Tác động của nợ, quy mô công ty, tính thanh khoản lên độ nhạy dòng tiền đầu tư của các công ty niêm yết trên sở giao dịch chứng khoán thành phố hồ chí minh

Nghiênăc uăv ăs ătácăđ ngăc aădòngăti năt iăho tăđ ngăđ uăt ăc aăcácăcôngătyălàăch ă đ ămàăm tăs ănghiênăc uătrongăn căc ngănh ănhi uănghiênăc uătrênăth ăgi iăđãă th căhi nănh ngăv năch

S GIAO D CH CH NG KHOỄN THÀNH PH H CHệ MINH

Chuyên ngành : Tài chính ậ Ngân hàng

L I CAM OAN Tôiăcamăđoanălu năv năắTác đ ng c a n , quy mô công ty và tình thanh kho n lên đ nh y dòng ti n đ u t c a các công ty niêm y t trên s giao d ch

ch ng khoán Thành Ph H Chí Minh” làăcôngătrìnhănghiênăc uăc aăriêngătôi,ă

cácăk tăqu ănghiênăc uăcóătínhăđ c l păriêng,ăch aăđ căcôngăb ăn iădungă ăb tăkìăđâu;ăcácăs ăli u,ăcácăngu nătríchăd nătrongălu năánăđ căchúăthíchăngu năg cărõăràng,ătrungăth c

Tác gi : TR NH TH LIểN

M C L C

Trang ph bìa

L i cam đoan

M c l c

Danh m c các t vi t t t

Danh m c các b ng bi u

Danh m c các hình v

TịM T T 1

CH NG 1: GI I THI U 2

1.1.ă t v năđ 2

1.2.ăM cătiêuăvàăcâuăh iănghiênăc u 3

1.3.ăPh măviăvàăđ iăt ngănghiênăc u 4

1.4.ăPh ngăphápănghiênăc u 4

1.5.ăC uătrúcăđ ătài 4

CH NG 2: T NG QUAN CỄC NGHIểN C U TR C ÂY 6

2.1.ăCácălýăthuy tăv ăc uătrúcăv n 6

2.1.1 Lý tểuy t đánể đ i c a c u trúc v n (1963) 6

2.1.2 Lý tểuy t v cểi pểí đ i di n (1976) 7

2.1.3 Lý tểuy t tr t t pểợn ể nỂ 8

2.2ăM tăs ămôăhìnhănghiênăc uăth cănghi m 9

2.2.1 Mô hình FHB 9

2.2.2 Mô hình RZ 9

2.2.3 Mô hình các nhân t tác đ nỂ đ n đ nh y c a dòng ti n đ u t 9

CH NG 3: D LI U VÀ PH NG PHỄP NGHIểN C U 21

3.1ăMôăhìnhăvàăgi ăthuy tănghiênăc u 21

3.2.ăKháiăni măvàăcáchătínhăcácăch ăs 22

3.2.1 u t rònỂ (Ii,t): 23

3.2.2 DònỂ ti n n i b (Cại,t) 23

3.2.3 N trunỂ và dài ể n (DLMTi,t) 24

3.2.4 Quy mô c a cônỂ ty (SIZEi,t ) 24

3.2.5 Tínể tểanể kểo n c a tài s n 24

3.3.ăTinhăl căd ăli u 26

3.3.1 Quy trìnể tểu tể p, x lý d li u 26

3.3.2 Ki m đ nể d li u 28

3.4ăMôăhìnhăd ăli uăb ngăvàăph ngăphápăth căhi nă căl ng 28

3.5 Quyătrìnhăphânătíchă&ăth căhi năđ ătài 31

CH NG 4: K T QU VÀ TH O LU N K T QU 33

4.1ăK tăqu ăth ngăkêămôăt 33

4.1.1 Mô t các bi n 33

4.1.2 M i quan ể Ểi a các bi n đ c l p v i t tr nỂ đ u t rònỂ 37

4.2.ăK tăqu ăl aăch năph ngăphápă căl ng 40

4.3ăKi măđ nhăgi ăthuy tănghiênăc u 50

4.3.1 Ải tểuy t 1: T l n có tác đ nỂ d nỂ đ n ICạS 50

4.3.2 Ải tểuy t 2: Quy mô cônỂ ty có tác đ nỂ d nỂ đ n ICạS 52

4.3.3 Ải tểuy t 3: Tínể tểanể kểo n v tài cểínể có tác đ nỂ d nỂ đ n ICFS 54

4.4.ăT ngăh păk tăqu 57

CH NG 5: K T LU N 60

5.1ăK tălu n 60

5.2.ăÝăngh aăkhoaăh căvàăth căti năc aăđ ătài 61

5.3ăH năch ăvàăh ngănghiênăc uăm iăc aăđ ătài 61

5.3.1 ả n cể c a đ tài 61

5.3.2 ả nỂ nỂểiên c u m i c a đ tài 62

TÀI LI U THAM KH O

PH L C

DANH M C CỄC T VI T T T

ti n DLMT The long and medium-term debts N ătrungăvàădàiăh n

LA Liquid assets Tàiăs năcóătínhăthanhăkho n

ICFS Investment -cash flow sensitivity ănh yăc aădòngăti n đ uăt

HSX Hochiminh Stock Exchange S ăgiaoăd chăch ngăkhoánăTp.HCM

HNX Hanoi Stock Exchange S ăgiaoăd chăch ngăkhoánăHàăN i

OLS Ordinary Least Squares Bìnhăph ngăt iăthi uăthôngă

th ng GLS General Least Squares Bìnhăph ngăt iăthi uăt ngăquát

DANả M C CÁC B NẢ BI U

B ng 2.1: t ng h p các nghiên c u v tácăđ ng c a dòng ti nălênăđ uăt 11

B ngă2.2: t ng h p các nghiên c u v tácăđ ng c aăquyămôăcôngătyălênăđ uăt 13

B ng 2.3: t ng h p các nghiên c u v tácăđ ng c aăđònăb y n lênăđ uăt 16

B ngă2.4: t ng h p các nghiên c u v tácăđ ng c a tính thanh kho nălênăđ uăt 18

B ngă3.1:ăCácăgi ăthuy tănghiênăc uăchínhăc aăđ ătài 22

B ngă3.2ăC ăc uăcácăcôngătyătrongăm uăkh oăsát 27

B ngă4.1:ăT ngăquanăgi aăcácăbi n 33

B ngă4.2:ăB ngăt ngăh păcácăbi n 35

B ngă4.3 :ăK tăqu ăki măđ nhăbaăph ngăphápă căl ngămôăhìnhă1 40

B ngă4.4 :ăK tăqu ăki măđ nhăbaăph ngăphápă căl ngămôăhìnhă2 43

B ngă4.5 :ăK tăqu ăki măđ nhăbaăph ngăphápă căl ngămôăhìnhă3 46

B ngă4.6:ăK tăqu ăl aăch năph ngăphápă căl ngă3ămôăhình 48

B ngă4.7:ăT ngăh păh ăs ăphóngăđ iăph ngăsaiăVIF 49

B ngă4.8:ăT ngăh păcácăk tăqu ăh iăquyăv ăm iăquanăh ăgi aăđònăb yăn ăvàăICFS 51 B ngă4.9:ăT ngăh p cácăk tăqu ăh iăquyăv ăm iăquanăh ăgi aăquyămôăcôngătyăvàă ICFS 53

B ngă4.10:ăT ngăh păcácăk tăqu ăh iăquyăv ăm iăquanăh ăgi aăt l ătàiăs năthanhă kho nă(CS_1,ăLA_1)ăvàăICFS 56

B ngă4.11:ăT ngăh păcácăk tăqu ăc aăđ ătàiăvàăcácănghiênăc uăth cănghi mătr c 58

DANH M C CÁC HỊNH V

Hình 3.1:ăQuyătrìnhăphânătíchă&ăth căhi năđ ătài 31 Hìnhă4.1:ăT ătr ngăđ uăt ăròngătrongăcácăngànhăgiaiăđo nă2008ăậ 2012 37 Hìnhă4.2:ăM iăquanăh ăgi aăt ătr ngădòngăti năn iăb ăvàăt ătr ngăđ uăt ăròngăc aăcácăcôngătyătrongăgiaiăđo nă2008ă- 2012 38 Hìnhă4.3:ăM iăquanăh ăgi aăcácăt ătr ngăti năậ ch ngăkhoánăng năh n,ătàiăs năthanhăkho năvàăđ uăt ăròngăc aăcácăcôngătyătrongăgiaiăđo nă2008ă- 2012 38 Hìnhăă4.4:ăM iăquanăh ăgi aăcácăt ăl ăv năhóaăth ătr ngăvàăđ uăt ăròngăc aăcácăcôngătyătrongăgiaiăđo nă2008ă- 2012 39 Hìnhă4.5:ăM iăquanăh ăgi aăcácăt ătr ngăv nădàiăh năvàăđ uăt ăròngăc aăcácăcôngătyătrongăgiaiăđo nă2008ă- 2012 39

TịM T T

uăt ăvàătàiătr ălàăhaiătrongăbaăquy tăđ nhăquanătr ngăc aăcácăgiámăđ cătàiăchínhă

quanătâmănh mălàmăt ngăgiáătr ăc aăcôngăty.ăH uăh tăcácănhàăqu nătr ătàiăchínhătină

r ngăcóănhi uăy uăt ătácăđ ngăđ năquy tăđ nhăđ uăt ăchoădoanhănghi păc aămình

Nghiênăc uăv ăs ătácăđ ngăc aădòngăti năt iăho tăđ ngăđ uăt ăc aăcácăcôngătyălàăch ă

đ ămàăm tăs ănghiênăc uătrongăn căc ngănh ănhi uănghiênăc uătrênăth ăgi iăđãă

th căhi nănh ngăv năch aăđ tăđ căs ăth ngănh t,ăvàăs ătácăđ ngănàyăđ căg iălàă

đ ă nh yă c aă đ uă t ă theoă dòngă ti nă (Investmentă - cash flow sensitivity) Nh ngă

nghiênăc uăth cănghi mătr căđâyăđãăphátăhi năraăm tăs ăy uăt ătácăđ ngăt iăđ ă

nh yăc aăđ uăt ătheoădòngăti nănh ălàăquyămôăcôngăty,ăt ăl ăgiáătr ăth ătr ngăsoăv iă

giáătr ăs ăsách,ăđònăb y,ăthanhăkho n,ăs ăn măho tăđ ngăc aăcôngăty…ă ătàiănàyă

t pătrungănghiênăc uătácăđ ngăc aăbaăy uăt ăn ,ăquyămôăcôngăty,ăthanhăkho nălênăđ ă

nh yădòngăc aăđ uăt ătheoădòngăti n.ă ăđ tăm cătiêuănghiênăc uănàyătácăgi ăs ă

d ngăd ăli uătrongăn măn măgiaiăđo năt ă2008ăđ năn mă2012ăc aă108ăcôngătyăđ că

niêmăy tătrênăs ăgiaoăd chăch ngăkhoánăThànhăph ăH ăChíăMinh.ăMôăhìnhănghiênă

c uăc aăbàiăs ăd ngăd ăli uăb ngă(panelădata)ăđ căh i quy theo 3 cách: pooling,

random effect (RE)và fixed efect (FE).ă ătìmăhi uăxemăph ngăphápăh iăquyănàoă

làăphùăh pănh tătrongăbaăph ngăphápătrên

Theoăk tăqu ănghiênăc uătácăgi ăphátăhi năraăr ngăt ăl ăn ,ăquyămôăcôngătyăcóătácă

