Mối quan hệ giữa lạm phát và tăng trưởng kinh tế nghiên cứu thực nghiệm ở việt nam

LffiCAMDOAN Toi xin cam doan van "MOl QUAN Ht GIUA PilAT VA TANG TRUONG KINH TE : NGHIEN CUu TIIVC NGHI$M J NAM" la cong trinh nghien cru cua chinh tac gia, ni dung duqc due tir qua

B GIÁO D C VÀ ÀO T O

NGăTH ăHọA

M IăQUANăH ăGI AăL MăPHÁTă

NGHIÊNăC UăTH CăNGHI Mă ă

VI TăNAM

LU NăV NăTH CăS ăKINHăT

TP.H CHÍ MINH – N M 2014

B ăGIÁOăD CăVÀă ÀOăT O

NGăTH ăHọA

KINHăT ă:ăNGHIÊNăC UăTH CăNGHI Mă ăVI TăNAM

Chuyên ngành : Tài chính ậ Ngân hàng

Mƣăs : 60340201

LU NăV NăTH CăS ăKINHăT

Ng iăh ngăd năkhoaăh că:ăPGSăTSăNguy năNg că nh

TP.H CHÍ MINH – N M 2014

LffiCAMDOAN

Toi xin cam doan van "MOl QUAN Ht GIUA PilAT VA

TANG TRUONG KINH TE : NGHIEN CUu TIIVC NGHI$M (J

NAM" la cong trinh nghien c(ru cua chinh tac gia, n()i dung duqc due tir qua trinh hQC va cac qua nghien CUu th\IC trong thai gian qua, cac s6 su d\}ng la trung thvc va c6 ngubn g6c trich ddn ro rang van duqc th\l'C dum S\1' hu6ng ddn khoa hQc cua ThAy NgQc Dinh

Tac gia van

D!NGTHlHOA

TRANG PH(/ BiA

LOICAMDOAN

Mf)CL(JC

DANH Mf)C VIET TAT

DANH Mf)C BANG

DANH Mf)C HiNH

MUCLUC • •

Tom 1

1lUi , -C ONG 1 : GIOI TH!Jj;U 2

1 vAn d€ 2

2 M \IC t." 1eu va p ' hu ong p ap ng h' h'" I en c uu' 3

3 vi nghien cl:ru 4

4 y nghia cua d€ titi 5

5 K€t cAu de tai 5

cHUaNG 2: cAc BANG CHUNG THT/C NGHIEM v.E M6I QUAN HE GIUA L4M PHAT VA TANG TRUONG KINH TE 6

2.1 Tfmg quan v€ phat va tang truang kinh t€ 6

2.1.1 phat 6

2.1.2 Tang truang kinh t€ : 6

2.1.3 Mbi quan gifra phat va tang truang kinh t€ 7

2.2 Khai quat nhfrng nghien cl:ru tru6c day 12

2.2.1 Cac bAng chirng thl,Ic chi ra mbi quan d6ng bi€n gifra phat va tang truang kinh t€ 12

2.2.2.Cac bAng chirng thl,Ic chi ra mbi quan nghich bi€n gifra phat va tang truang kinh t€ 13

2.2.3 Cac bAng chirng thl,lc chi ra m6i quan d6ng gifra

phat va tang tnr6ng kinh 15

CHUONG 3: PHUONG PHAP NGHIEN CUu 24

3.1 Mo hinh chinh sai s6 24

3.1.1 dinh d6ng lien 25

3.1.2 Mo hinh chinh sai s6 ECM 25

3 1.3 djnh d6ng lien va ECM 26

3 1.4 ECM va S\I tac d9ng trong dai 26

2.2 Dfr 28

CHUONG 4 : KET QUA NGHIEN c(!u 30

4.1 Th6ng ke mo ta va s6 tuang quan 24

4.2 djnh dan vj 32

4.3 Ll,la ch<;>n bu6c t6i uu 34

4.4 dinh d6ng lien 36

4.5 djnh m6i quan nhan qua Granger 38

4.6 Phan tich can bAng ngful Mo hinh ECM 40

4 7 qua mo hinh VECM 43

4.8 Phan ra phuang sai 43

4.9 Thao qua 46

CHUONG 5: KET LUJN VA KHUYEN NGH! 49

5.1 vfin nghien c(ru 49

5.2 cua nghien c(ru va huang nghien c(ru theo 49

5.1 M9t s6 nghi chinh sach 49 Danh ffi\IC cac tai kham khilO

Ph\11\IC

DANHMVCVIETTAT

ADF: Augmented Dickey-Fuller Test- Ki€m dinh DF rna r()ng

CPI: Chi s6 gia tieu dung

ECM: Error Correction Model: Mo hinh chinh sai s6

GDP: Tfmg san phfun qu6c n()i

GNP: T6ng san phfun qu6c dan

IMF: Quy qu6c

OLS:(Ordinary Least Square): Phuang phap binh phuang be nhftt

PP test: Philips anh Perron Test- Phuang phap ki€m dinh PP

VECM: Vector Error Correction Model - Mo hinh vee to chinh sai s6 VND: Dbng Nam

WB: Ngan hang gioi

DANH MVC BANG

Bang 2.1: Tom tAt TAng quan cac nghien c(ru tru6'c day

Bang 4.1.1: Cac gia tri th6ng ke mo tA ty tang tru6ng va phat cua Nam giai 1997 - 2013

Bang 4.1.2: s6 tuong quan giua tang tru6ng va phat

Bang 4.2.1: Kiem dinh don vi

Bang 4.3.1: L\fa chQn buac tre t6i uu

Bang 4.4.1 Kiem dinh h6i qui d6ng lien ket Johansen cho GDP va CPI Bang 4.5.1 Ki€m dinh m6i quan nhan qua Granger giua GDP va CPI Bang 4.6.1: Ket qua kiem dinh mo hinh ECM

Bang 4.8: Ket qua phan tich phan ra phuong sai

DANH MVC HiNH

Hinh 4a : Cac cua mo hinh V AR

Db thi 4.8a: Phan UI1g phan ra Cholesky

1

KINHăT ă ăVI TăNAM

Tómăt t

M i liên h gi a t ng tr ng kinh t và l m phát là v n đ thu hút đ c s quan tâm

c a nhi u nhà nghiên c u kinh t Trong th i gian g n đây, kinh t th gi i có nhi u

bi n đ ng, đ c bi t là cu c kh ng ho ng kinh t toàn c u, làm gi m t c đ t ng

tr ng và khi n l m phát t ng cao nhi u n c, trong đó có Vi t Nam i u này đ t

ra yêu c u c n nghiên c u m t cách sâu s c s tác đ ng qua l i gi a t ng tr ng và

l m phát, t đó đ xu t các bi n pháp nh m n đ nh l m phát và thúc đ y t ng tr ng cho t ng qu c gia

