Quản trị doanh nghiệp tác động đến chi phí vốn, bằng chứng tại các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoáng việt nam

VÕ TH NG C THANH

QU N TR DOANH NGHI P TÁC NG N CHI PHÍ V N:

B NG CH NG T I CÁC CÔNG TY NIÊM Y T

TRÊN TH TR NG CH NG KHOÁN VI T NAM

Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng

N CHI PHÍ V N: B NG CH NG T I CÁC CÔNG TY NIÊM Y T TRÊN TH TR NG CH NG KHOÁN VI T NAM” các s li u và tài

li u đ c s d ng trong lu n v n này đ c thu th p t các ngu n th c t , h p pháp và đ c công b r ng rãi trên các báo cáo tài chính c a các công ty niêm

y t đ ng t i trên website c a công ty niêm y t và các công ty ch ng khoán;

đ c đ ng t i trên các t p chí chuyên ngành Lu n v n này đ c th c hi n

d i s h ng d n c a Ti n S Nguy n T n Hoàng

TPHCM, tháng 02 n m 2014

VÕ TH NG C THANH

Trang ph bìa

L i cam đoan

M c l c

Danh m c b ng bi u

Danh m c ph l c

TÓM T T………01

1 GI I THI U ……… 02

1.1 Lý do ch n đ tài ……….…….02

1.2 M c tiêu nghiên c u và câu h i nghiên c u … ……… … 03

1.3 Ph m vi nghiên c u ……… …… 04

1.4 Ph ng pháp nghiên c u ……….……04

1.5 B c c lu n v n ……….… 05

2 T NG QUAN CÁC NGHIÊN C U TR C ÂY ………… … … 06

2.1 Qu n tr doanh nghi p - c ch gi m b t v n đ đ i di n ……… …….06

2.2 Qu n tr doanh nghi p và chi phí v n ……… ………… 09

3 D LI U VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U ……….…… 22

3.2.1 Mô hình nghiên c u ……… … 23

3.2.2 Bi n nghiên c u ……… ………24

a) Bi n ph thu c ……….……….24

b) Bi n gi i thích……….… 26

c) Bi n ki m soát ……….…….….31

3.2.3 Gi thuy t nghiên c u ……….35

3.3 Ph ng pháp nghiên c u ……….………….… 36

4 N I DUNG VÀ K T QU NGHIÊN C U ……… 39

4.1 M i liên h các bi n trong mô hình ……… 39

4.2 Th ng kê mô t m u các công ty t n m 2007 đ n n m 2012 …………40

4.3 D li u chéo th c đo chi phí v n ……….………45

4.4 L a ch n mô hình ……… ………47

4.4.1 L a ch n gi a Pool và FEM ……… ……… …47

4.4.2 L a ch n mô hình phù h p gi a FEM và REM ……… 50

4.5 Kh c ph c hi n t ng ph ng sai thay đ i ……… …….….53

4.5.1 Phát hi n hi n t ng ph ng sai thay đ i ……… ………… 53

4.5.2 Kh c ph c ……… ….53

5 K T LU N ……… …… 58

TÀI LI U THAM KH O

PH L C

B ng 3.2: Phân lo i theo ngành ……… 22

B ng 3.3: Tóm t t các bi n trong mô hình ……….34

B ng 4.1: Phân tích m i t ng quan các bi n ……… ……… 39

B ng 4.2: Th ng kê mô t m u các công ty t n m 2007 đ n n m 2012 … 40

B ng A: D li u th ng kê mô t ……….….40

B ng B: Th ng kê thay đ i trong qu n tr ……….…… 43

Bi u đ 4.3: Tình hình bi n đ ng chi phí s d ng v n và chi phí v n c ph n t n m 2007 đ n n m 2012 ……….…44

B ng 4.4 D li u chéo th c đo chi phí v n… ……….………45

B ng 4.5: K t qu h i quy mô hình POOL và FEM ……….……….47

B ng 4.6: K t qu ki m đ nh F test ………….……….……… …… 49

B ng 4.7: K t qu h i quy mô hình FEM và REM ……… ….50

B ng 4.8: K t qu ki m đ nh Hausman test ……….………52

B ng 4.9: H i quy tác đ ng c đ nh gi a chi phí v n và các bi n qu n tr doanh nghi p ……… ………….53

Ph l c 2: B ng ki m tra tính t ng quan c a các bi n trong mô hình

Ph l c 3: B ng th ng kê mô t các bi n trong mô hình

Ph l c 4: B ng th ng kê thay đ i các bi n qu n tr doanh nghi p

Ph l c 5: Mô hình h i quy theo Beta b ng ph ng pháp OLS

Ph l c 6: Mô hình h i quy theo LogTA b ng ph ng pháp OLS

Ph l c 7: Mô hình h i quy theo MB b ng ph ng pháp OLS

Ph l c 8: Mô hình h i quy theo TL/TA b ng ph ng pháp OLS

Ph l c 9: Mô hình h i quy theo Beta, LogTA, MB, TL/TA

Ph l c 10: Mô hình h i quy g p (Pool)

Ph l c 11: Mô hình tác đ ng c đ nh (FEM) b ng ph ng pháp OLS

Ph l c 12: Mô hình tác đ ng ng u nhiên (REM) b ng ph ng pháp OLS

V i bi n gi i thích: LogTA, CAPEX/TA, TANA/TA, BM, INSIDER,

INSTBLOCK, NONINSTBLOCK

Ph l c 18: Mô hình tác đ ng c đ nh (FEM) b ng ph ng pháp GLS

V i bi n gi i thích: LogTA, CAPEX/TA, TANA/TA, , BM ,BOARDINDEP, LogBOARDSIZE, INSIDER, INSTBLOCK, NONINSTBLOCK

đ ng qu n tr , quy mô h i đ ng qu n tr , t l s h u c ph n c a c đông n i

b , t l s h u c ph n c a c đông bên ngoài (bao g m c đông kh i t ch c

và c đông không ph i t ch c) K t qu nghiên c u cho th y các doanh nghi p qu n tr t t (quy mô h i đ ng qu n tr ít, t ng t l s h u c ph n c a

c đông n i b , t l s h u c ph n c a c đông kh i t ch c, t ng tính đ c

l p c a h i đ ng qu n tr ) s làm gi m chi phí s d ng v n c a doanh nghi p,

t đó làm t ng giá tr doanh nghi p i u này nêu b t vai trò quan tr ng c a

qu n tr doanh nghi p trong vi c t o ra giá tr cho c đông Ngoài ra, các bi n

ki m soát khác đ c s d ng bao g m: chi phí đ u t dành cho t ng tr ng, quy mô doanh nghi p, đòn b y tài chính, tính h u hình c a tài s n, h s beta

