Trong khi đó, n có tác đ ng lƠ ơm nh ng không đáng k... Khi đó chu i ẤYt là d ng vì ut là IID... Trong tr ng h p này, xu th trong hai bi n Yt và Xt kh nhau... B ng 4.3 : K t qu Johansen
Trang 3Lu n v n nƠy không sao chép t b t k m t nghiên c u nào khác
Tôi xin cam đoan nh ng l i nêu trên đơy lƠ hoƠn toƠn đúng s th t
Thành ph H Chí Minh, ngày 30 tháng 06 n m 2014
………
PH MăTHANHăV
Trang 4M C L C
TRANG PH BÌA
L I CAε OAN
DANH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T
DANH M C CÁC B NG
CH NG 1: GI I THI U 1
1.1 Lý do ch n đ tài: 1
1.2 T ng quan các n i dung chính c a Lu n V n: 2
1.3 M c tiêu nghiên c u: 2
1.4 V n đ nghiên c u: 2
1.5 Câu h i nghiên c u: 3
1.6 i t ng nghiên c u: 3
1.7 Ph m vi nghiên c u: 3
K t lu n Ch ng 1 3
CH NG 2: NH NG NGHIÊN C U TR C ỂY V TỄC NG C A L ε PHỄT N TH TR NG CH NG KHOÁN 4
2.1 Tác đ ng c a l m phát đ n ch ng khoán: 4
2.2 T ng quan m t s nghiên c u tiêu bi u: 5
2.3 K t lu n rút ra t các nghiên c u th c nghi m trên: 10
K t lu n ch ng 2 12
CH NG 3 : PH NG PHÁP NGHIÊN C U 13
3.1 Mô hình nghiên c u: 13
Trang 53.2 Ph ng pháp nghiên c u: 14
3.2.1 Ph ng pháp ki m đ nh nghi m đ n v ADF (Augmented Dickey Fuller Test) ậ đ xác đ nh tính d ng c a các chu i d li u th i gian: 14
3.2.1.1 Tính d ng: 14
3.2.1.2 B c tích h p: 15
3.2.1.3 Ph ng pháp ki m đ nh tính d ng và b c tích h p: 15
3.2.2 Ph ng pháp ki m đ nh đ ng tích h p (Cointegrations test) đ xem xét m i quan h trong dài h n gi a các bi n: 17
3.2.2.1 ng tích h p: 17
3.2.2.2 Ph ng pháp ki m đ nh đ ng tích h p: 18
3.2.3 εô hình véc t hi u ch nh sai s : (VECε) đ gi i thích s nh h ng c a các bi n đ c l p t i bi n ph thu c trong ng n h n: 19
3.3 D li u: 20
3.4 Gi thuy t nghiên c u: 21
K t lu n ch ng 3 21
CH NG 4: TỄC NG C A L ε PHỄT N TH TR NG CH NG KHOÁN VI T NAMGIAI O N T THỄNG 8/2000 N THÁNG 12/2013 22 4.1 S l c th tr ng ch ng khóan Vi t Nam giai đo n tháng 8/2000 đ n tháng 12/2013: 22
4.2 Ki m đ nh s nh h ng c a l m phát đ n th tr ng ch ng khoán Vi t Nam:25 4.2.1 B ng th ng kê mô t 25
4.2.2 Ki m đ nh nghi m đ n v ADF: 26
4.2.3 Ki m đ nh đ ng tích h p: 28
4.2.4 Mô hình vector hi u ch nh sai s (VECM): 30
4.3 Các k t qu nghiên c u: 35
4.3.1 K t qu trong dài h n: 35
4.3.1.1 Tác đ ng c a l m phát: 36
4.3.1.2 Tác đ ng c a t giá th tr ng c a VND/USD: 37
4.3.1.3 Tác đ ng c a lãi su t cho vay c a ngơn hƠng th ng m i: 41
4.3.1.4 Tác đ ng c a giá vàng: 41
4.3.2 K t qu trong ng n h n: 42
Trang 6CH NG 5: K T LU N VÀ M T S KHUY N NGH PHÁT TRI N TH
TR NG CH NG KHOÁN VI T NAM 43
5.1 K t lu n: 43
5.2 óng góp c a nghiên c u: 44
5.3 H n ch c a nghiên c u: 46
5.4 Ki n ngh vƠ đ xu t m t s gi i pháp: 47
5.4.1 Ki m soát l m phát: 47
5.4.1.1 Nâng cao hi u qu đ u t : 48
5.4.1.2 Th c hi n chính sách ti n t linh ho t, ki m soát ch t ch chính sách tài khóa: 49
5.4.1.3 Th c hi n đ ng b m t s gi i pháp khác: 50
5.4.2 n đ nh kinh t v mô trong dƠi h n: 52
5.4.3 Minh b ch thông tin: 53
K t lu n ch ng 5 54
TÀI LI U THAM KH O
PH L C
Trang 7DANH M C CÁC KÝ HI U, CH VI T T T
VNI : VN-Index - ch s giá ch ng khoán Vi t Nam
Ls : Lãi su t cho vay c a ngân hàng c ph n th ng m i
ADF : Ki m đ nh nghi m đ n v - Augmented Dickey-Fuller Test
VECM : Mô hình hi u ch nh sai s d ng Vector-Vector Error Correction
Estimates
AR : Quá trình t h i quy ậ Autoregreeive Process
HSX : S giao d ch ch ng khoán Thành ph H Chí Minh
Trang 8DANH M C CÁC B NG
B ng 4.1: B ng th ng kê mô t các bi n 26
B ng 4.2: K t qu ki m đ nh tính d ng theo ph ng pháp ADF 27
B ng 4.3 : K t qu Johansen Cointegration Test 39
B ng 4.4: K t qu xác đ nh đ tr thích h p 30
B ng 4.5 : K t qu mô hình hi u ch nh sai s VECM 31
B ng 4.6 : B ng tóm t t k t qu trong dài h n 34
B ng 4.7 : B ng bi u di n h s t c đ hi u ch nh v cân b ng 35
Trang 9DANH M CăCÁCă TH , HÌNH V
Hình 4.1: Ch s VN_Index (T8/2000-T12/2013) 23
Hình 4.2: Ch s Vn-Index cu i tháng 12 hƠng n m qua 13 n m 24
Hình 4.3 : Bi u đ VN-Index 1 38
Hình 4.4 : Bi u đ VN-Index 2 39
Hình 4.5 : Bi u đ VN-Index 3 40
Hình 5.1: T l l m phát c a các n c trong khu v c ông Nam Ễ 48
Trang 10TÓM T T
Lu n v n t p trung vào gi i thích s nh h ng c a l m phát lên th tr ng ch ng
khoán Vi t Nam, đ ng th i xem xét m i quan h ng n h n và dài h n gi a th
tr ng ch ng khoán Vi t Nam (VN-Index) và l m phát (ch s giá tiêu dùng CPI )
, m t s bi n s kinh t v mô nh : t giá h i đoái (EX: t giá gi a đ ng VND so
v i đô la ε USD), lãi su t cho vay c a các ngơn hƠng th ng m i (Ls), giá vàng
(Gp) Lu n v n s d ng ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng đ ki m đ nh và gi i
thích tác đ ng c a l m phát (CPI) và các bi n EX, Ls, Gp, đ n th tr ng ch ng
khoán Vi t Nam, đ c đo l ng b i ch s giá ch ng khoán VN-Index V i vi c s
d ng d li u chu i th i gian theo tháng, lu n v n s d ng ph ng pháp ki m đ nh
nghi m đ n v (ki m đ nh ADF), ki m đ nh đ ng liên k t (Johansen Cointegration Test), mô hình véc t hi u ch nh sai s (VECε) đ rút ra k t lu n th ng kê trong
ng n h n, và dài h n Và k t qu ch ng minh l m phát th c s tác đ ng đ n th
tr ng ch ng khoán Trong ng n h n t c đ hi u ch nh v cân b ng t ng đ i
ch m, không đáng k Trong dài h n bi n l m phát và bi n t giá tác đ ng m nh và
ng c chi u v i ch s VN-Index, bi n lãi su t c ng tác đ ng ng c chi u v i ch
s VN-Index nh ng y u h n, bi n giá vƠng tác đ ng cùng chi u ch s VN-Index Trên c s k t qu c a nghiên c u, đ xu t m t s gi i pháp nh m góp ph n h tr
