Tiếp cận tín dụng của hộ đồng bào dân tộc êđê trường hợp nghiên cứu tại xã cuôr đăng huyện cư mgar, tỉnh đak lak

Khung phân tích .... Ph ng pháp nghiên c u và phân tích ..... Khuy n ngh chính sách ..... DANHăM CăCỄCăCH ăVI TăT T Organization of the United Nations Agriculture and Rural Development N

L IăCAMă OAN

Tôi cam đoan lu n v n này hoàn toàn do tôi th c hi n Trong ph m vi hi u bi t c a

B GIÁO D CăVĨă ĨOăT O

TP H ChíăMinh,ăn mă2014

B GIÁO D CăVĨă ĨOăT O

L IăCAMă OAN

Lu n v n “Ti p c n tín d ng c a h đ ng bào dân t c Êđê: tr ng h p nghiên c u

t i xã Cuôr ng, huy n C M’Gar, t nh kL k” là do tôi th c hi n V i kh n ng và s

hi u bi t c a mình, tôi đư th c hi n trích ngu n các tài li u tham kh o đ y đ và chính xác

Nh ng quan đi m đ c trình bày trong Lu n v n không nh t thi t ph n ánh quan đi m c a

tr ng i h c Kinh t TP.H Chí Minh hay Ch ng trình Gi ng d y Kinh t Fulbright

TP Buôn Ma Thu t, tháng 05 n m 2014

Nguy n Th Ph ng Th o

M CăL C

CH NGă1ăGI I THI U 1

1.1 B i c nh chính sách c a đ tài 1

1.2 M c tiêu nghiên c u 2

1.3 Câu h i nghiên c u 3

1.4 i t ng và n i dung nghiên c u 3

1.5 C u trúc c a lu n v n 3

CH NGă2ăT NG QUAN LÝ THUY T NGHIÊN C U 4

2.1 Cung tín d ng t i khu v c nông thôn 4

2.1.1 Tín d ng nông thôn và đ c đi m c a th tr ng tín d ng nông thôn 4

2.1.2 Các t ch c tài chính nông thôn 4

2.1.3 Thông tin b t cân x ng và c ch sàng l c trong th tr ng tín d ng 7

2.2 C u tín d ng t i khu v c nông thôn 8

2.2.1 c đi m c u tín d ng t i khu v c nông thôn 8

2.3 Dân t c thi u s 9

2.3.1 nh ngh a 9

2.3.2 c đi m kinh t xã h i c a ng i Êđê t i t nh k L k 9

2.4 Các nghiên c u có liên quan 10

CH NGă3ăPH NGăPHỄPăNGHIểNăC U 13

3.1 Khung phân tích 13

3.2 Ph ng pháp l y m u 14

3.2.1 Ch n đi m nghiên c u 14

3.2.2 Ch n m u đi u tra 15

3.2.3 Thu th p s li u 15

3.2.4 Ph ng pháp nghiên c u và phân tích 16

CH NGă4ăK T QU NGHIÊN C U VÀ TH O LU N 17

4.1 c đi m đ a bàn nghiên c u 17

4.2 Ngu n cung tín d ng t i đi m nghiên c u 19

4.3 Ti p c n tín d ng c a các h ng i Êđê thông qua kh o sát t i đi m nghiên c u 21

4.4 ánh giá ti p c n tín d ng c a h thông qua kh o sát 30

CH NGă5ăK T LU N VÀ KI N NGH 34

5.1 K t lu n 34

5.2 Khuy n ngh chính sách 35

DANH M C TÀI LI U THAM KH O 38

PH L C 41

TịMăT T

Ngu n cung tín d ng t i huy n C M’gar, t nh kL k khá phong phú, g m t t c

các ngu n: chính th c, bán chính th c và phi chính th c T i đi m nghiên c u thu c huy n

là xã Cuôr ng, h đ ng bào Êđê ch ti p c n v i hai ngu n là tín d ng chính th c và tín

d ng phi chính th c Tín d ng chính th c v i s tham gia ph bi n c a Ngân hàng Chính sách Xã h i, cung ng các gói tín d ng u đưi cho h nghèo và các đ i t ng chính sách,

ti p đ n là Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn và m t s Ngân hàng Th ng

m i C ph n cung ng các s n ph m tín d ng h tr tr ng và ch m sóc cây cà phê Ngu n

cung tín d ng chính th c ch a đáp ng h t đ c nhu c u vay v n c a h , vì th , ti p c n

thay th đ c h ng đ n nhóm tín d ng phi chính th c lãi su t vay v n r t cao T l h

b h n ch ti p c n tín d ng còn m c cao, t p trung vào nhóm h nghèo và c n nghèo

Ng i ph n Êđê có vai trò quan tr ng trong quá trình vay v n c a h Thi t k chính

sách tín d ng-c n-l ng-ghép-gi i đ h tr ti p c n tín d ng c a h t i đi m nghiên c u

Ch t l ng bình xét h nghèo t i đ a ph ng khi n m t s h thu c nhóm này b

h n ch tín d ng hoàn toàn Vai trò c a chính quy n đ a ph ng và các t ch c H i c n

t ng c ng h n n a nh m ch n đúng đ i t ng đ nh n ngu n v n h tr t Chính ph

Chính m i h nghèo ph i có quy t tâm thoát nghèo thì vi c bình xét m i th c s có ý

ngh a và nâng cao ch t l ng, gi m tình tr ng chính quy n đ a ph ng ch y theo thành

tích gi m t l h nghèo hàng n m

Rào c n ngôn ng gi a ng i đi vay và ng i cho vay làm cho thông tin tr nên

b t cân x ng h n, nh h ng đ n ch t l ng kho n vay và ti p c n c a h đ i v i các t

ch c tín d ng chính th c Vi c thi u tài s n th ch p trong quan h vay m n v i các t

ch c tín d ng chính th c c ng là nguyên nhân khi n cho h n ch ti p c n tín d ng c a h

b tr m tr ng h n trong khi ngu n thu không n đ nh, ch y u d a vào cây cà phê v i tình

hình giá c b p bênh và t n t i nhi u r i ro c đi m này có Ủ ngh a trong vi c thi t k

các s n ph m tín d ng dành cho h đ i v i các t ch c cung ng c ng nh vi c thu hút

nh m đa d ng hóa ngu n cung t i đi m nghiên c u đ i v i vai trò c a chính quy n đ a

ph ng

T khóa: Tín d ng nông thôn, thông tin b t cân x ng, Êđê, l ng ghép gi i

DANHăM CăCỄCăCH ăVI TăT T

Organization of the United Nations

Agriculture and Rural Development

Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam

Policies

Ngân hàng Chính sách Xã

h i Vi t Nam

DANHăM CăB NGăBI UăVĨăHỊNHăV

Danh m c B ng:

B ng 3.1:Th ng kê s m u phân lo i theo thu nh p d ki năđi u tra t i 3 Buôn 15

B ng 4.1: c đi m nhân kh u và kinh t c a h có nhu c u tín d ng 25

B ng 4.2: Thông tin v đ t s n xu t c a h 26

B ng 4.3: Thông tin v vay v n c a h n m 2013 28

Danh m c Hình: Hình 2.1: C c u th tr ng tín d ng t i Vi t Nam phân đo n theo thu nh p c a khách hàng 6

Hình 3.1: Quá trình ti p c n tín d ng c a h 13

Hình 3.2: Khung phân tích v ti p c n tín d ng c a h 14

Hình 4.1: B n đ hành chính huy n C M’Gar 17

Hình 4.2: Phân lo i h nghiên c u theo yêu c u vay v n và thu nh p 23

Hình 4.3: T l các m c tu i c a ch h có nhu c u tín d ng 24

Hình 4.4: Trình đ h c v n c a h có nhu c u tín d ng 24

Hình 4.5: C c u ngu n thu c a h có nhu c u tín d ng 25

Hình 4.6: M c đ tác đ ng c a các y u t đ n thu nh p c a h 26

Hình 4.7: Thông tin v ng i đ ng tên Gi y Ch ng nh n Quy n s đ t 29

Hình 4.8: T tr ng ng i đ a ra quy t đ nh vay v n trong h 30

Hình 4.9: Ti p c n tín d ng c a h 31

DANHăM CăPH ăL C

PH L C 1: Quy t đ nh s 9/2011/Q -TTG c a Th t ng Chính ph : V vi c ban hành

chu n h nghèo, h c n nghèo áp d ng cho giai đo n 2011 - 2015 41

PH L C 2: B NG H I 42

PH L C 3: Tình hình cho vay c a Ngân hàng Chính sách thông qua đ n v y thác t i 3 Buôn nghiên c u 52

