Đánh giá tác động tín dụng đối với người nghèo tại huyện mỏ cày bắc tỉnh bến tre

L IăCAMă OAN Tôiăxinăcamăđoan Lu năv nănày hoàn toàn do tôi th c hi n... UNDP United Nations Development Programme Ch ngătrìnhăphátătri năLiênăhi pă qu c UNFPA United Nations Population

TR NGă I H C KINH T TP H CHÍ MINH

*******************

PH M TH BÍCH TUY N

NGHÈO T I HUY N M CÀY B C T NH B N TRE

L IăCAMă OAN

Tôiăxinăcamăđoan Lu năv nănày hoàn toàn do tôi th c hi n Cácăđo n trích d n

và s li u s d ng trong Lu năv năđ uăđ c d n ngu n vàăcóăđ chính xác cao nh t

trong ph m vi hi u bi t c a tôi Lu năv nănày không nh t thi t ph năánhăquanăđi m

công

Tác gi

Ph m Th Bích Tuy n

M C L C TRANG PH BÌA

L IăCAMă OAN i

M C L C II DANH M CăS ă , HÌNH V , B NG BI U viii

CH NGăI: GI I THI U NGHIÊN C U 1

1 1 Lý do và m căđíchănghiênăc u 1

1 2 M C TIÊU NGHIÊN C U 2

1 3 IăT NG VÀ PH M VI NGHIÊN C U 2

1 4 K T C U LU N V N 3

CH NGăII: C ăS LÝ LU N 4

2 1 LÝ THUY T V NGHÈO VÀ TÍN D NG: 4

2 1 1 Lý Thuy t nghèo: 4

2 1 1 1 Khái ni m 4

2 1 1 2 c đi m c a h nghèo: 5

2 1 1 3_ Nguyên nhân nghèo Vi t Nam: 6

2 1 1 4 Chu n nghèo 7

2 1 2 M i quan h gi a tín d ng và gi m nghèo 8

2 1 2 1 Khái ni m tín d ng đ i v i h nghèo 8

2 1 2 2 Vai trò c a tín d ng đ i v i h nghèo 9

2 1 3 Các hình th c tín d ngăchoăng i nghèo 11

2 1 3 1 Tín d ng chính th c: 12

2 1 3 2 Tín d ng bán chính th c 15

2 2 T ÁC NG C A TÍN D NGă I V IăNG I NGHÈO 17

2 2 1 Các nhân t nhăh ngăđ n kinh t c aăng i nghèo 17

2 2 2 Tácăđ ng c a tín d ngăđ n hi u qu kinh t c aăng i nghèo 18

2 2 3ăTácăđ ng c a tín d ngăđ n hi u qu xã h i 19

2 3_ K INH NGHI M GI M NGHÈO B NG TÍN D NG C A CÁC QU C GIA 21

2 4 B ÀI H C KINH NGHI Mă I V I V I T N AM 26

CH NGăIII: TH C TR NG TÍN D NGăCHOăNG I NGHÈO T I HUY N M CÀY B C T NH B N TRE 29

3 1 Că I M KINH T XÃ H IăVÀăTỊNHăHỊNHăNG I NGHÈO T I HUY N M C ÀY B C 29

3 1 1 i u ki n kinh t xã h i 29

3 1 2 Tình hình nghèo t i huy n M Cày B c 29

3 2 T H C TR NG TÍN D NGăCHOăNG I NGHÈO T I HUY N M C ÀY B C 31 3 2 1 Th c tr ngăchoăvayăng i nghèo t i Ngân hàng Chính sách xã h i t nh B n Tre 31

3 2 1 1 Ho t đ ng tín d ng 31

3 2 1 2 Thoát nghèo t nh ng đ ng v n nh 38

3 2 1 3 K t lu n v th c tr ng tín d ng c a Ngân hàng CSXH t i huy n M Cày B c 40

3 2 2 Th c tr ng c a ho tăđ ng Tài chính vi mô t i huy n M Cày B c 41

3 2 2 1 Ho t đ ng tín d ng 41

3 2 2 2 V n lên thoát nghèo t Tài chính vi mô 44

3 2 2 3 K t lu n v th c tr ng tín d ng c a tài chính vi mô t i huy n M Cày B c 46

CH NGăIVăPH NGăPHÁPăNGHIểNăC U VÀ K T QU NGHIÊN C U TH C NGHI Mă ÁNHăGIÁăTÁCă NG TÍN D NGăCHOăNG I NGHÈO T I M CÀY B C 47

4 1 PH NGăPHÁPăNGHIểNăC U 47

4 2 P HÂN TÍCH THÔNG TIN M U NGHIÊN C U 48

4 2 1 Thông tin chung nhóm m u nghiên c u 48

4 2 2 Phân tích tình hình tham gia tín d ng 54

4 2 2 1 Nhóm hi n không tham gia vay v n 54

4 2 2 2 Nhóm hi n có tham gia vay v n 56

4 2 3 So sánh s khác nhau theo khía c nh kinh t và khía c nh xã h i c a hai nhóm m u có vay v n và không vay v n 58

4 3 ÁNHăGIÁăTÁCă NG TÍN D NG : 59

4 3 1 Tác đ ng nâng cao hi u qu kinh t 59

4 3 1 1 Tác đ ng đ n ho t đ ng kinh t chính gia đình 59

4 3 1 2 Tác đ ng đ n thu nh p, chi tiêu, ti t ki m và đ u t phát tri n s n xu t 60

4 3 2ăTácăđ ng tín d ng c i thi n hi u qu xã h i 62

4 3 2 1 Tín d ng góp ph n c i thi n hi u qu xã h i chung đ i v i huy n M Cày B c: 62

4 3 2 2 Tín d ng góp ph n c i thi n đi u ki n s ng, nhà , n c s ch và v sinh môi tr ng) h gia đình ng i nghèo: 63

4 3 2 2 Tín d ng góp ph n phát tri n giáo d c, gi i quy t vi c làm, phát tri n k n ng ngh nghi p đ i v i b n thân và h gia đình ng i nghèo: 65

4 3 2 2 Tín d ng góp ph n nâng cao n ng l c cá nhân, giúp hòa nh p c ng đ ng, t o s t tin đ i v i b n thân và h gia đình ng i nghèo: 65

CH NGăV: K T LU N VÀ KHUY N NGH 67

5 1 K T LU N V NGHIÊN C U 67

5 2 K HUY N NGH CHÍNH SÁCH 70

5 3 H N CH C A NGHIÊN C U 73 TÀI LI U THAM KH O

TI NG VI T

TI NG ANH

VI: PH L C

6 1 B NG CÂU H I PH NG V N H NGHÈO KHÔNG THAM GIA VAY V N

6 2 B NG CÂU H I PH NG V N H NGHÈO CÓ THAM GIA VAY V N

6 3 P HI U PH NG V N NHÓM CHUYÊN GIA

6 3 1 Danh sách nhóm chuyên gia

6 3 2 N i dung ph ng v n

DANH M C T VI T T T

H iăLiênăhi păph ăn ăqu nălỦ

ESCAP

Economic and Social Commission for Asia and the Pacific

yăbanăkinhăt ăxưăh iăChâuăỄăTháiăBìnhăD ng

HDI

Human Development Index

làăch ăs ăsoăsánh, đ nhăl ngăv ă

m căthuănh p, t ăl ăbi tăch , tu iă

th ăvàăm tăs ănhânăt ăkhácăc aăcácă

Orgazination T ăch căphiăchínhăph

OPHI Oxford Poverty & Human

UNDP

United Nations Development Programme

Ch ngătrìnhăphátătri năLiênăhi pă

qu c

UNFPA United Nations Population

UNICEF

United Nations International Children's Emergency Fund

Qu ăNhiăđ ngăLi năHi păqu c

VBARD

Vietnam Bank for Agriculture and Rural Development

NgânăhàngăNôngănghi păvàăphátătri nănôngăthôn

DANHăM CăS ă , HỊNHăV , B NGăBI U

S ăđ

S ăđ 2 1: S ăđ Phá v vòngăxoáyăđóiănghèoăb ng tín d ng

S ăđ 2 2: Các t ch c cung c p tín d ngăng i nghèo

S ăđ 2 3 Quy trình cho vay h nghèo t i NHCSXH

S ăđ 3 1: S ăđ t ch c h th ng tín d ng c a Ngân hàng CSXH M Cày

B c

S ăđ ă3 2ăS ăđ ăt ăch căTCVM (Qu ăCIG) t iăM ăCàyăB c

Hình v

Hình 3 1: Bi uăđ bi năđ ng tình nghèo t i huy n MCB

Hình 3 2: Bi uăđ bi u di n tình hình vay v nătrênăđ a bàn huy n M Cày B c

Hình 3 3: Bi uăđ c ăc u m căđíchăvayăv n 2011-2013

Hình 4 1: Bi uăđ phân chia thông tin c a m uătheoăTrìnhăđ h c v n

Hình 4 2: Bi uăđ so sánh v thu nh p và chi tiêu trung bình c a 2 nhóm m u

Hình 4.3: Bi uăđ ph n ánh ý ki n t đánhăgiáăc aăng i nghèo sau vay v n

B ng 3 5: Phân lo i tình hình s d ng v nătheoăch ngătrình, m căđíchăvay

B ng 3 6: Tình hình ho tăđ ngăn mă2012

B ng 4 1: Phân chia thông tin c a m uătheoăTrìnhăđ h c v n

B ng 4 2: Phân chia thông tin c a m uătheoăTrìnhăđ chuyên môn

B ng 4 3: Phân chia thông tin c a m u theo kinh t chính c a h giaăđình

B ng 4 4: Phân chia thông tin c a m u theo nhân kh u h giaăđình

B ng 4 5: Thông tin c a m u theo di nătíchăđ t s n xu t

B ng 4 6: So sánh thu nh p và chi tiêu c a các h giaăđìnhătrongăhi n t i

B ng 4 6: T ng h p k t qu ph ng v n v ho tăđ ng tín d ngăđ i v i nhóm

không vay v n

B ng 4 8: T ng h p k t qu ph ng v n v ho tăđ ng tín d ngăđ i v i nhóm

Có vay v n

B ng 4 9: T ng h p ý ki năng i vay v n v ngh nghi p mang l i thu nh p

chínhătr c và sau khi vay v n

B ng 4 10: ánhăgiáăs thayăđ i c a thu nh p, chi tiêu, m c ti t ki m, đ uăt ă

phát tri n s n xu tătr c và sau khi vay v n

B ng 4 11: ánhăgiáăs thayăđ i v đi u ki n s ng h giaăđìnhătr c và sau

khi vay v n

B ng 4 12: ánhăgiáăv l i ích mang l iătr c và sau khi tham gia vay v n

B ng 4 13: M căđ hài lòng c aăng i vay v năđ i v i ho tăđ ng tín d ng

TÓM T T

Nghiên c u này nh măđánhăgiáătácăđ ng c a tín d ngăđ i v iăng i nghèo t i

huy n M Cày B c t nh B n Tre d a trên ngu n d li u th c p c a Ngân hàng chính sách xã h i B n Tre, H i Liên hi p Ph n huy n M Cày B c, phòngă Laoă đ ng

