Tác gi Ph mă oƠnăThúyăVơn... ụăngh aăc aăđ tài ..... Ajayi et al... Agrawal et al... đ ng RMB và giá ch ng khoán th tr ng Trung Qu c... Ch ngă3ăậ PH NGăPHỄPăNGHIểNăC U 3.1.
Trang 1TR NGă I H C KINH T TP.HCM
-
M I QUAN H GI A T GIÁ H I OỄIăVND/USDăVÀăCH S GIÁ CH NG
KHOÁN VN-INDEX
TP.HCM - N mă2014
Trang 2T R NGă I H C KINH T TP.HCM
-
M I QUAN H GI A T GIÁ H I OỄIăVND/USDăVÀăCH S GIÁ CH NG
KHOÁN VN-INDEX
Chuyên ngành: Tài chính ậ Ngân hàng
Mã s : 60340201
Ng iăh ng d n khoa h c: GS.TS TR N NG CăTH
TP.HCM - N m 2014
Trang 3L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u khoa h c đ c l p
c a tôi, d i s h ng d n c a GS.TS Tr n Ng c Th Các thông tin, s
b t k công trình nghiên c u nào
Tác gi
Ph mă oƠnăThúyăVơn
Trang 4M C L C TRANG PH BÌA
M C L C
DANH M C CÁC KÝ HI U, CÁC CH VI T T T
DANH M C CÁC HÌNH V ,ă TH
TÓM T T 1
Ch ngă1ă- GI I THI U 2
1.1 t v năđ nghiên c u 2
1.2 M c tiêu nghiên c u 4
1.3 iăt ng và ph m vi nghiên c u 4
1.4 Ph ngăphápănghiênăc u 5
1.5 ụăngh aăc aăđ tài 5
1.6 T ng quan các n i dung chính c a lu năv n 5
Ch ngă2ă- T NG QUAN CÁC NGHIÊN C UăTR Că ỂY 7
2.1 C ăs lý thuy t 7
2.2 Các b ng ch ng th c nghi m 10
Ch ngă3ăậ PH NGăPHỄPăNGHIểNăC U 26
3.1 Ph ngăphápănghiênăc u 26
3.1.1 Ki m đ nh nghi m đ n v (ki m đ nh tính d ng c a chu i d li u) 26
3.1.2 Ki m đ nh đ ng liên k t 30
3.1 3 Ki m đ nh nhân qu Granger tuy n tính 31
Trang 53.2 D li u 32
Ch ngă4ă- K T QU NGHIÊN C U 43
4.1 Th ng kê mô t 43
4.2 K t qu ki măđ nh tính d ng c a t giá h iăđoáiăvƠăgiáăch ng khoán ầầ 46
4.2.1 K t qu ki m đ nh nghi m đ n v b ng ph ng pháp ki m đ nh ADF 46
4.2.2 K t qu ki m đ nh nghi m đ n v b ng ph ng pháp ki m đ nh Phillips-Perron (PP) 47
4.2.3 K t qu ki m đ nh nghi m đ n v b ng ph ng pháp ki m đ nh KPSS 48
4.3 K t qu ki măđ nhăđ ng liên k t gi a t giá và giá ch ng khoán ầầ 49
4.4 K t qu ki măđ nh quan h nhân qu Granger tuy n tính 50
Ch ngă5ă- K T LU N 52
5.1 K t qu nghiên c u chính 52
5.2 Ki n ngh 53
5.3 H n ch c aăđ tài 56
TÀI LI U THAM KH O
PH L C
Trang 6DANH M C CÁC KÝ HI U, CÁC CH VI T T T
T vi t t t Di n gi i
AR Autoregressive – T h i quy
ARCH Autoregressive Coditional Heteroskedasticity –
Ph ng sai thay đ i có đi u ki n t h i quy
tích h p trung bình tr t
ECM Error Correction Model – Mô hình hi u ch nh sai s
ER Exchange Rate – T giá danh ngh a song ph ng
GARCH Generalized Autoregressive Coditional Heteroskedasticity -
Ph ng sai thay đ i có đi u ki n t h i quy t ng quát hóa
OLS Ordinary Least Squares – Ph ng pháp c l ng bình
ph ng bé nh t
USD United States Dollar - Dollar M
VAR Vector Autoregressive – T h i quy d ng véc t
VECM Vector Error Correction Model – Mô hình hi u ch nh sai s
d ng Véc t
VND Vi t Nam ng
Trang 7DANH M C CÁC B NG
B ng N i dung Trang
4.7 K t qu ki m đ nh đ ng liên k t gi a t giá và giá ch ng khoán…49
Trang 8DANH M C CÁC HÌNH V TH Hình N i dung Trang
Trang 9Tênăđ tài: M I QUAN H GI A T GIÁ H Iă OỄIăVND/USD
VÀ CH S GIÁ CH NG KHOÁN VN-INDEX
TÓM T T
đoái VND/USD và ch s giá ch ng khoán VN-Index trong giai đo n t ngày 03
đ n v , ki m đ nh đ ng liên k t Johansen và ki m đ nh nhân qu Granger K t qu
nghiên c u cho th y không t n t i b t k m i quan h đ ng liên k t nào gi a hai bi n
h nhân qu nào gi a t giá VND/USD và ch s ch ng khoán VN-Index trong su t
giai đo n nghiên c u Nh v y, gi a th tr ng ch ng khoán và th tr ng ngo i h i
Trang 10Ch ngă1ă- GI I THI U 1.1 t v năđ nghiên c u
