Phân tích các nhân tố kinh tế vĩ mô tác động đến dòng vốn FDI tại việt nam

Mô hình nghiên c u..... Hình th c này mang tính kh thi và hi u qu kinh t cao, không có nh ng ràng bu c v chính tr... Cĩ th minh h a GDP th c theo cơng th c sau: GDP th căn mătăă=ă Qt*Po

-

L I TH THANH H I

L IăCAMă OAN

Tôi xin cam đoan lu n v n ‘‘PHỂNă TệCHă CÁCă NHỂNă T KINH T V ă MỌăTÁCă NGă N DÒNG V N FDI T I VI TăNAM’’ălà công trình nghiên c u c a chính tác gi , n i dung đ c đúc k t t quá trình h c t p và các k t

qu nghiên c u th c ti n trong th i gian qua, s li u s d ng là trung th c và có ngu n g c trích d n rõ ràng Lu n v n đ c th c hi n d i s h ng d n khoa h c

c a TS Phan Hi n Minh.

Tác gi lu n v n

L i Th Thanh H i

M CăL C TRANGăPH ăBỊA

L IăCAMă OAN

M C L C

DANH M C CÁC T VI T T T

DANH M C CÁC B NG BI U

DANH M C CÁC HÌNH NH

TÓM T T 1

CH NGă1:ăGI I THI U V TÀI 3

1.1 Lý do ch n đ tài 3

1.2 M c tiêu nghiên c u 6

1.3 Câu h i nghiên c u 6

1.4 i t ng nghiên c u và ph m vi gi i h n nghiên c u c a đ tài 7

1.5 Ph ng pháp nghiên c u 7

1.6 óng góp c a lu n v n 8

1.7 B c c c a lu n v n 8

CH NGă2:ăT NG QUAN LÝ THUY T VÀ CÁC K T QU NGHIÊN C U TR Că ỂY 10

2.1 T ng quan lý thuy t 10

2.1.1 T ng quan v dòng v n đ u t tr c ti p n c ngoài 10

2.1.2 Lý thuy t v nhân t thu hút đ u t tr c ti p n c ngoài 12

2.1.3 Lý thuy t v tác đ ng c a ho t đ ng đ u t tr c ti p n c ngoài đ i v i n n kinh t c a qu c gia nh n đ u t 17

2.2 T ng quan nghiên c u th c nghi m 22

2.2.1 Các nghiên c u cho các qu c gia trên th gi i 22

2.2.2 Các nghiên c u v Vi t Nam 27

CH NGă3:ăPH NGăPHÁP,ăd li u NGHIÊN C U 30

3.1 Mô hình nghiên c u 30

3.2 Ph ng pháp nghiên c u 30

3.3 D li u nghiên c u 33

3.3.1 M u nghiên c u 33

3.3.2 Ngu n d li u nghiên c u 33

CH NGă4:ăN I DUNG VÀ CÁC K T QU NGHIÊN C U 35

4.1 Th ng kê mô t các bi n 35

4.2 Ma tr n h s t ng quan gi a các bi n 36

4.3 K t qu th c nghi m 37

4.3.1 Ki m đ nh nghi m đ n v 37

4.3.2 Ki m đ nh đ ng liên k t Johansen test 39

4.3.3 tr t i đa cho mô hình var 40

4.3.4 Ki m đ nh nhân qu granger test 42

4.3.5 Ki m đ nh tính n đ nh mô hình VAR 43

4.3.6 Hàm ph n ng xung 44

4.3.7 Phân rư ph ng sai 49

4.3.8 Tóm t t k t qu nghiên c u và so sánh v i các nghiên c u khác 53

CH NGă5:ăK T LU N 58

TÀI LI U THAM KH O

PH L C

DANHăM CăCÁCăT ăVI T T T

CPI : Ch s giá tiêu dùng

FDI : u t tr c ti p t n c ngoài (vi t t t c a t ti ng anh) GDP

XNK

: Giá tr t ng s n ph m trong n c : M c a th ng m i

TY_GIA

LSTBILL

: T giá h i đoái danh ngh a : Lãi su t trái phi u chính ph DNNN : Doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài

TTTNN : u t tr c ti p t n c ngoài

IMF : Qu ti n t qu c t

OECD : T ch c H p tác và Phát tri n kinh t

TPP : Hi p đ nh đ i tác kinh t chi n l c xuyên Thái Bình D ng UNCTAD : H i ngh qu c t v Th ng m i và phát tri n

XT T : Xúc ti n đ u t

DANHăM CăCÁCăB NGăBI U

B ng 1.Tình hình thu hút đ u t tr c ti p n c ngoài t i Vi t Nam giai đo n

1998-2013………4

B ng 2 Mô t bi n trong mô hình nghiên c u 34

B ng3.Th ngkê mô t các bi n………35

B ng 4 K t qu ki m đ nh nghi m đ n v (Phillips Perron) 38

B ng 5 K t qu ki m đ nh nghi m đ n v (Dicky Fuller) 38

B ng 6 K t qu ki m đ nh nghi m đ n v (Phillips Perron) 38

B ng 7 K t qu phân rã ph ng sai m c gi i thích c a các bi n đ n s thay đ i c a FDI 39 B ng 8 So sánh k t qu nghiên c u v i các nghiên c u khác: 53

DANHăM CăCÁCăHỊNHă NH Hình 1 : K t qu phân rư ph ng sai 50

TịMăT T

Bài nghiên c u phân tích tác đ ng c a các nhân t kinh t v mô nh quy mô th

tr ng (đ i di n b i GDP), t giá, đ m th ng m i (đ i di n b i t ng giá tr xu t

kh u và nh p kh u), lãi su t (lãi su t TPCP), l m phát (đ i di n b i CPI) đ n dòng

v n FDI t i Vi t Nam đ ng th i c l ng m c tác đ ng c a cú s c các bi n trong

n n kinh t trong vi c gi i thích s bi n đ ng c a v n đ u t tr c ti p n c ngoài

t i Vi t Nam trong giai đo n t quý 1 n m 2000 đ n quý 4 n m 2013 D li u đ c

s d ng trong bài nghiên c u đ c t ng h p theo quý trong th i gian t 2000-2013 Ngoài vi c s d ng các k thu t h i quy nh phân tích t ng quan, ki m đ nh tính

d ng, ki m đ nh nhân qu Granger Causality và ki m đ nh VAR đ phân tích m i quan h trong ng n h n, ki m đ nh đ ng liên k t (Johansen Co-integration Test) đ xem xét mô hình có xu t hi n h i quy gi hay không, tác gi s d ng hàm ph n ng xung (Impulse Response Analysis) đ ki m tra s tác đ ng c a các cú s c trong n n kinh t v mô s nh h ng đ n vi c thu hút FDI nh th nào

K t qu nghiên c u cho th y:

Th nh t, Có m i quan h t ng quan có ý ngh a gi a FDI và các y u t v mô

đ c xem xét là quy mô th tr ng, t giá, đ m th ng m i, lãi su t, l m phát và

t giá

Th hai, Ki m đ nh m i quan h nhân qu Granger cho k t qu v i p-value nh

h n 0.05 v i h u h t các m i quan h hai chi u gi a các bi n c bi t là quan h hai chi u c a FDI đ n các bi n khác

Th ba, Ki m đ nh Johansen cho k t qu chu i d li u t n t i 5 đ ng liên k t t i

m c ý ngh a 5% gi a FDI và CPI, GDP, t giá, lãi su t trái phi u chính ph và t ng giá tr xu t nh p kh u Nh v y có m i quan h trong dài h n gi a FDI v i CPI,

GDP, t giá, lãi su t trái phi u chính ph và t ng giá tr xu t nh p kh u

Th t , Các cú s c di n ra v i đ u t tr c ti p n c ngoài trong quá kh nh h ng

t i vi c thu hút FDI trong t ng lai Và l m phát đư gây ra áp l c l n và là nhân t chính tác đ ng đ n FDI

Các con s c l ng này, hy v ng s mang l i đóng góp nh trong công tác ho ch

đ nh chính sách v mô nh m c i thi n môi tr ng kinh t v mô nh m thu hút FDI vào Vi t Nam trong t ng lai

CH NGă1:ăGI IăTHI U V ă ăTÀI

1.1 Lý do ch năđ tài

K t khi v n d ng đ ng l i đ i m i và công cu c c i cách toàn di n k t sau

i h i ng toàn qu c l n th VI (1986), n n kinh t Vi t Nam đư ghi nh n

nh ng k t qu r t n t ng và t ng tr ng m nh m , m t d u hi u cho th y n n kinh t th tr ng n c ta đ y s c h p d n và n ng đ ng Có th nói r ng, kinh

t Vi t Nam đang s h u nh ng đ c tr ng tiêu bi u c a các n n kinh t phát tri n cao ông Nam Á S n l ng vi c làm, xu t kh u, nh p kh u đ u t ng

m nh đ c bi t là k t n m 1990, các d u hi u n đ nh v kinh t và chính tr đang d n rõ nét, cùng nh ng ti n b xã h i đ t đ c trong giai đo n v n hành

n n kinh t th tr ng d i s qu n lý nhà n c

t đ c nh ng thành t u n t ng v kinh t là do đóng góp to l n c a y u t

v n, trong đó có ngu n v n t bên ngoài ch y vào đ c bi t dòng v n đ u t tr c

ti p n c ngoài, v m t lý thuy t, hình th c đ u t này là m t y u t r t quan

tr ng trong công cu c phát tri n đ t n c Ho t đ ng đ u t tr c ti p n c ngoài không nh ng giúp chuyên nghi p hoá và nâng cao các k n ng qu n lý, nâng cao k n ng t i u hoá s d ng các ngu n l c trong s n xu t và kinh doanh, k n ng ngo i ng , xét trên ph ng ti n vi mô Ngoài ra, trên ph ng

ti n v mô, đ u t tr c ti p n c ngoài có th có tác đ ng r t tích c c t i các ch

s c a n n kinh t c a các qu c gia nh n đ u t , đóng góp vào s n xu t công nghi p, xu t kh u, s phát tri n ngu n v n, c i ti n công ngh , t o công n vi c làm và đóng góp vào m c t ng tr ng kinh t c a qu c gia

