG PHÁP NGHIÊN C U 15
3.1 C s d li u 15
Trang 53.2.3 Mô hình GARCH 17
3.2.4 Mô hình VAR 21
3.3 Ph ng pháp ki m đ nh mô hình 22
3.3.1 Th ng kê mô t các bi n nghiên c u 22
3.3.2 Ki m đ nh tính d ng 22
3.3.3 S d ng mô hình GARCH c l ng bi n đ ng các bi n nghiên c u 23
3.3.4 Xác đ nh đ tr t i u cho mô hình VAR 23
3.3.5 Ki m đ nh nhân q a Granger 24
3.3.6 Ki m tra tính n đ nh c a mô hình 24
3.3.7 Hàm ph n ng đ y (IRF) và k thu t phân rư ph ng sai 25
CH NG 4: PHÂN TÍCH D LI U VÀ K T QU NGHIÊN C U
26
4.1 Th ng kê mô t 26
4.2 Ki m đ nh tính d ng 28
4.3 c l ng đ bi n đ ng c a th tr ng ch ng khoán và các bi n kinh t v mô b ng mô hình GARCH 29
4.3.1 c l ng đ bi n đ ng c a th tr ng ch ng khoán 29
4.3.2 c l ng đ bi n đ ng c a các bi n s kinh t v mô 43
4.4 M i quan h gi a bi n đ ng th tr ng ch ng khoán và các bi n kinh t v mô 47
4.4.1 c l ng mô hình VAR 47
4.4.2 T ng h p k t qu nghiên c u 31
CH NG 5: K T LU N 58
Trang 65.2.2 H ng nghiên c u ti p theo 60
Tài li u tham kh o
Ph l c
Trang 7ECM Error Correction Model Mô hình hi u ch nh sai s
GDP Gross Domestic Product T ng s n ph m qu c n i
GARCH Generalised AutoRegressive
Conditional Heteroscedasticity
GARCH-M
Generalised AutoRegressive Conditional Heteroscedasticity-Moving
HOSE Ho Chi Minh Stock Exchange S Giao d ch Ch ng khoán Thành
Ph H Chí Minh
IMF International Monetary Fund Qu ti n t qu c t
IP Industrial Production index Ch s s n xu t công nghi p
IRF Impulse Reponse Function Hàm ph n ng đ y
OLS Ordinary Least Squares Bình ph ng bé nh t
RS Stock Return T su t sinh l i th tr ng ch ng
khoán SVAR Structural Vector
AutoRegression
T h i quy véct c u trúc SVECM Structural Vector Error
Correction Model
εô hình Véct hi u ch nh sai s
c u trúc TGARCH Threshold Generalised
AutoRegressive Conditional Heteroscedasticity
VAR Vector AutoRegression T h i quy véct
VECM Vector Error Correction Model Mô hình hi u ch nh sai s trong dài
h n
Trang 8B ng 2.1 K v ng v d u trong nghiên c u c a đ tài 14
B ng 3.1 D li u nghiên c u 15
B ng 3.2 Mô t và đo l ng các bi n 16
B ng 4.1 Th ng kê mô t các bi n nghiên c u Vi t Nam 26
B ng 4.2 Th ng kê mô t các bi n nghiên c u Hàn Qu c 26
B ng 4.3 Th ng kê mô t các bi n nghiên c u Thái Lan 27
B ng 4.4 Th ng kê mô t các bi n nghiên c u Hungari 27
B ng 4.5 Ki m đ nh tính d ng các bi n c a Vi t Nam 28
B ng 4.6 Ki m đ nh tính d ng các bi n c a Hàn Qu c 28
B ng 4.7 Ki m đ nh tính d ng các bi n c a Thái Lan 29
B ng 4.8 Ki m đ nh tính d ng các bi n c a Hungari 29
B ng 4.9 K t qu c l ng đ bi n đ ng c a th tr ng ch ng khoán 30
B ng 4.10 K t qu ki m đ nh tính d ng c a ph n d _ c l ng đ bi n đ ng th tr ng ch ng khoán 31
B ng 4.11 c l ng đ bi n đ ng c a các bi n s kinh t v mô c a Vi t Nam 31
B ng 4.12 K t qu ki m đ nh tính d ng ph n d _ s bi n đ ng các bi n s kinh t v mô c a Vi t Nam 32
B ng 4.13 c l ng đ bi n đ ng c a các bi n s kinh t v mô c a Hàn Qu c 32
B ng 4.14 K t qu ki m đ nh tính d ng ph n d _ s bi n đ ng các bi n s kinh t v mô c a Hàn Qu c 33
B ng 4.15 c l ng đ bi n đ ng c a các bi n s kinh t v mô c a Thái Lan 33
Trang 9B ng 4.17 c l ng đ bi n đ ng c a các bi n s kinh t v mô c a Hungari
34
B ng 4.18 K t qu ki m đ nh tính d ng ph n d _ s bi n đ ng các bi n s kinh t v mô c a Hungari 35
B ng 4.19 Ki m đ nh tính d ng c a các chu i ph ng sai có đi u ki n c a Vi t Nam 36
B ng 4.20 Ki m đ nh tính d ng c a các chu i ph ng sai có đi u ki n c a Thái Lan 36
B ng 4.21 Ki m đ nh tính d ng c a các chu i ph ng sai có đi u ki n c a Hàn Qu c 36
B ng 4.22 Ki m đ nh tính d ng c a các chu i ph ng sai có đi u ki n c a Hungari 37
B ng 4.23 tr t i u c a các mô hình VAR c a các n c nghiên c u 37
B ng 4.24 K t qu ki m đ nh nhân qu Granger 38
B ng 4.25 K t qu c l ng mô hình VAR cho tr ng h p Vi t Nam 41
B ng 4.26 K t qu c l ng mô hình VAR cho tr ng h p Hàn Qu c 43
B ng 4.27 K t qu c l ng mô hình VAR cho tr ng h p Thái Lan 45
B ng 4.28 K t qu c l ng mô hình VAR cho tr ng h p Hungari 47
B ng 4.29 K t qu phân rư ph ng sai c a t su t sinh l i ch ng khoán 53
B ng 4.30 Phân rư ph ng sai theo mô hình thay th th nh t 54
B ng 4.31 Phân rư ph ng sai theo mô hình thay th th hai 55
B ng 4.32.T ng h p k t qu nghiên c u 56
Trang 10Hình 4.1.Ki m tra tính n đ nh c a mô hình 40 Hình 4.2.Ph n ng c a th tr ng ch ng khoán tr c các cú s c 49 Hình 4.3.Ph n ng c a các bi n v mô tr c cú s c ch ng khoán 51
Trang 11khoán và s bi n đ ng c a các bi n s kinh t v mô c a các n c th tr ng
m i n i: Thái Lan, Hàn Qu c, Hungari và Vi t Nam, theo đó đ tài s d ng
mô hình GARCH đ đo l ng s bi n đ ng c a các bi n s kinh t v mô và
th tr ng ch ng khoán các n c, k đó đ tài s d ng mô hình VAR đ xem xét m i quan h gi a s bi n đ ng th tr ng ch ng khoán và các bi n s kinh t v mô theo nghiên c u c a Zakaria và Shamsuddin (2012) V i chu i
tr ng ch ng khoán và s bi n đ ng trong lãi su t k t qu đ c tìm th y
Vi t Nam, Thái Lan, có m i quan h gi a s bi n đ ng trong t giá h i đoái
và th tr ng ch ng khoán m i quan h này không đ c tìm th y Hungari
nh ng tìm th y các n c còn l i, có m i quan h gi a s bi n đ ng trong
ch s s n xu t công nghi p và th tr ng ch ng khoán k t qu này tìm th y Thái Lan, Hungari
V i k t qu tìm đ c đ tài cho r ng đ th tr ng ch ng khoán phát tri n và
là m t ch báo cho n n kinh t thì các nhà đi u hành chính sách nên quan tâm
