hi u thông tin mà các công ty phát ra... Kent Baker và Gary E.
Trang 4M C L C
Trang ph bìa
L i cam đoan
Danh m c các t vi t t t
Danh m c các b ng bi u
Danh m c các ph l c
CH NG 1 - GI I THI U 1
1 L i m đ u 1
2 M c tiêu nghiên c u 1
3 Câu h i nghiên c u 1
4 i t ng và ph m vi nghiên c u 2
4.1 i t ng nghiên c u: 2
4.2 Ph m vi nghiên c u 2
5 Gi thi t nghiên c u 2
6 Ph ng pháp nghiên c u 3
7 K t c u c a đ tài: 3
CH NG II - T NG QUAN CÁC NGHIÊN C U TR C ÂY V PH N NG C A TH TR NG I V I THÔNG BÁO CHIA C T C 4
1 Lý thuy t v c t c, chính sách c t c 4
2 M i quan h gi a chính sách c t c và giá tr doanh nghi p 5
3 Nghiên c u th c nghi m v ph n ng th tr ng đ i v i thông báo c t c 12
4 Các y u t tác đ ng đ n su t sinh l i c a c phi u t i giai đo n phát hành 15
CH NG 3 - C S D LI U VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN CÚU 18
Trang 5I C s d li u 18
II Ph ng pháp nghiên c u 23
1 Nghiên c u s ki n 23
2 Mô hình h i quy 29
CH NG 4 - K T QU NGHIÊN C U 34
1 K t qu h i quy theo mô hình đi u ch nh r i ro th tr ng 34
2 Ph n ng c a giá c phi u xung quanh ngày thông báo chia c t c 40
3 Các y u t tác đ ng đ n su t sinh l i b t th ng c a c phi u 46
CH NG 5 - K T LU N VÀ KI N NGH 60 Tài li u tham kh o
Ph L c
Trang 6DANH M C CÁC T VI T T T
AAR : Su t sinh l i b t th ng trung bình
CAR : Su t sinh l i b t th ng trung bình tích l y DPS : T l chi tr c t c
DY : T su t c t c
DEBT : T ng n /T ng tài s n
HOSE : S giao d ch ch ng khoán TPHCM
NCB : Ngày công b thông tin chia c t c
NGDKHQ : Ngày giao dch không h ng quy n
NNY : Ngày niêm y t
PB : Giá tr th tr ng/Giá tr s sách
ROA : L i nhu n sau thu /T ng tài s n
Size : Giá tr v n hóa th tr ng
TA : T ng tài s n
Trang 7DANH M C CÁC B NG BI U
B ng 1.1 : Th ng kê tình hình chi tr c t c qua các n m
B ng 1.2 : Các tr ng h p chi tr c t c ti n m t
B ng 1.3 : Phân lo i công ty theo nhóm ngành
B ng 2.1 : K t Qu H i Quy B ng Full Regression (Panel Least Square)
B ng 2.2 : K t Qu H i Quy B ng Fixed Effect Model
B ng 2.3 : K t Qu Ki m nh B ng Like Lihood
B ng 2.4 : Ki m đ nh AAR b ng t-test
B ng 2.5 : Ki m đ nh CAR b ng t-test v i các khung th i gian khác nhau
B ng 2.6 : Ki m đ nh AAR b ng t-test theo nhóm ngành
B ng 2.7 : Ki m đ nh CAR b ng t-test theo nhóm ngành
Trang 8DANH M C CÁC PH L C
Ph l c 1 : Danh sách các công ty trong m u nghiên c u
Ph l c 2 : B ng t ng h p các thông báo chia c t c
Ph l c 3 : Giá c ph u t i khung c l ng và khung s ki n
Ph l c 4 : Giá ch s VNINDEX t i khung th i gian t ng ng giá c phi u
Ph l c 5 : Su t sinh l i c a c phi u (Rit)
Ph l c 6 : Su t sinh l i c a th tr ng (Rmt)
Ph l c 7 : Su t sinh l i trung bình (AR)
Ph l c 8 : Các bi n trong mô hình h i quy
Trang 9CH NG 1 - GI I THI U
1 L i m đ u
Chính sách c t c là m t trong ba quy t đ nh c b n c a tài chính doanh nghi p, bên c nh quy t đ nh đ u t và quy t đ nh tài tr nh m t i
đa hóa giá tr doanh nghi p và l i ích c đông
Có th nói c t c là ch tiêu khá nh y c m và r t quan tr ng đ i v i nhà đ u t Do v y, khi doanh nghi p công b thông tin chia c t c s tác
đ ng tr c ti p đ n hành vi và ph n ng c a nhà đ u t
Chính sách c t c là đ tài khá quen thu c và r t đ c các h c gi tài chính quan tâm và nghiên c u khá ph bi n trên th tr ng th gi i và
Vi t Nam Tuy nhiên, đ tài nghiên c u v ph n ng c a Nhà đ u t đ i
v i các thông báo chia c t c b ng ti n m t l i ch a đ c quan tâm l m
Nghiên c u m c đ ph n ng c a th tr ng đ i v i thông tin chia
c t c b ng ti n m t c a các công ty xung quanh ngày công b
Xác đ nh các nhân t tác đ ng đ n su t sinh l i b t th ng c a c phi u xung quanh ngày công b
3 Câu h i nghiên c u
Giá c phi u c a các công ty công b thông tin chia c t c b ng ti n
m t bi n đ ng nh th nào xung quanh ngày công b ?