Nh n th c đ c t m quan tr ng này, Vi t Nam đư và đang thu hút m t l ng l n

v n đ u t tr c ti p n c ngoài cho phát tri n đ t n c, gia t ng xu t kh u và

l ng các d án và v n đ u t tr c ti p n c ngoài t i Vi t Nam t giai đo n 1998-2013

B ngă1ăTìnhăhìnhăthuăhútăđ uăt ătr c ti păn c ngoài t i Vi t Nam

Ngu n: Niên giám th ng kê, c c đ u t n c ngoài

Tuy nhiên, tình hình thu hút đ u t tr c ti p n c ngoài trong th i gian qua cho

th y, ngoài t l v n th c hi n t ng đ i th p (41,23%), lu ng v n đ u t tr c ti p vào Vi t Nam t ng đ i thi u n đ nh và có s giao đ ng đáng k qua các n m

H i ngh 25 n m đ u t tr c ti p n c ngoài t i Vi t Nam do B K ho ch và u

t t ch c t i Hà N i ngày 27/03/2013 đư nhìn nh n và kh ng đ nh vai trò quan

tr ng c a vi c thu hút v n đ u t n c ngoài t i Vi t Nam trong quá trình phát tri n kinh t - xã h i c a Vi t Nam, góp ph n tích c c trong t ng tr ng kinh t , c i thi n cán cân thanh toán, t o vi c làm tr c ti p cho ng i lao đ ng và hàng tri u vi c làm gián ti p khác, là y u t thúc đ y quá trình đ i m i công ngh , nâng cao ph ng

th c qu n lý kinh doanh, t o đ ng l c c nh tranh m nh m h n trong t ng ngành

FDI là khu v c phát tri n n ng đ ng nh t v i t c đ t ng GDP cao h n t c đ t ng

tr ng c n c: n m 1995 GDP c a khu v c FDI t ng 14,98% trong khi GDP c

n c t ng 9,54%; t c đ này t ng ng là 11,44% và 6,79% (2000), 13,22% và 8,44% (2005), 8,12% và 6,78% (2010) T tr ng đóng góp c a khu v c FDI trong GDP t ng d n, t 2% GDP (1992), lên 12,7% (2000), 16,98% (2006) và 18,97% (2011)

Trong nh ng n m tr l i đây, do nh h ng c a cu c kh ng ho ng kinh t th gi i

n m 2008 đư nh h ng đ n tình hình thu hút FDI t i Vi t Nam Theo s li u t B

K ho ch và u t , b t đ u t n m 2009, v n đ u t tr c ti p n c ngoài vào Vi t Nam ch còn 23 t USD, b ng kho ng 30% so v i n m tr c Các n m ti p theo liên t c có xu h ng gi m và b t đ u t ng tr l i trong n m 2013 Nh ng y u kém

n i t i c a n n kinh t mà qua kh ng ho ng toàn c u, qua h i nh p l i càng b c l

rõ h n B i cùng b nh h ng, nh ng m t s n c trong khu v c l i t ng tr ng

t t h n Vi t Nam r t nhi u, nh t là hai n m g n đây nh Indonesia, Philippines

M t trong các nguyên nhân là kinh t v mô b t n đ nh, l m phát cao Vì th , đ thu hút nhi u h n n a lo i hình đ u t này cho phát tri n kinh t thì vi c tìm hi u và phân tích tác đ ng gi a môi tr ng kinh t v mô c a qu c gia nh n đ u t và ho t

đ ng đ u t tr c ti p n c ngoài và là h t s c quan tr ng trong tình hình hi n nay

t i Vi t Nam Các bi n kinh t v mô c a qu c gia nh n đ u t nh : xu t nh p kh u,

l m phát, lãi su t, GDP, t giá…., môi tr ng kinh t v mô thu n l i t i qu c gia

nh n đ u t có th là ch t xúc tác tích c c trong thu hút đ u t t t n c ngoài

Vi c phân tích các nhân t kinh t v mô tác đ ng t i đ u t tr c ti p n c ngoài t i

Vi t Nam là h t s c c p thi t nh m t o ra m t môi tr ng kinh t v mô thu n l i t i

Vi t Nam trong thu hút và phát huy h n n a vai trò c a lo i hình đ u t này cho công cu c phát tri n kinh t đ t n c, nh t là trong b i c nh kh ng ho ng kinh t t

n m 2007 đ n nay Xu t phát t th c ti n thu hút FDI và các v n đ còn t n t i, tác

gi nghiên c u tác đ ng c a các y u t kinh t v mô bao g m quy mô th tr ng, t giá, đ m th ng m i, lãi su t, l m phát đ n vi c thu hút FDI t i Vi t Nam, k t qu nghiên c u có th ph c v cho các nhà ho ch đ nh chi n l c và các nhà đ u t

n c ngoài đang trong quá trình tìm ki m c h i kinh doanh t i Vi t Nam Tác gi

ch n đ tài ‘‘PHỂNă TệCHă CÁCă NHỂNă T KINH T V ă MỌă TÁCă NGă N DÒNG V N FDI T I VI T NAM’’

1.2 M c tiêu nghiên c u

Th nh t: H th ng hoá lý thuy t v các nhân t c a đ u t tr c ti p n c ngoài,

m i quan h gi a đ u t tr c ti p n c ngoài và các bi n kinh t v mô t i qu c gia

nh n đ u t

Th hai: Ki m đ nh các nhân t tác đ ng đ n dòng v n đ u t tr c ti p n c n c ngoài b ng ph ng pháp Var, qua đó đánh giá m c đ nh h ng c a các nhân t vào dòng v n FDI

Th ba: Trên c s phân tích s tác đ ng qua l i gi a các nhân t kinh t v mô và

đ u t tr c ti p n c ngoài, đ xu t các bi n pháp kinh t v mô nh m thu hút h n

n a đ u t tr c ti p n c ngoài

1.3 Câu h i nghiên c u

gi i quy t m c tiêu nghiên c u trên, tác gi đ a ra m t s câu h i nghiên c u

nh sau:

+ Tác đ ng c a ho t đ ng đ u t tr c ti p n c ngoài đ i v i n n kinh t v mô t i

Vi t Nam cho đ n nay di n ra nh th nào?

Vi c tr l i cho câu h i này có liên quan đ n các quan đi m lý thuy t đ c

th o lu n và s đ c ki m ch ng b ng các k t qu nghiên c u trong đ tài, t p trung vào các n i dung nh tác đ ng c a đ u t tr c ti p n c ngoài đ i v i các bi n s kinh t v mô nh t ng tr ng kinh tê, xu t nh p kh u, t giá, l m phát,

+ Các bi n s kinh t v mô nh h ng nh th nào lên thu hút đ u t tr c ti p

n c ngoài vào Vi t Nam hi n nay?

tài t p trung vào tr l i cho câu h i này b ng cách d đoán nh h ng c a các bi n kinh t v mô có tác đ ng đ n các y u t thu hút đ u t tr c ti p n c ngoài t i Vi t Nam qua ph ng pháp Var

+ Nhà n c có vai trò gì trong vi c đi u ti t các ch s kinh t v mô, nh m t o m t môi tr ng đ u t h p d n t i Vi t Nam?

Ph n tr l i s là nh ng đ xu t v i các gi i pháp kinh t trong ph n cu i c a lu n

v n

1.4 iăt ng nghiên c u và ph m vi gi i h n nghiên c u c aăđ tài

i t ng nghiên c u c a đ tài này là phân tích các bi n s kinh t v mô tác đ ng

t i đ u t tr c ti p n c ngoài t i Vi t Nam

Ph m vi nghiên c u c a đ tài này đ c gi i h n nh sau: Nghiên c u tác đ ng các

bi n s kinh t v mô tác đ ng t i đ u t tr c ti p n c ngoài t i Vi t Nam Tác gi

đư s d ng các bi n sau trong bài lu n v n c a mình: Quy mô th tr ng, l m phát, lãi su t, t giá, đ m th ng m i

V th i gian, lu n v n s d ng các s li u thu th p v đ u t tr c ti p n c ngoài và các bi n kinh t v mô trong kho ng th i gian t quý1 n m 2000 đ n quý 4 n m

2013

1.5 Ph ngăphápănghiênăc u

+ Ph ng pháp thu th p thông tin, t ng h p và phân tích s li u t các bài báo, các bài nghiên c u trong và ngoài n c

