Ký hi u bi n: ASSETS... Ký hi u bi n: LEVERAGE... B ng trên trình bày cách tính các bi n trong mô hình... xtreg roa mo lnassets age leverage inst state,re... roa[id,t] = Xb + u[id] + e[i
Trang 1B GIÁO D CăVÀă ÀOăT O
CÔNG TY: B NG CH NG T VI T NAM
Tp H Chí Minh ậ N m 2014
Trang 2B GIÁO D CăVÀă ÀOăT O
CÔNG TY: B NG CH NG T VI T NAM
Chuyên ngành: Tài chính Ngân hàng
Trang 3L IăCAMă OAN
H c viên xin cam đoan đơy lƠ công trình nghiên c u c a riêng h c viên v i s
h ng d n và giúp đ c a TS Lê t Chí
Nh ng s li u th ng kê đ c l y t ngu n đáng tin c y N i dung và k t qu
nghiên c u c a lu n v n nƠy ch a t ng đ c công b trong b t c công trình nghiên
Trang 4M C L C
TRANG PH BÌA
L I CAM OAN
M C L C
DANH M C CÁC B NG
DANH M C CÁC HÌNH
Tóm l c 1
CH NG 1: T NG QUAN V NGHIÊN C U 2
1.1 Gi i thi u 2
1.2 M c tiêu nghiên c u 4
1.3 i t ng và ph m vi nghiên c u 4
1.4 C u trúc bài nghiên c u 4
1.5 i m m i c a đ tài 5
CH NG 2: T NG QUAN LÝ THUY T 7
2.1 C u trúc s h u c a công ty Vi t Nam 7
2.2 M i quan h gi a c u trúc s h u và hi u qu ho t đ ng công ty 8
2.2.1 T p trung s h u và hi u qu ho t đ ng công ty 9
2.2.2 Thành ph n s h u và hi u qu ho t đ ng công ty 10
2.2.2.1 Thành ph n s h u t ch c 10
2.2.2.2 Thành ph n s h u nhƠ n c 11
2.2.2.3 Thành ph n s h u ban qu n lý 13
CH NG 3: PH NG PHÁP VÀ MỌ HÌNH NGHIÊN C U 16
3.1 Ngu n d li u 16
3.2 Các bi n vƠ cách đo l ng 16
3.2.1 Bi n đ c l p 16
Trang 53.2.2 Bi n ph thu c 20
3.3 Mô hình th c nghi m 23
3.4 Th ng kê mô t 24
CH NG 4: K T QU TH C NGHI M 27
4.1 Ki m tra đa c ng tuy n 28
4.3 L a ch n ph ng pháp h i quy phù h p 29
4.4 Gi i thi u mô hình GMM 36
4.5 K t qu c l ng theo ph ng pháp GMM 38
4.5.1 K t qu ch y h i quy 38
4.5.2 Kh n ng gi i thích c a mô hình 40
4.5.3 Quan h th c nghi m gi a các bi n đ c l p và ph thu c 40
4.6 M i quan h phi tuy n gi a hi u qu ho t đ ng công ty và s h u c a ban qu n lý 43
4.7 T ng k t k t qu nghiên c u 54
CH NG 5: K T LU N VÀ H N CH C A TÀI 56
5.1 K t lu n 56
5.2 H n ch c a đ tài 59
Trang 6DANH M C CÁC B NG
B ng 3.1 Tóm t t các bi n trong mô hình 20
B ng 3.2 K v ng d u các bi n trong mô hình 22
B ng 3.3 Th ng kê mô t các bi n trong mô hình 24
B ng 3.4 Th ng kê theo t l c ph n s h u b i ban qu n lý 25
B ng 4.1 Ma tr n t ng quan gi a các bi n 28
B ng 4.2 K t qu tính h s VIF 29
B ng 4.3 K t qu h i quy theo ph ng pháp Pooled OLS 30
B ng 4.4 K t qu h i quy ph ng pháp Random Effect 30
B ng 4.5 K t qu ki m đ nh Breusch và Pagan Lagrangian 31
B ng 4.6 K t qu h i quy theo ph ng pháp Fixed Effect 32
B ng 4.7 K t qu ki m đ nh Hausman Test 32
B ng 4.8 K t qu ki m tra ph ng sai thay đ i 34
B ng 4.9 K t qu ki m tra t t ng quan 35
B ng 4.10 K t qu mô hình v i bi n ph thu c ROA 39
B ng 4.11 Tóm t t k t qu th ng kê 40
B ng 4.12 K t qu Mô hình (1) 46
B ng 4.13 K t qu Mô hình (2) 47
B ng 4.14 K t qu Mô hình (3) 48
B ng 4.15 Tóm t t k t qu h i qui 49
B ng 4.16 B ng bi n thiên c a đ th hàm s 51
B ng 4.17 Tóm t t k t qu nghiên c u 54
Trang 7DANH M C CÁC HÌNH
Hình 4.1 Quy trình ch n ph ng pháp h i quy 27
Trang 8Tómăl c
M i quan h gi a thành ph n s h u ban qu n lý (Managerial Owenership)
và hi u qu ho t đ ng công ty (Firm Performance) đ c r t nhi u các tác gi n i
ti ng trên th gi i nghiên c u trong nhi u th p niên qua D a theo nghiên c u c a các tác gi trên, bài lu n v n này ki m tra m i quan h gi a thành ph n s h u ban
qu n lý và hi u qu ho t đ ng c a các công ty niêm y t trên S Giao d ch Ch ng
khoán Thành ph H Chí Minh (HOSE) Lu n v n s d ng d li u c a 246 công ty
niêm y t trong ba n m 2011, 2012 và 2013 Mô hình h i quy đ c l y t bài vi t
nghiên c u c a Yifan Hu và Xianming Zhou (2008) Mô hình s d ng ch tiêu ROA (L i nhu n trên t ng tài s n) đ đo l ng hi u qu ho t đ ng c a công ty K t qu
nghiên c u cho th y có m i quan h gi a thành ph n s h u ban qu n lý và hi u qu
gi a thành ph n s h u ban qu n lý và hi u qu ho t đ ng công ty trong tr ng h p
s d ng bi n ROA làm bi n ph thu c
Trang 9CH NGă1:ăT NG QUAN V NGHIÊN C U
1.1 Gi i thi u
Vi c n m gi c ph n c a ban qu n lý đang lƠ m t trong nh ng v n đ khá
nóng b ng trong th i đi m hi n nay t i Vi t Nam vì đơy lƠ giai đo n các công ty r i
vào tình th khó kh n c v ngu n nguyên v t li u đ u vào c ng nh tìm ki m khách
hàng đ u ra và s kh c li t trong vi c c nh tranh v i các đ i th i u này gây áp l c
r t l n lên các nhà qu n lý, nh t là các nhà qu n lý n m gi c ph n công ty Câu h i
luôn đ t ra trong đ u h là: Ti p t c nâng cao giá tr công ty v dài h n nh m thu l i
t c t c ph n n m gi hay theo đu i nh ng m c tiêu ng n h n nh m t i đa hóa ti n
l ng, ti n th ng trong hi n t i? Chính đi u nƠy lƠm t ng khá nhi u chi phí đ i di n
cho công ty H n th n a, Vi t Nam là m t trong nh ng n n kinh t đang phát tri n
và theo La Porta, Lopez-de-Silanes, Shleifer và Vishny (1998) thì v n đ chi phí đ i
di n (t c v n đ xung đ t l i ích gi a ban giám đ c và các c đông công ty do tách
bi t quy n s h u và ch c n ng qu n lý) lƠ t ng đ i nghiêm tr ng h n do s v ng
m t c a c s pháp lỦ vƠ c ch qu n lý khác Chính vì v y mà Jensen và Meckling
(1976) cho r ng các nhà qu n lý n m gi ít c ph n không t i đa hóa tƠi s n c a c đông vì h có đ ng c đ tiêu th b ng l c T ng t nh v y, m t s nhà bình lu n
đư ch trích các nhà qu n lý n m gi ít c ph n ho c không n m gi c ph n trong
các công ty, và ch đ này th m chí còn xu t hi n r t nhi u trong các cu c th o lu n
