Để đạt đ-ợc điều đó mà vẫn đảm bảo chất l-ợng tốt, gía thành hợp lí, doanh nghiệp vẫn vững vàng trong cạnh tranh thì các doanh nghiệp phải không ngừng nâng cao trình độ sản xuất kinh doa
Trang 1MÃ SỐ ĐỀ TÀI : 53
TấN ĐỀ TÀI : GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG VỐN
KINH DOANH Ở XÍ NGHIỆP VẬN TẢI BIỂN VINAFCO
Mục lục
Phần mở đầu 1
Ch-ơng 1: Những vấn đề cơ bản về vốn và hiệu quả sử dụng vốn ở doanh nghiệp 3
1.I –Khái niệm và phân loại vốn và quản lý vốn trong kinh doanh 3
1.1.1- Khái niệm về vốn sản xuất kinh doanh 3
1.1.2- Phân loại vốn trong hoạt động sản xuát kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm Vốn cố định và vốn l-u động 4
1.2- Nguồn vốn, chi phí vốn và cơ cấu vốn của doanh nghiệp 8
1.3-Nội dung hoạt động quản lý vốn 9
1.3.1- Nội dung hoạt động quản lý vốn cố định 10
1.3.2- Nội dung hoạt động quản lý vốn l-u động
1.4- Các nhân tố ảnh h-ởng đến hiệu quả sử dụng vốn trong doanh nghiệp 18 1.4.1- Các nhân tố ảnh h-ởng
1.4.2- Hiệu quả sử dụng vốn cố định và vốn l-u động trong doanh nghiệp 20
1.4.3- Các giải pháp nhằm quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn 26
Ch-ơng II: Phân tích thực trạng quản lý và sử dụng vốn ở Xí nghiệp vận tải biển Vinafco 31
I-Quá trình hình thành và phát triển của Xí nghiệp vận tải biển Vinafco 31
Trang 21.1- Lịch sử hình thành 31
1.2- Nhiệm vụ chủ yếu của Xí nghiệp vận tải biển Vinafco 31
1.3- Cơ cấu tổ chức của Xí nghiệp vận tải biển Vinafco 31
1.4- Nghành nghề kinh doanh 34
II- Kết quả hoạt động kinh doanh của Xí nghiệp vận tải biển Vinafco 33
1- Những thuận lợi và khó khăn của Xí nghiệp vận tải biển Vinafco 33
2- Những đặc điểm chủ yếu ảnh h-ởng đến quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của Xí nghiệp vận tải biển Vinafco 34
III- Phân tích hoạt động quản lý vốn kinh doanh của Xí nghiệp vận tải biển Vinafco 41
1- Vốn và cách thức huy động của Xí nghiệp 41
2- Phân tích tình hình quản lý vốn cố định 43
3- Tình hình quản lý vốn l-u động 50
III- Phân tích hiệu quả sử dụng vốn của Xí nghiệp vận tải biển Vinafco 56
1- Tình hình sử dụng vốn ở Xí nghiệp vận tải biển Vinafco qua một số chỉ tiêu cơ bản 56
2- Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn cố định 58
3- Hiệu quả sử dụng vốn l-u động ở Xí nghiệp vận tải biển Vinafco 61
4- Đánh giá chung công tác quản lý và hiệu quả sử dụng vốn ở Xí nghiệp vận tải biển Vinafco 65
Ch-ơng III: Một số giải pháp nhằm nâng cao công tác quản lý và hiệu quả sử dụng vốn ở Xí nghiệp vận tải biển Vinafco 66
I- Những giải pháp cho tổng Xí nghiệp vận tải biển Vinafco 66
1- Phát huy cơ chế điều hoà vốn trong Xí nghiệp 66
2- Cải tiến ph-ơng pháp khấu hao tài sản cố định 68
Trang 33- Thanh lý, bán bớt một số tàu quá cũ hoặc không còn phù hợp với yêu cầu
của khách hàng 70
4- Hạn chế vốn l-u động bị chiếm dụng nhằm thu hồi vốn nhanh, tăng vòng quay của vốn 72
5- Hoàn thiện ph-ơng pháp xác định nhu cầu vốn l-u động định mức kỳ kế hoạch sát với nhu cầu vốn thực tế 72
II- Một số kiến nghị với Nhà n-ớc 77
Kết luận 78
Tài liệu tham khảo 79
Phần mở đầu
Khi nói đến sản xuất kinh doanh thì cho dù d-ới hình thức kinh tế xã hội
nào vấn đề đ-ợc nêu ra tr-ớc tiên cũng là hiệu quả Hiệu quả kinh doanh là mục