+ Phân tích xu h ng: phân tích thay đ i c a FDI và các ch s kinh t v mô nh m

đ a ra các nh n đ nh và tr l i cho câu h i nghiên c u

s nh h ng đ n FDI nh th nào Các b c ki m đ nh, th c hi n c l ng trong

mô hình này s d ng ph n m m Eview

Hàm h i quy t ng c a mô hình VAR vi t nh sau

Lu n v n này phân tích tác đ ng c a các bi n kinh t v mô bao g m quy mô th

tr ng, t giá, đ m th ng m i, lãi su t, l m phát đ n vi c thu hút FDI Vi t Nam

Lu n v n nghiên c u có th giúp cho các nhà làm chính sách tìm ra các gi i pháp

h u ích trong ho t đ ng thu hút đ u t tr c ti p t n c ngoài vào Vi t Nam

Lu n v n này còn cho th y vi c t o ra m t môi tr ng đ u t h p d n t phía chính sách là ch a đ Nhà n c ta c n ph i c g ng n l c duy trì s n đ nh c a môi

tr ng đ u t b ng cách h n ch nh ng tác đ ng c a nh ng dao d ng v mô lên môi

tr ng đ u t

1.7 B c c c a lu năv n

Ngoài ph n tóm t t, danh m c b ng bi u, danh m c các ch vi t t t, ph l c, tài li u tham kh o, đ tài g m 5 ch ng, bao g m:

Ch ngă1: Gi i thi u v đ tài

Ch ngă 2: T ng quan lý thuy t và các k t qu nghiên c u tr c đây Trong

ch ng này, tác gi tóm t t lý thuy t và các nghiên c u tr c đây trên th gi i và

Vi t Nam v tác đ ng c a các nhân t v mô đ n FDI và ng c l i

Ch ngă3: D li u, ph ng pháp nghiên c u Ch ng này mô t m u, ph ng

pháp nghiên c u, mô hình nghiên c u

Ch ng 4: Các ki m đ nh và phân tích, th o lu n v nh ng k t qu th c nghi m

Trình bày k t qu đo l ng đ c t mô hình th c nghi m đánh giá s tác đ ng các

bi n s kinh t v mô quy mô th tr ng, l m phát, lãi su t, t giá, đ m n n kinh t

t i đ u t tr c ti p n c ngoài c l ng t m quan tr ng c a cú s c các bi n kinh

t v mô này trong vi c gi i thích nh ng bi n đ ng c a đ u t tr c ti p n c ngoài

Ch ng 5 : Ph n cu i là k t lu n c a bài nghiên c u Các k t qu đ t đ c, h n

ch c a bài vi t c ng nh đ xu t h ng nghiên c u ti p theo, đ ng th i ki n ngh các gi i pháp trong ho t đ ng thu hút đ u t tr c ti p t n c ngoài vào Vi t Nam

CH NGă2:ăT NGăQUANăLụăTHUY TăVÀăCÁCăK T QU ă

2.1 T ng quan lý thuy t

Lý thuy t v b n ch t c a các Công ty đa qu c gia, ho t đ ng đ u t tr c ti p n c ngoài c a h và tác đ ng c a đ u t tr c ti p n c ngoài đ i v i n n kinh t c a

n c nh n đ u t cho đ n này bao g m nhi u quan đi m khác nhau M t s quan

đi m cho r ng ho t đ ng đ u t ra n c ngoài c a các công ty th ng đ c cho là

do ti p c n các ngu n nguyên li u hay do s b t n đ nh v m t v mô c a n n kinh

t trong n c c a nhà đ u t Tuy nhiên, ngày nay quan đi m v đ u t n c ngoài

có nhi u thay đ i và nghiêng v xu h ng chú tr ng các y u t đ c thù c a công ty

c ng nh s c h p d n c a môi tr ng v mô t i các n c nh n đ u t Do đó, vi c phân tích các m i quan h gi a đ u t tr c ti p n c ngoài và s c h p d n c a môi

tr ng đ u t là tr ng tâm chú ý c a nhi u nhà kinh t hi n nay

C s lý thuy t có liên quan đ n quan h gi a đ u t tr c ti p n c ngoài và các

bi n kinh t v mô trong ch ng này đ c chia làm ba v n đ chính :

Lý thuy t t ng quan v đ u t tr c ti p n c ngoài

Lý thuy t v các nhân t thu hút đ u t tr c ti p n c ngoài

Lý thuy t v tác đ ng c a ho t đ ng đ u t tr c ti p n c ngoài đ i v i n n kinh t c a qu c gia nh n đ u t

Ph n d i đây lu n v n s đ c p t ng n i dung c a lý thuy t nêu trên

2.1.1 T ng quan v dòng v năđ uăt ătr c ti păn c ngoài

2.1.1.1 Khái ni m

V n FDI đ c hi u là ngu n v n do nhà đ u t n c ngoài b v n đ ng th i t

ch c đi u hành, qu n lý, là m t trong nh ng kênh đ u t c a các nhà đ u t n c ngoài

Có nhi u cách ti p c n khác nhau v v n FDI Theo IMF: “FDI nh m đ t đ c

nh ng l i ích lâu dài trong m t doanh nghi p ho t đ ng trên lãnh th c a m t n n kinh t khác n n kinh t n c ch đ u t , m c đích c a ch đ u t là giành quy n

u T n m 2005 t i Vi t Nam, thay th Lu t đ u t n c ngoài t i Vi t Nam n m

1996 có đ a ra khái ni m v “đ u t ”, “đ u t tr c ti p”, “đ u t n c ngoài”

nh ng không đ a ra khái ni m “đ u t tr c ti p n c ngoài” Tuy nhiên t các khái

ni m này có th hi u: “FDI là hình th c đ u t do nhà đ u t n c ngoài b v n

đ u t và tham gia ki m soát ho t đ ng đ u t Vi t Nam ho c nhà đ u t Vi t Nam b v n đ u t và tham gia ki m soát ho t đ ng đ u t n c ngoài theo quy

đ nh c a lu t này và các quy đ nh khác c a pháp lu t có liên quan”

2.1.1.2.ă căđi m v n FDI

Trong hình th c FDI, các ch đ u t n c ngoài ph i đóng góp m t t l v n t i thi u trong v n pháp đ nh ho c v n đi u l tu theo quy đ nh c a lu t pháp t ng

n c đ giành quy n ki m soát ho c tham gia ki m soát doanh nghi p nh n đ u t

Lu t các n c th ng quy đ nh không gi ng nhau v v n đ này Lu t M quy đ nh

t l này là 10%, Pháp và Anh là 20%, Vi t Nam là 30% và trong nh ng tr ng h p

đ c bi t có th gi m nh ng không d i 20%, còn theo qui đ nh c a OECD (1996) thì t l này là 10% các c phi u th ng ho c quy n bi u quy t c a doanh nghi p -

m c đ c công nh n cho phép nhà đ u t n c ngoài tham gia th c s vào qu n lý doanh nghi p T l góp v n c a các ch đ u t s quy đ nh quy n và ngh a v c a

m i bên, đ ng th i l i nhu n và r i ro c ng đ c phân chia d a vào t l này Ch

đ u t t quy t đ nh đ u t , quy t đ nh s n xu t kinh doanh và t ch u trách nhi m

v l , lưi Hình th c này mang tính kh thi và hi u qu kinh t cao, không có nh ng ràng bu c v chính tr Thu nh p c a ch đ u t ph thu c vào k t qu kinh doanh

c a doanh nghi p mà h b v n đ u t , nó mang tính ch t thu nh p kinh doanh ch không ph i l i t c Ch đ u t v n FDI là ch s h u v n và là m t b ph n c a hình th c chu chuy n v n qu c t nên ph i tuân th lu t pháp c a n c ti p nh n

đ u t

V n FDI không ch bao g m v n đ u t ban đ u c a nhà đ u t n c ngoài d i hình th c v n đi u l ho c v n pháp đ nh mà nó còn bao g m c v n vay c a các nhà đ u t đ tri n khai và m r ng d án c ng nh v n đ u t đ c trích l i t l i nhu n sau thu t k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh

V n FDI là v n đ u t phát tri n dài h n và h t s c c n thi t trong n n kinh t c a

nh ng n c ti p nh n đ u t N c s t i không ph i hoàn tr n và c ng không t o gánh n ng n qu c gia, đây là u đi m so v i các hình th c đ u t n c ngoài khác

2.1.2 Lý thuy t v nhân t thuăhútăđ uăt ătr c ti păn c ngoài

Lý thuy t v các nhân t nh h ng đ n thu hút đ u t tr c ti p n c ngoài vào m t

qu c gia đ c các nhà kinh t đ a ra nh m lý gi i các nguyên nhân d n đ n dòng

v n đ u t tr c ti p n c ngoài t qu c gia này sang qu c gia khác và ng c l i

Nh quan đi m c a tr ng phái c đi n v dòng v n đ u t qu c t , lý thuy t v l i

th vùng, lý thuy t v s b t hoàn h o c a th tr ng, lý thuy t v s c ng h ng

n i b , lý thuy t chu k s ng c a s n ph m, quan đi m Chi t Trung, tr ng phái

Nh t B n và các quan đi m kinh t chính tr h c,….Tuy nhiên m i lý thuy t trên ch

có th gi i thích đ c m t khía c nh c a đ u t tr c ti p n c ngoài nên không mang tính đ i di n cho t t c các nhân t c a lo i hình đ u t này Ch có Quan

đi m Chi t Trung là mang tính t ng h p và toàn di n h n

Quanăđi m Chi t Trung c a Dunning đ c phát tri n vào n m 1988 đ c xem là

nh ng lý gi i khá h p lý v ho t đ ng đ u t tr c ti p n c ngoài t i các qu c gia

N i dung chính c a quan đi m này cho r ng ; Liên quan đ n FDI, ba nhóm y u t bao g m: nhóm các y u t v l i th đ c thù c a doanh nghi p (O), nhóm các y u t

v l i th n i b hóa (I), nhóm các y u t v l i th đ a ph ng (L) có nh h ng

đ n ho t đ ng đ u t n c ngoài Quan đi m Chi t Trung là s t ng h p c a các quan đi m và các k t qu nghiên c u tr c đó, c ng nh là n n t ng, c s c a nhi u nghiên c u sau này i n hình nh Jianuy O (1997) đư đ a ra sáu nhóm y u

t có liên quan đ n các l i th vùng c a m t đ a ph ng có tác đ ng thu hút FDI bao g m: Quy mô th tr ng và m c t ng tr ng c a th tr ng c a qu c gia nh n