1 GI I THI U

1.1 Lý do ch n đ tài

Vai trò c a qu n tr doanh nghi p trong vi c t o ra giá tr cho các c đông đã tr thành ch đ quan tâm m nh m trong nghiên c u tài chính doanh nghi p T m quan tr ng v m t lý thuy t và th c ti n c a c ch g n k t l i ích

c a các nhà qu n tr và các c đông đã đ c th a nh n r ng rãi Nh ng b t

ch p s th a nh n này v vai trò c a qu n tr doanh nghi p, nghiên c u th c nghi m v n không th k t lu n v m c đ mà t ng c ch giám sát đóng góp cho ho t đ ng c a doanh nghi p và giá tr c đông

Nghiên c u tóm t t trong bài vi t này xem xét vai trò t o ra giá tr c a c

N u nh chi phí v n c a doanh nghi p đã đ c ch ng minh ch u tác

đ ng c a nhi u y u t nh : c u trúc v n, chính sách c t c, các quy t đ nh đ u

t , m c lãi su t, thu su t… thì “qu n tr doanh nghi p c ng đ c các nhà kinh

t h c ch ng minh là y u t quy t đ nh nhi u v n đ quan tr ng c a doanh nghi p: giá tr doanh nghi p, c u trúc v n, chi phí tài tr n , đa d ng hóa doanh nghi p, t l ti n m t n m gi , c u trúc k h n n , thù lao cho CEO, c u trúc s h u và thanh kho n th tr ng” (Jiraporn và Kim, 2011)

Và s i dây liên k t chính gi a chi phí v n và qu n tr doanh nghi p chính là v n đ đ i di n Qu n tr doanh nghi p là c ch làm gi m b t v n đ

đ i di n c a doanh nghi p, trong khi chi phí đ i di n có tác đ ng đ n chi phí s

d ng v n, và vì v y, qu n tr doanh nghi p s có tác đ ng đ n chi phí s d ng

v n c a doanh nghi p

V i mong mu n làm sáng t thêm v n đ này trong b i c nh các doanh nghi p niêm y t c a Vi t Nam, giai đo n 2007-2012, tác gi ch n đ tài :

“QU N TR DOANH NGHI P TÁC NG N CHI PHÍ V N: B NG

CH NG KHOÁN VI T NAM”

1.2 M c tiêu nghiên c u và câu h i nghiên c u

Bài nghiên c u ki m ch ng vi c các nhân t thu c v qu n tr doanh nghi p tác đ ng nh th nào đ n chi phí s d ng v n (bao g m chi phí s d ng

n và chi phí s d ng v n c ph n) c a doanh nghi p niêm y t trên th tr ng

ch ng khoán Vi t Nam

gi i quy t m c tiêu nghiên c u trên, tác gi đ a ra 3 câu h i nghiên

c u nh sau:

• Có m i quan h nào gi a qu n tr doanh nghi p và chi phí s d ng

đ n n m 2012 T ng c ng có 354 quan sát

1.4 Ph ng pháp nghiên c u

Lu n v n ch y u s d ng ph ng pháp h i quy m t s nhân t thu c v

qu n tr doanh nghi p nh quy mô và m c đ đ c l p c a h i đ ng qu n tr , t

l s h u c ph n c a c đông n i b , c đông bên ngoài c ng nh m t s các nhân t ki m soát khác nh chi phí đ u t dành cho t ng tr ng, quy mô doanh nghi p, đòn b y tài chính, tính h u hình c a tài s n, h s beta có tác đ ng đ n chi phí v n c a doanh nghi p l a ch n mô hình h i quy phù h p cho d

li u b ng gi a mô hình h i quy g p (Pool), mô hình tác đ ng c đ nh (FEM)

và mô hình tác đ ng ng u nhiên (REM), lu n v n dùng ki m đ nh F test và Hausman test Ngoài ra, đ các c l ng tham s đ c hi u qu nh t, lu n

v n phát hi n và kh c ph c hi n t ng ph ng sai thay đ i ho c hi n t ng t

t ng quan, tùy theo mô hình h i quy phù h p là Pool, FEM hay REM

1.5 B c c lu n v n

Lu n v n g m 5 ph n:

 Ph n 1 gi i thi u trình bày t ng quan các n i dung chính c a lu n v n và

gi i thích lý do tác gi ch n đ tài này đ nghiên c u

 Ph n 2 trình bày t ng quan các nghiên c u tr c đây

 Ph n 3 mô t m u, ph ng pháp nghiên c u, mô hình nghiên c u và gi i thích các bi n đ c s d ng đ phân tích

 Ph n 4 th o lu n v nh ng k t qu th c nghi m

 Ph n 5 là k t lu n c a lu n v n

2 T NG QUAN CÁC NGHIÊN C U TR C ÂY

2.1 Qu n tr doanh nghi p - c ch gi m b t v n đ đ i di n

V n đ đ i di n

Jensen và Meckling (1976) đ nh ngh a “quan h đ i di n nh m t h p

đ ng, trong đó ng i ch thuê ng i đ i di n ti n hành thay ng i ch m t nhi m v nh t đ nh, bao g m vi c y quy n cho ng i đ i di n đ c ra quy t

đ nh đ th c hi n nhi m v đó” N u hai bên đ u t i đa hóa h u d ng c a mình, thì ng i đ i di n s không bao gi hành đ ng vì l i ích t t nh t cho

ng i ch Vì v y, quan h ng i ch - ng i đ i di n là m i quan h đ y mâu thu n

Nguyên nhân c a v n đ đ i di n là ng i ch và ng i đ i di n có l i ích khác nhau và t n t i b t cân x ng thông tin, trong đó, ng i đ i di n – nhà

qu n lý s có nhi u thông tin h n ng i ch – các c đông K t qu là d n đ n

r i ro đ o đ c và mâu thu n l i ích Nhà qu n lý hành đ ng vì l i ích riêng c a mình, c ng v i l i th v thông tin, có kh n ng chi m đo t tài s n c a doanh nghi p, gián ti p hao mòn tài s n c a c đông Ho c h có th dùng tài s n c a doanh nghi p đ đ u t vào nh ng th ng v đem l i l i ích cá nhân cho h

nh ng l i không đem l i hi u qu cho doanh nghi p Và h qu c a v n đ đ i

di n là l a ch n d i m c t i u làm gi m tài s n c đông

Khi t n t i v n đ đ i di n, ng i ch (c đông) th ng là ng i ch u thi t thòi Tuy nhiên, ng i b nh h ng nhi u nh t chính là c đông nh , ch không ph i t t c các c đông Shleifer và Vishny (1986) cho r ng các c đông

l n, d a trên l i th bi u quy t c a mình, có th d dàng đ a ng i vào h i

đ ng qu n tr , ban đi u hành doanh nghi p, đ có th đ xu t các chính sách có

l i cho mình Vì v y, v n đ đ i di n thay vì là v n đ gi a ng i ch , ng i

đ i di n thì nay l i thành v n đ gi a nh ng ng i bên trong, bao g m nhà

qu n lý và c đông ki m soát, và nh ng ng i bên ngoài, bao g m c đông

nh

Chi phí đ i di n làm t ng chi phí s d ng v n c ph n và chi phí s

d ng n Th hi n :