Trang 10Các nhân t nào tác đ ng đ n s thay đ i c a giá c phi u c a các công ty công b thông tin chia c t c b ng ti n m t xung quanh ngày công
Bài nghiên c u ti n hành quan sát ph n ng c a th tr ng, đ c th
hi n qua giá c phi u c a các công ty niêm y t trên th tr ng c phi u TP.HCM (HOSE) t i ngày công b thông tin chia c t c b ng ti n m t;
Bài nghiên c u đ ng th i c ng phân tích m c đ tác đ ng c a các nhân t đ c ch n (các bi n đ i di n đã đ c nghiên c u trên th gi i) lên
su t sinh l i c a c phi u sau ngày công b thông tin chia c t c ti n m t
4.2 Ph m vi nghiên c u
Các công ty đ c l a ch n là các công ty đ c niêm y t trên sàn
ch ng khoán H Chí Minh (HOSE) có thông báo chia c t c ti n m t liên
t c trong 03 n m t 2010 – 2012
5 Gi thi t nghiên c u
Các gi thi t nghiên c u đ a ra:
H1: T su t sinh l i b t th ng trung bình c a các công ty trong m u nghiên c u khác 0 (AARt≠ 0) t i các th i đi m trong c a s s ki n có ý ngh a th ng kê;
H2: T su t sinh l i b t th ng trung bình tích l y c a các công ty trong m u nghiên c u khác 0 (CAR (k,l)≠ 0) t i các khung th i gian đ c
l a ch n trong c a s s ki n có ý ngh a th ng kê;
Trang 11H3: T su t sinh l i b t th ng trung bình c a các công ty trong m u nghiên c u đ c phân lo i theo nhóm ngành khác 0 (AARxt ≠ 0) t i các
th i đi m trong c a s s ki n có ý ngh a th ng kê;
H4: T su t sinh l i b t th ng trung bình tích l y c a các công ty trong m u nghiên c u đ c phân lo i theo nhóm ngành khác 0 (CAR (k,l)≠ 0) t i các khung th i gian đ c l a ch n trong c a s s ki n có ý ngh a
Mô hình h i quy: đo l ng m c đ tác đ ng c a các bi n đ i di n
đ c ch n lên su t sinh l i b t th ng c a c phi u trong giai đo n công
b thông tin c a các công ty thông báo chia c t c
Trang 12CH NG II - T NG QUAN CÁC NGHIÊN C U TR C
THÔNG BÁO CHIA C T C
M c tiêu c a ch ng này là h th ng hóa toàn b lý thuy t v c
t c, chính sách c t c, đ ng th i tóm t t m t s nh ng nghiên c u trên th
gi i và Vi t Nam v ph n ng c a th tr ng đ i v i thông báo chia c t c,
đ c bi t thông qua tác đ ng c a thông báo chia c t c ti n m t đ n giá c phi u
1 Lý thuy t v c t c, chính sách c t c
C t c là ph n l i nhu n sau thu c a công ty đ c dùng đ chi tr cho các c đông c a công ty hay c ng chính là ch s h u c a công ty Chính sách c t c là m t trong ba chính sách tài chính quan tr ng c a công
ty, là chính sách n đ nh phân ph i gi a l i nhu n gi l i tái đ u t và chi
tr c t c cho c đông L i nhu n gi l i s đ c tái đ u t và nó cung c p cho các nhà đ u t m t ngu n t ng tr ng l i nhu n ti m n ng trong t ng lai, còn c t c cung c p cho h m t thu nh p hi n t i Nó n đ nh m c l i nhu n sau thu c a công ty s đ c đem ra phân ph i nh th nào, bao nhiêu ph n tr m đ c gi l i đ tái đ u t và bao nhiêu dùng đ chi tr c
t c cho các c đông
Các công ty c ph n th ng tr c t c 01 - 04 l n/n m.C t c
th ng đ c đ xu t b i H i đ ng qu n tr và sau đó đ c thông qua b i
i h i đ ng c đông Có vài c t m c th i gian chính sau:
Ngày công b c t c (dividend declaration date): là ngày công ty
công b m c chi tr c t c ây là ngày quan tr ng b i vì thông qua vi c công b c t c, nhà đ u t s đánh giá đ c m c c t c là t ng hay gi m, hay v n đ c duy trì; qua đó, các nhà đ u t s đánh giá đ c nh ng tín
Trang 13hi u thông tin mà các công ty phát ra Vì v y, n u công ty thay đ i c t c
đ t ng t thì đây là ngày mà ph n ng trên th tr ng th ng s xu t hi n
r t rõ
Ngày giao d ch cu i cùng đ c h ng quy n (ex-dividend date): là
ngày cu i cùng đ c h ng c t c, t c là ngày mà nhà đ u t nên mua c phi u đ đ c h ng c t c Do đó, n u nhà đ u t mua c phi u sau ngày này thì s không đ c h ng c t c
Ngày giao d ch không h ng quy n: là ngày mà n u các nhà đ u t mua c phi u s không đ c h ng c t c Do đó, giá tham chi u c a c phi u ngày này th ng đ c đi u ch nh xu ng t ng ng v i s c t c đ
h ng quy n
Ngày thanh toán c t c (dividend payment date): là ngày mà các c
đông s nh n đ c c t c (th ng là 2-3 tu n sau ngày ch t danh sách c đông)
2 M i quan h gi a chính sách c t c và giá tr doanh nghi p
Chính sách c t c không tác đ ng đ n giá tr doanh nghi p: Theo
gi thuy t đo t gi i Nobel kinh t c a MM (Merton Miller và Franco Modigliani-1961), v i gi đ nh: Th tr ng v n hoàn h o, hành vi c a các
Trang 14nhà đ u t là h p lý, không có b t cân x ng thông tin, và chính sách đ u t
và tài tr c đ nh Th tr ng v n hoàn h o hàm ý không có thu , không có chi phí giao d ch, không có chi phí phát hành, không có s khác bi t v thu gi a c t c và lãi v n Hành vi h p lý c a các nhà đ u t hàm ý các nhà đ u t thích t i đa hóa giá tr tài s n c a mình và không phân bi t giá
tr đó đ n t c t c hay lãi v n Không t n t i b t cân x ng thông tin ngh a
là các nhà qu n lý doanh nghi p và nh ng nhà đ u t bên ngoài đ u nh n
đ c thông tin nh nhau, vì th các nhà đ u t bi t t t c v l i nhu n và dòng ti n t ng lai c a doanh nghi p, thì chính sách c t c hoàn toàn không làm nh h ng đ n giá tr c a doanh nghi p, mà giá tr doanh nghi p l i tùy thu c vào các quy t đ nh đ u t