đ u t , s phát tri n c s h t ng, các l i th so sánh c a đ a ph ng và u th v ngu n nguyên li u đ u vào, m c đ m c a qu c gia nh n đ u t , các chính sách

c a Nhà n c và ch đ t giá h i đoái M c đ t ng đ ng v m t đ a lý, v n hóa

và ngôn ng Trong khuôn kh đ tài c a tác gi đi sâu h n nghiên c u lý thuy t nhóm các y u t v l i th đ a ph ng (L) c a quan đi m Chi t Trung

Gi s m t công ty có đ c nh ng u th n i b hóa và quy t đ nh đ u t ra n c ngoài, chúng ta có th th y r ng công ty này s có xu h ng đ u t vào nh ng vùng

mà có th t i đa hóa l i ích t vi c n i b hóa c a mình Cho đ n nay, các nghiên

c u v các l i th đ a ph ng nh m t nhân t c a đ u t tr c ti p n c ngoài đư

đ c th c hi n khá nhi u Do ph m vi gi i h n c a đ tài lu n v n s t p trung vào các y u t thu hút nh m nghiên c u nh ng đ ng thái cho vi c l a ch n qu c gia đ

đ u t c a các công ty n c ngoài Jianuy O đư đ a ra sáu nhóm y u t liên quan

đ n l i th vùng c a m t đ a ph ng có tác đ ng thu hút đ u t n c ngoài bao

g m: Kích c hay qui mô th tr ng và m c t ng tr ng c a th tr ng đ a ph ng

c ng nh c a qu c gia nh n đ u t , M c đ m c a c a đ a ph ng, Các chính sách c a nhà n c và ch đ t giá h i đoái, Ch s giá tiêu dùng, Lãi su t

D i đây tác gi s trình bày t ng y u t

2.1.2.1 Kích c hay qui mô th tr ng

V i nh ng đi u ki n cho tr c v l i th ngu n tài nguyên và chính sách thu hút

đ u t c a m t qu c gia, có th th y r ng các công ty n c ngoài s quy t đ nh đ u

t vào n i nào cĩ quy mơ th tr ng h p d n nh t M t s các ch s kinh t cĩ th

đ c dùng đ đo l ng quy mơ th tr ng thu nh p bình quân đ u ng i m c t ng

tr ng c a GDP th c hay giá tr t ng tiêu dùng hàng n m t i qu c gia đĩ Các nghiên c u th c nghi m đ c ti n hành b i các nhà kinh t h c nh Bandera và White Dunning, Moosa 2002, (e.g Billington 1999; Wijeweera et al 2007) Wieweera, Albert* Mounter, Stuart (2008), Tác gi đư s d ng mơ hình t h i quy vector (var) ki m đ nh các nhân t nh h ng thu hút đ u t n c ngồi t i Srilanka, tác gi k t lu n r ng quy mơ th tr ng (GDP) là nhân t nh h ng đ n dịng v n FDI t i Srilanka, Dr.Vanita Tripathi, Ms.Ritika seth và MrVarun Bhandari (2012) đư cho th y đ c m i quan h thu n chi u gi a giá tr GDP và giá

tr đ u t tr c ti p n c ngồi vào các qu c gia Các nghiên c u c a Caves R.E và More A cho th y nhân t chính khi n các cơng ty M quy t đ nh đ u t vào châu

âu, đ c bi t là Anh, chính là kích c th tr ng Nghiên c u này cho bi t các chính sách nhà n c cịn đ ng sau v y u t kích c th tr ng v th t m c đ quan

tr ng V m t lý thuy t cĩ th th y r ng, t c đ t ng tr ng cao c a GDP và t ng tiêu dùng cĩ th khi n các cơng ty n c ngồi tin t ng cao t m c sinh l i k

v ng t đ u t và do đĩ, đây là nhân t khá quan tr ng cho vi c thu hút đ u t tr c

ti p t n c ngồi i u này đư đ c ki m ch ng qua th c t v đ u t n c Tác

gi s d ng ch s GDP đ i di n cho quy mơ th tr ng, GDP: T ng s n ph m

qu c n i là ch tiêu đo l ng tính b ng ti n c a t t c các hàng hĩa và d ch v cu i cùng đ c s n xu t ra trong ph m vi lãnh th c a qu c gia trong m t k nh t đ nh, tác gi k v ng h s bi n GDP cĩ giá tr d ng

2.1.2.2 T giá

Nghiên c u tác đ ng c a t giá h i đối t i đ u t tr c ti p n c ngồi t i qu c gia

nh n đ u t , nhi u b ng ch ng đư cho k t qu khác nhau, nghiên c u th c nghi m

c a Froot và Stein (1991), Swenson (1994) và Klein và Rosengren (1994) cho th y

m t tác đ ng tích c c gi a t giá c a qu c gia nh n đ u t và s gia t ng FDI M c

dù tr ng tâm c a nghiên c u c a h đư đ c các nhà đ u t M , Blonigen (1997) đi

đ n k t lu n t ng t trong m t nghiên c u c a các công ty Nh t B n đ u t t i

M Bên c nh đó, có các nghiên c u khác đư không tìm th y m i quan h đáng k

gi a FDI và t giá h i đoái Lipsey (2001) cho th y, ngay c trong th i k dao đ ng

m nh c a t giá (Trung M vào n m 1982, Mexico vào n m 1994 và ông Á trong

cu c kh ng ho ng kinh t n m 1997), dòng v n FDI v n n đ nh so v i bi n đ ng khác Tuy nhiên g n đây nhi u b ng ch ng c a các tác gi khác nh Wieweera, Albert* Mounter, Stuart (2008), Dr.Vanita Tripathi, Ms.Ritika seth và MrVarun Bhandari (2012) đư cho th y Chính sách t giá h i đoái có ý ngh a quan

tr ng trong vi c thu hút FDI vào m t qu c gia thông qua vi c t ng giá hay m t giá

đ ng n i t trong n c M t chính sách làm m t giá đ ng n i t s làm t ng giá tr

th c t c a đ ng v n nhà đ u t n c ngoài so v i đ ng ti n trong n c và do đó khuy n khích vi c thu hút FDI M t chính sách làm nâng giá đ ng n i t s có tác

đ ng ng c l i Khi m t nhà đ u t quy t đ nh b c vào m t th tr ng m i n i h

ph i đem ngu n v n b ng USD và chuy n qua đ ng n i t , và khi n n kinh t không n đ nh v mô, bi n đ ng t giá và l m phát s làm cho ho t đ ng đ u t g p

nh ng r i ro t ng đ i l n S t ng giá hay gi m giá c a đ ng n i t có tác đ ng

đ n giá xu t kh u và nh p kh u, t o nên l i th so sánh và kh n ng c nh tranh trên

th tr ng qu c t , có nh h ng tích c c và đôi khi b t l i đ i v i qu c gia nh n

đ u t J.V Raman Raju & Mayuresh S Gokhale (2012), tác gi s d ng ph ng

pháp t h i quy Vector (Var), ki m tra m i quan h nhân qu gi a t giá h i đoái và FDI t i n trong kho ng th i gian t n m 1992-2010, tác gi c ng s d ng k thu t co integration (ki m đ nh đ ng liên k t), unit root (ki m đ nh nghi m đ n v ), ADF (augmented dickey fuller), tác gi ch ra r ng không t n t i m i quan h nhân

qu gi a t giá h i đoái và FDI

2.1.2.3 m th ngăm i

M i quan h gi a FDI và đ m th ng m i đư thu hút đ c s quan tâm c a nhi u nghiên c u quan tr ng Các nghiên c u c a Billington (1999) và Wijeweera và Clark (2006) ch ra r ng đ m th ng m i tác đ ng tích c c t i dòng v n FDI t i

qu c gia nh n đ u t Nh ng tác gi khác đư ch ng minh t n t i m i quan h qua

l i gi a các c h i xu t kh u và FDI Theo, Blonigen (2001) cho th y m t s

n c, s gia t ng dòng v n FDI có th d n đ n s s t gi m trong xu t kh u Nghiên

c u c a Swenson (2004) có k t qu t ng t v i k t lu n c a Blonigen

Tr ng phái tân c đi n nh n m nh r ng lu ng đ u t n c ngoài có xu h ng ch y vào các qu c gia theo đu i các chi n l c phát tri n h ng ngo i, các quan đi m này đ c ki m ch ng b i các nghiên c u th c nghi m c a Balasubramaniam và Salisu, Jacson và Markovski [104, tr.159-179] Trung qu c và Vi t Nam c ng có th