tiêu phấn đấu của một nền sản xuất, là th-ớc đo về mọi mặt của nền kinh tế
quốc dân cũng nh- từng đơn vị sản xuất
Lợi nhuận kinh doanh trong nền kinh tế thị tr-ờng là mục tiêu lớn nhất của
mọi doanh nghiệp Để đạt đ-ợc điều đó mà vẫn đảm bảo chất l-ợng tốt, gía
thành hợp lí, doanh nghiệp vẫn vững vàng trong cạnh tranh thì các doanh
nghiệp phải không ngừng nâng cao trình độ sản xuất kinh doanh, trong đó quản
lí và sử dụng vốn là vấn đề quan trọng có ý nghĩa quyết định kết quả và hiệu
quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
Trong cơ chế bao cấp tr-ớc đây vốn sản xuất kinh doanh của các doanh
nghiệp Nhà n-ớc hầu hết đ-ợc Nhà n-ớc tài trợ thông qua cấp phát vốn, đồng
thời Nhà n-ớc quản lí về giá cả sản xuất theo chỉ tiêu kế hoạch lãi Nhà n-ớc thu
Trang 4- lỗ Nhà n-ớc bù, do vậy các doanh nghiệp Nhà n-ớc hầu nh- không quan tâm
đến hiệu quả sử dụng của đồng vốn Nhiều doanh nghiệp đã không bảo toàn và
phát triển đ-ợc vốn, hiệu quả sử dụng vốn thấp, tình trạng lãi giả lỗ thật ăn mòn
vào vốn xảy ra phổ biến trong các doanh nghiệp Nhà n-ớc B-ớc sang nền kinh
tế thị tr-ờng có sự quản lí và điều tiết vĩ mô của Nhà n-ớc, nhiều thành phần
kinh tế song song tồn tại, cạnh tranh lẫn nhau gay gắt Bên cạnh những doanh
nghiệp làm ăn hiệu quả, đứng vững trong cơ chế mới là những doanh nghiệp
làm ăn kém hiệu quả dẫn đến phá sản hàng loạt
Tr-ớc tình hình đó, Nghị quyết đại hội lần thứ VI BCH Trung -ơng Đảng
cộng sản Việt Nam đã nhấn mạnh " Các xí nghiệp quốc doanh không còn đ-ợc
bao cấp về giá và vốn, phải chủ động kinh doanh, phải bảo đảm tự bù đắp chi
phí, nộp đủ thuế và có lãi " Các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh phải gắn
với thị tr-ờng, bám sát thị tr-ờng, tự chủ về vốn và tự chủ trong sản xuất kinh
doanh
Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh, nhất là trong kinh doanh
đ-ờng biển không phải là vấn đề mới mẻ Nó đ-ợc hình thành ngay sau khi tài
chính ra đời, nó là lĩnh vực rất rộng và muốn nghiên cứu một cách toàn diện
thì phải có sự đầu t- rất công phu Trong thời gian thực tập tại Xí Nghiệp Vận
Tải Biển Vinafco, em chọn đề tài: "Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng
vốn kinh doanh ở Xí Nghiệp Vận Tải Biển Vinafco" làm nội dung nghiên
cứu cho chuyên đề tốt nghiệp của mình
H-ớng nghiên cứu là kết hợp giữa lí luận và thực tiễn Từ việc khảo sát
tình hình thực tế của Xí nghiệp qua các năm, kết hợp với lí luận kinh tế mà cụ
thể là lí luận về quản lí, về vốn, về cạnh tranh để tiến hành phân tích tình hình
thực tế của Xí nghiệp , qua đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu
quả sử dụng vốn ở Xí Nghiệp Vận Tải Biển Vinafco
Nội dung chuyên đề tốt nghiệp bao gồm:
Trang 5Ch-ơng III: Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý,sử dụng
vốn sản xuất kinh doanh ở Xí Nghiệp Vận Tải Biển Vinafco
- Kết luận:
Tr-ớc sự thay đổi về chất trong hoạt động của các công ty Việt Nam,
cùng với việc áp dụng đầy đủ chế độ kế toán mới ở doanh nghiệp, vấn đề quản
lí và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đã thay đổi sâu sắc cả về ph-ơng pháp luận
và chỉ tiêu đánh giá Do đó, tạo nên khó khăn rất lớn trong quá trình nghiên cứu
