Tínhăc păthi tăc aăđ ătƠi... II .ăT NGăQUANăV ăTÌNH HÌNH NGHIểNăC U A .ăTìnhăhìnhănghiênăc uăn căngoƠi Kazi Mohammed Kamal Uddin, G... CH NGă1:ăT NGăQUANăCÁCăNHỂNăT ăTÁCă NGă NăT ăGIÁ
Trang 1NG I H C KINH T TP.HCM
-
Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng
Trang 2Tác gi cam đoan n i dung Lu n v n th c s kinh t “Phân tích các nhân t
nh h ng đ n t giá t i Vi t Nam” là công trình nghiên c u c a tác gi S li u và thông tin trong đ tài là trung th c và đ c s d ng t các ngu n đáng tin c y
Tác gi
Trang 3δ I CAε OAN
ε C δ C
I GI I THI U 1
A t v n đ 1
B Tính c p thi t c a đ tƠi 1
II T NG QUAN V TÌNH HÌNH NGHIểN C U 2
A Tình hình nghiên c u n c ngoƠi 2
B Tình hình nghiên c u trong n c 3
III I T NG, PH ε VI NGHIểN C U: 4
IV ε C TIểU, N I DUNG VÀ PH NG PHÁP NGHIểN C U 5
A ε c tiêu c a đ tƠi 5
B Cơu h i nghiên c u: 5
C Nhi m v nghiên c u 5
D Ph ng pháp lu n vƠ ph ng pháp nghiên c u 5
V N I DUNG C A NGHIểN C U: 6
1.1 T ng quan v t giá 7
1.1.1 Khái ni m t giá 7
1.1.2 Các hình th c y t giá 7
1.1.3 Phân lo i t giá 9
1.1.4 Các lý thuy t c b n ti p c n gi i thích s hình thành và bi n đ ng t giá 10
1.2 Các nhân t nh h ng đ n t giá 15
1.2.1 L m phát 15
1.2.2 T c đ t ng tr ng kinh t 15
1.2.3 Cán cân th ng m i và d ch v 16
Trang 41.3.2 M t s nghiên c u trong n c 19
1.4 εô hình nghiên c u các nhơn t nh h ng đ n t giá c a Vi t Nam 22
1.5 BƠi h c kinh nghi m trong vi c n đ nh t giá c a m t s n c đang phát tri n 23
1.5.1 Kinh nghi m c a Trung Qu c 23
1.5.2 Kinh nghi m c a Malaysia 24
1.5.3 Kinh nghi m c a Singapore 24
1.5.4 Kinh nghi m Thái Lan 25
1.5.5 Bài h c kinh nghi m 26
β.1 Di n bi n t giá Vi t Nam giai đo n β00β-2013 28
β.β Di n bi n các nhơn t tác đ ng đ n t giá Vi t Nam giai đo n β00β-2013 34
2.2.1 L m phát 35
2.2.2 T c đ t ng tr ng kinh t 36
2.2.3 Xu t kh u 37
2.2.4 Nh p kh u 41
γ.1 Ph ng pháp nghiên c u 45
3.1.1 Quy trình nghiên c u 45
3.1.2 Mô hình và gi thi t nghiên c u 45
3.1.3 Ph ng pháp phân tích s li u 46
γ.β K t qu h i quy mô hình nghiên c u 50
3.2.1 Th ng kê mô t s li u 50
3.2.2 Ki m đ nh tính d ng 52
3.2.3 Ki m đ nh đ tr c a mô hình 53
3.2.4 Ki m đ nh đ ng liên k t 54
3.2.5 Xác đ nh m i quan h trong dài h n 55
Trang 53.2.8 Nh ng h n ch c a nghiên c u và h ng tri n khai ti p theo 61
4.1 nh h ng n đ nh chính sách t giá Vi t Nam t i n m β0β0 63
4.β ε t s gi i pháp n đ nh t giá t i Vi t Nam 64
4.2.1 Nâng cao n ng l c c nh tranh hàng xu t kh u c a Vi t Nam 64
4.2.2 Ki m soát l m phát n đ nh 68
4.2.3 T ng c ng hi u qu qu n lý d tr ngo i h i 69
PH δ C
Trang 6CPI: Ch s giá tiêu dùng
Trang 7B ng γ.1: Bi n vƠ kỦ hi u s d ng trong mô hình ki m đ nh tác đ ng c a ch s giá
tiêu dùng, thu nh p, xu t kh u, nh p kh u, lƣi su t đ n t giá 46
B ng γ.β: Th ng kê mô t s li u 50
B ng γ.γ: T ng quan các bi n trong mô hình 52
B ng γ.4: K t qu ki m đ nh nghi m đ n v 52
B ng γ.5: K t qu ki m đ nh đ tr t i u 54
B ng γ.6: K t qu ki m đ nh đ ng liên k t Johansen 54
B ng γ.7: K t qu ki m đ nh m i quan h trong dƠi h n c a mô hình VECε 55
B ng γ.8: K t qu ki m đ nh m i quan h trong ng n h n c a mô hình ECε 57
Trang 8Hình 1.1.: εô hình nghiên c u các nhơn t nh h ng đ n t giá c a Vi t Nam 23Hình β.1: Bi u đ t giá chính th c USD/VND giai đo n β00β - 2013 28Hình β.β: Di n bi n t giá chính th c vƠ t giá th tr ng giai đo n β00β - 2013 31Hình β.γ: T l l m phát giai đo n β00β – β01γ ( n v : %) 35Hình β.4: Di n bi n t c đ t ng tr ng kinh t giai đo n β00β - β01γ ( n v : %) 36Hình β.5: Di n bi n kim ng ch xu t kh u giai đo n β00β - β01γ ( n v : T USD)38Hình β.6: Di n bi n kim ng ch nh p kh u giai đo n β00β - β01γ ( n v : T USD)41Hình β.7: So sánh kim ng ch xu t nh p kh u giai đo n β00β - β01γ (t USD) 43Hình γ.1: Quy trình nghiên c u 45
Trang 9PH NăM ă U
I ăGI IăTHI U
A tăv năđ
Kinh t Vi t Nam β0 n m sau m c a đƣ đ t đ c nhi u thƠnh t u to l n, t
n n kinh t bao c p, trì tr b bao vơy c m v n, đ i s ng nhơn dơn h t s c khó kh n,
đ n hôm nay, sau β0 n m đ i m i, d i s lƣnh đ o c a ng, n n kinh t n c ta đƣ
có nh ng b c ti n v ng vƠng, t o đƠ cho th k phát tri n m i c a đ t n c T n m
1996 đ n n m β000 đ t n c đƣ đ t đ c nh p đ t ng tr ng cao T c đ t ng tr ng GDP bình quơn c a 10 n m (1990-2000) đ t 7,5%; n m β000 so v i n m 1990, GDP
t ng h n β l n Trong 5 n m (β001-β005) c a nhi m k i h i IX, GDP bình quơn
t ng g n 7,5%; c c u kinh t có s chuy n d ch đáng k , ngu n l c phát tri n trong các thƠnh ph n kinh t đƣ đ c huy đ ng khá h n; nhi u l i th so sánh trong t ng ngƠnh, t ng vùng đƣ đ c phát huy N ng l c c nh tranh c a n n kinh t đ c c i thi n Vi t Nam đƣ tham gia h p tác, liên k t kinh t qu c t trên các c p đ vƠ trong các l nh v c kinh t then ch t (nh th ng m i d ch v , lao đ ng, đ u t , khoa h c vƠ công ngh .) c bi t lƠ, n c ta đƣ tham gia Hi p h i các qu c gia ông Nam Á (ASEAN), WTO, đƣ không ng ng m r ng các quan h kinh t song ph ng vƠ ti n
t i tham gia liên k t kinh t toƠn c u n n m β005, n c ta đƣ có quan h th ng
m i v i ββ1 n c vƠ vùng lƣnh th , kỦ 90 hi p đ nh th ng m i song ph ng, trong
đó, n i b t lƠ Hi p đ nh Th ng m i v i ε , t o đi u ki n m r ng giao l u hƠng hoá
v i n c ngoƠi vƠ s n sƠng ra nh p t ch c th ng m i qu c t
Trong giai đo n n n kinh t th tr ng t ng b c toƠn c u hóa, vi c m r ng
m i quan h giao th ng v i các qu c gia khác lƠ vi c c n thi t Các v n đ v thanh toán, so sánh, đ nh giá, đánh giá v m t giá tr vƠ hi u qu kinh t ngƠy cƠng tr nên
ph c t p vƠ c n ph i có m t đ i l ng đ quy đ i Vì th t giá h i đoái tr thƠnh m t
ph n không th thi u trong các m i quan h gi a các qu c gia
B Tínhăc păthi tăc aăđ ătƠi
Trang 10Vi c nghiên c u v t giá h i đoái lƠ vi c lƠm không th thi u trong giai đo n
hi n nay Trong th i gian v a qua, sau h n m t n m t giá h i đoái có v yên ng đƣ
có nhi u bi n đ ng gơy nh h ng không ít đ n các doanh nghi p, các t ch c c ng
nh toƠn n n kinh t Theo ông Nguy n Quang Huy - V tr ng V Qu n lỦ Ngo i
h i (NHNN) cho r ng: i u hƠnh t giá luôn lƠ bƠi toán khó, đ c bi t lƠ trong m t n n kinh t có đ m l n vƠ h i nh p sơu nh Vi t Nam Khi đ nh đ a ra b t c chính sách nƠo v t giá, ph i cơn nh c nhi u y u t , trong đó có 5 y u t ch ch t: th nh t, đ nh
h ng đi u hƠnh c a Chính ph ; th hai, đ nh h ng đi u hƠnh chính sách ti n t ; th
ba, các y u t v mô nh di n bi n l m phát, xu t nh p kh u, n n c ngoƠi, đ u t
n c ngoƠi, cán cơn thanh toán qu c t ; th t , di n bi n th tr ng qu c t , th
tr ng ti n t , ngo i h i trong n c, đ c bi t lƠ di n bi n cung c u ngo i t ; vƠ đ a ra