PH L C 4: Danh sách các t ch c cung tín d ng có s n ph m dành cho th tr ng nông thôn trên đ a bàn t nh k L k, huy n C M’Gar và Xư Cuôr ng, tính đ n 31/12/2013 53 PH L C 5: D n cho vay l nh v c nông nghi p, nông thôn trên đ a bàn t nh k L k phân theo m c đích, ch ng trình vay, tính đ n 31/08/2013 54

PH L C 6: Thông tin c b n v 2 h nghèo có nhu c u nh ng không xin vay v n 54

PH L C 7: Ngu n thông tin và ch t l ng thông tin mà h nh n đ c 54

PH L C 8: ánh giá v d ch v tín d ng mà h đư s d ng trong th i gian qua 55

PH L C 9: Các y u t ch quan nh h ng đ n ti p c n tín d ng c a h 55

PH L C 10: Các y u t khách quan nh h ng đ n ti p c n tín d ng c a h 56

CH NGă1ă

GI IăTHI U

1.1 B iăc nhăchínhăsáchăc aăđ ătƠi

Ngu n v n tài chính là m t trong nh ng ngu n sinh k quan tr ng c a ng i dân trong

phát tri n s n xu t kinh doanh Riêng đ i v i khu v c nông thôn, trong h u h t các nghiên

c u v ti p c n tín d ng thì các gi đ nh đ u cho r ng, v n tín d ng là m t y u t đ u vào

r t quan tr ng trong phát tri n kinh t h và thi u v n là tr ng i chính đ i v i t ng tr ng

khu v c nông thôn1 Nhu c u v vi c ti p c n v n tín d ng tr nên khá ph bi n v i quy

mô và m c đ khác nhau tùy thu c vào đ c tr ng s n xu t c a t ng vùng, đ c đi m s n

xu t c a h , nh h ng c a t p quán, v n hóa, v.v Khu-v c-nông-thôn-v i-đ c-đi m-t

-l -h nghèo cao, m c s ng nhìn chung th p h n v i khu v c thành th nên nhu c u v v n

tín d ng quy mô nh Tín d ng nông thôn Vi t Nam g n li n v i tín d ng vi mô, tác

đ ng tích c c-đ n-vi c-nâng-cao-m c-s ng, h -tr -t t-trong-vi c-t o-ra-thu-nh p-ho c

-t ng-thu-nh p cho h 2 T l ng i nghèo ti p c n đ c v i các d ch v tài chính vi mô t i

Vi t Nam, ít nh t là d ch v tín d ng và ti n g i hi n đ c đánh giá kho ng 70% đ n

80%3

VBSP và VBARD cùng v i Qu Tín d ng Nhân dân là nh ng đ nh ch tài chính chính

th c cung c p r ng rãi nh t đ n cho ng i dân nông thôn d ch v tín d ng Bên c nh đó,

TDPCT c ng đóng vai trò r t quan tr ng trong c ng đ ng nông thôn Vi t Nam N m 2010,

49,07% (t l khá cao so v i khu v c nông thôn các n c khác) s h đ c kh o sát trong

i u tra ti p c n ngu n l c h gia đình nông thôn Vi t Nam ti p c n đ c v i các d ch v

tín d ng, trong đó, kho ng 66% là t ngu n chính th c, g n 26% t ngu n phi chính th c

và còn l i là t các ngu n khác4 Tuy nhiên, xét v nhóm dân t c thì còn t n t i s khác nhau khá l n Nh ng l i ích mà công cu c đ i m i trong nh ng n m qua c a Vi t Nam đem l i cho ng i dân nông thôn nói chung và DTTS nói riêng t vi c m r ng c s v t

ch t (đi n, đ ng, tr ng, tr m) là không th ph nh n Nh ng khía c nh ti p c n và s

d ng d ch v liên quan đ n quá trình phát tri n kinh t h , thì còn t n t i r t nhi u h n ch

và rào c n đ i v i các nhóm DTTS nghèo khi n cho “DTTS đ c h ng l i t quá trình

t ng tr ng kinh t c a Vi t Nam ít h n so v i nhóm đa s ”5

Vi c-ti p-c n-v i-ngu n-tài

-chính-m t-cách-hi u qu -còn-liên-quan-đ n-v n-đ -s -d ng-ngu n-v n-đó-nh -th nào trong phát tri n kinh t h , đi u này c ng nh h ng r t l n đ n ti n trình xóa đói gi m

nghèo và phát tri n b n v ng H qu là t l ng i nghèo c a các h DTTS cao h n khá

nhi u so v i t l nghèo c a các h dân t c đa s và “Nghèo- -Vi t-Nam-đư-tr -thành

-m t-hi n-t ng-g n-li n-v i-đ ng bào DTTS”6

Vì-v y, vi c-tìm-hi u-kh -n ng-ti p-c n

-tín d ng-c a các h DTTS là m t v n đ c n-ph i-nghiên-c u

Theo k t qu c a T ng i u tra Dân s và Nhà Vi t Nam n m 2009, t nh k L k có 50

dân t c sinh s ng trên đ a bàn, trong đó DTTS chi m kho ng 33% t ng dân s toàn t nh Dân c t p trung phân b nông thôn v i t l kho ng 76%, sinh s ng 125/170 xã vùng

cao, vùng xa trên đ a bàn t nh7

T l nghèo đói cao khu v c nông thôn Tây Nguyên nói chung, trong đó có t nh k L k v i t l h nghèo tính theo chu n nghèo c a Chính ph giai đo n 2011 – 2015 là 22,2%, cao th 2 c n c sau Trung du và mi n núi phía B c

M ng l i t ch c tín d ng phát tri n r t m nh, t p trung trung tâm Thành ph Buôn Ma

Thu t và các huy n, th tr n nên vi c ti p c n v i các d ch v tài chính càng h n ch đ i

v i đ ng bào DTTS Xã Cuôr ng – huy n C M’gar – t nh k L k đ c ch n là đi m

nghiên c u T l ng i đ ng bào Êđê t p trung khá cao, chi m trên 85% dân s toàn xã,

ho t đ ng kinh t là nông nghi p v i cây tr ng chính là cà phê Xã n m trên tr c qu c l

14, đ t đai màu m i s ng kinh t hi n nay c a ng i dân, nh t là các h DTTS còn

g p nhi u khó kh n Tác gi đ t nghi v n v kh n ng ti p c n tín d ng c a h , li u đ ng

bào dân t c Êđê t i đi m nghiên c u có b h n ch ti p c n tín d ng hay không? T đó, tác

gi tìm hi u kh n ng-ti p c n tín d ng c a các h đ ng bào Êđê t i xã Cuôr ng – huy n

C M’Gar M c tiêu-nghiên-c u-nh m đ a-ra-nh ng-khuy n-ngh-chính sách-giúp-t ng

-c ng-ti p-c n-tín d ng-c a-h -ng i-Êđê-t i-đây-d a trên kh n ng c a mình, góp ph n

-vào-vi c-thúc-đ y-phát-tri n-kinh-t -h , nâng-cao-đ i-s ng-và-thu nh p- n đ nh

1.2 M cătiêuănghiênăc u

tài t p trung xem xét đánh giá kh n ng ti p-c n-tín d ng hi n có trên đ a bàn đi m

nghiên c u c a các h ng i đ ng bào Êđê T đó đ a ra các đ xu t t ng c ng kh

1.3 Cơuăh iănghiênăc u

Câu h i 1: Tình hình ti p-c n-tín d ng c a các h đ ng bào Êđê t i đi m nghiên c u

-đang-di n-ra-nh -th -nào? Nh ng thu n l i và khó kh n t phía chính sách tín d ng, t t

ch c cung ng, t phía ng i dân và các c quan h tr có nh h ng nh th nào đ n ti p

c n tín d ng c a h ?

Câu h i 2: Gi i pháp chính sách nào nh m t ng c ng kh n ng ti p c n tín d ng c a h

t i đi m nghiên c u?