th tr ng ch ng khoán Vi t Nam phát tri n n đ nh và b n v ng
Trang 11CH NG 1: GI I THI U
1.1 Lý do ch năđ tài:
Th tr ng ch ng khoán c a Vi t Nam tuy v n còn non tr v i h n 13 n m ho t
đ ng, nh ng nó đã có nh ng b c phát tri n nhanh chóng, góp ph n vào s phát
tri n n n kinh t c a đ t n c, là kênh huy đ ng v n hi u qu cho các doanh
nghi p giúp đánh giá giá tr doanh nghi p và tình hình kinh t , cung c p môi tr ng
đ u t cho công chúng, tr thành tơm đi m thu hút s chú ý c a r t nhi u nhƠ đ u
t Tuy nhiên, trong nh ng n m g n đơy nh ng bi n đ ng c a môi tr ng kinh t v
mô đã tác đ ng r t l n đ n TTCK làm cho TTCK tr i qua nhi u c n bi n đ ng
m nh và đi u này nh h ng tiêu c c đ n s phát tri n c a n n kinh t L m phát là
m t trong nh ng ch báo kinh t v mô quan tr ng Tác đ ng c a l m phát di n ra
r t r ng đ i v i nhi u l nh v c và th tr ng ch ng khoán c ng không ph i là ngo i
l Th t v y, phân tích ch ng khoán nói chung không th thi u nh ng phân tích v
nh h ng c a l m phát đ n giá c ch ng khoán ng th i, giá tr các kho n đ u
t ch ng khoán luôn b nh h ng tr c ti p b i di n bi n c a l m phát vƠ đơy lƠ
m t trong nh ng r i ro c b n trong đ u t ch ng khoán nói chung Ho t đ ng s n
xu t kinh doanh c a các doanh nghi p niêm y t c ng ch u tác đ ng tr c ti p và
gián ti p các m c đ khác nhau b i l m phát; vƠ đi u nƠy đ n l t nó s gây ra
bi n đ ng giá c phi u niêm y t trên th tr ng Do đó, tôi ch n nghiên c u đ tài
Trang 12M t trong nh ng v n đ mà nhi u ng i quan tâm đó lƠ các nhơn t l m phát, lãi
su t, t giá, giá vàng tác đ ng nh th nƠo đ n VN-Index T i m t s qu c gia trên
th gi i c ng nh trong khu v c, v n đ nƠy đư đ c nhi u công trình nghiên c u,
Vi t Nam c ng có m t vài công trình nghiên c u liên quan đ n s bi n đ ng c a
ch s giá ch ng khoán Tuy nhiên bi n lãi su t trong các công trình nghiên c u này
là lãi su t trái phi u chính ph ng tr c tình hình nh v y, v n đ nghiên c u
c a lu n v n ắ Tác đ ng c a l m phát đ n th tr ng ch ng khoán Vi t Nam” trên
c s nghiên c u l p l i các nghiên c u khác nh ng trong bi n lãi su t s d ng lãi
su t cho vay c a các ngơn hƠng th ng m i vì lãi su t cho vay c a các ngân hàng
th ng m i nh h ng tr c ti p đ n chi phí s d ng v n c a các doanh nghi p và nhƠ đ u t trên th tr ng
Trang 131.5 Câu h i nghiên c u:
đ t đ c m c tiêu nghiên c u, đ tài t p trung đi tìm đáp án tr l i c a các
câu h i nghiên c u sau:
L m phát tác đ ng nh th nƠo đ n ch s giá ch ng khoán
VN-Index?
Ngoài ra m t s biesn v mô khác nh : t giá h i đoái, lưi su t, giá
vàng có nh h ng t c đ n ch s giá ch ng khoán VN-Index không?
1.6 iăt ng nghiên c u:
i t ng nghiên c u c a lu n v n bao g m: th tr ng ch ng khoán Vi t Nam,
các nhân t l m phát (ch s giá tiêu dùng CPI), lãi su t cho vay c a các ngân hàng
th ng m i, t giá VND/USD, giá vàng
Th tr ng ch ng khoán có vai trò r t l n trong s phát tri n n n kinh t đ t
n c, phát tri n th tr ng ch ng khoán Vi t Nam lƠ m t y u t quan tr ng t o ti n
đ đ phát tri n n n kinh t Th tr ng non tr Vi t Nam m i hình thƠnh 13 n m
nh ng tr i qua r t nhi u th ng tr m Có r t nhi u nhơn t v mô tác đ ng đ n th
tr ng ch ng khoán, đ c bi t lƠ l m phát Trong gi i h n c a đ tƠi, lu n v n ch nghiên c u m t s nhơn t nh l m phát (ch s giá tiêu dùng CPI ), lưi su t, t giá
và giá vàng Hi v ng r ng nh ng k t qu nghiên c u c a đ tƠi s góp ph n cung
c p thêm thông tin vƠ cái nhìn rõ h n v tác đ ng c a l m phát đ n th tr ng
ch ng khoán Vi t Nam t đó đem l i l i ích nh t đ nh cho nhƠ đ u t
Trang 14CH NGă2:ăNH NGăNGHIểNăC UăTR Că ỂYăV TÁCă NG C AăL MăPHÁTă NăTH ă
TR NGăCH NGăKHOÁN
2.1 Tácăđ ng c a l măphátăđ n ch ng khoán:
K t qu nghiên c u c a Fama vƠ Schwert (1977), Chen, Roll, Ross (1986),
Nelson (1976), DeFina (1991) và Jaffe - Mandelker (1976) đư nh n m nh đ n m i quan h ngh ch bi n gi a l m phát vƠ giá ch ng khoán V c n b n, TTCK s ho t
đ ng m nh d i hai đi u ki n: t ng tr ng kinh t cao vƠ l m phát th p Nh ng
n u n n kinh t phát tri n mƠ l m phát t ng cao thì ch a ch c đư lƠ t t Khi m i nguy l m phát t ng cao, các nhƠ phơn tích đ u t s nghi ng v s th nh v ng c a
n n kinh t hay các báo cáo t ng tr ng vi c lƠm δỦ do lƠ h lo s r ng d ng nh đang có m t s bùng n l m phát, m t s phát tri n gi t o đư đ c t o nên b i
vi c d dưi trong tín d ng c a chính quy n, do chính ph ch p nh n m t m c thơm
h t ngơn sách cao h n vƠ m r ng cung ti n
ε i quan h th c s c a l m phát vƠ giá c phi u luôn lƠ m t cơu h i th c nghi m hóc búa vƠ m i quan h nƠy s thay đ i theo th i gian Kinh nghi m t TTCK các n c phát tri n cho th y l m phát vƠ giá c phi u có t ng quan ngh ch,
b i l xu h ng c a l m phát xác đ nh tính ch t t ng tr ng δ m phát t ng cao luôn lƠ d u hi u cho th y n n kinh t đang nóng, báo hi u s t ng tr ng kém b n
v ng, trong khi TTCK nh chi c nhi t k đo s c kh e n n kinh t Khi l m phát
t ng cao, ti n m t giá, ng i dơn không mu n gi ti n m t ho c g i ti n trong ngơn hƠng mƠ chuy n sang n m gi vƠng, b t đ ng s n, ngo i t m nh khi n m t
l ng v n nhƠn r i đáng k c a xư h i n m im d i d ng tƠi s n ch t Thi u v n
đ u t , không tích l y đ m r ng s n xu t, s t ng tr ng c a doanh nghi p nói riêng vƠ c n n kinh t nói chung s ch m l i δ m phát t ng cao còn nh h ng
tr c ti p t i các doanh nghi p: dù ho t đ ng kinh doanh v n có lưi, chia c t c
Trang 15m c cao nh ng t l c t c khó g i lƠ h p d n khi l m phát cao i u nƠy khi n đ u