đ n m i quan h gi a s bi n đ ng trong th tr ng ch ng khoán và s bi n
đ ng các bi n s kinh t v mô
Trang 12CH NG 1: GI I THI U
1.1 Lý do ch n đ tài
Giá c ch ng khoán là hình nh ph n chi u nh ng v n đ c b n c a n n kinh
t v mô, mà đ c bi t là s c kh e c a doanh nghi p Giá c ch ng khoán ph n
ng v i các tin t c và đ y nh ng s ki n b t ng mà chúng ta khó có th đoán
tr c đ c và nó c ng là m t đ i l ng ng u nhiên mà chúng ta không th đón bi t ch c ch n m c dù có đ y đ các thông tin liên quan Giá c ch ng khoán là m t v n đ mà các nhà đ u t , các nhà đi u hành chính sách, các nhà nghiên c u nói riêng và xã h i nói chung r t quan tâm
Giá c ch ng khoán là m t ch tiêu r t nh y c m trong môi tr ng t ng th
c a h th ng kinh t xã h i mà tr c h t là đ an toàn c a n n kinh t qu c gia H n n a theo nghiên c u tháng 4/2010 c a Lukas Mankhoff đ c trích trong bài nghiên c u c a Nguy n Tr ng S n và c ng s (2011), tác gi cho
r ng 100% nhà đ u t và chuyên gia qu n lý qu cho bi t phân tích c b n chi m t tr ng h n 60% trong các quy t đ nh c a h , bên c nh đó phân tích
k thu t chi m kho ng 30% và phân tích dòng ti n kho ng 10%, khi xem xét trong dài h n thì t tr ng này còn chi m nhi u h n Có đ c ch đ ng nh
v y là do phân tích c b n mang trong nó ý ngh a kinh t cao và đã đ c ki m
đ nh trong th c t Trên th gi i và Vi t Nam, phân tích c b n v mô đóng vai trò quy t đ nh; do đó vi c nghiên c u m i quan h gi a bi n đ ng trong các bi n kinh t v mô và bi n đ ng trong th tr ng ch ng khoán là c n thi t
H n th n a k t qu các nghiên c u trên th gi i v tác đ ng c a các bi n kinh t v mô đ n th tr ng ch ng khoán thì các k t qu này cho th y có nhi u khác bi t gi a các th tr ng Ph n l n các lý gi i cho v n đ này là do
s khác bi t trong quy mô th tr ng, c ch v n hành n n kinh t c a các
qu c gia là khác nhau, s nh y c m c a nhà đ u t tr c các thông tin kinh t
Trang 13v mô Xu t phát t các th c t trên tác gi quy t đ nh ch n đ tài “ M i quan
h gi a bi n đ ng th tr ng ch ng khoán và bi n đ ng kinh t v mô
ti n, t giá h i đoái th tr ng các n c m i n i
1.2.2 Câu h i nghiên c u
Nh m làm rõ m c tiêu nghiên c u c a mình, n i dung c a đ tài s t p trung
tr l i cho câu h i nghiên c u:
Có s tác đ ng qua l i gi a s bi n đ ng trong các y u t kinh t v mô: Ch
s s n xu t công nghi p, ch s giá tiêu dùng, t giá h i đoái, cung ti n, lãi
su t v i s bi n đ ng trong th tr ng ch ng khoán không và ng c l i?
1.3 Ph m vi nghiên c u
V không gian các y u t kinh t v mô đ c nghiên c u trong ph m vi c a
đ tài là các y u t kinh t v mô c b n nh t g m: Ch s s n su t công nghi p, ch s giá tiêu dùng, cung ti n, lãi su t, t giá h i đ i c a các n c th
tr ng m i n i g m: Vi t Nam, Hàn Qu c, Thái Lan, và Hungari và th
Trang 14V th i gian đ tài thu th p và x lý d li u theo tháng t tháng 1 n m 2008
đ n tháng 12 n m 2013
1.4 Ph ng pháp nghiên c u
phù h p v i n i dung, v n đ nghiên c u và gi i đáp cho các câu h i nghiên c u c a mình đ tài s d ng ph ng pháp đ nh l ng v i mô hình nghiên c u là GARCH và VAR v i s h tr c a ph n m m Eviews 6.0
1.5 óng góp c a đ tài
V i cách ti p c n d a trên mô hình GARCH, k t qu nghiên c u tìm đ c đ tài k v ng đóng góp thêm m t b ng ch ng th c nghi m v m i quan h gi a
bi n đ ng th tr ng ch ng khoán và bi n đ ng kinh t v mô K t qu này
đ a ra các g i ý chính sách cho các qu c gia, trong đó có Vi t Nam trong vi c
n đ nh th tr ng ch ng khoán nh m h tr cho t ng tr ng và phát tri n kinh t
Trang 15CH NG 2: T NG QUAN CÁC NGHIÊN C U TR C ÂY
2.1 T ng quan k t qu các nghiên c u tr c đây
u tiên, m t d u hi u s t gi m trong t ng tr ng n n kinh t s đ c ph n ánh h u h t vào giá ch ng khoán do đó có th dùng giá ch ng khoán làm m t
ch báo quan tr ng cho n n kinh t Nh ng thay đ i trong s n l ng công nghi p s th hi n gián ti p thông qua l i nhu n c a doanh nghi p do đó n u các ch s này cho m t cái nhìn l c quan thì c ng đ ng ngh a th tr ng ch ng khoán c ng s l c quan
Bên c nh đó, m t s thay đ i trong cung ti n s cung c p thông tin cho nhu
c u v ti n N u cung ti n t ng có ngh a là nhu c u v ti n t t ng d n đ n tín
hi u t ng cho ho t đ ng kinh t Ho t đ ng kinh t càng cao có ngh a là dòng
ti n càng cao d n đ n giá ch ng khoán c ng t ng, ngh a là cung ti n t ng s
đ a đ n s t ng tr ng và n đ nh h n cho th tr ng ch ng khoán
Ngoài ra, khi lãi su t th p nhi u nhà đ u t tr c đây đư mua trái phi u nh m tìm ki m s an toàn th ng có xu h ng bán trái phi u đ tìm ki m thu nh p cao h n t th tr ng ch ng khoán, ng c l i khi nhà đ u t c m nh n đ c
là h có th nh n đ c m c thu nh p cao h n t trái phi u thì dòng ti n s
ch y kh i th tr ng ch ng khoán S dao đ ng trong lãi su t không ph i lúc nào c ng nh n đ c s ph n ng trái ng c mà đôi khi nó là m t đ ng thái cùng chi u ho c c ng có th là không ph n ng gì c , ch khi nào lãi su t
ph n ánh đúng xu h ng ch đ o c a l m phát trong n n kinh t Thông
th ng lãi su t gi m khi l m phát gi m khi n giá c phi u t ng cao h n và
ng c l i Nh ng n u l m phát không ph i là m t v n đ nghiêm tr ng và lãi
su t t ng, đ u t vào th tr ng ch ng khoán mang l i nhi u lãi b i vì trong
tr ng h p này lãi su t t ng là do n n kinh t t ng tr ng
Trang 16Ngoài ra, lãi su t trong n c t ng c ng có tác đ ng thu hút lu ng ngo i t đ vào tác đ ng đ n t giá và đ n l t mình t giá s tác đ ng đ n th tr ng