 Chi phí đ i di n c a v n c ph n: nh ng ng i bên ngoài hay c đông

thi u s ch u r i ro b t c đo t tài s n b i ng i nh ng ng i bên trong bao

g m nhà qu n lý và c đông ki m soát gây ra (đi u mà các c đông bên ngoài không th lo i b b ng cách n m gi danh m c đa d ng hóa) M t ph n quan

tr ng trong vi c t c đo t tài s n c a c đông bên ngoài là s m r ng c h i

đ u t c a doanh nghi p Ngh a là, càng có nhi u c h i đ u t thì nhà qu n lý càng có nhi u quy n l c và t do trong vi c t c đo t tài s n c a các c đông thi u s T c là khi có nhi u c h i đ u t , nhà qu n lý s dùng dòng ti n th ng

d c a doanh nghi p đ tham gia vào các ho t đ ng m ng l i l i ích cho h nhi u nh t thay vì t i đa hóa giá tr cho các c đông Vì v y, các c đông bên ngoài s đòi h i t su t sinh l i cao h n làm t ng chi phí s d ng v n c ph n

Nh ng nghiên c u khác l i đ a ra gi thuy t v chi phí giám sát ng i

đ i di n làm t ng chi phí s d ng v n c ph n Theo gi thuy t này, nhà đ u t bên ngoài gánh chu chi phí giám sát ng i đ i di n đ ch c ch n không b thi t h i t quy t đ nh qu n tr c a doanh nghi p Và vì chi phí giám sát đó, h yêu c u m t t su t sinh l i cao h n và làm t ng chi phí s d ng v n c ph n

 Chi phí đ i di n c a n : chi phí đ i di n c a n đ c p đ n s gia t ng

trong chi phí n khi có s mâu thu n trong l i ích các c đông và nhà qu n lý

c a doanh nghi p Vì lý do này nên các trái ch áp đ t nh ng h n ch nh t đ nh

đ i v i doanh nghi p (thông qua các quy đ nh trái phi u) vì h lo ng i các v n

đ đ i di n Các trái ch nh n th c đ c hai đi u: th nh t nhà qu n lý ki m soát ti n b c c a h , và th hai các v n đ ng i đ i di n – nhà qu n lý trong các doanh nghi p gi m thi u thi t h i, các trái ch đ t ra m t s h n ch v

vi c s d ng ti n c a h

Nói chung chi phí đ i di n c a n x y ra khi nhà qu n lý tham gia vào các d án ho c các hành vi có l i cho c đông nhi u h n các trái ch Ví d

nh nhà qu n lý th c hi n d án có NPV âm, khi d án thành công thì ph n thu

ho ch thu c v c đông trong khi n u d án th t b i ph n thi t h i l i do trái

ch gánh ch u vì th c ch t dòng ti n th c hi n d án là ti n c a trái ch

Vài nghiên c u đ a ra gi thuy t kh n ng t c đo t tài s n c a c đông bên trong gia t ng khi đi u ki n kinh t v mô g p khó kh n M i quan h trái chi u gi a c h i chi m đo t tài s n c a c đông bên trong và đi u ki n kinh t

v mô có th làm t ng r i ro c a doanh nghi p và k t qu là t ng t su t sinh l i đòi h i Các trái ch s đòi h i t su t sinh l i cao h n và làm t ng chi phí s

d ng n

2.2 Qu n tr doanh nghi p và chi phí v n

 M i quan h gi a hi u qu ho t đ ng công ty và qu n tr doanh nghi p

Nghiên c u tr c đây đã xem xét m i quan h gi a hi u qu ho t đ ng công ty và qu n tr doanh nghi p ví d nh s l ng thành viên h i đ ng qu n

tr , thành ph n h i đ ng qu n tr , m c đ đ c l p c a h i đ ng qu n tr , tính hai

m t c a giám đ c đi u hành và ch t ch h i đ ng qu n tr , thù lao và các kho n

bù đ p đi u hành H u h t các nghiên c u c a McConnell và Servaes (1995), Agrawal và Knober (1996), Demsetz và Villalonga (2001), Himmelberg và

c ng s (1999), Gompers và c ng s (2003) v n không th k t lu n v m c đ

mà c ch giám sát nâng cao hi u qu ho t đ ng công ty và giá tr c a các c đông

Trong tác ph m “Quy n s h u c ph n và tính hai m t c a n ” c a

McConnell và Servaes (1995): cho th y m i quan h gi a giá tr doanh

nghi p, đòn b y, và quy n s h u v n c ph n Giá tr doanh nghi p c a các doanh nghi p có t ng tr ng cao t l ngh ch v i đòn b y tài chính, trong khi các doanh nghi p có t ng tr ng th p t l thu n v i đòn b y tài chính K t

qu cho th y vi c phân b quy n s h u gi a n i b , các t ch c, c đông l n,

và các c đông nh bên ngoài ít có ý ngh a đ i v i doanh nghi p t ng tr ng

th p so v i các doanh nghi p t ng tr ng cao

Trong tác ph m “Hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p và c ch ki m soát

v n đ đ i di n gi a nhà qu n lý và c đông” c a Agrawal và Knober (1996):

hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p

Tác ph m “C u trúc s h u và hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p” c a