k v ng, đ c bi t k v ng l m phát Xu t phát t các v n đ lý lu n và di n bi n th c
ti n đó tác gi đƣ ti n hành l a ch n đ tƠi ”Phân tích các nhân t nh h ng đ n t
giá t i Vi t Nam” làm lu n v n t t nghi p c a mình
II ăT NGăQUANăV ăTÌNH HÌNH NGHIểNăC U
A ăTìnhăhìnhănghiênăc uăn căngoƠi
Kazi Mohammed Kamal Uddin, G M Azmal Ali Quaosar, Dulal Chandra Nandi (2013), Các nhân t tác đ ng đ n s bi n đ ng c a t giá c a Bangladesh -
th i kì h i nh p
Nghiên c u đánh giá các y u t quy t đ nh t giá gi a đ ng đô la ε và
vƠ dƠi h n Nghiên c u cho th y t giá th c t vƠ các bi n kinh t v mô có m i quan
h v i nhau Nó cho th y r ng l ng ti n giao d ch vƠ s gia t ng gánh n ng tr n lƠm gi m giá tr th c t c a đ ng ti n, trong khi t ng d tr ngo i h i lƠm t ng giá tr
th c t c a đ ng ti n H n n a, s b t n chính tr có tác đ ng tiêu c c đ n giá tr c a
đ ng n i t
Tom Bernhardsen, Oistein Roisland (2000), Các nhân t tác đ ng đ n t giá
đ ng Krone
Trang 11Nghiên c u nƠy xem xét vi c t giá c a đ ng krone vƠ đ ng εark c b nh
h ng b i các y u t nh giá d u vƠ bi n đ ng th tr ng tƠi chính qu c t Nghiên
c u đ c th c hi n trong giai đo n 199γ – 2000 Trong dƠi h n, t giá Krone ch u s
ph thu c vƠo giá d u vƠ s khác bi t v giá gi a Na Uy vƠ các n c khác Trong
ng n h n, t giá Krone c ng b nh h ng b i b t n tƠi chính liên qu c gia vƠ s khác
bi t gi a lƣi su t v i các n c khác
ShabanaParveen Hazara, Abdul Qayyum Khan, Muammad Ismail (2012),
Phân tích các nhân t nh h ng đ n s bi n đ ng c a t giá Pakistan
Nghiên c u đ c ti n trong giai đo n 1975 – 2010 Các bi n s chính đ c s
d ng đ ki m tra tác đ ng lƠ l m phát, t c đ t ng tr ng, nh p kh u vƠ xu t kh u vƠ
bi n đ ng t giá Nghiên c u cho th y r ng l m phát lƠ y u t chính nh h ng đ n t giá Pakistan K t qu còn cho th y r ng bi n quan tr ng th hai tác đ ng đ n t giá
lƠ t c đ t ng tr ng kinh t , trong khi đ n đ t hƠng xu t kh u vƠ nh p kh u đ ng
h ng th ba vƠ th t
Magdalena K kol, Katarzyna Twarowska (2014), Các y u t quy t đ nh s thay đ i c a t giá đ ng Zloty Ba Lan và đ ng EURO
S li u nghiên c u đ c l y t n m β000-β01γ vƠ ph ng pháp h i quy OδS
đƣ đ c s d ng K t qu nghiên c u cho th y s d tƠi kho n tƠi chính vƠ t l l m phát lƠ nh ng y u t quan tr ng nh t quy t đ nh m c đ t giá EUR / PδN δƣi su t
th tr ng lƠ y u t quan tr ng th ba xác đ nh m c t giá Zloty vƠ đ ng Euro Các
bi n quan tr ng th t mang l i s thay đ i trong t giá Zloty lƠ thơm h t ngơn sách, trong khi t ng tr ng kinh t vƠ tƠi kho n vƣng lai lƠ ít quan tr ng h n D a trên
nh ng b ng ch ng rõ rƠng lƠ Ba δan chính sách tƠi khóa vƠ ti n t đóng m t vai trò quan tr ng trong vi c nh h ng đ n s thay đ i t giá Zloty
B Tìnhăhìnhănghiênăc uătrongăn c
Ph m Th Hoàng Anh, L ng Th Thu Hà (2012), Cán cân th ng m i Vi t
Nam – Trung Qu c trong b i c nh qu c t hoá Nhân Dân t
đánh giá tác đ ng c a t giá t i cán cơn th ng m i Vi t Nam - Trung Qu c
v m t đ nh l ng, nhóm tác gi s d ng mô hình h i quy đ n trong đó bi n ph thu c bao g m: Kim ng ch xu t kh u Vi t Nam sang Trung Qu c (EX), kim ng ch nh p
Trang 12kh u t Trung Qu c (Iε), vƠ cán cơn th ng m i song ph ng gi a hai qu c gia
ε i quan h gi a t giá vƠ giá tr xu t kh u thay đ i trong ng n h n, dƠi h n vƠ s v n
đ ng c a chúng tuơn theo qui lu t c a hi u ng tuy n J Trong ng n h n lƠ m i quan
h ng c chi u, trong dƠi h n m i quan h đ c ch ra đơy lƠ thu n chi u V tác
đ ng c a t giá t i giá tr nh p kh u c a Vi t Nam t Trung Qu c: Trong ng n h n,
m i quan h đ c ch ra đơy lƠ thu n chi u, trong dƠi h n, m i quan h ng c chi u
V tác đ ng c a t giá t i cán cơn th ng m i c a Vi t Nam trong ng n h n, khi t giá
vƠ m c thơm h t c a cán cơn th ng m i có m i quan h cùng chi u, trong dƠi h n,
m i quan h nƠy l i lƠ ng c chi u
H Th Thi u Dao, Ph m Th Tuy t Trinh (2010), M i quan h gi a t giá và
cán cân thanh toán
Nhóm tác gi xem xét m i quan h qua l i gi a t giá vƠ BOP c a Vi t Nam, giai đo n t n m 1999 -2009 K t qu nghiên c u cho th y t l xu t kh u trên nh p
kh u và t giá th c có m i quan h cùng chi u i u nƠy cho th y tình tr ng thơm h t
l n c a CCTε Vi t Nam hi n nay có m t ph n nguyên nhơn t vi c đ nh giá cao VND so v i các đ ng ti n khác Trong các gi i pháp ki m soát tình tr ng nh p siêu,
đi u ch nh gi m giá VND lƠ m t gi i pháp đáng cơn nh c
Ph m H ng Phúc (2009), T giá th c và cán cân th ng m i Vi t Nam
Nghiên c u ti n hƠnh đánh giá nh ng tác đ ng c a t giá đ i v i xu t nh p
kh u D li u t giá USD/VND vƠ tr giá xu t nh p kh u đ c l y theo quỦ t quỦ 1
n m 1999 đ n quỦ 4 n m β008 K t qu h i quy cho th y t giá th c đa ph ng vƠ t
l xu t kh u trên nh p kh u có m i quan h đ ng bi n
III ă IăT NG,ăPH MăVIăNGHIểNăC U:
A iăt ngănghiênăc u
i t ng nghiên c u c a lu n v n lƠ t giá c a Vi t Nam vƠ các nhơn t nh
h ng đ n t giá bao g m: δ m phát, T c đ t ng tr ng, giá tr xu t kh u, giá tr
nh p kh u
B Ph măviănghiênăc uă
Trang 13Trong ph m vi c a m t lu n v n th c s , nghiên c u t p trung xem xét di n bi n
t giá vƠ các nhơn t tác đ ng đ n t giá Vi t Nam
Th i gian nghiên c u: s li u ph c v cho nghiên c u đ c l y t ngƠy 01/01/β00β đ n ngƠy γ1/1β/β01γ
IV M CăTIểU,ăN IăDUNGăVẨăPH NGăPHÁPăNGHIểNăC U
A M cătiêuăc aăđ ătƠi
- ánh giá các nhơn t tác đ ng đ n t giá Vi t Nam giai đo n β00β - 2013
C Nhi măv ănghiênăc u
(1) Nghiên c u c s lỦ lu n v các nhơn t tác đ ng t giá
(β) Tính toán vƠ phơn tích các nhơn t tác đ ng đ n t giá
(γ) ánh giá th c tr ng di n bi n t giá Vi t Nam giai đo n β00β - 2013
(4) δƠm rõ các tác đ ng c a các nhơn t vƠ xác đ nh m c đ tác đ ng c a t ng nhơn t t i s bi n đ ng t giá d a trên c s mô hình đ nh l ng
(1) tƠi s d ng các s li u công b trong kho ng 10 n m qua c a qu ti n t
th gi i (IεF), ngơn hƠng phát tri n chơu Á (ADB), Ngơn hƠng th gi i (WB), Economic Statistics, T ng c c th ng kê Vi t Nam (GSO), Ngơn hƠng NhƠ n c (SBV)
Trang 14(2) Các bài vi t đ ng trên báo ho c các t p chí khoa h c chuyên ngành và t p
c u
Ph ng pháp x lý s li u:
theo th i gian
trung bình, ph ng sai, hi p ph ng sai, h s t ng quan đ xem xét m i liên h
Sau đơy lƠ mô hình h i quy tuy n tính chính s đ c s d ng đ phân tích:
Y=ă ă+ă 1ă*ăINFă+ă 2*GRă+ă 3*ăEXă+ă 4*ăIM +ă
Ch ng 1: T ng quan v các nhơn t tác đ ng đ n t giá
Ch ng β: Th c tr ng bi n đ ng t giá Vi t Nam giai đo n β00β – 2013
Ch ng γ: Phơn tích đ nh l ng các nhơn t nh h ng đ n t giá Vi t Nam
Ch ng 4: ε t s gi i pháp n đ nh t giá t i Vi t Nam
Trang 15CH NGă1:ăT NGăQUANăCÁCăNHỂNăT ăTÁCă NGă NăT ăGIÁ
1.1 T ngăquanăv ăt ăgiá
1.1.1 Khái ni m t giá