th ngăbinhăvàăxưăh i huy n M Cày B c và k t qu kh o sát 183 m u g m h nghèo

không tham gia vay v n, h nghèo có tham gia vay v n t i Ngân hàng chính sách xã

h i huy n M Cày B c, qu Tài chính vi mô (Qu CIG) do H i Liên hi p Ph n M Cày B c qu n lý i m khác bi t so v i các nghiên c u khác là Lu năv nănày s d ng

hình th c th ng kê mô t thông qua các báo cáo s li u t ngu n d li u th c p và k t

qu ph ng v năđ i v i các h giaăđìnhănghèoăcóăvàăkhôngăthamăgia các lo i hình tín

dung kh o sát, Lu năv năđưăđ choăng iăđiăvayăt đánhăgiáăs thayăđ i c a b n thân giaăđìnhăh nh măđ aăraănh ng k t lu n m t cách khách quan nh t Trên c ăs kh o

sát th c t t iăđ a bàn huy n M Cày B c cho th y: ng i nghèo có th ti p c n tín

d ng khá d dàng thông qua các t ch căđoànăth chính tr t iăđ aăph ngăv i nhi u

ch ngătrìnhăvayăh tr r tăđaăd ng, m t s ítăđ iăt ng không tham gia vay v n đaă

Nghiên c uăc ngăchoăth y tín d ng th c s cóătácăđ ng tích c căđ n hi u qu kinh t

và nâng cao hi u qu cho xã h i, góp ph n vào vi căđ aăng i nghèo t ngăb c gi m

nghèo Trên tình hình th c t c aăđ aăph ngănóiăriêngăvàăVi t Nam nói chung, tham

kh o, h c h i t nh ng thành công c a các t ch c tín d ng trên th gi i, nghiên c u

c ngăđưăđ xu t nh ng khuy n ngh v chínhăsáchănh : Ti n t iăthayăđ i hình th c

hóa các s n ph m d ch v ; c i ti n nâng ch t mô hình qu nălỦ… nh m phát huy h u

hi uăh năvaiătròăc a tín d ngăđ i v i gi m nghèo Vi t Nam

CH NGăI: GI I THI U NGHIÊN C U

1 1 Lý do và m căđíchănghiênăc u

óiănghèoălàă m t v n n n toàn c u, xóaăđóiăgi mănghèoăc ngălàăm t trong

nh ng m c tiêu phát tri n thiên niên k c a Liên Hi p Qu c nói chung và Vi t Nam nói riêng Theo t ch c L ngăth c và Nông nghi p Liên h p qu c (FAO) cho bi t:

Vi t Nam n m trong s 38 qu căgiaăđ căvinhădanhălàăn c có nhi u thành tích trong

công cu căxóaăđóiăgi m nghèo

M t trong nh ngăch ngătrìnhăxóaăđóiăgi m nghèo mà Vi tăNamăđ aăraăđóălàă

là h tr tín d ngăchoăng iănghèo;ăđ aăv năđ năng i nghèo nh măthúcăđ y s n xu t

và giaăt ngăsinh k , làmăt ngăthuănh păchoăng i nghèo, t oăđi u ki năchoăng i nghèo

ti p c n g năh năđ n các d ch v xã h i, nâng cao m c s ng ưăcóăr t nhi u nghiên

c u v hi u qu tín d ng đ i v iăng i nghèo, m t s quanăđi m cho r ng tín d ng là

cách t t nh tăgiúpăng i nghèo thoát nghèo, nh ngăc ngăcóăm t s ý ki n cho r ng tín

d ng th c t có th khi năng iănghèoăcàngănghèoăh năn u không bi t s d ng ngu n

v n m t cách hi u qu Nader (2007), Khandker (2005), Morduch, Haleyă(2002)ăđưă

kh ngăđ nh: vai trò quan tr ng c a vi c c p v n tín d ng v i nh ngăđi u ki nă uăđưiăchoă ng i nghèo, đóă làă ph ngă ti n giúp h thoát nghèo Ryu Fukui, M Llanto

(2003): Vai trò c a ho tăđ ng tín d ngăchoăng i nghèo th hi n qua s đóngăgópăc a nóăvàoăthúcăđ yăt ngătr ng kinh t , gi mătácăđ ng c a s b t n kinh t vàăt ngătínhă

t ch cho các h nghèo

Câu h i nghiên c u đ căđ t ra cho v năđ này chính là: trên th c t tín d ng tácăđ ng th nàoăđ i v i cu c s ng c aăng i nghèo? S thayăđ i v khía c nh kinh t ,

khía c nh xã h i c aăng i nghèo khi không và có s can thi p c a tín d ng? Tín d ng

có th t s t oănênătácăđ ng t t cho t t c nh ngăng i nghèo hay không? Nghiên c u

c a Lu nă v nă này nh mă tìmă raă đ c m i quan h gi a tín d ng và cu c s ng c a

ng i nghèo và nh ngăthayăđ i khi có và không có tín d ngăđ i v i cu c s ng c a

ng i nghèo nh măđ xu t chính sách c i thi n cho ho tăđ ng tín d ng chính sách

Theo s li u báo cáo v ho tăđ ng tín d ng c a Ngân hàng chính sách xã h i

t nh B n Tre, M Cày B c là huy n có t l nghèo thu c lo i khá (4 540/39 005 h ) chi m 12% c t nh và s d ăn tín d ng trung bình/ h nghèo n mă2012ăđ ngăđ u c

t nh (M Cày B c trung bình/h : 13.703 tri u/h , trung bình c a t nh 10.599 tri u/h ),

đi u này ch ng t vi căch măloăđ i s ng cho h nghèoăngàyăcàngăđ c quan tâm nhi u

h n, ngày càng có nhi uăng iănghèoăđ c ti p c n v i ngu n tín d ng h tr c a

Chính Ph Tuy nhiên vi c s d ng ngu n v năvayănh ăth nào, hi u qu c a nó nh

h ngănh ăth nàoăđ năđ i s ngăng i nghèo, Lu năv nănày s ch năđ a bàn huy n

M Cày B călàăđ aăđi m nghiên c uăquaăđ tài: “ ánhăgiáătácăđ ng tín d ng đ i v i

ng i nghèo huy n M Cày B c t nh B n TreẰ

+ Khuy n ngh chính sách tín d ng hi u qu choăng i nghèo

1 3ă iăt ng và ph m vi nghiên c u

Ng i nghèo Vi t Nam t p trung ch y u các vùng nông thôn, kênh h tr

tín d ngăchoăng i nghèo hi n nay t p trung ch y u Ngân hàng chính sách xã h i

và các Qu tín d ng vi mô Chính vì th , Lu năv năs s d ngăph ngăphápăth ng kê

mô t thông qua d li u th c p c a Ngân hàng chính sách xã h i B n Tre chi nhánh

M Cày B c, H i liên hi p ph n huy n M Cày B c làmăc ăs phân tích th c tr ng

tín d ngăng i nghèo t n mă2011ăđ năn mă2013 ng th i ngu n d li uăs ăc p

đ c thu th p thông qua kh o sát c a 183 h giaăđìnhăcóăvàăkhôngăcóăvayăv n t i m t

s xã thu c huy n M Cày B c t nh B n Tre nh măđánhăgiáătácăđ ng c a tín d ngăđ i

v i các h giaăđình nghèo

Ph ngăphápăkh o sát t p trung vào d li u h i t ng1 t c là dùng các câu h i

đ ng iăđ c ph ng v n so sánh v tình tr ng hi n nay c aăgiaăđìnhăsoăv iătr c khi

vay v n có s khác bi tăhayăkhôngăvàăkhácănh ăth nào Bên c nhăđó, nghiên c uăc ngă

ti n hành kh oăsátănhómăđ i ch ng, t c nh ng h nghèo không tham gia vay v năđ so

sánh s khác nhau c aăhaiănhómăđ iăt ng, nh m ki m ch ngătácăđ ng c a tín d ng

1 4 K t c u Lu năv nă

Nghiên c u g măcóăn m ch ng: Ch ngăI: gi i thi u v năđ nghiên c u, câu

h i, m c tiêu nghiên c u, ph măviăvàăđ iăt ng nghiên c u Ch ngăII: trình bày c ăs

lý lu n các v năđ nghiên c u đ c s d ng trong Lu năv năvà kh oăl c các nghiên

c u th c nghi m Ch ngăIIIătrình bày th c tr ng tín d ng c a ng i nghèo t i huy n

M Cày B c Ch ngăIV: Ph n ánh ph ngăphápăvàăk t qu nghiên c u nghiên c u

th c nghi m- ánhăgiá cácătácăđ ng v kinh t , tácăđ ng xã h i đ i v iăng i nghèo

C H NGăII: C ăS LÝ LU N

2 1 Lý thuy t v nghèo và tín d ng:

2 1 1 Lý Thuy t nghèo:

2 1 1 1 Khái ni m

Theo quan ni m c a c a H i ngh ch ngăđóiănghèoăkhuăv c Châu Á Thái Bình

D ng, t ch c t iă B ngă C c – Thái Lan (1993), ESCAPă đưă đ aă raă kháiă ni m v

nghèo kh thu nh p m t cách h th ngăh n: “Nghèo là tình tr ng m t b ph nădânăc ăkhôngăđ căh ng và tho mãn các nhu c uăc ăb n c aăconăng i, mà nh ng nhu c u nàyă đưăđ c xã h i th a nh n tu thu căvàoătrìnhăđ phát tri n kinh t - xã h i và

phong t c t p quán c aăđ tăn c”

Nhà kinh t h c M Galbraith (1958) c ngăquanăni m: “Conăng i b coi là

nghèo kh khi mà thu nh p c a h , ngayădùăthíchăđángăđ h có th t n t i, r iăxu ng

c ngăđ ngăcoiănh ăcáiăc n thi t t i thi uăđ s ng m tăcáchăđúngăm c”

H i ngh th ngăđ nh th gi i v phát tri n xã h i t ch căn mă1995ăđ aăđ nh ngh aăv nghèo: “Ng i nghèo là t t c nh ng ai mà thu nh p th păh năd i m tăđô la

m i ngày cho m iăng i, s ti năđ căcoiănh ăđ đ mua nh ng s n ph m c n thi tăđ

t n t i”