c a các h i đ ng qu n tr Demsetz và Lehn (1985) cho r ng ph m vi r i ro đ o đ c
là r t l n cho các công ty mà ban qu n lý không n m c ph n, do đó nh ng nhà qu n
lý ph i có c ph n s h u l n h n đ g n li n l i ích c a h v i l i ích các c đông
và công ty i u này càng nh n m nh t m quan tr ng c a vi c s h u c ph n c a
ban qu n lý đ i v i hi u qu ho t đ ng công ty
Chính vì v y đư có r t nhi u nghiên c u trên th gi i v v n đ s h u c ph n
c a ban qu n lý và hi u qu ho t đ ng công ty nh Berle vƠ Means (1932), Demsetz
và Lehn (1985), Jensen và Meckling (1976), McConnell và Servaes (1990), Claessens
Trang 10và Djankov (1999), Charles P Himmelberg, R Glenn Hubbard, Darius Palia (1999)
… Các b ng ch ng th c nghi m hi n có v ch đ nƠy lƠ ch a k t lu n đ c vƠ đôi
khi k t qu trái ng c nhau
Theo Yifan Hu và Xianming Zhou (2008), b ng cách ki m tra m t m u c a các công ty Trung Qu c không niêm y t, tác gi cung c p b ng ch ng đ u tiên t
Trung Qu c cho tác đ ng c a s h u c ph n c a ban qu n lý lên hi u qu ho t đ ng
công ty K t qu cho th y r ng các công ty có ban qu n lý n m gi c ph n ho t đ ng
t t h n các công ty mà ban qu n lý không n m gi c ph n Ngoài ra, m i quan h
gi a hi u qu ho t đ ng công ty và s h u c ph n c a ban qu n lý là phi tuy n, và các đi m u n, mà t i đó các m i quan h chuy n sang ng c chi u x y ra t i m c s
h u trên 50%
Ngoài ra, v n đ s h u c ph n c a ban qu n lý đ c bi t có Ủ ngh a trong n n
kinh t N m đ c t m quan tr ng c a vi c ban qu n lý s h u c ph n c ng nh
ph n tr m c ph n mà h s h u có th giúp các nhƠ đ u t , các ngơn hƠng chính xác
h n trong các quy t đ nh đ u t , gi i ngân vƠo các công ty nƠy H n n a, các c quan nhƠ n c c ng d dàng ki m soát đ c tình hình ho t đ ng c a các công ty, t o đi u
ki n thu n l i trong qu n lý kinh t vi mô vƠ v mô
Tuy nhiên, m t câu h i đ c đ t ra là: Có t n t i m i quan h gi a s h u c
ph n c a ban qu n lý và hi u qu ho t đ ng c a công ty t i Vi t Nam hay không?
Xu t phát t nhu c u th c ti n trên, bài nghiên c u này s ti n hành ki m tra
m i quan h gi a thành ph n s h u ban qu n lý và hi u qu ho t đ ng công ty t i
Vi t Nam D li u đ c thu th p t các công ty niêm y t trên S Giao D ch Ch ng
Khoán Thành ph H Chí Minh Ch s ROA (L i nhu n trên t ng tài s n) s đ c
s d ng đ đo l ng hi u qu ho t đ ng c a các công ty Ph ng pháp h i quy GMM
(Generalized Method of Moments) đ c áp d ng trên mô hình c a hai tác gi Yifan
Hu và Xianming Zhou (2008) nh m ki m tra m i quan h gi a thành ph n s h u ban qu n lý và hi u qu ho t đ ng công ty
Trang 111.2 M c tiêu nghiên c u
Ki m tra m i quan h gi a thành ph n s h u ban qu n lý và hi u qu ho t
đ ng c a các công ty đ c niêm y t trên S Giao D ch Ch ng Khoán Thành ph H
Chí Minh
Câu h i nghiên c u:
Có t n t i m i quan h gi a thành ph n s h u ban qu n lý và hi u qu ho t
đ ng công ty hay không?
Có xu t hi n m i quan h phi tuy n gi a thành ph n s h u ban qu n lý và
hi u qu ho t đ ng công ty hay không?
ch ng khoán do các ngƠnh nƠy có đ c thù riêng Giai đo n nghiên c u là ba n m t
n m 2011 đ n n m 2013 Các công ty đ c ch n trên S Giao D ch Ch ng Khoán
Thành ph H Chí Minh ph i có đ y đ báo cáo th ng niên t n m 2011 đ n n m
2013 và công b thông tin minh b ch v các bi n trong mô hình bài nghiên c u th c
hi n a s các công ty đ c niêm y t trên S Giao D ch Ch ng Khoán Thành ph
H Chí Minh đ u công b đ y đ báo cáo th ng niên, tuy nhiên v n có nhi u công
ty thi u báo cáo th ng niên trong m t ho c vƠi n m vƠ đ đ m b o s quan sát l n
c ng nh thƠnh ph n s h u đa d ng phù h p v i mô hình nghiên c u, bài nghiên
c u ch ch n ra 246 công ty trong ba n m 2011, 2012 vƠ 2013
1.4 C u trúc bài nghiên c u
Bài nghiên c u g m n m ch ng:
Ch ngă1: T ng quan v nghiên c u: Gi i thi u chung v bài nghiên c u
Trang 12Ch ngă2: T ng quan lý thuy t: Gi i thi u các lý thuy t liên quan đ n bài nghiên
c u c ng nh các k t qu nghiên c u c a các tác gi khác v v n đ nghiên c u
Ch ngă3: Ph ng pháp vƠ mô hình nghiên c u: Áp d ng mô hình nghiên c u c a
hai tác gi Yifan Hu và Xianming Zhou (2008) vào d li u c a các công trên S Giao
D ch Ch ng Khoán Thành ph H Chí Minh
Ch ngă4: K t qu th c nghi m: Trình bày và gi i thích k t qu c a bài nghiên c u
Ch ngă5: K t lu n và h n ch c a đ tài: K t lu n bài nghiên c u vƠ đ a ra các
đi m h n ch c a đ tài
1.5 i m m i c aăđ tài
So v i bài nghiên c u g c c a Yifan Hu và Xianming Zhou (2008)
Bài nghiên c u c a các công ty trong mô hình c a tác gi đ c th c hi n trên
m u các công ch a niêm y t Trong khi đó, vi c thu th p s li u c a các công ty ch a
niêm y t t i Vi t Nam r t khó kh n vƠ không kh thi Vì v y, bài nghiên c u ti n
hành v i các công ty c ph n đ c niêm y t trên S Giao D ch Ch ng Khoán Vi c
ch n m u các công ty đ c niêm y t có l i h n so v i các công ty không niêm y t
ch : Các công ty niêm y t ph i tuân th nghiêm ng t các qui đ nh v công b thông tin c ng nh b t bu c ph i có ki m toán đ c l p Chính đi u này giúp cho s li u trên
báo cáo tài chính c a công ty khá minh b ch c ng nh trung th c và h p lý theo các
khía c nh tr ng y u S li u chính xác h n s t o đi u ki n thu n l i trong vi c ch y
mô hình h i quy c l ng các thông s
Trong bài nghiên c u c a mình, Yifan Hu và Xianming Zhou (2008) lý lu n
r ng: Do m u nghiên c u đ c l y t các công ty ch a niêm y t nên nên s không có