Quá trình t do hóa tài chính di n ra nhanh và m nh trong th i k này t o ra
c h i m r ng kh n ng đ u t qu c t và đa d ng hóa danh m c đ u t trên th
tr ng ch ng khoán c trong n c và n c ngoài Cùng v i vi c m r ng h i nh p theo xu h ng toàn c u, s n i l ng các quy đ nh ki m soát v n n c ngoài và vi c
t ng s quan tâm c a các nhà nghiên c u trong vi c nghiên c u m i t ng quan gi a
trên th gi i, t giá h i đoái tr thành m t nhân t quy t đ nh l i nhu n c a các nhà
đ u t (Kim, 2003)
Vi c nghiên c u và thi t l p m i quan h gi a giá ch ng khoán và t giá h i
đoái là quan tr ng vì m t s lý do:
chính sách ti n t và tài khóa Gavin (1989) đư ch ra r ng m t th tr ng ch ng khoán
phát tri n s có hi u ng tích c c đ i v i t ng c u T ng c u t ng làm t ng c u ti n
trong n c làm gi m t giá N u tác đ ng này là đ l n, chính sách ti n t m r ng
mà m c tiêu là lãi su t và t giá s b m t tác d ng vì khi đó t giá s gi m ch không
Trang 11đ ng xu t, nh p kh u,….trong vi c qu n lỦ đ nh y c m v i các giao d ch n c ngoài
và r i ro t giá c a h đ n đ nh thu nh p
Cu i cùng, s hi u bi t v m i quan h gi a t giá và giá ch ng khoán có th
đ u t đ n g n v i doanh nghi p h n, qua đó doanh nghi p có c h i ti p xúc v i
đ nh s quy t tâm c a Vi t Nam trong vi c t o ra môi tr ng đ u t lành m nh, minh
Khi đ u t vào th tr ng ch ng khoán, nhà đ u t th ng nghiên c u r t k
các tác đ ng c a các bi n kinh t v mô đ n th tr ng ch ng khoán Vì v y, nghiên
Trang 12khoán Các nhà nghiên c u này s d ng r t nhi u các ph ng pháp nghiên c u đ
và đo l ng m i quan h gi a t giá và giá ch ng khoán t i Vi t Nam nh Narayan
và Narayan (2010), Hu nh Th Nguy n và Nguy n Quy t (2013), Nguy n Hu nh
ch ng khoán VN-Index” nh m cung c p thêm các b ng ch ng th c nghi m v m i
1.2 M c tiêu nghiên c u
th c hi n m c tiêu này, bài nghiên c u c n ph i tr l i m t s câu h i sau:
đoái VND/USD và ch s giá ch ng khoán VN-Index có ph i là các chu i d ng và
có liên k t b c nh t hay không?
liên k t v i nhau hay không?
1.3 iăt ng và ph m vi nghiên c u
tài t p trung nghiên c u m i quan h nhân qu gi a t giá h i đoái
đo n t ngày 03/01/2006 đ n ngày 31/12/2013
Trang 131.4 Ph ngăphápănghiênăc u
h nhân qu gi a hai bi n t giá và giá ch ng khoán, c th nh sau:
đ nh Phillips-Perron (PP) và ki m đ nh KPSS (Kwiatkowski, Phillips, Schmidt, và
Shin, 1992)
đ nh m i quan h dài h n gi a các bi n s đang nghiên c u
1.5 ụăngh aăc aăđ tài
u tiên, nghiên c u này s làm rõ h n các v n đ lý lu n v m i quan h gi a
thuy t
1.6 T ng quan các n i dung chính c a lu năv n
Trang 14Ch ng 1 – Gi i thi u đ tài, tác gi s trình bày t ng quát v lý do ch n đ
c a bài nghiên c u;
Ch ng 2 – T ng quan các nghiên c u tr c đây, ch ng này s trình bày và
Ch ng 3 – Ph ng pháp nghiên c u, ch ng này trình bày ngu n d li u thu
Ch ng 4 – K t qu nghiên c u, ch ng này trình bày các k t qu mà nghiên
đ nh nghi m đ n v , ki m đ nh đ ng liên k t và ki m đ nh nhân qu Granger tuy n
tính;
Ch ng 5 – K t lu n, ch ng này s t ng k t l i các k t qu nghiên c u, đ
Trang 15C h ng 2 - T NG QUAN CÁC NGHIÊN C UăTR Că ỂY 2.1 C ăs lý thuy t
t c th i khi xu t hi n các ngu n thông tin m i hay nói cách khác, giá c hi n t i c a
c phi u đư th hi n t t c các thông tin v c phi u đó
c s lý thuy t c c k quan tr ng cho các nhà làm chính sách c ng nh các nhà đ u
t ch ng khoán Theo đó, các nhà làm chính sách có th t do thi hành các chính sách
v mô qu c gia mà không c n ph i lo s r ng các chính sách này s làm thay đ i b n