Công trình nghiên c u “Xoáă đóiă gi m nghèo Vi t Nam” c a UNDP,

UNFPA, UNICEF (1995) đưăđ aăraăđ nhăngh a: “Nghèo là tình tr ng thi u kh n ngă

trong vi c tham giaăvàoăđ i s ng qu c gia, nh tălàăthamăgiaăvàoăl nhăv c kinh t ”.ă

Theo Liên h p qu c (2008): “Nghèo là thi uăn ngăl c t i thi uăđ tham gia

hi u qu vào các ho tăđ ng xã h i Nghèoăcóăngh aălàăkhôngăcóăđ n, đ m c, không

đ căđiăh c, khôngăđ căđiăkhám, khôngăcóăđ tăđaiăđ tr ng tr t ho c không có ngh

không an toàn, không có quy n và b lo i tr c a các cá nhân, h giaăđìnhăvàăc ng

đ ng Nghèoăcóăngh aăd b b o hành, ph i s ng ngoài l xã h i ho cătrongăcácăđi u

ki n r i ro, khôngăđ c ti p c năn c s ch và công trình v sinh an toàn”

Hi n nay, khái ni m v nghèoă đưă cóă s thayă đ i l n, vi că xácă đ nh chu n

nghèo d a vào thu nh p/chi tiêu kéo dài trong m t th i gian dài (t 1993ăđ nănay)ăđưă

không còn phù h p, xuăh ngăđoăl ngănghèoăđaăchi uăđưăđ cănhi uăqu căgiaătrênă

th ăgi iăt ngăb căápăd ngă(kho ngă20ăn c) vàăđ căUNDP, WBăkhuy năcáoăcácă

qu căgiaănênăs ăd ngăthayăvìăđoăl ngănghèoăđ năchi uănh ăt ătr căđ nănay

Quan ni m v nghèoăđaăchi u xu t phát t vi c ti p c n th a mãn các nhu c u

c ăb n c aăconăng iănh ă n, m c, h c hành, khám ch a b nh, nhà ; s thi u h t

m t ho c m t s các nhu c uăđóăđ c coi là nghèo

Hi n nay, khái ni mă nghèoă đaă chi uă đangă đ c các t ch c qu c t nh ă

UNDP, WB s d ngăđ giám sát, đoăl ng s thayăđ i v m căđ ti p c n nhu c uăc ă

b n gi a các qu c gia, thông qua các ch s HDI (thu nh p, t l bi t ch , tu i th ) hay

hi n nay là ch s MPI (ch s nghèoăđaăchi u); Ch s nghèo đa chi u đánhăgiá đ c

m t lo t các y u t quy tăđ nh hay nh ng thi u th n, túng qu n c păđ giaăđình: t

giáo d căđ n nh ngătácăđ ng v s c kh e, đ n tài s n và các d ch v Theo OPHI và

UNDP, nh ng ch s này cung c păđ yăđ h năb c tranh v s nghèo kh sâu s c so

v iăcácăthangăđoăv thu nh p gi năđ n Thangăđoănàyăbi u l c tính t nhiên và quy

mô c a s nghèo kh các c păđ khác nhau: t c păđ giaăđìnhăđ n c păđ khu v c,

c păđ qu c gia và c păđ qu c t

2 1 1 2 c đi m c a h nghèo:

WB(1999)ăxácăđ nhăđ căđi m c a h nghèo cu i th p niên 90:

Ng i nghèo ch y u s ng nông thôn và ch y u là nông dân, trìnhăđ h c v n

th p, kh n ngăti p c n thông tin và các k n ngăchuyênămônăb h n ch ;

H nghèoăcóăítăđ t ho căkhôngăcóăđ t ngày càng ph bi n, các h không th ki m

s ng nh vàoăđ t có r tăítăc ăh i t o thu nh p phi nông nghi p năđ nh Các h m i hìnhăthànhăth ngătrưiăquaăgiaiăđo nănghèoăbanăđ uăth ngădoăcóăítăđ t H đôngăconă

ho căítălaoăđ ng có t l nghèoăcaoăh năvàăđ c bi t d t n th ngăv chi phí y t , giáo

H nghèo d b t năth ngăb i nh ngăkhóăkh năth i v và nh ng cú s c c a h

hay c ngăđ ng m t s h nghèo b cô l p v đ a lý, xã h i

2 1 1 3 Nguyên nhân nghèo Vi t Nam:

óiănghèoălàăv năđ kinh t – xã h i, nó v a là h u qu do l ch s đ l iănh ă

h u qu c a các cu c chi n tranh, ch đ th cădân…ăv a h qu c a phát tri n, nh ăs

phân t ng xã h i, phân hóa giàu nghèo

Nguyênănhânăđóiănghèoăr tăđaăd ng, có nh ngănguyênănhânăđ c l p, nh ngă

c ngă cóă nh ngă đană xen, quan h nhân qu v i nhau n c ta, nghèoă đóiă doă cácă

nguyên nhân ch y u sau:

 Nguyên nhân thu c v c ch chính sách c a Chính Ph :

Trãi qua th iăgianădàiătrongăc ăch bao c păđưăkìm hãm s phát tri n kinh t ;

vì v y, vi c xoá b c ăch bao c p chuy năsangăc ăch th tr ngălàăđúngăđ n, k p th i Songăc ăch m i, nhi u chính sách v kinh t xã h i còn thi u, ch aăđ ng b , trongăđóăchínhăsáchăđ uăt ăphátătri năđ c bi tălàăđ uăt ăphátătri n nông nghi p – nông thôn; Các

chính sách tín d ng, tăđai, Cácăchínhăsáchă uăđưi, khuy n khích, s n xu t, t o vi c

làm, y t , v năhoá, giáo d c;ăChínhăsáchăđ uăt ăc ăs h t ngăch aăth aăđáng, nh t là

các vùng núi, vùng cao, vùngăsâu…

 Nguyên nhân thu c v đ a lý, đi u ki n t nhiên-xã h i

Vi t Nam vùng khí h u nhi tăđ i gió mùa, ti p giáp bi nă ông, là qu c gia

g m 1 trong 5 bão trên th gi i, choănênăhàngăn măcóăhàngăch căc năbưoătrongăđóăcóă

2-3ăc năbưoăm nh, l ăl t, h n hán, th i ti tăthayăđ i…ăgâyăthi t h i n ng n v ng i,

tài s n, hoa màu, c ăs h t ng M t khác Vi t Nam có ¾ di nătíchălàăđ iănúi;ă tăđaiă

c n c i di n tích canh tác th p;ă aăd ăr ng, đ a hình ph c t p, xa xôi h o lánh, giao thôngăđiăl i không thu n ti n, quan h th tr ngăch aăphátătri n, c ăs h t ng y u

kém, Th i ti t khí h u kh c nghi tăth ng b thiên tai bão l t, sâu b nh, h n hán m t mùa…

Trìnhăđ dân trí th p, nhi u phong t c t p quán l c h u, t n n xã h i phát

tri n, t l t ngădânăs còn cao; Do s cách bi t, cô l p v i tình hình phát tri n chung

nh ăđ ng giao thông, ph ngăti n thông tin ti n b , khoa h c k thu t, phúc l i xã

h i, khôngănóiăđ c ngôn ng chung c aăđ tăn c…

R i ro v nălàăđ căđi m quan tr ng trong kinh t nông thôn, g m các r i ro liên quanăđ n th i ti t vàătácăđ ng m i xu t hi n c a bi năđ i khí h uăđ i v i nông nghi p

WB (2012)

 Nguyên nhân thu c v đ c tính c a h gia đình

Nghiên c uăvàăbáoăcáoăđánhăgiáăNghèoă Vi t Nam c a WB (2012), tácăđ ng

c a nh ng nhân t nhân kh u h căđưăthayăđ i t cu i th p niên 90, nghèo tr em v n

là m i quan ng i K t qu c a chính sách k h achăhóaăgiaăđìnhătri năkhaiăđ u nh ng

n mă90ălàmăchoăcácăgiaăđìnhăhi n nay ch y u ch có t 1-2 con, nh ng đ aăconăđưă

tr ng thành c aăcácăgiaăđìnhăđôngăconăđưăgiúpănuôiăb m và anh em Già hóa là r i

ro nhân kh u m i: dân s Vi tăNamăđangăgiàăđiăvàăphânătíchăm i cho th yăng i già,

đ c bi tălàăng iăgiàăcôăđ năcóăth ngày càng ch u r iăroănghèoăđóiătrongăt ng lai

Ng iănghèoăth ng thi u v n s n xu t; thi u ki n th c; thi u thông tin v th

tr ng; thi uăđ t, thi uălaoăđ ng; th t nghi p; r i ro, măđau, tai n n;ăv ng vào t n n

xã h i M t b ph n không nh ng i nghèo, xã nghèo v năcònăt ăt ng l i, trông

ch vào s h tr c aăNhàăn c, ch aăch đ ngăv nălênăthoátănghèo

Cácănguyênănhânătrênătácăđ ng qua l i l n nhau làm cho tình tr ngănghèoăđóiă

trong t ng vùng thêm tr m tr ng, gay g t…

2 1 1 4 Chu n nghèo

nghèo, trên th gi i hi nă đangă ápă d ng các hình th c chu nă nghèoă nh ă sau: Chu n

nghèo d a vào thu nh p hay chi tiêu, đ căquiăđ i thành ti n, xu t phát t quan ni m làăđ th a mãn các nhu c uăc ăb n t i thi u, m iăng i c n ph i có m t kho n thu

nh p/chi tiêu m căđ t i thi uăđ th a mãn các nhu c uăđó Chu n nghèo d a vào

thu nh p/chiătiêuăđ c nhi u qu c gia s d ng, trongăđóăcóăVi t Nam, nh mălàmăc ăs xácăđ nhăđ iăt ng th h ng chính sách tr giúp c a nhàăn c

 Chu n nghèo c a Vi t Nam hi n nay:

Chính Ph n c C ng hòa xã h i ch ngh aăVi t Nam

2011 - 2015ănh ăsau:

1 H nghèo nông thôn là h có m c thu nh p bình quân t 400.000

đ ng/ng i/tháng (t 4.800.000ăđ ng/ng i/n m)ătr xu ng

2 H nghèo thành th là h có m c thu nh p bình quân t 500.000

đ ng/ng i/tháng (t 6.000.000ăđ ng/ng i/n m)ătr xu ng

3 H c n nghèo nông thôn là h có m c thu nh p bình quân t 401.000

đ ngăđ n 520.000ăđ ng/ng i/tháng

4 H c n nghèo thành th là h có m c thu nh p bình quân t 501.000ăđ ng

Khái ni m tín d ng đ i v i h nghèo: Tín d ngăđ i v i h nghèo là nh ng

kho n tín d ng ch dành riêng cho nh ngăng i nghèo, có s călaoăđ ng nh ngăthi u

v năđ phát tri n s n xu t trong m t th i gian nh tăđ nh, ph i hoàn tr s ti n g c và

lãi, tùy theo t ng ngu n có th h ng theo lãi su tă uăđưiăkhácănhauănh măgiúpăng i nghèoămauăchóngăv tăquaănghèoăđóiăv nălênăhòaănh p cùng c ngăđ ng

c đi m tín d ng đ i v i h nghèo: Tín d ngăđ i v iăng i nghèo ho tăđ ng

theo các m c tiêu nguyên t c, đi u ki n riêng, khác v i các lo i hình tín d ng c a các ngânăhàngăth ngăm i mà nó ch aăđ ng nh ng y u t c ăb n sau:

* M c tiêu tín d ng: Tín d ngăđ i v i h nghèo nh m vào vi c giúp nh ng

ng iănghèoăđóiăvàăđ iăt ng chính sách có v n s n xu tăkinhădoanhănângăcaoăđ i

s ng, ho tăđ ng vì m cătiêuăxóaăđóiăgi m nghèo, không vì m căđíchăl i l i nhu n

2 1 2 2 Vai trò c a tín d ng đ i v i h nghèo

M t trong nh ng nguyên nhân d năđ n tình tr ng nghèo chính là thi u v n,

nghèo c l n qu n trong vòng quay nghèo kh , thi u v t ch t, làm thuê, vaiăm n lãi

cao, c m c tài s năđ tăđai, n ch ng n , cu c s ng ngày càng b t c Vi căđ aăng i

nghèo ti p c năđ n ngu n v n h p pháp s t oăđi u ki năgiúpăng iănghèoăgiaăt ngă

sinh k , cóăc ăh i phát tri n s n xu t, có nhi uăđi u ki n ti p c n v i nh ng nhu c u

thi t y u c a cu c s ng, có th trang trãi chi phí h c hành cho con cái, đ căch măsócă

y t t tăh n, đ c h c h i kinh nghi m phát tri n kinh t , cóăđi u ki n s d ng ngu n

n c s ch, nâng cao m c s ngăchoăng iănghèo…

Ngân hàng Th gi i (1995)ăđưăkhuy n cáo r ng vi c c i thi n tín d ng là m t

chính sách quan tr ngă đ gi mă nghèoă đóiă Vi t Nam Margaret

Madajewicz-Colombia University (1999) và James Copestake, Sonia Blalotra ( 2000) nh n th y

th c hi n nh ng ho tăđ ng kinh doanh nh , đóăchínhălàăc ăh i thoát nghèo Quanăđi m

c a Ti năs ăMilfordăBatemanălàăm tănhàăt ăv n t do v chính sách phát tri n kinh t

“Ng i nghèo có kh n ng kinh doanh sinh l i đ t đ c l i nhu n trên m i đ n v v n

l n h n ng i khá gi và s n sàng tr lãi vay cao h n cho nh ng kho n tín d ng t

ngân hàng”, Ravallion và Dominique van de Wall (2008), v năth ngăđóngăvaiătròăvôă

cùng quan tr ng trong vi c thoát kh i c nh nghèo, c đ i v i các h giaăđìnhănôngă

nghi p l n các h giaăđìnhăphiănôngănghi p nông thôn và thành th Smith (2005) cho

r ng m t trong 8 gi iăphápăđ thoát nghèo là “Tín d ng cho xóa đói gi m nghèo, c p

b o hi m và c h i phát tri n th tr ng” Muhammad Yunus (2001), “ Ch c n m t

kho n tín d ng, ng i nghèo có th thay đ i cu c s ng c a h ”

D án Sea To Sea, Ending the Cycle of Poverty c aăCRNAăMinistriesăc ngă

đ aăraăm t trong nh ng gi i pháp phá v vòngăxoáyăđóiănghèoăchínhălàăs d ng các

kho n vay nh đ đ uăt ăphátătri n nông nghi p và trang tr i nh măgiúpăng i nghèo

ti p c n g năh năđ n nhu c u thi t y u c a cu c s ngănh ăl ngăth c

S đ 2 1: Phá v vòng xoáy đói nghèo b ng tín d ng2

Vòngă xoáyă đóiă nghèoă đ c mô t nh ă làă m t hi nă t ngă màă cácă giaă đìnhă

nghèo c l n qu n trong nhi u tình hu ng xã h i b t l i: thu nh p th p, khôngăđ c

s ng m tăđi u ki n s ng thi t y uănh ăthi u th n v nhà , khôngăđ c s d ng

n c s ch và v sinhămôiătr ng, thi u th n v l ngăth c th c ph m, d năđ n tình

tr ngănghèoăđóiăkéoădài, khôngăđ s c kh e, b nh t t, suyădinhăd ng và d năđ n ch t

chóc Chính nh ngăđi uăđóălàmăki t qu s călaoăđ ng kéo theo kinh t giaăđìnhăngàyă

càng suy gi m nghiêm tr ng Vòngăxoáyăđóăr i l i ti p di n ti p theo nhăh ng t th

h này sang th h khác mà không b tă pháă đ c Sáng ki n t d án Sea To Sea, Ending the Cycle of Poverty c a CRNA Ministriesăđ raăcácăph ngăphápăđ phá b

vòng xoáy này b ngăcáchăt ngăthuănh păchoăng i nghèo thông qua các kho n vay nh

đ đ uăt ăvàoăs n xu t nông nghi p, trang tr i Các kho n vay này s t o ra ngu n thu

nh păgiúpăng i nghèo ti p c n t tăh năđ i v i các nhu c u thi t y u c a cu c s ng

M t s nghiên c u khác Vi tăNamănh ăPh măV ăL a H (2003), Nguy n

Tr ngăHoàiă(ă2005)ăc ngăđưăkh ngăđ nh r ng tín d ng và ti p c n tín d ngălàăđi u ki n

2Tham kh o t i D án Sea To Sea, Ending the Cycle of Poverty c a CRNA Ministries

quan tr ng quy tăđ nhăđ n kh n ngănângăcaoăm c s ng và thoát kh iăđóiănghèoăc a

các h nghèo àoăCôngăThiênă(ă2007)ăv n góp ph năđángăk làmăt ngăchiătiêuăc a h giaăđình, m t h đ c vay t 5 tri u tr lên s cóăc ăh iăt ngăchiătiêuăc a mình lên

kho ng 0, 0942 l n Võ Kh căTh ng, Tr năV năHoàngă(2013)ănghiênăc u v tín d ng

vi mô: Tài chính vi mô (microfnance-MF) t lâuăđưăđ c xem là công c hi u qu

trong công cu căxóaăđóiăgi m nghèo các qu c gia Nhóm công tác tài chính vi mô Vi t

Nam (2011), tài chính vi mô là có vai trò h t s c trong vi c gi m nghèo Vi t Nam

àoăV năHùngă(2000), tín d ng có vai trò quan tr ng trong phát tri n nông nghi p và

gi mănghèoăđóiă cácăn căđangăphátătri n: th nh t, t oăc ăh i cho vi c s d ng hi u

qu các ngu n l c trong s n xu t nông nghi p và t o ngu n thu nh păchoăng i nghèo,

th hai, tín d ng là công c ch ch t nh m phá v vòng l n qu n: thu nh p th p-ti t

ki m ít-s năl ng th p, tín d ngăthúcăđ y phát tri n nông thôn, gi mănghèoăđói, thu

nh păng iănghèoăt ngăs thúcăđ y tín d ng nông thôn ngày càng phát tri n

Tóm l i, nhi u nghiên c u trên th gi iăc ngănh ăVi tăNamăđ u ng h cho

r ng tín d ngăđ i v iăng i nghèo s giúp h c i thi n ch tăl ng cu c s ng

2 1 3 Các hình th c tín d ng cho ng i nghèo

Theo Mc Carty (2001), th tr ng nông thôn Vi t Nam là th tr ng manh

mún và có s can thi p sâu c aă Nhàă n c Hi n nay th tr ng tín d ng dành cho

ng i nghèo, ng i có thu nh p th p có s qu n lý, can thi p c aăNhàăn c và các t

ch c thu căNhàăn c có 2 hình th c: (XemăS ăđ 2 2)

S ăđ 2 2: Các t ch c cung c p tín d ngăng i nghèo

( Ngu n: úc k t t nh ng nghiên c u tr c và tác gi t xây d ng )

2 1 3 1 Tín d ng chính th c:

“Tín d ng chính th căđ c cung c p b i ngân hàng và các t ch c tín d ng

ch y u do hai Ngân hàng qu c doanh là Ngân hàng Nông nghi p & Phát tri n nông thôn (VBARD), Ngân hàng Vi tăNamăchoăng i nghèo (VBP) và Qu tín d ng nhân

dân (QTDND) VBPăvàăQTDNDăđ c thành l p nh m kh c ph c nh ng h n ch c a

VBARD và dành riêng cho ng ngăng i nghèo

Ngân hàng ph c v ng i nghèo Vi t Nam b tăđ u ho tăđ ngăvàoăn mă1996

cung c p tín d ng v i lãi su t th p thông qua hình th căcácăch ngătrìnhătínăd ng vi môăchoăng iănghèoănôngăthônăkhôngăđ đi u ki n cho các kho n cho vay cá nhân vì

tài s n th ch p r t h n ch N mă2003, ngânăhàngănàyăđ căđ i tên thành Ngân hàng

Chính sách xã h i Vi t Nam (VBSP) Ho tăđ ng VBSP t p trung ch y u vào ho t

đ ng cho vay h nghèo, thông qua h p tác ch t ch v i các t ch căđ a ph ngătrongă

th t c cho vay C th , y ban nhân dân xưăgiúpăVBSPăđ xácăminhănhómăng i

nghèo, h giaăđìnhăcóăhoànăc nhăkhóăkh n Các t ch căđoànăth xã h iăkhácănh ăH i

liên hi p Ph n , H i Nông dân, oànăthanhăniênăgiúpăVBSPăthànhăl p và giám sát

các kho n vay Không c n tài s n th ch p cho các kho n vay, nh ngăcácăt ch c xã

h i cung c p m t Qu b oălưnhăđ đ m b o kh n ngăthuăh i v n, các t ch căđoànăth

t ch c khách hàng vay thành các t tín d ng Trách nhi m tr n g căvàălưiăvayăđ c

quy cho c t Sauăđóăph ngăth cănàyăđ c thay th linh ho tăh n, trongăđóăcáănhână

ch ch u trách nhi măđ i v i kho n vay c a mình mà không ph i ch u trách nhi m đ i

v i kho n vay c a các thành viên khác trong nhóm (Bhole & Ogden, 2010)(Phană ìnhă