đ ngăthu năchi uălênăđ ănh yăc aădòngăti năđ u t ,ăcònătínhăthanhăkho năc aătàiăs nă

ch aăchoăth yătácăđ ngăth ngănh tălênăđ ănh yădòngăti năđ uăt

CH NG 1: GI I THI U 1.1 t v n đ

Ho tăđ ngăkinhădoanh,ăđ uăt ăvàăt ngătr ngăđ căxemănh ăbaăđ cătr ngăc tă

y uătrong ho tă đ ngă c aăb tăkìă doanh nghi p nào uăt ăgi ăvaiătròăquanătr ngătrongăvi căduyătrì,ă năđ nhăvàăt ngătr ngădàiăh năc aăm tăcôngăty.ăCóănhi uăcáchă

ti păc năkhácănhauăđ năho tăđ ngăđ uăt ,ăvàăm tătrongăs ăđóălàăcáchăti păc n nh nă

m nhăt măquanătr ngăc aădòngăti nălàănhânăt ăquy t đ nhăđ năchiătiêuăđ uăt ,ănh ă

v yăđ uăt ăcóăth ănh yăc măv iăs ăs năcóăc aăngu nătàiăchínhăn iăb ăăTheoăđó,ăm iă

ho tăđ ngăđ uăt ăthôngăth ngăđ căxemăxétătàiătr ătàiăchínhăt ăhaiăngu n:ăngu nătàiăchínhăbênătrongăvàăngu năl cătàiăchínhăbênăngoàiădoanhănghi p.ăVi căl aăch năngu nătàiătr ănàoăchoăho tăđ ngăđ uăt ăđ uăcóănh ngăthu năl i,ăh năch ăriêngăvàă nhă

h ngătr căti păđ năhi uăqu ăđ uăt ăc aădoanhănghi p

V năđ ăv ătácăđ ngăc aăcácăh năch ătàiăchính lênăho tăđ ngăth căt ăc aădoanhănghi păv năluônălàăm tăđ ătàiăr tăđ căquanătâmătrongăl nhăv cănghiênăc uătàiăchínhădoanhănghi p.ăC ălýăthuy tăl năcácăb ngăch ngăth cănghi măxácănh n r ngădo tác

đ ngăc aăthôngătinăb tăcânăx ng,ăchiăphíăđ iădi năchoăcácăkho năvay gi aăcácăcôngătyălàăkhôngăđ ngăđ u.ăK tăqu ălàăcóănh ngăcôngătyăd ădàngăti păc năho căb ăh năch ă

ti păc năcácăngu nătàiătr bênăngoàiăh năsoăv iănh ngăcôngătyăkhác.ăNh ngăv năđ ănàyăđ căl ngăhóaăc ăth ăthôngăquaăkháiăni măđ ănh yăc aăđ uăt ătheoădòngăti n Doăv y,ăvi căxácăđ nhărõ cácăy uăt ătácăđ ngăđ năđ ănh yăc aăđ uăt ătheoădòngăti n trongăm iăcôngăty ăm tăgiaiăđo nănh tăđ nhănh măđi uăhànhăvàăgiaăt ngăgiáătr ăcôngă

ty là m tăv năđ ăđ căr tănhi uăcácănhàăqu nătr ătàiăchínhăvàăcácănhàănghiênăc uăquan tâm

Nhi uănghiênăc uăth cănghi mătrênăth ăgi iăđãănghiênăc uăv ăcácănhânăt ătácă

đ ngăđ năđ ănh yăc aădòngăti năđ uăt ăTuyănhiên,ăcácăk tăqu ănghiênăc uănàyăv nă

ch aăth căs ăth ngănh t Nóiăv ăm iăquanăh ăgi aăkhóăkh nătàiăchínhăvàăICFSăthìă

môăhìnhăFHBă(1988)ăđ căFazzari,ăHubbard,ăandăPetersenăđ xu tăn mă1988ăkhiănghiên c u m i quan h gi a các h n ch tài chính và ICFS FHB (1988) cho r ng

đ nh y cao c aăđ uăt ătheoădòngăti n cho bi t chi phí s d ng ngu n v n bên ngoài caoăh năt ngăđ i so v i ngu n v n n i t i c a doanh nghi p m t chi uăh ng

ng c l i, theo Kaplan N.S and Zingales L, (1997) nghiên c u m i quan h gi a các h n ch tài chính và ICFS c aăcácăcôngătyăđ c phân lo i b i FHB (1988) K t

qu cho th y các công có ít b h n ch v tài chính th hi n m t đ nh yăcaoăh năsoă

v i các công ty b h n ch tài chính nhi uă h n.ăM t s nghiên c u th c nghi m khácăđiăsâuăvàoănghiênăc u nh ng nhân t c th nh ăđònăb y n , quy mô công ty, tính thanh kho nă…ătácăđ ngăđ năđ nh y c a dòng ti năđ uăt ăVàănh ng k t qu

c a các nghiên c u th c nghi mănàyăc ngăch aăcóăđ c k t lu n th ng nh t

căbi tăt iăVi tăNamăv năch aăcóănhi uănghiênăc uăv ăch ăđ ănàyătrongăkhiăđâyălàăm tăđ ătàiămangătínhăm iăvàăphùăh păv iăth căti năth ătr ngăch ngăkhoán ă

Vi tăNam

Xu tăphátăt ănh ngălýădoătrên,ătácăgi ăch năđ ătàiănghiênăc uă“Tác đ ng c a

n , quy mô công ty và thanh kho n lên đ nh y dòng ti n đ u t c a các công

ty niêm y t trên S Giao D ch Ch ng khoán Thành ph H Chí Minh” cho bài

lu nă v nă c aă mìnhă v iă mongă mu nă cungă c pă thêmă b ngă ch ngă th că nghi mă v ă

nh ngătácăđ ngăc aăcácănhânăt ăn ,ăquyămôăcôngăty,ătínhăthanhăkho nălênăđ ănh yă

c aădòngăti năđ uăt

1.2 M c tiêu và câu h i nghiên c u

M c tiêu c a đ tài này là tìm hi u m i quan h c a t ng nhân t , c th là t

l tài tr n c a công ty, quy mô c a công ty và tính thanh kho n lên đ nh y dòng

ti nă đ uă t ă (vi t t t là ICFS) cho các công ty niêm y t trên s giao d ch ch ng khoánăTp.HCMătrongăgiaiăđo n t n mă2008ăđ n h tăn mă2012

C th ,ăđ tài t p trung vào 3 câu h i nghiên c u sau:

Câu h i 1: T l n c aăcôngătyătácăđ ngănh ăth nào lên ICFS?

Câu h i 2: Quy mô c aăcôngătyătácăđ ngănh ăth nào lên ICFS?

Câu h i 3: Tài s n có tính thanh kho nătácăđ ngănh ăth nào lên ICFS?

1.3 Ph m vi và đ i t ng nghiên c u

ătàiăt pătrungăvàoăcácăch ăs ăm căđ ătàiătr ăn ,ăquyămôăc aăcôngăty,ătínhăthanhăkho nătàiăchínhăvàăICFS trongăcácăbáoăcáoătàiăchínhăc a công ty Các công ty trong kh oă sátă làă nh ngă doanhă nghi pă phiă tàiă chínhă niêmă y tă trênă S ă giaoă d chă

ch ngăkhoánăTp.HCMăvàăcóăbáoăcáoătàiăchínhăki mătoánă trongăsu tăgiaiăđo năt ă

n mă2007 đ năn mă2012

1 4 Ph ng pháp nghiên c u

C s d li u: đ ătàiăs ăd ngăngu năd ăli uăchínhăt ăvi căt ngăh păcácăch ăs ă

trong cácăbáoăcáoătàiăchínhăđãăđ căki mătoánăc aăcácădoanhănghi păniêmăy tătrênă

s ă giaoă d chă ch ngă khoánă Tp.HCMă trongă giaiă đo nă t ă n mă 2008 đ nă n mă 2012.ăNgoàiăra,ăđ ătàiăc ngăs ăd ngăcácăthôngătinăth ăc păthuăth păt ăT ngăc căTh ngăkê

Pể nỂ pểáp pểợn tícể: đ ătàiăs ăd ngăk tăh păhaiăph ngăphápăchínhăsau:

(i)Ph ng pháp th ng kê:ăT ngăh p,ăth ngăkê s ăli u v ăm tăs ănhânăt ătrongăkh oă

sátăc ngănh ăICFS.ă ngăth i,ăphânătíchăm iăquanăh ăs ăb ăgi aăcácăch ătiêuănày, làmă c ă s ă soă sánhă vàă đ nhă h ngă k tă qu ă nghiênă c uă đ nhă l ngă sauă này (ii)

Ph ng pháp nghiên c u th c nghi m:ăđ ătàiăs ăd ngăl aăch năph ngăpháp că

l ngăt tănh tăt ăbaăph ngăpháp:ă căl ngăpooled, căl ngăfixedăeffect vàă că

l ngărandomăeffect đ ăh iăquy mô hình.ăT ăk tăqu ăh iăquy này,ăđ ătàiăs ăđiăsâuăphân tích tácăđ ngăc aăcácăch ătiêu lên ICFS

1.5 C u trúc đ tài

Nh măđ tăđ cătínhăch tăch ătrongăvi cătrìnhăbày,ăk tăn iăcácăn iădungăgiúpăchoăng iăđ căcóăth ăthamăkh oăcácăv năđ ăvàăk tăqu ăc aăquáătrìnhănghiênăc u n iădungăc aăđ ătàiăđ cătrìnhăbàyătrongă5ăch ngănh ăsau:

Ch ng 1: Gi i thi u

Gi iăthi uăcácăn iădungăt ngăquátăc aăđ ătài,ăđ tăv năđ ănghiênăc u,ăm cătiêuăvàăcâuăh iănghiênăc uăc ngănh ăgi iă thi uăs ăl căv ăph ngăpháp,ăvàăph măviănghiênăc uăc aăđ ătài

Ch ng 2:T ng quan các nghiên c u th c nghi m

Ch ngănàyătrìnhăbàyăt ngăquanăcácăcácălýăthuy tăn năt ngăliênăquanăt iăc uătrúcăv n,ăcácămôăhìnhănghiênăc uăth cănghi măv ăcácănhânăt ătácăđ ngăđ năđ ănh yă

c măc aădòngăti năđ uăt

Ch ng 3: D li u và ph ng pháp nghiên c u

N iădungăc aăch ngănàyănêuăraămô hình nghiênăc uăvàăgi ăthuy tănghiênă

c u,ăcácăkháiăni m v ăcácănhânăt ăcóăs ăd ngătrongămôăhình,ăvàătínhătoánăcácăbi nă