H u h t các qu c gia trên th gi i đ u có đ ng ti n riêng Quan h gi a các
qu c gia nh : th ng m i, đ u t , tƠi chính qu c t đòi h i các qu c gia ph i thanh toán v i nhau d n đ n vi c mua bán các đ ng ti n các nhau Hai đ ng ti n đ c mua bán v i nhau theo m t t l nh t đ nh g i lƠ t giá Có r t nhi u khái ni m v t giá
Theo t đi n kinh t h c Routledge c a Donald Rutherford, t giá lƠ giá c a
đ ng kia đóng vai trò y t giá Trong đó, đ ng ti n y t giá lƠ đ ng ti n có s đ n v c
đ nh vƠ b ng 1 đ n v ng ti n đ nh giá lƠ đ ng ti n có s đ n v thay đ i, ph thu c vƠo quan h cung c u trên th tr ng Trong ph m vi lu n v n, t giá đ c tính b ng
s đ n v n i t trên m t đ n v ngo i t ng ti n y t giá lƠ đ ng USD vƠ đ ng ti n
đ nh giá lƠ đ ng VND Khi t giá gi m, đ ng n i t lên giá, ngo i t gi m giá vƠ
ng c l i, t giá t ng đ ng ngh a v i đ ng n i t gi m giá vƠ đ ng ngo i t t ng giá
1.1.2 Các hình th c y t giá
ngătrênăgócăđ ăth ătr ngăti năt ăqu căgia thì có hai ph ng pháp y t giá:
y t giá tr c ti p vƠ y t giá gián ti p
a Ph ngăphápătr căti p: lƠ ph ng pháp bi u th m t đ n v ngo i t b ng
bao nhiêu đ n v ti n t trong n c
Trang 16i v i ph ng pháp tr c ti p thì ngo i t lƠ đ ng ti n y t giá, ti n trong n c
lƠ đ ng ti n đ nh giá
a s các qu c gia trên th gi i áp d ng ph ng pháp tr c ti p
Víăd : T i HƠ N i niêm y t USD/VND = 21.310/50
Có ngh a lƠ: T i HƠ N i ngơn hƠng mua 1 USD tr 15.840 VND và bán 1USD thu 15.845 VND
b.ăPh ngăphápăgiánăti p: lƠ ph ng pháp bi u th m t đ n v ti n t trong
n c b ng bao nhiêu đ n v ti n ngo i t
i v i ph ng pháp gián ti p thì ti n trong n c lƠ đ ng ti n y t giá, còn ngo i t lƠ đ ng ti n đ nh giá Anh, Hoa Kì vƠ m t s n c liên hi p Anh th ng s
d ng ph ng pháp nƠy
Víăd : T i δondon niêm y t GBP/USD = 1,8γ5/15
Có ngh a lƠ: T i δondon ngơn hƠng mua 1 GBP tr 1,8γ5 USD và bán 1 GBP thu 1,815 USD
dùng cách y t giá gián ti p đ th hi n giá c ngo i h i n c h , các qu c gia còn l i thì dùng cách y t giá tr c ti p đ th hi n giá c ngo i h i
Víăd ă: T i HƠ N i, TGH đ c công b nh sau:
USD/VND = 21.310 /21.350
V i cách y t giá tr c ti p nƠy trên th tr ng HƠ N i, giá m t ngo i t USD đƣ
th hi n tr c ti p ra bên ngoƠi
T giá 1USD = β1.310VND lƠ t giá ngơn hƠng mua USD vƠo T giá 1 USD =
N uăđ ngă ăgócăđ ăth ătr ngăti năt ăqu căt thì trên th gi i ch có 5 đ ng
ti n USD, AUD, GBP, EUR, SDR lƠ dùng cách y t giá tr c ti p, ti n t còn l i dùng cách y t giá gián ti p
Víăd :ăUSD/VND; USD/JPY; EUR/CHF; GBP/VND
bên ngoƠi, còn các ti n t khác nh VND, CHF, JPY ch a th hi n tr c ti p ra bên ngoài, m i th hi n gián ti p
Trang 17- T giá mua vƠo: δƠ t giá mƠ t i đó ngơn hƠng y t giá s n sƠng mua vƠo đ ng
ti n y t giá
- T giá bán ra: δƠ t giá mƠ t i đó ngơn hƠng y t giá s n sƠng bán ra đ ng ti n
y t giá
- T giá giao ngay/T giá c s : δƠ t giá đ c hình thƠnh trên c s cung c u
tr c ti p trên th tr ng ngo i h i (Forex) vƠ luôn có s n, đ c tho thu n trong ngƠy
- T giá phái sinh: δƠ các t giá đ c áp d ng trong các h p đ ng k h n, hoán
đ i, t ng lai, quy n ch n T giá phái sinh không đ c hình thƠnh theo quan h cung
c u tr c ti p trên th tr ng ngo i h i mƠ hình thƠnh t các thông s có s n trên th
tr ng nh : t giá giao ngay, lƣi su t gi a hai đ ng ti n, phí th c hi n h p đ ng
- T giá m c a: T giá áp d ng cho h p đ ng đ u tiên giao d ch trong ngƠy
- T giá đóng c a: T giá áp d ng cho h p đ ng cu i cùng đ c giao d ch trong ngày
- T giá chéo: δƠ t giá gi a hai đ ng ti n đ c suy ra t đ ng ti n th ba
- T giá chuy n kho n: δƠ t giá áp d ng cho các giao d ch mua bán ngo i t lƠ các kho n ti n g i t i Ngơn hƠng
- T giá ti n m t: δƠ t giá áp d ng cho ngo i t ti n kim lo i, ti n gi y, séc du
l ch, th tín d ng
- T giá ngo i h i: δƠ t giá chuy n ngo i h i b ng đi n
- T giá th h i: δƠ t giá chuy n ngo i h i b ng th
Trang 18- T giá chính th c: δƠ t giá do NHTW tuyên b , nó ph n ánh chính th c v giá tr đ i ngo i c a đ ng n i t T giá chính th c đ c áp d ng đ tính thu nh p
kh u vƠ m t s ho t đ ng khác liên quan đ n t giá chính th c
- T giá ch đen: δƠ t giá đ c hình thƠnh bên ngoƠi h th ng ngơn hƠng, do quan h cung c u trên th tr ng ch đen quy t đ nh
- T giá c đ nh: δƠ t giá do NHTW công b c đ nh trong m t biên đ dao
đ ng h p, d i áp l c cung c u c a th tr ng, đ duy trì t giá c đ nh bu c NHTW
ph i th ng xuyên can thi p, do đó lƠm cho d tr ngo i h i qu c gia thay đ i
- T giá th n i hoƠn toƠn: δƠ t giá đ c hình thƠnh hoƠn toƠn theo quan h
cung c u trên th tr ng, NHTW không h can thi p
- T giá th n i có đi u ti t: δà t giá đ c th n i, nh ng NHTW ti n hƠnh can thi p đ t giá bi n đ ng theo h ng có l i cho n n kinh t
- Ch s t giá danh ngh a song ph ng NBER (Nominal Bilateral Exchange
ch a đ c p đ n t ng quan s c mua hƠng hoá vƠ d ch v gi a chúng
- Ch s t giá th c song ph ng RBER (Real Bilateral Exchange Rate): δƠ t giá danh ngh a đƣ đ c đi u ch nh b i t l l m phát gi a trong n c v i n c ngoƠi,
do đó, nó lƠ ch s ph n ánh t ng quan s c mua gi a n i t vƠ ngo i t
- Ch s t giá danh ngh a đa ph ng NEER (Nominal Effective Exchange Rate): NEER đ c tính trên c s bình quơn có tr ng s các t giá danh ngh a song
ph ng c a m t đ ng ti n so v i các đ ng ti n c a các đ i tác th ng m i
- T giá th c đa ph ng REER (Real Effective Exchange Rate): ch s nƠy đo
l ng s thay đ i giá tr th c đ ng ti n c a m t qu c gia so v i r ti n t c a các đ i tác th ng m i c a các qu c gia đó, đ c tính b ng bình quơn có tr ng s các t giá
th c song ph ng gi a đ ng ti n c a qu c gia đó vƠ đ ng ti n c a đ i tác T giá th c
đa ph ng t ng có ngh a lƠ đ ng n i t gi m giá th c t ng đ i so v i các đ ng ti n
c a đ i tác th ng m i, hƠng hóa n i đ a có kh n ng c nh tranh h n so v i hƠng hóa
n c ngoƠi vƠ ng c l i
1.1.4 Các lý thuy t c b n ti p c n gi i thích s hình thành và bi n đ ng t giá
Trang 191.1.4.1 Lý thuy t ngang giá s c mua (The Purchasing Power Parity Theory –
PPP)
T giá lƠ t l trao đ i gi a hai đ ng ti n trong giao d ch mua bán gi a các bên trong th tr ng ngo i h i mƠ ch a đ c p đ n t ng quan s c mua gi a chúng Ngang giá s c mua vƠ t giá đ u lƠ t l trao đ i gi a hai đ ng ti n nh ng t giá không đ c p
đ n s c mua mƠ đ n thu n ch lƠ t l trao đ i Tuy nhiên t giá vƠ ngang giá s c mua
có m i quan h kh ng khít ε i quan h nƠy th hi n b ng quy lu t PPP d i đơy:
Trong đó: er lƠ t giá th c, E lƠ t giá giao d ch trên th tr ng, P giá c a lƠ r
ngo i t
Có hai kh n ng x y ra v i t giá th c:
- N u er > 1 (t c E.P*>P), ngh a lƠ giá hƠng hoá trong n c r h n n c ngoƠi, khi n cho các hƠnh vi kinh doanh chênh l ch giá s vƠo cu c theo các b c:
B1: Dùng n i t mua hƠng hoá trong n c lƠm cho P t ng
Bγ: Chuy n đ i ngo i t ra n i t (bán ngo i t l y n i t ) lƠm cho E gi m Các b c trên lƠm cho er gi m xu ng vƠ các hƠnh vi kinh doanh chênh l ch giá
ch d ng l i khi er = 1 (t c lƠ E.P* = P)
i u nƠy có ngh a lƠ tr ng thái er > 1 ch lƠ t m th i
B4: Tính t su t kinh doanh trên m i đ ng n i t :
- N u er < 1 (t c E.P*<P), ngh a lƠ giá hƠng hoá trong n c đ t h n n c ngoƠi, khi n cho các hƠnh vi kinh doanh chênh l ch giá s vƠo cu c theo các b c:
B1: dùng n i t mua ngo i t lƠm cho E t ng
Bβ: dùng ngo i t mua hƠng hoá n c ngoƠi lƠm cho P* t ng
Bγ: Chuy n hƠng hoá v bán trong n c lƠm cho P gi m
Trang 20Các n c trên lƠm cho er t ng lên vƠ các hƠnh vi kinh doanh chênh l ch giá ch
d ng khi er = 1(t c E.P*=P) i u nƠy có ngh a er =1 ch lƠ t m th i
B4: Tính t su t l i nhu n kinh doanh trên m i đ ng n i t :
Nh v y theo quy lu t thì t giá th c t er luôn có xu h ng v n đ ng v giá tr
lƠ 1 đ n v Khi er =1 t c lƠ E.P* = P, ta có hai đ ng ti n lƠ ngang giá s c mua v i nhau i u nƠy có ngh a lƠ n u chuy n đ i 1 đ n v n i t sang ngo i t theo t giá E thì ta mua đ c m t s l ng hƠng hoá n c ngoƠi lƠ t ng đ ng v i trong n c
Ng c l i n u chuy n đ i m t đ n v ngo i t sang n i t theo t giá E ta mua đ c
m t s l ng hƠng hoá trong n c t ng đ ng v i n c ngoƠi
Theo quy lu t (t c er = 1) thì m i quan h gi a t giá vƠ ngang giá s c mua
đ c th hi n nh sau:
T đó suy ra E = Ep
Nh v y, theo quy lu t thì t giá giao d ch trên th tr ng E ph i ph n ánh
hai đ ng ti n lƠ c s hình thành t giá giao d ch trên th tr ng ngo i h i
cho nhau D i góc đ qu n lý kinh t v mô n n kinh t , t giá và lãi su t là hai công
đoán vƠ xác đ nh t giá trong t ng lai, t đó có th ho ch đ nh chi n l c phòng
v i j, ri và rj l n l t là lãi su t c a đ ng ti n i và j thì m i quan h c a các y u t này
th hi n qua công th c:
Trang 21Trong th c t , tr ng thái cân b ng lãi su t c a t giá ch t n t i trong m t s
đi u ki n nh t đ nh ó lƠ không t n t i chi phí giao d ch, không t n t i hàng rào chu chuy n v n (thu , Quota ), kinh doanh ti n t qu c t không ch u r i ro qu c gia, các
ch ng khoán có ch t l ng nh nhau, th tr ng ti n t c nh tranh hoàn h o V i
nh ng gi thi t này, các ch ng khoán ghi b ng n i t và ghi b ng ngo i t có th thay
Ho t đ ng đ u t (hay đi vay) trên th tr ng ti n t có b o hi m r i ro t giá s
M c dù ít đ c duy trì trong th c t nh ng vi c xác đ nh t giá d a vƠo đi u
ngo i h i, quan sát cách phân b ngu n l c trên th tr ng tài chính qu c t , giúp
1.1.4.3 ải u ng fisher qu c t
Hi u ng Fisher qu c t do nhà kinh t h c Irving Fisher phát hi n ra
Ta có công th c ngang giá s c mua d ng k v ng:
Se= e– e*
Công th c ngang giá lãi su t d ng k v ng:
Se = R– R*
e– e*
= R– R* R- e
t l l m phát d tính hai qu c gia Chúng bi u di n m c lãi su t th c d tính nên có
th vi t l i nh sau:
rre=rre*
Trong đó rr là lãi su t th c
i u ki n Fisher trong n n kinh t m nói lên r ng m c lãi su t th c gi a các
đ ng ti n khác nhau luôn có xu h ng b ng nhau
Trang 22Gi s : R- e> R*- e* khi n cho nhƠ đ u t qu c t t ng c ng bán các ch ng khoán ghi b ng ngo i t , mua các ch ng khoán ghi b ng n i t hay nói cách khác
lu ng v n qu c t ch y kh i ngo i t đ chuy n sang n i t làm cho lãi su t n i t
1.1.4.4 ả c thuy t ti n t
Trong nh ng n m 1970, ph ng pháp ti p c n t giá theo h c thuy t ti n t
đ c hình thành và phát tri n đ gi i thích cho s bi n đ ng ngƠy cƠng gia t ng c a t
đ ng c a t giá nh ng ba mô hình quan tr ng nh t là: mô hình giá linh ho t hình thành
b i các tác gi Frankel, Mussa (1976) và Bilson (1978), mô hình giá c ng c a Dornbusch (1976) và mô hình chênh l ch lãi su t th c c a Frankel (1976) H c thuy t
đ a hay n c ngoài (ví d nh thay đ i trong chính sách ti n t c a NHTW hay thay
đ i trong t ng quan thu nh p th c t gi a các qu c gia) làm cho th tr ng ti n t tr
tr ng ti n t , h c thuy t ti n t đƣ d a trên gi thi t cho r ng các trái phi u n i đ a và
n c ngoài là thay th hoàn h o cho nhau, các danh m c đ u t đ c t do hoán đ i cho nhau
quan h v i thu nh p, m c lãi su t và các y u t khác H c thuy t cho r ng cung c u các đ ng ti n và các trái phi u là cân b ng ngh a lƠ các th tr ng là cân b ng H c thuy t đ c hình thƠnh trên c s đa d ng hoá các danh m c đ u t vƠ đi u ki n cân
Trang 23hàm ý ngoài y u t cân b ng c a th tr ng ti n t , chúng ta ph i tính đ n m i quan h
do đó tác đ ng đ n t giá
1.2 Các nhân t nhăh ng đ n t giá
1.2.1 L m phát
L m phát c ng có th đ c đ nh ngh a lƠ s suy gi m s c mua trong n c c a
đ ng n i t Trong b i c nh l m phát, thì m t đ n v ti n t ch có th mua đ c ngày
nh h ng c a t l l m phát t ng đ i: S thay đ i trong t l l m phát t ng
đ i có th nh h ng đ n các ho t đ ng th ng m i, nh ng ho t đ ng th ng m i này
s tác đ ng đ n c u ti n và cung ti n, và vì th tác đ ng đ n t giá Gi s trong đi u
đó, hƠng hóa Vi t Nam xu t kh u ra n c ngoài l i tr nên đ t h n t ng đ i, ng i
1.2.2 T c đ t ng tr ng kinh t
T c đ t ng tr ng kinh t ph n ánh s gia t ng thu nh p c a m t qu c gia Do
nh p t ng lên s lƠm t ng nhu c u v hàng hoá và d ch v nh p kh u do đó lƠm cho
Tác đ ng tr c ti p: Khi t c đ t ng tr ng kinh t t ng, thu nh p t ng đ i c a
h ng suy y u nh
Trang 24Tác đ ng gián ti p: Khi t c đ t ng tr ng kinh t t ng, thu nh p t ng đ i c a
n c, đi u đó lƠm t ng t l l m phát cho c u kéo Thông qua y u t l m phát, tác
đ ng lên t giá, làm t giá t ng
1.2.3 Cán cân th ng m i và d ch v
xu t kh u)
Cán cơn th ng m i tác đ ng đ n cung c u ngo i t , nhu c u đ ng n i t t ng
do khách hƠng n c ngoài ph i trao đ i nhi u ngo i t h n đ mua hàng hóa c a qu c gia đó M t khác, thâm h t th ng m i làm t ng cung ti n t c a m t qu c gia đ mua
1.3 Các nghiên c u th c nghi m v các nhân t nhăh ngăđ n t giá
1.3.1 M t s nghiên c u n c ngoài
1.3.1.1 Kazi Mohammed Kamal Uddin, G M Azmal Ali Quaosar, Dulal
Chandra Nandi (2013), Các nhân t tác đ ng đ n s bi n đ ng c a t giá c a
Nghiên c u đánh giá các y u t quy t đ nh t giá gi a đ ng đô la ε vƠ Bangladesh b ng ph ng pháp ti n t D li u theo tháng t tháng 1/1984 đ n tháng 4/β01β đ c dùng đ ki m tra bi n đ ng t giá c a hai đ ng ti n nƠy trong ng n h n
vƠ dƠi h n εô hình nghiên c u nh sau:
EXă=ă 0 +ă 1 (m s -m s *)ă+ă 2 (r s -r s *)+ă 3 (d d -d d *)+ăPIă+ă t
ms/ms: l ng ti n giao d ch c a Bangladesh/ε
rs/rs*: D tr ngo i h i c a Bangladesh/ε
dd/dd*: t ng n c a Bangladesh/ε
PI: Bi n gi s b t n chính tr