đ c xem là hai ví d v quan đi m này Các chính sách m c a c a n c ta và Trung Qu c đư thu hút ngày càng nhi u l ng v n đ u t t các qu c gia khác nhau

trên th gi i Marina Kozlova, Lejla Smajlovic (2008) b ng nghiên c u th c

nghi m tác gi c ng ch ra r ng c s h t ng, đ m th ng m i là các nhân t quan tr ng trong thu hút đ u t n c ngoài c a các qu c gia M t n n kinh t có

t ng giá tr các giao dch th ng m i qu c t v i các n c khá cao s là y u t h p

d n đ i v i Công ty n c ngoài D a vào nghiên c u c a Wieweera, Albert* Mounter, Stuart (2008), Dr.Vanita Tripathi, Ms.Ritika seth và MrVarun Bhandari (2012) T ng c a xu t kh u và nh p kh u c a m t qu c gia c ng đ c

ch n là m t bi n đ đ i di n cho m c đ m c a n n kinh t trong lu n v n c a tác

gi

2.1.2.4 Lãi su t

Ho t đ ng đ u t ra n c ngoài đòi h i s cam k t l n v v n, đ c bi t trong các

l nh v c thâm d ng v n n i mà s n xu t đ c đ c tr ng b i n n kinh t m r ng quy mô Lưi su t trên th tr ng cao h n t ng đ i so v i m c lưi su t qu c t đ ng ngh a v i vi c h p d n trong thu hút FDI N u đ chênh l ch lưi su t đó càng cao, t

b n n c ngoài càng a đ u t theo ki u cho vay ng n h n, ít ch u r i ro và h ng lưi ngay trên ch s chênh l ch lưi đó, các công ty n c ngoài s n sang ch p nh n

r i ro (Krykilis, 2003) D a vào nghiên c u c a, Dr.Vanita Tripathi, Ms.Ritika seth và MrVarun Bhandari (2012) Tác gi s d ng lưi su t trái phi u chính ph

làm bi n đ i di n cho lưi su t

2.1.2.5 L m phát

Các qu c gia có l m phát cao th ng đòi h i t su t sinh l i cao h n đ bù đ p cho

r i ro liên quan đ n l m phát FDI b tác đ ng b i hi u qu đ u t mà hi u qu đ u

t ch u nh h ng b i m c đ l m phát (Bengoa và Sachez-Robles, 2003) L m phát n đ nh s thu hút FDI t t h n T l l m phát cao có ngh a là l i nhu n mang

l i cho nhà đ u t n c ngoài th p i u này c ng th hi n r ng đ t n c đang có

s b t n kinh t v mô, chính ph đ i m t v i v n đ v ngân sách Theo Trevino

và Mixon (2004), l m phát t ng báo hi u m t n n kinh t b t n n i b v i chính sách ti n t không n đ nh Do đó, dòng v n FDI s có xu h ng gi m Tác gi s

d ng ch s giá tiêu dùng (CPI) đ đo l ng l m phát Burak Camurdan and Ismail Cevis (2009) b ng nghiên c u th c nghi m đ c l ng các nhân t kinh t tác đ ng đ n thu hút FDI b ng cách s d ng d li u b ng c a 17 n c đang phát tri n và các n n kinh t chuy n đ i trong giai đo n 1989-2006 B y bi n đ c l p là FDI giai đo n tr c, t ng tr ng GDP, l ng, đ m th ng m i, lãi su t th c, t l

l m phát, và đ u t trong n c K t qu cho th y FDI giai đo n tr c là nhân t kinh t quy t đ nh, ngoài ra các nhân t nh h ng dòng v n FDI là t l l m phát, lãi su t, t c đ t ng tr ng và đ m th ng m i, Soumyananda Dinda (2010)

b ng vi c nghiên c u th c nghi m các nhân t quy t đ nh FDI t i Nigeria trong kho ng th i gian t n m 1970-2006, tác gi s d ng ph ng pháp VECM, tác gi

ch ra r ng các nhân t quy t đ nh FDI t i Nigeria là ngu n tài nguyên thiên nhiên,

t giá, l m phát, đ m n n kinh t Tác gi s d ng ch s giá tiêu dùng (CPI) làm

bi n đ i di n cho l m phát

2.1.3 Lý thuy t v tácăđ ng c a ho tăđ ngăđ uăt ătr c ti păn c ngoƠiăđ i v i

n n kinh t c a qu c gia nh năđ uăt

Nhìn chung, các quan đi m khác nhau v tác đ ng c a đ u t tr c ti p n c ngoài

có th đ c chia thành 02 nhóm Nhóm th nh t bao g m các quan đi m ng h

ho t đ ng c a các công ty đa qu c gia trong n n kinh t trên th gi i d a trên c s

l i ích mà chúng mang l i cho kinh t các n c nh n đ u t Nhĩm này ch a đ ng quan đi m c a các nhà kinh t nh Vernon, Dunning J.H Nhĩm th hai bao g m các quan đi m phê phán các v n đ tiêu c c phát sinh do ho t đ ng c a các cơng ty

n c ngồi i di n c a quan đi m này cĩ th k đ n các nhà kinh t chính tr , Radice, Jenkins…N i dung c a ph n này đ c p đ n tác đ ng hai m t c a đ u t

tr c ti p n c ngồi lên n n kinh t c a qu c gia nh n đ u t thơng qua m t s bi n kinh t v mơ Trong khuơn kh đ tài, tác gi ch đ c p đ n các tác đ ng v m t kinh t

Th nh t, tác đ ng c a đ u t tr c ti p n c ngồi đ i v i t ng tr ng kinh t c a

qu c gia nh n đ u t : Theo h th ng tài kho n qu c gia SNA, t ng tr ng kinh t

hàng n m c a m t qu c gia đ c tính tốn thơng qua giá tr th c, là t ng giá tr th

tr ng c a hàng hĩa và d ch v cu i cùng đ c s n xu t ra trên lãnh th c a qu c gia đĩ trong m t n m và s d ng đ n giá c a n m g c Cĩ th minh h a GDP th c

theo cơng th c sau:

GDP th căn mătăă=ă Qt*Po (1.1)

Do đó, tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài đối với tăng trưởng kinh

tế của quốc gia nhận đầu tư có thể được xác nhận thông qua tỷ lệ đóng góp của loại hình đầu tư này vào giá trị tổng sản phẩm trong nước GDP thực như sau: Tỷ lệ đóng góp của đầu tư trực tiếp nước ngoài = ( Qft*Po) / ( Qt*Po))* 100

Vai trò tích cực của đầu tư trực tiếp nước ngoài đối với tăng trưởng kinh tế của quốc gia nhận đầu tư cũng đã được kiểm chứng qua các nghiên cứu của

Johana Nilssson [111] và Gerardo Mendoza [81]

Th hai, thúc đ y m r ng quan h kinh t đ i ngo i, h i nh p qu c t : Khi thu hút

FDI t các cơng ty đa qu c gia, khơng ch xí nghi p cĩ v n đ u t c a cơng ty đa

qu c gia, mà ngay c các xí nghi p khác trong n c cĩ quan h làm n v i xí nghi p đĩ c ng s tham gia quá trình phân cơng lao đ ng khu v c Chính vì v y,

n c thu hút đ u t s cĩ c h i tham gia m ng l i s n xu t tồn c u thu n l i cho

đ y m nh xu t kh u Ho t đ ng thu hút FDI đư gĩp ph n phá th bao vây c m v n,

m r ng quan h kinh t đ i ngo i, t o thu n l i đ Vi t Nam gia nh p ASEAN, ký

Hi p đ nh khung v i EU, Hi p đ nh Th ng m i v i Hoa K , Hi p đ nh khuy n khích và b o h đ u t v i 62 qu c gia/vùng lãnh th và Hi p đ nh đ i tác kinh t (EPA) v i Nh t B n và nhi u n c

Th ba, đĩng gĩp vào ngu n thu ngân sách: i v i nhi u n c đang phát tri n,

ho c đ i v i nhi u đ a ph ng, thu do các xí nghi p cĩ v n đ u t n c ngồi n p

là ngu n thu ngân sách quan tr ng ĩng gĩp c a FDI vào ngân sách n c ta ngày càng t ng, t 1,8 t USD (1994-2000) lên 14,2 t USD (2001 – 2010) N m 2012,

n p ngân sách c a khu v c FDI (khơng k d u thơ) là 3,7 t USD, chi m 11,9%

t ng thu ngân sách (18,7% t ng thu n i đ a, tr d u thơ)

Th t , t o vi c làm, nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c và thay đ i c c u lao

đ ng: Vì m t trong nh ng m c đích c a FDI là khai thác các đi u ki n đ đ t đ c

chi phí s n xu t th p, nên xí nghi p cĩ v n đ u t n c ngồi s thuê m n nhi u lao đ ng đ a ph ng Thu nh p c a m t b ph n dân c đ a ph ng đ c c i thi n

s đĩng gĩp tích c c vào t ng tr ng kinh t c a đ a ph ng Trong quá trình thuê

m n đĩ, đào t o các k n ng ngh nghi p, mà trong nhi u tr ng h p là m i m

và ti n b các n c đang phát tri n thu hút FDI, s đ c xí nghi p cung c p i u này t o ra m t đ i ng lao đ ng cĩ k n ng cho n c thu hút FDI Khơng ch cĩ lao

đ ng thơng th ng, mà c các nhà chuyên mơn đ a ph ng c ng cĩ c h i làm vi c

và đ c b i d ng nghi p v các xí nghi p có v n đ u t n c ngoài Tính riêng cho Vi t Nam, hi n nay khu v c FDI t o ra trên 2 tri u lao đ ng tr c ti p và kho ng 3- 4 tri u lao đ ng gián ti p, có tác đ ng m nh đ n chuy n d ch c c u lao đ ng theo h ng công nghi p hóa - hi n đ i hóa Doanh nghi p FDI đ c xem là tiên phong trong vi c đào t o t i ch và đào t o bên ngoài, nâng cao trình đ c a công nhân, k thu t viên, cán b qu n lý, trong đó m t b ph n đư có n ng l c qu n lý, trình đ khoa h c, công ngh đ s c thay th chuyên gia n c ngoài Ngoài ra, FDI đóng vai trò quan tr ng trong vi c nâng cao ch t l ng lao đ ng thông qua hi u ng lan t a lao đ ng, c p nh t k n ng cho bên cung ng và bên mua hàng