th tr ng th c p cho các công ty này, chính vì v y các nhà qu n lý s khó mua bán
l i c ph n c a mình, t c là c ph n c a h th ng c đ nh và ít bi n đ ng theo k t
qu ho t đ ng công ty Vì v y, hai tác gi cho r ng không có v n đ n i sinh trong
mô hình c a mình vƠ không đ ra gi i pháp gi i quy t v n đ n i sinh Trong khi đó,
Jensen và Warner (1988) cho r ng có hi n t ng n i sinh khi khi s d ng t l c
Trang 13ph n s h u b i ban qu n lỦ nh lƠ m t bi n gi i thích Vì v y, bài nghiên c u đư s
d ng ph ng pháp h i quy GMM v i bi n công c là bi n quy mô công ty, quy mô công ty bình ph ng vƠ bi n tr c a các bi n đ c l p ơy đ c xem là m t đi m m i
so v i bài nghiên c u g c c a hai tác gi Yifan Hu và Xianming Zhou (2008)
So v i các bài nghiên c u t i Vi t Nam
T i Vi t Nam có nhi u bài nghiên c u v c u trúc s h u tác đ ng đ n hi u
qu ho t đ ng c a công ty Tuy nhiên, cho đ n nay có r t ít bài nghiên c u v thành
ph n s h u ban qu n lỦ (ban giám đ c) tác đ ng lên hi u qu công ty v i đ y đ các
ki m đ nh chi ti t liên quan đ n tác đ ng nƠy Th ng các bài nghiên c u ch d ng
l i m i quan h cùng chi u, ho c trái chi u gi a thành ph n s h u ban qu n lý và
hi u qu ho t đ ng công ty R t ít bài nghiên c u v m i quan h phi tuy n gi a hai
thành ph n này
Chính vì v y, bài nghiên c u ti n hành ki m đ nh m i quan h phi tuy n gi a
hai thành ph n này thông qua vi c tìm đi m đ o chi u trong mô hình h i quy đa th c
b c hai
Trang 14CH NGă2:ăT NG QUAN LÝ THUY T
2.1 C u trúc s h u c a công ty Vi t Nam
Vi t Nam b t đ u c i cách kinh t dài hàng th p k t n m 1986 M c tiêu
chính c a c i cách lƠ đ áp d ng các c ch kinh t th tr ng vào h th ng k ho ch
t p trung c nh m nâng cao hi u qu phân b ngu n l c vƠ nơng cao n ng su t ơy
là m t nhi m v đ y thách th c đ i v i chính ph Vi t Nam khi c i cách các công ty nhƠ n c (SOEs) - nh ng công ty thu c s h u h p pháp c a nhƠ n c vƠ đ c qu n
lý b i chính quy n trung ng, t nh, ho c đ a ph ng Các bi n pháp c i cách đ u
tiên bao g m t ng tính t ch quy t đ nh qu n lý, th c hi n ch ng trình u đưi thu
doanh nghi p Các công ty nhƠ n c đ c phép đ c t nhơn hóa m t ph n ho c t
nhân hóa hoàn toàn Các công ty nh có th đ c t nhơn hóa thông qua tái c c u,
bán, ho c sáp nh p Các công ty trung bình và c l n có th đ c t nhơn hóa m t
ph n thông qua phát hành c phi u Thành t u l n nh t trong giai đo n này là thúc
đ y ti n trình c ph n hóa công ty nhƠ n c và hình thành s Giao d ch Ch ng khoán vƠo n m 2000 Vi c này nh m t ng c ng kh n ng huy đ ng v n và minh b ch
thông tin trong h th ng tài chính, thúc đ y công ty ho t đ ng hi u qu h n
Làn sóng c ph n hóa đư thay đ i đáng k c c u s h u c a các công ty Vi t
Nam Sau khi tái c c u s h u và tùy thu c vào ch s h u c a nó, m t công ty nhà
n c tr c đơy th ng s có n m thành ph n s h u: s h u nhƠ n c, s h u t
ch c, s h u c a nhân viên, s h u c a cá nhơn trong n c và s h u n c ngoài
Thành ph n s h u nhƠ n c là các chính quy n trung ng, t nh, đ a ph ng n m
gi c ph n ho c các công ty ch đ c chính ph s h u Thành ph n s h u t ch c
là các t ch c trong n c n m gi c ph n c a công ty, bao g m c các công ty b o
hi m, qu t ng h , và các doanh nghi p khác Thành ph n s h u ban qu n lý là ban giám đ c n m gi c ph n công ty
Thành ph n s h u ban qu n lý là tr ng y u trong các công ty niêm y t trên sàn ch ng khoán Vi t Nam Có hai tr ng h p chính mƠ ng i qu n lý công ty Vi t
Trang 15Nam có th s h u m t ph n l n c ph n c a công ty Trong tr ng h p đ u tiên,
công ty đ c thành l p v i quy mô nh vƠ đ c ki m soát ho c đ c s h u duy nh t
b i ng i qu n lý T khi Vi t Nam b t đ u th i k đ i m i kinh t , đư có m t s
phát tri n b n v ng c a các công ty ki m soát b i chính ng i ch sáng l p ra Trong
tr ng h p th hai, ng i qu n lý c a m t doanh nghi p nhƠ n c tr c đơy đư tr
thành c đông l n sau khi công ty đ c c ph n hóa, trong đó c phi u đ c bán ra,
toàn b ho c m t ph n cho t ch c ho c nhƠ đ u t cá nhơn bao g m c ng i qu n
lý
2.2 M i quan h gi a c u trúc s h u và hi u qu ho tăđ ng công ty
Gi i thi u c u trúc s h u và hi u qu ho tăđ ng công ty
Hi u qu ho t đ ng công ty đ c coi lƠ đ c l p v i c u trúc s h u trong
tr ng h p không có chi phí đ i di n Tuy nhiên, trong th c t , chi phí đ i di n đ c
t o ra t v n đ ng i ch vƠ ng i qu n lý v n luôn luôn t n t i C u trúc s h u
v n c ph n là m t c ch quan tr ng trong qu n tr doanh nghi p (Denis &
McConnell 2003), nh h ng đ n ch t l ng qu n tr doanh nghi p và kh n ng gi m chi phí đ i di n (Berk & DeMarzo, 2007)
Lý lu n “Ph thu c vào l i mòn” c a (Coffee 1999 và Dyck 2004) cho r ng
c u trúc s h u ph thu c vào l i mòn, vƠ đ c xác đ nh b i các nhóm l i ích Vì
v y, c c u s h u hi n t i có th không ph i là hi u qu nh t Vì v y, ki m tra m i
quan h gi a c c u s h u và hi u qu ho t đ ng công ty có th giúp các nhƠ đ u t
đ t đ c giá tr b ng cách t i u hóa c c u s h u c a công ty
Tác đ ng c a c u trúc s h u lên hi u qu ho t đ ng công ty theo hai h ng:
t p trung s h u và thành ph n s h u T p trung s h u cung c p thông tin đ nh
l ng v quy n s h u v n c a các c đông l n nh t Thành ph n s h u cung c p thông tin đ nh l ng v tính ch t c a các c đông ki m soát
Trang 162.2.1 T p trung s h u và hi u qu ho tăđ ng công ty
Nhi u tác gi đư ki m tra m i quan h gi a c c u s h u và hi u qu ho t
đ ng công ty nh Short (1994), Gross (2007) và Holderness (2003)
M t s nghiên c u đi u tra nh h ng c a t p trung s h u đ i v i t ng tr ng