Bài vi t nh m nghiên c u m i quan h gi a t ng tr ng kinh t và l m phát Vi t Nam trong th i gian g n đây K t qu phân tích t ph ng pháp h i quy đ ng liên

k t, mô hình ECM (Error Correction Model) và mô hình VAR (Vector Autoregressive Model ) s d ng d li u hàng quý cho th y gi a t ng tr ng kinh t

và l m phát có m i quan h đ ng bi n trong dài h n, Còn trong ng n h n, t ng

tr ng kinh t b tác đ ng b i chính nó v i đ tr 1 và 3; còn l m phát thì đ tr

4 Mô hình ECM cho th y h s hi u ch nh t ng n h n v tr ng thái cân b ng dài

h n là ( -0.307602); h s mang d u âm cho bi t các nhân t th i k này ch u nh

h ng b i nh ng b t cân b ng c a th i k tr c K t qu phân tích m i quan h nhân qu Granger, phân tách ph ng sai và hàm ph n ng đ y cho th y, s thay đ i trong t ng tr ng kinh t và l m phát ch y u là do s thay đ i c a chính nó và t ng

tr ng kinh t nh h ng rõ r t đ n l m phát i u này cho th y, khi kích thích t ng

tr ng kinh t là chúng ta s gây ra m t m c l m phát và chúng ta c n ph i ch p

nh n v n đ này trên th c ti n.…Nh ng k t qu này có hàm ý chính sách quan

tr ng

m c đ cao s làm s t gi m ti t ki m, s t gi m đ u t , Ngoài ra, l m phát cao s làm gi m nh p đ t ng tr ng kinh t , m t kh n ng th c hi n nh ng k ho ch dài

h n c a qu c gia và nh c đi m c a nó t o c ng th ng v m t chính tr xư h i

M i quan h gi a t ng tr ng và l m phát luôn là v n đ thu hút đ c s quan tâm

c a nhi u nhà nghiên c u kinh t Trong th i gian g n đây, s b t n c a kinh t th

gi i sau th i k kh ng ho ng kinh t toàn c u tác đ ng đư làm gi m t c đ t ng

tr ng và gia t ng l m phát nhi u n c, trong đó có Vi t Nam nhi u qu c gia

đ có đ c m c t ng tr ng cao ph i đánh đ i v i m c l m phát cao Trong lý thuy t kinh t h c, s thay đ i v giá c có nh h ng c tích c c l n tiêu c c đ n t ng

ng ng này và mang d u d ng trong tr ng h p ng c l i M t s k t qu nghiên

c u c a Fisher (1993) và Sarel (1996) ch ng minh cho th y m i quan h gi a l m phát và t ng tr ng là quan h tuy n tính Mô hình đ ng liên k t và mô hình sai s

3

hi u ch nh (ECM) đ c Mallik và Chowdhury (2001) s d ng đ nghiên c u m i quan h cùng chi u gi a t ng tr ng kinh t và l m phát trong dài h n 4 n c Nam

Á (Bangladesh, Pakistan, Sri – Lanka và n ) ng th i m t s tác gi c ng s

d ng ki m đ nh nghi m đ n v (Unit root test) đ c đ xu t b i Dickey - Fuller (DF)

và Augmented Dickey – Fuller (ADF) (1979), s d ng ph ng pháp phân tích

ph ng sai (Variance Decomposition) d a trên mô hình VAR nh Faria, Carneiro (2001), … đ ch ng minh r ng l m phát không nh h ng đ n s n l ng th c t (GDP) trong dài h n Tuy nhiên trong ng n h n thì tác đ ng c a l m phát đ n s n

l ng th c t (GDP) l i mang d u âm

V n d ng các k t qu nghiên c u trên, bài vi t s d ng mô hình đ ng liên k t, mô hình sai s hi u ch nh (ECM) và ph ng pháp phân tích ph ng sai dùng mô hình VAR đ xem xét m i quan h gi a t ng tr ng và l m phát Vi t Nam trong ng n

h n và dài h n th i k 1997-2013, s li u dùng đ phân tích tính theo quý

2 M cătiêuăvƠăph ngăphápănghiênăc u

Bài nghiên c u này ki m đ nh m i quan h ng n h n và dài h n gi a l m phát và

t ng tr ng kinh t c a Vi t Nam trong giai đo n Q1 1997 đ n Q4 2013

nh m t công c qu n lý kinh t v mô ng th i đ a ra nh ng nh n đ nh và m t s

ki n ngh cho các c quan Chính ph v ki m soát l m phát trong m i quan h v i

t ng tr ng kinh t trong th i gian t i

3 Ph măviănghiênăc u

Gi i h n c a nghiên c u này là xoay quanh m i quan h gi a l m phát và t ng

tr ng kinh t , tìm hi u m i quan h nhân qu gi a l m phát và t ng tr ng kinh t trong ng n h n l n trong dài h n Do đó, đ tài không đi sâu vào phân tích các nhân

t tác đ ng đ n l m phát và t ng tr ng kinh t Khung phân tích d a trên mô hình lý thuy t ECM và VAR

4 Ýăngh aăc aăđ ătƠiă

- tài góp ph n kh ng đ nh thêm nh ng b ng ch ng th c nghi m v m i quan

h gi a l m phát và t ng tr ng kinh t Vi t Nam

- Nh ng hàm ý rút ra t vi c ki m đ nh mô hình nghiên c u th c nghi m góp

ph n b sung thêm c s khoa h c cho vi c ho ch đ nh chính sách qu n lý và ki m

ch l m phát trong đi u ki n duy trì phát tri n kinh t b n v ng

5 K tăc uăđ ătƠi

6 V i các n i dung nh trên đ tài đ c k t c u làm n m ch ng:

5

- Ch ng 1: Gi i thi u đ tài Trong ch ng này, tác gi gi i thi u t ng

quát v đ tài nghiên c u, bao g m lý do ch n đ tài, m c tiêu, d li u và ph ng pháp nghiên c u, ý ngh a đ tài và k t c u lu n v n