Th n m, b sung cho t ng v n đ u t xã h i: M t xã h i mu n t n t i và phát tri n

c n ph i đ u t , đ u t đó đ c bi u hi n d i d ng ti n g i là v n đ u t Trong các lý lu n v t ng tr ng kinh t , nhân t v n luôn đ c đ c p Khi m t n n kinh

t mu n t ng tr ng nhanh h n, nó c n nhi u v n h n n a N u v n trong n c không đ , n n kinh t này s c n có c v n t n c ngoài, trong đó có v n FDI

Th sáu, chuy n giao công ngh : Thu hút FDI t các công ty đa qu c gia s giúp

m t n c có c h i ti p thu công ngh và bí quy t qu n lý kinh doanh mà các công

ty này đư ph i b ra r t nhi u chi phí và th i gian đ tích l y và phát tri n qua nhi u

n m Tuy nhiên, vi c ph bi n các công ngh cho n c ti p nh n đ u t còn ph thu c r t nhi u vào n ng l c ti p thu c a n c s t i i n hình nh t i Vi t Nam, khu v c FDI s d ng công ngh cao h n ho c b ng công ngh tiên ti n đư có trong

n c và thu c lo i ph c p trong khu v c T n m 1993 đ n nay, c n c có 951

h p đ ng chuy n giao công ngh đư đ c phê duy t/đ ng ký, trong đó có 605 h p

đ ng c a DN FDI, chi m 63,6% Thông qua h p đ ng chuy n giao công ngh , khu

v c FDI đư góp ph n thúc đ y chuy n giao công ngh tiên ti n vào Vi t Nam, nâng cao n ng l c công ngh trong nhi u l nh v c Xét v c p đ chuy n giao công ngh , công nghi p ch bi n, ch t o đ t hi u qu cao nh t Theo B Khoa h c và Công ngh , m t s ngành đư th c hi n t t chuy n giao công ngh nh d u khí, đi n t ,

vi n thông, tin h c, c khí ch t o, ô tô, xe máy và d t may, giày dép, trong đó vi n

thông, d u khí đ c đánh giá có hi u qu nh t

Tác đ ng lan t a công ngh c a khu v c FDI đ c th c hi n thông qua m i liên k t

s n xu t gi a Doanh nghi p FDI v i Doanh nghi p trong n c, qua đó t o đi u ki n

đ Doanh nghi p trong n c ti p c n ho t đ ng chuy n giao công ngh Nhìn chung, khu v c FDI có tác đ ng lan t a gián ti p t i khu v c Doanh nghi p s n

xu t trong n c cùng ngành và Doanh nghi p d ch v trong n c khác ngành Bên

c nh đó, thông qua m i quan h v i Doanh nghi p FDI, Doanh nghi p trong n c

ng d ng công ngh s n xu t t ng t đ s n xu t s n ph m/d ch v thay th và s n

ph m/d ch v khác đ tránh c nh tranh ng th i có tác đ ng t o ra các ngành s n

xu t, d ch v khác trong n c đ h tr cho ho t đ ng c a các Doanh nghi p FDI

Th b y, góp ph n quan tr ng vào xu t kh u: Ch tr ng khuy n khích FDI h ng

v xu t kh u đư t o thu n l i trong vi c nâng cao n ng l c xu t kh u, qua đó giúp

qu c gia ti p nh n đ u t t ng b c tham gia và c i thi n v trí trong chu i giá tr toàn c u T i Vi t Nam, tr c n m 2001, xu t kh u c a khu v c FDI ch đ t 45,2%

t ng kim ng ch, k c d u thô T n m 2003, xu t kh u c a khu v c này b t đ u

v t khu v c trong n c và d n tr 10 thành nhân t chính thúc đ y xu t kh u, chi m kho ng 64% t ng kim ng ch xu t kh u n m 2012 Bên c nh đó, FDI góp

ph n làm thay đ i c c u m t hàng xu t kh u theo h ng gi m t tr ng s n ph m khai khoáng, m t hàng s c p, t ng d n t tr ng hàng ch t o FDI tác đ ng tích c c

t i vi c m r ng th tr ng xu t kh u nh t là sang Hoa K , EU, làm thay đ i đáng

k c c u xu t kh u, đ a Hoa K tr thành th tr ng xu t kh u l n nh t c a Vi t Nam Ngoài ra, FDI còn góp ph n n đ nh th tr ng trong n c, h n ch nh p siêu thông qua vi c cung c p cho th tr ng n i đ a các s n ph m ch t l ng cao do doanh nghi p (DN) trong n c s n xu t thay vì ph i nh p kh u nh tr c đây

Th tám, FDI góp ph n nâng cao n ng l c qu n lý kinh t , qu n tr DN, t o thêm

áp l c đ i v i vi c c i thi n môi tr ng kinh doanh: Th c ti n FDI đư cho nhi u bài

h c, kinh nghi m b ích v công tác qu n lý kinh t và DN, góp ph n thay đ i t duy qu n lý, thúc đ y quá trình hoàn thi n lu t pháp, chính sách theo h ng bình

đ ng, công khai, minh b ch, phù h p v i thông l qu c t ; đào t o đ c đ i ng cán

b qu n lý phù h p v i xu th h i nh p

2.2 T ng quan nghiên c u th c nghi m

2.2.1 Các nghiên c u cho các qu c gia trên th gi i

2.2.1.1ăNghiênăc uăcácănhơnăt ă nhăh ngăđ năvi căthuăhútăFDI

M t qu c gia có đi u ki n kinh t v mô n đ nh v i t c đ t ng tr ng cao và b n

v ng s nh n đ c dòng v n FDI nhi u h n m t n n kinh t nhi u bi n đ ng Các

bi n đo l ng s n đ nh kinh t và t ng tr ng là t l t ng tr ng GDP, lưi su t, t

l l m phát,…vv Các nhà đ u t mu n đ u t vào các n n kinh t n đ nh h n,

ph n ánh m t m c đ th p h n c a s không ch c ch n và r i ro Vì v y, d ki n t

l t ng tr ng GDP, và lưi su t, đ m th ng m i… s nh h ng tích c c đ n dòng v n FDI và t l l m phát s nh h ng tích c c hay tiêu c c Quy mô th

tr ng đóng m t vai trò quan tr ng trong vi c thu hút đ u t tr c ti p n c ngoài t

n c ngoài Quy mô th tr ng đ c đo b ng GDP Quy mô th tr ng có xu h ng

nh h ng đ n dòng v n, quy mô th tr ng t ng có ngh a nhi u c h i đ c thành công h n

Dòng ch y FDI và GDP có nh h ng l n nhau N c có GDP bình quân đ u ng i

cao là đ ng l c chính thu hút dòng v n FDI (Schneider, 1985) Nghiên c u tr c

đó c a Singer (1950), Griffin (1970) ki m đ nh m i quan h gi a FDI và t ng

tr ng có tác đ ng ngh ch chi u t i các n c đang phát tri n Logic c a nh ng nghiên c u này là FDI t p trung vào xu t kh u giá r t các n c đang phát tri n sang các n c phát tri n t o nên tác đ ng tiêu c c đ n t ng tr ng t i các n c đang phát tri n

Theo Borensztein và c ng s (1998) các n c kém phát tri n thi u nh ng n n t ng

c n thi t v giáo d c, v c s h t ng, th tr ng t do hóa, kinh t và n đ nh xã

h i Nh vào ngu n v n FDI mà các kém phát tri n có th ti p nh n ti n b công ngh c a các công ty đa qu c gia Do s canh tranh mà các doanh nghi p trong

n c bu c ph i ti n hàng đ u t đ canh tranh v i các doanh nghi p FDI Vì th , chính nh vào ngu n v n FDI gián ti p thúc đ y đ u t trong n c

Burak Camurdan và Ismail Cevis (2009) phát tri n m t khuôn kh th c nghi m

đ c l ng các nhân t kinh t tác đ ng đ n thu hút FDI b ng cách s d ng d

li u b ng c a 17 n c đang phát tri n và các n n kinh t chuy n đ i trong giai đo n 1989-2006 B y bi n đ c l p là FDI giai đo n tr c, t ng tr ng GDP, l ng, đ

m th ng m i, lãi su t th c, t l l m phát, và đ u t trong n c K t qu cho th y FDI giai đo n tr c là nhân t kinh t quy t đ nh, ngoài ra các nhân t nh h ng dòng v n FDI là t l l m phát, lãi su t, t c đ t ng tr ng và đ m th ng m i

Shaukat Ali và Wei Guo (2005) nghiên c u FDI vào Trung Qu c và các nhân t

nh h ng, kh o sát 22 doanh nghi p ho t đ ng Trung Qu c xem nh ng y u t nào là đ ng l c quan tr ng đ i v i h khi th c hi n đ u t K t qu cho th y quy

mô th tr ng (tính theo GDP) là m t y u t quan tr ng đ i v i FDI đ c bi t đ i v i các công ty Hoa K V i các công ty đ n t châu Á, chi phí nhân công r là y u t chính quy t đ nh