Trang 25Nghiên c u cho th y t giá th c t vƠ các bi n kinh t v mô có m i quan h v i nhau Nó cho th y r ng l ng ti n giao d ch vƠ s gia t ng gánh n ng tr n lƠm gi m giá tr th c t c a đ ng ti n, trong khi t ng d tr ngo i h i lƠm t ng giá tr th c t c a
đ ng ti n H n n a, s b t n chính tr có tác đ ng tiêu c c đ n giá tr c a đ ng n i t
t giá đ ng Krone
Nghiên c u nƠy xem xét vi c t giá c a đ ng krone vƠ đ ng εark c b nh
h ng b i các y u t nh giá d u vƠ bi n đ ng th tr ng tƠi chính qu c t Nghiên
c u đ c th c hi n trong giai đo n 199γ – 2000
nokdem t =ăa+ă∑b i nokdem t-i - ∑c i oilă t-1 +∑d i ăghiă t-1 +ă∑e i ăusddemă t-1
-∑f i ărdiff t-1 ậ 1 (nokdem + p dem t-1 +p nck t-1 )- 2 oil t-1 + 3 ghi t-1 + 4 usddem t-1 - 5 rdiff
t-1 + t
Trong đó: nokdem: logarithm t giá gi a đ ng Krone Na Uy vƠ đ ng εark c
Ghi: Ch s b t n tƠi chính qu c t
Oil: logarithm giá d u b ng đ ng USD
: ch s thay đ i c a các bi n ( nokdemt = nokdemt -nokdemt-1)
Rdiff = rnok-rdem trong đó rnok, rdem l n l t lƠ t giá theo tháng Na Uy vƠ
c
PNOK, PDEM: ch s giá t i Na Uy vƠ c
Trong dƠi h n, t giá Krone ch u s ph thu c vƠo giá d u vƠ s khác bi t v giá gi a Na Uy vƠ các n c khác Trong ng n h n, t giá Krone c ng b nh h ng
b i b t n tƠi chính liên qu c gia vƠ s khác bi t gi a lƣi su t v i các n c khác B t
n tƠi chính qu c t đƣ có nh h ng đ c bi t v t giá Krone k t tháng 1/1997, khi
có s gia t ng m nh trong s bi n đ ng hƠng ngƠy c a t giá Krone Trong giai đo n nƠy, các hi u ng b t ngu n t th tr ng ngo i h i qu c t d ng nh đƣ có tác đ ng
l n khi giá d u bi n đ ng hƠng tháng trong t giá Krone
K t qu c l ng cho th y r ng giá tr đ ng Krone v i đ ng ti n các n c có trao đ i th ng m i có m t y u đáng k so v i t l cơn b ng dƠi h n t i Trong tr ng
h p nƠy theo th i gian, đ ng Krone đ c k v ng s t ng giá tr Tuy nhiên, mô hình
Trang 26d đoán r ng, đo so v i đ ng Euro, đ ng Krone s gi m giá ph n nƠo trong dƠi h n
N u c hai hi u ng nƠy x y ra cùng m t lúc, đ ng Euro s đ c đánh giá cao đáng k
so v i m c hi n t i
1.3.1.3 ShabanaParveen Hazara, Abdul Qayyum Khan, Muammad Ismail
(2012), Phân tích các nhân t nh h ng đ n s bi n đ ng c a t giá Pakistan
Nghiên c u đ c ti n hƠnh trên m t s y u t chính có tác đ ng đ n bi n đ ng
t giá D li u đ c l y theo n m cho giai đo n 1975 - β010 t “K t qu đi u tra kinh
t c a Pakistan vƠ Th ng kê tƠi chính qu c t ” Các bi n s chính đ c s d ng đ
ki m tra bi n lƠ l m phát, t c đ t ng tr ng, nh p kh u vƠ xu t kh u vƠ bi n đ ng t giá εô hình h i quy tuy n tính đ n gi n v i ph ng pháp h i quy bình ph ng nh
nh t (OδS) đ c s d ng đ phơn tích k t qu
Y = + 1 (INF) + β (GR) + γ (X) + 4 (Iε) + Trong đó Y lƠ t giá, INF lƠ l m phát, GR lƠ t l t ng tr ng, X lƠ xu t kh u,
IM lƠ nh p kh u vƠ lƠ ph n còn l i
Nghiên c u cho th y r ng l m phát lƠ y u t chính nh h ng đ n t giá Pakistan K t qu còn cho th y r ng bi n quan tr ng th hai tác đ ng đ n t giá lƠ t c
đ t ng tr ng kinh t , trong khi đ n đ t hƠng xu t kh u vƠ nh p kh u đ ng h ng th
ba vƠ th t
s thay đ i c a t giá đ ng Zloty Ba Lan và đ ng EURO
ε c tiêu chính c a nghiên c u nƠy lƠ đ phơn tích các y u t quy t đ nh t giá Zloty c a Ba δan đ i v i đ ng Euro vƠ tìm đ c trong s các nhơn t đó, nhơn t nƠo đóng vai trò quan tr ng nh t lƠ y u t nh h ng đ n giá tr Zloty S li u nghiên c u
đ c l y t n m β000-β01γ vƠ ph ng pháp h i quy OδS đƣ đ c s d ng εô hình nghiên c u nh sau:
Y = 0+ 1(GDP) + β(HICP) – γ(IR) + 4(CA) – 5(FA) – 6(Deficit)+ Trong đó:
Trang 27- GDP: s khác bi t gi a t l t ng tr ng GDP Ba δan vƠ trong khu v c
- CA: S d tƠi kho n vƣng lai Ba δan (% GDP)
gián ti p vƠ đ u t khác nh đ u c ti n t , % GDP)
khu v c đ ng Euro
K t qu nghiên c u cho th y s d tƠi kho n tƠi chính vƠ t l l m phát lƠ
nh ng y u t quan tr ng nh t quy t đ nh m c đ t giá EUR / PδN Trong khi s gia
t ng th ng d tƠi kho n tƠi chính c a Ba δan góp ph n vƠo s đánh giá cao c a đ ng
ti n c a qu c gia, s gia t ng t l l m phát có tác đ ng tiêu c c vƠ lƠm gi m giá tr
c a ti n t Ba δan δƣi su t th tr ng lƠ y u t quan tr ng th ba xác đ nh m c t giá
Zloty vƠ đ ng Euro S gia t ng t ng đ i trong t l lƣi su t góp ph n vƠo s đánh giá cao c a đ ng ti n Ba δan, b i vì nó khuy n khích các nhƠ đ u t n c ngoƠi đ u
t t i Ba δan Các bi n quan tr ng th t mang l i s thay đ i trong t giá Zloty là thơm h t ngơn sách, trong khi t ng tr ng kinh t vƠ tƠi kho n vƣng lai lƠ ít quan tr ng
h n D a trên nh ng b ng ch ng rõ rƠng lƠ Ba δan chính sách tƠi khóa vƠ ti n t đóng m t vai trò quan tr ng trong vi c nh h ng đ n s thay đ i t giá Zloty
1.3.2 M t s nghiên c u trong n c
Vi t Nam – Trung Qu c trong b i c nh qu c t hoá Nhân Dân t
đánh giá tác đ ng c a t giá t i cán cơn th ng m i Vi t Nam - Trung Qu c
v m t đ nh l ng, nhóm tác gi s d ng mô hình h i quy đ n trong đó bi n ph thu c bao g m: Kim ng ch xu t kh u Vi t Nam sang Trung Qu c (EX), kim ng ch nh p
kh u t Trung Qu c (Iε), vƠ cán cơn th ng m i song ph ng gi a hai qu c gia (EXIε) Vi c l a ch n bi n gi i thích hay bi n đ c l p đ đ a vƠo mô hình đ c d a
Trang 28trên lỦ thuy t v các nhơn t tác đ ng t i giá tr xu t kh u, nh p kh u vƠ cán cơn
RATE: t giá CNY/VND
GDPCHINA: GDP c a Trung Qu c (tri u USD)
Ut lƠ sai s ng u nhiên
V tác đ ng c a t giá t i giá tr xu t kh u c a Vi t Nam sang Trung Qu c:
ε i quan h gi a t giá vƠ giá tr xu t kh u thay đ i trong ng n h n, dƠi h n vƠ s v n
đ ng c a chúng tuơn theo qui lu t c a hi u ng tuy n J Trong ng n h n lƠ m i quan
h ng c chi u, vƠ nó đ c mô ph ng theo hi u ng giá Tuy nhiên, trong dƠi h n
kho ng γ-4 quí sau th i đi m phá giá, m i quan h đ c ch ra đơy lƠ thu n chi u
V tác đ ng c a t giá t i giá tr nh p kh u c a Vi t Nam t Trung Qu c: εô hình đƣ ch ra s tác đ ng c a t giá đ n giá tr nh p kh u c a Vi t Nam sang Trung
Qu c theo h ng l ng hóa c th vƠ trong tr ng thái đ ng C th , s v n đ ng c a
t giá trong ng n h n vƠ dƠi h n d n đ n m t s chuy n bi n v giá tr nh p kh u m t cách rõ r t v i hai xu h ng: Trong ng n h n, m i quan h đ c ch ra đơy lƠ thu n chi u Tuy nhiên, v dƠi h n, sau kho ng γ - 4 quý, tác đ ng tr c a t giá đ n giá tr
nh p kh u t ng đ i m nh vƠ theo h ng ng c chi u
V tác đ ng c a t giá t i cán cơn th ng m i c a Vi t Nam trong ng n h n, khi t giá vƠ m c thơm h t c a cán cơn th ng m i có m i quan h cùng chi u Giai
đo n nƠy, hi u ng giá l n át hi u ng kh i l ng Tuy nhiên trong dƠi h n, m i quan
h nƠy l i lƠ ng c chi u Th i gian nƠy, hi u ng kh i l ng l n át hi u ng giá ε i quan h đ nh l ng gi a t giá vƠ chênh l ch cán cơn th ng m i song ph ng Vi t