1.4 iăt ng vƠăn iădung nghiênăc u

i t ng nghiên c u: Các v n đ liên quan đ n kh n ng ti p c n tín d ng c a h đ ng

bào dân t c Êđê t i đi m-nghiên-c u

N i dung nghiên c u:

V phía cung tín d ng: Các chính sách và s n ph m tín d ng hi n có trên đ a bàn nghiên

c u đ i v i h Êđê, c th v m c tiêu chung, các đi u ki n cho vay, chính sách lãi su t,

qu n lý n , nh ng thu n l i và khó kh n c a các t ch c cung ng d ch v tín d ng dành

cho nhóm-đ i-t ng-ng i-đ ng-bào-Êđê

V phía c u tín d ng: Các đ c tr ng c a h ng i Êđê t i đi m nghiên c u, h at đ ng s n

xu t kinh doanh chính là gì, nhu c u đ i v i tín d ng, nh ng mong mu n-chính-sách-c a

-h -đ i-v i-vi c-ti p-c n-v n-trong-quá-trình-phát-tri n-kinh-t -h

1.5 C uătrúcăc aălu năv n

Lu n v n đ c thi t k g m 5 ch ng:

Ch ng 1 nêu b i c nh nghiên c u, lý do vì sao tác gi ch n nghiên c u v ti p c n tín

d ng c a h đ ng bào dân t c Ê đê t i xư Cuôr ng, huy n C M’Gar t nh k L k

Ch ng 2 tác gi đ c p đ n lý thuy t v th tr ng tín d ng nông thôn, v n đ thông tin

b t cân x ng và nh ng ph n ng c a các t ch c cung ng nh m h n ch v n đ này

Ch ng 3 trình bày ph ng pháp nghiên c u, khung phân tích tác gi s d ng đ làm c

s l p B ng h i và thu th p thông tin

Ch ng 4 là nh ng phân tích v tình hình kinh t xã h i t i đi m nghiên c u có nh h ng

CH NGă2ă

T NGăQUANăLụăTHUY TăNGHIểNăC U

2.1 Cung tínăd ng t iăkhuăv cănôngăthôn

2.1.1 Tínăd ng nông thôn vƠăđ căđi măc aăth ătr ngătínăd ng nông thôn

Tín d ng-nông-thôn là các kho n vay dành cho t ch c, cá nhân trên đ a bàn nông thôn,

ph c v nhu c u s n xu t kinh doanh và các ho t đ ng khác liên quan đ n nông tr i và phi

nông tr i

Nông nghi p nông thôn v i nh ng đ c đi m nh quy mô r ng l n, các ho t đ ng liên quan

tr c ti p đ n y u t t nhiên, giá c đ u vào và đ u ra th ng xuyên bi n đ ng, v.v nên th

tr ng tín d ng-nông-thôn c ng mang nh ng đ c tr ng riêng, khác v i các th tr ng

khác, c th :

(i) Chi phí giao d ch cao: i t ng khách hàng c a th tr ng tín d ng-nông-thôn khá

phong phú nh h gia đình nông dân, các trang tr i, c s kinh doanh nông s n, các doanh

nghi p nông thôn và ng i lao đ ng không có đ t canh tác Vi c thi t k các s n ph m

d ch v tín d ng phù h p cho t ng đ i t ng tr nên r t khó kh n Khách hàng c trú trên

quy mô r ng l n, m c đ phân tán cao c ng v i c s h t ng c a khu v c nông-thôn còn

y u v giao thông v n t i và thông tin liên l c đư đ y chi phí giao d ch lên cao Quá trình

ti p th s n ph m, th i gian đi l i tr c, trong và sau khi cho vay th ng ph i kéo dài

nh ng l i ch cho vay đ c nh ng món vay nh khi n các t ch c-tài-chính-e-ng i-khi

-tham-gia-vào-phân-khúc-th-tr ng-này

(ii) T n t i nhi u r i ro: Th tr ng tín d ng-nông-thôn t n t i nhi u r i ro là do b n ch t

c a ho t đ ng nông nghi p mang l i Th nh t, m i ho t đ ng nông nghi p đ u ph thu c

r t nhi u vào t nhiên, môi tr ng, s bi n đ i c a khí h u th i ti t nh h ng tr c ti p

đ n k t qu s n xu t Ngu n tr n t kho n l i nhu n ít i c a ho t đ ng s n xu t trong

khi tài s n th ch p ch là đ t, các danh m c tài s n khác th ng có giá tr th p và ít đ c

ch p nh n Bên c nh đó, giá c các m t hàng nông s n l i th ng xuyên-bi n-đ ng, gây

-khó-kh n-cho-c -bên-đi-vay-và-bên-cho-vay

2.1.2 Cácăt ăch cătƠiăchínhănôngăthôn

Theo Qu phát tri n nông nghi p qu c t (IFAD), tín d ng-nông-thôn đ c cung ng b i

các t ch c tài chính nông-thôn bao g m Ngân hàng nông-thôn, H p tác xã tín d ng ti t

ki m, các Ngân hàng theo mô hình Grameen Bank, các t ch c phi chính ph (NGOs) có

ch ng trình tín d ng, v.v Ph m vi ho t đ ng c a các t ch c này gói g n trong khu v c

nông-thôn, cung ng các s n ph m tín d ng và các d ch v khác theo quy đ nh c a Ngân

hàng-trung- ng Các t ch c tài chính nông-thôn là các t ch c cung ng các s n ph m

tài chính, trong đó-có-tín d ng-cho-khu-v c-nông-thôn, h ng-đ n-đ i-t ng-khách-hàng

-nông-thôn

Có s đ ng nh t trong cách hi u c a các nhà ho t đ ng th c t đ i v i tín d ng-nông-thôn

và tín d ng vi mô do các t ch c TCVM cung ng nh ng hai t ch c này là hoàn toàn đ c

l p T ch c TCVM ho t đ ng trên quy mô r ng l n h n, bao g m c khu v c đô th và

nông-thôn, h ng đ n nhóm đ i t ng khách hàng là ng i nghèo, giá tr kho n vay nh

Trong quá trình cung ng các d ch v TCVM cho khách hàng, t ch c này còn l ng ghép các ho t đ ng h tr nh hình thành t nhóm, phát tri n tính t tin, đào t o ki n th c v tài

chính và kh n ng qu n lý chéo gi a các thành viên v i nhau Các t ch c tài chính nông

thôn ch ho t đ ng t i khu v c nông-thôn, cung ng các s n ph m tài chính cho đ i t ng

khách hàng mang-tính-đ c thù-c a-khu-v c-này

Hi n nay, t ch c tài chính tham gia cung c p d ch v tín d ng cho khu v c nông-thôn

đ c chia thành 3 nhóm: chính th c, bán chính th c và phi chính th c Khu v c chính th c

đ c hi u là nh ng t ch c ho t đ ng theo quy đ nh và qu n lý c a ngân hàng trung ng,

đ c Chính ph y quy n th c hi n các giao d ch tài chính Khu v c bán chính th c v n

ch u s qu n lý c a ngân hàng trung ng và h th ng ngân hàng, đ c các c quan này

c p phép ho t đ ng nh ng không ph i tuân theo các quy đ nh c a ho t đ ng ngân hàng

Các t ch c phi chính th c thì hoàn toàn không n m d i s qu n lý, ki m soát c a chính

ph , ho t đ ng không c n s c p phép c a c quan có th m quy n nào, d a vào cam k t,

đi u l do chính-các-thành-viên-trong-nhóm-đ t-ra

Nghiên c u c a Ngân hàng th gi i (2007) đư mô t v th tr ng cung ng các d ch v

-tài-chính- -Vi t-Nam-cho-t ng-phân-khúc-khách-hàng-đ c-ph c-v

Hình 2.1 :ăC ăc u th tr ng tín d ng t i Vi t Nam phơnăđo n theo thu nh p c a khách hàng

Ngu n: Ngân hàng th gi i (2007)

Phân đo n thu nh p th p và ng i nghèo, chi m 24% t ng th ph n, trong đó 74% là

nông-thôn, không có s tham gia c a các NHTM nhà n c và c ph n VBSP, các ch ng

trình bán chính th c và TDPCT đ m nhi m vai trò ch đ o trong vi c cung ng các d ch

v tài chính cho phân đo n này VBARD h ng đ n th tr ng tài chính nông-thôn thông qua vi c-cam-k t-tài-tr -v n-thông-qua-H i-Ph -n , H i-Nông-dân

Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn (VBARD), Ngân hàng Chính sách Xã h i (VBSP) là hai t ch c cung ng đa d ng và ph bi n nh t đ n th tr ng nông-thôn Vi t Nam VBARD ho t đ ng theo nguyên t c th ng m i, còn VBSP ho t đ ng trên nguyên

t c tái phân ph i8, cung ng nh ng kho n tín d ng r ho c m c chi phí b ng không cho

các đ i t ng ng i nghèo, ng i có thu nh p th p không đ các tiêu chu n vay các

NHTM T s li u c a cu c đi u tra Ti p c n ngu n l c c a h gia đình Vi t Nam qua các

n m 2006 – 2008 – 2010, Nhóm nghiên c u c a i h c T ng h p Copenhagen đư cho

th y, thông qua TDCT t VBARD và VBSP: “Tín d ng làm t ng thu nh p thông qua c i

thi n n ng su t lao đ ng” và “cung c p ti p-c n-tín d ng có ti m n ng nâng cao phúc l i

cho nông dân trong dài h n”

m ng bán chính th c, Ngân hàng H p tác xã Vi t Nam (Co-op Bank, chuy n đ i t Qu

tín d ng Nhân dân t n m 2013) cùng v i hàng lo t các Qu tín d ng, t ch c TCVM bán

chính th c khác đư đóng vai trò h t s c quan tr ng trong phát tri n nông nghi p nông-thôn

M ng tín d ng bán chính th c còn đ c cung ng thông qua các H i ph n , H i c u

8

Nhóm nghiên c u Kinh t Phát tri n - tr ng i h c T ng h p Copenhagen và c.t.g (2011)

chi n binh, H i Nông dân, v.v ho t đ ng r ng kh p v i nh ng món vay nh , lãi su t th p,

h tr -ng i-vay-trong-quá-trình-s -d ng-v n-vay

Vi t Nam hi n có h n 51% các kho n tín d ng cung ng cho khu v c nông-thôn là tín

d ng phi chính th c9 Hình th c cho vay theo t , nhóm t phát, vay qua các đ i lý cung

-ng-v t-t -nông-nghi p-đ u-vào-nh -phân-bón, cây-gi ng, cho-vay-xoay-vòng

2.1.3 Thôngătinăb tăcơnăx ngăvƠăc ăch ăsƠngăl cătrongăth ătr ngătínăd ng

Xu t phát t nhu c u t i đa hóa l i ích t m t kho n ti n nh t đ nh mà ng i đi vay cân

nh c v vi c đi vay đ m r ng s n xu t ho c ph c v nhu c u chi tiêu Theo lý thuy t

cung – c u tín d ng, n u l ng c u v t quá l ng cung, giá – lãi su t – s t ng, khi đó,

ph n ng s là gi m l ng c u ho c t ng l ng cung cho đ n khi cung – c u đ c cân

b ng t i m c giá cân b ng m i Trên th c t , vi c phân ph i tín d ng v n đang di n ra, t n

t i nh ng ng i đ c vay, không đ c vay ho c đ c vay ít h n so v i nhu c u i u này

có ngh a là vi c cung ng các kho n tín d ng không ch đ n thu n d a trên cung – c u tín

d ng và lãi su t cho vay Theo Stiglitz và Weiss (1981), phân ph i tín d ng t n t i đ c

gi i thích b i lý thuy t v thông tin b t-cân-x ng-t n-t i-trong-th-tr ng-tín d ng, đ c

-bi t-là-th-tr ng-tín d ng-nông-thôn

Thông tin b t cân x ng x y ra khi trong m t giao d ch, m t bên có thông tin đ y đ h n và

t t h n so v i (các) bên còn l i i v i vi c vay – m n gi a t ch c cung ng tín d ng

và khách hàng, các đi u ki n ràng bu c đ c c th hóa trong h p đ ng tín d ng H p

đ ng tín d ng l i là m t d ng h p đ ng đ c bi t, h p đ ng không hoàn ch nh, ngh a là sau

khi ký k t, vi c th c hi n các đi u kho n m i th c s di n ra, khác v i các h p đ ng hoàn

ch nh trong các giao d ch khác, m i đi u kho n th c thi hoàn thành tr c khi ký k t Các

tình hu ng phát sinh sau khi ký k t th ng không đ c d đoán m t cách chính xác

Thông tin b t cân x ng và hành vi đi kèm trong ho t đ ng tín d ng th ng di n ra hai giai đo n: tr c và sau khi ký h p đ ng Tr c khi ký h p đ ng, t ch c cung ng tín

d ng th ng có ít thông tin v ng i đi vay, d n đ n vi c l a ch n b t l i, ngh a là trong

quá trình sàng l c tr c cho vay, vi c thi u thông tin đư khi n ng i cho vay không phân

bi t đ c m c đ “t t – x u” c a khách hàng, quy t đ nh không cho vay ho c cho vay ít

h n nhu c u đ i v i nh ng khách hàng t t và ng c l i Khi ngu n v n tín d ng đư đ c

cung ng đ n khách hàng không t t, tâm lý l i hay r i ro đ o đ c s di n ra do h p đ ng

9 Putzeys (2002) trích trong Phan ình Khôi (2012)

tín d ng đư đ c ký k t, ng i đi vay ch c ch n v vi c ng i cho vay s chia s r i ro v i

mình H s không có đ ng l c đ th c hi n các đi u kho n cam k t, vi c giám sát và th c

thi sau cho vay c a ng i cho vay g p nhi u khó kh n tránh nh ng r i ro có th x y ra

do thông tin b t cân x ng, trong ho t đ ng tín d ng, các t ch c cung ng đư t o nên m t

c ch thanh l c đ i v i b t k m t khách hàng nào Vi c thanh l c khách hàng có th

đ c th c hi n theo m t trong hai c ch sau, ho c k t h p c hai:

(i) C ch gián ti p: s d ng lãi su t đ h n ch tín d ng tr c khi cho vay i v i các

bi n pháp b o đ m kh n ng chi tr , có th th c hi n các tác đ ng khuy n khích nh đe

-d a-c t-tín d ng

(ii) C ch tr c ti p: s d ng các ngu n l c nh m thanh l c tr c ti p ng i vay nh gi i

h n đ i t ng vay; th c hi n các bi n pháp nh m h n ch v n đ b t cân x ng thông tin

-và-thi-hành-ngh a-v -tr -n -nh -tài-s n-đ m-b o

Trên th c t , m t t ch c cung ng tín d ng không th t mình th c hi n đ c c ch

thanh l c khách hàng, x lý v n đ b t cân x ng thông tin mà c n ph i có m t c s h

t ng và nh ng đi u ki n c n thi t nh t đ nh Riêng v i th tr ng tín d ng-nông-thôn, đ

h n ch th t b i c a th tr ng do b t cân x ng thông tin đem l i, Nhà n c có th can

thi p b ng vi c phân b hành chính các qu tín d ng cho các ho t đ ng nông nghi p các

vùng nông-thôn; áp đ t lãi su t tr n và xây d ng, h tr th ng xuyên các th ch tín d ng

nông nghi p chuyên nghi p hóa Bên c nh đó, gi i pháp t nhân hi n đang đ c ng i dân

nhi u vùng nông thôn ch p nh n là vi c hình thành các nhóm cho vay phi chính th c Hình th c này gi i quy t đ c tình tr ng b t cân x ng thông tin do quan h gi a ng i cho vay và đi vay là nh ng quan h g n g i, quen bi t nh h hàng, làng xóm, anh ch em, v.v

Quan h vay m n d a trên ni m tin nên th ng không ph i s d ng đ n tài s n th ch p –

đi u ki n tiên quy t c a h u h t các món vay đ n t khu v c chính th c – th i gian gi i ngân nhanh chóng, đáp ng đ c s ti n l i và nhu c u vay đa d ng c a ng i dân, nh c

đi m l n nh t c a nh ng món vay phi chính th c là lãi su t r t cao, th i h n cho vay

th ng ng n, ít cho vay trung và dài h n

2.2 C uătínăd ng t iăkhuăv cănôngăthôn

2.2.1 căđi măc uătínăd ng t iăkhuăv cănôngăthôn

Trong giai đo n t 2000 – 2010, Vi t Nam, t tr ng th p c a đ u t nhà n c vào l nh

v c nông, lâm, th y s n liên t c gi m sút trong khi so v i các l nh v c khác (gi m t 15%

n m 2000 xu ng còn kho ng 6% n m 2010) N n nông nghi p Vi t Nam luôn đóng góp

m t t tr ng khá l n và n đ nh, kho ng 20%, vào GDP c a c n c trong su t các n m t