- Ch ng 2: Các nghiên c u th c nghi m v m i quan h gi a l m phát và t ng tr ng kinh t Trong ch ng này, tác gi tóm t t các nghiên c u

tr c đó v m i quan h gi a l m phát và t ng tr ng kinh t

- Ch ng 3: Ph ng pháp nghiên c u Trong ch ng này, tác gi trình

bày ph ng pháp thu th p, ph ng pháp x lý và ngu n d li u đ th c ki m đ nh

m i quan h gi a l m phát và t ng tr ng trong dài h n, trong ng n h n

- Ch ng 4: Ki m đ nh th c nghi m m i quan h l m phát và t ng

tr ng kinh t Trong ch ng này, tác gi s d ng các ph ng pháp x lý s li u,

ph ng pháp ki m đ nh đư trình bày trong ch ng 3 đ k t lu n v m i quan h

gi a l m phát và t ng tr ng kinh t

- Ch ng 5: K t lu n và khuy n ngh ch ng này, tác gi t ng k t l i

v n đ nghiên c u, các h n ch c a đ tài và đ a ra m t s khuy n ngh cho vi c

đi u hành chính sách v mô c a chính ph

6

2.1.ăT ngăquanăv ăl măphátăvƠăt ngătr ngăkinhăt

2.1.1.ăL măphát

L m phát là s t ng lên c a m c giá chung theo th i gian trong n n kinh t (Mankiw,

2010) Theo quan đi m này thì l m phát không ph i là hi n t ng giá c a m t vài hàng hoá nào đó t ng lên, c ng không ph i giá c chung t ng lên m t l n Nh v y,

l m phát là s t ng giá liên t c theo th i gian Hay nói cách khác, l m phát là s m t giá tr th tr ng hay gi m s c mua c a đ ng ti n Khi so sánh v i các n n kinh t khác thì l m phát là s phá giá c a m t lo i ti n t này so v i các lo i ti n t khác

Ng c l i v i l m phát là gi m phát M t ch s l m phát b ng 0 hay m t ch s

d ng nh thì đ c ng i ta g i là s " n đ nh giá c "

V m t tính toán, l m phát là ph n tr m thay đ i c a ch s giá chung trong n n kinh

t theo t ng giai đo n Có hai ch s đ c dùng đ đo l ng l m phát, đó là ch s giá tiêu dùng (CPI) và ch s GDP đi u ch nh Ch s giá tiêu dùng (CPI) là t s ph n ánh giá c c a m t r hàng hoá trong nhi u n m so v i n m g c Ngh a là, r hàng hoá đ c l a ch n không thay đ i qua nhi u n m Ch s GDP đi u ch nh ph n ánh giá c a m t đ n v s n l ng đi n hình so v i giá trong n m c s Ch s này còn

đ c g i là ch s đi u ch nh giá ng m đ nh c a GDP, là t l gi a GDP danh ngh a

và GDP th c t Trong đó, GDP danh ngh a ph n ánh giá tr c a hàng hoá và d ch v tính theo giá hi n hành và GDP th c t ph n ánh giá tr c a hàng hoá, d ch v tính theo giá c đ nh c a n m c s Tu vào tình hình c th c a m i qu c gia mà s

d ng ch tiêu đo l ng l m phát cho thích h p

2.1.2.ăT ng tr ngăkinhăt

T ng tr ng kinh t là s gia t ng th c t t ng s n ph m qu c n i (GDP-Gross Domestic Product) ho c t ng s n ph m qu c dân (GNP-Gross National Product)

ho c s n ph m qu c dân ròng (NNP –Net national Product) trong m t th i gian nh t

đ nh Các nhà kinh t th ng s d ng ch tiêu GDP đ đo l ng t ng tr ng kinh t

7 Trong đó, t ng s n ph m qu c n i (GDP) là t ng giá tr hàng hóa và d ch v cu i cùng đ c s n xu t ra trong ph m vi qu c gia trong m t th i k nh t đ nh GDP ph n ánh n ng l c s n xu t c a n n kinh t trong m t th i k nh t đ nh

đo l ng t ng tr ng kinh t có th dùng m c t ng tr ng tuy t đ i, t c đ t ng

tr ng kinh t ho c t c đ t ng tr ng bình quân h ng n m trong m t giai đo n Theo đó, m c t ng tr ng tuy t đ i là m c chênh l ch quy mô kinh t gi a hai th i

k c n so sánh

T c đ t ng tr ng kinh t đ c tính b ng cách l y chênh l ch gi a quy mô kinh t

k hi n t i so v i quy mô kinh t th i tr c chia cho quy mô kinh t k tr c T c đ

t ng tr ng kinh t đ c th hi n b ng đ n v %

N u quy mô kinh t đ c đo l ng b ng GDP danh ngh a thì s có t c đ t ng

tr ng GDP danh ngh a Còn n u quy mô kinh t đ c đo l ng b ng GDP th c t thì s có t c đ t ng tr ng GDP th c t Thông th ng, t ng tr ng kinh t dùng ch tiêu th c t h n là các ch tiêu danh ngh a

2.1.3.ăM iăquanăh ăgi aăl măphátăvƠăt ngătr ngăkinhăt

M i quan h gi a l m phát và t ng tr ng kinh t v n là m t tranh cưi v lý thuy t

l n nh ng nghiên c u th c nghi m Nhìn chung, các k t qu nghiên c u cho th y l m phát và t ng tr ng kinh t không ph i là quan h m t chi u, mà có tác đ ng qua l i

l n nhau

Theo lý thuy t t ng tr ng c đi n, trong đó, Adam Smith là ng i đ t n n t ng cho

mô hình t ng tr ng c đi n, lý thuy t này d a vào bên Cung c a n n kinh t v i hàm s n xu t có bi n ph thu c là s n l ng (Y) và các bi n đ c l p bao g m lao

đ ng (L); máy móc thi t b (K) và đ t đai (T) Hàm s n xu t có d ng: Y = f (L, K, T) Các y u t d n t i t ng tr ng trong mô hình C đi n đó là t ng dân s , t ng đ u t

và t ng đ t đai s d ng vào s n xu t Adam Smith cho r ng t ng tr ng là quá trình

t c ng c b i n n kinh t v n hành theo quy lu t l i nhu n t ng theo quy mô và xác

đ nh ti t ki m nh “ng i t o l p” c a đ u t , t đó d n t i t ng tr ng Phân ph i

thu nh p là y u t quan tr ng nh t quy t đ nh t c đ t ng tr ng nhanh hay ch m c a

n n kinh t Các nhà kinh t theo Tr ng phái C đi n cho r ng l i nhu n c a các

8 nhà s n xu t suy gi m không ph i do suy gi m n ng xu t c n biên mà do s c nh tranh gi a t b n và ng i lao đ ng d n t i t ng ti n l ng ng i lao đ ng Lý thuy t t ng tr ng c đi n không xác đ nh rõ m i liên h gi a l m phát v i nh

h ng c a thu t i l i nhu n và t ng tr ng Tuy v y m i liên h gi a l m phát và

t ng tr ng đ c ng m hi u là m i quan h t l ngh ch:t ng chi phí tr l ng làm

gi m l i nhu n c a nhà s n xu t và d n t i gi m s n l ng

Lý thuy t t ng quát c a Keynes ra đ i t th c t cu c i suy thoái k t h p v i k t

qu c a h n n a th k phát tri n ý t ng cân b ng t ng th Lý thuy t c a John M Keynes (1936) mô t m i quan h gi a l m phát và t ng tr ng kinh t d a vào mô hình T ng cung (AS) và T ng c u (AD) Trong ng n h n, đ ng T ng cung AS có

h s góc d ng và nh h n 900, vì v y khi có nh ng thay đ i bên c u s tác đ ng vào l m phát và s n l ng GDP C ch đi u ch nh trong ng n h n c a lý thuy t