ch ng khoán
L m phát và giá ch ng khoán có m i quan h ngh ch chi u, b i l xu h ng
c a l m phát xác đ nh tính ch t t ng tr ng L m phát cao luôn là d u hi u
c a m t n n kinh t đang t ng tr ng nóng, báo hi u s t ng tr ng kém b n
v ng trong khi đó th tr ng ch ng khoán nh m t chi c nhi t k đo s c kh e
c a n n kinh t Khi l m phát t ng cao, đ ng ti n m t giá ng i dân s không
mu n gi ti n m t ho c g i trong ngân hàng mà chuy n sang n m gi các tài
s n ít r i ro h n nh vàng, b t đ ng s n hay ngo i t m nh,… Khi n m t
l ng l n v n nhàn r i đáng k c a xã h i n m d i d ng tài s n ch t Thi u
v n đ u t , không tích l y đ m r ng s n xu t, s t ng tr ng c a doanh nghi p nói riêng và c a c n n kinh t nói chung s ch m l i L m phát t ng cao còn nh h ng tr c ti p đ n doanh nghi p dù ho t đ ng kinh doanh v n
di n ra bình th ng, chi c t c nh ng t l c t c khó g i là h p d n đ i v i nhà đ u t khi l m phát cao i u này khi n ch ng khoán không còn là kênh
m c đ u t c a n c ngoài chuy n t các tài s n n i đ a, ch ng h n ch ng khoán sang các tài s n bên ngoài do s gi m giá đ ng ti n đư làm gi m thu
Trang 17nh p c a các nhà đ u t n c ngoài khi nh ng dòng ti n này đ c chuy n đ i sang đ ng ti n chính qu c, s rút lui c a các nhà đ u t n c ngoài có th gây
ra m t s t gi m trong giá ch ng khoán Tuy nhiên, đ i v i các nhà đ u t trong n c, s s t gi m c a VND làm cho giá ch ng khoán n c ngoài tr nên đ t h n, t o m t hi u ng thay th sang các tài s n n i đ a, do đó làm
t ng giá ch ng khoán
2.1.1 M t s nghiên c u th c nghi m các n c phát tri n
Canova và Nicolo (1994) th c hi n nghiên c u m i quan h gi a t su t sinh
l i ch ng khoán và các ho t đ ng kinh t th c cho th tr ng M Bài nghiên
c u t p trung phân tích m i quan h gi a t su t sinh l i c a c phi u v i các
ho t đ ng kinh t th c trong t ng quan c a mô hình t ng th và mô hình công ty đa qu c gia c ng nh trong chu k kinh doanh c a doanh nghi p K t
qu nghiên c u cho th y có m t m i quan h ch t ch gi a t ng tr ng s n
l ng trong n c và l i nhu n c a các công ty trong n c, quan h này càng
ch t ch h n khi có s tham gia c a các y u t n c ngoài, theo đó m i quan
h này s tùy thu c vào cách th c l u chuy n dòng ti n trong t ng lai Ti p
t c v i ch đ này n m 1997 nhóm tác gi l i cho ra đ i m t nghiên c u v
m i quan h gi a t su t sinh l i ch ng khoán, c u trúc k h n c a lãi su t,
l m phát và các ho t đ ng kinh t th c K t qu bài nghiên c u l i m t l n
n a kh ng đ nh l i t m quan trong c a các ho t đ ng kinh t th c có liên quan
đ n s bi n đ ng trong th tr ng ch ng khoán Bên c nh đó nghiên c u c ng cho th y có s bi n đ ng trong t su t sinh l i danh ngh a c a ch ng khoán
có liên quan m t thi t v i l m phát, c u trúc k h n c a lãi su t c a M K t
qu c ng hàm ý các nhà đi u hành chính sách c n quan tâm đ n m i quan h này
Du (2002) nghiên c u m i quan h gi a l m phát và t su t sinh l i ch ng khoán cho th tr ng M Bài nghiên c u s d ng d li u nghiên c u theo
Trang 18quý trong giai đo n t n m 1926 đ n n m 1999 v i các bi n l m phát đ c tính t ch s giá tiêu dùng (CPI- Consumer Price Index) sau khi đi u ch nh
y u t mùa v , ch s ch ng khoán đ c trích xu t t COMPUSTAT v i mô hình VAR đ c s d ng K t qu bài nghiên c u cho th y s thay đ i trong
c ch chính sách ti n t và các cú s c kinh t th c có liên quan m t thi t v i
nh ng bi n đ ng trong th tr ng ch ng khoán Trong đó tác gi l u ý nh ng thay đ i trong chính sách ti n t có liên quan đ n l m phát gi i thích t t cho các bi n đ ng trong th tr ng ch ng khoán M
Binswanger (2004) th c hi n nghiên c u m i quan h gi a nh ng ho t đ ng kinh t th c và s bi n đ ng trong th tr ng ch ng khoán cho th tr ng M ,
và các nhóm n c khác thu c G7 Trong đó tác gi s d ng mô hình VAR, ECM và h i quy OLS v i các bi n đ c s d ng là GDP, s n l ng công nghi p đ i di n cho ho t đ ng kinh t th c, và ch s ch ng khoán đ i di n các th tr ng c a các n c nghiên c u K t qu nghiên c u cho th y có m t
m i quan h cùng chi u m nh m gi a các ho t đ ng kinh t th c v i s bi n
đ ng trong th tr ng ch ng khoán M và Nh t, Canada tuy nhiên k t qu
l i cho th y có m t m i quan h y u gi a hai bi n s này Pháp, Ý, và Anh Dopke, Hartmann và Pierdzioch (2006) d báo s bi n đ ng c a th tr ng
ch ng khoán tr c các bi n đ ng kinh t v mô, bài nghiên c u đ c th c
hi n nghiên c u cho th tr ng c Nghiên c u s d ng bi n VDAX –NEW
đ c thu th p theo tháng đ c tính toán t danh m c DAX30 đ i di n cho s
bi n đ ng c a th tr ng ch ng khoán c, s n l ng công nghi p đ i đi n cho s bi n đ ng c a các ho t đ ng kinh t th c, lãi su t trái phi u kho b c,
bi n gi đ i di n cho hi u ng tháng giêng, d li u đ c thu th p theo tháng
t tháng 1 n m 1995 đ n tháng 12 n m 2005 v i mô hình GARCH (1,1) nhóm tác gi đã cho th y nh ng bi n đ ng trong các ho t đ ng kinh t v mô
có th đ c s d ng đ d báo các bi n đ ng trong th tr ng ch ng khoán
Trang 19K t qu bài nghiên c u c ng đ a ra hai hàm ý d a trên k t qu c a mình: Th
nh t, đ i v i các nhà đ u t có th s d ng d li u kinh t v mô đ d báo cho xu h ng bi n đ ng trong th tr ng ch ng khoán Th hai, đ i v i các nhà nghiên c u, đi u hành chính sách có th s d ng các d li u kinh t v mô
đ t o ra các m i quan h cân b ng trong dài h n gi a các bi n đ ng kinh t
th c và bi n đ ng trên th tr ng ch ng khoán