và r i ro Larner (1966) s d ng ph ng sai c a t su t l i nhu n/v n ch s h u nh
m t bi n đ i di n cho c a r i ro và ki m tra s ph thu c vào s t p trung quy n s
h u s d ng m u 187 công ty trong s 500 công ty phi tài chính l n nh t c a M Nghiên c u cho th y r ng có m t m i quan h cùng chi u không đáng k gi a các
công ty ki m soát b i ban qu n lỦ (trái ng c v i công ty ki m soát b i ch s h u)
và m t ph ng sai cao trong t l l i nhu n / v n ch s h u Nói cách khác t p trung
s h u th p có th bao hàm r i ro cao
M t nghiên c u c a Radice (1971) ki m tra m i quan h gi a t c đ t ng
tr ng tài s n ròng và t p trung s h u s d ng m u 86 công ty l n c a Anh Nghiên
c u th y r ng các công ty ki m soát b i ch s h u có t l l i nhu n và t c đ t ng
tr ng cao h n H u h t các nghiên c u khác kh o sát nh h ng c a t p trung s
h u v l i nhu n và giá tr công ty ch không ph i t ng tr ng và r i ro
Tác đ ng cùng chi u c a t p trung s h u lên hi u qu ho t đ ng công ty (đ c đo b ng l i nhu n và giá tr công ty) đ c tìm th y trong nhi u nghiên c u
L i gi i thích chính c a tác đ ng cùng chi u là các c đông l n có c kh n ng vƠ
đ ng l c đ theo dõi và ki m soát nh ng ng i đ i di n, nh m đi u hành công ty theo
l i ích c a các c đông
Các nghiên c u khác tìm th y tác đ ng ng c chi u, cho r ng s gia t ng ki m
soát c a c đông l n làm gi m đ ng l c c a nhà qu n lý Hi n t ng nƠy đ c đ nh ngh a lƠ giám sát quá m c (Burkart và các c ng s n m 1997, Pagano & Röell 1998)
M t lỦ do khác cho các tác đ ng ng c chi u là lý thuy t v chi phí s d ng v n đ u tiên đ c gi i thi u b i Fama và Jensen (1983) H l p lu n r ng m c đ t p trung
s h u càng cao thì tính thanh kho n c a các c phi u s càng th p vì có ít c phi u
Trang 17có s n đ bán ra trên th tr ng K t qu là, c phi u tr nên r i ro h n khi h s beta
c a công ty t ng vƠ chi phí v n b đ y lên (Barclay & Holderness 1989, Bolton &
Von Thadden 1998) Lý thuy t nƠy đ c d a trên nghiên c u th c nghi m c a Beaver
và c ng s (1970), Rosenberg (1976), Thompson (1976) và Hartzell & Starks (2003)
Tuy nhiên, các nghiên c u khác không tìm th y tác đ ng c a t p trung s h u
lên hi u qu ho t đ ng c a công ty Lý thuy t ch n l c t nhiên c a Alchian (1950), Friedman (1953) vƠ Becker (1962) đ c áp d ng đ gi i thích k t qu nghiên c u c a
h Lý thuy t cho r ng các t p đoƠn th c hi n t t nh nhau d i hình th c s h u
khác nhau, vì th tr ng c nh tranh s lo i b t t c các hình th c không hi u qu
trong th i gian dài Vì v y, vi c l a ch n c c u s h u t i u ph thu c vào môi
tr ng vƠ không có tác đ ng c a c c u s h u lên hi u qu ho t đ ng doanh nghi p
Tác đ ng phi tuy n c ng đ c tìm th y b ng cách đ a các ng ng trong vi c
đo l ng m c đ t p trung vƠ đi u tra s ng quan trong m t ph m vi nh t đ nh
b ng cách s d ng các k thu t h i quy t ng ph n (Morck và công s , 1988) Các
ph ng pháp trong h i quy tìm th y m i quan h đ ng cong gi a m c đ t p trung
s h u và hi u qu ho t đ ng doanh nghi p (McConnell & Servaes 1990) Nh ng l p
lu n gi i thi u trên th ng đ c k t h p đ gi i thích k t qu phi tuy n tính
2.2.2 Thành ph n s h u và hi u qu ho tăđ ng công ty
2.2.2.1 Thành ph n s h u t ch c
Taylor (1990) th y r ng t i M , t l v n ch s h u đ c n m gi b i các t
ch c đư t ng t 8% n m 1950 lên 45% vƠo n m 1990 ThƠnh ph n s h u t ch c
thu hút nhi u s chú ý cùng v i t m quan tr ng ngƠy cƠng gia t ng trong th tr ng
ch ng khoán Theo Hand (1990), các nhƠ đ u t t ch c tinh vi h n so v i các c đông khác, vì h chuyên nghi p h n v th tr ng v n, các ngành công nghi p, các
doanh nghi p và h đ c c p nh t thông tin t t h n Bên c nh đó, c đông t ch c
có kh n ng theo dõi qu n lý hi u qu h n vƠ ít t n kém h n
Trang 18Tác đ ng ng c chi u đ c tìm th y trong các nghiên c u c a Pound (1988)
và Hand (1990) Còn Wahal (1996) ch tìm th y tác d ng tích c c ng n h n c a s
h u t ch c nh ng không có tác d ng này trong dài h n, vì ông cho r ng các nhƠ đ u
t thích theo đu i các k t qu ng n h n Các nghiên c u khác minh h a cho l p lu n nƠy: Các nhƠ đ u t t ch c r t nh y v i tin t c, b i vì h có th s d ng l i th c a
tin t c trong b i c nh thông tin b t cân x ng (Porter 1992); Các nhƠ đ u t t ch c xem xét đ u t vƠo công ty nh tƠi s n trong danh m c đ u t c a h (Coffee 1991)
Tuy nhiên, Clay (2001) ki m tra d li u t 8.951 công ty trong giai đo n t
1988 đ n 1999 và tìm th y b ng ch ng th c nghi m h tr quan đi m tác đ ng cùng
chi u c a s h u t ch c lên hi u qu ho t đ ng công ty
Bài nghiên c u c a các tác gi khác nh Karpoff, Malatesta & Walkling
(1996), Duggal & Millar (1999), Edwards & Nibler (2000) không tìm th y m i quan
h gi a s h u t ch c và hi u qu ho t đ ng công ty
Nh v y, các k t qu nghiên c u th c nghi m c a các tác gi v tác đ ng c a
thành ph n s h u t ch c lên hi u qu ho t đ ng công ty v n r t mâu thu n nhau
2.2.2.2 Thành ph n s h uănhƠăn c
Gi a nh ng n m 1930 vƠ 1970, đi n hình là cú s c tƠi chính n m 1929 vƠ sau
đ i kh ng ho ng đư t o ra m t xu h ng "xã h i hóa" trên toàn th gi i i u này b t
bu c nhƠ n c nên đóng vai trò k ho ch trong n n kinh t th tr ng, kh c ph c tình
tr ng đ c quy n (Meade, 1948)
Tuy nhiên, trong nh ng n m 1970 vƠ 1980, h u h t các công ty thu c s h u nhƠ n c đư tr i qua m t quá trình t nhơn hóa đ gi m s tham gia c a chính ph trong c ch th tr ng Ngày nay s h u nhƠ n c ch y u đ c tìm th y các n c