2004 - 201210 Vi c đ u t vào nông nghi p nông thôn Vi t Nam hi n ch a t ng x ng v i

m c đóng góp H n 70% dân s Vi t Nam hi n sinh s ng nông-thôn, t l ng i nghèo

nông-thôn là 59% chi m h n 90% t ng s ng i nghèo11 H n 48% ng i dân nông-thôn

d a vào nông nghi p làm sinh k v i n ng su t lao đ ng th p, là lao đ ng chân tay, vi c

ng d ng k thu t vào s n xu t còn h n ch Nhu c u tín d ng c a ng i dân nông-thôn

ngày càng t ng lên, không ch thi u v n trong xóa đói gi m nghèo mà ngu n v n ch y v

nông-thôn còn v i m c tiêu ph c v cho quá trình chuy n đ i đang di n ra m nh m , thay

đ i công ngh , k -thu t-s n-xu t, ph c-v -các-ho t-đ ng-phi-nông-tr i-khác

Không ch có ng i nghèo nông-thôn, thi u đ t canh tác, thi u ki n th c k n ng s n

xu t c n đ n ngu n v n tín d ng mà các h nông dân, các trang tr i, các doanh nghi p

nông-thôn v a và nh , các h kinh doanh nông s n, v.v c ng c n đ n nh ng ngu n l c tài

chính-phong-phú, th ng-xuyên-cho-quá-trình-phát-tri n-c a-mình

2.3 Dơnăt căthi uăs ă

2.3.1 nhăngh a

T n m 1979, Vi t Nam đư phân chia thành 54 nhóm dân t c khác nhau sinh s ng trên

lãnh th Vi t Nam12 Theo ngh đ nh s 05/2011/N -CP c a Th t ng Chính ph v công

tác dân t c: “Dân-t c-thi u-s là nh ng dân t c có s dân ít h n so v i dân t c đa s trên

ph m vi lãnh th n c C ng hòa xã h i Ch ngh a Vi t Nam” “Dân t c đa s là dân t c

có-s -dân-chi m-trên-50%-t ng-s -dân-c a-c -n c, theo-đi u-tra-dân-s -qu c-gia.”

K t qu T ng đi u tra dân s và nhà n m 2009, t ng dân s Vi t Nam tính đ n

01/04/2009 là 85.846,997 nghìn ng i, trong đó, ng i Êđê có 331,194 nghìn ng i

(chi m trên 3,86% dân s c n c) Nh v y, ng i Êđê là dân-t c-thi u-s và đ c

h ng các chính-sách-liên-quan-đ n-DTTS

2.3.2 căđi măkinhăt ăxưăh iăc aăng i ểđê t iăt nhă kăL k

Theo s li u đi u tra v dân s và nhà n m 2009, c n c có 331.194 ng i Êđê, t p

trung sinh s ng 3 t nh k L k (298.534 ng i), Phú Yên (20.905 ng i) và kNông (5.217 ng i)

Ng i Êđê có ngôn ng riêng, phong t c t p quán đ c tr ng và các nghi l truy n th ng

Trong b i c nh m i hi n nay, s qu n c thu n nh t c a ng i Êđê đư không còn t n t i,

vi c s ng chung trong m t c ng đ ng v i các dân t c khác đư làm cho nhi u nét v n hóa b

mai m t, nhi u l h i truy n th ng (l h i đâm trâu, l cúng n c, v.v) ch còn đ c t

ch c m t vài n i trong t nh trong nh ng tháng đ u n m Nh ng phong t c t p quán l c

h u, mê tín d đoan đư suy gi m đáng k nh vi c ti p xúc v i ki n th c khoa h c và v n

đ ng c a chính quy n

C ng nh h u h t các nhóm dân-t c-thi u-s khác, tính c ng đ ng c a ng i Êđê r t cao,

h h tr nhau trong sinh ho t và s n xu t V sinh k , ng i Êđê k L k hi n d a vào

tr ng tr t, ch n nuôi gia súc gia c m, m t s Buôn còn duy trì đ c các H p tác xã d t

th -c m Các-cây-tr ng-c a-ng i-Êđê- - k-L k-là-cà-phê, cao-su, ca-cao, lúa

Ch đ m u h c a ng i Êđê là m t trong nh ng nét v n hóa truy n th ng tiêu bi u

Ng i ph n trong gia đình ng i Êđê có quy n s h u tài s n, có quy n quy t đ nh

nh ng v n đ quan tr ng trong gia đình trong khi nam gi i đóng vai trò h tr Theo Thu

Nhung Mlo (1998)13, ng i đàn ông là lao đ ng chính trong gia đình nh ng ng i ph n

m i là ng i quy t đ nh và ch u m i trách nhi m trong các kho n chi tiêu, qu n lý tài s n

C th đ i v i nh ng kho n vay m n trong gia đình, ng i ph n Êđê có quy n quy t

đ nh vay bao-nhiêu, chi-tiêu-nh -th -nào-và-có-trách-nhi m-hoàn-tr -chúng

2.4 Cácănghiênăc uăcóăliênăquan

Nghiên c u v ti p-c n-tín d ng th tr ng nông-thôn đ c th c hi n r t nhi u t i Vi t Nam và các n c trên th gi i V phía c u, các nghiên c u đ nh tính và đ nh l ng đư ch

ra các nhân t nh h ng đ n ti p-c n-tín d ng, vai trò c a tín d ng nông-thôn đ n s n

xu t kinh doanh c a h , m c đ ti p-c n-tín d ng c a h V phía cung, các nghiên c u cho th y Ủ ngh a c a các ch ng trình tín d ng nông thôn, cách th c phát tri n th tr ng

tài chính nông-thôn-đ -nâng-cao-hi u-qu -ho t-đ ng-và-t ng-c ng-ti p-c n-cho-ng i

s n xu t nhi u h n là VBSP, có tác đ ng tích c c đ n thu nh p c a h trong nh ng n m

ti p theo đ ng th i làm t ng n ng su t lao đ ng VBSP đ c ng i dân s d ng nh m đa

d ng hóa ngu n thu nh p h n là c i thi n n ng su t lao đ ng VBSP có tác d ng quan

tr ng h -tr -ng i-nghèo-v t-qua-các-cú-s c-ng n-h n-nh ng-không-có-ý-ngh a-trong

-dài-h n

Phan ình Khôi (2012) ch ra các y u t nh h ng đ n kh n ng ti p-c n-tín d ng chính

th c và không chính th c c a các h gia đình nông thôn BSCL, c th : s h u đ t đai,

lãi su t chính th c và th i h n cho vay không chính th c là các y u t nh h ng đ n kh

n ng ti p-c n các kho n vay không chính th c

Theo Paul Mpuga (2008)14, có hai y u t chính nh h ng đ n nhu c u tín d ng, t đó-tác

-đ ng-tr c-ti p-đ n-ti p-c n-tín d ng-c a-h :

Th nh t: c-đi m-c a-cá-nhân-và-h -gia-đình

Các đ c đi m c a cá nhân có Ủ ngh a l n đ n nhu c u tín d ng g m tu i tác, gi i tính, giáo

d c, ngh nghi p và tình tr ng hôn nhân Ng i tr th ng có xu h ng vay m n nhi u

h n đ đ u t do b n thân h có s c kh e, th i gian đ tích l y và làm giàu h n so v i

ng i già Nhu c u chi tiêu phi nông nghi p c a ng i tr c ng phong phú h n so v i nông

nghi p S -thay-đ i-c a-tu i-tác-có-th -làm-thay-đ i-nhu-c u-tín d ng-theo-th i-gian

Gi i tính c ng là y u t quy t đ nh đ n nhu c u tín d ng c a cá nhân khu v c nông

-thôn, ng i ph n th ng làm nh ng công vi c nhà, ch m sóc con cái trong khi ng i đàn ông làm nh ng công vi c t o ra thu nh p chính trong gia đình kèm theo nh ng quy t