đ căs ăd ngătrongămôăhình, ph ngăphápăthuăth păd ăli u Ngoàiăra,ăn iădungăc aă

ch ngăcònăchúătr ngătrìnhăbàyăcácăph ngăphápă căl ngăvàăki măđ nhăl aăch nă

ph ngăphápăthíchăh păliên quanăđ năd ăli uăb ng trong mô hình

Ch ngănàyăs ătómăl căl iănh ng k tăqu ăquanătr ngăc aăđ ătài.ă ngăth i,ă

v năd ngănh ngăk tăqu ănàyăvàoăcácătìnhăhu ngăth căt ăNgoàiăra,ăch ngănàyăcònăđánhăgiáăl iănh ngăđi măm iăc ngănh ănh ngăh năch ăc aăđ ătàiăđ ăt ăđóăm ăraă

nh ngăh ngănghiênăc uăti pătheo

Sauăcùng,ălu năv năc ngăđínhăkèmăph năph ăl căđ ăch ngăminhăchiăti tăh năchoănh ngăk tăqu ăphânătíchăđãăđ cătrìnhăbàyătrongăcácăch ng

CH NG 2: T NG QUAN CỄC NGHIểN C U TR C ÂY

M căđíchăc aăch ngănàyănh mătrìnhăbàyăh ăth ngăl iăcácălýăthuy tăn năt ngăquanătr ng,ăcácămôăhìnhăcùngăv iănh ngăb ngăch ngăth cănghi măg năđâyăcóăliênăquanăđ năm cătiêuănghiênăc uăc aăđ ătài.ăCh ngănàyăs ăt păvàoăm tăs ălýăthuy tăquanătr ngătrongălýăthuy tăv ăc uătrúcăv n,ăcácămôăhìnhăth cănghi măc aăFazzariăetăală(1988)ăvàăKaplanăN.SăvàăZingalesăLă(1997),ănh ngănghiênăc uăc ăth ăv ămôăhìnhăcácănhânăt ătácăđ ngălênăđ ănh yăc aădòngăti năđ uăt

2.1 Các lý thuy t v c u trúc v n

C uătrúcăv nălàăs ăk tăh păgi aăn ăng năh năth ngăxuyên,ăn ădàiăh n,ăc ă

ph nă uăđãiăvàăv năc ăph năth ngădùngăđ ătàiătr ătrongăcácăquy tăđ nhăđ uăt ăc aădoanhănghi p.ăNghiênăc uăc uătrúcăv năcóăngu năg căch ăy uăt ăcácănghiênăc uă

c aăModiglianiăvàăMillerăxâyăd ngăn mă1958.ăGi ăthuy tăchínhăđ căth căhi năb i ModiglianiăvàăăMilleră(1958)ălàăth ătr ngăv nălàăth ătr ngăc nhătranhăhoànăh o,ăkìă

v ngăc aăcácănhàăđ uăt ălàăđ ngănh t,ăkhôngăthu ăvàăkhôngăphíăgiaoăd chăthìăc ăc uăngu năv năkhôngăcóăliênăquanăhayăkhôngăcóătácăđ ngăgìăđ năhi uăqu ăho tăđ ngăc aădoanh nghi p.ăThayăvàoăđó,ăgiáătr ăhayăhi uăqu ăho tăđ ngăc aăm tădoanhănghi păs ă

ph ăthu căvàoăgiáătr ătàiăs năth căc aănó

Tuyănhiên,ăcácăgi ăđ nhănàyăkhôngăphùăh păv iătìnhăhìnhăth căti năkhiăchoă

r ngăth ătr ngăv nălàăth ătr ngăc nhătranhăhoànăh o,ăkhôngăthu ăvàăkhôngăphíăgiaoă

d ch.ăDoăv y,ăcácănhàănghiênăc uăsauănàyăđãăth căt ăhóaăcácăgi ăđ nhăvàăk tăqu ănghiênăc uăchoăth yăc uătrúcăv năđãătácăđ ngăcóăýăngh aăđ năhi uăqu ăho tăđ ngăvàăgiáătr ăc aădoanhănghi p.ă i uănàyăđ căkh ngăđ nhărõăh nă ănh ngălýăthuy tăquană

tr ngălà:ăLýăthuy tăđánhăđ iăc aăc uătrúcă v nădoăModiglianiăvàă Millerăth căhi nă

n mă1963,ălýăthuy tăv ăchiăphíăđ iădi năc aăJensenăvàăMecklingă(1976),ălýăthuy tă

tr tăt ăphânăh ngăc aăMyersăvàăMajlufă(1984)

2.1.1 Lý thuy t đánể đ i c a c u trúc v n (1963)

Lýă thuy tă đánhă đ iă c uă trúcă v nă đãă đ că Modiglianiă vàă Mileră nghiênă c uă

n mă1963.ăTrongămôăhìnhănàyăngoài nh ngăphânătíchăv ăl iăth ăc aăn ă,ăchiăphíăki tă

qu ă tàiă chínhă c ngă đ că MMă đ aă vàoă phână tích.ă T ă đóă cácă giámă đ că tàiă chínhă

th ngăcoiăquy tăđ nhăv ăn - v năc ăph năc aădoanhănghi pănh ălàăm tăđánhăđ iă

gi aăt măch năthu ăvàăchíăphíăc aăki tăqu ătàiăchính

Lýă thuy tă đánhă đ iă th aă nh nă r ngă cácă t ă l ă n ă m că tiêuă c aă cácă doanhănghi păcóăth ăkhácănhau.ăCácăcôngătyăcóătàiăs năh uăhìnhăanătoànăvàănhi uăthuănh pă

ch uăthu ăđ ăđ căkh uătr ănênăcóăt ăl ăn ăcao.ăNg căl i,ăcácăcôngătyăcóătàiăs năvôăhìnhănhi uăr iăroănênăd aăch ăy uăvàoătàiătr ăv năc ăph n.ăMMăchoăr ngăvi căs ă

d ngăn ăvayăs ălàmăgiaăt ngăgiáătr ădoanhănghi p.ăVìăchiăphíălãiăvayălàăkho năchi phí

đ căkh uătr ătr căthu ăthuănh pădoanhănghi pănênăkhiădoanhănghi pătàiătr ăb ngă

n ăvayăs ăt oăraăm tăkho năti tăki măthu ăTuyănhiênăcácădoanhănghi păkhôngăth ătàiătr ăhoànătoànăb ngăn ăvayăvìăbênăc nhăl iăíchăc aăt măch năthu ăt ăn ,ăvi căs ă

d ngătàiătr ăn ăc ngăphátăsinhănhi uăchiăphí,ăđi năhìnhănh tălàăchíăphíăki tăqu ătàiăchính.ăChínhăvìăđi uănàyămàăcácădoanhănghi păluônătìmăcáchăt iă uăhóaăt ngăgiáătr ădoanhănghi păd aătrênănguyênăt căcânăb ngăđ ăxácăđ nhănênătàiătr ăbaoănhiêuăn ăvàăbao nhiêu v năc ăph nătrongăc uătrúcăc aămình

Lýăthuy tăđánhăđ iănàyăgi iăthíchăđ căs ăkhácăbi tăv ăc uătrúcăv nătrongăngànhă nh ngă khôngă gi iă thíchă đ că t iă saoă cácă doanhă nghi pă sinhă l iă nh tă trongăngànhăth ngăcóăc uătrúcăv năb oăth ănh t

2.1.2 Lý thuy t v chi pểí đ i di n (1976)

Theo Jensen và Meckling (1976)ăđãăđ ăngh ăr ngăvi căch năl aăc uătrúcăv năcóăth ăgi măđiăchiăphíăđ iădi n.ăM tăc uătrúcăv năv iăt ăl ăn ăcaoăcóăth ăgi măchiăphíăđ iădi năc aănh ngăđ iăt ngăbênăngoàiăcôngătyăậ ch ăs ăh uăvàălàmăt ngăgiá tr ăcôngătyăb ngăcáchăépăbu căho căkhuy năkhíchănh ngănhàăqu nălýăhànhăđ ngănhi uă

h năvìăl iăíchăc aăch ăs ăh u.ăNh ngăcôngătyăcóăc uătrúcăn ăcaoăcóăth ătácăđ ngăđ năcáchăhànhăx ăc aănhàăqu nălýăvàăgi măchiăphíăđ iădi năthôngăquaănh ngăràngăbu că

nh ăgi măl ngăc aănhàăqu nălý,ăgi măquy năl căc aăh ăhayăc tăgi mănh ngăkho năthùălao.ăT ăđóăt oăápăl căđ ănhàăqu nătr ăcóăcácăcáchăqu nălýănh măt ngădòngăti năđ ă

tr ăchoăc ăđông.ăBênăc nhăđó,ăc uătrúcăn ăcaoăc ngăcóăth ălàmăgi măxungăđ tăv ăl iă

íchăgi aănh ngăng iăbênăngoàiăcôngătyăậ ch ăs ăh uăvàănh ngăng iăbênătrongăcông ty ậ nhàăqu nălýătrongăvi căquy tăđ nhăđ uăt ,ăchínhăsáchăc ăt c,ăm căđ ăr iăroăcóă th ă ch pă nh nă đ ă quy tă đ nhă đ uă t ă vàoă cácă d ă ánă m i.ă Nh ă v y,ă Jensenă vàăMecklingă(1976)ăchoăr ngăt ăl ăđònăb yătrongăc ăc uăv nălàăràngăbu căho călàăđ ngă

l căđ ăcácănhàăqu nătr ăho tăđ ngăhi uăqu ăh năđ ămangăl iăl iăíchăt iăđaăchoăc ăđông.ă

K ă t ă côngă trìnhă c aă Jensenă vàă Mecklingă (1976)ă đ că côngă b ,ă trongă vàiă

th păk ăg năđây,ăcóăr tănhi uănghiênăc uăđ căth căhi nătheoăh ngănày.ăTuyănhiên,ă

k tăqu ăkhôngăth ngănh tăv iănhau.ăTheoăđó,ăm tăs ătácăgi ăchoăr ngăcóăm tăm iă

t ngă quană d ngă gi aă m că đ ă tàiă tr ă v nă t ă bênă ngoàiă vàă hi uă qu ă ho tă đ ngădoanhănghi p.ă ngăth i,ă ăchi uăh ngăng căl i,ăcácăcôngătrìnhănghiênăc uăl iă

th ăhi năng căl iăchoăth yăcóăm iăt ngăquanăâmăgi aăm căđ ătàiătr ăv năt ăbênăngoàiăvàăhi uăqu ăho tăđ ngădoanhănghi p