xã h i ch ngh a nh Trung Qu c, Vi t Nam Vì thay đ i ch đ kinh t , chính tr
đư hình thƠnh vƠ đ nh hình l i c c u s h u theo th i gian Các tranh lu n v tác
đ ng c a s h u nhà n c lên ho t đ ng công ty liên t c di n ra v i lý l ng h c ng
nh ch ng l i quy n s h u c a nhƠ n c
Trang 19V m t tích c c, s h u nhƠ n c đ c l p lu n dùng đ kh c ph c th t b i
th tr ng Khi chi phí xã h i c a các th l c đ c quy n tr nên khá cao, s h u nhà
n c đ c cho là s ph c h i l i s c mua c a ng i dân (Atkinson và Stiglitz 1980)
H n n a s h u nhƠ n c trong các ngành công nghi p có t m quan tr ng chi n l c
đ i v i qu c gia (Ví d : tài nguyên thiên nhiên, ti n ích vƠ c s h t ng) c ng đ c
l p lu n là có l i cho xã h i (Grout & Stevens 2003) Tuy nhiên, l p lu n này không
ph thu c vào hi u qu ho t đ ng riêng bi t c a doanh nghi p nh lƠ tiêu chí thƠnh
công mà d a trên t ng l i ích cho xã h i M t s nghiên c u th y r ng quy n s h u
c a nhƠ n c lƠm t ng hi u qu ho t đ ng công ty so v i s h u t nhơn trong m t
s ngành công nghi p bao g m c công ty đi n l c, và x lỦ n c th i M t l p lu n
có th ng h s h u nhƠ n c lƠm t ng hi u qu ho t đ ng công ty là vi c giám sát
ho t đ ng s gi m chi phí đ i di n M t nghiên c u g n đơy c a h n 1.000 công ty
Trung Qu c niêm y t tìm th y m t m i quan h tích c c gi a s h u nhƠ n c và
hi u qu ho t đ ng công ty Le & Buck (2011) ng th i, Tian và Estrin (2005) tìm
ra m i quan h cùng chi u gi a thành ph n s h u nhƠ n c và hi u qu ho t đ ng
công ty
Tuy nhiên, v m t tiêu c c, quy n s h u nhƠ n c trong nhi u tr ng h p,
đ c coi là không hi u qu vƠ quan liêu Nh Stulz (1988) vƠ Shleifer vƠ Vishny
(1994) cho bi t, các doanh nghi p nhƠ n c cho phép s b t đ ng l n gi a quy n
ki m soát và quy n quy t đ nh dòng ti n c a ng i ra quy t đ nh Khi quy n ki m soát đ c t p trung vào m t s quan ch c hay các chính tr gia s không có dòng ti n đáng k vì t t c l i nhu n thu đ c đ c phân b l i cho các công ty c a chính h
ho c cho ngân sách qu c gia S b t đ ng và quan liêu d n đ n thi u đ ng c đ đ a
ra quy t đ nh theo đu i t i đa hóa l i nhu n, h n n a, vi c nƠy c ng lƠm t ng thông
tin b t cân x ng trong quá trình ra quy t đ nh Vì v y, Megginson và các c ng s
(1994) k t lu n r ng s h u nhƠ n c là không hi u qu so v i s h u t nhơn, ngay
c trong vi c theo đu i l i ích công H n n a, tranh lu n v vai trò kép c a chính ph
Trang 20c ng di n ra khá sôi n i Chính ph đóng vai trò kép trong vi c v a lƠ ng i l p pháp
v a là ch s h u, do đó chi n l c c a công ty s liên quan đ n m t s đánh đ i
gi a vi c theo đu i giá tr c đông vƠ các m c tiêu khác (Hill & Jones 1992) Jia và
các c ng s (2005), Yifan Hu và Xianming Zhou (2008) tìm ra m i quan h ng c
chi u gi a thành ph n s h u nhƠ n c và hi u qu ho t đ ng công ty
2.2.2.3 Thành ph n s h u ban qu n lý
Sau nh ng nghiên c u c a Berle và Means (1932), mâu thu n gi a nhà qu n
lý và các c đông đ c nghiên c u r ng rãi nh m tìm ki m và hi u đ c b n ch t c a
công ty Khi c đông khó kh n trong vi c theo dõi ban qu n lý, tài s n c a công ty có
th đ c s d ng cho l i ích c a nhà qu n lý ch không ph i đ t i đa hóa tƠi s n c a
c đông Nh m tìm gi i pháp cho v n đ này, c n ph i cung c p cho các nhà qu n lý
m t s c ph n trong công ty LƠm nh v y s giúp gi i quy t v n đ r i ro đ o đ c
b ng cách g n li n l i ích nhà qu n lý v i l i ích c a c đông Do đó, Jensen vƠ
Meckling (1976) cho r ng các nhà qu n lý v i quy n s h u m c đ th p không t i
đa hóa tƠi s n c a c đông vì h có đ ng c đ tiêu th b ng l c T ng t nh v y,
m t s nhà bình lu n đư ch trích m c đ th p c a quy n s h u qu n lý trong các
Morck và c ng s (1988) tìm th y r ng hi u qu ho t đ ng công ty t ng cho
đ n khi t l s h u c a ban qu n lỦ lƠ 5%, sau đó gi m trong kho ng t l t 5% đ n
25% Trong khi Hermalin và Weisbach (1988) tìm th y k t qu là hi u qu ho t đ ng
công ty t ng trong kho ng t l s h u c a ban qu n lý t 0 đ n 1%, sau đó gi m
Trang 21trong kho ng t l t 1% đ n 5%, t ng l i trong kho ng 5% đ n 20% và gi m xu ng
khi t l s h u c a ban qu n lý l n h n 20% Nh ng McConnell và Servaes (1990)
tìm th y m i quan h đ ng cong gi a hi u qu ho t đ ng công ty và s h u ban
qu n lý Các đ ng cong d c lên trên cho đ n khi t l s h u đ t kho ng 40% đ n 50% vƠ sau đó d c xu ng Theo Yifan Hu và Xianming Zhou (2008), b ng cách ki m
tra m t m u c a các công ty Trung Qu c không niêm y t, tác gi cung c p b ng
ch ng đ u tiên t Trung Qu c cho tác đ ng c a s h u c ph n c a ban qu n lý lên
hi u qu ho t đ ng công ty K t qu cho th y r ng các công ty có ban qu n lý n m
gi c ph n ho t đ ng t t h n các công ty mƠ ban qu n lý không n m gi c ph n
Ngoài ra, m i quan h gi a hi u qu ho t đ ng công ty và s h u c ph n c a ban
qu n lý là phi tuy n, vƠ các đi m u n, mà t i đó các m i quan h chuy n sang ng c
và hi u qu ho t đ ng công ty v i các công ty phi tài chính, niêm y t trên S Giao
D ch Ch ng Khoán Karachi, giai đo n 2008 đ n 2010 thì cho k t qu hoƠn toƠn ng c
l i Các tác gi tìm ra m i quan h ng c chi u gi a thành ph n s h u ban qu n lý
và hi u qu ho t đ ng công ty
Jensen và Warner (1988) cho r ng có hi n t ng n i sinh khi khi s d ng t
l c ph n s h u b i ban qu n lỦ nh lƠ m t bi n gi i thích Kole (1995) sau khi
xem xét các k t qu c a các tác gi khác, c ng k t lu n nguyên nhân d n đ n k t qu
khác bi t nhau trong m i quan h gi a thành ph n s h u ban qu n lý và hi u qu