Keynes chia làm hai giai đo n: giai đo n đ u, l m phát và s n l ng đ u t ng – l m phát và s n l ng có m i quan h đ ng bi n Giai đo n hai, l m phát ti p t c t ng

nh ng s n l ng GDP không t ng, th m chí gi m và sau đó l m phát c ng s gi m Theo mô hình này, trong ng n h n s có s đánh đ i gi a l m phát và t ng tr ng kinh t , tuy nhiên s đánh đ i này không di n ra th ng xuyên vì khi s n l ng gi m

9 Cambridge đ c vi t nh sau: Ms = k P Y Bên ph i c a ph ng trình bi u th nhu

c u v ti n c a n n kinh t , v i bi n P bi u th m c giá chung c a toàn b n n kinh

t ; Y là t ng s n ph m trong n c (GDP) theo giá so sánh và k là h ng s , Cung ti n

là bi n ngo i sinh, đ c xác đ nh qua chính sách ti n t c a Ngân hàng Trung ng Trong lý thuy t l ng ti n, các nhà kinh t theo tr ng phái này gi s Y không đ i

và nhu c u v ti n c a n n kinh t là m t t l c đ nh c a GDP theo giá hi n hành

Lý thuy t v l ng ti n ch rõ khi Cung ti n t ng s d n t i t ng giá c a n n kinh t , nói cách khác, l m phát là s n ph m c a cung ti n t ng cao h n t l t ng tr ng c a

n n kinh t Ngh a là, trong dài h n, giá c b nh h ng b i cung ti n ch không

th c s tác đ ng lên t ng tr ng kinh t N u cung ti n t ng nhanh h n t c đ t ng

tr ng kinh t thì l m phát t t y u s x y ra N u gi cung ti n và h s t o ti n n

đ nh thì t ng tr ng cao s làm gi m l m phát Trong tác ph m b t h : “L ch s ti n

t c a H p ch ng qu c Hoa k 1817-1960” Milton Friedman và Anna Schwart đư

vi t: “V n đ ti n t và gi i thích nh ng bi n đ ng v giá c , s n l ng, vi c làm luôn tìm th y t bi n đ ng c a ti n t , Chính ph ch u trách nhi m v nh ng bi n

đ ng ti n t này” Các nhà kinh t theo Tr ng phái Ti n t luôn đ c p t i vai trò

c a Ngân hàng Trung ng v i ch c n ng ki m soát m c cung ti n, tr c ti p ki m soát t l l m phát c a n n kinh t , n u Ngân hàng Trung ng gi m c cung ti n n

đ nh, m c giá s n đ nh, t đó ng ý vai trò quan tr ng c a chính sách ti n t đ i v i

bi n đ ng v giá c c a n n kinh t

i v i lý thuy t tân c đi n, các nhà kinh t gi s th tr ng và k v ng h p lý

ph n ng r t nhanh đ n tr ng thái cân b ng g n nh t c thì, do v y không có s khác nhau nhi u gi a ng n h n và dài h n, các bi n đ ng ng n h n và xu h ng dài h n

đ u ít liên quan t i t ng c u, nên qu n lý t ng c u không có tác d ng Mô hình t ng

tr ng Tân c đi n d a vào s thay th gi a máy móc thi t b và lao đ ng trong Hàm

s n xu t đ đ m b o t ng tr ng luôn tr ng thái b n v ng Vì v y, tình tr ng phát tri n không b n v ng đ c p trong mô hình t ng tr ng Harrod-Domar v i gi thi t

h s s d ng máy móc, thi t b trong s n xu t luôn c đ nh đư đ c kh c ph c Mô hình t ng tr ng Tân c đi n gi thi t ti n b c a công ngh dùng vào s n xu t là

10

m t bi n ngo i sinh và có th áp d ng ngay vào s n xu t qua vi c trang b máy móc thi t b m i ho c c i ti n ngay máy móc thi t b hi n đang s d ng Tính logic c a

mô hình t ng tr ng Tân c đi n đư b th c ti n ph n bác ch khi ti n l ng c a

ng i lao đ ng t ng lên (l i nhu n c a nhà s n xu t gi m), máy móc thi t b không hoàn toàn thay th đ c nhu c u v lao đ ng Theo logic kinh t , khi ti n l ng t ng,

l ra các nhà s n xu t s s d ng nhi u máy móc thi t b thay cho lao đ ng Nh ng máy móc c ng do lao đ ng t o ra nên giá c a máy móc thi t b c ng t ng lên khi ti n

vi n d n đ b o v quan đi m này M t là, khi l m phát t ng, luôn có đ tr th i gian

gi a t ng giá c a s n ph m đ u ra và t ng giá c a s n ph m đ u vào, đ c bi t là đ

tr v t ng ti n l ng Khi ti n l ng đ c gi n đ nh trong giai đo n khá dài s làm t ng l i nhu n c n biên, t ng qu đ u t và khích l kh n ng đ u t c a nhà s n

xu t, đi u này d n t i t ng đ u t , t ng n ng l c s n xu t c a công ty và t ng tr ng

kinh t Hai là, l m phát kéo theo vi c phân ph i l i thu nh p gi a các t ng l p dân

c theo h ng mang m i l i nhi u h n cho nhóm có thu nh p cao (Nhóm này th ng

n m gi tài s n có l i nhu n cao và thu nh p không ph thu c vào ti n l ng) Nhóm thu nh p cao có t l đ dành cao h n, vì v y khi có l m phát d n t i t ng đ dành và đây là ngu n v n đ t ng đ u t , làm gi m lưi su t d n t i t ng tr ng kinh t Cùng

v i quan đi m này, m t s nhà kinh t cho r ng l m phát làm gi m giá tr tài s n c a toàn b c ng đ ng dân c , đ giá tr tài s n không b suy gi m, ng i dân s t ng đ dành nh m c c u l i các lo i tài s n h đang n m gi T ng đ dành đ ng ngh a v i

t ng đ u t đ t ng giá tr tài s n c a h , d n đ n t ng tr ng kinh t

Lý thuy t t ng tr ng Keynes m i b t ngu n t tr ng phái Keynes v i vi c đ a ra khái ni m v s n l ng ti m n ng, n n kinh t đ t m c s n l ng ti m n ng khi vào tr ng thái toàn d ng lao đ ng Toàn d ng lao đ ng đ c hi u theo ngh a th t