Khôi, 2012)

1/ Cho vay h nghèo

2/ Cho vay h c sinh sinh viên

3/ Cho vay nh m gi i quy t vi c làm

4/ Cho vay xu t kh uălaoăđ ng

5/ăChoăvayăn c s ch v sinhămôiătr ng

6/ Cho vay nhà

7/ Cho vay h c n nghèo

 i t ng cho vay

Nh ng h giaăđìnhănghèo, đ iăt ng chính sách có s călaoăđ ngănh ngăthi u

v n s n xu t kinh doanh vay v n không ph i th ch p tài s n, ph i hoàn tr v n vay (c g căvàălưi)ăđúngăth i h năđưăcamăk t; H c n nghèo theo quy đ nh; H c sinh sinh

viên; h khóăkh n

 M c đích cho vay

NHCSXHăchoăvayă uăđưiăđ i v i h nghèoăvàăcácăđ iăt ng chính sách khác

nh m ph c v s n xu t kinh doanh, c i thi năđ i s ng, góp ph n th c hi năch ngă

trình m c tiêu qu căgiaăxóaăđóiăgi m nghèo và t o vi c làm, năđ nh xã h i

 i u ki n cho vay

- H nghèoăvàăcácăđ iăt ng chính sách khác ph iăcóăđ a ch c ătrúăh p pháp

- Có tên trong danh sách h nghèo t i xã, ph ng, th tr n theo chu n h

nghèo do B L -TB&XH công b t ng th i k (đ i v i cho vay h nghèo)

- Ch h ho căng i th a k đ c u quy n giao d chălàăng iăđ i di n h gia đìnhăch u trách nhi m trong m i quan h v i Ngân hàng Chính sách xã h i, làăng i

ký nh n n và ch u trách nhi m tr n Ngân hàng Chính sách xã h i

- H vay ph i tham gia T ti t ki m và vay v nătrênăđ a bàn

- Nh ng h không còn s călaoăđ ng

- Nh ng h đ căthânăđangătrongăth i gian thi hành án

- Nh ng h nghèoăđ c chính quy năđ aăph ngălo i ra kh i danh sách vay v n

vì m c t n n c b c, nghi n hút, tr m c p, l i bi ng không ch uălaoăđ ng

- Nh ng h nghèo thu c di n chính sách xã h iănh ăgiàăc neoăđ n, tàn t t,

thi uă nădoăngânăsáchăNhàăn c tr c p

 Nguyên t c cho vay

H giaăđìnhăvayăv n ph i b oăđ m các nguyên t c:

- S d ng v năvayăđúngăm căđíchăchoăvayăđưăđ c duy t

- Hoàn tr n g căvàălưiăđúngăth i h năđưăth a thu n

 Quy trình và th t c cho vay (ăXemăs ăđ 2 3)

S ăđ 2 3 Quy trình cho vay h nghèo t i NHCSXH

( Ngu n: Phòng nghi p v tín d ng Ngân hàng CSXH M Cày B c)

Chú thích:

B c 1: Khi có nhu c u vay v n, ng i vay vi t Gi yăđ ngh vay v n g i cho

T ăti tăki măvàăvayăv n

B c 2: T ăti tăki măvàăvayăv năt ch c h păđ bình xét nh ng h nghèoăđ

đi u ki n vay v n, g i danh sách h nghèoă đ ngh vay v nă lênă Bană xóaă đóiă gi mă

nghèoăvàă yăbanănhânădânăxưăđ xem xét, gi i quy t

B c 3: Banăxóaăđóiăgi mănghèoăxư, yăbanănhânădânăxưăxácănh n và chuy n

danh sách lên ngân hàng

B c 4: Ngân hàng xét duy t và thông báo danh sách các h đ c vay, l ch gi i

ngân, đ aăđi m gi i ngân cho y ban nhân dân xã

B c 5: y ban nhân dân xã thông báo k t qu phê duy t c aăngânăhàngăđ n T

ch căChínhătr ăxưăh i

B c 6: T ch căchínhătr ăthôngăbáoăk t qu phêăduyêtăđ n T Ti t ki m và

Vay v n

B c 7: T Ti t ki m và Vay v n thông báo cho t viên/h giaăđìnhăvayăv n

bi t danh sách h đ c vay, th iăgianăvàăđ aăđi m gi i ngân

B c 8: Ngân hàng cùng T Ti t ki m và Vay v n ti n hành gi iăngânăđ n

t ng h giaă đìnhă đ c vay v n T choă vayă l uă đ ng s có l chă trìnhă đ n t ng xã,

ph ngăđ gi i ngân và thu n nh m ti t ki m chi phí và th i gian cho các h vay

2 1 3 2 Tín d ng bán chính th c

a) Khái ni m

Tín d ng bán chính th c ( Tài chính vi mô ) Là ngu n tín d ngăđ c cung c p

b i các d án, cácăch ngătrìnhătàiătr n c ngoài, các t ch c phi chính ph , các t

ch căđoànăth , chính tr xã h i Tài chính vi mô là vi c cung c p tài chính các d ch v

nh ătínăd ng, thanh toán, b o hi m và các d ch v khácăchoăcácăđ iăt ng có thu nh p

th p trong xã h iăđ ph c v nhu c uăchiătiêuăvàăđ uăt Các d ch v TCVM bao g m

các kho n v n vay ph c v ho tă đ ng kinh doanh, ti t ki m, h uă trí, b o hi m và

chuy n ti n TCVM khác v i tín d ng vi mô ch : TCVMăđ c păđ n các ho tăđ ng

cho vay, ti t ki m, b o hi m, chuy n giao d ch v và các s n ph mătàiăchínhăkhácăđ n

cho khách hàng có thu nh p th p Tín d ng vi mô ch đ năgi n là m t kho n cho vay

nh do ngân hàng ho c m t t ch c nàoăđóăc p Tín d ngăviămôăth ng dùng cho cá

nhân vay, không c n tài s n th ch p ho c thông qua vi c cho vay theo nhóm i

t ngăđ c vay v n là nh ng h giaăđìnhăcóăthuănh p th p

Jonathan Swift, m tăng i Ailen, làăchaăđ c a TCVM n th k th 19, các hình

th c cung c păTCVMăd i d ng bán chính th c m iăraăđ i do F W Raiffeisen, m t

ng iă c thi t k và áp d ng t nh ngăn mă1860ăchoăl nhăv c nông nghi p Theo

ph ngăpháp c a F W Raiffeisen nh ng nhóm ti t ki m, vay v n ho tăđ ng d a trên

nguyên t căgiúpăđ nhau, b ng nh ng ngu n l c v tài chính, k ăthu t, t ch c c a

chính nh ng thành viên trong nhóm Nh ng ngu n l c này nh măgiúpăđ tr c tiên

cho các thành viên là nh ng nông dân, nh ng nhà s n xu t nh trong khu v c nông nghi p Quaăđó, giúp cho các thành viên không ph iăđ i di n v i các ngu n l c bên

ngoài, đ cătínhătheoăcácăđi u ki n th tr ng, th ng v i m c lãi su t r t cao, và kèm thêmăcácăđi u ki n th ch p v tài s n Trong nh ng ngu n l c c a nhóm, ngu n tài

chính quan tr ng nh t là s thamăgiaăđóngăgópăv n c a các thành viên Nh ng ngu n

nhu c u chi tiêu khác, bên c nhă đó, t s đóngă gópă v nă c ngă t o ra thu nh p cho

Mô hình c a F W Raiffeisenăđ c hình thành và phát tri n không ch trong

l nhăv c nông nghi p, màăcònăđ c nhân r ng trong c ngăđ ng c a xã h i, ngay c

trong khu v c thành th Cách th c t ch c thành các nhóm ti t ki m, vay v n giúp cho nhi uăng i nghèo, đ iăt ng kinh doanh nh trong khu v c thành th , đ căđápă

ng nhu c u v v n và các ngu n l c thi u h t khác, nh m phát tri n s n xu t kinh doanh, t o ngu n thu nh p năđ nh Th i gian g năđây, TCVMăđưăph bi n r ngăh n,

Bangladesh, môăhìnhă đưăcóă nh ngătácăđ ng tích c c trong công cu căxoáăđóiăgi m

nghèo n c này và trên th gi i, quaă đóă c ngă làmă thayă đ i nh n th c c a nhi u

ng i v l nhăv c TCVM

Theoăquanăđi m c a Ngân hàng Phát tri n châu Á (ADB): “Tài chính vi mô là

vi c cung c p m t ph m vi r ng các d ch v tàiăchínhănh ăti n g i, tài kho n ti t ki m,

thanh toán, b o hi m, chuy n ti năchoăng i nghèo ho c các h giaăđìnhăcóăthuănh p

th p, cho nh ng ho tăđ ng kinh doanh cá th ho c doanh nghi p r t nh ”

b) Mô hình ho t đ ng

Môăhìnhătínăd ng: Kho n cho vay thu hàng tháng ho c hàng tu n, áp d ng cho côngănhânălaoăđ ng và viên ch c Lãi su t cho vay hàng tháng c a các kho n vay này

là t 0, 7%ăđ n 1, 2% và h n m c cho vay t iăđaălàă15.000.000 VND

Mô hình ti t ki m: Kho n ti t ki m b t bu c, đ c áp d ng cho lo i hình cho

vay thu hàng tháng, cho vay hàng tu n và cho vay hàng ngày, th hi n 10% ti t ki m góp trên t ng s v n vay Tùy theo th i h n vay, m iăng i vay hàng tháng ph i n p