t ch ng khoán không còn lƠ kênh sinh l i
2.2 T ng quan m t s nghiên c u tiêu bi u:
Các bi n s kinh t v mô, trong đó có bi n quan tr ng là l m phát đ u tác đ ng
t i dòng ti n trong t ng lai vƠ l i su t yêu c u vì th s nh h ng t i giá c phi u
c a th tr ng ch ng khoán Nh ng thông tin v l m phát và m t s nhân t v mô
nh h ng đ n th tr ng ch ng khoán đ c r t nhi u các đ i t ng quan tâm và
th c s h u ích cho nh ng nhà ho ch đ nh chính sách, các nhƠ đ u t , các công ty
niêm y t, công ty ch ng khoán Chính vì l đó đư có r t nhi u nhà nghiên c u đư
tham gia d báo m i quan h gi a l m phát, các bi n kinh t v mô vƠ th tr ng
ch ng khoán b ng vi c s d ng nh ng mô hình nghiên c u khác nhau
Ioannides, Katrakilidis và Lake (2002) ki m đ nh m i quan h gi a
t su t sinh l i th tr ng ch ng khoán vƠ t l l m phát Hy δ p trong giai đo n
1985-2000 Có l p lu n r ng th tr ng ch ng khoán có th phòng ng a l m phát, phù h p v i gi thuy t c a Fisher δ p lu n khác lƠ các th tr ng ch ng khoán
th c s lƠ mi n d ch v i áp l c l m phát Nghiên c u nƠy đư c g ng đ ki m đ nh
ba lo i t ng quan dù tr c h t lƠ th tr ng ch ng khoán đư là m t n i an toƠn cho các nhƠ đ u t Hy δ p B ng ch ng th c nghi m phơn lo i các m i t ng quan thƠnh ba lo i Tr c tiên, có m i t ng quan d ng gi a t su t sinh l i c a th
tr ng ch ng khoán vƠ l m phát H s d ng k thu t đ ng liên k t ARDδ k t h p
v i ki m đ nh nhơn qu Granger đ ki m tra tác đ ng dƠi h n vƠ ng n h n gi a các
bi n có liên quan c ng nh xu h ng c a nh ng hi u ng nƠy Có m t m i t ng quan ơm theo chi u t l m phát sang t su t sinh l i th tr ng ch ng khoán trong
th i k đ u tiên Các k t qu nƠy phù h p v i Fama (1981) Quan h nhơn qu hai chi u lâu dài xu t hi n trong th i k th 2 ư có m t nh h ng quan h nhơn qu theo chi u ch y t t su t sinh l i th tr ng ch ng khoán sang l m phát B ng
ch ng c ng cho th y nh h ng nhơn qu ch y t l m phát tr l i th tr ng ch ng
khoán trong th i k th 2 Th i k th 2 cho th y m i quan h h n h p lƠ c ng phù
h p v i Spyrou (2001)
Trang 16 Laopodis (2005) xem xét s t ng tác n ng đ ng gi a các th tr ng
ch ng khoán, ho t đ ng kinh t , l m phát và chính sách ti n t Nhà nghiên c u
nhìn vào v n đ đ u tiên liên quan đ n vai trò c a chính sách ti n t B ng cách s
d ng ki m đ nh đ ng liên k t, quan h nhân qu , Ph ng pháp sai s cho hàm hai
bi n và mô hình VAR đa bi n ho c mô hình VEC V i k t qu hai bi n, h th y
r ng có m i t ng quan y u gi a t su t sinh l i c phi u và l m phát, đi u này có ngh a lƠ th tr ng ch ng khoán có th ch ng l i l m phát M t khác, k t qu hai
bi n kh ng đ nh m t t ng quan ơm và m t chi u gi a t su t sinh l i c phi u và
t l d tr c a FED vào nh ng n m 1990 nh ng r t y u trong nh ng n m 1970
V i mô hình đa bi n, h đư tìm th y h tr m nh m c a m i t ng quan ng n h n
trong nh ng n m 1970 cùng v i t ng quan m t chi u trong nh ng n m 1990
i u này cho th y t su t sinh l i c phi u không t ng quan d ng v i chính sách
n i l ng ti n t , đi u đư di n ra trong su t nh ng n m 1990, hay t ng quan ơm v i
chính sách th t ch t ti n t ư có m i quan h n ng đ ng nh t quán gi a chính
sách ti n t và giá c phi u K t lu n nƠy d ng nh mơu thu n v i Fama (1981),
đư cho r ng l m phát và ho t đ ng kinh t có m i t ng quan ơm nh ng ho t đ ng
kinh t và t su t sinh l i ch ng khóan có m i t ng quan d ng
Aliyu Shehu Usman Rano (2010): Nghiên c u s d ng mô hình
GARCH đánh giá s tác đ ng c a l m phát đ n t su t sinh l i và s n đ nh c a
th tr ng ch ng khoán Nigeria và Ghana d a trên chu i d li u th i gian hàng tháng trong giai đo n 1998-2010 Ngoài ra, tác đ ng c a các cú s c b t đ i x ng đư
đ c nghiên c u b ng cách s d ng mô hình GARCH b c hai đ c phát tri n b i Sentana (n m 1995), trong c hai n c K t qu cho th y th tr ng Nigeria tin
t c x u tác đ ng m nh h n đ n s n đ nh c a th tr ng ch ng khoán h n tin t c
t t vƠ ng c l i đ i v i th tr ng Ghana Th 2, t l l m phát vƠ trung bình 3 tháng c a nó có nh h ng đáng k trên bi n đ ng th tr ng ch ng khoán c hai
qu c gia Các bi n pháp s d ng đ i v i ki m ch l m phát hai n c, do đó, ch c
ch n s lƠm gi m bi n đ ng c a th tr ng ch ng khoán, c i thi n t su t sinh l i
th tr ng ch ng khoán vƠ t ng ni m tin nhƠ đ u t
Trang 17 Douglason G Omotor (2011): nghiên c u m i quan h gi a l m
phát và t su t sinh l i th tr ng ch ng khoán Nigeria giai đo n t n m
1985-2008 B ng ph ng pháp ki m đ nh nghi m đ n v ADF (Augmented
Dickey-Fuller), ph ng pháp ki m đ nh đ ng liên k t (Co-integrations test), mô hình hi u
ch nh sai s : (ECM) và ki m đ nh nhân qu Granger, nghiên c u cho th y t su t
sinh l i th tr ng ch ng khoán có th cung c p m t hàng rào ch ng l m phát hi u
qu Nigeria, t n t i m i quan h quan tr ng và d ng gi a l m phát và giá c
phi u Trong dài h n các nhƠ đ u t Nigeria có th đ u t vƠo danh m c c phi u
t t đ ch ng l i tác đ ng c a l m phát M t phát hi n thú v c a bài nghiên c u này
đ c đ c p là các l nh v c ti n t và ho t đ ng th c s c a n n kinh t không đ c
l p v i nhau, ti n c ng có vai trò quan tr ng trong vi c gi i thích quá trình l m phát
Nigeria Vì v y, các chính sách h ng vào ki m soát l m phát nên đi vƠo làm rõ
vai trò c a chính sách ti n t , đ c bi t là nh h ng lơu dƠi đ n th tr ng ch ng
khoán
Seyed Mehdi Hosseini, Zamri Ahmad, Yew Wah Lai (2011): Bài
vi t nƠy đi u tra các m i quan h gi a các ch s th tr ng ch ng khoán và b n