11 nghi p m c t l t nhiên – t l th t nghi p không làm t ng ho c gi m l m phát

Mô hình Keynes m i v n hành theo “C ch l m phát n i t i” ngh a là, l m phát gây

nên b i các bi n n i sinh c a n n kinh t : M t là, n u chính sách kinh t làm cho s n

l ng (GDP) v t m c ti m n ng và t l th t nghi p th p h n t l th t nghi p t nhiên, các y u t khác không đ i, khi đó l m phát s gia t ng vì các nhà s n xu t s

t ng giá s n ph m và l m phát n i t i x u h n Hai là, n u chính sách kinh t làm

cho GDP gi m xu ng d i m c ti m n ng và t l th t nghi p cao h n t l th t nghi p t nhiên, các y u t khác không đ i, khi đó l m phát s gi m vì các nhà s n

xu t s c g ng s d ng h t ti m n ng c a n n kinh t b ng cách gi m giá d n t i

l m phát gi m và gi m t l th t nghi p; Ba là, n u chính sách kinh t gi cho GDP

đ ng m c s n l ng ti m n ng, t l th t nghi p b ng t l th t nghi p t nhiên và

n n kinh t không có các cú s c bên Cung, khi đó t l l m phát s không thay đ i

i m h n ch c a lý thuy t t ng tr ng Keynes m i ch các nhà kinh t không bi t

đ c chính xác GDP ti m n ng, t l th t nghi p t nhiên và nh ng ch tiêu này thay

đ i theo th i gian M t khác l m phát luôn v n hành không cân x ng ch t ng lên nhanh nh ng gi m xu ng ch m

Có th th y r ng, lý thuy t v m i quan h gi a t ng tr ng kinh t và l m phát tuy

có khác nhau, nh ng đ u có đi m chung là m i quan h đó không ph i m t chi u mà

là có s tác đ ng qua l i l n nhau N u mu n t ng tr ng cao thì ph i ch p nh n l m phát, tuy nhiên đ n m t lúc nào đó, n u l m phát ti p t c t ng cao thì s làm gi m

t ng tr ng Trong dài h n, khi t ng tr ng đ t đ n m c đ t i u thì l m phát không tác đ ng đ n t ng tr ng n a, mà lúc này l m phát là h u qu c a vi c t ng cung ti n quá m c vào n n kinh t

Trong nhi u th p k qua, các nhà nghiên c u đư s d ng mô hình kinh t l ng khác nhau đ ki m đ nh d li u c a các n c trên th gi i nh m tìm ra câu h i nghiên c u

li u có t n t i m i quan h gi a l m phát và t ng tr ng trong ng n h n ho c trong dài h n t t c các n c hay m i quan h này đ u t n t i trong c ng n và dài h n

12 Qua ki m đ nh d li u c a các n c bao g m c nh ng n c phát tri n, nh ng n c đang phát tri n… đư có nh ng phát hi n sau:

2.2.1ăCácănghiênăc uăth cănghi măch ăraăm iăquanăh ăđ ngăbi năgi aăl măphátă vƠăt ngătr ngăkinhăt

Theo lý thuy t Keynes, trong ng n h n s có s đánh đ i gi a l m phát và t ng

tr ng; ngh a là, mu n cho t ng tr ng đ t t c đ cao thì ph i ch p nh n m t t l

l m phát nh t đ nh; trong giai đo n này, t c đ t ng tr ng và l m phát di chuy n cùng chi u; sau giai đo n này, n u ti p t c ch p nh n t ng l m phát đ thúc đ y t ng

tr ng thì GDP c ng không t ng thêm mà có xu h ng gi m (đ ng cong Phillips

n i ti ng v s đánh đ i gi a m c tiêu l m phát và th t nghi p) ; m i quan h gi a

2.2.2 Cácă nghiênă c uă th că nghi mă ch ă raă m iă quană h ă ngh chă bi nă gi aă l mă phátăvƠăt ngătr ngăkinhăt

N m 1993, Stanley Fischer s d ng b d li u v các ch tiêu kinh t v mô c a 93

n c v i ph ng pháp h i quy theo nhóm và h i quy h n h p đ xây d ng l c đ

nh m xác đ nh “kênh chuy n t i” t th c thi chính sách kinh t v mô đ n t ng

tr ng Trong nghiên c u Fischer đư xác đ nh nh ng ph n h i tr l i c a t ng tr ng

đ i v i l m phát, th m h t ngân sách, s méo mó c a th tr ng ngo i h i; nghiên

c u quan h nhân qu và các kênh v n hành c a chúng K t qu th hi n qua các phát

hi n ch y u sau:

13 (1) L m phát có m i t ng quan r t ch t ch v i t ng tr ng;

(2) L m phát làm suy gi m đ u t và suy gi m t l t ng n ng xu t c a n n kinh

t d n t i suy gi m t ng tr ng - Kênh chuy n t i t l m phát đ n suy gi m t ng

Mallik và Chowdhury (2001) phân tích tác đ ng l m phát và t ng tr ng trong

b n qu c gia Nam Á (Bangladesh, n , Pakistan và Sri Lanka) và tìm th y b ng

ch ng đáng k v m t th ng kê c a m t m i quan h tích c c gi a hai bi n.Các tác

gi đư thu th p các s li u t IMF, s d ng mô hình h i quy đ ng liên k t và mô hình sai s hi u ch nh (ECM) đ phân tích m i quan h cùng chi u gi a t ng tr ng

và l m phát trong dài h n c a 4 n c này Lý do c a vi c nghiên c u thì đ n gi n:

d i áp l c c a IMF, Ngân hàng th gi i và ADB, 4 n c trên ph i gi m t l l m phát đ t ng tr ng kinh t Các n c này không có siêu l m phát; t l l m phát

m c 7% đ n 10%( ngo i tr Bangladesh có siêu l m phát t 1972 – 1974) Các tác

gi tìm th y 2 k t qu đáng quan tâm

Th nh t, l m phát và t ng tr ng có quan h v i nhau m t cách ch c ch n

Th hai, tính nh y c m c a l m phát đ n s thay đ i c a m c đ t ng tr ng thì

l n h n s nh y c m c a t ng tr ng đ n s thay đ i c a l m phát Nh ng k t qu này đóng vai trò quan tr ng trong vi c g i ý các chính sách

Kirmanoglu (2001), b ng cách s d ng mô hình VAR cho th y t l l m phát cao

Th Nh K gây ra t ng tr ng kinh t th p h n

14 Faria 2001 ki m đ nh m i quan h gi a l m phát và s n l ng trong b i c nh n n kinh t ph i đ i m t v i th i k l m phát cao kéo dài t i qu c gia Brazil t n m 1985