mà thôi Ngoài ra, lý thuy t kinh t h c còn đ a ra gi thuy t r ng, giá c ch ng khoán
không ch ph n ánh các thông tin hi n có mà còn ph n ánh chính xác các k v ng v
và t ng tác qua l i gi a các bi n v mô và giá ch ng khoán là r t quan tr ng trong
D i nh h ng c a các bi n kinh t v mô lên th tr ng ch ng khoán, lý
liên quan đ n s thay đ i c a các bi n v mô s ph n ánh h t vào trong giá ch ng khoán nên nhà đ u t không th ki m đ c t su t sinh l i b t th ng thông qua d đoán xu h ng c a th tr ng ch ng khoán trong t ng lai
Tuy nhiên, trái ng c v i k t lu n trên, nhi u b ng ch ng th c nghi m đư ch
đ n thu nh p và bi n đ ng ch s giá ch ng khoán Khi xem xét m i quan h gi a t
Trang 16s thay đ i trong t giá nh h ng lên các m c trong b n cân đ i k toán c a m t
và ch ng khoán
nghiên c u nghiên c u gi i thích, tuy nhiên, k t qu c a nh ng nghiên c u này v n
ch ng khoán:
u tiên, theo cách ti p c n c a Dornbusch và Fischer (1980) cho th y m i
khi đ ng ti n trong n c đ c đ nh giá th p s làm cho nh ng doanh nghi p trong
n c t ng tính c nh tranh h n, k t qu làm gia t ng trong ho t đ ng xu t kh u c a
do đ ng ti n trong n c đ c đ nh giá th p có th làm cho doanh thu và l i nhu n
Branson (1983) đư ch ng minh r ng: quan h gi a t giá h i đoái và giá c phi u là
ng c chi u Nguyên nhân t o ra k t qu này có th đ c gi i thích t chi u tác đ ng
đ u t c a h ) đây, t giá hoái đoái gi m t vai trò là đi u ch nh cân b ng cung và
n c h n thì h s bán b t nh ng tài s n n c ngoài mà hi n t i ít h p d n h i u
xác đ nh là giá c a m t đ n v ngo i t đ c tính theo giá c a m t đ ng ti n khác – trong n c) Vì v y m i quan h c a giá ch ng khoán và t giá là ng c chi u S
Trang 17t ng lên v giá c a nh ng tài s n trong n c làm cho nh ng nhà đ u t gia t ng nhu
c u c a h v ti n t , đi u này l i làm cho lãi su t gia t ng ε t ho t đ ng khác c ng
t ng đ u t trong kh i đ u t n c ngoài vào tài s n trong n c c ng làm gia t ng
n c
Khi ti p c n t giá nh m t tài s n (giá c a m t đ n v ngo i t ) trong th
tr ng tài s n, Gavin (1989) trong mô hình ti n t đư kh ng đ nh t giá và giá c
phi u và t giá, chúng ta hy v ng r ng có s liên h gi a hai bi n này S không liên
doanh thu ho c l i nhu n c a h gi m
Ngoài ra, theo lý thuy t tài chính hi n đ i, lý thuy t danh m c đ u t c a
t ng ho c gi m Ch ng h n, m t s s t giá c a VND s d n đ n vi c m t danh m c
đ u t c a n c ngoài chuy n t các tài s n n i đ a, ch ng h n ch ng khoán, sang
Trang 18đ u t n c ngoài khi nh ng đ ng ti n này đ c chuy n đ i sang đ ng ti n chính
các tài s n n i đ a, do đó làm t ng giá ch ng khoán
Tóm l i, m i quan h gi a t giá v i ch s giá ch ng khoán là m t câu h i
nh ng k t qu khác nhau (có m i quan h cùng chi u, ng c chi u hay th m chí
2.2 Các b ng ch ng th c nghi m
khác nhau Do đó, k t qu mà các nghiên c u th c nghi m mang l i c ng không đ ng
nh t v i nhau
nhu c u ti n t (t giá) so v i các tài s n khác trong danh m c đ u t c a các nhà đ u
t cá nhân Khi các nhà đ u t c g ng s p x p l i danh m c đ u t tài s n tài chính
ch nh t i m t m c giá m i
Các b ng ch ng th c nghi m cho th y t giá và giá c phi u có m i quan h
v i nhau
Aggarwal (1981) đư s d ng d li u hàng tháng c a ch s giá ch ng khoán
Trang 19h i đoán và ch s giá ch ng khoán trong giai đo n th n i t giá c a M K t qu
và m i quan h này m nh trong ng n h n và y u trong dài h n
Jorion (1990) xem xét đ nh y c m c a các công ty đa qu c gia M đ i v i
r i ro t giá B ng ch ng th c nghi m cho th y m i quan h gi a l i nhu n ch ng