ho t đ ng công ty là do v n đ n i sinh
Trang 22Nh v y, các k t qu nghiên c u c a các tác gi v m i quan h gi a thành
ph n s h u ban qu n lý và hi u qu ho t đ ng công ty lƠ t ng đ i đ i ng c nhau
và t n t i v n đ n i sinh trong vi c s d ng t l c ph n s h u ban qu n lỦ nh lƠ
m t bi n gi i thích
Trang 23CH NGă3:ăPH NGăPHỄPăVÀăMỌăHÌNHăNGHIểNăC U
3.1 Ngu n d li u
D li u đ c thu th p t các công ty c ph n niêm y t trên S Giao D ch
Ch ng Khoán Thành ph H Chí Minh bao g m các l nh v c kinh doanh tr ngân
hàng và ch ng khoán do các ngành nƠy có đ c thù riêng Giai đo n nghiên c u là ba
n m t n m 2011 đ n n m 2013 Các công ty đ c ch n trên S Giao D ch Ch ng
Khoán Thành ph H Chí Minh ph i có đ y đ báo cáo th ng niên t n m 2011 đ n
n m 2013 vƠ công b thông tin minh b ch v các bi n trong mô hình bài nghiên c u
th c hi n a s các công ty đ c niêm y t trên S Giao D ch Ch ng Khoán Thành
ph H Chí Minh đ u công b đ y đ báo cáo th ng niên, tuy nhiên v n có nhi u
công ty thi u báo cáo th ng niên trong m t vƠi n m vƠ đ đ m b o s quan sát l n
c ng nh thƠnh ph n s h u đa d ng phù h p v i mô hình nghiên c u, bài nghiên
c u ch ch n đ c 246 công ty trong ba n m 2011, 2012 vƠ 2013 Danh sách các công ty đ c li t kê trong ph n ph l c c a lu n v n M u nghiên c u g m 246 công
ty v i 738 quan sát
Quy trình ch n m u đ c th c hi n nh sau: Tìm ki m và t i báo cáo th ng
niên c a các công ty đ c niêm y t trên S Giao D ch Ch ng Khoán Thành Ph H Chí Minh Sau đó, thu th p các s li u liên quan đ n mô hình Ch nh ng công ty có
cung c p đ y đ s li u và liên t c trong ba n m m i đ c ch n làm m u quan sát
3.2 Các bi năvƠăcáchăđoăl ng
3.2.1 Bi năđ c l p
T l c ph n s h u b i ban qu n lý (Banăgiámăđ c) công ty Ký hi u bi n: MO
Theo Yifan Hu và Xianming Zhou (2008), MO có tác đ ng cùng chi u lên
hi u qu ho t đ ng công ty t l c ph n s h u b i ban qu n lý là 50% Tuy nhiên
t l s h u c ph n c a ban qu n lỦ trên 50% thì MO tác đ ng ng c chi u lên
hi u qu ho t đ ng công ty
Trang 24Agrawal và Knoeber (1996), Mork và c ng s (1988) không tìm th y m i quan
h gi a thành ph n s h u ban qu n lý và hi u qu ho t đ ng công ty
Tuy nhiên, Khalil-Ur-Rehman Wahla, Syed Zulfiqar Ali Shah và Zahid Hussain (2012) ti n hành ki m tra m i quan h gi a thành ph n s h u ban qu n lý
và hi u qu ho t đ ng công ty v i các công ty phi tài chính, niêm y t trên S Giao
D ch Ch ng Khoán Karachi, giai đo n 2008 đ n 2010 thì cho k t qu hoƠn toƠn ng c
l i Các tác gi tìm ra m i quan h ng c chi u gi a thành ph n s h u ban qu n lý
và hi u qu ho t đ ng công ty
Chính vì v y bài nghiên c u đ t k v ng d u cho bi n MO là c ng (+) ho c
tr (-) vƠ đ t gi thi t cho bi n MO:
Gi thi t H 1 : T n t i m i quan h gi a thành ph n s h u ban qu n lý và
hi u qu ho t đ ng công ty
Ngoài ra, các nghiên c u c a các tác gi Morck và c ng s (1988), Hermalin
vƠ Weisbach (1988), McConnell vƠ Servaes (1990) c ng th y k t qu phi tuy n trong
m i quan h gi a thành ph n s h u ban qu n lý và hi u qu ho t đ ng công ty
Chính vì v y, bài nghiên c u ti p t c đ t gi thi t:
Gi thi t H 2 : T n t i m i quan h phi tuy n gi a thành ph n s h u ban
qu n lý và hi u qu ho t đ ng công ty
T ng tài s n c a công ty Ký hi u bi n: ASSETS
ASSETS đo l ng t ng tài s n c a công ty Giá tr đ c thu th p t b ng cân
đ i k toán c a công ty Theo nghiên c u c a Chen và các c ng s (2005), Farinha
(2003), Gugler & Yurtoglu (2003), Lam, Sami & Zhou (2012), Ramli (2010), Smith
& Watts (1992), Thanatawee (2013), Wei & Xiao (2009), Yifan Hu và Xianming Zhou (2008) t ng tài s n t i th i đi m cu i n m tƠi chính đ c áp d ng tính logarit
c s e nh m xác đ nh quy mô c a công ty D a trên k t qu nghiên c u c a các tác
gi trên, bài nghiên c u k v ng d u tr (-) cho bi n Ln(ASSETS) vƠ đ t gi thi t:
Trang 25Gi thi t H 3 : T n t i m i quan h ng c chi u gi a quy mô và hi u qu
ho t đ ng c a công ty
Th i gian ho tăđ ng c a công ty Ký hi u bi n: AGE
Theo Yifan Hu vƠ Xianming Zhou (2008), đơy lƠ s n m công ty ho t đ ng
Th i gian công ty ho t đ ng càng lâu càng cho th y công ty có kh n ng t n t i t t trong ngƠnh a s các công ty s l n m nh qua các n m, m r ng v qui mô c ng
nh đ t đ c nhi u thành t u trong l nh v c kinh doanh, khu ch tr ng th ng hi u,
đ i ng qu n lý giàu kinh nghi m… Chính nh ng y u t này s giúp công đ t hi u
qu ho t đ ng t t h n Theo k v ng c ng nh k t qu c a mô hình Yifan Hu và
Xianming Zhou (2008), bài nghiên c u k v ng bi n AGE mang d u c ng (+) vƠ đ t
gi thi t:
Gi thi t H 4 : T n t i m i quan h cùng chi u gi a th i gian ho t đ ng và
hi u qu ho t đ ng c a công ty
ònăb y tài chính c a công ty Ký hi u bi n: LEVERAGE
ơy lƠ bi n đo l ng t l N trên V n ch s h u c a công ty òn b y tài
chính th hi n s k t h p gi a n ph i tr và v n ch s h u c a công ty trong vi c
đi u hành chính sách tài chính c a công ty òn b y tài chính s r t l n trong các
công ty có t s n cao Ng c l i, đòn b y tài chính s r t nh trong các công ty có
t s n th p Nh ng công ty không m c n (t s này b ng không) s không có đòn
b y tài chính
Theo Myers (1977), Maksimovic và Titman(1991), Titman (1984), Bolton & Scharfstein, 1990; Chevalier và Scharfstein (1996), Dasgupta và Titman (1998) đòn
b y tài chính và hi u qu ho t đ ng công ty có m i quan h ng c chi u nhau Theo
k t qu nghiên c u c a Yifan Hu và Xianming Zhou (2008), bi n LEVERAGE c ng