đ n n m 1995, tác gi s d ng ph ng pháp nghiên c u là ki m đ nh nghi m đ n v ADF (xác đ nh tính d ng c a chu i d li u khi phân tích chu i d li u theo th i gian) và ph ng pháp phân tích ph ng sai d a trên mô hình VAR… k t qu cho

th y l m phát không nh h ng đ n s n l ng kinh t trong dài h n, tuy nhiên trong

ng n h n s nh h ng c a l m phát đ n s n l ng l i là ngh ch bi n

Mendoza (2003) tìm th y b ng ch ng v s đánh đ i l m phát và s n l ng trong

n n kinh t Th Nh K s d ng VAR và mô hình GARCH

Omay và Öznur Kan (2010) s d ng d li u 6 qu c gia công nghi p hoá v i

ph ng pháp nghiên c u là Panel Smooth Transition Regression (PSTR) tìm th y

b ng ch ng t n t i m i quan h ngh ch bi n có ý ngh a thông kê gi a l m phát và

t ng tr ng kinh t , và ng ng l m phát là 2.52%

Robert J Barro 2013 nghiên c u d li u kho ng 100 qu c gia giai đo n 1960 -1990

s d ng ph ng pháp h i quy đ ki m đ nh tác đ ng c a l m phát đ i v i t ng

tr ng kinh t , k t qu ch ra r ng l m phát cao trong dài h n làm gi m t ng tr ng

và đ u t , trong th i gian dài, nh ng thay đ i c a t c đ t ng tr ng nh h ng l n

đ n ch t l ng cu c s ng M c dù nh h ng b t l i c a l m phát cao là rõ ràng, tuy nhiên v đ l n thì không đáng k : Khi l m phát bình quân n m t ng 10 đi m ph n

tr m làm gi m t l t ng tr ng GDP bình quân đ u ng i 0.2 – 0.3 đi m ph n tr m

m t n m và làm gi m t l đ u t so v i GDP t 0.4 - 0.6 đi m ph n tr m

tr ng kinh t 40% các n c trong m u nghiên c u; 20% các n c có m i quan h nhân qu hai chi u gi a l m phát và t ng tr ng , 40% các n c còn l i theo m t

ph ng h ng duy nh t( ho c là l m phát tác đ ng đ n t ng tr ng ho c ng c l i Tuy nhiên, nghiên c u c ng k t lu n m i quan h cùng chi u trong m t s tr ng

h p này nh ng mang d u âmtrong m t s tr ng h p khác

Atish Ghosh và Steven Phillips (1998) đư s d ng s li u v t ng tr ng GDP bình quân đ u ng i h ng n m theo giá so sánh và s li u v l m phát theo CPI bình quân

n m c a 145 n c trong giai đo n 1960-1996 v i 3603 hi n t ng quan sát và dùng

ph ng pháp h i quy đa bi n theo các nhóm đ ki m ch ng m i quan h gi a l m phát và t ng tr ng kinh t Atish Ghosh và Steven Phillips cho r ng m i quan h

gi a l m phát và t ng tr ng không ph i là m i quan h m t chi u đ n gi n đó là

l m phát tác đ ng đ n t ng tr ng hay t ng tr ng tác đ ng đ n l m phát; gi a l m phát và t ng tr ng có tác đ ng qua l i phi tuy n tính T ng quan gi a l m phát và

t ng tr ng khác nhau trong cùng m t chu k kinh t K t qu c a ki m ch ng s

16 (2) Khi l m phát m c th p kho ng 2%-3%, gi a l m phát và t ng tr ng có

m i quan h t l thu n; khi l m phát cao, gi a l m phát và t ng tr ng có m i quan h t l ngh ch đ c th hi n qua hàm l i K t qu nghiên c u ch rõ khi

l m phát m c t 10% - 20% thì t c đ t ng tr ng s gi m;

(3) T n t i ng ng l m phát: “Ng ng l m phát đ i v i t ng tr ng m c 2.5%”, khi l m phát cao h n ng ng 2.5% s có tác đ ng làm gi m t ng tr ng kinh t

Nell 2000 s d ng mô hình VAR v i d li u 1960 đ n 1999, k t qu nghiên c u :l m phát m t con s thì có l i cho t ng tr ng kinh t trong khi đó l m phát hai con s thì

có xu h ng h n ch t ng tr ng kinh t

Moshsin S Khan và Abdelhak S Senhadji (2001) đư s d ng s li u v t ng tr ng GDP theo giá so sánh c a 140 n c bao g m c các n c công nghi p và các n c đang phát tri n trong giai đo n 1960-1998 đ ki m ch ng th c ti n nh m tr l i hai câu h i: Có t n t i ng ng l m phát có ý ngh a trong ki m ch ng th ng kê đ khi

l m phát cao h n ng ng đó s tác đ ng x u vào t ng tr ng và tác đ ng c a nó khác v i tác đ ng khi l m phát m c th p h n; Tác đ ng c a ng ng l m phát vào

t ng tr ng có gi ng nhau gi a các n c công nghi p và các n c đang phát tri n Moshsin S Khan và Abdelhak S Senhadji s d ng mô hình h i quy OLS ( Ordinary Least Squares) ph ng trình d i d ng hàm logarit đ ki m ch ng ng ng l m phát

đ i v i t ng tr ng Do s li u c a các n c đang phát tri n không đ theo th i gian

nh s li u c a các n c công nghi p vì v y nh ng ki m ch ng và phân tích c a Khan và Senhadji th c hi n theo các nhóm không cân đ i K t qu c a ki m ch ng

s li u th hi n qua ba phát hi n ch y u sau:

(1) Kh ng đ nh m nh m s t n t i ng ng l m phát có ý ngh a trong ki m ch ng

th ng kê, khi l m phát cao h n Ng ng s tác đ ng x u đ n t ng tr ng, ng c l i khi l m phát th p h n Ng ng s không tác đ ng đ n t ng tr ng L m phát th p là

17

m t y u t quan tr ng đ m b o t ng tr ng b n v ng;

(2) Ng ng l m phát đ i v i các n c công nghi p t 1% - 3%, đ i v i các n c đang phát tri n m c 11%-12%;