Giai đo n nghiên c u t tháng 01 n m 1971 đ n tháng 12 n m 1987 v i m u g m
287 công ty đa qu c gia M đang ho t đ ng trong giai đo n này
d ng gi a giá ch ng khoán và t giá h i đoái Nghiên c u c ng đ c th c hi n v i
n m 1973 đ n tháng 12 n m 1983 c bi t, k t qu nghiên c u ch ra r ng ch s giá
đoái
1973 đ n tháng 12 n m 1988 K t qu nghiên c u ch ra r ng t n t i m i quan h
nhân qu hai chi u gi a giá ch ng khoán và t giá hi u l c trong ng n h n, tuy nhiên
l i không có m i quan h cân b ng dài h n gi a hai bi n
Trang 20Mok (1993) s d ng ph ng pháp ARIεA và ki m đ nh nhân qu Granger đ
khám phá m i quan h nhân qu gi a lãi su t, t giá và giá ch ng khoán hàng ngày
giai đo n t ngày 02/04/1986 đ n ngày 30/06/1991 th tr ng H ng Kông (trong
đó tác gi chia m u thành ba th i k nghiên c u nh h n đó là: (1) t ngày 02/04/1986
đ n 16/10/1987, (2) t ngày 02/11/1987 đ n ngày 31/05/1989 và (3) t ngày 12/06/1989 đ n ngày 30/06/1991)
K t qu t ng th cho th y nh ng thông tin l ch s c a hai bi n kinh t là t
ngh a là khi đ ng đôla H ng Kông m t giá thì giá ch ng khoán gi m và ng c l i
Trong khi đó, Ajayi và εougoue (1996) l i phát hi n ra m i quan h t ng
quan gi a hai bi n t giá và ch ng khoán c trong ng n h n l n dài h n khi h s
n c phát tri n bao g m Canada, Pháp, c, Nh t, Ý, Hà Lan, Anh và M
Abdalla và Murinde (1997) khi áp d ng mô hình VAR hai bi n v i b d li u
các th tr ng trên (ngo i tr Philippines)
Ajayi et al (1998) đư s d ng ch s giá ch ng khoán đóng c a hàng ngày và
t giá h i đoái b y th tr ng tài chính tiên ti n giai đo n t tháng 04 n m 1985 đ n tháng 08 n m 1991 bao g m Canada, c, Pháp, Ý, Nh t, Anh, M và tám th tr ng
Hong Kong, Inđônêsia và Thái δan giai đo n t tháng 12 n m 1987 đ n tháng 09
n m 1991 đ nghiên c u v m i quan h gi a ch s giá ch ng khoán và t giá h i đoái B ng cách s d ng ph ng pháp ki m đ nh nhân qu Granger, b ng ch ng th c
Trang 21nghi m cho th y có m i quan h nhân qu đ n h ng t th tr ng ch ng khoán đ n
Nghiên c u s d ng d li u hàng tu n trong giai đo n t ngày 03/04/1991 đ n
đ o ng c gi a hai giai đo n trong cu c kh ng ho ng 1997 – 1998 và giai đo n ph c
c m c a giá ch ng khoán và t giá t ng theo th i gian: th p trong giai đo n t ng
tr ng cao (t ngày 03/04/1991 đ n ngày 25/01/1995), t ng d n trong giai đo n tr c
ngày 06/01/1999 đ n ngày 31/05/2000)
trong giai đo n t ngày 03/01/1986 đ n 16/06/1998 M u nghiên c u c a tác gi bao
Singapore, Thái δan và ài δoan Thông qua hàm ph n ng xung, tác gi th y r ng
Trang 22d li u c a Hàn Qu c thì phù h p v i cách ti p c n truy n th ng: t giá h i đoái nh
h ng đ n giá c phi u M t khác, d li u c a Philipines cho k t qu phù h p v i
Nh t B n không ti t l b t k thông tin nào thì các d li u khác đ u cho th y quan h
ph n h i m nh m
Kanas (2000) nghiên c u m i quan h gi a t giá và giá ch ng khoán sáu
n c công nghi p bao g m Anh, M , Nh t, c, Pháp và Canada S d ng giá đóng
đ n ngày 28/02/1987; t giá đ c s d ng là t giá theo tr ng s th ng m i (hay t
(ngo i tr c) và hi u ng lan t a là b t đ i x ng trong t t c các tr ng h p Nghiên
tài chính kinh t tháng 10/1987
Th y S , Th y i n, Anh và M S d ng d li u hàng tu n giai đo n t ngày 05/01/1979 đ n ngày 08/01/1999 và s d ng mô hình VAR-GARCH-M hai bi n, các
tác gi tìm th y b ng ch ng th c nghi m h tr cho gi thuy t ph n bù r i ro thay đ i
c a l i nhu n ch ng khoán có hi u ng lan t a và l i nhu n ch ng khoán n i đ a