Hsieh and Hong (2005) s d ng d li u b ng đ nghiên c u các nhân t nh h ng

đ n thu hút FDI t i các qu c gia ông Nam Á bao g m Lào, Campuchia, Myanmar

và Vi t Nam trong th i k 1990-2003 v i nhi u bi n trong mô hình nh FDI th i k

tr c, t giá, l ng, GDP trên đ u ng i, đ m th ng m i (đo l ng b ng t l giá tr xu t nh p kh u trên GDP), ngân sách, v n con ng i K t qu nghiên c u cho th y các nhân t quan tr ng nh t nh h ng đ n vi c thu hút FDI là: FDI th i

k tr c, thu nh p bình quân trên đ u ng i, và đ m th ng m i

Wieweera, Albert * Mounter, Stuart (2008) tác gi đư s d ng mô hình t h i quy vector (var) ki m đ nh các nhân t nh h ng thu hút đ u t n c ngoài t i Srilanka, tác gi k t lu n r ng các bi n kinh t nh lưi su t, t giá, GDP, m c l ng,

đ m n n kinh t đ u là nhân t nh h ng đ n dòng v n FDI t i Srilanka

Dr.Vanita Tripathi, Ms.Ritika seth và MrVarun Bhandari (2012) bài nghiên c u

đư ch ra r ng có s t ng quan m nh gi a FDI và các bi n kinh t v mô ngo i tr

t giá Tác gi c ng ch ra k t qu c a m i quan h nhân qu gi a ch s IIP/GDP, WPI and S&P 500 Index, m n n kinh t v i thu hút FDI thông qua ph ng pháp ki m đ nh Grander, t t c các bi n kinh t v mô ngo i tr t giá có ý ngh a tác

đ ng đáng k t i vi c thu hút FDI thông qua ki m đ nh b ng mô hình h i quy, thông qua ki m đ nh đ ng tích h p Jonhansen’s tác gi c ng ch ra r ng có m i quan h nhân qu trong dài h n gi a FDI và ch s giá s n xu t (IIP) ; FDI và ch s S&P 500, FDI và m n n kinh t , FDI và l m phát, tác gi s d ng mô hình t

h i qui vector VAR và phân tích ph n ng đ y đ tìm hi u m i quan h gi a FDI

và các bi n kinh t v mô, tác gi cho r ng m t cú s c đ c t o ra trong n n kinh t

th c (IIP ho c GDP, t giá h i đoái và lãi su t) đư có tác đ ng tiêu c c t i vi c thu hút FDI cái mà kéo dài kho ng 2 tháng, trong khi ph n ng c a FDI t i cú s c đ c

t o ra trong chính sách th ng m i và th tr ng ch ng khoán là tích c c và ý ngh a

Sapna Hooda (2011) b ng ch ng cho th y tác đ ng c a FDI t i t ng tr ng kinh t

t i n đ trong th i gian t n m 1991-2009, tác gi s d ng ph ng pháp OLS K t

qu th c nghi m đư ch ra r ng FDI là nhân t quan tr ng nh h ng t i t ng

tr ng kinh t t i n Bên c nh đó tác gi c ng ch ra các bi n kinh t v mô

nh GDP, tình hình tài chính, t giá h i đoái quy t đ nh t i vi c thu hút đ u t tr c

ti p n c ngoài

J.V Raman Raju và Mayuresh S Gokhale (2012) tác gi s d ng ph ng pháp t

h i quy Vector (Var), ki m tra m i quan h nhân qu gi a t giá h i đoái và FDI t i

n trong kho ng th i gian t n m 1992-2010, tác gi c ng s d ng k thu t co integration, (ki m đ nh đ ng liên k t), unit root, (ki m đ nh nghi m đ n v ), ADF (augmented dickey fuller), tác gi ch ra r ng không t n t i m i quan h nhân qu

gi a t giá h i đoái và FDI

2.2.1.2 Nghiên c uătácăđ ng c aăFDIăđ i v i n n kinh t c a qu c gia nh n

đ uăt

Blomstrom và c ng s (1994) cho th y FDI có tác đ ng tích c c đ n t ng tr ng

các n c giàu Borensztein và c ng s (1998) đ a ra k t qu nghiên c u FDI góp

ph n vào t ng tr ng kinh t thông qua vi c chuy n giao v n và công ngh cùng

v i tích l y ki n th c, đào t o lao đ ng và k n ng Dòng v n FDI có tác đ ng cùng chi u v i t ng tr ng GDP bình quân đ u ng i t i n c có l c l ng lao đ ng có trình đ cao ng th i nghiên c u c ng gi i thích r ng FDI đóng góp nhi u h n cho t ng tr ng so v i đ u t trong n c do có s chuy n giao công ngh

Ngoài ra tác đ ng tích c c c a FDI đ n t ng tr ng và thu nh p bình quân đ u

ng i c ng đ c tìm th y trong nghiên c u c a Caves (1974), Lipsey (1999)

Marr (1997) nghiên c u v n FDI ch y vào các n c có thu nh p th p trong giai

đo n 1970-1996 và các y u t nh h ng đ n quy t đ nh đ u t c a các công ty

n c ngoài khi đ u t vào m t qu c gia c th Nghiên c u tìm ra r ng quy mô th

tr ng l n, chi phí nhân công th p và l i nhu n cao t ngu n tài nguyên thiên nhiên

nh h ng đ n quy t đ nh đ u t vào các n c này Trung Qu c, là m t th tr ng

l n m i n i, đư thu hút đáng k dòng v n FDI

Alfaro và c ng s (2000) cho th y r ng FDI nh h ng đ n t c đ t ng tr ng t i các th tr ng phát tri n T ng t nh v y, Balsubramanyam và c ng s (1996)

nh n m nh các c i cách th ng m i d n t i FDI tác đ ng tích c c t i t ng tr ng

D a trên k thu t phân tích phân tách, Wang (2002) th y r ng FDI s n xu t có tác

đ ng tích c c đ i v i t ng tr ng

t m v mô, các nghiên c u tr c đây đư tìm ra tác đ ng tích c c c a FDI đ i v i

qu c gia nh n đ u t , nh ng các tác đ ng này khác nhau gi a các n c và tùy thu c

vào đi u ki n m i n c Vì v y, h u h t các nghiên c u tr c đây nh c a

Nair-Reichertă vƠă Weinholdă (2001),ă Xuă (2000)… cho th y tác đ ng tích c c c a FDI

đ n n n kinh t n c ti p nh n đ u t Lô gic c a các k t qu nghiên c u là FDI tác

đ ng đ n s n l ng c a n c ti p nh n đ u t , d n đ n t ng tr ng kinh t cao h n,

nó mang đ n v n công ngh cho các n c kém ho c đang phát tri n, làm cho các

y u t s n xu t nh v n và lao đ ng tr nên hi u qu h n

Bên c nh đó FDI có tác đ ng xóa đói gi m nghèo các n c đang phát tri n thông qua t ng tr ng kinh t T ng tr ng đóng vai trò quan tr ng trong xoá đói gi m nghèo và vai trò c a FDI đ i v i t ng tr ng là r t rõ ràng (Klein và c ng s , 2001) ánh giá chính sách đ u t c a UNCTAD cung c p b ng ch ng v l i ích

c a FDI đ i v i t o vi c làm, ti n l ng, và các m i liên k t v i các công ty đ a

ph ng, t ng xu t kh u các ngành thâm d ng k thu t, các s n ph m và d ch v

m i Tóm l i, đánh giá đ u t c a UNCTAD cho th y FDI có tác đ ng tích c c đ i

v i t ng tr ng nh ng khác nhau gi a các n c theo UNCTAD (2003) Vì v y,

nh ng l i ích c a FDI là tác đ ng truy n d n đ n s n l ng c a qu c gia nh n đ u

t , d n đ n t c đ t ng tr ng cao h n FDI mang l i công ngh , v n cho n n kinh

t kém phát tri n ho c đang phát tri n và làm cho các y u t s n xu t, c th là lao

đ ng và v n hi u qu h n

Salisu A.A fees (2004) b ng ch ng nghiên c u các y u t tác đ ng t i FDI và đóng góp c a FDI t i t ng tr ng kinh t t i Nigeria tác gi cho r ng l m phát, n n n

qu c gia, t giá h i đoái nh h ng đáng k t i thu hút FDI, s đóng góp c a FDI

t i t ng tr ng là r t th p ngay c khi FDI đ c coi là m t nhân t quan tr ng nh

h ng t i m c đ t ng tr ng kinh t t i Nigeria

Hosein Elboiashi và c ng s (2009) ki m đ nh m i quan h nhân qu gi a FDI,

đ u t trong n c (DI) và t ng tr ng kinh t (GDP) c a Ai C p, Ma-r c và Tunisia Bài vi t này áp d ng m t k thu t chu i th i gian, mô hình VEC trong giai

đo n 1970 - 2006 H tìm th y m t quan h nhân qu m t chi u gi a FDI và GDP

Ai C p và Ma-r c, và quan h nhân qu hai chi u gi a FDI và GDP Tunisia u

t trong n c đư đóng m t vai trò quan tr ng đ n thu hút v n FDI vào các n c này nhi u h n GDP Nghiên c u c ng cho th y r ng FDI hi u qu h n DI trong vi c thúc đ y t ng tr ng

2.2.2 Các nghiên c u v Vi t Nam

Có nhi u bài báo, bài vi t v thu hút FDI t i Vi t Nam, nh ng s l ng các nghiên

c u th c nghi m thì có r t ít M t trong nh ng nguyên nhân là d li u v kinh t v

mô còn ch a đ y đ so v i các qu c gia trên th gi i G n đây, T ng c c Th ng kê

Vi t Nam đư cung c p d li u ngay trên website, giúp ích r t nhi u cho các nghiên

c u

2.2.2.1 Nghiên c u các nhân t thu hút FDI t i Vi t Nam

Mirza và Giroud (2004) s d ng kh o sát g m 22 công ty con c a các t p đoàn đa

qu c gia Châu Á, tác gi tìm ra m t s y u t nh h ng đ n vi c thu hút FDI t i

Vi t Nam Theo k t qu kh o sát, Vi t Nam đ c l a ch n là qu c gia thu hút đ u

t vì s n đ nh chính tr , c ch chính sách, quy mô th tr ng, và ch t l ng ngu n nhân l c Vi t Nam là th tr ng nh , 40 % đ u ra c a các công ty có v n