2.1.2 M t s nghiên c u th c nghi m các n c đang phát tri n và th
tr ng m i n i
N u các n c phát tri n vi c nghiên c u v ch đ này đã đ c nghiên c u
r t nhi u t th p niên nh ng n m 80 thì ch đ trong th i gian g n đây m i
th t s đ c quan tâm c a các nhà nghiên c u các n c đang phát tri n, đ c
bi t các n c th tr ng m i n i Trong ph n này đ tài s ti n hành h th ng
l i m t s nghiên c u n i b t trong th i gian g n đây v m i quan h gi a
bi n đ ng trong th tr ng ch ng khoán v i bi n đ ng các y u t v mô
Mukhopadhyay và Sarkar (2003) th c hi n nghiên c u nh h ng c a các y u
t kinh t v mô c b n trong vi c gi i thích s khác bi t v t su t sinh l i trên th tr ng ch ng khoán n Bài nghiên c u s d ng các k thu t
ki m tra t t ng quan và cho th y r ng t su t sinh l i c a k sau ph thu c vào t su t sinh l i c a ít nh t hai k tr c đó và bác b nh ng gi đ nh c a lý thuy t th tr ng hi u qu d ng y u cho th tr ng c a n , k đ n bài nghiên c u s d ng các ki m đ nh Hansen và Chow đ phát hi n ra đi m gãy
c u trúc và cu i cùng tác gi s d ng mô hình phi tuy n tính ARCH và GARCH đ đo l ng s bi n đ ng K t qu cu i cùng cho th y các thay đ i trong các bi n: S n l ng công nghi p, cung ti n, l m phát, ho t đ ng th
tr ng v n n c ngoài và đ u t tr c ti p n c ngoài có nh h ng đáng k
đ n t su t sinh l i c a ch ng khoán trong th i k h u c i cách nh ng n m
trong giai đo n ti n c i cách đ u nh ng n m 90 thì ch có y u
Trang 20t t giá h i đoái là nh h ng đáng k đ n t su t sinh l i c a các ch ng khoán th tr ng n
Tabak (2006) th c hi n nghiên c u m i quan h gi a bi n đ ng trong th
tr ng ch ng khoán và t giá h i đoái Brazil Tác gi s d ng mô hình h i quy hai b c theo Engle và Granger (1987), Gregory và Hansen (1996) và mô hình GARCH (1,1) và c ch hàm ph n ng thúc đ y (Impulse response function) K t qu nghiên c u cho th y không có m i quan h gi a s bi n
đ ng trong th tr ng ch ng khoán Brazil và t giá h i đoái Tuy nhiên tác gi
c ng g i ý r ng các nhà qu n lý qu nên quan tâm đ n s chuy n đ ng c a t giá đ s d ng nh ng chi n l c phòng ng a phù h p nh m tránh r i ro t giá cho danh m c c a mình
Nghiên c u c a Acikalin, Aktas và Unal (2008) nghiên c u m i quan h gi a
th tr ng ch ng khoán và các bi n kinh t v mô Th Nh K Nghiên c u
s d ng mô hình VECM v i các bi n đ c s d ng trong mô hình g m: t
su t sinh l i c a th tr ng ch ng khoán Istanbul, GDP, lãi su t, t giá h i đoái và thâm h t cán cân tài kho n vãng lai, d li u đ c thu th p theo quý t
n m 1991 đ n n m 2006 K t qu nghiên c u cho th y có m i quan h trong dài h n gi a bi n đ ng th tr ng ch ng khoán đ c gi i thích b i b n bi n kinh t v mô là: GDP, t giá h i đoái, lãi su t, thâm h t tài kho n vãng lai và
m i quan h này là m i quan h ng c chi u Có m t m i quan h m t chi u lãi su t gây ra s bi n đ ng trong th tr ng ch ng khoán và m i quan h cùng chi u đ c tìm th y là y u Thông qua k t qu nghiên c u c a mình nhóm tác gi c ng ch r ng các nhà đ u t có th s d ng nh ng thông tin liên quan đ n các bi n đ ng kinh t v mô đ d đoán xu h ng bi n đ ng c a th
tr ng ch ng khoán Th Nh K Ngoài ra, nhà đ u t c ng c i thi n l i nhu n c a danh m c cá nhân b ng cách t p trung vào ý ngh a khác nhau c a
Trang 21các bi n kinh t v mô Bên c nh đó nhóm tác gi c ng đ xu t nên nghiên
c u thêm các y u t bên ngoài tác đ ng đ n th tr ng ch ng khoán
Gay (2008) th c hi n nghiên c u nh h ng c a các bi n s kinh t v mô đ n
t su t sinh l i c a các ch ng khoán th tr ng m i n i: Brazil, Nga, n , Trung Qu c Bài nghiên c u s d ng mô hình ARIMA, k t qu nghiên c u cho th y không có m i quan h gi a s bi n đ ng trong giá d u và t giá h i đoái đ n s bi n đ ng trên th tr ng ch ng khoán c a các n c th tr ng
m i n i, theo đó s bi n đ ng c a t su t sinh l i c a th tr ng ch ng khoán các n c m i n i ch y u đ c gi i thích b i s bi n đ ng c a các bi n s kinh t v mô trong n c nh : L m phát, lãi su t, lãi su t trái phi u, s n l ng công nghi p, cán cân th ng m i và c u trúc k h n c a lãi su t Qua đó, tác
gi hàm ý r ng các nhà đ u t có th s d ng các d li u kinh t v mô trong
n c đ d báo các bi n đ ng trong th tr ng ch ng khoán và k t qu là r t
có ý ngh a cho các nhà đi u hành chính sách
Rahman, Sidek và Tafri (2009) th c hi n nghiên c u các nhân t v mô quy t
đ nh t su t sinh l i trên th tr ng ch ng khoán Malaysia trên c s mô hình VECε theo đó, nhóm tác gi ch n ra các nhân t v mô g m: Cung ti n, lãi
su t, t giá h i đoái th c song ph ng, d tr ngo i h i, ch s s n xu t công nghi p K t qu nghiên c u cho th y có m t m i quan h ngh ch chi u gi a các bi n nghiên c u v i s bi n đ ng c a t su t sinh l i trên th tr ng
ch ng khoán εalaysia Trong đó, s tác đ ng c a các bi n d tr ngo i h i
và ch s s n xu t công nghi p đ n t su t sinh l i trên th tr ng ch ng khoán là m nh h n so v i các y u t cung ti n, lãi su t và t giá h i đoái M t
k t qu t ng t c ng đ c tìm th y trong nghiên c u c a Perreault (2012) khi th c hi n nghiên c u cho th tr ng Indonesia, theo đó bài nghiên c u
c ng cho th y các nhà đ u t có th s d ng các bi n đ ng trong kinh t v
Trang 22mô nh : Cung ti n, s n l ng công nghi p, l m phát, t giá, lãi su t đ d báo cho s bi n đ ng trên th tr ng ch ng khoán
Oseni và Nwosa (2011) nghiên c u m i quan h gi a bi n đ ng th tr ng