Chính sách c t c tác đ ng đ n giá tr doanh nghi p: Th t ra,
Lintner là ng i nghiên c u tiên phong v chính sách c t c, khi ông công
b nghiên c u kh o sát quan đi m c a các nhà qu n lý doanh nghi p M
v chính sách c t c vào n m 1956 Lintner (1956) nh n th y h u h t các nhà qu n lý tin r ng c đông thích c t c n đ nh, ph n ánh tri n v ng t ng
tr ng n đ nh c a công ty Các nhà qu n lý c ng nh n th c đ c vi c c t
gi m c t c cao là đi u không mong mu n, vì th cho dù trong ng n h n thu nh p c a công ty có th t ng cao nh ng các công ty l i cho t ng c t c
t t đ đ t t i m t t l c t c m c tiêu nh m tránh nh ng thay đ i đ t
bi n trong c t c do thu nh p t ng nh ng không b n v ng Trên s s k t
qu kh o sát này, Lintner đã thi t l p m t mô hình th hi n m c thay đ i
c t c c a m t công ty là m t hàm s c a t l chi tr m c tiêu tr đi c t c
n m tr c đó, nhân v i h s đi u ch nh Tuy v y nghiên c u c a ông không ch rõ chính sách c t c tác đ ng nh th nào đ n giá tr doanh nghi p, c ng nh không đ a ra các l p lu n cho chính sách c t c th t s
có tác đ ng đ n giá tr doanh nghi p.Cu c tranh lu n v chính sách c t c
Trang 15có tác đ ng đ n giá tr doanh nghi p tr nên sôi n i sau khi MM đ a ra l p
lu n c a hai ông cho r ng chính sách c t c không tác đ ng đ n giá tr doanh nghi p.Các h c gi tài chính đ ng tình v i quan đi m c a MM trong
m t th gi i hoàn h o v i nh ng gi đ nh chính trên, nh ng h cho r ng trên th c t th tr ng t n t i các b t hoàn h o.T đó các tranh lu n v chính sách c t c có tác đ ng đ n giá tr doanh nghi p ch y u nh m vào các b t hoàn h o c a th tr ng.Và đ a ra các lý gi i ng h cho l p lu n chính sách c t c có tác đ ng đ n giá tr doanh nghi p
Chính sách c t c trong môi tr ng có thu : Trong môi tr ng có thu , m t s nhà nghiên c u cho r ng chi tr c t c cao h n s làm gi m giá tr c a doanh nghi p Tranh lu n này d a trên s tác đ ng có th có c a chính sách thu t i m t qu c gia đ i v i các thu nh p c t c và lãi v n, mà
ch y u t p trung vào chính sách thu c a M , đó thu su t đánh trên thu
nh p t c t c cao h n thu nh p t lãi v n trong nhi u th p niên Vì c t c
b đánh thu cao h n lãi v n, nên hàm ý theo nhóm quan đi m này là doanh nghi p nên chi tr ti n m t th p, và có th mua l i c ph n đ ti t
ki m thu cho c đông, hành đ ng này c a các doanh nghi p s đ c nhà
đ u t t ng th ng b ng cách h s s n lòng tr giá cao h n cho c ph n
c a công ty có t su t c t c th p ng h cho l p lu n này, k t qu nghiên
Trang 16r i ro c a nhà đ u t C t c là thu nh p th ng xuyên, ch c ch n
hi n t i nên đ c xem ít r i ro h n lãi v n, là thu nh p đ c h a h n trong t ng lai Gordon (1963): cho r ng quy t đ nh c t c c a doanh nghi p s làm thay đ i m c đ r i ro c a nhà đ u t , vì th làm thay đ i
su t chi t kh u mà nhà đ u t s d ng đ đ nh giá c phi u công ty C t c cao làm gi m s b t tr c cho c đông, do đó c đông s chi t kh u thu nh p
t ng lai c a doanh nghi p v i m t t l th p h n, qua đó làm t ng giá tr doanh nghi p và ng c l i
Tín hi u c a chính sách c t c (Signal theory): Theo l p lu n này,
m t công b c t c ch a thông tin v đánh giá c a ban qu n lý v kh n ng sinhl i, thu nh p và t l t ng t ng laic a công ty C t c t ng hàm ý nhà
qu n tr l c quan v kh n ng sinh l i trong t ng lai và ng c l i n
l t, các nhà đ u t có th s d ng thông tin hàm ch a trong các thông báo
c t c đ đ nh giá giá c phi u c a công ty.H Kent Baker và Gary E Powell (1999): kh o sát quan đi m c a các nhà qu n lý 198 công ty c
ph n M , nhìn chung nh ng ng i tr l i đ ng tình r t cao tín hi u c a chính sách c t c
Chi phí đ i di n và v n đ dòng ti n t do: Gi thuy t đ i di n
đ c Jensen và Meckling (1976) đ a ra xu t phát t mâu thu n l i ích gi a các nhà qu n gi công ty c ph n (ng i đ i di n) và các c đông (ng i
ch ) Trong môi tr ng b t cân x ng thông tin, mâu thu n này s làm phát sinh chi phí đ i di n Ch ng h n nh , khi m t doanh nghi p có dòng ti n t
do cao nh ng l i thi u các c h i đ u t sinh l i, các nhà qu n tr có th
n y sinh đ ng c đ u t dòng ti n v t tr i này vào các ho t đ ng mà có
th làm gi m giá tr công ty, ch ng h n nh th c hi n các v mua l i nh ng công ty khác ngay c khi các v mua l i đó không hi u qu , hay đ u t vào
Trang 17nh ng l nh v c m i ch nh m m c tiêu bành tr ng quy mô (trong nh ng tình hu ng nh v y, chính sách đ u t rõ ràng không đ c l p v i chính sách c t c) Các nhà nghiên c u th ng g i tình hu ng này là v n đ đ u
t quá m c.Gi thuy t đ i di n cho r ng v n đ đ u t quá m c có th
đ c gi i quy t thông qua vi c gia t ng c t c, b i l chi tr c t c càng nhi u càng làm gi m dòng ti n t do bên trong công ty (là dòng ti n n m
d i quy n đ nh đo t c a các nhà qu n lý) và n u có nhu c u v n đ u t
m i, công ty có th huy đ ng ngu n tài tr bên ngoài Gia t ng ngu n v n bên ngoài bu c công ty ph i ch u s ki m soát c a th tr ng v n, đi u này làm gi m kh n ng th c hi n nh ng đ u t không hi u qu c a ban qu n
lý S giám sát c a nh ng nhà cung c p v n bên ngoài c ng giúp đ m b o