đ u t tr c ti p n c ngoài cung ng cho th tr ng n i đ a Vi t Nam c ng đ c đánh giá là n c có ngu n nhân l c có tay ngh và ch t l ng đào t o t t, tuy nhiên tham gia làm vi c t i các doanh nghi p có v n đ u t tr c ti p n c ngoài v i t l

th p so v i các n c khác trong khu v c nh Thái Lan, Malaysia

Hsieh và Hong (2005) s d ng d li u b ng đ nghiên c u các nhân t nh h ng

đ n thu hút FDI t i các qu c gia ông Nam Á bao g m Lào, Campuchia, Myanmar

và Vi t Nam trong th i k 1990-2003 v i nhi u bi n trong mô hình nh FDI th i k

tr c, t giá, l ng, GDP trên đ u ng i, đ m th ng m i (đo l ng b ng t l giá tr xu t nh p kh u trên GDP), ngân sách, v n con ng i K t qu nghiên c u cho th y các nhân t quan tr ng nh t nh h ng đ n vi c thu hút FDI là: FDI th i

k tr c, thu nh p bình quân trên đ u ng i, và đ m th ng m i

Nguy năNh ăBìnhăvƠăHaughtonă(2002) nghiên c u các nhân t nh h ng đ n thu

hút FDI t i 16 qu c gia Châu Á, trong đó có Vi t Nam trong th i gian t

1991-1999, cho th y đ m th ng m i, t giá, thâm h t ngân sách, ti t ki m là nh ng nhân t nh h ng đ n vi c thu hút FDI

Nguy n Phi Lan (2006) cho th y t ng tr ng kinh t , quy mô th tr ng, đ u t trong n c, xu t kh u, v n con ng i, chi phí nhân công, c s h t ng, và t giá là

nh ng nhân t quan tr ng nh h ng đ n vi c thu hút FDI

NCS H Nh t Quang (2010) tác gi dùng ph ng pháp ki m đ nh F-Test và T-test, chu i d li u t n m 1998 đ n n m 2010 nh m nh n ra các bi n s kinh t v mô quan tr ng đ i v i thu hút đ u t n c ngoài Tác gi ch ra các nhân t nh h ng

t i thu hút đ u t n c ngoài: t c đ t ng tr ng kinh t , quy mô th tr ng, đ m

n n kinh t , c s h t ng là nhân t quan tr ng thu hút đ u t n c ngoài t i Vi t Nam

2.2.2.2 Nghiên c uătácăđ ng c aăFDIăđ i v i n n kinh t Vi t Nam

Nguy n Tô Ki u Trinh (1998) b ng ph ng pháp s d ng mô hình h i quy tác gi

đư cho r ng đ u t tr c ti p n c ngoài tác đ ng t i giá tr xu t kh u t i Vi t Nam

Lê Vi t Anh (2002) s d ng d li u t 1988-2002 v i 15 quan sát đư cho k t qu FDI đóng góp vào s t ng tr ng kinh t và kích thích đ u t trong n c

Nguy n Phi Lan (2006) s d ng d li u cho các t nh giai đo n 1996-2003 đ nghiên c u tác đ ng c a FDI đ n t ng tr ng kinh t K t qu nghiên c u cho th y FDI là nhân t quan tr ng nh h ng đ n t ng tr ng kinh t

Nguy n Thanh Xuân và Xing (2006) v i vi c s d ng d li u kh i l ng giao

d ch c a 23 đ i tác l n c a Vi t Nam giai đo n 1990-2004, k t qu ch ra r ng FDI

có đóng góp quan tr ng vào xu t kh u, 1% thay đ i c a FDI s làm xu t kh u t ng lên 0.25%

K T LU NăCH NGă2

Thu hút ạDI có vai trò đ c bi t quan tr ng đ i v i s phát tri n kinh t c a qu c

gia nh n đ u t , vì th nó là đ tài đ c nghiên c u r t nhi u t i các qu c gia trên

th gi i, nh ng v i Vi t Nam thì còn khá ít

- Lý thuy t và các nghiên c u th c nghi m v các nhân t quan tr ng nh

h ng đ n vi c thu hút ạDI, trong đó tr ng tâm là quan đi m Chi t trung c a Dunning (1988) đ c tác gi v n d ng ch ng sau đ nghiên c u m i quan h

gi a FDI và các y u t kinh t v mô t i Vi t Nam

- Lý thuy t và các k t qu nghiên c u th c nghi m c ng cho th y tác đ ng c a

đ u t tr c ti p n c ngoài đ n qu c gia nh n đ u t v i nhi u tác đ ng khác nhau

m i qu c gia nh h ng c a đ u t tr c ti p n c ngoài đ n các y u t kinh t

v mô nh t ng tr ng kinh t , đ m th ng m i… c a qu c gia nh n đ u t đã

đ c ki m ch ng trong nhi u nghiên c u ây c ng là c s đ tác gi v n d ng trong ch ng sau đ nghiên c u tác đ ng c a đ u t tr c ti p n c ngoài đ i v i

n n kinh t v mô Vi t Nam

CH NGă3:ăPH NGăPHÁP,ăD ăLI UăNGHIểNăC U

3.1 Mô hình nghiên c u

D a vào nghiên c u th c nghi m c a Wieweera, Albert* Mounter, Stuart (2008), tác gi gi đ nh các bi n có kh n ng nh h ng đ n dòng v n đ u t tr c ti p n c ngoài bao g m quy mô th tr ng, t giá, đ m th ng m i, lãi su t, l m phát Gi

đ nh này t ng t nh trong lý thuy t Dunning (1980), JackBehrman (1972) và bài nghiên c u c a Dr.Vanita Tripathi, Ms.Ritika seth và MrVarun Bhandari (2012)

Mô hình nghiên c u các nhân t tác đ ng đ n dòng v n FDI vào Vi t Nam đ c s

d ng trong bài có th vi t nh sau:

đo l ng m i quan h gi a FDI v i các y u t : quy mô th tr ng, t giá, đ m

th ng m i, lãi su t, l m phát tác gi s d ng ph ng pháp phân tích d li u trong bài vi t này, m t s ph ng pháp nghiên c u đ c s d ng

Ph ng pháp thu th p thông tin, t ng h p và phân tích s li u t các bài báo, các bài nghiên c u trong và ngoài n c

Phân tích xu h ng: phân tích thay đ i c a FDI và các ch s kinh t v mô

nh m đ a ra các nh n đ nh và tr l i cho câu h i nghiên c u

Ph ng pháp th ng kê mô t

Phân tích t ng quan: nh n bi t các bi n kinh t v mô nh h ng nh th

nào đ n vi c thu hút FDI

Ki m đ nh trong ng n h n: s d ng Ki m đ nh nhân qu Granger Causality

và Ki m đ nh var

Ki m đ nh nhân qu Granger Causality : nh m ki m tra các giá tr trong quá

kh c a các bi n kinh t v mô có gi i thích cho vi c thu hút FDI và các giá

tr quá kh c a FDI có gi i thích cho các bi n kinh t v mô, s d ng hai

ph ng trình sau :

t k t m

k k k

t m

k k

1

1 1

1

t k t m

k k k

t m

2

xem các bi n tr c a X có gi i thích cho Y (X tác đ ng nhân qu Granger lên Y)

và các bi n tr c a Y có gi i thích cho X (Y tác đ ng nhân qu Granger lên X) hay không ta ki m đ nh gi thi t sau đây cho m i ph ng trình:

(3)

Ki m đ nh trong dài h n: s d ng ki m đ nh đ ng liên k t - Johansen integration Test, d a trên ph ng pháp lu n VAR c a Johansen, khi các chu i th i gian không d ng, s d ng các ph ng trình sau :

Co-t t k

t k t

t

t t i

t k

i i t

k

i 1

(6)

i j

1

(7)

Gi thuy t nh sau :

 H0: Không có m i quan h đ ng liên k t gi a FDI và các y u t v mô

 H1: Có m i quan h đ ng liên k t gi a FDI và các y u t v mô

Phân tích ph n ng xung - Impulse Response Analysis đ ki m tra s tác

đ ng c a các cú s c trong n n kinh t v mô s nh h ng đ n FDI nh

Chu i d li u đ a vào mô hình, đ c th c hi n tu n t nh sau v i công c Eview:

Th c hi n ki m đ nh tính d ng c a chu i th i gian c a các bi n đ a vào, do

đi u ki n b t bu c c a mô hình var là chu i d li u ph i d ng Dùng ph ng pháp ki m đ nh nghi m đ n v ADF (Augmented Dickey- Fuller) đ ki m

đ nh tính d ng

Tìm đ tr t i u cho mô hình var v i các bi n đư đ a vào b ng công c var Lag Other Selection Criteria trong Eview

Ki m đ nh tính n đ nh mô hình var

Tính toán tác đ ng c a cú s c FDI lên các bi n kinh t v mô qua hàm ph n

ng xung Impulse Response

Dùng ch c n ng phân rư ph ng sai (Variance decomposition) phân tích t m quan tr ng c a m i bi n trong vi c gi i thích nh ng thay đ i c a c a các

bi n kinh t v mô, l m phát, giá tr xu t nh p kh u, quy mô th tr ng, t giá, lãi su t