đ c gi i thích đáng k b i l i nhu n ch ng khoán th tr ng M Kim (2003) tìm
Trang 23tháng 12/1998 M Ki m đ nh đ ng liên k t Johansen cho th y S&P 500 có m i
quan h cân b ng dài h n v i b n bi n còn l i Phân tích hi u ch nh sai s cho th y giá ch ng khoán, ch s s n xu t công nghi p và l m phát t đi u ch nh đ hi u ch nh
giá đ n giá ch ng khoán
ph ng pháp ki m đ nh đ ng liên k t, ki m đ nh nhân qu Granger đa bi n và mô
tr ng ch ng khoán và th tr ng ngo i h i các qu c gia nghiên c u; trong đó th
tr ng ch ng khoán M đóng vai trò nh m t c u n i cho nh ng liên k t này và cu c
Nghiên c u c a Benjamin Tabak (2006) thì l i không tìm th y m i quan h trong dài h n gi a t giá và giá ch ng khoán th tr ng Brazil, tuy nhiên tác gi l i
đ n 14/05/2002 c bi t tác gi đư chia m u nghiên c u thành hai m u nh h n
Trang 24(01/08/1994 đ n 12/01/1999 và 13/01/1999 đ n 14/05/2002) D li u hàng tháng không đ c s d ng vì chúng không th phân tích đ c nh ng thay đ i trong dòng
đi m truy n th ng r ng t giá h i đoái nh h ng đ n ch s giá ch ng khoán
nghiên c u này, tác gi s d ng b d li u theo ngày c a ch s giá ch ng khoán
n ng đ ng gi a t giá và ch s giá ch ng khoán là nghiên c u c a Pan, Fok và Liu
sai và phân tích ph n ng xung trong mô hình VAR v i m u d li u b y nhóm
n c ông Á bao g m H ng Kông, Nh t B n, Hàn Qu c, εalaysia, Singapores, ài
Loan và Thái Lan B ng ch ng th c nghi m cho th y t n t i m i quan h nhân qu
có Ủ ngh a t t giá đ n giá ch ng khoán H ng Kông, Nh t B n, Malaysia và Thái δan tr c kh ng ho ng tài chính châu Á n m 1997 ng th i c ng t n t i m i quan
t t giá đ n giá ch ng khoán đ c tìm th y h u h t các qu c gia (ngo i tr εalaysia); ng c l i, không tìm th y m i quan h nhân qu t giá ch ng khoán đ n
t giá t t c các qu c gia trong m u Nguyên nhân c a s khác bi t quan h này
khoán đóng c a khi nghiên c u m i quan h gi a th tr ng ch ng khoán và th
tr ng ngo i h i trong giai đo n t n m 1997 – 2004 M u nghiên c u bao g m các
Trang 25qu c gia: M , Canada, Anh, Nh t, H ng Kông, Singapore, Hàn Qu c, n và Philippines B ng cách áp d ng mô hình GARCH, tác gi tìm th y hi u ng lan t a
d ng v giá t th tr ng ngo i h i đ n th tr ng ch ng khoán t n t i Canada,
l i bi n đ ng là dai d ng các n n kinh t m i n i
Yau và Niel (2009) c ng nghiên c u m i quan h gi a ch s giá ch ng khoán
(TECM) K t qu cho th y có m i quan h cân b ng dài h n gi a NTD/JPY và giá
đ c m r ng b ng vi c tính đ n nh h ng c a đ ng USD trên th tr ng tài chính
ài δoan K t qu ki m đ nh nhân qu Granger TECM ch ra r ng không có m i
t n t i quan h nhân qu Granger t giá ch ng khoán đ n t giá trong giai đo n nghiên
c u
Agrawal et al (2010) phân tích m i quan h gi a l i nhu n ch s Nifty và t
(2011) tìm th y b ng ch ng v m i quan h hai chi u gi a t su t sinh l i c a ch ng
Trang 26khoán và thay đ i trong t giá giai đo n t tháng 01/1990 đ n tháng 12/2008, đ ng
Tudor và c ng s (2012) nghiên c u m i quan h nhân qu gi a giá ch ng
trong giai đo n t tháng 01/1997 đ n tháng 03/2012 M u nghiên c u bao g m các
n c: Úc, Canada, Pháp, H ng Kông, Nh t B n, Anh và M (đ i di n cho các n c
quan h gi a t giá và giá ch ng khoán B ng cách s d ng mô hình VECM cho th y
đ nh đ ng liên k t ng th i ki m đ nh nhân qu cho th y nh h ng c a t giá đ n
h ng tr c ti p đ n chuy n đ ng c a t giá
đo n t n m 1997 - 2010 B ng cách s d ng các ph ng pháp ki m đ nh đ ng liên
khoán t ng lên 1.04% và 1% t ng lên trong lưi su t góp ph n làm gi m 1.71% trong