đ nh chi tiêu v i s ti n l n Quy n ki m soát tài s n, s h u đ t đai c ng có s phân bi t

gi a nam và n trong khi đây là nh ng tài s n th ch p c b n đ có đ c nh ng món vay

t ng đ i l n Ph n có ít nhu c u tín d ng h n so v i nam gi i, trong tr ng h p có nhu

c u thì l ng v n vay h nh n đ c c ng ít h n Cá nhân có trình đ giáo d c càng cao thì

càng có nhi u kh n ng đ t o ra thu nh p n đ nh và cao h n nh ng ng i không đ c

giáo-d c,t o-ra-nhi u-tài-s n-h n, có-th -ti n-hành-nhi u-ho t-đ ng-s n-xu t-kinh-doanh Thêm m t n m đ c giáo d c làm t ng nhu c u tín d ng kho ng 0,3% và làm t ng c h i

cho vi c ti p-c n-tín d ng thành công lên đ n 17%15

ng i ch a l p gia đình Ngh nghi p, tình tr ng nhà hi n t i, s giàu có c a h gia đình

-c ng-là-nh ng-y u-t - nh-h ng-đ n ti p-c n-tín d ng

Th hai: Các thu c tính c a t ch c tài chính có th nh h ng đ n quy t đ nh vay/không

vay c a-cá-nhân/h -gia-đình-là-m c-lãi-su t-và-các-đi u-kho n-cho-vay

Bên c nh nh ng y u t nêu trên, b ng ch ng th c nghi m c ng đư ch ra m t s y u t

khác nh h ng đ n ti p-c n-tín d ng c a các h gia đình Vi t Nam nh cú s c thu nh p

c a h , thành viên c a các H i16 T l nh ng h g p ph i cú s c thu nh p trong n m có

m t kho n vay nh t đ nh th ng l n h n t l này nh ng h không g p cú s c nào

T ng t nh v i các h có thành viên tham gia vào H i Ph n , H i Nông dân, v.v i u này t ng x ng v i nh ng n l c không ng ng c a H i Ph n trong th i gian g n đây

nh m đem l i ngu n v n và kinh nghi m phát tri n kinh t cho các thành viên Ngu n tín

d ng ch y v nông-thôn Vi t Nam hi n nay thông qua các kênh H i/nhóm/ oàn th c ng

khá ph bi n và đ c-ng i-dân- a-chu ng

Cuong H Nguyen (2007) cho bi t, TDCT và phi chính có tác đ ng đáng k đ n tiêu dùng

c a h gia đình nông thôn Vi t Nam, giai đo n 1992 – 1998 TDPCT cung c p kho n vay

nh có lãi su t cao g p 4 l n so v i TDCT, th i gian vay ng n nh ng đáp ng t t nh ng

kho n-tiêu-dùng-nh -và- n-đ nh-s n-xu t, giúp-h -v t-qua-nh ng-cú-s c-riêng-c a-h Riêng v nhóm DTTS các xã thu c Ch ng trình 135 giai đo n II, Ph m Thái H ng, Lê

ng Trung và Nguy n Vi t C ng (2011) cho bi t DTTS có xu h ng ít ti p c n đ c

v i c s h t ng và các d ch v công s n có đ a ph ng h n so v i nhóm đa s Bên

c nh đó, nh ng chính sách h ng đ n gi m nghèo hi n nay c a Chính ph còn mang tính

đ i trà cho t t c nhóm ng i nghèo, không mang tính đ c thù cho t ng nhóm DTTS

Th nh t, v nhu c u tín d ng và quá trình ti p-c n-tín d ng c a h M t h n u có nhu

c u vay v n s có th có nh ng quy t đ nh: yêu c u vay v n đ n các t ch c cung ng

ho c không yêu c u vay v n Khi yêu c u vay v n, có th h s đ c vay đúng b ng m c

h đư yêu c u, khi đó, h đ c xem là không b h n ch trong ti p-c n-tín d ng N u ch

đ c vay m t ph n ho c b t ch i cho vay, h đ c xem là b h n ch trong ti p-c n-tín

d ng i v i nh ng h có nhu c u nh ng không yêu c u vay v n, có th h t nh n th y

r ng mình không đ đi u ki n đ đ c vay đi u này c ng th hi n s h n ch trong ti p

-c n-tín d ng N u h không có nhu c u vay v n thì t t y u s không có yêu c u vay v n,

nh ng h này-c ng-thu c-di n-không-h n-ch -trong ti p-c n-tín d ng

Hình 3.1: Quá trình ti p c n tín d ng c a h

Ngu n: Ferede (2012)

Th hai, v các y u t tác đ ng tr c ti p đ n ti p-c n-TD c a h : Tác gi d a trên c s lý

thuy t, các công trình nghiên c u th c nghi m đư nêu các ph n trên cùng v i vi c tìm

hi u v đ a bàn nghiên c u, đ c thù đ i t ng h ng i Êđê đ xây d ng nên khung phân

Xã Cuôr ng, huy n C M’gar là xã có t l h đ ng bào Êđê cao, chi m h n 85%

dân s toàn xã Ho t đ ng chính t o thu nh p c a h s n xu t nông nghi p, ch y u là cây

cà phê đòi h i-chi-phí-ch m-sóc-cao Do đó, tác gi tìm hi u kh n ng ti p c n tín d ng

c a h nh m t ng c ng ti p c n, giúp h có đ v n ph c v s n xu t

3.2.2 Ch năm uăđi uătra

L y m u ng u nhiên đ i di n v i 10% s h dân t c Êđê hi n có t i đi m nghiên

c u: kho ng-92-h -th c-hi n-kh o-sát-t i-3-Buôn/6 Buôn-c a-xã

B ng 3.1:Th ng kê s m u phân lo i theo thu nh p d ki năđi u tra t i 3 Buôn

S ăm uă(h )ăphơnătheoăthuănh p

Danh sách c th các h t i t ng Buôn s đ c l p tr c khi ti n hành đi u tra th c đ a

trên di n r ng Vi c ti n hành đi u tra s đ c th c hi n theo các b c sau:

Kh o sát đ a bàn, ch n 3/6 Buôn đi u tra do nh ng Buôn này có t l h Êđê cao, tình hình

kinh t xã h i đ c tr ng cho xư

T i t ng Buôn, danh sách các h đ c l p và phân thành 3 nhóm thu nh p: nghèo, c n

nghèo và khá17 Danh sách h đi u tra đ c ch n m u thu n ti n do Buôn tr ng m i

Buôn l p-nên-t -t -l -h -nghèo, c n-nghèo-và-khá-đư-có-tr c-đó

3.2.3 Thuăth păs ăli u

Thu th p tài li u th c p: th c hi n trên c s rà soát các tài li u liên quan đ n tín d ng

nông thôn, TCVM, DTTS và các v n đ v xóa đói gi m nghèo cho DTTS V phía các

ngân hàng, t ch c TCVM th c hi n vi c cung ng tín d ng đ n các h DTTS, tìm hi u

báo cáo v tình hình d n , doanh s cho vay, doanh s thu n , n x u, các chính sách cho vay đ i v i đ i t ng-là-DTTS-t i-đi m-nghiên-c u

Thông tin s c p: S li u và thông tin thu th p t Phi u ph ng v n các h dân t c Êđê t i

đi m nghiên c u Vi c thu th p thông tin trong quá trình đi u tra ch ti n hành v i các h

có nhu c u vay v n, trong đó phân thành 2 nhóm là đư đi vay và không đi vay, vi c thi t k

17 Tiêu chí phân lo i h theo thu nh p d a trên Quy t đ nh 09/2011/Q -Ttg c a Th t ng Chính ph ngày

30/01/2011 v vi c ban hành chu n h nghèo, h c n nghèo cho giai đo n 2011 – 2015 (Ph l c 1)

CH NGă4ă

4.1 ‘ căđi măđ aăbƠnănghiênăc u

Hình 4.1: B năđ hành chính huy năC ăM’Gar

Ngu n: C ng thông tin đi n t huy n C M’Gar

V trí đ a lý: Xã Cuôr ng n m phía ông Nam huy n C M’Gar cách thành ph Buôn

Ma Thu t 17km v h ng ông, có v trí ti p giáp các vùng nh sau:

Phía B c giáp xư Ea r ng – huy n C M’Gar;

Phía Nam giáp xư Hòa ông – huy n Krông P k;

Phía ông giáp xư C Bao – Th xã Buôn H ;