2.1.3 Lý thuy t tr t t phân h ng

Lýăthuy tătr tăt ăphânăh ngăđ cănghiênăc uăkh iăđ uăb iăMyersăvàăMailufă

n mă1984,ăđâyălàălýăthuy tăc nhătranhăv iălýăthuy tăđánhăđ iăc uătrúcăv n,ăvìătheoălýăthuy tănàyăcácădoanhănghi păs ăd ngătàiătr ăn iăb ăkhiăcóăs n,ăsauăđóălàăch năn ă

h nălàăv năc ăph năkhiăc năđ nătàiătr ăt ăbênăngoài

Lýă thuy tă tr tă t ă phână h ngă b tă đ uă v iă thôngă tină b tă cână x ng.ă i uă nàyă

mu nănóiălênăr ngăcácăgiámăđ căbi tănhi uăv ăcácăti măn ng,ăr iăroăvàăcácăgiáătr ăc aăcôngătyămìnhăh nălàăcácănhàăđ uăt ăt ăbênăngoài.ăThôngătinăb tăcânăx ngătácăđ ngă

đ năl aăch năgi aătàiătr ăn iăb ăvàătàiătr ăt ăbênăngoài,ăgi aăphát hànhăm iăch ngăkhoánăn ăvàăch ngăkhoánăv năc ăph n.ă

Th ăt ă uătiênăs ăd ngăngu nătàiătr ăc aădoanhănghi pătheoăthuy tătr tăt ăphânăh ngănh ăsau:ăL iănhu năgi ăl i,ăvayăn ătr căti p,ăn ăcóăth ăchuy năđ i;ăc ăphânăth ng;ăc ăph nă uăđãiăkhôngăchuy năđ i;ăc ăph nă uăđãiăcóăth ăchuy năđ i

Lýăthuy tătr tăt ăphânăh ngăgi iăthíchăt iăsaoăcácădoanhănghi păcóăkh ăn ngăsinhăl iăth ngăvayăítăh năậ khôngăph iăvìăh ăcóăt ăl ăn ăm cătiêuăth pămàăvìăh ă

khôngăc năti năbênăngoài.ăCácădoanhănghi păcóăkh ăn ngăsinhăl iăít h năthìăphátăhànhăn ăvìăh ăkhôngăcóăcácăngu năv năn iăb ăđ ăchoăch ngătrìnhăđ uăt ăv năvìătàiă

tr ăn ăđ ngăđ uătrongătr tăt ăphânăh ngăc aătàiătr ăbênăngoài

2.2 M t s mô hình nghiên c u th c nghi m

v iăđ nh yăd ngălàănh ng công ty s d ng ngu n v n t bên ngoài nhi uăh năsoă

v i thâm d ng ngu n v n n i t i.ă âyălàănh ngăcôngătyăt ngăđ i nh , m i thành

l p, tr c t c th p và tài s n h u hình th p i uănàyăđ c lý gi i b i v năđ thông tin b t cân x ngăđ căđ c p trong các nghiên c u c a Myers and Majluf (1984) và Greenwald, Stiglitz, and Weiss (1984) ho c v năđ chiăphíăđ i di năđ căđ c p b i Jensen and Meckling (1976), Grossman and Hart (1982), và Jensen (1986)

2.2.2 Mô hình KZ

m t chi uă h ngă ng c l i, theo Kaplan N.S and Zingales L, (1997) nghiên c u m i quan h gi a các h n ch tài chính (financing constraints) và ICFS

c aăcácăcôngătyăđ c phân lo i b i FHB (1988) K t qu cho th y các công ty ít b

h n ch v tài chính (less financially constrainted) th hi n m t đ nh yăcaoăh năsoă

v i các công ty b h n ch tài chính nhi uă h nă (moreă financiallyă constrainted).ă

Nh ng tác gi nàyăđ ngh r ngăđ nh y cao c aăđ uăt ătheoădòngăti n không ph i là

m t công c đoăl ng tin c y cho s chênh l ch v chi phí tài chính bên trong và bên ngoài công ty [Bác b các lu năđi m c a FHB (1988)]

2.2.3 Mô hình các nhân t tác đ nỂ đ n đ nh y c a dòng ti n đ u t

M căđíchăc aăđ tài là t pătrungăphânătíchătácăđ ng c a m t s nhân t đ n đ nh y

c a dòng ti năđ uăt , do v y,ăkhôngăđiăsâuătranhălu n s phù h p c a mô hình FHB

(1988) ho c mô hình KZ (1999) Trong khuôn kh khung lý thuy t th c nghi m,ăđ tàiăđiăsâuătìmăhi u các b ng ch ng v m i quan h c a quyămôăcôngăty,ăđònăb y n ,

và tính thanh kho n lên ICFS

2.2.3.1 Tác đ ng c a dòng ti n n i b đ n đ u t

Khiăphânătíchătácăđ ng c a dòng ti n n i b đ năđ uăt ăc ngăchínhălàăđangăphânătíchăđ nh y dòng ti năđ uăt ănh ăth nào c a các công ty

Dòng ti n n i b là m t thu t ng k toánădùngăđ ch s ti n mà m t công ty

nh năđ c ho c ph i chi ra trong m t kho ng th iăgianăxácăđ nhă(thôngăth ng là 1

n m).V ăb năch tălàădòngăl u chuy năti năt ăđiăvàoăvàăđiăraăc aădoanhănghi p,ălàădòngăch yăti năvàoăvàăti năra,ăt oănênăkh ăn ngăthanhătoánăho cătìnhătr ngăm tăkh ă

n ngăthanhătoánăc aădoanhănghi p.ăKhôngăítădoanhănghi pădùăđangăkinhădoanhăcóă

l iă v nă luônă b ă tìnhă tr ngă thi uă h tă ti nă m tă th ngă xuyênă bu că ph iă liênă t că s ă

d ngăgi iăphápătìnhăth ăb ngăcáchăl yăkho nănày,ăđ păvàoăkho năkia;ăvàăb ăph năk ătoánăph iăch păvá,ăbùăđ păcácăkho năthi uăh t.ăNg căl i,ăm tăs ădoanhănghi păl iătìmăm iăcáchăđ ădòngăti nălúcănàoăc ngăd ngăvàăd ăth tănhi uăchoăanătoàn.ă M t công ty có dòng ti n m nhăhayăcóăđ dòng ti n n i b s có th linh ho t và t n

d ng t t cácăc ăh iăđ uăt ătrênăth tr ng Phân tích dòng ti n c a m t công ty là

m t trong nh ng bi năphápăđángătinăc y nh t trong vi căđánhăgiáătìnhăhìnhătàiăchínhă

c ngănh ăgiá tr c a công ty

Vi c s d ng hi u qu dòng ti n n i b trongăđ uăt ăcònătùyăthu c kh n ngă

s d ng các dòng ti n thay th và tình tr ng phát tri n c a công ty (Nguy năTh ă

Ng căTrangăvàăTrangăThúyăQuyên,ă2013).ăTheoăđó,ăcácăcôngătyăt ngătr ng cao t n

d ng các kho nă vayă uă đãiă t các m i quan h đ đ uă t ă h nă làă ph thu c vào ngu n tài tr n i b c aăcôngăty.ă ng th i,ăcácăcôngătyăt ngătr ng th p v i trình

đ qu n tr tài chính không cao nên ngu n v n n i b c ngăkhôngănhi u

1986

Dòng ti năcóătácăđ ngăd ngălênă

đ uăt c 4 nhóm công ty H s

h i quy dòng ti n nhóm 1, nhóm 2, nhóm nhóm 3 và nhóm 4l nă l t là 0.0011; 0.0144; 0,0188; và 0.0085

Gayané

Hovakimian

2009 Các nhân t tácă đ ng

đ n ICFS v i 30812 quan sát c a các doanh nghi p s n xu t trong

b d li u thu th p t COMPUSTAT giai

đo n 1985 ậ 2004

Dòng ti n c a doanh nghi păđ c

th hi n qua t l dòng ti nă l uăchuy n ròng trên t ng tài s n c a doanh nghi pă cóă tácă đ ng

d nglên đ uăt c a m u C m i 10%ăgiaăt ngătrongădòngăti n n i

b s làmăđ uăt ăc aăcôngătyăt ngăthêm 0.6%

Dòng ti n n i b đ că đ i di n

b i t l dòng ti nă l uă chuy n dòng trên t ng tài s n c a doanh nghi p cóă tácă đ ngă d ngă đ n

đ uăt H s căl ng c a dòng

ti nătrongăhaiătr ng h p công ty

b gi i h n tài chính và không b

gi i h n tài chính l nă l t là 1.181 và 0.344

Hechmi

Soumaya

2012 Tácă đ ng c aă đònă b y

n , quy mô công ty và tính thanh kho n lên ICFS

Dòng ti n n i b đ că đ i di n

b i t l dòng ti nă l uă chuy n dòng trên t ng tài s n c a doanh nghi păcóătácăđ ngăâmăđ n đ uăt trong c 3 mô hình

Pouraghajan

2013 M i quan h gi aă đònă

b y n , quy mô công ty

và tính thanh kho n lên ICFS s d ngă ph ngăphápă tácă đ ng c đ nh cho m u 140 công ty

đ c ch n s giao

d ch ch ng khoán Teheranăgiaiăđo n 2006

ậ 2010

Dòng ti n n i b đ că đ i di n

b i t l dòng ti nă l uă chuy n dòng trên t ng tài s n c a doanh nghi pă cóă tácă đ ngă d ngă đ n

đ uăt trong c 3 mô hình

264 công ty niêm y t trên HSX và HNX trongăgiaiăđo n 2009 ậ

2011

Dòng ti n n i b đ că đ i di n

b i t l dòng ti nă l uă chuy n dòng trên t ng tài s n c a doanh nghi păcóătácăđ ngăâmăđ năđ uăt trong toàn m u kh o sát H s

că l ng dòng ti n cho nhóm côngă tyă t ngă tr ng và nhóm côngătyăt ngătr ng th p l năl t

là -0.377; 0.463

B ng 2.1 t ng h p m t s các nghiên c u v m i quan h gi a dòng ti n n i

b vàăđ uăt ăTrongăt t c các nghiên c u này, dòng ti năđ uăđ căđ i di n b i t s dòng ti năl uăchuy n ròng trên t ng tài s n Các nghiên c u c a Hechmi Soumaya

(2012); Nguy năTh ăNg căTrangăvàăTrangăThúyăQuyênă(2013)ăchoăk tăqu ă dòng

ti năn iăb ăcóătácăđ ngăng căchi uălênăđ uăt ăTuyă nhiên,ăquană đi mănàyă ch aă

đ căth ngănh tă ăcácănghiênăc uăcònăl i.ă

2.2.3.2 Tác đ ng c a quy mô công ty đ n đ nh y c a dòng ti n đ u t

Quyămôăcôngătyăc ngăđ căkìăv ngă nhăh ngăđ năđ ănh yădòngăti n đ uăt ăCácăcôngătyăcàngănh ăthìăcàngăb ăc nătr ăkhiăti păc năngu năv năbênăngoàiă(chiăphíă

ti păc năngu năv năbênăngoàiăcàngăcao).ă âyălàăh ăqu ăc aăv năđ ăl aăch năng căkhiă cácă côngă tyă nh thi u thôngă tină ch ngă minhă v ă kh ă n ngă tr ă n ă (Myersă andăMajluf, 1984).ăCùngănh ngălýădoătrên,ăcácăcôngătyăm iăthànhăl păc ngăđ iăm tăv iăkho ngăcáchăv ăchiăphí gi aăngu năv năbênăngoàiăvàăngu nătàiăchínhăbênătrong càng

l n.ăVìăv y,ăcácăcôngătyănh ăho c m iăthànhăl păđ căkìăv ngăs ăcóăICFS cao

Tuyănhiên,ăm t s nghiênăc u khác l iăchoăth yăđ ănh yăcaoăc aăđ uăt ătheoădòngăti nă ăcácăcôngătyăl n.ăNguyênănhânăc aăv năđ ănàyăđ căgi iăthíchăb iăs ăđ uă

t ăquáăm c,ăho căs ălinhăđ ngărútăng năth iăgianăđ uăt ă ănh ngăcôngătyăl nănày Vìăv y,ăm iăquanăh ăgi aăICFS v iăquyămôăcôngătyălàăđi uăch aăxácăđ nh.ă