0, 7% - 1, 2% trên s v năvayăđ đóngăgópăvàoăqu ti t ki m b t bu c Ng i vay

c ngăđ c khuy n khích g i ti t ki m t nguy n Lãi su t kho n ti t ki m là 0, 25%/

tháng

T iăđ a bàn kh o sát, tài chính vi mô m i đ c tri n khai t tháng 8/2012 do

H i liên hi p Ph n t nh qu n lý và t ch c thông qua t ch c c a Qu CIG c a d án IFAD nh ngăho tăđ ng còn m iăvàăítădoăđóănghiênăc uăkhôngăđ c p sâu vào ngu n

tín d ng này

2 2 T ácăđ ng c a tín d ngăđ i v iăng i nghèo

Nhi u nghiên c u trên th gi iăc ngănh ăt i Vi tăNamăc ngăđưăch ng minh

m i quan h gi a tín d ngăđ i v i gi mănghèoăc ngănh ănh ngătácăđ ng tích c c c a

tín d ngăđ i v iăng i nghèo

2 2 1 Các nhân t nh h ng đ n kinh t c a ng i nghèo

Lý thuy t s n xu tătheoătr ng phái kinh t h c c đi n cho r ng ba y u t

quan tr ng nhăh ngăđ n thu nh păchínhălàăđ tăđai, laoăđ ng và v n v t ch t Tuy

nhiên theo các nhà kinh t h c Tân c đi nă đưă đ a ra Lý thuy t v n nhân l c, Lý

thuy t thu nh p và s phân bi tăđ i x , Lý thuy t phát tín hi uăđ gi i thích cho ngu n

g c sâu xa s khác bi t v thu nh p gi a các cá nhân óălàăcácăy u t đ c thù v ngh

nghi p, v n nhân l c, n ngăl c t nhiên, trìnhăđ giáo d c, …

S ng i t o ra thu nh p trong h gia đình: Phânătíchăđ ngăn ngănghèoănêuărõă

ràng quy mô, gi i tính, đ tu i c a h giaăđìnhăkhôngăquanătr ng b ng s ng i làm ra

thu nh p, vì có nhi uăng i ki m ti n s làm gi m kh n ngăm tăng i m t vi c s đ y

c giaăđìnhăxu ngăng ng nghèo3

S nhân kh u trong gia đình: Báo cáo Phát tri n Vi t Nam ( 2004) ch ra r ng

nh ng h giaăđìnhăcàngăđôngăng i thì thu nh păvàăchiătiêuăbìnhăquânăđ uăng i càng

t đai: tăđaiălàăy u t quan tr ng nhăh ngăđ n thu nh p, chiătiêuăc ngă

nh ănh ngăc ăh i c i thi n phúc l iăchoăng i nghèo Báo cáo t ng h pă(1999)ăđưăch

ra r ngăcóăđ đ tăđaiăt ngăđ i t tăđ s n xu tălàăc ăs đ h nghèo c i thi n cu c

s ng R Khader (2009), Nguy n Tr ngăHoàiă(2005)ăc ngăkh ngăđ nh di nătíchăđ tăđaiă

có nhăh ng cùng chi uăđ n m c thu nh p và chi tiêu c a h nghèo

Thu nh p và chi tiêu: WB (2012) Phúc l iăđ căxácăđ nh b ng chi tiêu bình quânăđ uăng i ho c thu nh păbìnhăquânăđ uăng i Trên lý thuy t thu nh pălàăth c đoăc ăh i v thu nh p- m c sinh ho t mà m t h giaăđìnhăcóăkh n ngăchiătr m t

th i đi m c th Tiêu dùng có th đ c coi là m tăđ đoăv phúc l iăđ tăđ c- t c là

m c sinh ho t mà m t h giaă đìnhă đ tă đ c m t th iă đi m Tuy nhiên thu nh p

th ng có bi n thiên l năh năchiătiêu

2 2 2 Tác đ ng c a tín d ng đ n hi u qu kinh t c a ng i nghèo

Thay đ i ho t đ ng kinh t : Shukran và Rahman (2011) cho r ng Tín d ng vi

môăcóătácăđ ngăđ n s l a ch n v ho tăđ ng kinh t c aăng iăđiăvay, có m t s thay

3 JonathanăR.Pincus:ăCh ngătrìnhăgi ngăd yăkinhăt ăFullăbrightăniênăkhóaă2012-2014 môn Chính sách Phát Tri năbàiăThoátănghèo

đ i t làm công trong nông nghi p chuy n sang các d ch v s n xu t kinh doanh, ch nă

nuôi, ch bi n h giaăđình, h ít ph thu c vào ti năl ngălaoăđ ng và d n d n tr thànhăng i ch âyă làăm t s thayăđ i quan tr ng góp ph n nhăh ngăđ n kinh

ngu n thu nh p chính c a kinh t giaăđình

a d ng hóa ngu n thu nh p: R Pincus (2012) cho là lý do quan tr ng thoát

nghèo, đaăd ng hóa thu nh păđòiăh i làm thêm m t s ho c nhi u h atăđ ng ngoài vi c

làm nông nghi p chính S ph thu c nông nghi p hay làm công trong nông nghi p

đ u làm gi m kh n ngăthoátănghèo

Tác đ ng đ n thu nh p chi tiêu và ti t ki m: K t qu nghiên c u v Tài chính

vi mô c a Nguy n Kim Anh và c ng s (2011), cho th y có s t ngălên c a thu nh p

sau vay v n, tài s n, chi tiêu, ti t ki măc ngăt ngălênăđángăk , góp ph nălàmăthayăđ i

vi c làm ho c làm cho công vi c hi n t i t tăh n Phan Th N (2012)ătácăđ ng tín

d ngălàmăt ngăchiătiêuăchoăh nghèo, góp ph n c i thi năđ i s ng c a h nghèo

Tác đ ng đ n vi c làm, kinh t gia đình: F Casagrande ( 2004 ) nh ng kh an

vay nh th ngăkhôngăv c quá 100 đô-la đưăgiúpănângăcaoăthuănh p và kích thích

vi c làm phát tri n4

2 2 3 Tác đ ng c a tín d ng đ n hi u qu xã h i

Nguy n Kim Anh và c ng s (2011) nghiên c u v tài chính vi mô t i H i

D ngăvàăTi n Giang thông qua ho tăđ ng tín d ng c a h th ng Ngân hàng CSXH,

Qu tín d ng nhân dân, cácăch ngătrìnhăTàiăchínhăviămôăđưăk t lu n: Có s thayăđ i

vi c làm t tăh năchoăkháchăhàngăsauăvayăv n; Tín d ng th c s cóătácăđ ng tích c c

đ n m c s ng c aă ng i nghèo, Tình tr ng nhà , v sinh, n c sinh ho tă đ u có

ho tăđ ng kinh t

4Trích ngu n: Tri n v ng kinh t , Doanh nghi p siêu nh đ t n n móng cho phát tri n kinh t , T p chí đi n t

B ngo i giai ảoa k t p 9 s 1 2/2004

Trênăc ăs nh ng nghiên c uătr c, tác gi hình thành khung phân tích nh m đánhăgiáătìnhăhìnhăth c t v tácăđ ng tín d ng c aăng i nghèo t i huy n M Cày B c

t nh B n Tre (ăXemăs ăđ 2 4)

S ăđ 2 4: Khungăphơnătíchăđánhăgiáătácăđ ng tín d ngăng i nghèo

( Ngu n: úc k t t nh ng nghiên c u tr c và tác gi t xây d ng )

Ng i nghèo theo chu năquyăđ nh có nhu c u vay v n s đ c ti p c n ngu n

tín d ng qua hai kênh chính th c, bán chính th c t Ngân hàng CSXH và các t ch c tài chính vi mô t iăđ aăph ng tùy thu căvàoăđi u ki n h giaăđìnhăvàăm căđíchăvayăc

th Cách ti p c n tín d ng thông qua vi c tham gia vào các t , nhómăvayăđ c hình

Ng i nghèo

T ch c cung c p tín d ng

Ngân hàng CSXH

T ch c tài chính vi

thành t i t , păđ aăph ngăn iăsinhăs ng v i ngu n v n vay t hai t ch c nêu trên

Chính sách h tr gi m nghèo t Chính ph choăphépăng iănghèoăđ c vay nhi u

ch ngătrìnhăv i m c lãi su t h tr ng i nghèo: Vay phát tri n kinh t , vayăđ uăt ă

h c hành, vi c làm, vay s a ch a nhà , cácă côngă trìnhă n c s ch, v sinh môi

tr ng…Tuyănhiên, đ i v i ngu n Tín d ng t Tài chính vi mô ch nh m m căđíchă

vay phát tri n kinh t , cácăch ngătrìnhăcònăl iăđ uăđ c c p v n t i NHCSXH Theo

nh ng nghiên c uătr căđưătrìnhăbày, ngu n tín d ng s cóătácăđ ngăđ n hi u qu kinh

t v thu nh p, chi tiêu, m c ti t ki măc ngănh ăcóăs tácăđ ng v ho tăđ ng kinh t ,

vi c làm t o ra thu nh p cho h giaăđìnhăc aăng i vay Nh ng hi u qu xã h i mang

l i có th tácăđ ng lên m c s ng, gi i quy t vi c làm, làmăt ngăn ngăl c b năthânăc ngă

nh ăv th cu c s ng c aăng i nghèo

B ng k t qu nghiên c u th c t t i huy n M Cày B c t nh B n Tre, tác gi

s d a vào khung phânătíchătrênăđ ki m ch ng l i m t l n n a v hi u qu c a tín

d ngăđ i v iăng i nghèo

2 3_ Kinh nghi m gi m nghèo b ng tín d ng c a các qu c gia

Grameen Bank: là ngân hàng ph c v ng i nghèo Bangladesh Ngu n g c

c a Grameen có th đ căđ c tính t n mă1976ăkhiăGiáoăs ăMuhammadăYunusă - Giámăđ căch ngătrìnhăkinhăt nông thôn i h c Chittagong, Bangladesh - th c

hi n d án nghiên c u kh o sát tính kh thi c a vi c cung c p d ch v ngân hàng cho vùng nông thôn nghèo Nguyên t c ho tă đ ngă c ă b n c a Grameen là cung c p tín

d ng mà không c n th ch p tài s năchoăng i nghèo trong t t c các ho tăđ ng kinh

trái phi u chính ph , h ng d nă ng i nghèo cách th că đ uă t ă vào các d án kinh

doanh nh và ti u th công nghi p Có 4 lo iăhìnhăchoăvayădoăngânăhàngăđ ra: vayăc ă

b n, vay phát tri n nhà, vay phát tri n giáo d c và cho vay h tr khóăkh n Nh ng

ng iăđiăvayăđ c k t h p vào các nhóm t giúp, m i nhóm g măn măcáăth đ c cho

vay l năl t mà kh n ngătínăd ng c a m iăng i trong nhóm b ràng bu c l n nhau,

n u m tăng i không tr n thì nh ngăng iăkiaăc ngăb ng ngăc p tín d ng Ngoài ra,

h iănh ălàăch măloăxâyăd ng và phát tri năv năhoá, giáo d c, y t c aăgiaăđìnhăvàăc ng