r ng các nhà qu n lý hành đ ng vì l i ích cao nh t c a các c đông Các nhà đ u t lo ng i v n đ đ i di n, vì th h có ph n ng tích c c v i
nh ng thông tin t ng c t c và ng c l i
Lý thuy t vòng đ i c a doanh nghi p: Mueller (1972) cho r ng m i
doanh nghi p có m t vòng đ i t ng đ i xác đ nh, và lý thuy t này c ng là
c s c a lý thuy t chu k s ng doanh nghi p v chính sách c t c Mueller t p trung vào v n đ đ i di n trong doanh nghi p và hoài nghi li u các nhà qu n lý có t i đa hóa giá tr c đông hay theo đu i m c tiêu t ng
tr ng vì l i ích riêng và đ u t quá m c vào các tài s n kém sinh l i Mueller đã nh n ra các hàm ý đ i v i chính sách c t c qua các giai đo n trong chu k s ng c a doanh nghi p Ông cho r ng m t công ty đ c t
ch c đ ti n hành các ho t đ ng liên quan đ n s n ph m m i và ti p th Trong giai đo n đ u, công ty đ u t t t c ngu n l c đ phát tri n các sáng
ch và c i thi n kh n ng sinh l i và t o đ c m t ch đ ng trên th
tr ng Sau đó công ty s t ng tr ng nhanh khi nó tham gia thành công vào th tr ng m i và m r ng khách hàng tr c khi các đ i th c nh tranh
Trang 18ch y u xu t hi n V n đ đ i di n ít có kh n ng xu t hi n trong giai đo n này b i l : th nh t, công ty ph i đ i m t v i quá nhi u c h i đ u t sinh
l i, lúc này m c tiêu t ng tr ng c ng đi kèm v i m c tiêu t i đa hóa giá
tr , th hai, công ty không th đáp ng t t c các nhu c u v n t ngu n n i
b và ph i tìm ngu n tài tr bên ngoài, đi u này bu c nó ph i ch u s giám sát ch t ch và tính k lu t kh t khe c a th tr ng v n, th ba, các nhà
đi u hành v n duy trì m t t l s h u cao vì th l i ích c a h v n trùng
kh p v i l i ích c a các nhà đ u t khác Sau đó, các đ i th c nh tranh b t
đ u tham gia vào th tr ng, s n xu t và c i ti n s n ph m c a công ty đi
tr c duy trì t ng tr ng và kh n ng sinh l i, công ty c n ph i t o ra các sáng ch m i Tuy nhiên khi công ty đã t ng tr ng v i quy mô l n,
kh n ng x lý thông tin c a nó c ng tr nên kém đi, bên c nh đó kh n ng
ch p nh n r i ro c a nhà qu n lý c ng gi m Nh ng nhân t này là rào c n
đ i v i kh n ng t ng tr ng c a các công ty l n thông qua các sáng ch
m i Cu i cùng công ty đ t đ n m t đi m trong chu k s ng c a nó, đó
nó không còn các c h i đ u t sinh l i đ s d ng các dòng ti n do ho t
đ ng hi n h u t o ra giai đo n này, m t công ty t i đa hóa giá tr c đông nên phân ph i thu nh p c a nó Cu i cùng khi t t c các ho t đ ng
hi n h u c ng không còn sinh l i, m t công ty t i đa hóa giá tr nên thanh
lý các tài s n c a nó đ chi tr toàn b cho c đông Tuy nhiên n u ng i
qu n lý không theo đu i m c tiêu t i đa hóa giá tr , thay vào đó là m r ng quy mô công ty đ thu l i (t ng b ng l c, thù lao), thì chính sách c t c mà nhà qu n lý đ a ra có th ch ch v i m t chính sách c t c t i u
áp ng nhu c u c t c c a nhà đ u t (Catering theory): l p
lu n này d a trên quan đi m: chính sách c t c đáp ng nhu c u c a nhà
đ u t có th làm t ng giá tr công ty theo l p lu n này, các công ty đáp
ng nh ng đòi h i (m c dù b t h p lý) c a nhà đ u t đ nâng cao giá c
Trang 19phi u Baker&Wurgler 2004)cho r ng các giám đ c s th a mãn nhu c u
c t c c a nhà đ u t b ng cách chia c t c khi nhà đ u t s n lòng tr
m tm c giá cao h n cho các c phi u chi tr c t c Nói cách khác, các công ty không chi tr b t đ u chi tr c t c khi nh n th y c ph n c a các công ty đang chi tr hi n đ c giao d ch m c giá cao so v i các công ty không chi tr , nh m n l c làm t ng giá tr th tr ng c a mình
Tóm l i, các nghiên c u đ u th a nh n r ng chính sách c t c có tác
đ ng đ n giá tr doanh nghi p trong đi u ki n th tr ng không hoàn h o,
và các lý gi i nh ng khía c nh gi thuy t khác nhau đã đ c đ a ra đ h
tr cho đi u này Các lý thuy t lý gi i cho m i quan h gi a c t c và giá
tr doanh nghi p
V i gi đ nh th tr ng hoàn h o, ch có chính sách đ u t m i tác đ ng
đ n giá tr doanh nghi p
C t c t ng hàm ý nhà
qu n tr l c quan v kh
n ng sinh l i trong t ng lai và ng c l i
5 Chi phí đ i di n Chi tr c t c càng cao, Do gi i quy t đ c mâu
Trang 20Tùy thu c vào t ng giai
đo n trong chu k s ng
n u đi u đó làm t ng giá c phi u
Do các nhà qu n lý nh n
th y các công ty chi tr c
t c có giá c phi u cao
h n so v i các công ty không chi tr c t c
3 Nghiên c u th c nghi m v ph n ng th tr ng đ i v i thông báo c t c
ng d ng các lý thuy t trên v m i quan h gi a chính sách c t c
và giá tr doanh nghi p đ xem xét ph n ng c a th tr ng khi có thông báo chia c t c th hi n qua m i quan h gi a thông báo c t c và t su t sinh l i c a ch ng khoán t i ngày công b Hàng lo t các công trình nghiên
c u th tr ng phát tri n và th tr ng m i n i v i nh ng k t lu n khác nhau
Gurgul, Majdosz, Mestel (2003): “Ph n ng c a th tr ng ch ng khoán Úc khi có thông báo chia c t c” v i d li u là 22 công ty đ c niêm y t trên sàn ch ng khoán Úc t 01/1992 - 04/2002, s d ng ph ng pháp nghiên c u s ki n và mô hình GARCH K t qu nghiên c u cho
th y r ng: Giá c phi u t ng khi có thông báo chia c t c t ng Ng c l i, giá gi m khi có thông báo chia c t c gi m