GayanéăHovakimiană(2009)ăđãăđoăl ng quy mô c a công ty thông qua d ng logarit t nhiên c a ch tiêu t ng tài s năđãăkh y u t l m phát

B ng 2.2: t ng h p các nghiên c u v tác đ ng c a quy mô công ty lên đ u t

kh o sát là 720 công ty Anhă trongă giaiă đo n

1969 ậ 1986

ICFS gi m theo quy mô công ty Các công ty nhóm 1, nhóm 2 và nhóm 3 t o ra m t dòng ti n

t ngă ng là 18%, 14% và 11% Ngoài ra, k t qu c ngă choă th y

đ nh y ICFS cao h nă nhóm các công ty b h n ch tài chính

Quyă môă côngă tyă cóă tácă đ ng

d ngă lênă ICFS.ă ng th i,ă đ

nh y ICFS caoăh nă nh ng công

ty thu c nhóm quy mô l n so v i nhóm công ty có quy mô nh

Quyă môă côngă tyă cóă tácă đ ng

d ngă lênă ICFS v i h s các công ty b h n ch và không b

Quy mô c a công ty đ c th

hi n qua s n mă ho tă đ ng c a doanh nghi păcóătácăđ ng âm lên ICFS c a m u và các nhóm công

Quy mô c a doanh nghi p có tác

đ ngă d ngă đ n ICFS Bên c nh đóă k t qu cho th y quy tă đ nh

đ uăt ăc a nh ng công ty b h n

ch tài chính cho th yăcóăđ nh y cao theo các ngu n v n n i t i

K t qu ng h gi thuy t c a Fazzari et al (1988) cho r ng ICFS cao là b ng ch ng lý gi i choă tr ng h p công ty có h n

ch tài chính nhi u

Hechmi

Soumaya

2012 Tácă đ ng c aă đònă b y

n , quy mô công ty và tính thanh kho n lên ICFS

Quyă môă côngă tyă đ c th hi n qua v n hóa th tr ng c a doanh nghi pă cóă tácă đ ngă d ngă lênăICFS

s giao d ch ch ng khoánăTeheranăgiaiăđo n

2006 ậ 2010

Có m tă t ngă quană d ngă gi a quyămôăcôngătyălênăđ nh y ICFS Trongă đó,ă quyă môă côngă tyă đ c

th hi n qua t tr ng giá tr v n hóa th tr ng trên t ng tài s n

c a công ty

K t qu t ng h p t b ng 2.2 cho th yăch aăcóăs th ng nh t v tácăđ ng c a quyămôăcôngătyă(đ c tính b ng t ng tài s n ho c s n măho tăđ ng c a công ty)

M t s tác gi nh ăDeveureuxăandăSchiantarelliă(1989),ăGayané Hovakimian (2009) cho r ngăquyămôăcôngătyăcóătácăđ ng âm lên ICFS m cătácăđ ng m nhăh n, các nghiên c u còn l iă nh ă Stephenă C.Vogtă (1994);ă Michael et al (2004); Gayané Hovakimian (2009); Ahmed Marhfor et al (2012); Hechmi Soumaya (2012); Zabhi vàăPouraghajană(2013)ăđ u cho r ngăquyămôăcôngătyăcóătácăđ ngăd ngălênăICFS 2.2.3.3 Tác đ ng c a t l n lên đ nh y c a dòng ti n đ u t

T ngăt ăv iăquyămôăcôngăty,ăt ăl n ălàăm tănhânăt ătácăđ ngătr căti păđ năchiătiêuăchoăđ uăt ăc aădoanhănghi p,ătuyănhiên,ăch aăcóăm tăm iăquanăh ărõăràngălên ICFS.ă ònăb yăn ătácăđ ngăđ năđ uăt ătheoănhi uăcách.ăTh ănh t,ăgiaăt ngăt ăl ăđònăb yăn ,ălàmăgiaăt ngăthêm s ăthu năl iăv ăthu ă(JensenăandăMeckling,ă1976).ăTuyănhiên,ăvi căgiaăt ngăquáăm căđònăb yăn ,ăm tăm t,ălàmăgiaăt ngăđ uăt ăd năđ nă

hi năt ngăđ uăt ăquáăm c,ăm tăkhácălàmăgi măvi căti păc n thêmăngu nătàiăchínhă

bên ngoài;ă ngăth i,ăt oănênăápăl căl năv thanhătoánăcácăkho năn ă(n ăg că+ăchiăphíăvay)ăchoădoanhănghi p

Theo k tăqu ănghiênăc uăc aăMyeră(1977),ătácăgi ăk tălu năchínhănh ngămâuăthu năgi aănhómăcácăc ăđôngă- nhàăqu nălýăvàăcácătráiăch ătrongăm tăcôngătyăcóăs ă

d ngăn ăvayăcóăth ălàmăgi măđ ngăc ăđ uăt ăvàoănh ngăc ăh iăkinhădoanhăcóăNPVă

d ngăvìăloăs ănh ngăl iăíchăt ăcác d ăánăs ăthu căv ătráiăch ăChínhăđi uănàyăđãă

d năđ năv năđ ă“đ uăt ăd iăm c”.ă ăchi uăh ngăng căl i,ăcácăgiámăđ căvìăl iăíchăb năthânăth ngăcóăxuăh ngăm ăr ngăquyămôăc aăcôngătyăth măchíălàăth căhi nă

c ănh ngăd ăánăgâyăh iăđ năl iăíchăc aăc ăđông,ăd năđ nă“đ uăt ăquáăm c” (Jensen, 1986).ăTrongătr ngăh pănàyăn uăs ăd ngăn ăvayăs ăgiúpăh năch ăv năđ ăđ uăt ăquáă

đ nh yăâmăvàăđ nh y th p CFI

v i các giá tr l năl t là -0,247; - 0,333; - 0,227 và 0,168

T l n cóă tácă đ ng âm lên ICFS Ch tiêu t l n nàyăđ c

đ i di n b i n trung và dài h n trên t ng tài s n c a công ty

ph ngăphápătácăđ ng

c đ nh cho m u 140 công ty s giao d ch

ch ng khoán Teheran giaiă đo n 2006 ậ

2010

Có m tăt ngăquanăd ngăgi a t

l n lênăđ nh y ICFS Ch tiêu

264 công ty niêm y t trên HSX và HNX trongăgiaiăđo n 2009 ậ

2011

T l n th hi n qua ch s t ng

n trên t ng tài s nă cóă tácă đ ng

d ngă đ n t tr ngă đ uă t ă ròngă

c a công ty Tuy nhiên có s phân

bi t trong m c tácă đ ng các nhómă côngă ty.ă Côngă tyă t ngă

tr ng cao thì m cătácăđ ng càng

l nă vàă gâyă raă tácă đ ngă ng c chi u nhómăcôngătyăt ngătr ng

th p

2.2.3.4 Tác đ ng c a tính thanh kho n lên đ nh y c a dòng ti n đ u t

Cùng v i quy mô c a công ty, tính thanh kho n c a m tăcôngătyăc ngăcóăkh

n ngăđ n vi c ti p c n các ngu n tài chính bên ngoài Tính thanh kho n c a công ty

đ căđ i di n b i giá tr tài s n d dàngăđ c chuy n hóa thành ti n m t ho tăđ ng Giá tr tài s nănàyăđ c g i là v n ho tăđ ng,ăđ c tính b i hi u s v năđ uăt ăvàătàiă

s n c đ nh c a công ty (Hechmi Soumaya, 2012; Zabhi và Pouraghajan, 2013)

K t qu nghiên c u c a Zabhi và Pouraghajan (2013) cho th y các công có tính thanh kho n càng cao thì càng d dàng ti p c n ngu n v n bên ngoài Thông

th ng, các công ty v i m c thanh kho năcaoăth ng ho tăđ ng nh ng ngành có tri n v ngăt ngătr ngăcao.ăTuyănhiên,ăđi uănàyăch aăđ c tìm th y nghiên c u

c a Hechmi Soumaya (2012) Theo Hechmi Soumaya (2012) t l tài s n h u hình (m t ch tiêuăđ i di n cho tính thanh kho n) c a công ty càng th p thì công ty càng khóăkh năkhiăvayăm n bên ngoài

B ng 2.4: t ng h p các nghiên c u v tác đ ng c a tính thanh kho n lên đ u t

Tài s n có tính thanh kho nă đ c

th hi năđ i di n qua 2 ch s : ti n ậ

ch ng khoán ng n h n và các tài s n thanh kho n khác K t qu nghiên

c u cho th yă cóă 2ă xuă h ng trái

ng c nhau lên t tr ngăđ uăt ăròngă

c a công ty Theoăđó,ăt tr ng ti n ậ

ch ng khoán ng n h n cóă tácă đ ng

d ngăđ n ICFS và t tr ng các tài

s n thanh kho n khác l iă tácă đ ng

âm lên ICFS

ph ngă phápă tácă đ ng

c đ nh cho m u 140 côngă tyă đ c ch n

s giao d ch ch ng khoán Teheran giai

đo n 2006 ậ 2010

Tài s n có tính thanh kho nă đ c

th hi năđ i di n qua 2 ch s : ti n ậ

ch ng khoán ng n h n và các tài s n thanh kho n khác K t qu nghiên

c u cho th yă cóă 2ă xuă h ng trái

ng c nhau lên t tr ngăđ uăt ăròngă

c a công ty K t qu cho th y t

tr ng ti n ậ ch ng khoán ng n h n cóătácăđ ng âm lên ICFS và t tr ng các tài s n thanh kho n khác có tác

264 công ty niêm y t trên HSX và HNX trongăgiaiăđo n 2009 ậ

C ă c uă ngu nă v nă cóă m iă t ngă quană đ nă hi uă qu ă ho tă đ ngă c aă doanhănghi p.ă i uănàyăđãăđ căch ngăminhătrongăcácălýăthuy tăv ăc uătrúcăv nănh ălýăthuy tăđ iădi n,ălýăthuy tăđánhăđ iăvàălýăthuy tăphânăh ng c ngăc ăchoăcácălýăthuy tătrên,ăch ngănàyăt pătrungătrìnhăbàyăcácănghiênăc uăth cănghi măth căhi nătrongăth iăgianăg năđây đ ăđánhăgiáătácăđ ngăc aăcácănhânăt ătácăđ ngălênăđ ănh yădòngăti năđ uăt ă