Demsetz và Villalonga (2001): tác gi nghiên c u m i quan h gi a c u trúc

s h u và hi u qu ho t đ ng c a các doanh nghi p Theo tác gi , không có nghiên c u tr c đây đã x lý các v n đ ki m soát doanh nghi p theo cách này Tác gi tìm th y không có m i quan h có ý ngh a th ng kê gi a c c u s

h u và hi u qu ho t đ ng doanh

Trong tác ph m “S hi u bi t v các y u t quy n s h u qu n lý và s liên k t

gi a quy n s h u và hi u qu ho t đ ng” c a Himmelberg và c ng s (1999): cho th y r ng quy n s h u qu n lý đ c gi i thích b i các bi n quan

tr ng theo nh ng cách phù h p v i d đoán c a mô hình ông ch và ng i

qu n lý (the principal – the agent) Sau khi ki m soát nh ng đ c đi m doanh

nghi p quan sát đ c và hi u ng tác đ ng c đ nh, tác gi không th k t lu n

r ng nh ng thay đ i trong quy n s h u qu n lý nh h ng đ n hi u qu ho t

có quy n c đông y u nh t s ki m đ c t su t sinh l i b t th ng là 8,5 ph n

tr m m i n m trong kho ng th i gian m u Bài vi t cho th y r ng các doanh nghi p v i quy n c đông m nh có giá tr doanh nghi p cao h n, t su t sinh

l i t t h n, t ng tr ng doanh thu kh quan h n, chi phí v n th p h n, và ít b mua l i doanh nghi p

 Qu n tr doanh nghi p và chi phí v n c ph n

Các nghiên c u tr c đây có xu h ng ki m tra các m i quan h gi a

qu n tr doanh nghi p và hi u qu ho t đ ng c a công ty b ng cách t p trung vào l i nhu n ho t đ ng và nh ng thay đ i trong giá tr doanh nghi p b ng cách s d ng Tobin Q Nh ng các nghiên c u g n đây đã s d ng các bi n pháp khác, ch ng h n nh chi phí v n c ph n

M t s nghiên c u đã ch ng minh r ng qu n tr doanh nghi p có th

gi m r i ro t c quy n s h u b i c đông bên trong (là m t r i ro mà nh ng

c đông bên ngoài không th lo i b đ n gi n b ng cách gi m t danh m c

đ u t đa d ng) Kh n ng t c quy n s h u b i c đông bên trong đ c cho

là ph thu c m t ph n đáng k vào c h i đ u t c a doanh nghi p, ngh a là càng có nhi u c h i đ u t thì nhà qu n lý càng có nhi u quy n l c và t do

h n cho c đông bên trong chi m đo t t các c đông thi u s c a h Các nghiên c u Chen và c ng s (2009), Johnson và c ng s (2000), Durnev và Kim (2005) c ng đã đ a ra gi thuy t r ng kh n ng t c quy n s h u c a c đông bên trong t ng lên khi đi u ki n kinh t v mô tr nên kém thu n l i M i quan h trái chi u gi a ch ngh a c h i c a c đông bên trong và đi u ki n th

tr ng có th có tác d ng gia t ng các r i ro h th ng c a m t doanh nghi p, t

đó yêu c u m c lãi su t huy đ ng v n cao h n đ bù đ p Tuy nhiên, qu n tr doanh nghi p t t h n s h n ch m i quan h trái chi u gi a m c đ t c quy n s h u và đi u ki n th tr ng

Trong tác ph m “B o v quy n l i nhà đ u t , c ch qu n tr doanh

nghi p và chi phí s d ng v n c ph n” c a Chen và c ng s (2009): xem xét

các tác đ ng c a qu n tr doanh nghi p trên chi phí v n c ph n t i các th

tr ng m i n i và làm th nào hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p b nh

h ng b i pháp lu t b o v nhà đ u t c p qu c gia Bài vi t cho th y r ng

qu n tr doanh nghi p có t ng quan ngh ch đáng k đ i v i chi phí v n c

ph n trong các th tr ng này T i các th tr ng m i n i, qu n tr doanh nghi p và pháp lu t liên quan đ n b o v quy n l i c đông d ng nh thay

th cho nhau trong vi c gi m chi phí v n ch s h u Bài vi t cho th y các t

ch c đ u t s n sàng tr phí cao h n đ i v i c phi u c a các doanh nghi p

qu n tr doanh nghi p t t, đ c bi t là khi các doanh nghi p các qu c gia mà

Trong tác ph m “ tr m c p ho c không đ tr m c p: thu c tính doanh nghi p, môi tr ng pháp lu t và đ nh giá” c a Durnev và Kim (2005): b ng

cách s d ng d li u qu n tr doanh nghi p và thông tin công b t 27 qu c gia, tác gi cho th y r ng t t c ba thu c tính doanh nghi p (c h i đ u t , tài chính bên ngoài, và c c u s h u) có liên quan đ n ch t l ng ho t đ ng qu n

tr và m c đ công khai thông tin c a doanh nghi p, và các doanh nghi p có

qu n tr t t h n và x p h ng minh b ch cao h n đ c đánh giá cao trong th

tr ng ch ng khoán

Các nghiên c u khác đã khám phá kh n ng qu n tr doanh nghi p t t

h n có th làm gi m chi phí v n c ph n b ng cách h n ch chi phí giám sát bên ngoài c a nhà đ u t bên ngoài Theo gi thuy t này, các nhà đ u t ph i

tr chi phí giám sát bên ngoài nh m h n ch nh ng hành đ ng sai l ch c a

ng i qu n lý và chi phí giám sát này s làm cho nhà đ u t yêu c u m c t

h i và gi m b t đ i x ng thông tin và tính b t n cho nhà đ u t

Trong tác ph m “Thông tin và chi phí s d ng v n” c a Easley và O’Hara (2004): tác gi ki m ch ng vai trò thông tin nh h ng đ n chi phí

v n c a m t doanh nghi p Tác gi cho th y s khác bi t trong thành ph n c a thông tin gi a các thông tin đ i chúng và thông tin riêng nh h ng đ n chi phí

v n, các nhà đ u t đòi h i m t l i nhu n cao h n đ n m gi c phi u v i thông tin riêng T su t sinh l i cao h n này phát sinh b i vì các nhà đ u t

hi u bi t có th thay đ i danh m c đ u t c a h khi k t h p các thông tin m i,

và các nhà đ u t không hi u rõ thông tin s g p khó kh n h n Trong tr ng thái cân b ng, s l ng và ch t l ng thông tin nh h ng đ n giá tr tài s n Các doanh nghi p có th tác đ ng chi phí v n b ng cách ch n ph ng pháp k toán, ph m vi phân tích, và c u trúc vi mô th tr ng

Nh ng nh h ng này ch có th d n đ n nh ng khác bi t nh trong r i

ro không th đa d ng, ho c có th tìm th y nh ng r i ro l n h n ví d nh giá

tr s sách so v i giá tr th tr ng c a v n c ph n, quy mô và beta c a th

tr ng Các nghiên c u liên quan trong l nh v c này tìm th y m i liên h gi a

công b thông tin c a doanh nghi p và chi phí c a v n ch s h u i n hình

nh nghiên c u c a Healy và c ng s (1999), Botosan (1997) và Botosan và Plumlee (2002), cho th y r ng vi c gi m s b t cân x ng thông tin gi a các nhà qu n lý và các c đông s d n đ n gi m chi phí v n c ph n