ch ng khoán v i bi n đ ng các nhân t v mô Nigeria v i cách ti p c n mô hình EGARCH đ phân tích s bi n đ ng trong th tr ng ch ng khoán và s
bi n đ ng trong các bi n kinh t v mô, ti p theo đó tác gi s d ng mô hình VAR đ xem xét m i quan h gi a các bi n v mô v i s bi n đông trong th
tr ng ch ng khoán K t qu nghiên c u cho th y có m i quan h tác đ ng qua l i gi a bi n đ ng trong GDP và s bi n đ ng trong th tr ng ch ng khoán Nigeria Tuy nhiên, bài nghiên c u l i không tìm th y m i quan h
gi a bi n đ ng trong th tr ng ch ng khoán v i bi n đ ng trong lãi su t và
l m phát Thông qua k t qu nghiên c u nhóm tác gi cho r ng đ d báo s
bi n đ ng trong th tr ng ch ng khoán Nigeria b ng nh ng bi n đ ng trong các y u t kinh t v mô trong n c s không chính xác và cho r ng ph n l n các bi n đ ng trong th tr ng ch ng khoán là do s tác đ ng c a các y u t bên ngoài V i cùng ph ng pháp và mô hình nghiên c u thì Attari và Safdar (2013) l i cho th y có m t m i quan h ch t ch gi a s bi n đ ng c a các
y u t v mô và bi n đ ng th tr ng ch ng khoán Pakistan, theo đó các bi n
đ ng trong th tr ng ch ng khoán có th làm ch báo cho n n kinh t và
ng c l i các bi n đ ng trong các y u t v mô c a n n kinh t có th đ c s
d ng đ d báo cho s thay đ i trong t su t sinh l i c a th tr ng ch ng khoán, k t qu này c ng đ ng nh t v i k t qu nghiên c u Mushtaq, Ali Shah
và Rehman (2012) th c hi n th tr ng Pakistan
Auret và Golding (2011) ch ra r ng s bi n đ ng trong giá ch ng khoán là
m t ch báo quan tr ng cho các ho t đ ng kinh t th c Nam Phi Nghiên
c u s d ng chu i d li u theo quý t tháng 12 n m 1969 đ n tháng 9 n m
2010 v i các bi n g m: Ch s ch ng khoán (JSE), s n l ng công nghi p
Trang 23th c, GDP th c đ c tính toán t b l c HP filter K t qu nghiên c u cho
th y chu k c a giá c phi u th c s d n d t chu k c a GDP th c và s n
l ng công nghi p th c Nam Phi, k t qu này là không đ i khi s d ng d
li u theo quý hay theo n m Ngoài ra, bài nghiên c u c ng cho th y s bi n
đ ng trong th tr ng ch ng khoán Nam Phi có th là m t ch báo quan tr ng cho vi c d đoán xu h ng bi n đ ng c a các y u t v mô khác nh : giá d u, cung ti n, lãi su t,… T đó t o đi u ki n cho các nhà đi u hành chính sách trong vi c thi t l p các m c tiêu cân b ng và ho ch đ nh k ho ch t ng tr ng (GDP) cho n n kinh t Nam Phi
Wang (2012) nghiên c u v m i quan h gi a th tr ng ch ng khoán Trung
Qu c và th tr ng ch ng khoán ph ng Tây Bài nghiên c u s d ng mô hình GARCH-BEKK Tác gi s d ng ch s ch ng khoán SHCOMP (Shanghai) và SIASA (Shenzhen) đ i di n cho th tr ng ch ng khoán Trung
Qu c và FTSE100 (London) đ i di n cho th tr ng ch ng khoán Châu Âu, S&P500 (US) đ i di n cho th tr ng ch ng khoán M d li u đ c thu th p theo tháng t tháng 1 n m 2008 đ n tháng 3 n m 2012 K t qu nghiên c u cho th y có m t s lan truy n nh h ng t các th tr ng ch ng khoán Châu
Âu và M sang th tr ng ch ng khoán Trung Qu c, trong đó tác đ ng lan t a
t th tr ng ch ng khoán Châu Âu và M sang th tr ng SIASA là m nh
h n th tr ng SHCOMP và s lan t c a th tr ng M đ n th tr ng Trung
Qu c là m nh h n th tr ng Châu Âu Ngoài ra, c ng có m t s t ng tác
ng c l i t th tr ng ch ng khoán Trung Qu c sang th tr ng ch ng khoán
ph ng Tây t đó cho th y kinh t tài chính c a Trung Qu c là m t ph n c a
n n kinh t th gi i T k t qu này tác gi c ng hàm ý r ng các công ty nên quan tâm nhi u đ n các r i ro đ n t th tr ng M h n là th tr ng Châu
Âu
Trang 24Zakaria và Shamsuddin (2012) th c hi n nghiên c u m i quan h gi a bi n
đ ng trong th tr ng ch ng khoán Malaysia và bi n đ ng trong các bi n s kinh t v mô Bài nghiên c u s d ng d li u theo tháng t tháng 1 n m 2000
đ n tháng 12 n m 2011 v i các bi n s đ c s d ng trong mô hình g m: t
su t sinh l i c a th tr ng (Bursa Malaysia Composite Index), ch s s n
xu t công nghi p đ i di n cho thu nh p th c (GDP), ch s giá tiêu dùng, cung ti n, lãi su t cho vay đ i di n cho lãi su t ng n h n , t giá h i đoái v i
mô hình nghiên c u là mô hình GARCH (1,1) đ tính toán s bi n đ ng trong
th tr ng ch ng khoán và các bi n s kinh t v mô, mô hình VAR đ c tác
gi s d ng nh m ki m tra m i quan h gi a s bi n đ ng trong th tr ng
ch ng khoán và các bi n đ ng trong các bi n s kinh t v mô c a Malaysia
K t qu nghiên c u cho th y ch có cung ti n và l m phát là gi i thích t t cho
tr ng ch ng khoán Malaysia v i mô hình nghiên c u là mô hình VAR
Nghiên c u c a Mukit (2012) th c hi n nghiên c u nh h ng c a t giá h i đoái và lưi su t lên s bi n đ ng c a th tr ng ch ng khoán Bangladesh Bài nghiên c u s d ng mô hình hi u ch nh sai s (ECM-Error Correction Model), ki m đ nh đ ng liên k t và phân tích phân rã ph ng sai K t qu nghiên c u cho th y trong dài h n m t s t ng lên trong t giá và lãi su t s làm cho th tr ng ch ng khoán bi n đ ng theo h ng gi m 1.04% và 1.71%, còn trong ng n h n thì hai y u t này làm gi m trong th tr ng ch ng khoán
là 7.8% Cu i cùng ki m đ nh nhân qu Granger đ c th c hi n và cho th y
Trang 25r ng s bi n đ ng trong th tr ng ch ng khoán là do s bi n đ ng c a t giá
h i đoái và lưi su t
Nói tóm l i, có r t nhi u nghiên c u trong l nh v c này tuy nhiên t u chung
l i ph n l n các nghiên c u đ u cho th y có m t m i quan h ch t ch gi a s
bi n đ ng trong th tr ng ch ng khoán v i s bi n đ ng c a các nhân t v