Trongăkhiăcácănghiênăc uătrênăt pătrungăvàoăth ătr ng cácăn căphátătri n,ătuyănhiênăr tăítăcácănghiênăc uăt pătrungăchoăcácăqu căgiaăm iăn iăho căcácăn căđangăphátătri n.ăVi tăNamălàăm tătrongănh ngăn căcóăb căphátătri năkinhăt ăm nhă

m ătrongăgiaiăđo năv aăqua,ăvàălàăm tătrongănh ngăqu căgiaăđi năhìnhăc aăcácăn căđangăphátătri n.ăNgoàiăra,ăth ătr ngăch ngăkhoánăVi tăNamăđ căxemălàăm tăth ă

tr ngănonătr ,ăvi căti păc năvàăđiăsâuăvàoăphânătíchătácăđ ngăc aăcácănhânăt ăđ năICFSăchoăcácăcôngătyăniêmăy tăs ăchoăth yăm tăcáchănhìnăt ngăth ăv ăhi uăqu ăho tă

đ ngăc aăcácădoanhănghi pătrênăth ătr ng.ăCóănhi uăcácănhânăt ătácăđ ngăđ năICFSă

c aăm tăcôngătyăt iăm tăth iăđi măc ăđ nh.ăTuyănhiên,ăđ ătàiănàyăt pătrungălàmăsángă

t ătácăđ ngă3ăy uăt ăc ăth ănh ăt ăl ăđònăb yăn ,ăquyămôăc aăcôngăty,ătínhăthanhăkho năc aăcácătàiăs nătàiăchínhălênăICFSătrongăđi uăki năd ăli uăVi tăNam.ă Ph nă

ti pătheoălàăn iădungăch ngă3 s ătrìnhăbàyăv ăph ngăphápăth căhi nănghiênăc uăt ă

vi căđ nhăngh aăcácăbi năđ năph ngăth căthuăth păd ăli uăvàăcácăb căth căhi nănghiênăc u

CH NG 3: D LI U VÀ PH NG PHỄP NGHIểN C U

M căđíchăc aăch ngănàyălàăđ ătrìnhăbàyăb n v năđ ăc ăth ăsau:ă(i) Mô hình nghiênăc uăvàăgi ăthuy tănghiênăc u.(ii)ă nhăngh aăcácăkháiăni m,ăph ngăphápătínhătoánăcácăch ăs ăs ăd ngătrongămô hình (iii) Quy trình thuăth păvàăx ălýăd ăli u.ă(iv) Quyătrìnhăphânătíchăth căhi nănghiênăc uăc aăđ ătài

3.1 Mô hình và gi thuy t nghiên c u

ătàiănàyăs ăd ngăbaămôăhìnhănghiênăc u theo (Soumaya, 2012; Zabhi và Pouraghajan,ă2013)ăđ căxácăđ nhăc ăth ănh ăsau:

Mô hình 1 : (I) i,t = 01 + 1 CF i,t + 2 DLMT i,t + u i,t (3.1)

Mô hình 2 : (I) i,t = 02 + 3 CF i,t + 4 SIZE i,t + u i,t (3.2)

Mô hình 3 : (I) i,t = 03 + 5 CF i,t + 6 CS i,t-1 + 7 LA i,t-1 + u i,t (3.3)

TronỂ đó:

(I) i,t : làălàăt ăl ăđ uăt ă(I)ătrênăt ngătàiăs nă c aăcôngătyăiătrongăn măth ăt

CF i,t:ădòngăti năthu nătrênăt ngătàiăs năc aăcôngătyăiăt iăth iăđi măt

DLMT i,t:ăt ngăn ătrungăvàădàiăh nătrênăt ngătàiăs năc aăcôngătyăiăt iăth iăđi măt

SIZE i,t:ăQuyămôăc aăcôngătyăt iăth iăđi mătătrênăt ngătàiăs năc aăcôngătyăiăt iă

th iăđi măt

t iăth iăđi măt-1

i =ăs ădoanhănghi păkh oăsát;ăt = 2008 ậ 2012ăn măkh oăsát

u i,tlàăsaiăs ăc aămôăhình

D aătrênăcácălýăthuy tătàiăchínhăn năt ng,ăcùngăv iăcác môăhìnhăth cănghi mă

tr că đóă (Gayané Hovakimian, 2009; Hechmi Soumaya, 2012; Zabhi và

Pouraghajan,ă2013),ăđ ătàiăđ aăraă3ăgi ăthuy tănghiênăc uăn năt ngăvà t pătrungăđiăsâuăđánhăgiáăcácăgi ăthuy tănàyă[B ngă3.1]:

B ng 3.1: Các gi thuy t nghiên c u chính c a đ tài

Gi thuy t Phát bi u

Gi thuy t 1 ònăb yăn ăcóătácăđ ngăd ngăđ n ICFS

Gi thuy t 2 Quyămôăc aăcôngătyăcóătácăđ ngăd ngăđ năICFS

Gi thuy t 3 Tínhăthanhăkho năv ătàiăchínhăcóătácăđ ngăd ngăđ năICFS

S ăd ngăph ngăphápăphânătíchăh iăquyătuy nătínhăđaăbi năv iăd ăli uăb ngă

đ ăxácăđ nhătácăđ ngăc aăcácăbi năđ căl pătrongăbaămôăhìnhăđ năICFS

iăv iăgi ăthuy tă1,ăn uăh ăs ă 1,ă 2 c aăhaiăbi năCFăvàăDLMTătrongăk tă

qu ă căl ngăbi uăth că(3.1)ăđ uăkhácă0ăvàăh ăs ă 2 c aăDLMTăl năh nă0,ăđi uănàyăcóăngh aălàăđònăb yăn ăcóătácăđ ngăd ngăđ năICFS,ănh ăv yăgi ăthuy tăH1ăđ că

ch pănh n.ă i uănàyăc ngăcóăth ăđ căđánhăgiáăthôngăquaăm căgi iăthíchăc aămôăhình (R-bìnhăph ngăhi uăch nh)ăthôngăquaăgiáătr ăki măđ nhăFăv iăm căýăngh aă5%

iăv iăgi ăthuy tă2 v iăvi căđánhăgiáăcácăgiáătr ăcácăh ăs ă căl ngă 3,ă 4

t ăph ngătrìnhă căl ngă(3.2) đ uăkhácă0ăvàăh ăs ă 4 c aăSIZEăl năh nă0,ăđi uănàyăcóăngh aălàăquyămôăcôngătyătácăđ ngăd ngăđ năICFSăvàănh ăv yăgi ăthuy tăH2ă

đ căch pănh n

iăv iăgi ăthuy tă3,ăn u cácăh ăs ă 5,ă 6,ă 7t ăph ngătrìnhă căl ngă(3.3)

đ uăkhácă0ăvàăh ăs ă 6,ă 7 c aăCS_1 và LA_1 đ uăl năh nă0,ăđi uănàyăcóăngh aălàătínhăthanhăkho năv ătàiăchínhăcóătácăđ ngăd ngăđ năICFS,ănh ăv yăgi ăthuy tăH3ă

đ căch pănh n

3.2 Khái ni m và cách tính các ch s

TheoăHechmiăSoumayaă(2012)ăc ngănh ăZabhi và Pouraghajan (2013)ăđ nhăngh aăcácăbi nătrongămôăhìnhănh ăsau:

3.2.1 u t rònỂ (Ii,t):

uăt ăròngăc aăn măt b ngăl ngăthayăđ iătrongătàiăs năc ăđ nhăc aăn măt so

v iăn mătr căđóăt-1 c ngăv iăcácăkho năhaoămònăvàăkh uăhaoăc aăn măt

Ii,t = FA + DAi,t

Trong đó:

FA = FAi,t ậ FAi,t-1 làăl ngăthayăđ iătrongătàiăs năc ăđ nh (FA).ăS ăli uăc aătàiăs năc ăđ nhăđ căl yăt ăm căBăph nătàiăs nătrongăb ngăcânăđ iăk ătoánăc aădoanhănghi p

DAă=ăcácăkho năhaoămònăvàăkh uăhaoătàiăs năc ăđ nh.ăDAăbaoăg măcácăkho nă

kh uăhaoătàiăs năc ăđ nhăh uăhình,ăhaoăh tătrongătàiăs năc ăđ nhăchoăthuêătàiăchínhă

và tàiăs năc ăđ nhăvôăhình

Trongănghiênăc uănày,ăch ăs ăIi,t làăbi năph ăthu c vàăđ căth ăhi năd iăd ngă(I)i,t Trongăbàiănàyăngoàiăvi cănghiênăc uătácăđ ngăc aăcácănhânăt ăđ năICFS là tác

đ ngăthu năchi uăhayăng căchi u, tácăgi ăcònăc ngănghiênăc uăm iăquanăh ăvàătácă

đ ngăc aănh ngănhânăt ănàyăđ năt ătr ngăđ uăt ăròngă(Ii,t) c aădoanhănghi p

Ch ăs ăđ uăt ăròngătrênăđâyăc ngănh ăcácăch ăs cònăl iăđ cătrìnhăbàyăd iăđâyăđ cătínhătrênăt ngătàiăs năc aădoanhănghi păt iăth iăđi măt

3.2.2 Dòng ti n n i b (CF i,t )

Dòngă ti nă n iă b ă (cashă flow)ă trongă n mă th ă tă c aă công ty đ că tínhă b ngă

t ngăc aăkho năthuănh păròngătrongăn mătăc ngăv iăcácăkho năhaoămònăvàăkh uăhaoătàiăs năc ăđ nhătrongăn mătăc a công ty Kho năthuănh păròngă(NPi,t)ătrongăn mătăc aăcông ty chínhălàăkho năl iănhu năsauăthu ăthuănh pădoanhănghi pă(m căL iănhu năsauăthu ăthuănh pădoanhănghi pătrongăb ngăbáoăcáoăk tăqu ăkinhădoanh)

CFi,t = NPi,t+ DAi,t

3.2.3 N trung và dài h n (DLMT i,t )

N trung và dàiă h nă làă nh ngă kho nă vayă cóă kìă h nă trênă m tă chuă kìă kinhădoanhă(l năh nă1ăn m).ăTrongăđ ătài,ăDLMTi,t chính là t ăl ăc aăt ngăcácăkho năn ădàiăh năc aăcông ty t iăth iăđi mătă(m căN ădàiăh năn mătrongăph năngu năv nă ă

b ngăcânăđ iăk ătoán) trênăt ngătàiăs năc aăcôngăty

3.2.4 Quy mô c a công ty (SIZE i,t )

Quyămôăc aăcôngătyăđ căth ăhi năquaăbi năđ iădi nălàăv năhóaăth ătr ngă(MC: Market Capitalisation).ăM tăcôngătyăcóăquyămôăl năt ngă ngăs ăcóăv năhóaă

th ătr ngăl n.ăV năhóaăth ătr ngăđ cătínhăb ngătíchăs ăc aăl ngăc ăphi uăđangăphát hành (OS: Outstanding Shares)ăv iăgiáăth ătr ngăc aăm iăc ăphi uă(P: share Price)