kim ng ch th ng m i song ph ng Vi t Nam - Trung Qu c nói riêng
Trang 291.3.2.2 ả Th Thi u Dao, Ph m Th Tuy t Trinh (2010), M i quan h gi a t
giá và cán cân thanh toán
góc đ v mô n n kinh t , t giá lƠ bi n s quan tr ng th hi n m i t ng quan v giá tr gi a đ ng n i t v i đ ng ngo i t trong các giao d ch gi a n n kinh t
đó v i các n c khác Các giao d ch c a m t n n kinh t v i th gi i bên ngoƠi đ u
đ c ph n ánh trên cán cơn thanh toán (BOP) c a qu c gia Do v y, gi a t giá vƠ BOP t n t i m i quan h m t thi t Trong bƠi vi t nƠy, nhóm tác gi xem xét m i quan
h qua l i gi a t giá vƠ BOP c a Vi t Nam, giai đo n t n m 1999 đ n nay ơy lƠ
NHNN vƠ 65/1999/Q /NHNN ngƠy β4/02/1999, theo đó, t giá giao d ch t i các NHTε đ c xác đ nh d a trên cung c u ngo i t trên th tr ng liên ngơn hƠng (t giá
c u:
LogX/M= 0 + 1 LogREER
Trong đó: X/ε –T ng kim ng ch xu t kh u trên t ng kim ng ch nh p kh u, REER: T giá th c đa ph ng Ch s REER cho th y đ c s c c nh tranh c a hƠng
Vi t Nam so v i các b n hƠng ch y u X/ε đ c s d ng vì CCTε Vi t Nam thơm
h t kéo dƠi, X/ε s cho th y đ c rõ nét nh t tình tr ng c i thi n ho c x u đi c a CCTε qua t ng quan m c t ng xu t kh u so v i m c t ng c a nh p kh u
K t qu nghiên c u cho th y t l xu t kh u trên nh p kh u vƠ t giá th c có
m i quan h cùng chi u i u nƠy cho th y tình tr ng thơm h t l n c a CCTε Vi t Nam hi n nay có m t ph n nguyên nhơn t vi c đ nh giá cao VND so v i các đ ng
ti n khác Trong các gi i pháp ki m soát tình tr ng nh p siêu, đi u ch nh gi m giá VND lƠ m t gi i pháp đáng cơn nh c
Nghiên c u ti n hƠnh đánh giá nh ng tác đ ng c a t giá đ i v i xu t nh p
kh u D li u t giá USD/VND vƠ tr giá xu t nh p kh u đ c l y theo quỦ t quỦ 1
n m 1999 đ n quỦ 4 n m β008 εô hình h i quy có d ng:
Y = a0 + aX
Trong đó: Y – t giá USD/VND, X: giá tr xu t nh p kh u
Trang 30K t qu nghiên c u cho th y t giá có m i quan h thu n chi u v i xu t nh p
kh u
δn (EXε) = 0 + 1ln(GDPusd)t-1+ 2ln(GDPvn)t-1 + 3 ln RERt-1 + t
Trong đó: EXε: t l xu t kh u trên nh p kh u – GDPusd: GDP c a ε - GDPvn: GDP Vi t Nam, REER: T giá th c song ph ng
K t qu h i quy cho th y t giá th c vƠ t l xu t kh u trên nh p kh u có m i quan h ngh ch bi n Nh v y, t giá th c t ng góp ph n c i thi n CCTM
δn (EXε) = 0 + 1ln(GDPusd)t-1+ 2ln(GDPvn)t-1 + 3 ln REERt-1 + t
Trong đó: REER – t giá th c đa ph ng
K t qu h i quy cho th y t giá th c đa ph ng vƠ t l xu t kh u trên nh p
kh u có m i quan h đ ng bi n
Nh v y, có th th y các nghiên c u v tác đ ng c a các nhơn t đ n s bi n
đ ng c a t giá r t phong phú Các nghiên c u n c ngoƠi cho th y có r t nhi u y u t tác đ ng đ n bi n đ ng t giá bao g m các y u t đ nh l ng l n các y u t đ nh tính
nh : l ng ti n giao d ch, d tr ngo i h i, t ng n , ch s b t n tƠi chính qu c t , giá
d u, ch s giá, thơm h t ngơn sách, s d tƠi kho n vƣng lai, s d tƠi kho n tƠi chính, lƣi su t th tr ng ti n t , giá tr xu t kh u, giá tr nh p kh u, s n đ nh chính tr , gia
nh p WTO… Tùy vƠo đ c đi m kinh t c a m i qu c gia vƠ tính s n có c a s li u nghiên c u mƠ m i m t nghiên c u l i có nh ng cách phơn tích khác nhau v tác đ ng
c a các y u t đ n t giá c a qu c gia mình Trong khi đó, các nghiên c u Vi t Nam
ph n l n đánh giá m i quan h gi a t giá c a VND/CNY v i cán cơn thanh toán/
th ng m i vì Trung Qu c lƠ qu c gia mƠ Vi t Nam có m i quan h giao th ng l n
nh t
1.4 Môăhìnhănghiênăc uăcácănhơnăt ă nhăh ngăđ năt ăgiáăc aăVi tăNam
V i m c tiêu cu i cùng c a lu n v n lƠ đ xu t m t s gi i pháp đ n đ nh t
đ n s bi n đ ng c a t giá Pakistan” đ lƠm mô hình nghiên c u m u đ phơn tích
các y u t nh h ng đ n s bi n đ ng t giá Vi t Nam b i Pakistan vƠ Vi t Nam lƠ hai qu c gia chơu Á đang phát tri n có t c đ t ng tr ng GDP khá cao Thêm vƠo đó,
Trang 31các y u t có tác đ ng đ n t giá trong mô hình g m: t c đ t ng tr ng kinh t , l m phát, giá tr xu t kh u, giá tr nh p kh u đ u lƠ y u t v mô v i s li u đ c công b ,
s n có vƠ đ m b o tính chính xác
Ta có mô hình nghiên c u nh sau:
Hìnhă1.1.:ăMôăhìnhănghiênăc uăcácănhơnăt ă nhăh ngăđ năt ăgiáăc aăVi tăNam
Ngu n: ShabanaParveen ảazara, Abdul Qayyum Khan, Muammad Ismail
(2012)
1.5 ăBƠiăh căkinhănghi mătrongăvi că năđ nhăt ăgiá c aăm tăs ăn căđangăphátă tri n
1.5.1 Kinh nghi m c a Trung Qu c
T n m 1979 đƣ th c hi n c i cách kinh t , th c hi n chuy n đ i n n kinh t Chính sách t giá c ng đ c c i cách cho phù h p v i nh ng chuy n đ i c a n n kinh
t Ngay t đ u nh ng n m 80, Trung Qu c đƣ cho phép th c hi n c ch đi u ch nh
t giá gi m d n đ ph n nh đúng s c mua c a đ ng NDT N m 1980, t giá đ ng NDT so v i USD lƠ 1,5γ NDT/USD, đ n n m 1990 lƠ 5,ββ NDT/USD Chính sách t giá nƠy đƣ giúp Trung Qu c c i thi n đ c CCTM, gi m thơm h t th ng m i, đ a đ t
n c thoát ra kh i cu c kh ng ho ng kinh t l i làm cho l m phát ti p t c gia t ng,
h n ch xu t kh u vƠ nh h ng đ n m c tiêu phát tri n kinh t T l l m phát c a
T Că ăT NGăTR NGă
KINHăT ă(GDP)
L MăPHÁTă(CPI)
GIÁ TR ăXU TăKH U
GIÁăTR ăNH PăKH U
T ăGIÁă
(USD/VND)
Trang 32Trung Qu c t n m 1990 đ n n m 199γ có xu h ng t ng d n trong khi l m phát c a
ε có xu h ng gi m th p h n nhi u so v i Trung Qu c nên đ ng NDT l i b đánh giá cao so v i s c mua th c t Nh n th y vi c duy trì t giá theo h ng n đ nh có
nh h ng x u đ n m c tiêu m c a kinh t đ i ngo i vƠ k ho ch t ng xu t kh u đ phát tri n kinh t , Trung Qu c đƣ quy t đ nh đi u ch nh m nh t giá
qu n lỦ ngo i h i, t p trung ngo i t v nhƠ n c tránh b gi i đ u c thao túng, đ m
b o cung c u ngo i t thông su t Trung Qu c xóa b chính sách k t h i ngo i t sau 1γ n m khi n n kinh t nhi u n m t ng tr ng m nh, t l l m phát th p, cán cơn thanh toán, cán cơn th ng m i d th a l n, d tr ngo i h i cao
1.5.2 Kinh nghi m c a Malaysia
Sau khi b nh h ng n ng n b i kh ng ho ng tƠi chính ông Nam Á, các
bi n pháp tƠi chính kh c kh vƠ chính sách tín d ng th t ch t c a IεF không khi n
n n kinh t c a qu c gia nƠy ph c h i εalaysia đƣ quy t đ nh n i l ng chính sách ti n
t vƠ áp d ng m t s chính sách qu n lỦ ngo i h i m i t tháng 9 n m β008 b ng cách
n đ nh t giá đ ng Ringgit m c γ,8 εYR/USD vƠ đ a ra các quy đ nh ki m soát ngo i h i nh : Các kho n ngo i t đ vƠo th tr ng ch ng khoán εalaysia ch đ c rút ra sau m t n m, bƣi b các giao d ch b ng đ ng εYR n c ngoƠi, các du khách
t i εalaysia ch đ c mang ra kh i n c nƠy m t l ng ti n t ng đ ng v i l ng
ti n h mang vƠo, h n ch t i đa l ng ti n c a ng i dơn mang ra n c ngoƠi nh m khôi ph c tính đ c l p c a đ ng εYR vƠ gi m thi u nh ng nh h ng tiêu c c c a