(3) Ki m ch ng v m i quan h gi a l m phát và t ng tr ng không cho bi t

M t khác, Sarel (1996) nghiên c u th c nghi m và c ng k t lu n r ng l m phát nh

h ng đ n t ng tr ng ch khi nó vi ph m m t “ng ng” c th nào đó c a t l l m phát Ông k t lu n r ng ng ng l m phát kho ng 8% cho m t m u bao g m nhi u

qu c gia khác nhau trong đó có n Khi ng ng c tính cho t ng th , nó có th không đ c chính xác phù h p v i qu c gia c th n u qu c gia đó b cô l p Do đó,

c n ph i có thêm m t đánh giá th c nghi m khi nghiên c u tìm ki m m c mà t i đó

l m phát th c s b t đ u làm xói mòn t ng tr ng kinh t trong n n kinh t nh t

đ nh

Ngoài ra, Fountas (2010) s d ng mô hình GARCH-IN-M (GARCH-M models), d

li u 1972 đ n 2002 t i các n c công nghi p, trong đó có n c Anh, k t qu ch ra

r ng l m phát không nguy h i cho s t ng tr ng kinh t các n c công nghi p Hwang và Wu (2011) b ng vi c s d ng ph ng trình tính toán t ng tr ng nh là

c s c a mô hình, h nghiên c u ng ng nh h ng tích c c c a l m phát đ i v i

t ng tr ng kinh t Trung Qu c.H nh n th y r ng ng ng l m phát có tác đ ng

18 đáng k và m nh m Trên m c ng ng 2,5%, gia t ng m i m t đi m ph n tr m trong t l l m phát s c n tr t ng tr ng kinh t 0,61%, d i ng ng này, gia t ng

m i m t đi m trong t l l m phát s kích thích t ng tr ng kinh t 0,53%

Leshero (2012) s d ng ph ng pháp h i quy đ c phát tri n b i Khan và Senhadji (2001) ch ra r ng ng ng l m phát là 4% cho các n c Nam Phi T i m c l m phát

d i ng ng này, có m i quan h tích c c gi a l m phát và t ng tr ng kinh t và

m i quan h này là không đáng k Nh ng t i m c l m phát trên ng ng này, m i quan h này là tiêu c c và đáng k

H c thuy t kinh t v mô đư kh ng đ nh, n u s n l ng th c t v t s n l ng ti m

n ng s làm l m phát gia t ng Th c t 2005-2006, l m phát th gi i gia t ng, ngoài nguyên nhân giá d u còn do n n kinh t nhi u n c phát tri n quá nóng

M c dù nhi u quan đi m ch a th ng nh t nh ng các nhà kinh t đ u th a nh n s thành công v s t ng tr ng nhanh nh t trong giai đo n dài là vi c t o ra môi tr ng kinh t - tài chính n đ nh, thu n l i trong đó duy trì m c l m phát 8% so v i m c trung bình 18% các n c đang phát tri n trong nh ng n m qua Th c t cho th y trong m y th p k qua, n c nào có t l l m phát cao h n m c đ t ng tr ng thì

n n kinh t không đ c phát tri n, đi n hình là Philippin Ng c l i nh ng n c nh Hàn Qu c, Thái Lan, Singapore, Malaysia luôn ki m soát đ c l m phát và gi t c

đ t ng tr ng cao h n t c đ l m phát nên đư phát tri n nhanh chóng V i các n c đang phát tri n, do m c tiêu t ng tr ng kinh t là hàng đ u nên đôi khi h không duy trì m c tiêu l m phát m c th p nh t

Có r t nhi u nghiên c u khác v s tác đ ng qua l i gi a t ng tr ng và l m phát v i các ph ng pháp ki m đ nh khác nhau đư đ c công b trên các ph ng ti n c ng

nh các t p chí đư đ c x p h ng Nghiên c u c a Prasanna V Salian (2009) đư s

d ng đ ng th i ki m đ nh nghi m đ n v (Unit root test) đ c đ xu t b i Dickey Fuuler (DF) và Augmented Dickey Fuller (ADF) (1979) mô hình h i quy đ ng liên

19

k t (Co-integration), mô hình sai s hi u ch nh (ECM - Error Correction Model) (2001), và ph ng pháp phân tích ph ng sai (Variance Decomposition) d a trên mô hình VAR(Vector Autoregressive Model) đ xem xét m i quan h gi a t ng tr ng

và l m phát n giai đo n t 1976 đ n 2007 cho th y t n t i m t m i quan h ngh ch bi n và nh h ng c a t ng tr ng kinh t đ n l m phát l n h n chi u ng c

l i Nh ng k t qu nghiên c u này có ý ngh a r t quan tr ng đ i v i vi c ho ch đ nh chính sách

M c tiêu c a bài nghiên c u này là xem xét m i quan h gi a l m phát và t ng

tr ng Vi t Nam s d ng d li u theo quý giai đo n Q1 1997 - Q4 2013 Bài nghiên c u s ki m tra các m i quan h gi a t ng tr ng và l m phát nh h ng

c a l m phát đ n t ng tr ng có nhi u h n nh h ng c a t ng tr ng đ n l m phát hay không T k t qu nghiên c u đ xu t các gi i pháp thích h p nh m n đ nh l m phát, thúc đ y t ng tr ng kinh t

B ngă2.2:ăTómăt tăT ngăquanăcácănghiênăc uătr căđơy

Stanley Fischer 1993

Ph ng pháp h i quy theo nhóm và

h i quy h n h p

L m phát có m i t ng quan r t

ch t ch v i t ng tr ng; L m phát làm suy gi m t ng tr ng

Paul, Kearney

và Chowdhury 1997

Ph ng pháp Granger

40% các n c không có m i quan

h nhân qu ; 20% các n c có m i quan h hai chi u ; 40% các n c còn l i theo m t h ng duy nh t Atish Ghosh và

Steven Phillips 1998

Ph ng pháp h i quy đa bi n

Gi a l m phát và t ng tr ng có quan h t l ngh ch

20

Nell 2000 Mô hình VAR

L m phát m t con s thì có l i cho

t ng tr ng kinh t ,l m phát hai con s không có l i

ch nh (ECM)

Tính nh y c m c a l m phát đ n s thay đ i c a m c đ t ng tr ng thì l n h n s nh y c m c a t ng

tr ng đ n s thay đ i c a l m phát

Kirmanoglu 2001 Mô hình VAR T l l m phát cao Th Nh K

gây ra t ng tr ng kinh t th p h n

Phân tích ph ng sai d a trên mô hình VAR; ki m đ nh nghi m đ n v ADF

L m phát không nh h ng đ n

s n l ng kinh t trong dài h n, tuy nhiên trong ng n h n s nh h ng

c a l m phát đ n s n l ng l i là ngh ch bi n

Singh 2010 mô hình Linear

Spline Regression Ng ng l m phát cho n là 6%

l m phát s kích thích t ng tr ng kinh t 0,53%

tr ng kinh t và m i quan h này

GDP gây ra l m phát, l m phát không là nguyên nhân c a GDP

Robert J Barro 2013 Ph ng pháp h i

quy

L m phát cao trong dài h n làm

gi m t ng tr ng và đ u t

22

Sau khi xem xét nhi u quan đi m lý thuy t c a các tr ng phái khác nhau,

tùy m i tr ng phái có m t quan đi m riêng, mô hình riêng đ ch ng minh m i quan h gi a l m phát và t ng tr ng nh ng quan đi m chung c a các tr ng phái

có th nh n th y là m i quan h gi a l m phát và t ng tr ng không ph i là m i quan h m t chi u mà là s tác đ ng qua l i Trong ng n h n, khi l m phát còn

m c th p, l m phát và t ng tr ng th ng có m i quan h cùng chi u Ngh a là n u mu n t ng tr ng đ t t c đ cao h n thì ph i ch p nh n t ng l m phát Tuy nhiên m i quan h này không ph i t n t i mưi mưi mà đ n lúc nào đó, n u l m phát ti p t c t ng cao s nh h ng làm gi m t ng tr ng