đ ng

N mă2006, Giáoăs ăMuhammadăYunusăvàăngânăhàngăc aămìnhăđưăcùngăđ ng

nh n gi i Nobel hoà bình “vì nh ng n l c sáng t o nên s phát tri n kinh t và xã

mà còn góp ph n t o s bìnhăđ ng gi i t i m t qu căgiaăcóăđ n 86% dân s theo H i

giáo và 84% ph n mù ch ( cătínhăn mă1976) Hi n t i, trên th gi i có kho ng

168 b n sao c a Grameen Bank t i 44 qu c gia S thànhăcôngăbanăđ u c a Ngân hàng Grameenăc ngăkíchăthíchăs thành l p m t s t ch c tài chính vi mô kh ng l khác

nh ăBRAC, ASA, Proshika…

Ngân hàng Nông nghi p và các H p tác xã Thái Lan (BAAC): Ho tăđ ng

tài chính vi mô đ c coi là công c xóaăđóiăgi m nghèo, cung c p các d ch v đ h

tr nhu c u tiêu dùng, s n xu t c aăng i nghèo, qu n lý r i ro, t ngăthuănh p và nâng

cao ch tăl ng cu c s ng V i m cătiêuănângăcaoăđ i s ng c a nông dân Thái Lan

thông qua vi c h tr tài chính cho ho tăđ ng s n xu t nông nghi p, ho tăđ ngăđ uăt ă

và Marketing s n ph m nông nghi p, BAAC có nhi m v tìm ki m ngu n v n cho

ho tăđ ngătàiăchínhăviămôăđ m b o chi phí ho tăđ ng hi u qu và qu n lý tài chính b n

v ng Cung c p các d ch v tín d ng t iăng iănôngădânăđ giúp h nâng cao hi u qu

s n xu t; phát tri n các s n ph m m iăchoăng i nông dân và m r ngăđi m giao d ch

đ t ngăkh n ngăti p c n c a nông dân t i các d ch v tài chính c a BAAC mà không

t n chi phí c a h ; phát tri n và cung c p các d ch v nh m nâng cao ch tăl ng cu c

s ng h tr ng i dân m t cách hi u qu , BAAC cung c păđaăd ng các d ch v tài

chính vi mô t iăng i dân, bao g m: D ch v ti n g i; cho vay; d ch v thanh toán;

d ch v chuy n ti n; d ch v b o hi m cho các h nghèo, h thu nh p th p và các doanh nghi p nh aăd ng các d ch v giúpăng i dân có nhi uăc ăh i l a ch n d ch

v c a ngân hàng Không ch đaăd ng v các s n ph m và d ch v , BAAC còn cung

c p v n vay t iăng i dân b ng r t nhi u hình th c cho vay khácănhauănh : Cho vay

tr c ti p t i khách hàng vay v n; cho vay thông qua các h p tác xã; cho vay thông qua

các hi p h i;ăchoăvayăthôngăquaăcácăngânăhàngălàng;ăchoăvayăquaăcácănhómăt ngăh ; choăvayăd i s b o lãnh c a ngân hàng BAAC cung c p các món vay nh t iăng i

nghèo không có tài s n th ch p, có ngh nghi p năđ nh và l ch s tín d ng t t Ho t

đ ng tín d ngăviămôăchoăphépăng i nghèo th c hi n các d án nh nh m nâng cao

thu nh p, nâng cao ch tăl ng cu c s ng và thoát nghèo BAAC th c hi n cho vay bán buônăđ n các t nhóm và các t nhóm s cho các thành viên vay l i BAAC phân lo i

khách hàng là các t nhóm ho c các doanh nghi p tài chính nh d a trên c ngăđ ng

v i các tiêu chí: T nhómăđưăphátătri n thành m t t nhóm v ng m nh; có h th ng

qu n lý tài chính t t; có h th ng ki m tra n i b , h th ngăv năb n và qu n lý tài

chính chu n; có quy t c ho tăđ ng rõ ràng v ch tăl ng thành viên, ti t ki m, v n góp

c a các thành viên, phân chia c t c, phúc l i xã h i, ch đ h p thành c a các thành

viênăvàăcácăquyăđ nh c n thi t khác v ho tăđ ng c a t nhóm; ph i có h iăđ ng qu n

lý v i s tham gia c aăcácăthànhăviênăcóăn ngăl c, t ăcáchăđ oăđ c t t

Có th th y vi c th c hi năcácăch ngătrìnhăchoăvay, h tr xã h i t i Thái Lanănóiăchungăđ tăđ c s b n v ng và thành công nh nh ng y u t sau:

+ Th nh t, BAACăđ aăraăr t nhi u s n ph măchoăvayăđaăd ng, t oăđi u ki n

thu n l i cho các khách hàng có kh n ngăl a ch n s n ph m Ngoài ra, vi c ti p c n

đ c v i nh ng khách hàng t i c păc ăs thông qua các t nhómăđưăchoăth y tính hi u

qu trong vi c cung c p v n t i các khách hàng và s thu n l i trong qu n lý v n vay

+ Th hai, theo BAAC vi c cho vay v i lãi su t th tr ngăđiăkèmăv i ch t

l ng ph c v t t s đ m b oăđ c tính b n v ng và gi m s bao c p c a Chính ph

+ Th ba, theo Hi p h i tín d ngăKlongchanăvàăLiênăđoànăhi p h i tín d ng

Thái Lan thì s đóngăgópăc a các thành viên vào ho tăđ ng c a t ch căđóngăvaiătròă

quan tr ng nh tăđ n s t n t i và phát tri n c a hi p h i Ngoài ra, vi căđaăd ng hóa

các s n ph m cung c p t i khách hàng quy tăđ nh s v ng m nh c a t ch c

+ Th t , vi c áp d ng công ngh tiên ti n trong quy trình phê duy t kho n

vay s giúp x lý phân tích kho n vay chính xác, nhanh chóng và hi u qu gi măđ c

chi phí x lý r i ro

+ Th n m, cácăngânăhàngăcònăluônăcóăcácăch ngătrìnhăd y ngh , xúc ti n

vi c làm, đàoăt o k n ngăngh nghi păchoăng i dân, nh v y h có th có m t công

vi c năđ nh, đ m b o và thu nh păcaoăh n âyăth c s là m t s h tr mang tính

lâu dài, th hi n s quan tâm và th u hi u nhu c uăng i dân c a Hi p h i tín d ng TháiăLanăc ngănh ăc a BAAC

+ Côngătácăđàoăt o và phát tri n ngu n nhân l c c a các t ch c tài chính vi môăTháiăLanăđ c th c hi n r t t t Ch ngătrìnhăđàoăt o không ch giúp các cán b

c a các t ch cătàiăchínhăviămôăđ c nâng cao ki n th c v chuyên môn và các k

n ngăkhácămàăcònălàmăchoăh thêm yêu ngh và g n bó v i công vi c

Các t ch c tài chính vi mô th c s tr thành công c h u hi u trong phát tri n kinh t nông nghi p nôngăthônăvàăX GN

Ngân hàng Rakyat Indonesia :Ngân hàng Rakyat Indonesia (BRI) chuy n t

ngân hàng h pă tácă (cooperativeă bank)ă thànhă ngână hàngă th ngă m iă nhàă n că n mă

1950 Trong nh ngăn mă1970, 3600ăđ năv DesasăBRIă(ngânăhàngălàng)ăđ c t oăraăđ

th c hi năch ngătrìnhăh tr phát tri n nông nghi p c a chính ph và tr thànhăđ i lý choăcácăch ngătrìnhăchoăvayăcóătr c p c a chính ph , nh ngăcácăđ năv này không

đ tăđ c tính b n v ng N mă1984, đ năv Desasăđ cătáiăc ăc u và ti p c n tài chính

vi mô theoăh ngăth ngăm i, áp d ng m c lãi su t b n v ng, không có tr c p, gia

t ngăhi u qu qu n lý và n l căhuyăđ ng ti t ki m, giúp BRI có l i nhu n tài chính ngayăn măsauăđó N mă2003, BRI niêm y t, và tr thành ngân hàng vi mô l n v b n

v ng tài chính hàngăđ u Indonexia và khu v c Ti t ki mălàăchìaăkhóaăthànhăcôngăđ i

v i ho tăđ ng c a BRI, ho tăđ ng ti t ki măđ c ti n hành ngay t iăđ năv Desas, t i

khu v căđôăth vàătheoăcácăch ngătrìnhăc a chính ph Ph ngăchâmăchoăphépănh n

ti n ti t ki m b ng b t c kho n ti n nào, v iăc ăch rút v n linh ho tăvàăluônăđ c

đ m b o m t lãi su t th căd ng, do v y, chúngăđ că aăchu ng v i các h giaăđìnhă

có thu nh p th p BRIăcóăc ăch khuy n khích và thu hút khách hàng m i, b ng các tíchăl yăđi m khi g i ti n, và gi iăth ng b ng x s cho các khách hàng Các kho n

vay TCVM t i BRI cung c p v năl uăđ ng, v năđ uăt ăchoăng i vay v iăđi u ki n b t

bu căng i vay ph i có th ch p, đ căxácăđ nh m t cách linh ho t và n i l ng d năđ i

v i khách hàng có uy tín S ti năchoăvayădaoăđ ng kho ngă3$ăđ n kho ng 5000$ và

nh , tr linh ho t theo t ng k , ho c tr hàng tháng, quý, ho c n aăn mă(tùyătheoăl a

ch n t khách hàng), t oăđi u ki n cho ng i vay d dàng tr n và tránh vi c tr n

g c và lãi 1 l n vào cu i k , gi m kh n ngăr iăroăchoăng i vay

Ngân hàng CARD ậ Philippines: Ti n thân c a Ngân hàng CARD là m t

NGO ho tă đ ng v TCVM tr c thu c CARD (Center for Agriculture and Rural

Development - m t qu xã h i Philippines) NGOănàyăraăđ iăn mă1989, nh m v n

d ng mô hình GB vào Philippines, đ aăcácăd ch v TCVM cho ph n nghèo nông

thôn, đ c bi t, nh ng ph n khôngăcóăđ t, giúp h kh i nghi p v i các d án kinh

doanh nh ho c m r ng các ho tăđ ng s n xu t kinh doanh nh hi năcóăđ t o thu

nh p, nângăcaoăđ i s ng N mă1997, sauă8ăn măho tăđ ng, CARD NGO chính th c

đ căNgânăhàngăTrungă ngăPhilippinesăc p gi y phép ho tăđ ngănh ăm t ngân hàng

nông thôn t i thành ph San Pablo, v i v nă gópă bană đ u Php 5.000.000 (167.000

USD) T đây, Ngânăhàngăcóăc ăs phápălỦăđ huyăđ ng ti n g i t công chúng và

khai thác th tr ngăchoăvayăth ngăm i, đ ng th i, th c hi năngh aăv n p thu thu

nh p Ðây là m t ví d sinhăđ ng chuy năđ i mô hình ho tăđ ng t m t NGO thành

m t trung gian tài chính chính th c t iăPhilippineăc ngănh ăcácăn c trong khu v c