Trong tác ph m “M c đ công b thông tin trên chi phí v n c ph n”

c a Botosan (1997): tác gi đã gi i thích s liên quan gi a m c đ công b thông tin và chi phí s d ng v n c ph n b ng cách h i quy h s beta th

tr ng, quy mô doanh nghi p và m c đ công b thông tin đ c tác gi t xây

d ng Th c đo m c đ công b thông tin đ c tác gi t xây d ng d a trên

nh ng thông tin t nguy n cung c p trong báo cáo th ng niên n m 1990 c a

122 doanh nghi p i v i các doanh nghi p ít thu hút nhà đ u t , k t qu cho

th y nh ng doanh nghi p công b thông tin minh b ch h n th ng có chi phí

v n c ph n th p h n Tuy nhiên đ i v i các doanh nghi p thu hút nhi u nhà

đ u t , tác gi không tìm th y s liên quan gi a công b thông tin và chi phí s

d ng v n c ph n

Trong tác ph m “Xem xét l i m c đ công b thông tin và chi phí v n

c ph n” c a Botosan và Plumlee (2002): bài vi t này xem xét m i liên h

gi a chi phí s d ng v n c ph n và m c đ công b thông tin trong báo cáo

th ng niên, m c đ k p th i c a thông tin đ c công b , các ho t đ ng quan

h nhà đ u t Tác gi th y r ng chi phí v n ch s h u gi m khi m c đ công

b thông tin báo cáo th ng niên nhi u h n (gi m m t cân đ i thông tin gi a nhà qu n tr và c đông c a doanh nghi p) nh ng chi phí v n ch s h u t ng

khi thông tin đ c công b k p th i, có th thông qua bi n đ ng t ng giá c phi u

ng th i nghiên c u c a Chen và c ng s (2003) và Ashbaugh và c ng

s (2005) ki m tra xem ngoài khía c nh công b thông tin thì các c ch qu n

tr doanh nghi p khác có nh h ng đ n chi phí v n c ph n c a doanh nghi p hay không Theo Chen và c ng s (2003) phân tích v n đ này trong b i c nh

th tr ng m i n i Tác gi ki m tra các công ty t 9 n n kinh t m i n i châu

Á và th y r ng c ch qu n lý không công b thông tin, nh m c đ đ c l p

c a h i đ ng qu n tr và b o v l i ích c đông thi u s , có t ng quan trái chi u đ i v i chi phí v n c ph n c a doanh nghi p

M t s nghiên c u khá g n đây các công ty M đã đ a ra b ng ch ng cho th y m t m i quan h ngh ch gi a các thu c tính qu n tr doanh nghi p (ví

đ ng qu n tr ) có nh h ng đáng k chi phí s d ng v n c ph n c a các doanh nghi p M t n m 1996 đ n n m 2002

 Qu n tr doanh nghi p và chi phí n

Trong tác ph m “Tác đ ng c a qu n tr doanh nghi p lên l i t c và x p

h ng c a trái phi u: vai trò c a nhà các nhà đ u t t ch c và giám đ c bên

ngoài” c a Bhoraj và Sengupta (1998): cung c p b ng ch ng cho th y m i

t ng quan gi a qu n tr doanh nghi p v i x p h ng trái phi u cao h n và l i

t c trái phi u th p h n Qu n tr doanh nghi p có th gi m r i ro m c đ nh

b ng cách gi m thi u chi phí đ i di n và hi u su t qu n lý giám sát b ng cách

gi m b t đ i x ng thông tin gi a doanh nghi p và ng i cho vay Các doanh nghi p có s h u t ch c nhi u h n và ki m soát bên ngoài m nh m h n s

h ng l i t c trái phi u th p h n và các phát hành trái phi u m i c a h x p

h ng cao h n

Trong tác ph m “ c đi m h i đ ng qu n tr , báo cáo tài chính, và chi phí

n ” c a Anderson và c ng s (2004): Trong m t m u các doanh nghi p S&P

500, nhóm tác gi cho th y r ng chi phí s d ng n t l ngh ch v i s đ c l p và quy mô h i đ ng qu n tr

Trong tác ph m “Qu n tr doanh nghi p có ph i là v n đ đ i v i trái ch

không?” c a Klock và c ng s (2005): xem xét m i quan h gi a chi phí s

d ng n và ch s qu n tr bao g m quy đ nh ch ng thâu tóm và b o v c đông S d ng d li u giai đo n t n m 1990 đ n n m 2000, tác gi th y r ng quy đ nh ch ng thâu tóm làm gi m chi phí vay n Các d li u đ c chia ra thành các doanh nghi p có quy n qu n lý t t nh t (quy đ nh ch ng thâu tóm

m nh nh t) và các doanh nghi p v i quy n c đông m nh nh t (quy đ nh

ch ng thâu tóm y u nh t), tác gi th y r ng quy đ nh ch ng thâu tóm m nh m

liên quan đ n m t chi phí vay n th p h n trong khi quy đ nh ch ng thâu tóm

y u có liên quan đ n m t chi phí vay n cao h n

Trong tác ph m “Ch t l ng thông tin đ c công b c a doanh nghi p

và chi phí n ” c a Sengupta (1998): cung c p b ng ch ng cho th y các doanh

nghi p v i x p h ng ch t l ng công b thông tin cao t các nhà phân tích tài chính đ c h ng m t chi phí lãi vay th p h n khi các doanh nghi p này phát hành n , t đó làm gi m chi phí s d ng n Các k t qu c ng cho th y t m quan tr ng c a công b thông tin đ y đ trong tr ng h p có s không ch c

ch n l n h n v doanh nghi p trên th tr ng theo ph n ánh c a các ph ng sai

l i nhu n c phi u

H u h t các nghiên c u Black và c ng s (2003), Claessens và c ng s (2003), Gompers và c ng s (2003), La Porta và c ng s (2002) đ u gi i quy t

m i liên h gi a hi u qu ho t đ ng công ty và c ch nh m ki m soát v n đ

đ i di n, cho r ng qu n tr doanh nghi p nh h ng đ n đ nh giá công ty b ng cách t ng dòng ti n d ki n Nh ng ý t ng qu n tr doanh nghi p có th nâng cao giá tr công ty b ng cách gi m chi phí v n ch a đ c ki m tra trong các nghiên c u này