Trong dài h n, khi t ng tr ng đư đ t đ n m c t i u thì l m phát không tác đ ng

đ n t ng tr ng n a mà lúc này, l m phát là h u qu c a vi c cung ti n quá m c vào n n kinh t

D a trên các k t qu nghiên c u trên, trong nghiên c u c a mình, tôi s

d ng ki m đ nh nghi m đ n v (Unit root test), ki m đ nh tính đ ng liên k t trong mô hình - ki m đ nh Johansen, ki m đ nh quan h nhân qu Granger phân tích mô hình ECM và VECM đ xem xét m i quan h gi a t ng tr ng và l m phát Vi t Nam trong th i k 1997-2013 M t b ng ch ng th c nghi m thu đ c

t vi c ch y mô hình đ ng liên k t, mô hình ECM và VECM s cho chúng ta cái nhìn rõ h n v m i quan h này

23

3.1ăMôăhìnhăhi uăch nhăsaiăs

Bài nghiên c u t p trung phân tích m i quan h gi a l m phát và t ng tr ng kinh

t c a Vi t Nam trong su t giai đo n t Q1 1997 đ n Q4 2013 Mô hình đ nh l ng

s d ng trong bài nghiên c u này nh sau:

3.1.1ăKi măđ nhăđ ngăliênăk t

Engle-Granger (1987) th c hi n đ ng liên k t hai b c đ c s d ng đ ki m tra

s hi n di n đ ng liên k t gi a 2 bi n

Mô hình tuy n tính s d ng là:

L y ph n d : t = LnGDPt - 1 - 2 LnCPIt (3b)

N u t ~ I(0), thì LnGDPt và LnCPIt có quan h đ ng liên k t

3.1.2.ăăMôăhìnhăhi uăch nhăsaiăs ă(ECM)ăă

N u ta h i quy hai bi n không d ng thì k t qu có th b h i quy t ng quan gi

N u c LnGDPt và LnCPIt đ u d ng sai phân b c 1, I(1) khi ta h i quy ph ng trình (3a) thì 1 2 s là nh ng c l ng không chính xác

M t cách đ gi i quy t v n đ này là l y sai phân b c 1 đ đ m b o r ng các bi n trong mô hình là chu i d ng Do đó, ta có th có ẤLnGDPt~ I(0) và

ẤLnCPIt~ I(0), và mô hình h i quy s là:

LnGDPt= 1+ 2LnCPIt+ t (3a)

24 ẤLnGDPt= 1+ 2ẤLnCPIt+ Ấut (3c)

Trong tr ng h p này, k t qu c a 1 và 2 có đ c t mô hình h i quy là chính xác

và v n đ h i quy t ng quan gi đư đ c gi i quy t Tuy nhiên, m i quan h t công th c (3b) ch là m i quan h trong ng n h n gi a 2 bi n Do đó, ECM tr nên r t h u ích trong vi c tìm ki m m i quan h dài h n h n

N u LnGDPt và LnCPIt có quan h đ ng liên k t, t ~ I(0) Ta có m i quan h

gi a LnGDPt và LnCPIt nh sau:

ẤLnGDPt= 0+ 1ẤLnCPIt - t-1+ t( 3d)

ẤLnGDPt = 0 + ẤLnCPIt - ( LnGDPt-1 - 1 - 2 LnCPIt-1 ) + t (3e)

H s trong công th c (3e) chính là h s hi u ch nh sai s và c ng chính là

h s đi u ch nh H s s cho ta bi t m i giai đo n, bao nhiêu ph n tr m c a sai s đư đ c đi u ch nh v m c cân b ng dài h n Theo Asteriou và Hall (2007), đi u này có th đ c di n gi i nh sau:

1 N u = 1, thì 100% c a s đi u ch nh đư di n ra trong kho ng th i gian nghiên c u, nói cách khác, s đi u ch nh đư di n ra m t cách nhanh chóng và đ y

đ

2.N u = 0,5 thì 50% c a s đi u ch nh đư di n ra trong m i kho ng th i gian

3 N u = 0, ngh a là không có s đi u ch nh

3.1.3ăKi măđ nhăđ ngăliênăk tăvƠăECMă

Engle và Granger (1987) đư đ a ra 4 b c đ ti n hành ki m đ nh (đ c g i là cách ti p c n EG):

B c 1: Ki m đ nh tính d ng c a bi n

25

B c 2: c l ng m i quan h dài h n (kh n ng đ ng liên k t)

B c 3: Ki m đ nh tính d ng cho ph n d

B c 4: c l ng mô hình hi u ch nh sai s

3.1.4ăăECMăvƠăs ătácăđ ngătrongădƠiăh năă

M i quan h nhân qu đ ng t bi n l m phát (LnCPI) đ n t ng tr ng (LnGDP) có

th đ c minh h a nh sau:( ph ng trình 3f)

Trong đó: ECMt-1chính là ph n m t cân b ng

Mô hình VECM ( mô hình véc t hi u ch nh sai s ) đ c s d ng nhi u trong các

nghiên c u qu c t và đ c nhìn nh n là m t ph ng pháp thích h p đ l ng hóa tác đ ng trong ng n h n và dài h n Mô hình nh m phân tích nh h ng c a

xu h ng thay đ i ng n h n lên cân b ng trong dài h n Mô hình VECM là m t

d ng c a mô hình Var t ng quát, đ c s d ng trong tr ng h p chu i d li u là không d ng và ch a đ ng m i quan h đ ng k t h p

Nh v y quy trình ki m đ nh đ c th c hi n nh sau:

Hi u ch nh sai s ECM_th hi n xu h ng thay đ i

ng n h n lên cân b ng dài h n

Xác đ nh m i quan h nhân qu Granger

Phân rư ph ng sai & Hàm ph n ng đ y

Ng ng

V i t l l m phát t i th i đi m t (CPIt) và t ng tr ng t i th i đi m t (GDPt) đ c tính theo công th c: CPIt = ln(CPIt) – ln(CPIt-1) và GDPt = ln(GDPt) – ln(GDPt-1) ( đây ln X là logarit c s t nhiên c a bi n X)