Trang 27tr ng ch ng khoán t i t giá và t lãi su t t i th tr ng ch ng khoán c ng đ c
tìm th y
dài h n gi a giá ch ng khoán và t giá Liên minh châu Âu (EU) và M trong giai
đo n cu c kh ng ho ng tài chính g n đây (2008 -2012) và so sánh v i nh ng k t qu
tr c đó khi mà th tr ng ch ng khoán v n ho t đ ng trong đi u ki n bình th ng
ng n h n M D li u là t giá EUR/USD và ch s ch ng khoán FTSE Eurotop
02/01/2008 đ n 30/04/2012 Ki m đ nh nghi m đ n v ADF, ki m đ nh nhân qu Granger c ng đ c tác gi s d ng
Ph ng pháp ki m đ nh đ ng liên k t, ki m đ nh nhân qu Granger và mô hình SVAR
đ c tác gi s d ng K t qu nghiên c u cho th y b t c lúc nào có s thay đ i trong
c u
GARCH-DCC đ nghiên c u m i quan h gi a t giá th c và giá ch ng khoán trong giai đo n
bao g m: Indonesia, Malaysia, Hàn Qu c, Philippines, Singapore và Thái Lan làm
đ i di n cho các n c m i n i châu Á và đ i di n các n c phát tri n là Úc, Canada,
Trang 28đi u ki n n ng đ ng đáng k gi a hai bi n, ngoài ra th tr ng ch ng khoán M có
nh h ng đ n nh ng n n kinh t này trên c th tr ng ch ng khoán đ a ph ng và
âm, đi u này h tr cho d đoán c a các mô hình lý thuy t c bi t, cán cân th ng
n c châu Á, trong khi v i các n c phát tri n thì chênh l ch lãi su t là y u t quy t
đ nh
đ i t đ ng ng c Makov v i chu i d li u hàng tu n c a giá ch ng khoán và t giá
tr ng ch ng khoán có nh h ng đáng k đ n th tr ng ngo i h i các n c trong
tác đ ng gì đ n t su t sinh l i th tr ng ch ng khoán
M t khác, có m t s nghiên c u không th thi t l p m i quan h gi a t giá
h i đoái và giá ch ng khoán
Nghiên c u c a Bartov và Bodnar (1994) l i th t b i trong vi c tìm ra m i
t ng quan gi a l i nhu n b t th ng c a các công ty trong m u - các công ty đa
qu c gia và các công ty s n xu t l n c a M và s thay đ i giá tr c a t giá hi u l c USD trong giai đo n 1978 – 1989 Nghiên c u này s d ng d li u hàng tháng c a
ngh a gi i thích cho l i nhu n b t th ng hi n t i c a các công ty i u này hàm ý
r ng t n t i vi c đ nh giá sai d n đ n tri t tiêu m i quan h gi a t giá và l i nhu n
Trong khi đó nghiên c u c a Niel và Lee (2001) l i s d ng ki m đ nh đ ng
Trang 29gi a t giá và giá ch ng khoán đóng c a hàng ngày các n c G7 (bao g m Canada,
có tác đ ng ng c l i th tr ng Canada và M trong ngày hôm sau; tuy nhiên s
t ng giá ch ng khoán th ng l i d n đ n ti n t gi m giá vào ngày hôm sau t i th
tr ng Ý và Nh t B n
quan h cân b ng trong dài h n gi a hai bi n giá ch ng khoán và t giá Nghiên c u
Rahman và Uddin (2009) tìm th y r ng các chu i d li u t giá và giá ch ng
đ n 06/2008
đ ng RMB và giá ch ng khoán th tr ng Trung Qu c Nghiên c u s d ng d li u
Trang 30v ng trong quá kh trên th tr ng ch ng khoán có tác đ ng l n đ n nh ng bi n đ ng trong t ng lai trên th tr ng ngo i h i và ng c l i
M t nghiên c u khác c a Yoo và Kang (2011) khi khám phá m i quan h v
s d ng chu i d li u hàng tu n g m ch s giá ch ng khoán t ng h p Hàn Qu c
đ n 28/12/2009 B ng cách s d ng ph ng pháp ki m đ nh đ ng liên k t, ki m đ nh
nhân qu Granger và mô hình GARCH-BEKK hai bi n, k t qu cho th y không có
đ ng hai chi u m nh m gi a hai th tr ng đ c bi t là sau cu c kh ng ho ng tài chính 1997, đi u này ng ý cu c kh ng ho ng tài chính d n đ n m i quan h gi a hai
hàng ngày giai đo n t ngày 28/07/2000 đ n 29/12/2006 Ki m đ nh M-TAR,
l i m c cân b ng trong dài h n khi có s m t cân b ng trong ng n h n Ngoài ra, tác
Narayan và Narayan (2010) đư tìm th y m i quan h đ ng liên k t gi a giá