Trong tác ph m “Qu n tr doanh nghi p có làm nh h ng đ n giá tr th

tr ng c a doanh nghi p hay không? B ng ch ng Hàn Qu c” c a Black và

c ng s (2003): b ng cách xây d ng và th nghi m m t h s qu n tr doanh

nghi p toàn di n cho m t m u g m 515 doanh nghi p trong 560 doanh nghi p niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Hàn Qu c, v c b n các doanh nghi p Hàn Qu c đ c giao d ch công khai Bài vi t này cung c p b ng ch ng cho

th y có m i quan h nhân qu gi a m t ch s qu n tr t ng th và giá c phi u cao h n t i các th tr ng m i n i

Trong tác ph m “Phân bi t nh h ng u đãi và quy n c th c a c

đông l n” c a Claessens và c ng s (2003): s d ng d li u cho 1,301 doanh

nghi p giao d ch công khai trong 8 n n kinh t ông Á (bao g m Hong Kong, Indonesia, Hàn Qu c, Malaysia, Philippines, Singapore, ài Loan và Thái Lan), tác gi nh n th y giá tr doanh nghi p t ng v i quy n s h u dòng ti n

c a các c đông l n nh t Nh ng giá tr doanh nghi p gi m khi quy n ki m soát c a các c đông l n nh t v t quá quy n s h u dòng ti n c a h Vì r ng quy n s h u c a doanh nghi p t p trung là y u t n i b t trong h u h t các

n c, nh ng phát hi n này có liên quan cho qu n tr doanh nghi p trên toàn th

gi i

Trong tác ph m “B o v nhà đ u t và đ nh giá doanh nghi p” c a La Porta và c ng s (2002): bài vi t này trình bày m t mô hình v tác đ ng c a

lu t b o v c đông thi u s và quy n s h u dòng ti n c a c đông chi ph i

đ i v i vi c đ nh giá doanh nghi p Sau đó, nhóm tác gi th nghi m mô hình này s d ng m t m u c a 539 doanh nghi p l n t 27 n n kinh t giàu có Phù

h p v i mô hình, tác gi tìm th y b ng ch ng xác đ nh giá tr doanh nghi p cao

h n các doanh nghi p thu c các qu c gia có pháp lu t b o v t t h n cho các

c đông thi u s và trong các doanh nghi p s h u dòng ti n cao h n b i các

c đông chi ph i

 Qu n tr doanh nghi p và chi phí s d ng v n

G n đây nh t là nghiên c u c a Peter Kien Pham cùng c ng s v

“Qu n tr doanh nghi p và chi phí s d ng v n: tr ng h p các công ty Úc”

n m 2012: bài nghiên c u này xem xét m i quan h c a qu n tr doanh nghi p

và chi phí s d ng v n thông qua nghiên c u m u c a 150 doanh nghi p Úc

có v n hóa l n nh t trên th tr ng trong kho ng th i gian 10 n m t n m 1994

đ n n m 2003 Sau khi lo i b các doanh nghi p tài chính và công ích, và

nh ng doanh nghi p không th thu th p đ d li u trong kho ng th i gian ti n hành nghiên c u, cu i cùng m u c a tác gi bao g m 136 doanh nghi p.Trong

đó bi n ph thu c là chi phí s d ng v n bình quân (WACC) bi n gi i thích bao g m các bi n qu n tr doanh nghi p nh m c đ đ c l p c a h i đ ng qu n

tr , quy mô h i đ ng qu n tr , t l s h u bên trong và t l s h u bên ngoài

Ngoài ta bài nghiên c u còn s d ng các bi n đ c đi m doanh nghi p làm bi n ki m soát trong mô hình Các bi n đ c đi m này bao g m, quy mô doanh nghi p đ c đo l ng b ng ch s logarit t ng tài s n, m c chi tiêu dành cho t ng tr ng đo l ng thông qua ch tiêu chi phí s d ng v n so v i t ng tài

s n, tính xác th c h u hình c a tài s n đo l ng qua ch tiêu tài s n dài h n h u hình so v i t ng tài s n, đòn b y tài chính đ c đo l ng thông qua ch tiêu

t ng n so v i t ng tài s n, giá tr s sách so v i giá tr th tr ng c a v n c

ph n, đ l ch chu n l i nhu n ch ng khoán

K t qu nghiên c u: qua nghiên c u tác gi cho th y có s t n t i m i quan h gi a chi phí s d ng v n và qu n tr doanh nghi p C th : m c đ

đ c l p c a h i đ ng qu n tr có m i t ng quan ngh ch v i chi phí s d ng

v n, ngh là khi t ng tính đ c l p c a các thành viên h i đ ng qu n tr s giúp làm gi m thi u chi phí s d ng v n; t l s h u c phi u c a n i b c ng có

t ng quan ngh ch v i chi phí s d ng v n, ngh a là khi t l s h u n i b

t ng s làm gi m chi phí s d ng v n nh ng khi t l s h u n i b t ng quá cao s làm t ng r i ro qu n tr d n đ n t ng chi phí s d ng v n; t l s h u

c a c đông kh i t ch c có t ng quan ngh ch v i chi phí s d ng v n, khi t

l s h u c a c đông kh i t ch c t ng lên s đ ng ngh a v i chi phí s d ng

v n gi m xu ng, và khi chi phí s d ng v n gi m s làm t ng giá tr c a doanh nghi p

n m 2007 đ n n m 2012 M u ban đ u g m 68 doanh nghi p, sau khi lo i tr 4 doanh nghi p không có d li u đ y đ và 5 doanh nghi p là t ch c tài chính,

m u cu i cùng còn l i 59 doanh nghi p, trong đó:

Phân lo i theo n m niêm y t

B ng 3.1 : Phân lo i theo n m niêm y t

Ngu n: tác gi t t ng h p

Th i gian kh o sát là 6 n m, t n m 2007 đ n n m 2012 V y, d li u nghiên

c u g m 59 doanh nghi p trong 6 n m, t ng c ng là 354 quan sát

3.2 Mô hình, bi n và gi thuy t nghiên c u

3.2.1 Mô hình nghiên c u

WACCit = 0 + 1BOARDINDEPit + 2LogBOARDSIZEit + 2INSIDERit

+ 3INSTBLOCKit + 4NONINSTBLOCKit +

Trong đó:

• WACC: là chi phí s d ng v n bình quân;

• BOARDINDEP: t l thành viên đ c l p không đi u hành trong h i

đ ng qu n tr ;

• LogBOARDSIZE: logarit BOARDSIZE, BOARDSIZE là s l ng thành viên h i đ ng qu n tr ;