Trang 26có tác đ ng ng c chi u lên hi u qu ho t đ ng c a công ty Vì v y, bài nghiên c u
k v ng d u tr (-) cho bi n LEVERAGE vƠ đ t gi thi t:
Gi thi t H 5 : T n t i m i quan h ng c chi u gi a đòn b y tài chính và
hi u qu ho t đ ng c a công ty
T l c ph n s h u b i các t ch cătrongăn c Ký hi u bi n: INST
Bi n INST đo l ng t l c ph n s h u b i các t ch c trong n c, bao g m:
các công ty b o hi m, các qu đ u t vƠ các công ty khác
Tác đ ng ng c chi u đ c tìm th y trong các nghiên c u c a Pound (1988)
và Hand (1990) Tuy nhiên, Clay (2001) ki m tra d li u t 8.951 công ty trong giai
đo n t 1988 đ n 1999 và tìm th y b ng ch ng th c nghi m h tr quan đi m tác
đ ng cùng chi u c a s h u t ch c lên hi u qu ho t đ ng công ty Bài nghiên c u
c a các tác gi khác nh Karpoff, Malatesta & Walkling (1996), Duggal & Millar
(1999), Edwards & Nibler (2000) không tìm th y m i quan h gi a s h u t ch c
và hi u qu ho t đ ng công ty
Nh v y, các k t qu nghiên c u th c nghi m c a các tác gi v tác đ ng c a
thành ph n s h u t ch c lên hi u qu ho t đ ng công ty v n r t mâu thu n nhau
V y,bài nghiên c u đ t k v ng d u cho bi n INST là c ng (+) ho c tr (-) và
Trang 27Theo ph n 2.2.2.2 thì các nghiên c u cho th y tác đ ng c a thành ph n s h u nhƠ n c lên hi u qu ho t đ ng công ty lƠ trái ng c nhau Jia và các c ng s (2005),
Yifan Hu và Xianming Zhou (2008) tìm ra m i quan h ng c chi u gi a thành ph n
s h u nhƠ n c và hi u qu ho t đ ng công ty Trong khi đó, Tian vƠ Estrin (2005),
Le và Buck (2011) tìm ra m i quan h cùng chi u gi a thành ph n s h u nhƠ n c
và hi u qu ho t đ ng công ty Nên bài nghiên c u đ t k v ng d u cho bi n STATE
là c ng (+) ho c tr (-) vƠ đ t gi thi t:
Gi thi t H 7 : T n t i m i quan h gi a thành ph n s h u nhà n c và
hi u qu ho t đ ng công ty
3.2.2 Bi n ph thu c
Hi u qu ho tăđ ng công ty Có r t nhi u nghiên c u s d ng ROA (Return
on Assets) đ đo l ng hi u qu ho t đ ng c a công ty M t trong nh ng tác gi đó
là McConnell và Servaes (1990), Mehran (1995), Kole (1996), Himmelberg, Hubbard
và Palia (1999), Gedajlovic và Shapiro (2002), Ødegaard và Bøhren (2003), Yifan
Hu và Xianming Zhou (2008) ROA đ c tính b ng cách l y l i nhu n sau thu chia
t ng tài s n bình quân c a công ty
Trang 28B ng trên trình bày cách tính các bi n trong mô hình Trong đó, ch tiêu ROA
đ c tính b ng “L i nhu n sau thu trên t ng tài s n bình quân c a công ty” T ng
tài s n bình quân chính là trung bình c a t ng tài s n đ u n m c ng t ng tài s n cu i
c a công ty
Bi n AGE là s n m ho t đ ng c a công ty c tính t n m công ty đ c
thành l p đ n n m công tu đ c thu th p s li u nghiên c u Cách tính nƠy c n c u
theo bài nghiên c u c a hai tác gi Yifan Hu và Xianming Zhou (2008)
Ti p theo, bài nghiên c u tóm t t k v ng d u c a các bi n trong mô hình theo
b ng 3.2 d i đơy:
Trang 29Tr (-)
Khalil-Ur-Rehman Wahla, Syed Zulfiqar Ali Shah và Zahid Hussain (2012)
Chen và các c ng s (2005), Farinha (2003), Gugler & Yurtoglu (2003), Lam, Sami & Zhou (2012), Ramli (2010), Smith & Watts (1992), Thanatawee (2013), Wei & Xiao (2009), Yifan
Trang 30Titman (1998) và Yifan Hu và Xianming Zhou (2008)
Wahal (1996), Yifan Hu
và Xianming Zhou (2008), Clay (2001)
Tr (-)
Pound (1988) và Hand (1990)
3.3 Mô hình th c nghi m
Mô hình đ c s d ng d a trên k t qu nghiên c u c a Yifan Hu và Xianming
Zhou (2008)
ROA it =ă 0 +ă 1 *MO it +ă 2 *Ln(ASSETS it )ă+ă 3 *AGE it +ă 4 *LEVERAGE it
+ă 5 *INST it + 6 *STATE it + it
Trong đó:
ROA (Return On Assets): L i nhu n trên t ng tài s n
MO (Managerial Ownership): T l c ph n s h u b i ban qu n lý
ASSETS (Total Assets): T ng tài s n c a công ty
AGE (Firm’s Age): Th i gian ho t đ ng c a công ty
LEVERAGE (Financial Leverage): òn b y tài chính c a công ty
INST(Institutions): T l c ph n s h u b i các t ch c trong n c
STATE (State Ownership): T l c ph n s h u b i nhƠ n c
0: H s ch n
Trang 31 1-7: Các h s h i quy c a các bi n c l ng
: Ph n d c a mô hình
i: s công ty trong m u 246 công ty
t: n m t ng ng cho t ng công ty (g m 3 n m: 2011, 2012 vƠ 2013)
3.4 Th ng kê mô t
B ng 3.3 Th ng kê mô t các bi n trong mô hình
B ng 3.3 trình bày k t qu th ng kê cho các bi n c a mô hình đ c thu th p
t 246 công ty niêm y t trên S Giao D ch Ch ng Khoán Thành Ph H Chí Minh
trong ba n m 2011, 2012 vƠ 2013 Bi n MO đo l ng t l s h u c ph n c a ban
qu n lỦ (ban giám đ c) công ty T l này dao đ ng t 0 đ n 65% T l c ph n trung bình đ c n m gi b i ban qu n lý là 7,6% Bi n đo l ng hi u qu ho t đ ng
công ty là ROA (L i nhu n sau thu trên t ng tài s n) ROA c a các công ty bi n
đ ng t -31,7% đ n 55,1% Giá tr gia t ng đ c áp d ng Logarit c s e bi n đ ng
t 5,9 đ n 16,6
Tài s n công ty đ c áp d ng tính logarit c s e đ s d ng làm quy mô công
ty Theo th ng kê c a bài nghiên c u, quy mô c a các công ty trong m u d li u dao
đ ng t 11,23 đ n 17,74
Bi n AGE đo l ng th i gian ho t đ ng c a công ty Bi n AGE có giá tr th p
nh t b ng 3 khi công ty đ c thành l p t i n m 2008 a s các công ty có th i gian
ho t đ ng khá dài v i trung bình lƠ 18 n m
state 738 .2060999 .2336483 0 9672 inst 738 .1402981 .2008582 0 .97 leverage 738 .5012123 .2144993 .01 1.270737 age 738 18.38618 12.02208 3 61 lnassets 738 13.8178 1.164898 11.23402 17.73508
mo 738 .0766125 .1269255 0 .65 roa 738 .0883068 .1032087 -.3172369 .5510205 Variable Obs Mean Std Dev Min Max
Trang 32Bi n LEVERAGE đo l ng đòn b y tài chính c a công ty T t c các công ty