Trang 31đ ng cùng chi u có Ủ ngh a đ n giá ch ng khoán Trong ng n h n, giá d u và t giá
đ u không nh h ng đ n l i nhu n ch ng khoán Tác gi s d ng d li u hàng ngày
tác đ ng c a giá d u lên giá ch ng khoán th tr ng Vi t Nam, trong đó t giá đ c thêm vào nh là m t y u t quy t đ nh giá ch ng khoán Nghiên c u s d ng các
ph ng pháp ki m đ nh đ ng liên k t, bình ph ng bé nh t – OLS, mô hình hi u
ch nh sai s (VECM) và mô hình GARCH(1,1)
h gi a t giá h i đoái, lưi su t và giá c phi u t i TP.HCε” trong giai đo n t tháng 10/2007 đ n 10/2012 Nghiên c u s d ng s li u chu i th i gian theo tháng và
ph ng pháp phân tích s li u d a trên ki m đ nh nghi m đ n v , ki m đ nh nhân qu Granger, mô hình VAR và hàm phân rư ph ng sai K t qu phân tích cho th y có
m i liên h gi a giá c phi u v i t giá h i đoái t i b c tr 2 (giá c phi u ch u s tác
đ ng c a t giá hai tháng tr c đó) và lưi su t t i tr 1 ng th i giá c phi u còn b tác đ ng b i chính nó t i tr 1 và 2
đ nh m i quan h nhân qu gi a t giá VND/USD và ch s ch ng khoán VN-Index trong giai đo n t n m 2002 - 2012 B ng cách s d ng ph ng pháp ki m đ nh
Nguy n Minh Ki u và c ng s (2013) nghiên c u m i quan h c a b n bi n
Trang 32ph ng pháp ki m đ nh bao g m: ki m đ nh đ ng liên k t, mô hình hi u ch nh sai s
l m phát có m i quan h ngh ch bi n đ n ch s giá ch ng khoán, l ng cung ti n ε2 và giá vàng trong n c có m i quan h cùng chi u v i ch s giá ch ng khoán; trong khi đó t giá h i đoái l i không có nh h ng đ n ch s giá ch ng khoán Còn trong ng n h n, ch s giá ch ng khoán hi n t i có m i quan h v i ch s giá ch ng khoán tháng tr c v i t ng quan cùng chi u và ng c chi u v i t giá h i đoái
Ki m đ nh nhân qu Granger c ng cho th y t giá h i đoái là nguyên nhân gây ra
giai đo n t tháng 07/2000 đ n tháng 09/2011 Bài nghiên c u s d ng các ph ng
hàng tháng c a bi n nghiên c u K t qu nghiên c u cho th y: cung ti n, l m phát,
khoán
Rahma và công s (2014) s d ng d li u tháng trong giai đo n t tháng 01/2001 đ n tháng 12/2012 và mô hình VAR đ nghiên c u các m i quan h n ng
đ ng gi a t giá VND/USD, giá ch ng khoán và tài kho n vãng lai trong n n kinh t
tr ng ch ng khoán Vi t Nam d i tác đ ng c a các nhân t kinh t v mô giai đo n
Trang 33chi u v i th tr ng ch ng khoán, trong khi đó, cung ti n và t giá h i đoái t ng
khuy n khích xu t kh u và h n ch nh p kh u, trong khi l m phát Vi t Nam cao
h n r t nhi u so v i M thì xu h ng t giá t ng là phù h p v i quy lu t Tuy nhiên,
m i quan h trong dài h n gi a ch s giá ch ng khoán VN-Index và các bi n lãi su t,
t giá và cung ti n
M t cách t ng quát, n u gi a t giá và giá ch ng khoán t n t i m i quan h
t ng lai c a th tr ng kia và ng c l i Tuy nhiên, m i quan h này ch t n t i
qu c gia
Trang 34Ch ngă3ăậ PH NGăPHỄPăNGHIểNăC U 3.1 Ph ngăphápănghiênăc u
M c tiêu nghiên c u là làm rõ m i quan h gi a t giá VND/USD và ch s
đ nh Phillips-Perron (PP) và ki m đ nh KPSS (Kwiatkowski, Phillips, Schmidt, và
Shin, 1992)
đ nh m i quan h dài h n gi a các bi n s đang nghiên c u
3.1.1 Ki m đ nh nghi m đ n v (ki m đ nh tính d ng c a chu i d li u)
Tính không d ng c a chu i d li u mang hàm ý v s t n t i c a m i quan h
đ u tiên khi làm vi c v i d li u chu i th i gian M t chu i th i gian đ c g i là
đi m nào Và chu i không d ng là m t chu i không th a mãn ít nh t m t trong ba
đi u ki n trên
đ n đó là kh n ng x y ra h i quy gi m o khi h i quy m t chu i th i gian không
Tuy nhiên, Granger sau đó l i cho r ng gi a hai chu i th i gian không d ng v n có