bi n s kinh t v mô, c th là giá d u thô (COP), cung ti n (M2), s n xu t công
nghi p (KCN) và t l l m phát (IR) Trung Qu c và n Th i gian nghiên
c u t gi a tháng 1 n m 1999 đ n tháng 1 n m 2009 B ng ph ng pháp ki m đ nh
nghi m đ n v ADF (Augmented Dickey-Fuller), ph ng pháp ki m đ nh đ ng liên
k t (Co-integrations test) Johansen-Juselius (1990), mô hình Véc t hi u ch nh sai
s (VECM) K t qu cho th y trong c dƠi h n vƠ ng n h n, có m t m i liên h
gi a b n bi n kinh t v mô đ c l a ch n vƠ ch s th tr ng ch ng khoán Trung
Qu c vƠ n V lơu dƠi, tác đ ng c a t ng giá d u thô th tr ng Trung Qu c
là d ng nh ng th tr ng n hi u ng nƠy lƠ âm V cung ti n, tác đ ng trên
th tr ng ch ng khoán n lƠ ơm, nh ng đ i v i Trung Qu c, có tác đ ng
d ng Tác đ ng c a s n xu t công nghi p lƠ ơm và ch có Trung Qu c Ngoài
ra, tác đ ng c a s gia t ng l m phát trên các ch s ch ng khoán lƠ d ng c hai
n c Trong ng n h n, các tác đ ng c a giá d u thô lƠ d ng n Hi u ng
Trang 18nƠy lƠ ơm vƠ đáng k Trung Qu c Các tác đ ng c a cung ti n trên ch s th
tr ng ch ng khoán Trung Qu c hi n nay lƠ d ng nh ng đ i v i n , đó lƠ
ơm Tuy nhiên, t t c nh ng tác đ ng nƠy lƠ không đáng k ε t khác, tác đ ng c a
l m phát đ n ch s ch ng khoán Trung Qu c hi n nay (SSE) lƠ d ng vƠ đáng k
nh ng hi u ng nƠy tr m t tháng m c dù tác đ ng d ng là không đáng k Trong khi đó, n có tác đ ng lƠ ơm nh ng không đáng k Tuy nhiên, đ tr hi u
th tr ng Malaysia và M , lãi su t ngơn hƠng trung ng Trung Qu c), l m phát
(CPI), t giá, GDP (s n xu t công nghi p) và giá c phi u Các bi n d li u thu
đ c t th ng kê (IFS) c s d li u tài chính qu c t , ngo i tr ch s CPI c a
Trung Qu c là có đ c t V n phòng Th ng kê Qu c gia c a Trung Qu c T t c
các d li u đ c chuy n thành logarit Bài nghiên c u s d ng ph ng pháp ki m
đ nh nghi m đ n v ADF (Augmented Dickey Fuller Test) ậ đ xác đ nh tính d ng
c a các chu i d li u th i gian Ph ng pháp ki m đ nh đ ng liên k t (Cointegrations test) đ xem xét m i quan h trong dài h n gi a các bi n Mô hình véc t hi u ch nh sai s (VECM) đ gi i thích s nh h ng c a các bi n đ c l p
t i bi n ph thu c trong ng n h n K t qu cho r ng c ba n c đ u có đ tr Các ki m đ nh Johansen xác nh n r ng có ít nh t 1 ph ng trình đ ng liên k t
m c Ủ ngh a 5 ph n tr m cho εalaysia vƠ ε ε t khác, Trung Qu c có 3 ph ng trình cùng h i nh p vƠo m c Ủ ngh a 5 ph n tr m, ph ng trình đ ng liên k t
m c Ủ ngh a 5 ph n tr m i u nƠy có ngh a r ng có m i quan h lơu dƠi gi a các
bi n trong ba qu c gia K t qu c a VECM cho th y không có m i quan h ng n
h n gi a th tr ng ch ng khoán, l m phát k v ng, t giá, l m phát b t ng , lưi
su t vƠ GDP cho εalaysia vƠ ε Tuy nhiên, k t qu c a VECM Trung Qu c cho
th y có m t m i quan h ng n h n gi a t l l m phát k v ng v i th tr ng ch ng
Trang 19khoán c a Trung Qu c T k t qu nghiên c u cho th y có m i quan h trong dƠi
h n gi a các th tr ng ch ng khoán vƠ các bi n εalaysia, ε vƠ Trung Qu c
ε t l i c nh báo, các nhƠ đ u t đ u t vƠo ba th tr ng ch ng khoán các n c có
th có r i ro trong vi c đ t đ c l i ích t vi c đa d ng hóa danh m c đ u t vì m i liên k t gi a các bi n kinh t v mô vƠ giá c ph n trên th tr ng ch ng khoán Do
đó, t su t sinh l i th tr ng ch ng khoán có th b nh h ng b i l m phát vì
nh ng áp l c l m phát có th đe d a l i nhu n c a công ty trong t ng lai vƠ t l chi t kh u danh ngh a t ng lên d i áp l c l m phát, lƠm gi m hi n giá c a l i nhu n trong t ng lai vƠ vì v y nh h ng đ n th tr ng ch ng khoán Do đó, εalaysia, ε vƠ Trung Qu c c n rƠ soát vƠ c i thi n chính sách ti n t c a h có phù h p v i l m phát th p vƠ k v ng l m phát ε t khác, m t s b ng ch ng cho
th y: ε t lƠ có m t m i quan h ng n h n đáng k gi a th tr ng ch ng khoán vƠ
t l l m phát k v ng c a Trung Qu c Th hai, có m i quan h đáng k gi a t giá vƠ th tr ng ch ng khoán Trung Qu c Nh v y, nhƠ đ u t có th không đ t
đ c b t k l i ích đa d ng hóa danh m c đ u t trong ng n h n Nghiên c u nƠy
đư nêu b t t m quan tr ng c a các bi n kinh t v mô tác đ ng đ n th tr ng ch ng
khoán, c ng nh l m phát m t l n n a tr thƠnh m t v n đ quan tr ng vƠ tr ng tơm c a Chính ph trong qu n lỦ v mô T k t qu , đ ngh εalaysia, ε vƠ Trung Qu c nên s d ng các thông tin v l m phát k v ng, l m phát b t ng , t giá, lưi su t vƠ GDP d báo s chuy n đ ng c a th tr ng ch ng khoán
Garefalakis, Dimitras, Koemtzopoulos, Spinthiropoulos (2011):
nghiên c u các nhơn t quy t đ nh c a th tr ng ch ng khoán H ng Kông (HSI)
nh : giá d u, ch s ch ng khoán S&P 500, giá vƠng vƠ t giá USD/Yen D li u t tháng 1 n m 2002 đ n 31 tháng 8 n m 2009 BƠi nghiên c u s d ng mô hình GJR-GARCH K t qu lƠ tác đ ng tích c c c a t su t sinh l i th tr ng ch ng khoán
ε , giá d u đ n th tr ng ch ng khoán H ng Kông, tác đ ng tiêu c c c a s bi n
đ ng giá vƠng, t giá USD/Yen đ n ch s HSI
Nguy n Th B o Khuyên (2007) : ki m ch ng tính hi u qu v m t
thông tin c a th tr ng ch ng khoán Vi t Nam, đ tài phân tích quan h gi a các
Trang 20bi n ch s giá ch ng khoán VN-Index, s n l ng công nghi p, t l l m phát, t
giá h i đoái, lưi su t cho vay, vƠ thay đ i cung ti n thông qua mô hình nhân qu
Granger 2 bi n và hi u ch nh sai s , d li u các bi n trong mô hình đ c thu th p
theo tháng, t tháng 7 n m 2000 đ n tháng 3 n m 2007 K t qu ph n tr m cung
ti n không nh h ng đ n giá ch ng khoán, s n l ng công nghi p tác đ ng d ng
đ n ch s giá ch ng khoán, t l l m phát (ch s giá CPI) tác đ ng tiêu c c lên ch