Dar-Hsin Chen (2007): “Tác đ ng c a thông báo thay đ i c t c ti n
m t lên giá c phi u: phân tích th c nghi m Trung Qu c”, đ tài s d ng
d li u là t t c các công ty đ c niêm y t trên sàn ch ng khoán Trung
Trang 21Qu c trong 03 n m 2000 – 2004, s d ng ph ng pháp nghiên c u s ki n
đ xem xét tác đ ng c a thông báo thay đ i c t c lên giá c phi u và xem xét lý thuy t d u hi u có đúng v i th tr ng ch ng khoán Trung Qu c không K t qu cho th y, thông báo thay đ i c t c có tác đ ng tích c c
đ n giá c phi u, nh ng ch h tr m t ph n lý thuy t d u hi u Tác gi
c ng tìm th y có hai nhân t gi i thích đ c cho s tác đ ng này là t su t
c t c và t l c phi u không giao d ch (non-floating share)
Cesare Fracassi (2008) v i đ tài: “ nh y c m c a giá ch ng khoán khi c t c thay đ i” Theo gi thuy t d u hi u, gi thuy t dòng ti n
t do, gi thuy t đáp ng nhu c u nhà đ u t và gi thuy t vòng đ i đ u d đoán ph n ng t su t sinh l i trung bình d ng hay âm tr c nh ng thông báo t ng gi m c t c tài s d ng m u là t t c các thông báo chia c
t c c a các công ty đ c niêm y t trên sàn ch ng khoán NYSE, AMEX, NASDAQ t 1963 – 2005 K t qu nghiên c u cho th y r ng: Giá c phi u t ng khi có thông báo chia c t c t ng, đi u này đ c gi i thích d a trên gi thuy t d u hi u do nhà đ u t k v ng thu nh p t ng lai cao h n,
ho c do các nhà qu n lý đáp ng nhu c u nhà đ u t , ho c do gi m mâu thu n đ i di n Ng c l i, giá gi m khi có thông báo chia c t c gi m là do giai đo n chuy n đ i t th i k n đ nh sang th i k suy thoái v i r i ro h
th ng cao, theo gi thuy t vòng đ i
Eyup Kadioglu (2008): v i đ tài: “Tác đ ng c a thông báo c t c
ti n m t – b ng ch ng t th tr ng ch ng khoán Th Nh K ” nghiên c u
t su t sinh l i b t th ng xung quanh ngày công b trên th tr ng ch ng khoán Istabul, s d ng mô hình th tr ng đi u ch nh “The Market Adjusted Model”, th i gian s ki n [-5;+15] đ c s d ng đ ki m đ nh tác
đ ng này, c t c m t c ph n đ c h i quy theo t su t sinh l i b t th ng trong c a s s ki n Nghiên c u s d ng d li u là 330 s ki n c a 88
Trang 22công ty t 2003 đ n 2007 K t qu cho th y: M i quan h âm gi a c t c
ti n m t và t su t sinh l i b t th ng, thông báo c t c tiên m t t ng thì t
su t sinh l i b t th ng âm và ng c l i Thông báo c t c ti n m t gi m, thì t su t sinh l i b t th ng d ng sau ngày công b i u này đ c gi i thích là do hi u ng thu c t c, do t i Th Nh K thu nh p t lãi v n b đánh thu th p h n thu nh p t c t c; vi c đi u ch nh giá tr c nh ng thông tin m i b t đ u vào ngày thông báo và ti p t c ít nh t 15 ngày và có
ý ngh a nh t trong 3 ngày đ u tiên; Không có m i quan h th ng kê gi a c
t c và t su t sinh l i b t th ng tr c ngày thông báo, cho th y s rò r thông tin ra th tr ng tr c ngày thông báo không có ý ngh a th ng kê, cho th y vi c qu n lý, giám sát trên th tr ng v n Th Nh K là hi u
qu
Md Shehub Md Shehub Bin Hasan, Sabrina Akhter, Hussain Ahmed Enamul Huda (2012) v i đ tài: “Tác đ ng c a thông báo c t c
ti n m t – b ng ch ng t th tr ng ch ng khoán Dhaka” đi u tra tác đ ng
c a thông báo c t c ti n m t đ n giao d ch ch ng khoán th tr ng
ch ng khoán Dhaka, Bangladesh t n m 2006 – 2010, s d ng ph ng pháp nghiên c u s ki n, v i c a s s ki n [-90;+1] Nghiên c u cho th y
r ng: n m 2006, 2007 và 2009 th tr ng có ph n ng v i thông báo trong ngày s ki n M t s ngành nh : Nhiên li u, th c ph m th tr ng ph n
ng trong và sau ngày công b , nhà đ u t ki m đ c t su t sinh l i v t
tr i trong ngày công b N m 2008 và 2010, th tr ng không có ph n ng vào ngày công b
Thanwarat Suwanna (2012) v i đ tài: “Tác đ ng c a thông báo c
t c lên t su t sinh l i c a ch ng khoán” nghiên c u tác đ ng thông báo c
t c c a 60 công ty trong l nh v c công nghi p đ c niêm y t trên sàn
ch ng khoán Thái Lan (SET), trong th i gian 2005 – 2010, s d ng
Trang 23ph ng pháp nghiên c u s ki n trong th i gian s ki n 40 ngày K t qu cho th y, giá ch ng khoán t ng sau ngày thông báo, t su t sinh l i b t
th ng và t su t sinh l i tích l y d ng có ý ngh a th ng kê sau ngày thông báo.T đó đ a ra k t lu n, gi thuy t d u hi u (signaling theory) thông qua thông báo c t c có tác đ ng lên giá ch ng khoán
4 Các y u t tác đ ng đ n su t sinh l i c a c phi u t i giai đo n phát hành
đo l ng tác đ ng c a các y u t đ n su t sinh l i trung bình tích
l y c a c phi u khi có thông báo chia c t c, các tác gi tiêu bi u cho các
n c phát tri n và các n c m i n i đã s d ng m t s bi n sau:
Apostolos Dasilas (2005): nghiên c u ph n ng c a th tr ng khi
có thông báo chia c t c t i th tr ng ch ng khoán Hi L p Ông d a trên nghiên c u c a Ghosh and Woolridg (1988); Wansley et al (1991); Yoon and Starks (1995), Impson (1997), Lee and Yan (2003), Fuller (2003) và McClusky (2006) đã s d ng các bi n:Beta: Bi n r i ro h th ng s d ng
d li u trong th i k c l ng; DY: T su t c t c đ c đo l ng b ng:
t l c t c hàng n m trên giá c a m t ngày tr c khi thông báo chia c