kh ng ho ng khu v c Ch đ t giá c đ nh vƠ các bi n pháp qu n lỦ ngo i h i trên
đƣ giúp εalaysia tránh đ c vi c t ng lƣi su t trong n c vƠ duy trì gia t ng m nh
xu t kh u, các công ty εalaysia ti t gi m đ c chi phí s d ng v n l n, kim ng ch
xu t kh u t ng m nh
1.5.3 Kinh nghi m c a Singapore
VƠo n m 1981, Singapore đƣ quy t đ nh l a ch n chính sách t giá “duy trì
đ ng SGD m nh, neo v i USD” nh m đ i phó v i cu c kh ng ho ng d u l a vƠ hi n
t ng l m phát nh p kh u trong giai đo n 1981 – 1982
Trang 33T n m 1981 đ n n m 1984, SGD t ng giá danh ngh a m nh (trên d i 8%)
đ y n n kinh t n c nƠy vƠo giai đo n suy thoái do xu t kh u gi m Trong hai n m sau đó, y ban ti n t Singapore cho phép t giá USD/SGD t ng (đ ng n i t gi m giá)
N m 1985, kh ng ho ng kinh t xu t hi n, xu t kh u s t gi m m nh V i m t
lo t bi n pháp c t gi m chi phí, Chính ph Singapore đƣ đ a n n kinh t h i ph c nhanh chóng tr l i Khi l m phát b t đ u có d u hi u gia t ng, y ban ti n t Singapore đƣ cho phép đ ng n i t t ng giá
Tuy nhiên trong giai đo n 1990 – 1997, Singapore quay tr v v i chính sách duy trì đ ng n i t m nh (trong khi v n đ m b o neo v i m t r ti n t v i biên đ dao
đ ng β%) nh m ki m ch l m phát
N m 1997, kh ng ho ng tƠi chính ông Nam Á x y ra, y ban ti n t đƣ ti n hƠnh m r ng biên đ dao đ ng c a t giá, t o đi u ki n cho t giá tr nên linh ho t
h n ng th i, SGD đƣ đ c phá giá m t l n duy nh t vƠo 1997 K t qu lƠ cán cơn
ch ng đ đ c c b n kh ng ho ng khu v c
Nh v y, có th th y, v i quy t đ nh th n i t giá, chính sách ti n t c a Singapore đƣ d n t o d ng đ c ni m tin b ng s linh ho t, đi u ch nh k p th i tr c
nh ng thay đ i c a tình hình trong n c c ng nh tr c nh ng b c bi n đ ng t bên
phát d i γ% (tr 1990 vƠ β008), th ng d cán cơn vƣng lai t ng m nh Tuy nhiên, t c
đ t ng tr ng GDP gi m so v i tr c đó dù so v i các n c trong khu v c, t l nƠy
lƠ v a ph i
1.5.4 Kinh nghi m Thái Lan
Nh m kích thích xu t kh u vƠ h n ch nh p kh u, Thái δan đƣ dùng chính sách phá giá nh đ ng THB (Bath) vƠo tháng 5/1981 vƠ tháng 11/1984 T đó đ n khi
kh ng ho ng tƠi chính chơu Á di n ra thì t giá c a THB v i USD g n nh c đ nh ch giao đ ng quanh β5THB/USD Tuy nhiên, xu t kh u c a Thái δan chi m h n 70% GDP hƠng n m, l i t p trung vƠo m t s m t hƠng ch l c, cán cơn th ng m i thơm
h t t 10% n m 1990 lên 60 – 70% so v i xu t kh u n m 1997 N n kinh t Thái δan
Trang 34b t đ u sa sút t cu i n m 1995 Th tr ng ch ng khoán suy s p t cu i n m 1996, các nhƠ đ u t qu c t l i t n công vƠo đ ng THB lƠm giá tr đ ng THB gi m m nh
N m 1996, khi ε t ng lƣi su t vƠ ch u s c nh tranh hƠng xu t kh u v i Trung Qu c khi n dòng v n đ vƠo Thái δan gi m m nh, xu t kh u ch ng l i, t giá th c t ng lên, tƠi kho n vƣng lai thơm h t n ng, lƣi su t vƠ l m phát m c cao Áp l c lƣi su t cao cùng v i dòng v n rút ra t, v i kh i l ng l n cho vay không đ đi u ki n khi n nhi u ngơn hƠng th ng m i m t kh n ng thanh toán Thái δan đƣ h n ch giao d ch mua, bán ngo i t tr nhu c u xu t nh p kh u, đ u t tr c ti p (FDI) nh ng v n di n ra
vi c bán tháo đ ng Baht Tháng 7/1997, đi đôi v i vi c th n i t giá, Thái δan c ng
đi u ch nh chính sách giao d ch v n: FDI ti p t c đ c t do hoá, không rƠng bu c
đi u ki n đ u t ; ngo i t t xu t kh u ph i bán ho c g i t i t ch c tín d ng; đ u t gián ti p đ c qu n lỦ ch t ch h n thông qua t l n m gi c a nhƠ đ u t n c ngoƠi trong công ty c ph n
T n m β000, Thái δan áp d ng chính sách m c tiêu l m phát, c ch t giá
c a Thái δan lƠ th n i có qu n lỦ không thông báo tr c t giá ợi u đó, phù h p v i
m t n c nh , có đ m c a kinh t cao V i c ch t giá t ng đ i linh ho t, Thái δan v n có đ c m c t giá t ng đ i n đ nh vƠ m c d tr ngo i h i cao
1.5.5 Bài h c kinh nghi m
T kinh nghi m c a các qu c gia có th th y r ng, t giá vƠ l m phát, t ng
tr ng, xu t nh p kh u có m i quan h ch t ch v i nhau B t k s thay đ i c a y u
t nƠo c ng nh h ng m nh đ n y u t còn l i Vì v y kinh nghi m cho Vi t Nam đó
là c n duy trì m t m c t giá phù h p v i chi n l c phát tri n kinh t c a qu c gia trong t ng giai đo n trong đó:
- C n l a ch n th i đi m phá giá đ ng n i t phù h p i u nƠy th hi n rõ trong thƠnh công c a Trung Qu c trong vi c n đ nh t giá
- Duy trì t giá phù h p v i m c tiêu phát tri n kinh t Kinh nghi m c a Trung
Qu c, εalaysia cho th y vi c duy trì t giá trong th i gian dƠi cùng v i vi c phá giá
h p lỦ, đ m b o cung c u ngo i t đ c duy trì th ng xuyên đƣ đ m b o thƠnh công cho chính sách t giá i u hƠnh chính sách t giá luôn h ng t i m c tiêu h tr t t
Trang 35cho chính sách xu t kh u, c i thi n cán cơn thanh toán, l m phát vƠ t ng tr ng kinh
t
- Không nên neo gi a quá lơu đ ng b n t v i m t đ ng ngo i t m nh T giá
c n đ c xác l p trên m t r ngo i t đ tránh đ c cú s c kinh t
K tălu n ch ngă1
Ch ng 1 đƣ xơy d ng đ c cái nhìn t ng quan v t giá t khái ni m, các hình
th c y t giá, phơn lo i t giá, các h c thuy t ti p c n t giá vƠ các nhơn t v mô tác
đ ng đ n t giá nh : t ng tr ng kinh t , l m phát, cán cơn th ng m i ng th i, các nghiên c u đi tr c trong vƠ ngoƠi n c c ng đ c tác gi trình bƠy đ có cái nhìn rõ h n v các nhơn t tác đ ng đ n t giá vƠ c ng lƠ c s đ tác gi xơy d ng mô hình các nhơn t nh h ng đ n t giá c a VN NgoƠi ra, kinh nghi m n đ nh t giá
c a các qu c gia c ng đ c tác gi đ c p đ n H th ng lỦ thuy t nƠy lƠ c s đ nh
h ng cho tác gi nghiên c u m i quan h gi a t giá vƠ các nhơn t : l m phát, t ng
tr ng kinh t , nh p kh u vƠ xu t kh u c a Vi t Nam trong các ch ng sau nƠy
Trang 36CH NGă2:ăTH CăTR NGăBI Nă NGăT ăGIÁ VI TăNAMăGIAIă O N
2002-2013
2.1.ăDi năbi năt ăgiá Vi tăNamăgiaiăđo nă2002-2013
Hình 2.1 :ăBi uăđ ăt ăgiáăchínhăth căUSD/VNDăgiaiăđo nă2002ă- 2013
(Ngu n: NảNN)
N u nh ch đ t giá 1990 - 1997 lƠ ch đ t giá linh ho t có đi u ti t c a nhƠ
n c, phát huy đ c nhi u m t tích c c; tuy nhiên, ch đ t giá nƠy v n n đ nh quá lơu, không khuy n khích xu t kh u vƠ nh p kh u N m 1999, t giá chính th c đ c NHNN công b hƠng ngƠy, đ c xác đ nh trên c s t giá bình quơn mua bán th c t trên th tr ng ngo i t liên ngơn hƠng ngƠy tr c đó ơy có th đ c coi lƠ b c đi
đ t phá trong đi u hƠnh chính sách t giá Vi t Nam Vi c xác l p c ch t giá m i nƠy nh m thay đ i c ch t giá c đ nh v i biên đ r ng đ c áp d ng th i k
tr c, theo đó t giá m i đ c đ c xác đ nh d a trên t giá bình quơn liên ngơn hƠng
vƠ lƠ c s đ các NHTM xác đ nh t giá giao d ch v i biên đ +/(-)% NHNN s đi u
ch nh cung ho c c u ngo i h i b ng cách mua ho c bán ngo i t trên th tr ng liên ngơn hƠng nh m đi u ch nh vƠ n đ nh t giá Chính sách t giá nƠy t ra thích h p đ i