đ u s d ng đòn b y tài chính và công ty s d ng th p nh t là 1%, công ty s d ng
d dàng trong vi c theo dõi tác đ ng c a bi n chính trong mô hình (Bi n
MO ậ T l c ph n n m gi b i ban qu n lý), bài nghiên c u ti p t c th ng kê chi
ti t theo t ng nhóm nh nh b ng 3.4
B ng 3.4 Th ng kê theo t l c ph n s h u b i ban qu n lý
%ăS ăh u S ăCôngăTy
Nhóm 2 (>0% - 10%) 102 Nhóm 3 ( 10% - 20%) 29 Nhóm 4 ( 20% - 30%) 17 Nhóm 5 ( 30% - 40%) 7 Nhóm 6 ( 40% - 50%) 5 Nhóm 7 ( 50% - 60%) 4
B ng 3.4 trình bày s công ty theo t ng kho ng ph n tr m (%) c ph n đ c
s h u b i ban qu n lý công ty Ban qu n lỦ công ty chính lƠ ban giám đ c công ty Ban giám đ c là nh ng ng i qu n tr c p cao t i công ty theo đ nh ngh a c a Yifan
Hu và Xianming Zhou (2008) a s công ty có ban giám đ c n m gi d i 10% c
Trang 33ph n (184 Công ty) S còn l i t p trung nhóm 10% đ n 20% (29 Công ty) và nhóm 20% đ n 30% (17 Công ty) R t ít công ty có ban qu n lý n m gi trên 30% c ph n
Trang 34CH NGă4:ăK T QU TH C NGHI M
Bài nghiên c u ti n hành ki m đ nh các khuy t t t c a mô hình h i quy v i d
li u b ng c a 246 công ty niêm y t trong ba n m 2011, 2012 vƠ 2013 ng th i
trong quá trình ki m đ nh, bài nghiên c u c ng đ ra gi i pháp và l a ch n ph ng
pháp h i quy phù h p nh m x lý các khuy t t t này Quy trình ki m đ nh và l a
ch n ph ng pháp đ c ti n hành theo hình 4.1
Hình 4.1 Quy trình ch n ph ngăpháp h i quy
Quy trình ki m đ nh trong bài nghiên c u b t đ u t ki m tra đa c ng tuy n
gi a các bi n trong mô hình và k t thúc b ng vi c l a ch n ph ng pháp GMM Các
b c th c hi n c ng nh k t qu đ c trình bày chi ti t trong các 4.1 và 4.2 c a
ch ng 4
Trang 354.1 Ki mătraăđaăc ng tuy n
a c ng tuy n là hi n t ng các bi n đ c l p có t ng quan v i nhau N u
xu t hi n hi n t ng đa c ng tuy n trong mô hình s d n đ n các h u qu sau:
Kho ng tin c y r ng h n
Xác su t ch p nh n gi thuy t H0 t ng (t ng sai l m lo i II)
R2cao, nh ng nhi u giá tr t th p
H s c l ng và sai s chu n r t nh y c m v i nh ng thay đ i trong s li u
K t qu trong b ng 4.1 cho th y các bi n t ng quan v i nhau khá th p
ki m tra xem có hi n t ng đa c ng tuy n th t s trong mô hình hay không, bài
nghiên c u ti n hành ki m đ nh thông qua h s VIF
Trang 36B ng 4.2 K t qu tính h s VIF
N u h s VIF>10 ho c h s 1/VIF<0,1 s x y ra hi n t ng đa c ng tuy n
Tuy nhiên, trong b ng k t qu trên, h s VIF c a các bi n đ u nh h n 10 và h s
1/VIF >0,1 nên không có hi n t ng đa c ng tuy n trong mô hình v i bi n ph thu c
là ROA
4.3 L a ch n ph ngăpháp h i quy phù h p
Các hi n t ng ph ng sai thay đ i, t t ng quan, n i sinh là nh ng v n đ
c a d li u b ng ơy đ c xem là các khuy t t t c a mô hình và làm cho mô hình
sai l ch, các bi n đ c l p trong mô hình không gi i thích đ c bi n ph thu c…
Nh m ki m tra xem trong mô hình có x y ra các hi n t ng trên hay không
bài nghiên c u ti n hành ch y d li u b ng c a 246 công ty niêm y t trên S Giao
D ch Ch ng Khoán Thành Ph H Chí Minh trong ba n m 2011, 2012 vƠ 2013 theo
ba ph ng pháp Pooled OLS, Fixed Effect, Random Effect Sau đó ti n hành các
ki m đ nh đ l a ch n mô hình t t nh t
i v i d li u b ng thì c l ng b ng ph ng pháp OLS có th b ch ch
ho c không v ng vì b sót các y u t tác đ ng không quan sát đ c (n m trong ph n
d ) Do đó, ph i s d ng ph ng pháp FEM ho c REM đ gi i quy t v n đ này
N u y u t tác đ ng không quan sát đ c có t ng quan v i bi n gi i thích
trong mô hình thì ch n ph ng pháp Fixed Effects
N u y u t tác đ ng không quan sát đ c không t ng quan v i bi n gi i thích
trong mô hình thì ch n ph ng pháp Random Effects
Trang 37B ng 4.3 K t qu h i quy theo ph ngăpháp Pooled OLS
B ng 4.4 K t qu h i quy ph ngăpháp Random Effect
Source SS df MS Number of obs = 738
reg roa mo lnassets age leverage inst state
R-sq: within = 0.1040 Obs per group: min = 3
Group variable: id Number of groups = 246
Random-effects GLS regression Number of obs = 738
xtreg roa mo lnassets age leverage inst state,re
Trang 38Bài nghiên c u ti p t c ki m đ nh Breusch và Pagan Lagrangian nh m ch n
ra ph ng pháp h i quy t t h n trong hai ph ng pháp Pooled OLS vƠ Random
Effect
B ng 4.5 K t qu ki măđ nh Breusch và Pagan Lagrangian
Gi thi t đ c đ a ra trong ki m đ nh này nh sau:
H0: Ph ng pháp Random Effect không t t h n Pooled OLS
H1: Ph ng pháp Random Effect t t h n Pooled OLS
K t qu ki m đ nh Breusch và Pagan Lagrangian cho th y mô hình Random
Effect t t h n mô hình Pooled OLS m c Ủ ngh a 1% Nh v y, bài nghiên c u s
ti p t c h i quy theo ph ng pháp Fixed Effect
roa[id,t] = Xb + u[id] + e[id,t]
Breusch and Pagan Lagrangian multiplier test for random effects
xttest0
Trang 39B ng 4.6 K t qu h i quy theo ph ngăpháp Fixed Effect
Bài nghiên c u ti p t c ki m đ nh Hausman Test nh m ch n ra ph ng pháp
h i quy t t h n trong hai ph ng pháp Fixed Effect vƠ Random Effect
B ng 4.7 K t qu ki măđ nh Hausman Test
F test that all u_i=0: F(245, 486) = 10.04 Prob > F = 0.0000
R-sq: within = 0.2304 Obs per group: min = 3
Group variable: id Number of groups = 246
Fixed-effects (within) regression Number of obs = 738
xtreg roa mo lnassets age leverage inst state,fe
Prob>chi2 = 0.0000
= 105.21
chi2(6) = (b-B)'[(V_b-V_B)^(-1)](b-B)
Test: Ho: difference in coefficients not systematic
B = inconsistent under Ha, efficient under Ho; obtained from xtreg
b = consistent under Ho and Ha; obtained from xtreg