mô c b n Ph n l n các nghiên c u đ u s d ng các mô hình c b n nh : GARCH, EGARCH, ARCH, VAR, ECε, VECε đ đo l ng các bi n đ ng
và m i quan h gi a s bi n đ ng trong th tr ng ch ng khoán và các bi n
đ ng trong các y u t v mô Trên c s d a trên các nghiên c u tr c đây đ tài c ng th c hi n nghiên c u m i quan h này cho các n c th tr ng m i
n i v i hy v ng đóng góp m t b ng ch ng th c nghi m v ch đ này Nghiên c u c a đ tài là d a trên n n t ng nghiên c u c a Zakaria và Shamsuddin (2012)
B ng 2.1 k v ng v d u trong nghiên c u c a đ tài
Nhân t RS Các nghiên c u tr c đây
Trang 26CH NG 3: PH NG PHÁP NGHIÊN C U
M i m t mô hình phân tích hay d báo đ u có nh ng u và nh c đi m riêng, đi u này xu t phát t nh ng gi đ nh trong mô hình đ c ng d ng Theo đó mô hình nghiên c u sau s kh c ph c nh ng nh c đi m c a mô hình nghiên c u tr c đó, t đó cho phép nh ng nhà nghiên c u nói chung và
nh ng nhà đ u t nói riêng d báo ngày càng chính xác h n các hi n t ng kinh t , tài chính-ch ng khoán Xu t phát đi m là k th a các nghiên c u
tr c đây trong ph m vi nghiên c u c a mình đ tài s s d ng mô hình GARCH đ đo l ng s bi n đ ng c a th tr ng ch ng khoán và s bi n
đ ng các bi n kinh t v mô c b n c a các qu c gia th tr ng m i n i, k
đ n đ tài s d ng mô hình VAR đ xem xét các m i quan h gi a s bi n
đ ng th tr ng ch ng khoán và s bi n đ ng các bi n kinh t v mô d a trên nghiên c u c a Zakaria và Shamsuddin (2012)
3.1 C s d li u
T t c ngu n d li u nghiên c u c a đ tài đ c thu th p theo tháng t tháng
1 n m 2008 đ n tháng 12 n m 2013, t t c đ c th ng kê theo b ng sau:
Ch s giá tiêu dùng (2005=100) 2008-2013 IMF
Trang 273.2 Mô hình nghiên c u
3.2.1 Mô t bi n
Nh đư nêu trong ph n trên, ph n này đ tài ti n hành mô t l i d liêu nghiên
c u T t c đ c th ng kê trong b ng sau:
B ng 3.2 Mô t và đo l ng các bi n nghiên c u
dùng
MS Cung ti n Logarit c s e c a cung ti n n c
nghiên c u EXC T giá h i đoái song
ph ng
Logarit c s e c a t giá song
ph ng c a n c nghiên c u so v i đôla M
R Lãi su t Logarit c s e c a lãi su t cho vay
k h n 1 n m (%) Theo đó, đ tài th c hi n nghiên c u trên các qu c gia th tr ng m i n i và
Vi t Nam Các n c đ c th c hi n nghiên c u trong đ tài g m: Vi t Nam, Hàn Qu c, Thái Lan, Hungari
3.2.2 Mô hình nghiên c u
D a trên n n t ng nghiên c u c a Zakaria và Shamsuddin (2012) và các nghiên c u tr c đây và c ng nh m tr l i cho các câu h i nghiên c u, mô hình nghiên c u c a đ tài là mô hình GARCH nh m đo l ng m c đ bi n
Trang 28đ ng c a th tr ng ch ng khoán và các bi n đ ng trong các bi n kinh t v mô: Ch s s n xu t công nghi p, ch s giá tiêu dùng, t giá h i đoái, lưi su t, cung ti n tài c ng s d ng mô hình VAR đ xem xét m i quan h gi a
bi n đ ng trong th tr ng ch ng khoán và bi n đ ng trong các y u t v mô
c a các n c nghiên c u Theo đó mô hình VAR đ c s d ng đ nghiên c u
m i quan h này đ c th hi n nh sau:
Trong đó,
V_RSt và V_Mt là nh ng bi n đ ng có đi u ki n c a th tr ng ch ng khoán
và các bi n v mô t ng ng đ c c l ng b ng các mô hình GARCH
it: là sai s trong mô hình
3.2.3 Mô hình GARCH
3.2.3.1 Mô hình ARCH- Engle (1982)
Nh m kh c ph c h n ch c a các mô hình nghiên c u tr c đây v i gi đ nh
ph ng sai không đ i theo th i gian, theo đó mô hình ARCH do Engle phát tri n n m 1982 cho r ng ph ng sai c a các s h ng nhi u t i th i đi m t ph thu c vào các s h ng nhi u bình ph ng các giai đo n tr c Mô hình t ng quát mà Engle đ xu t:
Trang 29
Theo công th c trên thì m t bi n đ ng m nh trong th tr ng x y ra cách hôm nay q ngày thì nh h ng c a nó s làm t ng ph ng sai có đi u ki n c a ngày hôm nay.Tuy nhiên m c bi n đ ng đ c th hi n d i d ng bình
ph ng nên không phân bi t đ c tác đ ng âm hay tác đ ng d ng X là đ i
l ng đ i di n cho giá tr c a các bi n nghiên c u và Y là đ i l ng d báo
c a X theo ph ng pháp trên
3.2.3.2 Mô hình GARCH ậ Bollerslev (1986)
M t ý t ng đ c đ a ra b i Bollerslev (1986) là nên đ a thêm các bi n tr
c a ph ng sai có đi u ki n vào ph ng trình ph ng sai theo d ng t h i quy Ngoài ra, n u các nh h ng c a ARCH có quá nhi u đ tr s có th
nh h ng đ n k t qu c l ng do gi m đáng k b c t do trong mô hình,
đi u này càng nghiêm tr ng h n đ i v i chu i th i gian ng n Chính vì v y
mà mô hình GARCH tr nên h u hi u h n trong tr ng h p này Theo đó
m t mô hình GARCH (p,q) d ng t ng quát đ c th hi n nh mô hình ARCH tuy nhiên ph ng trình ph ng sai lúc này đ c vi t nh sau:
l n c a các tham s và giúp xác đ nh nh ng b t n c a đ l ch chu n
H s cho th y ph n ng c a đ l ch chu n v i nh ng thay đ i c a th
tr ng hay nói cách khác là đóng vai trò xác đ nh đ ng l c bi n đ ng
c a H s giúp ki m đ nh m c đ b n v ng c a đ l ch chu n hay nói cách khác đo tác đ ng c a cú s c lên N u + <1 thì đ l ch chu n có
đi u ki n s có th h i t v đ l ch chu n trong dài h n, t c lúc này t là ph i
có tính d ng (Stationary)
Các d ng mô hình GARCH
Mô hình GARCH (1,1)
Trang 30ây là mô hình th ng đ c dùng nh t do mô hình c l ng đ n gi n mà
kh n ng d báo c ng t ng đ i chính xác, tuy nhiên nó th ng đ c s d ng
d báo trong ng n h n Theo đó ph ng trình ph ng sai có d ng:
Mô hình GARCH-M:
Các mô hình GARCH giá tr trung bình (GARCH-M) cho phép giá tr trung bình có đi u ki n ph thu c vào ph ng sai có đi u ki n c a chính nó Ví d , xem xét hành vi c a m t nhà đ u t thu c d ng “s ” r i ro và vì th có xu
h ng đòi h i thêm m t m c phí bù r i ro nh m t đ n bù đ quy t đ nh n m