v i qu c gia luôn trong tình tr ng nh p siêu vƠ cán cơn thanh toán th ng trong tình
Trang 37tr ng thơm h t, d tr ngo i t không l n vƠ tình tr ng l m phát ch a th c s đ c
ki m soát t t S thay đ i trong chính sách t giá c a VN đƣ khi n cho t giá có nh ng thay đ i l n trong giai đo n v sau
Giai đo n β00β – 2013 lƠ giai đo n t giá Vi t Nam có nhi u bi n đ ng Nhìn chung, trong giai đo n nƠy, VND di n bi n theo xu h ng m t giá liên t c T giá trong giai đo n nƠy t ng γ7% T n m β00β – 2007, t giá ít bi n đ ng, m c chênh
l ch t giá trong giai đo n nƠy ch t ng 5% N m β007 đ n β011, t giá bình quơn liên ngơn hƠng có s t ng m nh, t giá trong giai đo n nƠy t ng β7% T giá t n m β011
đ n nay t ng đ i n đ nh, t giá giao d ch trong biên đ +-1%, c th nh sau:
T tháng 6 n m β00β, NHNN đƣ th c hi n c ch lƣi su t th a thu n đ i v i VND m c 8,5% - 9,5%/n m, t giá th tr ng t do t ng cao so v i t giá ngơn hƠng, tình hình ngo i t c ng th ng, m t s ngơn hƠng th c hi n hoán đ i sang đ ng
ti n th ba, h p th c hóa USD cho doanh nghi p mua ngo i t trên th tr ng t do
giao d ch mua bán ngo i t c a các t ch c tín d ng đ i v i h u h t các k h n giao
d ch t ng lên ±0,β5% so v i m c ±0,10% tr c đó đ i v i nghi p v giao ngay; lên
±0,50% so v i m c ±0,40% c a nghi p v giao d ch k h n γ0 ngƠy; lên ±β,5γ% so
v i m c ±β,5% c a nghi p v giao d ch k h n trên 90 ngƠy Vi c đi u ch nh t ng biên đ đáp ng yêu c u c a các t ch c tín d ng c ng nh c a các doanh nghi p có nhu c u mua bán ngo i t v i ngơn hƠng, không b gò bó trong khuôn kh ch t h p
nh tr c đơy vƠ phù h p v i thông l qu c t
Tháng 9 n m 2002, NHNN ra quy t đ nh 958/β00β/Q -NHNN quy đ nh qu n
lỦ ngo i h i đ i v i vi c mua bán ch ng khoán c a t ch c, cá nhơn n c ngoƠi; s a
đ i ph ng pháp tính vƠ t l kh ng ch tr ng thái ngo i h i c a các t ch c tín d ng
N m β00γ NHNN cho phép các NHTM th c hi n nghi p v quy n l a ch n
ti n t , gi m t l k t h i các doanh nghi p xu ng 0% Các bi n pháp trên giúp thu hút ngo i t , n đ nh t giá đem đ n s th ng d c a cán cơn v n, cán cơn t ng th m c dù cán cơn th ng m i thơm h t
Tháng 1β n m β004, NHNN ban hƠnh Quy t đ nh s 145β/β004/Q -NHNN v
đi u ch nh giao d ch h i đoái c a các t ch c tín d ng có hi u l c thi hƠnh thay th
Trang 38nh ng quy đ nh đ c ban hƠnh t n m 1998: m r ng quy n giao d ch ngo i t ; n i
l ng quy đ nh v ki m soát, cung c p thêm cho th tr ng công c phòng ng a r i ro quy n ch n giúp th tr ng ngo i t di n bi n linh ho t vƠ t giá ph n ánh cung c u ngo i t đúng đ n h n
Tháng 6 n m β006, chính ph ban hƠnh Pháp l nh ngo i h i theo h ng t do hóa các m c lƣi su t trong nghi p v quy n ch n, không ki m tra ch ng t giao d ch ngo i t , b m c kh ng ch tr n t giá giao d ch k h n… phù h p theo thông l qu c
t
Tháng 1β n m β006, NHNN ban hƠnh Quy t đ nh s β554/Q -NHNN n i l ng biên đ dao đ ng t giá USD/VND t ±0,β5% lên ±0,5%
N m β005 đ n 2006, tình hình th gi i b t n, M tuyên chi n v i các t ch c
EUR, JPY nh ng l i t ng giá so v i VND đ y giá vƠng t ng k l c gây b t l i cho
th ng m i t ng cao, nh ng n m 2004 NHNN công khai duy trì t giá bi n đ ng
IεF đƣ x p Vi t Nam trong nhóm các n c có c ch c đ nh truy n th ng
T n m β007 t giá b t đ u có di n bi n r t ph c t p Hi n t ng ph bi n trong giai đo n nƠy chính lƠ t giá trên th tr ng t do vƠ t giá chính th c có kho ng cách chênh l ch r t l n
Trang 39Hình 2.2 :ăDi năbi năt ăgiáăchínhăth căvƠăt ăgiáăth ătr ngăgiaiăđo nă2002ă- 2013
(Ngu n: NHNN)
Có th th y m c dù kh i l ng ngo i t giao d ch trên th tr ng t do không
l n b ng th tr ng chính th c nh ng t giá c a nó ph n ánh đúng cung c u th tr ng, gơy s c ép lên t giá giao d ch ngo i t c a các t ch c tín d ng v i khách hƠng Vi c
qu n lỦ các đ i lỦ thu đ i ngo i t còn l ng l o, s chênh l ch l n gi a t giá th
tr ng chính th c vƠ th tr ng ch đen đƣ d n đ n vi c các đ i lỦ l i d ng danh ngh a
c a NhƠ n c đ buôn bán tr c l i, các ngơn hƠng không thu mua đ c l ng ngo i t đáng k qua ngu n nƠy ε c khác, tình tr ng nƠy lƠm h n ch kh n ng ki m soát các
lu ng ngo i t l u hƠnh trong n c, lƠm gia t ng các giao d ch trên th tr ng ch đen
b t h p pháp, tơm lỦ đ u c , g m gi ngo i t t ng m nh
Tháng γ n m β007, NHNN b quy đ nh v tr n lƣi su t ti n g i USD c a pháp nhơn t i t ch c tín d ng phù h p v i ti n trình h i nh p qu c t , đ m b o n đ nh ti n
t , n đ nh lƣi su t
bang ε vƠ NHTW các n c tri n khai các bi n pháp khôi ph c tƠi chính, nhƠ đ u t
ε rút v n v n c đ cơn đ i tƠi chính; nhu c u mua ngo i t đ thanh toán hƠng
nh p kh u t ng NHNN bán ngo i t can thi p th tr ng bán cho các NHTM có tr ng thái ngo i t gi m xu ng -5% thay vì -10% nh tr c
Trang 40Kh ng ho ng tài chính và suy thoái kinh t toàn c u đƣ tác đ n các doanh nghi p có ngo i t không mu n bán ngo i t mà ch mu n vay h tr lãi su t th p b ng
phát t ng cao trong nh ng tháng đ u n m β008, g p hai l n so v i cùng k n m tr c
t giá t ±0,5% lên ±0,75% t β4/1β/β007, đi u ch nh lên ±1% t 10/γ/β008 NHNN
th c hi n chính sách th t ch t ti n t , phát hƠnh β0.γ00 t đ ng tín phi u NHNN b t
bu c, ki m soát ch t vi c cho vay đ u t ch ng khoán, b t đ ng s n, tuy nhiên thông qua công c tái c p v n NHNN h tr k p th i cho các t ch c tín d ng khó kh n v thanh kho n i u ch nh t ng lƣi su t c b n t 8,β5%/n m lên 14%/n m, lƣi su t tái
c p v n t 7,5%/n m lên 15%/n m Si t ch t ki m soát các đ i lỦ thu đ i ngo i t ,
ki m soát vay ngo i t
Tháng 10 n m β008, NHNN th c hi n chính sách ti n t n i l ng th n tr ng,
đi u ch nh gi m lƣi su t c b n t 14%/n m xu ng 7%/n m, lƣi su t tái c p v n t 15%/n m xu ng 7%/n m, lƣi su t tái chi t kh u t 1γ%/n m xu ng 5%/n m, gi m t
l d tr b t bu c VND t 11% xu ng γ%, hoán đ i ngo i t đ h tr thanh kho n
t nh ng đơy ch lƠ gi i pháp tình th
Tháng 11 n m β008, NHNN đi u ch nh biên đ t giá USD/VND t ±β% lên
m c ±γ%, đi u ch nh t ng t giá bình quơn liên ngơn hƠng ngƠy β4/1β/β008 t ng γ% lên m c 16.977 VND/USD, tích c c bán ngo i t có ch n l c nh m h tr thanh kho n cho th tr ng
th i h tr cung c u ngo i t t o thanh kho n trên th tr ng, đi u ch nh t ng t giá
Tháng 6 n m β009 gi m lƣi su t USD xu ng th p t γ - γ,5%/n m, NHNN ch
y u s d ng bi n pháp t ng t giá niêm y t, gi m biên đ dao đ ng khi tình hình ngo i
t c ng th ng, NHNN ch đ ng đi u ch nh biên đ mƠ không thông báo tr c
N m β010 NHNN đi u ch nh t giá mua bán ngo i t c a các t ch c tín d ng
t ng 5,5β%, th c hi n các bi n pháp n đ nh th tr ng ngo i t , nh k t h i ngo i t