s giá ch ng khoán m c Ủ ngh a r t cao, t giá h i đoái vƠ lưi su t cho vay tác
đ ng ơm đ n ch s giá ch ng khoán Có m i quan h nhân qu hai chi u gi a ch
s giá ch ng khoán và các bi n kinh t v mô, có m i quan h nhân qu m t chi u
t bi n kinh t v mô sang ch s giá ch ng khoán ngh a lƠ thông tin v n n kinh t nói chung ch a đ c ph n ánh t c th i lên ch s giá ch ng khoán
Phan Th Bích Nguy t và Ph mă D ngă Ph ngă Th o (2013) :
Phơn tích tác đ ng c a các nhân t v mô đ n th tr ng ch ng khoán Vi t Nam,
bài nghiên c u xem xét m i t ng quan gi a th tr ng ch ng khoán và sáu nhân
t v mô (cung ti n, l m phát, ho t đ ng kinh t th c, lãi su t, t giá h i đoái, giá
d u) D li u các bi n trong mô hình đ c thu th p theo tháng, t tháng 7 n m
2000 đ n tháng 09 n m 2011 (135 quan sát) BƠi nghiên c u áp d ng ki m đ nh
đ ng tích h p theo ph ng pháp ki m đ nh nghi m đ n v ph n d Engle Granger,
ki m đ nh nghi m đ n v vƠ ph ng trình c l ng h i qui b i đ ph n ánh m i
t ng quan K t qu bi n cung ti n, s n l ng công nghi p, l m phát, giá d u th
gi i t ng quan d ng v i th tr ng ch ng khoán Bi n lãi su t, t giá h i đoái
t ng quan ơm v i th tr ng ch ng khoán
2.3 K t lu n rút ra t các nghiên c u th c nghi m trên:
Nh v y, qua vi c tham kh o các nghiên c u th c nghi m v s nh h ng c a
l m phát đ n th tr ng ch ng khoán, t t c các bƠi nghiên c u đ u th ng nh t
n i dung có s nh h ng c a l m phát đ n th tr ng ch ng khoán trong ng n h n
vƠ c trong dƠi h n
Tuy nhiên m i bƠi nghiên c u l i có k t lu n khác nhau v m c đ nh
Trang 21h ng, th i gian nh h ng hay thái đ nh h ng c a l m phát lên th tr ng
ch ng khoán, ch ng h n nh Douglason G Omotor (2011): nghiên c u m i quan
h gi a l m phát vƠ t su t sinh l i th tr ng ch ng khoán Nigeria giai đo n t
n m 1985-2008 cho th y r ng th tr ng ch ng khoán lƠ kênh trú n an toƠn cho các nhƠ đ u t , có m i quan h d ng gi a l m phát vƠ giá c phi u Ng c l i
theo Aliyu Shehu Usman Rano (2010): Nghiên c u s d ng mô hình GARCH đánh giá s tác đ ng c a l m phát đ n t su t sinh l i vƠ s n đ nh c a th tr ng
ch ng khoán Nigeria vƠ Ghana d a trên chu i d li u th i gian hƠng tháng trong
giai đo n 1998-2010 cho r ng l m phát t o s b t n cho th tr ng ch ng khoán
vƠ nh h ng x u đ n t su t sinh l i ch ng khoán
Seyed Mehdi Hosseini, Zamri Ahmad, Yew Wah Lai (2011): cho
r ng tác đ ng c a l m phát đ n ch s giá th tr ng ch ng khoán Trung Qu c là
d ng, tuy nhiên tác đ ng này th tr ng n là âm và có đ tr
Nh v y có s nh h ng c a l m phát đ n th tr ng ch ng khoán, đi u nƠy đư
đ c minh ch ng rõ rƠng qua bƠi nghiên c u các n c, tuy nhiên do đ c thù kinh t
v mô m i n c khác nhau, do s thay đ i qua th i gian c a các bi n kinh t v mô,
do trình đ phát tri n c a th tr ng ch ng khoán m i n c khác nhau, do th i gian nghiên c u khác nhau nên s bi u hi n trong m i quan h gi a l m phát, các nhân
t v mô vƠ th tr ng ch ng khoán m i n c khác nhau, vƠ có nh ng k t lu n trái chi u Chính vì s khác nhau nƠy nên nh ng nghiên c u v s nh h ng c a
l m phát, các nhơn t v mô đ n th tr ng ch ng khoán luôn đ c quan tơm b i r t nhi u nhƠ nghiên c u, các nhƠ đ u t , các nhƠ ho ch đ nh chính sách
i v i th tr ng ch ng khoán Vi t Nam, c ng đư có r t nhi u các nghiên c u
tr c đơy Ví d : Nguy n Th B o Khuyên (2007) : ki m ch ng tính hi u qu v
m t thông tin c a th tr ng ch ng khoán Vi t Nam, đ tài phân tích quan h gi a
các bi n ch s giá ch ng khoán VN-Index, s n l ng công nghi p, t l l m phát,
t giá h i đoái, lưi su t cho vay, giai đo n 2000-2007 cho k t qu ph n tr m cung
ti n không nh h ng đ n giá ch ng khoán, s n l ng công nghi p tác đ ng d ng
đ n ch s giá ch ng khoán, t l l m phát (ch s giá CPI) tác đ ng tiêu c c lên ch
Trang 22s giá ch ng khoán m c Ủ ngh a r t cao, t giá h i đoái vƠ lưi su t cho vay tác
đ ng ơm đ n ch s giá ch ng khoán Có m i quan h nhân qu hai chi u gi a ch
s giá ch ng khoán và các bi n kinh t v mô, có m i quan h nhân qu m t chi u
t bi n kinh t v mô sang ch s gia ch ng khoán Phan Th Bích Nguy t và
đ n th tr ng ch ng khoán Vi t Nam, bài nghiên c u xem xét m i t ng quan
gi a th tr ng ch ng khoán và sáu nhân t v mô (cung ti n, l m phát, ho t đ ng
kinh t th c, lãi su t, t giá h i đoái, giá d u) giai đo n 2000-2011 K t qu bi n
l m phát, cung ti n, s n l ng công nghi p, giá d u th gi i t ng quan d ng v i
th tr ng ch ng khoán Bi n lãi su t, t giá h i đoái t ng quan ơm v i th tr ng
ch ng khoán
K tălu năch ngă2
ch ng nƠy đư tóm l c các nghiên c u th c nghi m v s nh h ng c a
l m phát c ng nh các nhơn t v mô đ n th tr ng ch ng khoán m t s n c trên
th gi i c ng nh Vi t Nam vƠ rút ra k t lu n có s nh h ng các nhơn t nƠy
đ n th tr ng ch ng khoán.Tuy nhiên vƠo t ng th i đi m khác nhau vƠ m i qu c gia khác nhau, s bi u hi n c a các m i quan h nƠy lƠ khác nhau c bi t Vi t
Nam l m phát luôn lƠ v n đ nh c nh i trong các n m qua, l m phát t ng vƠ cao
h n các n c trong khu v c đư lƠm nh h ng đ n s phát tri n c a n n kinh t ,
nh v y l m phát s nh h ng đ n th tr ng ch ng khoán Vi t Nam nh th nƠo
Vi c nhìn l i các nghiên c u tr c, vƠ nghiên c u nh h ng c a l m phát đ n th
tr ng ch ng khoán Vi t Nam s cho chúng ta cái nhìn rõ h n v th tr ng ch ng khoán Vi t Nam vƠ khác bi t so v i các thi tr ng trong khu v c vƠ trên th gi i t
đó rút ra đ c các k t qu vƠ d báo chính xác v th tr ng ch ng khoán Vi t
Nam
Trang 23CH NGă3: PH NGăPHÁPăNGHIểNăC U