gi m t tài s n r i ro Có ngh a là r i ro càng cao thì thì phí bù r i ro càng
l n Theo đó ph ng trình ph ng sai c a mô hình GARCH-M (p,q) có d ng:
Trang 31Và còn r t nhi u mô hình GARCH khác n a tuy nhiên trong ph m vi nghiên
c u c a mình đ tài ch xem xét đ n các mô hình GARCH đ c đ c p bên trên v i b c t ng ng
M t s d ng mô hình GARCH đ n gi n trong nghiên c u th c nghi m
Trang 32Trong đó: , n u có ý ngh a th ng
kê thì tác đ ng c a tin t c t t và tin t c x u là khác nhau lên ph ng sai Y là
đ i l ng đ i di n cho các bi n nghiên c u (Các bi n s kinh t v mô, t su t sinh l i th tr ng ch ng khoán)
Các mô hình nghiên c u này c ng đ c đ tài th c hi n l i trong nghiên c u
c a mình nh m tr l i cho các câu h i nghiên c u c a đ tài
3.2.4 Mô hình VAR
εô hình VAR đ c gi i thi u đ u tiên b i Sims (1980) So v i các mô hình truy n th ng tr c đó thì các bi n đ c chia thành bi n n i sinh và bi n ngo i sinh Tuy nhiên theo Sims thì t t c các bi n trong mô hình đ u đ c xem là
bi n n i sinh i u này là phù h p khi đánh giá tác đ ng c a các bi n v mô
và th tr ng ch ng khoán
Trong mô hình VAR m t bi n không ch ch u tác đ ng c a các bi n khác trong mô hình mà nó còn ch u tác đ ng c a các bi n tr c a chính nó Mô hình VAR v c u trúc g m h ph ng trình VAR là m t mô hình đ ng c a
m t bi n s theo th i gian Mô hình VAR c a 2 bi n Yt và Xt v i đ tr là p
đ c vi t nh sau:
Trong đó Yt và Xt là chu i d ng và là bi n n i sinh, vai trò c a chúng là
t ng đ ng nhau và là sai s ph n d
Trang 33Theo đó trong bài n i dung nghiên c u c a mình đ tài s s d ng mô hình VAR đ xem xét m i quan h gi a các bi n đ ng trên th tr ng ch ng khoán
và các bi n đ ng trong các bi n kinh t v mô
3.3 Ph ng pháp ki m đ nh mô hình
3.3.1 Th ng kê mô t các bi n nghiên c u
Trong ph n này đ tài ti n hành th ng kê mô t l i d li u nghiên c u thông qua m t s ch tiêu chính nh : Giá tr trung bình, giá tr l n nh t, giá tr nh
nh t, skewness, kurtosis và ki m đ nh Jarque-Bera nh m xem xét chu i d
li u nghiên c u có phân ph i chu n hay không Ngoài ra, ch s skewness
nh m đánh giá m c đ phân tán c a chu i d li u nghiên c u so v i giá tr trung bình, kurtosis đánh giá m c đ phân tán c a chu i d li u nghiên c u
so v i đ l ch chu n Vi c làm này nh m giúp cho đ tài có cái nhìn ban đ u
v chu i d li u nghiên c u đ làm c s cho các phân tích d li u ti p theo
c a đ tài
3.3.2 Ki m đ nh tính d ng
Trong nghiên c u th c nghi m khi s d ng d li u là chu i th i gian thì t t c các bi n đ a vào mô hình thông th ng là chu i d ng M t chu i d li u th i gian đ c xem là d ng n u trung bình và ph ng sai không thay đ i theo th i gian và hi p ph ng sai gi a 2 th i đi m ch ph thu c vào kho ng cách hay
đ tr v th i gian ch không ph thu c vào th i đi m đang xét C th :
Tính d ng là m t khái ni m vô cùng quan tr ng Trong h u h t các mô hình
th ng kê đ u yêu c u chu i d li u ph i là chu i d ng Do v y khi c l ng
Trang 34các tham s ho c ki m đ nh gi thuy t c a mô hình, n u không ki m đ nh tính
d ng c a d li u thì các k thu t phân tích thông th ng ch ng h n ph ng pháp bình ph ng bé nh t (OLS) s không chính xác và h p lý Theo Granger
và Newbold (1977) các k t qu phân tích t chu i d li u không d ng đ u là
gi m o C th n u mô hình t n t i ít nh t m t bi n đ c l p có cùng xu th
v i bi n ph thu c, khi đó k t qu c l ng mô hình ta có th thu đ c các
h s có ý ngh a th ng kê và h s R2
r t cao Nh ng đ u này đ c t o ra b i tính xu th c a hai bi n ch chúng không có m i t ng quan ch t ch v i nhau
ki m tra tính d ng trong bài đ tài s s d ng ki m đ nh Augmented Dickey Fuller (ADF), m t trong nh ng công c ph bi n trong ki m đ nh tính
d ng c a chu i th i gian theo Gujarati (2003) Chi ti t xem thêm ph l c 1
3.3.3 S d ng mô hình GARCH c l ng bi n đ ng các bi n nghiên
c u
Ti p theo vi c mô t và phân tích ban đ u v chu i d li u nghiên c u đ tài
s d ng mô hình GARCH v i s tr giúp c a ph n m m Eviews 6.0 đ tài
ti n hành c l ng s bi n đ ng c a các bi n nghiên c u b ng các mô hình GARCH, GARCH-M, TGARCH d a trên n n t ng nghiên c u c a Zakaria và Shamsuddin (2012) và k th a các nghiên c u tr c đây
V n đ đ t ra là trong các mô hình đ c ch n thì mô hình nào là t t nh t, trong ph m vi nghiên c u c a mình đ tài s s d ng các tiêu chu n SBC, AIC và HQ, sai s d báo-RMSE đ l a ch n mô hình theo Nguy n Tr ng Hoài và c ng s (2013), theo đó các tiêu chu n này càng bé càng t t
3.3.4 Xác đ nh đ tr t i u cho mô hình VAR
Do t t c các bi n nghiên c u trong mô hình VAR là bi n n i sinh, bi n nghiên c u ph thu c vào đ tr c a nó Do đó có quá nhi u tham s ph i c
Trang 35l ng (2n2
-h s ) nên vi c th c hi n ki m đ nh đ l a ch n đ tr t i u trong
mô hình là c n thi t và r t quan tr ng
l a ch n đ tr t i u trong mô hình đ tài s d a trên m t s tiêu chí
đ c thi t l p s n trong ph n m m Eviews 6.0 nh : AIC, LR, PPE,…
Ta có các tr ng h p sau:
N u khác không và có ý ngh a th ng kê, nh ng không có ý ngh a th ng
kê thì s bi n đ ng c a bi n X là nguyên nhân gây ra s bi n đ ng c a bi n
Y
N u không có ý ngh a th ng kê, nh ng khác không và có ý ngh a th ng
kê thì bi n X ch u s tác đ ng b i s thay đ i c a bi n Y
N u và đ u có ý ngh a th ng kê thì X và Y tác đ ng qua l i l n nhau
N u và đ u không có ý ngh a th ng kê thì X và Y đ c l p v i nhau