SIZEi,t = MCi,t = OSi,t * Pi,t

Trongăđó:ăPi,t chínhălàăgiáăth ătr ngăđãăđ căđi uăch nhăt ngă ngăv iăs ăthayăđ iătrongăl ngăc ăphi uăphátăhànhă(chia/phátăhànhăquy nămuaăc ăphi u)ăho căthayăđ iătrongăngu năv năch ăs ăh u thôngăquaăcácăk ăthu tăchia c ăt c,ăth ngă(c ăphi uăho căti năm t)

Ch ătiêuăv năhóaăth ătr ngăcóăth ăl yătr căti păt ăm căv năhóaăth ătr ngătrênăb ngăbáoăcáoăk tăqu ăkinhădoanhădoăcácăcôngătyăđ aălênămàăkhôngăc năph iătínhătoánăhaiăch ăs ăPi,t và OSi,t

Trongăđ ătàiăquyămôăc aăcôngătyă(SIZEi,t)ăđ cătínhăb ngăt ăl ăv năhóaăth ă

tr ngătrênăt ngătàiăs năc aăcôngăty

3.2.5 Tính thanh kho n c a tài s n

Tínhăthanhăkho năc aăcácătàiăs nătrongăho tăđ ngăđ uăt ăđ căhi uălàăn ngă

l cătàiătr ăcácăho tăđ ngăđ uăt ăt căth iăho cătrongăth iăgianăng năb ngăcácătàiăs năcóătínhăthanhăkho năc aăcôngăty.ăPhânătheoătínhăr iăroăc aătàiăs năng năh n,ătínhăthanhăkho năc aăcácătàiăs năđ căchiaălàmă2ănhómăquanătr ng:ă(i)ănhómăti năvàăcácă

ch ngăkhoánăng năh n;ă(ii)ăcácătàiăs năcóătínhăthanhăkho năkhác.ăVi căphânănhómă

nàyăs ăcóăýăngh aăquanătr ngătrongăvi căđánhăgiáătácăđ ngătàiătr ătheoăcácătàiăs năthanhă kho nă cóă tínhă r iă roă caoă (ch ngă khoánă ng nă h n) soă v iă cácă tàiă s nă thanhăkho năthu cănhómăcóăr iăroăítăh n

3.2.5.1 Ti n và các ch ng khoán ng n h n (CSi,t-1)

Ti năvàăch ngăkhoánăng năh n đ cătínhăb ngăt ngăl ngăti năm tă(Cash)ăvàăgiáătr ăcácăch ngăkhoánăng năh n (MS: Marketable Securities)ămàăcôngătyăđangăn mă

gi

CSi,t-1 = Cashi,t-1 + MSi,t-1

V i:Cashi,t-1làăl ngăti năvàăcácăkho năt ngăđ ngăti năc aăn măth ăt-1, và

MSi,t-1làăgiáătr ăch ngăkhoánăng năh n trongăn măt-1

Ti năvàăcácăkho năt ngăđ ngăti nălàăch ătiêuătàiăs năcóătínhăthanhăkho năcaoănh tătrongăph nătàiăs năc aăb ngăcânăđ iăk ătoán.ăTi năbaoăg măti năt iăqu ,ăti năđangăchuy năvàăcácăkho năti năg iăkhôngăk ăh n.ăCácăkho năt ngăđ ngăti nălàăcácăkho năđ uăt ăng năh nă(khôngăquáă3ătháng)ăcóăkh ăn ngăchuy năđ iăd ădàngăthànhăm tăl ngăti năxácăđ nhăvàăkhôngăcóănhi uăr iăroătrongăchuy năđ iăthànhăti n.ăChínhăvìăv yăti năvàăcácăkho năt ngăđ ngăti năđ cătrìnhăbàyă trongăcùngăm tăkho năm că“ti năvàăcácăkho năt ngăđ ngăti n”ătrongăb ngăcânăđ iăk ătoán

Trongă đ ă tàiă kho nă giáă tr ă ch ngă khoánă ng nă h n đ că đ iă di nă b ngă cácăkho năđ uăt ătàiăchínhăng năh năc a công ty.ăVi căđ iădi nănàyălàăphùăh p,ăb i s ă

d ădàngăchuy năđ iăthànhăti năm tăc aăcácăkho năđ uăt ănày Vìăđ uăt ătàiăchínhă

ng năh năph năánhăcácăkho năđ uăt ăvàoăch ngăkhoánăng năh nănóiăchungănh ămuaă

c ăphi u,ătráiăphi uăng năh năhayăgópăv năb ngăhi năv tăcóăth ăthuăh iătrongăchuăk ăkinhădoanhăd iăm tăn m Cácăkho năđ uăt ătàiăchínhăng năh nănàyăkhôngăbaoăg măcácăkho năđ uăt ăng năh năđ cătrìnhăbàyătrongă“cácăkho năt ngăđ ngăti n”ăt călàăti năg iăd iă3ătháng.ăCh ătiêuănàyăcóătrongăb ngăcânăđ iăk ătoán

3.2.5.2 Tài s n có tính thanh kho n (LAi,t-1)

Giáătr ăcácătàiăs năcóătínhăthanhăkho năđ cătínhăđ iădi năquaăch ăs ăngu nă

v năho tăđ ngă(WC: Working Capital)ăc aădoanhănghi p.ăNgu năv năho tăđ ngăc aăcông ty đ cătínhăb ngăhi uăs ăgi aăt ngăl ngăv nădànhăchoăđ uăt ă(IC:ăInvestedăCapital)ătr ăđiăgiáătr ătàiăs năc ăđ nhă(FA) c aăcông ty t iăcùngăm tăth iăđi m

LAi,t-1 = WCi,t-1 = ICi,t-1ậ FAi,t-1

V i:ăICi,t-1 chínhălàăt ngăc aăngu năv năch ăs ăh uă(Equity)ăv iăkho năn ătrungăvàădàiăh nă(DLMT) t iăth iăđi măt-1

Vìăv y:ăă LAi,t-1 = WCi,t-1 = (Equityi,t-1 + DLMTi,t-1) ậ FAi,t-1

3.3 Tinh l c d li u

3.3.1 Quy trình thu th p, x lý d li u

D ăli uăđ căs ăd ngătrongănghiênăđ căt ngăh păt ăcácăbáoăcáoătàiăchínhăhàngăn mă(đãăđ căki mătoán)ăc aăcácăcôngătyăniêmăy tătrênă s ăgiaoăd chăch ngăkhoán Tp.HCM trongăgiaiăđo nă2008 ậ 2012 Haiăbáoăcáoătàiăchínhăđ căs ăd ngă

ch ă y uă làă b ngă cână đ iă k ă toánă vàă b ngă k tă qu ă ho tă đ ngă kinhă doanh.ă T tă c ă

nh ngăbáo cáo nàyăđ căl yăngu năinternet,ăc ăth ălà trangăwebăc aăS ăGiaoăd chă

Ch ng khoán Tp.HCMă vàă cácă Côngă tyă ch ngă khoánă nh ă Côngă tyă ch ngă khoánăFPT, công ty ch ngăkhoánăPhúăH ng, Côngătyăch ngăkhoánăSàiăGòn…

Cácăcôngătyăthu căđ iăt ngăkh oăsátătrongăđ ătàiălàăcácăcôngătyăphiătàiăchính Trongăt ngăs ă291 công ty phi tài chính cóă54ăcôngătyăkhôngăcóăđ ăbáoăcáoătàiăchínhătrongăgiaiăđo nă2007ăậ 2012 Tuyănhiên,ăph năcònăl iăbaoăg mă237ăcôngăty,ătrongăđóăcóă129ăcôngătyăthi uăch ătiêuăv năhóaăth ătr ng Danh sách các công ty không có

ch ătiêuăquyămôăv năhóaăth ătr ngăđ căth ăhi n ăph ăl că3.2.ăNh ăv y,ăt ngăs ăcôngătyăcóăđ yăđ ăd ăli uăphùăh păv iămôăhìnhălàă108ăcôngăty.ă

L nhăv căkinhădoanhăc aăcácăcôngătyătrongăkh oăsátăđ căphânălo iăthànhă7ă

kh iă ngànhă chínhă d aă trên thamă kh oă cáchă phână ngànhă trênă s ă giaoă d chă ch ngăkhoán T.p H ăChíăMinhăvàăk tăh pătiêuăchíăc aăT ngăc căth ngăkê [Ph ăl că3.3]

nh măm căđíchăcóăđ yăđ ăd ăli uăđ ăthu năti nătrongăvi căđánhăgiáăs ăb cácăđi măkhácăbi tăgi aăcácăngành

B yăkh iăngànhătrongăđ ătàiăbaoăg m:ăs năxu t,ăkhaiăkhoáng,ăxâyăd ngăậ b tă

đ ngăs n,ănôngăậ lâm ậ ng ănghi p,ăth ngăm i,ăv năt iăậ khoăbãiăvàăngànhăti năíchăcôngă c ng Trongă đó, kh iă ngànhă s nă xu tă chínhă làă cácă ngànhă côngă nghi p,ă ch ă

bi n,ăch ăt o.ăKh iăngànhăkhaiăkhoángăchínhălàăkh iăngànhăkhaiăkhoáng;ăkh iăngànhănông ậ lâm ậ ng ănghi păchínhălàăngànhănôngănghi p,ălâmănghi păvàăth yăs n theo phânălo iăc aăt ngăc căth ngăkê.ăKh iăngànhăxâyăd ngăậ b tăđ ngăs nălàăs ăk tăh pă

c aăcácăngànhăxâyăd ngăvàăho tăđ ngăkinhădoanhăb tăđ ngăs n.ăKh iăngànhăth ngă

m iă(s ăl )ăchínhălàăngànhăbán buôn vàăbánăl ;ăs ăch aăôătô,ămôătô,ăxeămáyăvàăxeăcóă

đ ngăc ăkhác.ăKh iăngànhăti năíchăcôngăc ngăbaoăg măcácăl nhăv căs năxu t,ăphână

ph iăđi n,ăkhíăđ t,ăcungăc păn c;ăho tăđ ngăqu nălýăvàăx ălýărácăth i,ăn căth iă

nh ătrongăphânălo iăc aăt ngăc căth ngăkê

T ngăs ăquanăsát c a đ ătàiălàă540 c aă108 công ty phi tài chính thu că7 kh iăngành trongăgiaiăđo năthuăth pă2008ă- 2012