đ c tài tr dù b ng v n c ph n hay b ng n thì WACC là chi phí s d ng

v n bình quân c a các kho n tài tr c a doanh nghi p B ng vi c tính toán ch

s WACC, chúng ta bi t đ c doanh nghi p ph i t n bao nhiêu chi phí cho

m i đ ng ti n tài tr cho doanh nghi p

Chi phí s d ng v n bình quân (WACC) đ c tính nh sau:

WACC =

E D

E

+ rE +

E D

• rD: là chi phi n vay

• tC: là thu su t thu thu nh p doanh nghi p

Giá tr v n ch s h u (E) c a doanh nghi p bao g m v n c ph n,

th ng d v n, l i nhu n ch a phân ph i và l i ích c đông thi u s Các ch tiêu này l y t b ng cân đ i k toán c a doanh nghi p

Giá tr n vay (D) c a doanh nghi p bao g m vay ng n h n và vay dài

h n Các ch tiêu này l y t b ng cân đ i k toán c a doanh nghi p

Chi phí v n ch s h u (r E ): c l ng theo mô hình tr c ti p trên c

s mô hình CAPM C th nh sau: rE = rf + ERP*ß

Lãi su t phi r i ro (rf): là lãi su t trái phi u chính ph k h n 1 n m,

T su t sinh l i VN-Index l ch s : là t c đ t ng trung bình c ng c a VN-Index l ch s ,

Lãi su t phi r i ro l ch s : là lãi su t trung bình c ng trong l ch s c a trái phi u chính ph k h n 1 n m,

M c bù r i ro th tr ng (ERP) = T su t sinh l i VN-Index l ch s - Lãi

Chi phí n vay (r D ): đ c tính b ng lãi vay trong k chia cho n bình quân trong k

b) Bi n gi i thích

Nh ng nghiên c u tr c đây c a Bhagat và Black (2002), Agrawal và Knober (1996) đã gi i thích m i liên k t gi a c u trúc h i đ ng qu n tr và

hi u qu qu n tr c a doanh nghi p

Trong bài nghiên c u “S đ c l p c a H i đ ng qu n tr và hi u qu dài

h n” c a Bhagat và Black (2002): cho th y h i đ ng qu n tr c a các doanh nghi p đ i chúng M b chi ph i b i các thành viên đ c l p H n n a, nhi u nhà bình lu n và t ch c đ u t tin r ng thành viên đ c l p th m chí chi m s

l ng nhi u h n trong h i đ ng qu n tr các doanh nghi p đ i chúng Nghiên

c u cho th y h i đ ng qu n tr đ c l p có liên quan đ n hi u qu ho t đ ng dài

h n c a các doanh nghi p l n M

Trong bài nghiên c u “Hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p và c ch

ki m soát v n đ đ i di n gi a ng i qu n lý và c đông” (1996) c a Agrawal

và Knober xây d ng m t b d li u bao g m 400 doanh nghi p l n M và

tác gi đã tìm th y m i quan h gi a hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p v i

t l s h u c ph n c đông n i b , s hi n di n thành viên bên ngoài trong

h i đ ng qu n tr T l s h u n i b có t ng quan thu n v i hi u qu ho t

đ ng c a doanh nghi p, trong khi s hi n di n thành viên bên ngoài trong h i

đ ng qu n tr , có t ng quan ngh ch v i hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p

Vì v y, nghiên c u v nh h ng c c u h i đ ng qu n tr và chi phí v n

s cung c p thêm cái nhìn th u đáo v v n đ này

 M c đ đ c l p c a h i đ ng qu n tr (BOARDINDEP): là t l thành

viên h i đ ng qu n tr đ c l p không đi u hành trong t ng s thành viên h i

đ ng qu n tr V i vai trò là c quan đ i di n cho quy n l i cho toàn th c đông, h i đ ng qu n tr có ch c n ng giám sát, ch đ o, đi u hành ban giám

đ c c a doanh nghi p ho t đ ng hi u qu , vì l i ích c a c đông Và vì v y,

“Tính đ c l p c a viên h i đ ng qu n tr là m t đ c đi m quan tr ng đ đánh giá tính hi u qu c a viên h i đ ng qu n tr ” (Mansurinia, 2013)

Các thành viên h i đ ng qu n tr cung c p m t cái nhìn đ c l p khách quan v qu n lý và gi cho nhà qu n lý có trách nhi m v i c đông Trách nhi m đ c y thác c a h i đ ng qu n tr có th b m t n u thành viên h i

đ ng qu n tr c u k t, thông đ ng v i giám đ c h n là b o v l i ích, quy n l i

c a c đông Theo h ng này thì s thi u đ c l p trong h i đ ng qu n tr t các thành viên trong h i đ ng là m t r i ro qu n tr và nó có th d n đ n làm

gi m giá tr tài s n c a c đông “Vai trò giám sát c a h i đ ng qu n tr b

gi m và quy n l i c a c đông c ng nh các bên có l i ích liên quan có th b

nh h ng” (Mansurinia, 2013)

 Quy mô h i đ ng qu n tr (BOARDSIZE): là s thành viên trong h i

đ ng qu n tr liên quan đ n m t c ch qu n tr đ c l p, theo các nghiên c u

tr c đây thì h i đ ng qu n tr có ít thành viên đ c ghi nh n là hi u qu nhi u

h n v giám sát và th ng liên quan v i giá tr doanh nghi p cao h n, theo Yermack (1996), Eisenberg và c ng s (1998), Mak and Kusnadi (2005), Hermalin và Wisbach (2003), Lipton và Lorch (1992) Nh ng nhóm nh

th ng thân thi t, hi u qu , và có th giám sát doanh nghi p m t cách hi u qu

h n Trong khi đó, nh ng nhóm l n h n th ng gian l n, có âm m u l a g t và

vì v y không t t cho vi c giám sát

Trong bài vi t “Giá tr doanh nghi p cao h n v i quy mô h i đ ng qu n

tr nh h n” c a Yermack (1996) đ a ra b ng ch ng phù h p v i lý thuy t

r ng h i đ ng qu n tr nh có hi u qu h n, tác gi tìm th y m i t ng quan ngh ch gi a quy mô h i đ ng qu n tr và giá tr doanh nghi p trong m t m u

c a 452 t p đoàn công nghi p l n c a M gi a n m 1984 và n m 1991

Trong bài vi t “Quy mô h i đ ng qu n tr l n và giá tr doanh nghi p

gi m trong các doanh nghi p nh ” c a Eisenberg và c ng s (1998) tìm th y

m t m i t ng quan ngh ch gi a quy mô h i đ ng qu n tr và kh n ng sinh l i trong m t m u các doanh nghi p nh và v a Ph n Lan D li u g m 785 doanh nghi p l n m nh và 94 doanh nghi p phá s n M u các doanh nghi p