tài s d ng ph ng pháp nghiên c u lƠ ph ng pháp đ nh l ng m i quan
h gi a các bi n b ng mô hình toán h c, cho phép đo l ng đánh giá m i liên quan
gi a các bi n, ki m đ nh l i c s lý thuy t v m i quan h gi a các bi n
3.1 Mô hình nghiên c u:
d li u đ c n đ nh ta s l y logarit ki m tra nh h ng c a l m phát
đ n ch s giá c phi u trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam, lu n v n v n d ng
mô hình toán nghiên c u nh sau:
LogVNI= F(LogEx, LogCPI, LogLs, LogGp)
Trong đó:
LogVNI : ch s giá c phi u t i Vi t Nam (l y logarit t nhiên)
LogEX : T giá h i đoái ngơn hƠng TεCP ngo i th ng Vi t
Nam gi a đ ng Vi t Nam vƠ đ ng đôla ε (VND/USD) (l y logarit t nhiên)
LogCPI : l m phát, đ c đo b ng ch s tiêu dùng c a c n c
CPI (l y logarit t nhiên)
LogLs : Lãi su t cho vay bình quân c a ngơn hƠng th ng m i
(l y logarit t nhiên)
LogGp : giá vàng (l y logarit t nhiên)
c l ng mô hình trên lu n v n s d ng mô hình Véc t hi u ch nh sai s
VECM Mô hình VECM là m t d ng c a mô hình Var t ng quát, đ c s d ng
trong tr ng h p chu i d li u là không d ng và ch a đ ng m i quan h đ ng k t
h p, có d ng sau:
ẤYt = ∏ Yt-1 + C1ẤYt-1 + C2ẤYt-2 +… + CpẤYt-p+1 + ut
= ’ Yt-1 + C1ẤYt-1 + C2ẤYt-2 +… + CpẤYt-p+1 + ut
Trong đó : Yt là vector (Kx1) c a K bi n t i th i đi m t
Trang 24ut là vector nhi u tr ng (Kx1)
∏ là ma tr n suy bi n v i ∏ = ’ v i là ma tr n tham s hi u ch nh (Kxr) cho ta bi t t c đ đi u ch nh v tr ng thái cân b ng lƠ vector đ ng liên k t
(Kxr), ∏ Yt-1 là ph n hi u ch nh sai s Ci là ma tr n h s ng n h n
3.2 Ph ngăphápănghiênăc u:
Dùng ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng, d a vào nghiên c u c a Caroline
Geetha, Rosle Mohidin, Vivin Vincent Chandran và Victoria Chong ngày 2 tháng
11 n m 2011 v m i quan h gi a l m phát và th tr ng ch ng khoán: b ng ch ng
t Malaysia, M và Trung Qu c Các ph ng pháp sau đơy đ c th c hi n:
3.2.1 Ph ngăphápăki măđ nh nghi măđ năv ADF (Augmented Dickey
Fuller Test) ậ đ xácăđ nh tính d ng c a các chu i d li u th i gian:
3.2.1.1 Tính d ng:
Khi các nghiên c u s d ng d li u d i d ng chu i d li u th i gian, vi c đ u
tiên c n nên làm là ki m tra xem nh ng bi n mà nghiên c u s d ng trong mô hình nghiên c u là d ng hay không d ng M t chu i d li u th i gian đ c xem là d ng
n u nh trung bình vƠ ph ng sai c a ph ng trình không thay đ i theo th i gian
và giá tr c a đ ng ph ng sai gi a hai đo n ch ph thu c vào kho ng cách hay đ
tr v th i gian gi a hai th i đo n này ch không ph thu c vào th i đi m th c t
mƠ đ ng ph ng sai đ c tính (Ramanathan, 2002)
Trang 25chu i d li u th i gian ph i d ng Do v y m t khi c l ng các tham s ho c
ki m đ nh gi thuy t c a các mô hình, n u không ki m đ nh thu c tính d ng c a d
li u thì các k thu t phơn tích thông th ng (k thu t phơn tích bình ph ng bé
nh t) s không chính xác và h p lý N u chúng ta c l ng mô hình có chu i th i
gian mà các bi n đ c l p không d ng, s d ng ki m đ nh t và p không hi u qu (
hay còn g i là h i quy gi m o ) Vì v y tính d ng (xác đ nh b c tích h p) cho
chu i d li u th i gian c a mô hình nên đ c ki m tra tr c tiên
3.2.1.2 B c tích h p:
M t chu i d li u Yt không d ng, sai phân b c d-1 c a Yt không d ng, nh ng
sai phân b c d d ng, khi đó Yt đ c g i là tích h p b c d, ký hi u I (d) N u d=0,
chu i ban đ u là chu i d ng; d=1, chu i sai phân b c 1 là chu i d ng
3.2.1.3 Ph ngăphápăki măđ nh tính d ng và b c tích h p:
Ki m đ nh nghi m đ n v là m t ki m đ nh quan tr ng khi phân tích tính d ng
c a chu i th i gian Vi c tìm ra ki m đ nh nghi m đ n v là m t trong các phát
trong đó Y0 là giá tr xác đ nh h u h n, ut IID
N u nh =1, khi đó Yt là m t b c ng u nhiên Yt là m t chu i không d ng
Trang 26Gi thuy t (2) có th đ c vi t l i nh sau :
N u H0 đ c ch p nh n thì ẤYt = Yt - Yt-1 = ut Khi đó chu i ẤYt là d ng vì ut là IID
tìm ra chu i Yt là không d ng hay không thì ho c là s c l ng (1) và
ki m đ nh gi thuy t: =1; ho c lƠ c l ng (3) và ki m đ nh gi thuy t: Trong c hai mô hình nƠy đ u không dùng đ c tiêu chu n T ( Student ậ test) ngay
trong tr ng h p m u l n vì Yt có th là chu i không d ng Dickey-Fuller (DF) đư
đ a ra tiêu chu n đ ki m đ nh sau đơy d a trên phân b gi i h n
H0 : =1 ( chu i là không d ng)
H1 : < 1 (chu i d ng)
Ta c l ng mô hình (1), = ( ^ -1)/Se( ^) có phơn b DF
N u nh | = ( ^ -1)/Se( ^)|> |t | thì bác b gi thuy t H0 Trong tr ng h p
này chu i là chu i d ng
Tiêu chu n DF đ c áp d ng cho các mô hình sau đơy:
Khi Yt là m t b c ng u nhiên không h ng s
1
t t t
Y Y u
(5) Khi Yt là m t b c ng u nhiên có h ng s
i v i các mô hình trên, gi thuy t c n ki m đ nh là H0 : = 0; H1 : = 0 (chu i
không d ng ậ hay có nghi m đ n v )
Dickey ậ Fuller đư ch ng t r ng phân b gi i h n và các giá tr t i h n c a
th ng kê ( ^- )n= ^n có th tìm đ c v i gi thuy t u IID và ngay c tr ng
h p ut là quá trình t h i quy
Gi s r ng Yt cho b i (1) hay (3); ut là quá trình d ng, t h i quy b c q:
Trang 27ut = 1 ut-1 + 2 ut-2+ …+ q ut-q + t , (8) IID
Dickey-Fuller)
N u tính toán giá tr ADF (ADF test statistic) suy ra không bác b
gi thuy t H0, hay t n t i nghi m đ n v (chu i d li u không d ng)
N u tính toán giá tr ADF (ADF test statistic) suy ra bác b gi thuy t H0, hay không t n t i nghi m đ n v (chu i d li u là d ng)
3.2.2 Ph ngă phápă ki mă đ nhă đ ng tích h p (Cointegrationsă test)ă đ
xem xét m i quan h trong dài h n gi a các bi n:
3.2.2.1ă ng tích h p:
N u chu i th i gian Yt và Xt không d ng và t n t i các tham s 1, 2, đ ut = Yt
- 1 - 2 Xt là chu i d ng thì Yt và Xt đ c g i lƠ đ ng tích h p (co- intergration ) Trong tr ng h p này, xu th trong hai bi n Yt và Xt kh nhau
Theo đ nh ngh a trên, Yt và Xt không d ng, nh ng t h p tuy n tính c a chúng
có th là d ng
Trong kinh t l ng tài chính khái ni m đ ng tích h p hay g p, chung nh t là
d=1 Bây gi ta s xem xét k tr ng h p nƠy h n
Y’=( Y1, Y2, …, Ym ) là vector các bi n ng u nhiên m chi u;
Yt’=( Yt1, Yt2, …, Ytm );
Yit là các bi n tich h p b c 1;
Trang 28N u ’Yt là d ng thì có th tìm đ c vector * đ c l p tuy n tính v i đ *Yt
lƠ I(0) Ng i ta đư ch ng minh đ c r ng có th tìm đ c r, 0<r<= m-1 các vector
Các vector i i=1,2, ,m đ c g i lƠ các vector đ ng k t h p
3.2.2.2ăPh ngăphápăki măđ nhăđ ng tích h p:
ε c tiêu c a ki m đ nh đ ng tích h p lƠ xác đ nh xem m t bi n s không d ng
có bao nhiêu t h p tuy n tính c a các bi n s nƠy lƠ d ng V m t kinh t ngh a lƠ
t n t i bao nhiêu quan h cơn b ng trong dƠi h n N u ki m đ nh cho bi t có ít nh t
m t vector đ ng tích h p thì khi đó gi a các bi n có m i quan h dƠi h n
Hi n nay có nhi u ph ng pháp ki m đ nh đ ng tích h p nh ki m đ nh
Engle-Granger, Johansen Ki m đ nh Johansen d a trên n n t ng lƠ mô hình VAR, nó bao
g m hai ki m đ nh g i lƠ ki m đ nh trace (trace test) và ki m đ nh giá tr riêng c c
đ i (maximum eigenvalue test)
Trace test
+ Gi thuy t Ho: có nhi u nh t r quan h đ ng tích h p, r = 0, 1,
2 , m-1 v i m lƠ s chu i cùng b c tích h p
Trang 293.2.3 Mô hình vécă t ă hi u ch nh sai s : (VECM)ă đ gi i thích s nh
h ng c a các bi năđ c l p t i bi n ph thu c trong ng n h n:
Mô hình VECM là m t d ng c a mô hình Var t ng quát, đ c s d ng trong
tr ng h p chu i d li u là không d ng và ch a đ ng m i quan h đ ng k t h p
Gi s ta có mô hình VAR(p):
Yt = A1Yt-1 + A2Yt-2 +…+ ApYt-p + ut (11)
Có th vi t l i mô hình nh sau:
Yt - Yt-1 = (A1 + A2 + + Ap ậ I)Yt-1 - (A2 + + Ap )(Yt-1 - Yt-2 ) - (A3 + + Ap )(Yt-2 - Yt-3 )-…- Ap(Yt-p+1 - Yt-p ) + ut (12)
ẤYt = ∏ Yt-1 + C1ẤYt-1 + C2ẤYt-2 +… + CpẤYt-p+1 + ut (13)
ẤYt = ’ Y
t-1 + C1ẤYt-1 + C2ẤYt-2 +… + CpẤYt-p+1 + ut
Trang 30Trong đó : v i lƠ ma tr n tham s hi u ch nh (mxr) cho
ta bi t t c đ đi u ch nh v tr ng thái cân b ng,
D li u chu i th i gian theo tháng ( tham kh o ph l c s 1)
Th tr ng ch ng khoán Vi t Nam đ i di n là bi n ch s giá ch ng khoán
VN-Index đ c công b và l y vào ngày cu i tháng, b t đ u t tháng 8/2000 đ n tháng
12/2013
VNI: đ c l y theo giá đóng c a ngày cu i tháng c a ch s giá ch ng khoán
VN-Index c a HOSE, ngu n s li u đ c l y t trang Web c a HOSE
Ex: T giá h i đoái ngơn hƠng TεCP Ngo i Th ng Vi t Nam (VCB) gi a
đ ng Vi t Nam vƠ đ ng đôla ε (VND/USD), s li u theo tháng đ c l y theo t
giá ngày cu i tháng c a VCB vƠ đ c l y t trang web c a VCB
http://www.vcb.com.vn
CPI: T l l m phát đ c tính theo ch s giá tiêu dùng CPI tháng so v i cùng
k n m tr c và ngu n s li u đ c l y t trang Web c a T ng c c th ng kê
http://www.gso.gov.vn
Ls: Lãi su t cho vay c a ngơn hƠng th ng m i k h n 1 tháng, ngu n th ng kê
theo báo cáo th ng kê ho t đ ng ngân hàng c a ngơn hƠng nhƠ n c, l y t trang
Trang 31Gp: giá vàng bình quân theo tháng, ngu n s li u l y t trang Web
http://www.gold.org
3.4 Gi thuy t nghiên c u:
Gi thuy t 1: Có m i quan h âm gi a l m phát (ch s giá tiêu dùng CPI )
v i th tr ng ch ng khoán Vi t Nam ( đ i di n là ch s VN- Index)
Gi thuy t 2: Có m i quan h âm gi a t giá VND/USD v i th tr ng
ch ng khoán Vi t Nam (đ i di n là ch s VN- Index)
Gi thuy t 3: Có m i quan h âm gi a lãi su t v i th tr ng ch ng khoán
Vi t Nam (đ i di n là ch s VN- Index)
Gi thuy t 4: Có m i quan h âm gi a giá vàng v i th tr ng ch ng khoán
Vi t Nam ( đ i di n là ch s VN- Index)
K tălu năch ngă3
Ch ng nƠy trình bƠy ph ng pháp nghiên c u v tác đ ng c a l m phát đ n th
tr ng ch ng khoán Vi t Nam thông qua các nhân t CPI, lãi su t, t giá và giá
vàng V i ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng, n i dung trên đư trình bƠy v mô
hình nghiên c u, ph ng pháp vƠ cách thu th p d li u, v i m c tiêu ki m đ nh l i
m i quan h gi a các trên v i ch s VN-Index, xem xét m i quan h ng n h n và dài h n, hy v ng r ng các k t lu n rút ra t ph ng pháp nghiên c u này s đáng
tin c y và có s c thuy t ph c cao
Trang 32CH NGă4:ăTÁCă NG C A L MăPHÁTă N
TH TR NG CH NG KHOÁN VI T NAM GIAIă O N T THÁNGă8/2000ă N THÁNG
12/2013
Tác đ ng c a l m phát đ n th tr ng ch ng khoán Vi t Nam có đi m gì đ c
bi t và khác so v i th tr ng ch ng khoán th gi i, nh h ng c a nó nh th nào? Trong ch ng nƠy đ tài nghiên c u tác đ ng c a l m phát nh ch s giá tiêu
dùng CPI, và các nhân t nh : t giá, lãi su t đ n th tr ng ch ng khoán Vi t Nam
c th là ch s VN- Index t tháng 8/2000 đ n tháng 12/2013, t đó rút ra nh ng
k t lu n vƠ đ xu t giúp h n ch nh ng tác đ ng c a l m phát đ n th tr ng ch ng
khoán Vi t Nam ng th i phân tích nh ng v n đ còn t n t i c a th tr ng
ch ng khoán Vi t Nam nh m tìm nh ng gi i pháp tháo g nh ng v n đ đó, góp
ph n phát tri n th tr ng ch ng khoán Vi t Nam
4.1 S ăl c th tr ng ch ng khóan Vi tăNamăgiaiăđo năthángă8/2000ăđ n
tháng 12/2013:
Trang 33Hình 4.1: Ch s VN_Index (T8/2000-T12/2013) Ngu n d li u: VCBS
Nhìn l i ch ng đ ng phát tri n c a TTCK Vi t Nam qua các giai đo n chúng
ta th y TTCK Vi t Nam m c dù còn r t non tr nh ng đ y bi n đ ng, th tr ng