Phía Tây giáp xã Hòa Thu n – TP Buôn Ma Thu t

Dân s : Toàn xã có 6 Buôn v i 2.161 h , 10.504 nhân kh u Có 4 dân t c cùng sinh s ng

trên đ a bàn xư nh ng là ng i Êđê v i 1.762 h , 8.356 kh u, chi m 81,5% t ng s toàn xư; ng i Kinh v i 393 h , 1.761 kh u, chi m 18,2%; ng i H’rê có 5 h , ng i Thái có 1

h Dân c t p trung sinh s ng d c theo tuy n qu c l 14, đ ng liên xư, đ ng giao

thông nông thôn, phân thành 3 c m dân c chính: Buôn Cuôr ngA - Buôn Cuôr ng B,

Buôn KroaB – Buôn KroaC và Buôn KoH’neh – Buôn Aring Ph n l n là đ ng bào dân

t c t i ch đ c quy ho ch theo chính sách đ nh canh đ nh c c a Nhà n c nên các c m dân c có m c đ -t p-trung-khá-cao

Ngành kinh t ch l c c a xã là nông nghi p, chi m trên 65% trong c c u kinh t chung

c a toàn xư trong n m 2013 Trong đó, tr ng tr t là ch l c v i cây cà phê, h tiêu, cao su

và lúa T ng di n tích cà phê c a toàn xư là 2.300ha, trong đó dân đ a ph ng ch m sóc

1.775ha Các cây tr ng còn l i ch chi m t tr ng th p: h tiêu 20ha, cao su 52ha, lúa 45ha

a ph ng có l i th v th nh ng cho s phát tri n c a cây cà phê nh ng n ng su t v n

th p, n m 2013 đ t 2,2 t n cà phê nhân/ha, th p h n t 1,7 đ n 3 t cà phê nhân/ha so v i

các-niên-v -tr c

Tình hình-ch n nuôi gia súc, gia c m c a xư c ng khá phát tri n Tính đ n cu i n m 2013,

toàn xã có t ng đàn heo 1.700 con, t ng đàn dê 385 con, t ng đàn bò 980 con, t ng đàn gia

c m 21.160 con Vi c ch n th m i h là t nhiên nên n ng su t không cao, vi c qu n

lý-và-phòng-ch ng-d ch-b nh-g p-nhi u-khó-kh n

Th c hi n ch ng trình qu c gia v xây d ng nông thôn m i, đ n h t n m 2013 xư đư đ t

đ c 08/19 tiêu chí v Nông thôn m i, bao g m: Tiêu chí đi n, Tiêu chí Ch nông thôn, tiêu chí B u đi n, Tiêu chí thu nh p, Tiêu chí hình th c t ch c s n xu t, Tiêu chí Y t ,

Tiêu chí-V n-hóa, Tiêu-chí-giáo-d c

Ho t đ ng th ng m i nh v t li u xây d ng, x ng d u, nông s n, phân bón là t các nhà kinh doanh ngoài đ a ph ng v i 6 đ i lý v t li u xây d ng, 13 đ i lý thu mua nông s n, 2

c s ch bi n lâm s n, 4 cây x ng d u và 1 c s ch bi n phân vi sinh Ho t đ ng này đang ph c v t t nhu c u c a dân đ a ph ng đ ng th i t o thêm vi c làm cho h Riêng

đ i v i các đ i lý thu mua nông s n, đây còn là m t kênh TD ph bi n cho các h tr ng cà

phê, c -th -s -đ c-trình-bày-trong-ph n-k t-qu -nghiên-c u

Theo đi u tra n m 2013, toàn xư có 244 h nhèo, chi m 11,3%, 85 h c n nghèo, chi m

g n 4% Nguyên nhân c a nghèo đói nhìn chung là do thi u đ t s n xu t, thi u v n, do đông-con, trình-đ dân-trí-th p-và-b nh-t t

So v i các vùng khác trong t nh thì xã n m trong khu v c có đ t đai màu m , r t t t cho

s n xu t nông nghi p, đ c bi t là cây cà phê Bên c nh đó, ng i Êđê n i đây đư g n bó

v i cây công nghi p này t r t lâu đ i, có kinh nghi m trong ch m sóc Vi c sinh s ng t p

trung t o đi u ki n cho quá trình h tr nhau trong s n xu t v v n, k thu t ch m bón,

nhân công thi u h t trong lúc chính v Mùa m a v i l ng m a phong phú giúp ng i

dân-gi m-chi-phí-n c-t i

H n hán là khó kh n l n nh t cho ng i tr ng cà phê t i k L k nói chung i u này làm gia t ng chi phí s n xu t v t i tiêu, s n l ng, ch t l ng gi m sút, nh h ng đ n giá

bán và l i nhu n c a h tr ng cà phê M c dù có kinh nghi m lâu n m trong ch m sóc cây

cà phê nh ng trình đ dân trí c a ng i lao đ ng là đ ng bào Êđê còn th p, ng d ng khoa

h c k thu t vào s n xu t còn h n ch , ph n ng v i nh ng bi n đ i c a th tr ng v giá

c cà phê, phân bón ph c v s n xu t còn ch m ng giao thông liên thôn n i các Buôn

trong xư đ u là đ ng đ t nên vào mùa m a, c ng thêm vi c xe máy cày đi l i nhi u, khi n

cho vi c đi l i c a bà con g p nhi u khó kh n, nh h ng đ n vi c-ti p-c n-các-d ch v , trong-đó-có-ti p-c n-v n

4.2 Ngu năcung tínăd ng t iăđi mănghiênăc u

Ngu n cung tín d ng t i xã chia làm 2 nhóm: chính th c và phi chính th c Nhóm TDCT

g m các NHTM mà chi m u th là VBARD, VBSP VBARD k L k v i m ng l i

r ng kh p g m 31 Chi nhánh và 35 Phòng Giao d ch trên toàn t nh, cung c p các d ch v tài chính nh ti t ki m, cho vay, thanh toán, v.v k L k có di n tích tr ng cà phê l n

nh t c n c nên VBARD xác đ nh đây là đ i t ng đ u t ch đ o Tính đ n 31/03/2013,

t ng d n cho vay l nh v c cà phê c a VBARD đ t 3.570,92 t đ ng, chi m 37,6% t ng

d n cho vay l nh v c cà phê c a các t ch c tín d ng trên đ a bàn.Khách hàng c a

VBARD là h nông dân v i m c thu nh p-trung-bình-và-m c-thu-nh p-khá

VBSP k L k đ c thành l p t n m 2003, c ng nh toàn h th ng VBSP, ho t đ ng

không vì m c tiêu l i nhu n, nh n ngu n v n đ c tài tr t Ngân sách Nhà n c và m t

ph n t các ngu n tài tr khác đ th c hi n nhi m v cho vay đ n các đ i t ng chính

sách VBSP k L k hi n đư có 15 Phòng Giao d ch t i Thành Ph Buôn Ma Thu t và trên

t t c các huy n c a t nh, m ng l i đi m giao d ch ph kín 184/t ng s 184 xư ây là

đi u ki n vô cùng thu n l i đ h nghèo và các đ i t ng chính sách khác đ c ti p c n

v i ngu n v n TD giá r mà không c n có tài s n th ch p i m giao d ch c a VBSP t i

xã trong th i gian qua đư tích c c h tr v n thông qua 3 đ n v y thác là H i Ph n , H i

Nông dân và H i C u Chi n binh T i 3 Buôn mà tác gi ti n hành đi u tra, H i Ph n

th c hi n cho vay đ i v i Buôn Cuôr ng A, Buôn Cuôr ngB, H i C u Chi n Binh cho

vay-đ i-v i-Buôn-KroaC19

19

Ph l c 3

M t h t i đi m nghiên c u vay v n t VBSP có th tham gia nhi u ch ng trình vay u đưi trong cùng m t th i k i v i h nghèo n u đ c vay theo gói cho vay dành cho h

nghèo thì h n m c tín d ng t i đa không đ c v t quá 30 tri u đ ng/h M c vay trung

bình m t h nghèo nh n đ c t i đi m nghiên c u cho m i ch ng trình vay không v t

quá 20 tri u đ ng/h , m c vay này là r t th p đ i v i nh ng h c n v n đ ch m sóc v n

cà phê Lãi su t cho vay đ i v i các đ i t ng chính sách và h nghèo hi n m c

0,25%/tháng - 0,9%/tháng, t ng đ ng t 3%/n m - 10,8%/n m So v i lãi su t cho vay trong l nh v c nông nghi p nông thôn dành cho đ i t ng khách hàng là h gia đình

nhóm các NHTM nhà n c thì m c lãi su t này ch a th c s đ c g i là u đưi và h tr cho ng i nghèo, nh t là ng i nghèo và các đ i t ng chính sách đ a bàn nông thôn Theo V Minh, Th i báo Ngân hàng (15/04/2014), “hi n nay, lãi su t cho vay ph bi n đ i