t c; Size: Quy mô doanh nghi p đo l ng b ng: giá tr v n hóa th tr ng
m t ngày tr c ngày công b ; AVVOL: kh i l ng giao d ch bình th ng trong th i k c l ng; % ∆D: ph n tr m thay đ i c t c gi a các n m; PREAV: kh i l ng giao d ch b t th ng đ c tính b ng ph n tr m kh i
l ng giao d ch b t th ng trong th i k c l ng; DUMMY: bi n gi đ xem xét m c thanh toán c t c c a doanh nghi p d i hay trên m c t i thi u theo lu t 2190/1920 và 148/1967 quy đ nh m c c t c t i thi u hàng
n m chi tr cho c đông.K t qu cho th y ch có bi n DY và %∆D t ng
quan cùng chi u và bi n AVVOL t ng quan ng c chi u v i su t sinh l i
Trang 24b t th ng trung bình tích l y (CAR), các bi n còn l i không có ý ngh a
th ng kê
Eyup Kadioglu (2008): v i ngu n d li u là 330 s ki n thông báo chia c t c c a 88 công ty đ c niêm y t trên sàn giao d ch ch ng khoán
Th Nh K trong th i gian 05 n m (2003 – 2007), tác gi nghiên c u tác
đ ng c a thông báo c t c ti n m t lên giá c phi u và đã s d ng các bi n
trong mô hình: DPS: c t c 01 c ph n sau thu ; JA: bi n gi đ xem xét tác đ ng đ c l p c a thông báo c t c b ng ti n m t, JA = 1 n u thông báo
c t c ti n m t di n ra đ ng th i v i các thông báo khác nh : báo cáo thu
nh p và c t c b ng c phi u, JA = 0 n u ch có thông báo c t c b ng ti n
m t; X30: đ đo l ng tác đ ng c a quy mô và kh i l ng giao d ch, ch
s X30 đ i di n cho 30 công ty hàng đ u v i kh i l ng giao d ch l n nh t, X30 = 1 n u c phi u I thu c ch s X30, X30 = 0 n u c phi u i không
thu c ch s X30; INC: là bi n gi đo l ng tác đ ng c a thông báo c t c
t ng, INC = 1 n u c t c hi n t i l n h n c t c n m tr c đó, INC = 0 n u
c t c hi n t i không l n h n c t c n m tr c đó; DEC: bi n gi đo l ng
tác đông c a thông báo c t c gi m, DEC = 1 n u c t c hi n t i ít h n c
t c n m tr c đó, DEC = 0 n u c t c hi n t i không ít h n c t c n m
tr c đó; Y: nhóm ngành K t qu cho th y: DPS có quan h ng c chi u
v i CAR, các bi n khác h u nh không có ý ngh a th ng kê
Dar-Hsin Chen (2007) v i đ tài: “Tác đ ng thông báo thay đ i c
t c ti n m t lên giá c phi u: phân tích th c nghi m t i Trung Qu c” tác
gi s d ng các bi n: DC: ph n tr m thay đ i trong c t c ti n m t; DY: t
su t c t c t i th i đi m thông báo thay đ i c t c ti n m t; DP: t l thanh
toán c t c đ c tính b ng c t c 01 c ph n trên thu nh p 01 c ph n;
ASSETS: logarit giá tr s sách c a t ng tài s n t i th i đi m thông báo thay đ i c t c ti n m t; P/B: t l giá trên giá tr s sách t i th i đi m cu i
Trang 25n m; DEBT: t l n , đ c tính b ng giá tr s sách c a t ng n trên giá tr
s sách c a t ng tài s n; TATR: t l doanh thu trên t ng tài s n; ROA: l i nhu n trên t ng tài s n; NF: t l c phi u không đ c giao d ch.K t qu cho th y có 4 bi n tài chính có tác đ ng đ n CAR nh : bi n DY tác đ ng cùng chi u; PB tác đ ng ng c chi u; ROA tác đ ng cùng chi u và NF tác
đ ng ng c chi u
Trang 26Lo i ra kh i m u nghiên c u các tr ng h p công ty v a chia c t c
b ng ti n m t, v a chia c t c b ng c phi u trong th i gian nghiên c u
Thông th ng, m t công ty chia c t c t 01 đ n 04 l n trong n m,
do v y đ tránh s trùng l p d li u trong khung th i gian nghiên c u c ng
nh đ đ m b o vi c l a ch n m u v i s l ng đ l n, khung th i gian đ dài đ k t qu nghiên c u có ý ngh a th ng kê và đáng tin c y, nh ng công
ty trong m u nghiên c u ph i có ngày công b thông tin chia c t c (NCBt) cách ngày công b thông tin c a l n chia c t c tr c đó (NCBt-1) trên 71 phiên giao d ch, do v y ph i cách ngày niêm y t đ u tiên trên 61 phiên giao
d ch
Ngày s ki n đ c ch n là ngày công b thông tin chia c t c Ngày này đ c công b r ng rãi trên các ph ng ti n báo chí Tr ng h p ngày công b r i vào ngày ngh , l , ngày công b s đ c d i vào ngày giao
d ch ti p theo
Giá c a công ty đ c l y t trang web c a y ban ch ng khoán Nhà
n c SSC và đ c ki m tra đ i chi u v i các trang web ch ng khoán khác
Nghiên c u này ch quan sát các công ty niêm y t trên sàn ch ng khoán H Chí Minh (HOSE) Theo th ng kê, T ng s l ng các công ty niêm y t trên sàn HOSE đ n tháng 09/2013 là: 309 công ty, hình th c chi
Trang 27tr c t c ch y u là Ti n M t, có trên 50% công ty l a ch n ph ng án này; còn hình th c chi tr c t c b ng c phi u ho c b ng c hai hình th c
ti n m t và c phi u chi m t tr ng r t th p, d i 10%, ph n còn l i là các công ty l a ch n ph ng án không chi tr c t c, gi l i l i nhu n đ tái
đ u t , chi ti t nh b ng kê bên d i:
Ch a chia c
Trang 28Hình 2: T tr ng các công ty chi tr c t c qua các n m
Do ph m vi nghiên c u c a đ tài này, ch nghiên c u các công ty
Trang 29Sau sàn l c, Các công ty đáp ng nh ng tiêu chu n trên trong m u
nghiên c u cu i cùng là 58 công ty v i 247 thông báo chia c t c ti n m t
trong 03 n m 2010 – 2012 (Trong đó: T ng s thông báo chia c t c TM
cho n m 2010 là: 75 Thông báo; n m 2011 là: 89 Thông báo; n m 2012 là:
83 thông báo)
Các công ty đ c phân lo i theo nhóm ngành D a trên tiêu chí và
nguyên t c phân ngành c a Hose, các công ty niêm y t đ c chia thành 12
Trang 30B NG 1.3 PHÂN LO I CÔNG TY THEO NHÓM NGÀNH