3.3.6 Ki m tra tính n đ nh c a mô hình
Vi c ki m tra tính n đ nh c a mô hình nh m xem xét mô hình hi n t i có n
đ nh không N u mô hình là không n đ nh thì k t qu c a vi c c l ng đ c
Trang 36bi t là k t qu thu đ c (sai s chu n) c a hàm ph n ng đ y IRF s không có giá tr ki m tra tính n đ nh c a mô hình VAR đ tài s d ng ki m đ nh
AR Roots Graph, theo đó n u t t c các nghi m đ u có modulus<1 và không
có nghi m nào n m ngoài vòng tròn nghi m đ n v thì mô hình đ c xem
nh là n đ nh, ng c l i n u có m t d u ch m n m ngoài vòng tròn nghi m
đ n v thì xem nh là mô hình không n đ nh
3.3.7 Hàm ph n ng đ y (Impulse response function-IRF) và k thu t
phân rã ph ng sai (Variance decomposition)
Hàm ph n ng đ y (IRF):
Hàm ph n ng đ y là m t ch c n ng quan tr ng phát sinh t mô hình VAR
Nó cho phép xác đ nh hi u ng theo th i gian c a cú s c c a m t bi n n i sinh nào đó đ i v i các bi n khác trong mô hình
Phân rư ph ng sai:
M c dù hàm ph n ng đ y đư cho bi t có hay không s nh h ng c a cú s c
Trang 37CH NG 4: PHÂN TÍCH D LI U VÀ K T QU NGHIÊN C U
4.1 Th ng kê mô t
V i d li u đ c thu th p theo tháng t tháng 1 n m 2008 đ n tháng 12 n m
2013 Trong ph m vi nghiên c u c a mình, đ tài ti n hành nghiên c u trên
ba qu c gia th tr ng m i n i (Hàn Qu c, Thái Lan và Hungari) và Vi t Nam Theo đó, đ tài s ti n hành mô t l i d liêu nghiên c u c a các n c theo các tiêu chu n: Giá tr l n nh t, giá tr nh nh t, giá tr trung bình, sai s chu n, Skewness và Kurtosis nh m có cái nhìn ban đ u v chu i d li u nghiên c u D li u nghiên c u đ c mô t thông qua các b ng sau
Vi t Nam
B ng 4.1 Th ng kê mô t các bi n nghiên c u c a Vi t Nam
Ngu n: K t qu phân tích d li u t ph n m m Eviews 6.0
Hàn Qu c
B ng 4.2 Th ng kê mô t các bi n nghiên c u c a Hàn Qu c
Ngu n: K t qu phân tích d li u t ph n m m Eviews 6.0
Trang 38 Thái Lan
B ng 4.3 Th ng kê mô t các bi n nghiên c u c a Thái Lan
Ngu n: K t qu phân tích d li u t ph n m m Eviews 6.0
Hungari
B ng 4.4 Th ng kê mô t các bi n nghiên c u c a Hungari
Ngu n: K t qu phân tích d li u t ph n m m Eviews 6.0
D a trên k t qu mô t d li u c a các n c nghiên c u thông qua các ch tiêu Skewness, Kurtosis và ki m đ nh Jarque-Bera cho th y d li u nghiên
c u c a các n c là không có phân ph i chu n Theo đó, các bi n trong chu i
d li u nghiên c u c a Vi t Nam thì l ch trái và nh n (h s Skewness âm và Kurtosis d ng) ngo i tr lãi su t, t ng t cho tr ng h p c a Hungari, v i
d ng phân ph i này thì cho th y ph n l n d li u t p trung bên phía ph i c a phân ph i Tr ng h p Hàn Qu c cho th y h s Skewness c a CPI, IP, MS,
RS là âm trong khi đó EXC và R là d ng, ngoài ra Kurtosis là d ng đi u này cho th y chu i d li u nghiên c u c a Hàn Qu c là nh n và ph n l n d
CPI EXC IP MS R RS Mean 4.770 3.462 4.882 9.392 1.892 0.008
Trang 39li u t p trung c a chu i CPI, IP, MS t p trung bên phía ph i c a phân ph i trong khi đó ng c l i EXC và RS thì ph n l n chu i d li u l i t p trung bên phía trái c a phân ph i T ng t cho tr ng h p c a Thái Lan thì IP, R, RS thì ph n l n chu i d li u t p trung bên phía ph i c a phân ph i trong khi đó các bi n EXC, MS, CPI thì ph n l n chu i d li u t p trung bên phía trái c a phân ph i
4.2 Ki m đ nh tính d ng
Trong ph n này đ tài s s d ng ki m đ nh nghi m đ n v đ ki m đ nh tính
d ng c a chu i d li u nghiên c u N u bi n không d ng đ tài s s d ng k thu t l y sai phân đ đ a chu i d li u không d ng v d ng d li u d ng Chi
ti t ki m đ nh xem thêm ph l c 2
Vi t Nam
B ng 4.5 Ki m đ nh tính d ng các bi n c a Vi t Nam
Ngu n: K t qu phân tích d li u t ph n m m Eviews 6.0
K t qu ki m đ nh tính d ng cho th y các chu i d li u nghiên c u c a Vi t Nam các bi n đ u d ng sai phân b c 1 ngo i tr bi n EXC và RS là d ng chu i g c
B c d ng I(1) I(1) I(1) I(0) I(1) I(0)
Giá tr th ng kê t -7.46671 -4.137303 -2.833749 -2.976208 -4.9048 -3.3929
t-1% -3.52852 -4.092547 -3.525618 -3.53003 -3.5270 -3.5285 t-5% -2.9042 -3.474363 -2.902953 -2.904848 -2.9036 -2.9042 t-10% -2.58956 -3.164499 -2.588902 -2.589907 -2.5892 -2.5896
B c d ng I(1) I(0) I(0) I(0) I(1) I(0)
Trang 40K t qu ki m đ nh cho th y các bi n nghiên c u c a Hàn Qu c d ng chu i
g c ngo i tr CPI và R là d ng sai phân b c 1
Thái Lan
B ng 4.7 Ki m đ nh tính d ng các bi n c a Thái Lan
Ngu n: K t qu phân tích d li u t ph n m m Eviews 6.0
K t qu cho th y các bi n nghiên c u c a Thái Lan là d ng chu i g c ngo i
tr bi n EXC và R là d ng sai phân b c 1
Hungari
B ng 4.8 Ki m đ nh tính d ng các bi n c a Hungari
Ngu n: K t qu phân tích d li u t ph n m m Eviews 6.0
K t qu ki m đ nh tính d ng cho th y các bi n nghiên c u c a Hungari đ u
d ng sai phân b c 1 ngo i tr CPI là d ng sai phân b c 2 và RS là d ng chu i g c
4.3 c l ng đ bi n đ ng c a th tr ng ch ng khoán và các bi n
kinh t v mô b ng mô hình GARCH
4.3.1 c l ng đ bi n đ ng c a th tr ng ch ng khoán
Trong ph n này, đ tài ti n hành hành c l ng đ bi n đ ng c a th tr ng
ch ng khoán c a các n c nghiên c u b ng mô hình GARCH Theo đó, đ u
t-1% -4.1130 -4.1009 -4.0987 -3.5285 -3.5316 -3.5332 t-5% -3.4840 -3.4783 -3.4773 -2.9042 -2.9055 -2.9062 t-10% -3.1701 -3.1668 -3.1662 -2.5896 -2.5903 -2.5906
t-1% -3.5482 -2.6047 -3.5332 -3.5441 -2.5999 -3.5285 t-5% -2.9126 -1.9464 -2.9062 -2.9109 -1.9457 -2.9042 t-10% -2.5940 -1.6132 -2.5906 -2.5931 -1.6136 -2.5896