v i các l nh v c u tiên m c 8%/n m theo quy đ nh c a NHNN, lãi su t cho vay các l nh

v c s n xu t kinh doanh thông th ng m c 9% - 10,5%/n m đ i v i ng n h n, 11% - 12,5%/n m đ i v i trung và dài h n.” M t s ch ng trình cho vay c a VBSP có lãi su t

t ng đ ng v i lãi su t cho-vay- -các-NHTM-Nhà-n c-và-NHTM-C -ph n-trong-l nh

-v c-nông-nghi p, nông thôn

V quy trình cho vay, vi c cho vay v n y thác t i VBSP không ch gi m đ c tình tr ng

thông tin b t cân x ng gi a ngân hàng v i khách hàng, là c u n i thông tin h u ích mà còn

có vai trò h tr ng i vay trong quá trình s d ng v n, h tr ngân hàng trong vi c giám

sát vi c s d ng v n đúng m c đích Là thành viên c a các t , nhóm ti t ki m, ng i vay còn đ c h tr v kinh nghi m s n xu t, phát tri n kinh t h Vi c phân chia t ng H i

qu n lý t ng Buôn c th đư giúp các đ n v đ c y thác này n m rõ h n n a tình hình

s n xu t kinh-doanh-c a-h , nhu-c u-vay-v n, kh -n ng-tr -n , v.v

S l ng các t ch c tài chính có cho vay nông nghi p nông-thôn trên đ a bàn t nh k

L k là khá phong phú, t p trung trung tâm Thành ph Buôn Ma Thu t Riêng m t s t

ch c có Chi nhánh t i huy n C M’gar thì c ng ch t p trung trung tâm huy n là Th tr n

Qu ng Phú, cách xã Cuôr ng h n 30km20

Vi c ti p c n v i ngu n v n tín d ng c a

ng i dân t i đi m nghiên c u thông qua đi m giao d ch c a VBSP, VBARD Chi nhánh

Hòa Thu n (cách-trung-tâm-xã-kho ng-10km)và-các t ch c TDPCT

20

Ph l c 4

4.2 Các chính sách tín d ng và s h tr c a Chính ph trong ti p c n tín d ng c a

h

V chính sách tín d ng, không có s khác bi t trong vi c áp d ng các s n ph m tín d ng cho h ng i-Êđê-t i-đi m-nghiên-c u-so-v i-các-khách-hàng-là-ng i-dân-t c-đa-s -

Quy t đ nh s 62/2004/Q -TTg ngày 16/04/2004 v tín d ng th c hi n chi n l c qu c

gia v c p n c s ch và v sinh môi tr ng nông-thôn Quy t đ nh s 18/2014/Q -TTg

ngày 03/03/2014 s a đ i, b sung i u 3 c a Quy t đ nh s 62/2004/Q -TTg

Ngh đ nh 41/2010/N -CP ngày 12/04/2010 v chính sách tín d ng ph c v phát tri n

nông-nghi p-nông-thôn

Quy t đ nh s 15/2013/Q -TTg ngày 23/02/2013 v tín d ng đ i v i h c n nghèo

T các chính sách h tr c a Nhà n c, ngu n v n tín d ng cho khu v c nông-nghi p

-nông-thôn c a tnh đư có s chuy n bi n đáng k , đáp ng nhu c u chuy n d ch kinh t

cùng v i quá trình xây d ng nông-thôn m i Bên c nh đó, ngu n v n này còn góp ph n đáng k vào công cu c xóa đói gi m nghèo khu v c này Ngu n v n đ c cung ng t

t t c các t ch c- tín d ng, không-ch-t p-trung-vào-đ u-m i-là VBARD-và VBSP nh

tr c đây Tính đ n cu i tháng 08/2013, d n cho vay l nh v c nông-nghi p-nông-thôn trên toàn tnh k L k đ t 17.225 t đ ng, chi m 45,8% t ng d n cho vay n n kinh t

v i t ng s 324.418 khách hàng còn d n Vay ng n h n 10.673 t đ ng chi m 61,9%,

vay trung và dài-h n-đ t-6.552 t -đ ng, chi m-38,1% d -n -cho-vay-l nh-v c-nông

-nghi p-nông-thôn21

4.3 Ti păc nătínăd ng c aăcácăh ăng iăểđê thôngăquaăkh oăsátăt iăđi mănghiênăc u

Quá trình đi u tra ph ng v n h Êđê trên nguyên t c phân lo i h b ng tiêu chí thu nh p và

nhu c u vay v n nh đư d ki n Trong quá trình đi u tra, ph ng v n, s h và t l h

phân lo i theo thu nh p đ c đi u ch nh l i c th trong các b ng d i đây T ng s m u

h ph ng v n đ c gi m xu ng do h n ch v ngu n l c trong quá trình đi u tra, m t khác,

21

Ph l c 5

đi u tra thêm sau 58 m u, không cho th y thông tin m i v ti p-c n- tín d ng T l h nghèo ch chi m h n 11% s h toàn xư nh ng trong t ng s 58 m u đi u tra, nhóm h

nghèo đ c ph ng v n chi m t l cao nh t, 34 h chi m 59% do nhóm h này cho th y

nhi u thông tin phong phú h n các nhóm còn l i v ti p-c n- tín d ng Nhóm h c n nghèo (9 h ) và nhóm h khá (15 h ) không t ng thêm m u vì không có s khác bi t khi ti n hành đi u tra thêm t i các Buôn nghiên c u

Nhu c u ti p-c n- tín d ng c a h th hi n vi c h có nhu c u vay v n, t đó phát sinh

yêu c u vay ho c t nh n th y mình không đ đi u ki n đ vay v n nên t nguy n không

xin vay v n Thông tin cho th y nhu c u tín d ng ( t t c các ngu n) c a các h chi m

đ n 91,38% T nhu c u đó, t l h có yêu c u vay v n đ n các t ch c cung ng đ t

87,93% t ng s m u đi u tra và chi m đ n 96,22% s h có nhu c u vay v n Có 7 h ,

chi m 12,07% l ng m u, không có yêu c u vay v n đ n b t k t ch c cung ng nào Trong đó, 5 h không có nhu c u tín d ng và 2 h không yêu c u vì nh n đ nh đi u ki n

c a h không đáp ng đ c l ch tr n c ng nh yêu c u v tài s n th ch p và đi u ki n

vay v n Theo s li u kh o sát22, hai h này thu c di n h -nghèo nh ng l i không có tên

trong danh sách h nghèo c a Buôn – m t trong nh ng đi u ki n tiên quy t khi mu n vay

Hình 4.2: Phân lo i h nghiên c u theo yêu c u vay v n và thu nh p

Ngu n: Tính toán c a tác gi

M t h có yêu c u vay v n có kh n ng s đ c vay nh đ ngh ho c đ c vay ít h n đ

ngh ho c hoàn toàn b t ch i Vi c th ng kê s l ng h trong n m 2013 t i đi m nghiên

c u đ c vay nh đ ngh , vay ít h n đ ngh ho c b t ch i ch xét yêu c u vay t i các t

ch c TDCT do khuy n ngh chính sách là dành cho nhóm này H có vay t i các t ch c TDPCT là nh ng h đ c vay ít h n đ ngh , b t ch i ho c đ c vay nh đ ngh t i t -

ch c-TDCT Trong nhóm 51 h có yêu c u vay v n, có đ n 12 h (chi m 20,7%) b t

ch i khi có yêu c u vay t i NTDCT 9/12 h b t ch i vay t i VBSP do không hoàn tr n

theo đúng l ch c a món vay n m 2012, không đ c t ch c y thác là H i ph n xét cho vay trong n m 2013 Thông tin t tr ng nhóm ti t ki m c a H i ph n , l i bi ng,

không chu lao đ ng s n xu t là nguyên nhân chính 3/12 h b t ch i vay t i VABRD và

NHTM khác do không-có-tài-s n-th -ch p, đ t-s n-xu t-hi n-t i-là-đ t-thuê-c a-nông

-tr ng

7 h không yêu c u vay

17 h nghèo

5 h khá không

có nhu

c u vay

v n

51 h có yêu c u vay

có xin vay

3 h khá

có xin vay và

đ c vay nh

đ ngh

3 h c n nghèo