Trang 31Hình 3: Phân lo i công ty theo nhóm ngành
Ta th y các công ty trong nhóm ngành công nghi p chi m đa s v
s l ng công ty và s l ng thông báo phát hành v i 50%; ti p đ n là ngành d ch v (24%); B t đ ng s n và xây d ng (12%) 02 ngành còn l i chi m t l nh , không đáng k (14%)
đ ng c a thông tin n i b : See Sivakumar & Waymire,1994, Hillier & Marshall … ) đ n giá tr doanh nghi p N m 1997, Mackinlay đã chu n hóa ph ng pháp nghiên c u s ki n g m 07 b c nh sau:
Nông nghi p, Lâm nghi p,
Th y s n
Trang 32B c 1: Xác đ nh s ki n: S ki n đ c đ c p trong bài nghiên c u này
là Thông báo chia c t c ti n m t Kho ng th i gian x y ra s ki n g i là
c a s s ki n (event window) C a s này th ng là 01 ngày, t c ngày công b , tuy nhiên n u thông tin công b r i vào th i đi m th tr ng đóng
c a thì c a s s ki n s kéo dài đ n ngày giao d ch ti p theo Th i đi m
th tr ng đóng c a đ c hi u là Th 7, Ch nh t và các ngày ngh l trong
n m
B c 2: l a ch n công ty: Sau khi nhân di n s ki n c n quan tâm, b c
ti p theo là l a ch n các công ty trong m u nghiên c u Vi c l a ch n
m u tùy thu c vào m c tiêu nghiên c u và các d li u có s n trên th
tr ng
B c 3: Su t sinh l i bình th ng và su t sinh l i b t th ng:
đánh giá nh h ng c a s ki n lên giá ch ng khoán ng i ta đo
l ng su t sinh l i b t th ng (Abnomal Return)
o l ng Su t sinh l i b t th ng, tr c tiên ta c n xác đ nh m i quan h gi a Su t sinh l i bình th ng c a c phi u (Rit) và Su t sinh l i bình th ng c a th tr ng (Rmt) trong th i k c l ng M i quan h này
đ c th hi n qua mô hình su t sinh l i đi u ch nh theo r i ro th tr ng:
Trang 33+ Rmt: Su t sinh l i c a th tr ng t i th i đi m t, đo l ng b ng
ch s Vn-index, công th c tính t ng t Rit nh sau:
R mt = (VNINDEX t – VNINDEX t-1 )/VNINDEX t-1
Trong đó:
+ VNINDEX t : Ch s VNINDEX t i th i đi m t + VNINDEX t-1 : Ch s VNINDEX t i th i đi m t-1
Ph ng trình (1) s d ng ph ng pháp h i quy b ng panel data đ
c l ng tham s h i quy và , đ ng th i c ng là thông s tham chi u
đ tính toán su t sinh l i b t th ng c a c phi u trong th i gian s ki n:
N là T ng s thông báo chia c t c ti n m t
t = 0 là ngày công b thông tin chia c t c ti n m t
ki m đ nh m c ý ngh a th ng kê c a su t sinh l i b t th ng trung bình, ta s d ng ki m đ nh t-test (trình bày rõ trong b c 5)
Gi thuy t th tr ng có ph n ng tr c thông tin chia c t c đ c
ki m đ nh:
H0: AARt = 0
H1: AARt≠ 0
Trang 34B ng cách c ng d n su t sinh l i b t th ng trung bình ta có su t sinh l i b t th ng trung bình l y k trong k :
Trong đó: k và l: là c a s th i gian (time window) đ c l a ch n
đ xem xét tác đ ng tích l y c a thông báo chia c t c ti n m t lên t su t sinh l i c a c phi u
Ph ng pháp ki m đ nh CAR t ng t nh ki m đ nh AAR b ng test
t-Gi thuy t th tr ng có ph n ng tr c thông tin chia c t c đ c
ki m đ nh:
H0: CAR(k,l) = 0
H1: CAR(k,l) ≠ 0
B c 4: Quy trình c l ng:
Sau khi mô hình xác đ nh su t sinh l i b t th ng đã đ c l a ch n, c n
l a ch n c a s c l ng (estimation window) ngh a là kho ng th i gian
c n thi t đ c l ng các thông s Trong đa s các tr ng h p kho ng
th i gian tr c c a s s ki n đ c l a ch n làm c a s c l ng Thông
th ng c a s s ki n ph i tách r i ra kh i c a s c l ng đ không nh
h ng đ n tính ch t bình th ng c a các thông s tính toán trong c a s
c l ng Dòng th i gian c a 01 nghiên c u s ki n đ c bi u di n nh sau:
Trang 35(Estimation window) (Event window) (Post-event window)
T 0 T 1 0 T 2 T 3
Trong đó:
T0 – T1: là c a s c l ng, kho ng th i gian tr c khi x y ra s
ki n, dùng đ c l ng thông s tham chi u, bao g m su t sinh l i trung bình và đ l ch chu n trong tr ng h p không có s ki n Vì là tham chi u nên đ khá xa s ki n
T1 – T2: c a s s ki n, là kho ng th i gian xung quanh s ki n,
tr c và sau khi x y ra s ki n m t vài ngày Kho ng th i gian này bao
g m luôn c ngày x y ra s ki n, g i là ngày 0 (T0) là ngày doanh nghi p công b thông tin chia c t c (NCB)
l ng đ l ch chu n và su t sinh l i b t th ng c a t t c các c phi u trong m u nghiên c u tr c và sau ngày công b đ c ch n là 70 phiên giao d ch Chia làm 02 c a s :
C a s c l ng (Estimation Window): dùng đ c l ng đ l ch chu n, là thông s tham chi u đ ki m đ nh Su t sinh l i b t th ng trung bình (AAR) và su t sinh l i b t th ng tích l y (CAR) trong c a s s
ki n C a s này tính t ngày -60 đ n ngày -11 (t ng đ ng 50 phiên giao
Trang 36d ch) Tuy nhiên, đ xác đ nh Su t sinh l i t i ngày -60, c n có giá c a ngày tr c đó (ngày th : -61) Do v y, đ thu n ti n trong tính toán c n xác đ nh thêm giá t i ngày -61
C a s s ki n (Event Window): bao g m c a s s ki n và sau s
ki n g p l i, g i chung là c a s s ki n ây là kho ng th i gian nghiên
c u s ki n, đ ki m đ nh và cho k t lu n v th tr ng hi u qu d ng trung bình (Semi-strong) C a s này tính t ngày -10 đ n ngày +9 (t ng
đ ng 20 phiên giao d ch) Ngày công b là ngày th 0
Trang 37t c lên s bi n đ ng c a su t sinh l i, do v y m t s bi n không s d ng