C uă trúcă phână ph iă c aă các công ty trong các ngành t pă trungă ch ă y uă ănhómăngànhăs năxu tăv i 55ăcôngătyă(chi mătrênă50%ăt năsu tăm u),ăk ăti pălàăcácăcông ty xâyăd ngăậ b tăđ ngăs năv iă17ăcôngătyă(15.7%)ăvàăcácăcông ty kinh doanh

th ngăm iă(g nă14%).ăCác công ty trong các ngành khai khoáng, nông ậ lâm ậ ng ănghi păvàăngànhăti năíchăcôngăc ng làăchi măt ătr ngăr tănh ătrong d ăli uăthuăth pă[B ngă3.1] Danh sách 108 công tytrongăđ ătàiăđ căđ ăc pă ăph ăl că3.1

Xâyăd ngăvàăB S 85 15.7 17 15.7

ho căb ngă0.ăTrongămôăhìnhănghiênăc uăđ ă căl ngăt tămôăhìnhăc năthi tăph iăcóă

đ yăđ ăcácăgiáătr ăchoăt tăc ăcácăquanăsát.ăCóănhi uăph ngăphápăđ ăgi iăquy tăv nă

đ ă nàyă nh ă ph ngă phápă thayă th ă giáă tr ă trungă bình,ă ph ngă phápă n iă suy,ă vàă

ph ngăphápăngo iăsuy.ă

ăkh căph căcácăv năđ ătrên,ătrongănghiênăc uănàyăs ăd ngăph ngăphápăthayăth ăgiáătr ătrungăbình.ăD ăli uăc aăquanăsátăb ăthi uăho căl iăs ăđ căthayăth ă

b iăgiáătr ătrungăbìnhăc aăcácăcôngătyătrongăcùngăngànhăt iăcùngăm tăth iăđi m

D ăli uăsauăkhiătinhăl călàăd ăli uăb ngăhoàn toàn cânăb ngăcóăđ yăđ ă540ăquan sát (108 công ty trong 5 n măt ăn mă2008 đ năn mă2012) cóăđ yăđ ăgiáătr ăcácă

ch ătiêu trong mô hình

3.4 Mô hình d li u b ng và ph ng pháp th c hi n c l ng

Vi căs ăd ngăd ăli uăb ngăcóănhi uă uăđi măsoăv iăd ăli uăchéoăho căd ăli uă

th iăgian.ăNh ngă uăđi mănàyăcóăth ăk ănh ăd ăli uăb ngăchoănhi uăthôngătinăh nă

v ă đ iă t ngă kh oă sát,ă cóă kh ă n ngă ki mă soátă tínhă khôngă đ ngă nh tă c aă cácă đ iă

t ng,ăgi măs ăđaăc ngătuy năgi aăcácăbi n,ăb căt ădoăc aămôăhìnhăt ngăvàădoăđó,ă

c ngăchoăđ ătinăc yăcaoăh n

Theo Baltagi môăhìnhăphânătíchăd ăli uăb ngăcóăd ng:ă

'

Vi că căl ngăbi uăth c trên tùyăthu căvàoăcácăgi ăđ nhăv ăh ăs ăc t,ăđ ăd că

c aăcácăh s ,ăvàăsaiă s Cóă 3ăph ngăphápăth ngăđ căs ăd ngălà:ă căl ngăpooled, fixed effect và random effect

Ph ng pháp c l ng Pooled

căl ng pooled làă căl ngăOLSătrênăt păd ăli uăthuăđ căc aăcácăđ iă

t ngătheoăth iăgian,ădoăv yănóăxemăt tăc ăcácăh ăs ăđ uăkhôngăthayăđ iăgi aăcácă

đ iăt ngăkhácănhauăvàăkhôngăthayăđ iătheoăth iăgian

Ph ng pháp c l ng c đ nh fixed effect ( FE)

Phânătáchăs ăkhôngăđ ngănh tătrongăm iăđ iăt ng, đãăchiaăph năsaiăs (uit) raăthànhă2ăthànhăph nă i và it.ăTrongăđóă i là ph n tácăđ ngăc a saiăs đ cătr ng đ iă

di nă choă cácă y uă t ă khôngă quană sátă đ că khácă nhauă gi aă cácă đ iă t ngă nh ngăkhôngăthayăđ iătheoăth iăgian.ăThànhăph n it làăph năsaiăs ătácăđ ng cònăl i đ iă

di năchoăcácăy uăt ăkhôngăquanăsátăđ căkhácănhauăgi aăcácăđ iăt ngăvàăthayăđ iătheoăth iăgian căl ngăfixedăeffect d aătrênăgi ăđ nhăr ngăcácăđ ăd căc aăcácăh ă

s ălàăkhôngăđ i,ătuyănhiênăh ăs ăc tălàăthayăđ iătheoăcácăđ iăt ngăho căcácăth iă

đi măkhácănhau.ăKhiăđó,ăbi uăth cătrên đ căvi tăl iăthành:ă

'

c l ng tác đ ng ng u nhiên random effect (RE)

Môăhìnhătácăđ ngăng uănhiênăcóăth ăđ căvi tăl i:

'

Trongăđó:ă it = i + vit M tăgi ăđ nhăquanătr ngătrongăthànhăph năsaiăs ă it

khôngăt ngăquanăv iăb tăk ăbi nănàoătrongămôăhình

RE gi ăđ nhăr ngăđ ăd căvà các h ăs ăgócăc a cácăph ngătrìnhăh iăquyăgi aăcácănhómălàăgi ngănhau.ăS ăkhácănhauăgi aăcácănhómăđ căth ăhi năquaăsaiăs ăc aăcăl ng.ăDoăv y,ăv iămôăhìnhănàyăkhôngăth ăs ăd ngăph ngăphápăh iăquyăOLSă

đ ă căl ngăvàăđánhăgiáăkhácăbi tăgi aăcácănhómă(ph ngăsaiăthay đ iăd năđ n vi

ph măcácăgi ăđ nh BLUE c aăOLS).ăThayăvàoăđó,ămôăhình đ că căl ngăb ng

ph ngăphápăbìnhăph ngăt ngăquátăt iăthi uăGLS (Generalized Least Square)

L a ch n mô hình

S ăphùăh păc aă căl ng tácăđ ngăng uănhiênărandom effect vàătácăđ ngăc ă

đ nhăfixed effect đ căki măch ng trênăc ăs ăsoăsánhăv iă căl ngăpooled.ăC ăth ,ăcăl ngătácăđ ngăc ăđ nhăđ căki măch ngăb ng ki măđ nhăF v iăgi ăthuy tăH0 choăr ngăt tăc ăcácăh ăs ă i đ uăb ngă0 (ngh aălàăkhôngăcóăs ăkhácăbi tăgi aăcác đ iă

t ngăho căcácăth iăđi măkhácănhau).ăBácăb ăgi ăthuy tăH0 v iăm căýăngh aăchoă

tr c (m căýăngh aă5%ăch ngăh n) s ăchoăth yă căl ngătácăđ ngăc ăđ nhălàăphùă

h p.ă iăv iă căl ngătácăđ ngăng uănhiên,ăph ngăphápănhânăt ăLagrangeă(LM)ă

v i ki măđ nhăBreusch-Paganăđ căs ăd ngăđ ăki măch ngătínhăphùăh păc aă că

l ng Theoăđó,ăgi ăthuy tăH0 choăr ngăsaiăs ăc aă căl ngăpooled khôngăbaoăg măcácăsaiăl chăgi aăcác đ iăt ng var( i) = 0 (hayăph ngăsaiăgi aăcácăđ iăt ngăho căcácăth iăđi mălàăkhôngăđ i).ăBácăb ăgi ăthuy tăH0,ăchoăth yăsaiăs ătrongă căl ngăcóăbaoăg măc ăs ăsaiăl chăgi aăcácănhóm,ăvàăphùăh păv iă căl ngătácăđ ngăng uănhiên

Ki măđ nhăHausmanăs ăđ căs ăd ngăđ ăl aăch năph ngăphápă căl ngăphùăh păgi aăhaiăph ngăphápă căl ngătácăđ ng c ăđ nhăvàătácăđ ngăng uănhiên

Gi ăthuy tăH0 choăr ngăkhông cóăs ăt ngăquanăgi aăsaiăs ăđ cătr ngăgi aăcácăđ iă

t ngă( i)ăv iăcácăbi năgi iăthíchăXit trong mô hình Bácăb ăgi ăthuy tăH0 d năđ nă

k tălu nă căl ngătácăđ ngăc ăđ nhălàăphùăh păh năsoăv iă căl ngătácăđ ngăng uă

nhiên Ng căl i,ăch aăcóăđ ăb ngăch ngăđ ăbácăb ăH0 thì căl ngăng uănhiênăs ăuătiênăđ căs ăd ng

3.5 Quy trình phân tích & th c hi n đ tài

Quy trình phân tíchăc aăđ ătàiăđ căth căhi nătheoă3ăb căđ căth ăhi nătrongăhìnhăsau:

B că1:ăT ăkhungălýăthuy tăđ căxâyăd ng,ăti năhànhăkh oăsátăthuăth păvàă

x ălýăd ăli u.ăD ăli uă(bi n)ăsauăkhiăđ căx ălýăvàăki măđ nhăđ cădùngăđ ăth că

hi năth ngăkêămôăt ăK tăqu ăc aăth ngăkêămôăt ăs ăchoăth yăm iăquanăh ăc ăb nă

gi aăcácăbi nătrongămôăhình

B că2:ăTh căhi nă3 mô hình h iăquyăđaăbi nă3ăph ngăphápă căl ngăđ ă

l aăch năph ngăphápă căl ngăphùăh păchoăm iămôăhình

B că3:ăK tăqu ăki măđ nhăc aămôăhìnhăsauăkhiăđ c đánhăgiáălàăđúngăvàă

hi uăqu ăthìăs ăđ căs ăd ngăđ ăđánhăgiáătácăđ ngăc aăcácăy uăt ătrongă3ămôăhìnhă

đ năICFS D aăvàoăcácăđánhăgiáănày,ătácăgi ăt ăđóăđ aăraăcácăg iăýăchínhăsách

Nh ăv yăquyătrìnhăphânătíchăvàăth căhi năcóăth ătómăt tăthôngăquaăhìnhă3.2:

Hình 3.1 : Quy trình phân tích & th c hi n đ tài

Tóm l c ý cểínể cể nỂ 3:

B ăd ăli uăs ăd ngălàăd ăli uăb ng hoànătoànăcânăb ng,ăbaoăg mă108 công ty niêmăy tătrênăs ăgiaoăd chăch ngăkhoánăTp.HCM trongăgiaiăđo năt ăn mă2008 đ nă

n mă2012.ăT ngăs ăquanăsátătrongăđ ătàiăbaoăg mă540 quanăsátăđ căphânătheoă7

ngành.ă Ph ngă phápă că l ngă choă m iă môă hìnhă đ că l aă ch n phùă h p t ă 3ă

ph ngăphápă( căl ngăpooled,ă căl ngătácăđ ngăng uănhiênăvàă căl ngătácă

đ ngăc ăđ nh) sauăkhiăth aămãnăcácăki măđ nhăs ăphùăh păc aăm iăph ngăpháp Quáătrìnhăx ălý,ăphânătíchăd ăli uăvàă căl ngămôăhìnhăđ căth căhi năv iăs ăh ă

tr ăc aăph năm măSTATAăphiênăb nă12