này đ c l y ng u nhiên t d li u Asiakastieto Oy, t ch c tín d ng c a Ph n

Lan, trong kho ng th i gian t n m 1992 đ n n m 1994

Trong bài vi t “V n đ quy mô: b ng ch ng v t ng quan ngh ch quy

mô h i đ ng qu n tr và giá tr doanh nghi p” c a Mak and Kusnadi (2005)

xem xét các tác đ ng c a c ch qu n tr doanh nghi p đ n giá tr doanh nghi p c a các doanh nghi p Singapore và Malaysia (đ c đo b ng Tobin Q) Bài nghiên c u cho th y có m t m i t ng quan ngh ch gi a quy mô h i đ ng

qu n tr và giá tr doanh nghi p c hai n c này

Hermalin và Wisbach (2003): h i đ ng qu n tr l n có kh n ng cao s

ho t đ ng kém hi u qu h n h i đ ng qu n tr nh Khi h i đ ng qu n tr bao

g m quá nhi u ng i, v n đ đ i di n s t ng, vì m t s thành viên h i đ ng

qu n tr là nh ng ng i "ng i mát n bát vàng" (free-riders)

Lipton và Lorch (1992): đ xu t nên gi i h n s thành viên h i đ ng

qu n tr t 7 – 8 ng i vì n u v t quá con s này s r t khó th ng nh t khi

gi i quy t v n đ , h u qu sâu xa h n là m t s g n k t trong h i đ ng qu n tr

Ng c l i v i quan đi m trên, có m t s nghiên c u cho r ng h i đ ng

qu n tr quá nh s thi u quan đi m, thi u tính chuyên môn, thi u tính đa d ng hóa v kinh nghi m, k n ng, gi i tính và qu c gia (Dalton, 2005) H n n a,

h i đ ng qu n tr nh s có t l thành viên đ c l p th p, d n đ n chi phí đ i

di n l n, không b o v t t quy n l i cho c đông nh i u đó hàm ý doanh nghi p có h i đ ng qu n tr nh h n s đ c xem là có h th ng qu n tr doanh nghi p t t h n

Logarit t ng s thành viên trong h i đ ng qu n tr là cách mà chúng ta s

d ng đ đo l ng quy mô h i đ ng qu n tr

 T l s h u c ph n c a thành viên n i b (INSIDER): đây là t l s

h u c ph n doanh nghi p b i c đông trong n i b M t m t, khi ph n bù đ p

qu n lý (l ng c a thành viên h i đ ng) r t nh y c m v i hi u qu ho t đ ng

doanh nghi p, các thành viên có nhi u kh n ng theo đu i các chi n l c t i đa hóa giá tr doanh nghi p ( nh h ng khuy n khích) M t khác, quy n s h u

n i b quá m c có th cách ly các nhà qu n lý kh i s giám sát c a c đông bên ngoài, và các nhà qu n lý c ng có th b t đ u theo đu i chi n l c gi m thi u r i ro đ b o v c ph n l n không thay đ i c a h Nh v y, c ph n

ki m soát r t l n c a c đông n i b gây b t l i và có kh n ng nh h ng đ n giá tr doanh nghi p ( nh h ng c th )

 Bi n quy n s h u th hai là t l s h u c ph n c a c đông kh i t

ch c (INSTBLOCK): là m t t ch c n m b ng ho c l n h n 5% t ng s quy n s h u c ph n c a doanh nghi p C đông t ch c là quan tr ng đ i v i

hi u qu qu n tr doanh nghi p vì h có th th c hi n quy n b phi u đ ng n

ch n hành vi phá h y, tri t tiêu giá tr c a nhà qu n lý S l ng c ph n t ng

đ i l n c a h c ng cung c p m t đ ng l c l n h n đ theo dõi so v i các c

ph n phân tán c a c đông thi u s C đông kh i t ch c nh ngân hàng, các

qu đ u t có kh n ng đ c l p qu n lý và có kh n ng can thi p ho c gây áp

l c v qu n lý đ b o v c đông thi u s c a h Theo Cremers và Nair (2005) cho r ng các qu h u trí g p ít xung đ t l i ích h n so v i t ch c đ u

t khác và h có xu h ng giám sát các ho t đ ng qu n lý hi u qu h n Các

c đông t ch c và các nhà đ u t cung c p giám sát hi u qu đ i v i vi c

qu n lý làm gi m hành vi c h i d n đ n gi m r i ro đ i di n và giúp chi phí

v n th p h n

 Bi n quy n s h u th ba là t l s h u c ph n c a c đông bên ngoài

nh ng không ph i là t ch c (NONINSTBLOCK): nh h ng c a bi n này

trên giá tr doanh nghi p và hi u qu ho t đ ng là không rõ ràng b i vì c đông

kh i này c ng có kh n ng c u k t v i nhau và c u k t v i ng i trong n i b

đ chi m đo t giá tr c a c đông thi u s

Nh ng thông tin v s đ c l p và quy mô h i đ ng qu n tr đ c thu

th p b ng tay, m t cách th công d a vào báo cáo th ng niên c a t ng doanh nghi p Còn nh ng thông tin v t l s h u c a c đông n i b , t l s h u

c a c đông kh i t ch c, t l s h u c a c đông bên ngoài không thu c kh i

t ch c đ c l y t d li u th ng kê trên báo cáo th ng niên c a doanh nghi p

c) Bi n ki m soát

 Chi phí đ u t trên t ng tài s n (CAPEX/TA): dùng đ ki m soát ph m

vi chi phí đ u t dành cho t ng tr ng c a các doanh nghi p Trong đó chi phí

v n (CAPEX) còn g i là chi phí đ u t , là chi phí t o ra l i ích trong t ng lai

M t chi phí v n phát sinh khi m t doanh nghi p b ti n ra đ mua tài s n c

đ nh ho c đ thêm vào giá tr c a tài s n c đ nh hi n có v i m t vòng đ i h u ích v t ra ngoài n m tính thu

CAPEX đ c s d ng b i m t doanh nghi p đ mua ho c nâng c p v t

lý tài s n nh trang thi t b , tài s n, ho c các tòa nhà công nghi p Trong

tr ng h p khi m t chi phí v n t o thành m t quy t đ nh tài chính l n cho m t doanh nghi p, chi phí ph i đ c chính th c hóa t i m t cu c h p th ng niên

c a đ i h i đ ng c đông hay m t cu c h p đ c bi t c a h i đ ng qu n tr Trong k toán, m t chi phí v n s đ c thêm vào tài kho n tài s n “đ c v n