đ c trong đ tài nghiên c u (%D; Inc; Dec; DC) và do h n ch v m t s
li u, không th thu th p đ c d li u c a các bi n (Beta; AVVOL; PREAV; NF), đ tài ch l a ch n các nhân t sau đ đ a vào mô hình phân tích:
T l chi tr c t c (DPS): là t l gi a c t c 01 c ph n t i th i
đi m thông báo chia c t c và thu nh p 01 c ph n t i quý g n nh t (DPS
= DIV0/EPS)
T l chi tr c t ccho bi t t l c t c ti n m t tr cho c đông so
v i l i nhuân t o ra Thông th ng, các công ty s cân đ i gi a m c tiêu
tr c t c cho c đông và gi l i thu nh p đ tái đ u t M t t l chi tr c
t c th p có th làm ph t lòng c đông, trong khi t l chi tr c t c quá cao
có th khi n công ty m t cân đ i dòng ti n, thi u h t v n cho vi c đ u t trong t ng lai, tuy nhiên đ i v i các c đông k v ng các công ty chia c
Trang 38t c cao đ có thu nh p cao t c t c s ph n ng tích c c v i giá c phi u
c a công ty có DPS cao, còn các c đông mu n công ty gi l i l i nhu n đ tái đ u t đ có thu nh p cao h n trong t ng lai s ph n ng tiêu c c v i các công ty chia c t c cao và có DPS cao Do v y ch a th d đoán đ c
Bi n T ng Tài S n (TA): là t ng giá tr tài s n mà công ty có đ c,
đ c ghi trong s sách k toán Bi n TA đ i di n cho bi n quy mô c a Doanh nghi p Các công ty có T ng tài s n càng l n, quy mô doanh nghi p càng l n, tính minh b ch càng cao và càng t o đ c s tín nhi m trên th
tr ng, do v y bi n này k v ng bi n đ ng cùng chi u v i s bi n đ ng
c a CAR
Bi n Giá tr v n hóa th tr ng (SIZE): là th c đo qui mô c a
m t công ty, là t ng giá tr th tr ng c a m t công ty, đ c xác đ nh b ng
s ti n b ra đ mua l i toàn b công ty này trong đi u ki n hi n t i Giá tr
v n hoá th tr ngđ c đo l ng b ng Giá c phi u 01 ngày tr c ngày công b nhân v i s c phi u ph thông đang l u hành t i 01 ngày tr c ngày công b (PxKLGD) (không tính đ n c phi u u đãi, vì ch c phi u
ph thông m i đem l i cho ng i s h u quy n tham gia đi u hành công ty) Qui mô và t c đ t ng c a giá tr v n hoá th tr ng là th c đo vô cùng quan tr ng đ đánh giá thành công hay th t b i c a m t công ty niêm
Trang 39y t công khai C ng nh bi n T ng tài s n, bi n giá tr v n hóa th tr ng
đ i di n cho quy mô doanh nghi p, do v y đ c k v ng bi n đ ng cùng chi u v i s bi n đ ng c a CAR
Bi n giá tr th tr ng/giá tr s sách (PB): là h s đ c s d ng
đ so sánh giá tr tr ng c a m t c phi u so v i giá tr ghi s c a c phi u đó.T l này đ c tính b ng cách l y giá đóng c a c a 01 ngày tr c Ngày công b chia cho giá tr s sách t i quý g n nh t c a c phi u đó Trong đó: Giá tr s sách đ c tính b ng:
Giá tr s sách = á à á à ô ì
ô
i v i các nhà đ u t , PB là công c giúp h tìm ki m các c phi u
có giá th p mà ph n l n th tr ng b qua.N u m t doanh nghi p đang bán
c ph n v i m c giá th p h n giá tr ghi s c a nó (t c là có t l PB nh
h n 1), khi đó có hai tr ng h p s x y ra: ho c là th tr ng đang ngh
r ng giá tr tài s n c a công ty đã b th i ph ng quá m c, ho c là thu nh p trên tài s n c a công ty là quá th p.N u nh đi u ki n đ u tiên x y ra, các nhà đ u t nên tránh xa các c phi u này b i vì giá tr tài s n c a công ty s nhanh chóng đ c th tr ng đi u ch nh v đúng giá tr th t.Còn n u đi u
th hai đúng, thì có kh n ng lãnh đ o m i c a công ty ho c các đi u ki n kinh doanh m i s đem l i nh ng tri n v ng kinh doanh cho công ty, t o dòng thu nh p d ng và t ng l i nhu n cho các c đông Ng c l i, n u
m t công ty có giá th tr ng c a c phi u cao h n giá tr ghi s thì đây
th ng là d u hi u cho th y công ty làm n khá t t, thu nh p trên tài s n cao Bi n này đ c k v ng bi n đ ng cùng chi u v i s bi n đ ng c a CAR
Bi n ROA: đ c tính b ng L i nhu n sau thu c a 04 quý g n nh t trên t ng tài s n t i quý g n nh t ROA cung c p cho nhà đ u t thông tin
Trang 40v các kho n lãi đ c t o ra t l ng v n đ u t (hay l ng tài s n).Tài
s n c a m t công ty đ c hình thành t v n vay và v n ch s h u.C hai ngu n v n này đ c s d ng đ tài tr cho các ho t đ ng c a công ty.Hi u
qu c a vi c chuy n v n đ u t thành l i nhu n đ c th hi n qua ROA.ROA càng cao thì càng t t vì công ty đang ki m đ c nhi u ti n h n trên l ng đ u t ít h n Bi n này đ c k v ng bi n đ ng cùng chi u v i
s bi n đ ng c a CAR
T s t ng n trên t ng tài s n (DEBT): đ c tính b ng T ng N
t i quý g n nh t trên T ng Tài S n t i quý g n nh t T l này đ c s
d ng đ xác đ nh ngh a v c a ch doanh nghi p đ i v i các ch n trong
vi c góp v n T s này cho bi t có bao nhiêu ph n tr m tài s n c a doanh nghi p là t đi vay Qua đây bi t đ c kh n ng t ch tài chính c a doanh nghi p T s này mà quá nh , ch ng t doanh nghi p vay ít i u này có
th hàm ý doanh nghi p có kh n ng t ch tài chính cao.Song nó c ng có
th hàm ý là doanh nghi p ch a bi t khai thác đòn b y tài chính, t c là
ch a bi t cách huy đ ng v n b ng hình th c đi vay.Ng c l i, t s này mà cao quá hàm ý doanh nghi p không có th c l c tài chính mà ch y u đi vay
đ có v n kinh doanh i u này c ng hàm ý là m c đ r i ro c a doanh nghi p cao h n Bi n này ch a d đoán đ c m i quan h cùng chi u hay
ng c chi u v i s bi n đ ng c a bi n CAR