Ðông Nam Á Ð n tháng 01/2012, Ngân hàng này ph c v 617 285 khách hàng, v i

d ăn 2,47 t Php (58,56 tri u USD), t l hoàn tr đ t 99,18% Ho tăđ ng c a Ngân

hàng gi ng v i GB Bangladesh Cóă h nă 750ă nghìnă ng iă đưă làă kháchă hàngă c a

CARD, trongăđó, ph n l nălàăng i r tănghèoăvàăkhôngăcóăđ t, do v y, các d ch v ngânăhàngăđ c thi t k ph c v phù h p, đ aăcácăd ch v t i t n c ngăđ ng theo hình

th c “tín d ng t n ngõ”, và ph c v các giao d ch tài chính có th r t nh trong kh

n ngăc a h , mà không ph i th ch p Do linh ho t trong nh n ti t ki m, Ngân hàng

CARD thu nh năđ c ngu n ti t ki m khá l n t ng i nghèo, c th , t n mă2009,

kho n g i ti t ki m chi m trên 50% t ng tài s n t i CARD, trongăkhiăl ng ti n g i t i

CARDăch aănhi u, chi m t tr ng khá nh

Swayam Krishi Sangam (SKS) nă : H c t păph ngăphápăchoăvayăc a NgânăhàngăGrameenăraăđ i vào n m 1998 Nó cung c p các s n ph m MF thông qua

c a SKS: “ trao quy n kinh doanh cho nh ngăng i nghèo nh t nhóm cung c p các

d ch v tài chính cho ph n nghèo c păđ làng xã m tăcáchăđ yăđ nh t” SKSăđ c

bi tăđ n là t ch c tài chính vi mô đ u tiên nă phát tri n h th ng MIS và giành

đ c gi iăth ng T khi thành l p, SKS đư cung c p 40 tri u USD tín d ng vi mô cho

h nă150 000 ph n mi n Nam nă thông qua 45 chi nhánh và 500 nhân viên

S n ph m tài chính vi mô c a SKS: SKS v n hành theo mô hình T p đoàn trách nhi m

h u ph n (Joint Liability Group- JLG) Hình th c tín d ng th c hi nătheoănhómăn mă

thành viên SKS cung c p 8 s n ph m và d ch v tài chính cho các khách hàng: vay t o thu nh p, các kho n cho vay trung h n, kho n vay vàng, vay nhà , b o hi m nhân th ,

…Huy đ ng v n SKS: SKSăđưăph iăhuyăđ ng ti n t các công ty khác nhau và các

nhà tài tr cáănhânăđ duy trì ho t đ ng c a mình Cách th c huy đ ng v n này thúc

đ y v n ch s h u t vi c nâng cao n khu v c công, khu v c t nhân và các ngân

ch c SKS và ti p c n t i hàng tri u h giaăđìnhănghèo trên kh p nă

2 4 Bài h c kinh nghi măđ i v i Vi t Nam

M t s bài h căhayăđúcăk t t kinh nghi m c aăcácăn c cho ho tăđ ng tín

d ng c a Vi t Nam:

Chuy n đ i mô hình ho t đ ng nh đ n v tài chính vi mô: S thành công c a

BRI (Indonesia), BAACă(TháiăLan)ăc ngăđưăch ng minh r ng s chuy năđ i ho tăđ ng

nh , cung c p d ch v theo yêu c u và t bùăđ p chi phí s ph c v phát tri n t tăh nă

và b n v ngăh n

Xóa b các ch ng trình tín d ng tr c p, khuy n khích thành tài chính vi mô

th ng m i, h n ch d n nh ngăch ngătrìnhăh tr theo ki uăchoăvayănh ăkhông, c n

có chính sách lãi su t phù h p cho m i s n ph m tín d ng làm gi măt ăt ng trông

ch l i, kh iăd yăđ ng l c, kích thích tính sáng t o c a ng i nghèo

a d ng hóa s n ph m d ch v : aăraănhi u s n ph m, ch ngătrìnhăchoăvayă

đaăd ng, t oăđi u ki n thu n l i cho các khách hàng có kh n ngăl a ch n s n ph m,

cung c păđaăd ng các d ch v tài chính vi mô t iăng i dân, bao g m: D ch v ti n

g i; cho vay; d ch v thanh toán; d ch v chuy n ti n; d ch v b o hi m cho các h nghèo, h thu nh p th p và các doanh nghi p nh , ph c v các giao d ch tài chính có

th r t nh trong kh n ngăc a khách hàng Th c hi n mô hình “ tín d ng t n ngõ”, làmăt ng kh n ngăti p c n tín d ng r ngărưiăchoăng i nghèo

Nâng cao vai trò, ch u trách nhi m liên đ i c a nhóm vay: Phân lo i chia nh

nhóm vay t 5-7 thành viên, đánhăgiáăkh n ngăphátătri n, kh n ngăthuăh i v năđ có

nh ng m c v n và lãi su t phù h p, linh ho t Nâng cao vai trò ho tăđ ng nhóm vay

theo ki u ph thu c l n nhau, s d ng áp l c nhóm, b o lãnh vay, chia s r i ro, cùng

ch u trách nhi m chung, đánhăgiáăx p h ng tín d ng, khuy n khích m căvayăcaoăh n,

t o tinh th n c ngăđ ng trách nhi m, t ng tính kh thi kinh t , t o hi u qu thu h i v n

cao

Phát tri n m nh huy đ ng Ti t ki m: Phát tri n qu tín d ng t nguy n, tín

d ng b t bu c, linh ho t trong cách nh n ti t ki m, v iăc ăch rút v n linh ho t và luôn

đ c đ m b o m t lãi su t, thu hút các kho n ti t ki m b ngăcáchătínhăđi mătíchăl y, cácăch ngătrìnhătrúngăth ng khi g i ti n nh m khuy n khích các kho n ti t ki m dù

nh nh t

Áp d ng linh ho t m c vay, lãi su t, th i h n vay theo nhóm đ i t ng: Th c

hi n chính sách tr n linh ho t, chia nh các kho n vay, tr theo t ng k , ho c tr hàng tháng, quý, ho c n aăn mă(tùyătheoăl a ch n t khách hàng), t oăđi u ki n cho

ng i vay d dàng tr n và tránh vi c tr n g c và lãi 1 l n vào cu i k , gi m kh

n ngăr iăroăchoăng i vay

H tr ngh nghi p: Ngân hàng t oăđi u ki n, h tr ch ngătrìnhăd y ngh ,

xúc ti n vi c làm, đàoăt o k n ngăngh nghi păchoăng i dân, nh v y h có th có

m t công vi c nă đ nh, đ m b o và thu nh pă caoă h n, nh mă đ m b o hi u qu tín

d ng

Phát tri n ngu n nhân l c: T ngăc ngăđàoăt o và phát tri n ngu n nhân l c

c a các t ch c tín d ng, giúp các cán b c a các t ch c tín d ng nâng cao ki n th c

v chuyên môn và các k n ngăkhácămàăcònălàmăchoăh thêm yêu ngh và g n bó v i

công vi c

Phát tri n kênh huy đ ng v n: M r ng hình th c cho vay, huyăđ ng v nănh ă

cácăNgânăhàngăth ngăm i nh m gi m s ph thu c t Chính Ph làmăt ngăngu n v n

ho tăđ ngăvàăt ngătínhăt ch c aăNgânăhàngătrongăbùăđ p chi phí

Trao quy n, cung c p các s n ph m tài chính vi mô: NH th căhi n giaoăquy nă

kinhădoanhăs năph mătàiăchínhăviămôăchoăcácăt ăch căđoànăth ăđ aăph ngă(ănh ăH iă

Ph ăn , H iăNôngădân, H iăC uăChi năBinh… )ăkèmătheoăc ăch ăqu nălỦăđ căquyă

đ nhăch tăch : cóăchi năl căphátătri n, cóăh ăth ngăqu nălỦătàiăchínhăt t;ăcóăh ăth ngă

ki mătraăn iăb , h ăth ngăv năb năvàăqu nălỦătàiăchínhăchu n;ăcóăquyăt căho tăđ ngărõăràngăv ăch tăl ngăthànhăviên, ti tăki m, v năgópăc aăcácăthànhăviên, cóăch ngătrìnhăphátătri nărõăràngă;ăph iăcóăh iăđ ngăqu nălỦăv iăs ăthamăgiaăc aăcácăthànhăviên có

n ngăl c, t ăcáchăđ oăđ căt t, có s cam k t v i ngân hàng v các v năđ đ m b o an

sinh xã h iănh ălàăch măloăxâyăd ng và phát tri năv năhoá, giáo d c, y t c aăgiaăđìnhă

và c ngăđ ng

CH NGăIII: TH C TR NG TÍN D NG CHO NG I NGHÈO T I HUY N

M CÀY B C T NH B N TRE

3 1ă căđi m kinh t xã h iăvƠătìnhăhìnhăng i nghèo t i huy n M Cày B c

3 1 1 i u ki n kinh t xã h i

M Cày B c là m t huy n thu c t nh B n Tre đ c thành l p vào ngày 25 tháng

3 n m 2009 theo Ngh đ nh s 08/CP ngày 9 tháng 2ăn mă2009 c a Chính Ph Trung

tâm huy n n m t i Th tr n Ph c M Trung Toàn huy năcóă13ăđ năv hành chính

tr c thu c, bao g măxưăPh c M Trung, Phú M , H ngăKhánhăTrungăA, Nhu n Phú

Tân, Thanh Tân, Th nh Ngãi, Tân Phú Tây, Tân Thanh Tây, Khánh Th nh Tân, Tân Thành Bình, Thành An, Tân Bình, Hòa L c S dânătrongăđ tu iălaoăđ ng là 85.426

ng i Thu nh păbìnhăquânăđ uăng iăn mă2013ălà: 22.410.000 đ ng/ng i Kinh t

chính c a huy n v nông nghi p: tr ng tr t ( D a, ca cao, câyă năqu , s n xu t cây hoa

ki ng ) vàăch nănuôi ( bò, heo, gia c m)…

3 1 2 Tình hình nghèo t i huy n M Cày B c

Theo s li u th ngăkêăn mă2011, M Cày B c có có 6.049 h nghèo chi m t

l 10,81%, đ năn mă2012 có 4.961 h nghèo chi m t l 10,86%, n mă2013ăcònă4.540

chi m 11,64% so v i c t nh

B ng 3 1: Th ng kê s l ng h nghèo t nh B năTreăn mă2011-2013

STT NăV N Mă2011 T ăl N Mă2012 T ăl N Mă2013 T ăl