Trang 35th có m t s đ ng b nào đó trong dài h n mà ông g i là đ ng liên k t Khi đó, gi a
t giá và ch s VN-Index
chu i d li u là d ng hay không d ng C th , n u k t qu cho th y chu i d li u
không d ng và có liên k t b c m t (chu i I(1))
3.1.1.1 Ph ng pháp ki m đ nh Augmented Dickey - Fuller (ADF)
Ph ng pháp ki m đ nh ADF đ c s d ng đ ki m đ nh tính d ng c a chu i
Ấyt= 0+ yt-1 + jẤyt-j + t (3.1)
Ấyt= 0 + t + yt-1 + jẤyt-j + t (3.2)
Ấyt = yt– yt-1
yt: chu i s li u theo th i gian đang xem xét
k: chi u dài đ tr
Trang 36t: nhi u tr ng
s b bác b n u giá tr ki m đ nh ADF l n h n giá tr t i h n c a nó (critical value)
Trong ki m đ nh ADF, giá tr ki m đ nh ADF không tuân theo phân ph i
chu n, vì v y, giá tr t i h n đ c d a trên b ng giá tr tính s n c a Mackinnon (1991)
có đ c k t lu n v tính d ng cho các chu i quan sát
3.1.1.2 Ph ng pháp ki m đ nh Phillips - Perron (PP)
Ph ng pháp ki m đ nh phi tham s c a Phillips - Perron (1988) cho phép
h i quy (autoregressive) b c 1 (AR(1))
PP t o ra s đi u ch nh cho các h s c a th ng kê t (t-statistic) t h i quy AR(1) đ
u đi m c a ki m đ nh Phillips-Perron (PP) là không ch u nh h ng c a
Ph ng trình h i quy cho ki m đ nh PP nh sau:
yt = yt-1 + t (3.3)
hay ph ng trình t ng đ ng:
Ấyt = yt-1 + t (3.4)
ph ng trình h i quy có th đ c thêm vào m t h ng s ho c bi n s xu h ng
Trang 37H0: Chu i th i gian có nghi m đ n v
3.1.1.3 Ph ng pháp ki m đ nh Kwiatkowski, Phillips, Schmidt, và Shin
(KPSS)
đ nh c a nghi m đ n v
h ng xác đ nh hay là xu h ng ng u nhiên, vi c xác đ nh chu i th i gian có xu
h ng xác đ nh hay ng u nhiên giúp tìm ra cách x lý t t nh t cho tính không d ng
sai phân - thay vì l y sai phân t t c các chu i không d ng s làm m t quan sát trong chu i d li u
Trang 38H0: 2 = 0 Chu i d li u theo th i gian d ng có xu th (ho c chu i d ng trong
bi n g c (bi n level) khi = 0)
H1: 2 > 0 Chu i d li u theo th i gian không d ng (hay chu i d ng trong sai phân)
3.1.2 Ki m đ nh đ ng liên k t
và có liên k t b c m t (chu i I(1)) M t khác, Granger (1974) cho r ng gi a hai hay
ông g i là đ ng liên k t Nh v y, đ ki m tra s đ ng liên k t c a các chu i I(1) mà
ta đư xác nh n đ c, ki m đ nh đ ng liên k t Johansen (1991) là m t trong nh ng
ph ng pháp c b n và phù h p nh t đ gi i quy t v n đ này
Trang 39T mô hình VAR, mô hình VECM có th đ c vi t nh sau:
Nh v y, n u các bi n s không có m i quan h đ ng liên k t, khi đó h ng c a
ma tr n s không có Ủ ngh a th ng kê khác không hay i = 0 v i m i i
Có th s d ng hai giá tr th ng kê so sánh cho ki m đ nh đ ng liên k t Johansen đ c tính toán theo công th c sau:
Trace ( r ) = - T (1 - j ) (3.9)
và max ( r, r+1 ) = - Tln(1 – r+ 1 ) (3.10)
v i j là giá tr c l ng t ma tr n cho nghi m đ c tr ng b c th i
liên k t
statistic) ki m đ nh gi thuy t H0 cho r ng s l ng các véc t đ ng liên k t là r ch ng
l i gi thuy t thay th H1 là có r+1 véc t đ ng liên k t
3.1 3 Ki m đ nh nhân qu Granger tuy n tính
và ng c l i Tr ng h p t giá và giá ch ng khoán không có m i quan h đ ng liên
Trang 40Yt = 0 + lYt-l + lXt-l + t (3.11)
và
Xt = 1 + lXt-l + lYt-l + t (3.12)
c a Y (uni-directional causality)
Ng c l i, n u t n t i m i quan h đ ng liên k t gi a t giá h i đoái và
sung thành ph n hi u ch nh sai s
tiêu chu n AIC
3.2 D li u
trong gian đo n t ngày 03/01/2006 đ n 31/12/2013, bài nghiên c u s d ng d li u
c ng không tham gia vào quá trình thu th p đ tìm ra ngu n d li u trên Theo nh