m i thƠnh l p h n 13 n m nh ng đư tr i qua nhi u giai đo n th ng tr m
Ngay t n m đ u tiên đ c thƠnh l p, th tr ng ch ng khoán đư đón nh n đ c
s quan tơm c a khá nhi u nhƠ đ u t trong n c b i hƠng hóa còn khan hi m Ch riêng trong tháng 12/2000, ch s VN-Index t ng 34.96 đi m, t ng ng m c t ng 20.34%, k t thúc n m 2000 đ y ng t ngƠo t i m c 206.83 đi m
Các n m sau đó th tr ng trong giai đo n hoƠn thi n, b t đ u có s t ng gi m
vƠ ít nhi u c ng đư gơy đ c s c hút đ i v i các nhƠ đ u t trong vƠ ngoƠi n c
K t thúc n m 2005, VN-Index đ t 307.5 đi m, th tr ng b c vƠo giai đo n tích
l y đ chu n b đón nh n con sóng l n
N m 2006 đón nh n m c t ng phi mư c a th tr ng ch ng khoán, Vn-Index
t ng h n 450 đi m, k t thúc n m 2006 v i s đi m đ t đ c lƠ 751.77 đi m N m
Trang 342007 th tr ng ch ng khoán ti p t c v n lên m t t m cao m i, v i đ nh đi m
VNậIndex đ t 1179.32 đi m vƠo ngƠy 12/03/2007 đư đ a TTCK Vi t Nam tr
thƠnh m t trong nh ng th tr ng có t c đ t ng tr ng l n trên th gi i Tuy nhiên
đ nh đi m c a th tr ng c ng đánh d u giai đo n ắbóng x p”, nh ng tác đ ng n i
t i c a n n kinh t nh chính sách th t ch t ti n t , l m phát, nh h ng c a cu c
kh ng ho ng tƠi chính ti n t ε đư lƠm VNậIndex liên t c lao d c, k t thúc n m
2007 v i 927.02 đi m Th tr ng tu t d c, gi m sơu vƠo nh ng n m 2008 đ u
2009, cùng v i k t qu c a các gói kích c u h tr lưi su t, th tr ng nh ng n m
2009-2010 có s kh i s c tr l i, tuy nhiên l i tr m l ng m đ m vƠo n m 2011 đ n
n m 2012
N m 2013, cùng v i s ph c h i c a n n kinh t , ni m tin c a nhƠ đ u t đ i
v i kênh đ u t ch ng khoán c ng đư tr l i NgoƠi ra, quy t đ nh v vi c kéo dƠi
th i gian giao d ch, t ng biên đ giao d ch vƠ m thêm các công c đ u t m i đư giúp gia t ng s c b t cho th tr ng ch ng khoán N m 2013, có th nói, th tr ng
ch ng khoán Vi t Nam đang n m trong Top th tr ng t ng tr ng t t nh t th
gi i, VNậIndex t ng x p x 22% vƠ ch t n m t i m c 504,63 đi m
Tuy nhiên, n m 2013 đ c đánh giá lƠ n m k l c v s doanh nghi p h y niêm y t, toƠn th tr ng có 37 doanh nghi p h y niêm y t vƠ 13 doanh nghi p niêm y t m i
Hình 4.2: Ch s Vn-Index cu iăthángă12ăhƠngăn măquaă13ăn m
Trang 35Nh v y v i 13 n m hình thƠnh vƠ phát tri n, Th tr ng ch ng khoán (TTCK)
Vi t Nam bi n đ ng không ng ng, và nhi u giai đo n có s bi n đ ng đ t bi n,
n m ngoài t m ki m soát c a th tr ng, môi tr ng kinh t v mô tác đ ng t i TTCK, môi tr ng tích c c s t o đ ng l c phát tri n TTCK, ng c l i v i môi
o S quan sát 161: đ tiêu chu n
o Theo s li u v đ l ch chu n ta th y r ng trong th i gian kh o
sát thì bi n Gp (giá vàng) bi n đ ng nhi u nh t vƠ bi n CPI bi n đ ng ít nh t
o H s Skewness>0, các bi n đ u có xu h ng l ch ph i
o H s Kurtosis c a bi n CPI l n h n 3, cho th y phơn ph i giá
tr c a bi n CPI t p trung h n m c bình th ng, hình d ng nh n v i hai đuôi h p ngh a lƠ CPI có nh ng bi n đ ng m nh vƠ b t th ng trong th i gian kh o sát vƠ nghiên c u
Trang 36B ngă4.1:ăB ngăth ngăkêămôăt ăcácăbi nă
Theo ph ng pháp nƠy s ki m đ nh gi thuy t H0: chu i d li u không d ng
N u giá tr |t| tính toán l n h n giá tr t thì bác b gi thuy t H0 vƠ k t lu n chu i
d ng
Khi chu i d li u ch a d ng ti p t c l y sai phơn b c 1, sai phơn b c 2 đ ki m tra vƠ k t qu đ c th hi n b ng 4.2 bên d i (tham kh o thêm d li u ch ti t
Trang 384.2.3 Ki măđ nhăđ ngătíchăh p:
Do các bi n s s d ng trong c l ng d ng logarit đ u không d ng nên
ph i ki m đ nh kh n ng x y ra vector đ ng tích h p gi a các dưy s th i gian b ng
ph ng pháp c l ng εδ c a Jonhansen (1991) vƠ m r ng c a ph ng pháp
nƠy ph thu c vƠo c l ng đúng s quan h đ ng tích h p Johansen đư đ a ra
hai ki m đ nh trace vƠ ki m đ nh giá tr riêng c c đ i ε c tiêu lƠ xác đ nh xem
m t bi n s không d ng có bao nhiêu t h p tuy n tính c a các bi n s nƠy lƠ
d ng V m t kinh t ngh a lƠ t n t i bao nhiêu quan h cơn b ng trong dƠi h n
N u ki m đ nh cho bi t có ít nh t m t vector đ ng tích h p thì khi đó gi a bi n có
m i quan h dƠi h n K t qu ki m đ nh đ ng tích h p đ c th hi n b ng 4.3
bên d i:
Trang 39B ng 4.3 : K t qu Johansen Cointegration Test (tham kh o ph l c 4)
Sample (adjusted): 2000M11 2013M12
Included observations: 158 after adjustments
Trend assumption: Linear deterministic trend
Series: LOGVNI LOGCPI LOGEX LOGLS LOGGP
Lags interval (in first differences): 1 to 2
Unrestricted Cointegration Rank Test (Trace)
* denotes rejection of the hypothesis at the 0.05 level
Trang 40Max-eigenvalue test indicates 1 cointegrating eqn(s) at the 0.05 level
* denotes rejection of the hypothesis at the 0.05 level
**MacKinnon-Haug-Michelis (1999) p-values
T k t qu trong b ng 4.3 cho th y c hai ki m đ nh : ki m đ nh v t c a ma
tr n (Trace) và ki m đ nh giá tr riêng c c đ i c a ma tr n (Maximum eigen value)
đ u bác b gi thuy t không t n t i vector đ ng tích h p và kh ng đ nh t n t i m t
vector đ ng tích h p m c Ủ ngh a 5% i u này ch ng minh r ng có m i quan
h dài h n gi a các bi n nghiên c u
4.2.4 Mô hình vector hi u ch nh sai s (VECM):
Sau khi xác đ nh đ c m i quan h đ ng tích h p là m t v i m c Ủ ngh a 5%,
ta c l ng mô hình hi u ch nh sai s v i m t quan h đ ng tích h p
Tr c tiên ta xác đ nh đô tr thích h p cho các bi n xác đ nh đ tr cho các
bi n, áp d ng tiêu chu n AIC(Akaike Information Criteria)
B ng 4.4: K t qu xácăđ nhăđ tr thích h p
VAR Lag Order Selection Criteria
Endogenous variables: D(LOGVNI) D(LOGCPI) D(LOGEX) D(LOGLS)