đề tài và những sai sót không thể tránh khỏi Vì vậy, rất mong sự đóng góp của
các thầy, cô giáo
Em xin chân thành cảm ơn sự h-ớng dẫn tận tình của thầy giáo Đàm Văn
Huệ và các cô chú cán bộ ở Xí Nghiệp Vận Tải Biển Vinafco đã giúp em hoàn
thành chuyên đề tốt nghiệp này
CễNG TY CP LUẬN VĂN VIỆT
CUNG CẤP TÀI LIỆU THAM KHẢO THEO MIỄN PHÍ
- Nghiờn cứu khoa học
- Luận ỏn tiến sĩ
- Luận văn thạc sĩ
- Luận văn đại học
- Thực tập tốt nghiệp
Trang 6- Đồ án môn học
- Tiểu luận
CUNG CẤP SỐ LIỆU
- Cung cấp số liệu doanh nghiệp : số liệu kế toán, hoạt động kinh
doanh, nhân sự marketing, xuất nhập khẩu
- Cung cấp số liệu viết luận văn, báo cáo tốt nghiệp,,, nhiều lĩnh vực
TƯ VẤN VIẾT LUẬN VĂN, ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP (TIẾNG ANH &
TIẾNG VIỆT)
- Tư vấn lập đề cương luận án, luận văn, báo cáo tốt nghiệp
- Tư vấn viết báo cáo, luận án, luận văn, báo cáo tốt nghiệp trọn gói
hoặc từng phần, có xác nhận của cơ quan thực tập
- Chỉnh sửa luận văn, báo cáo tốt nghiệp theo yêu cầu
TƯ VẤN VIẾT ASSIGNMENT CÁC MÔN
1 Human Resource Management,
2 Strategic Management,
3 Operation Management,
4 Principles of Management/Corporate Finance/Economic,
5 Global Organizational Environment,
6 Global Business Strategy,
Mọi thông tin chi tiết vui lòng liên hệ :
CÔNG TY CP LUẬN VĂN VIỆT
Trụ sở chính: 92 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, P Bến Nghé, Q.1, TP.HCM
Trang 7Chi nhỏnh: 241 Xuõn Thủy, Q.Cầu Giấy, TP.Hà Nội
Ms Phươ ng Thả o - 0932.636.887
Email: Hotrosinhvien_vn@yahoo.com
CHƯƠNG I Nhứng vấn đề cơ bản về vốn và hiệu quả sử dụng
vốn trong doanh nghiệp
1.1.KHáI NIệM Và PHÂN LOạI VốN KINH DOANH CủA DOANH
NGHIệP
1.1.1 Khái niệm về vốn sản xuất kinh doanh
Bất cứ một doanh nghiệp nào lúc đầu cũng phải có một l-ợng tiền vốn
nhất định để thực hiện những khoản đầu t- ban đầu cần thiết cho việc xây
dựng và khởi động doanh nghiệp Vốn là yếu tố vật chất cần thiết nhất và cần
đ-ợc sử dụng có hiệu quả Doanh nghiệp cần có vốn để dự trữ vật t-, để đầu t-
mua sắm máy móc thiết bị, để chi phí cho quá trình sản xuất kinh doanh và
đ-ợc thể hiện ở nhiều hình thái vật chất khác nhau Do có sự tác động của lao
động vào đối t-ợng lao động thông qua t- liệu lao động thì hàng hoá và dịch
vụ đ-ợc tạo ra nhằm tiêu thụ trên thị tr-ờng Sau cùng các hình thái vật chất
khác nhau sẽ lại đ-ợc chuyển hoá về hình thái tiền tệ ban đầu Quá trình trao
đổi đó đảm bảo cho sự ra đời, vận hành và phát triển của doanh nghiệp có thể
diễn tả nh- sau:
Tài sản thực tế Tiền Tài sản thực tế - Tài sản có tài chính Tiền
Tài sản có tài chính
Trang 8Sự thay đổi trên làm thay đổi số d- ban đầu (đầu kỳ) của ngân quỹ và sẽ
dẫn đến số d- cuối kỳ lớn hơn số d- đầu kỳ - tạo ra giá trị thặng d- Điều đó có
nghĩa là số tiền thu đ-ợc do tiêu thụ hàng hoá và dịch vụ phải đảm bảo bù đắp
toàn bộ chi phí và có lãi Nh- vậy số tiền đã ứng ra ban đầu không những chỉ
đ-ợc bảo tồn mà còn đ-ợc tăng thêm do hoạt động kinh doanh đem lại Toàn bộ
giá trị ứng ra cho sản xuất kinh doanh đó đ-ợc gọi là vốn Tuy nhiên giá trị ứng
tr-ớc đó không đơn thuần là vật chất hữu hình, mà một số tài sản không có hình
thái vật chất cụ thể nh-ng nó chứa đựng một giá trị đầu t- nhất định nh-: Tên
doanh nghiệp, nhãn hiệu sản phẩm, lợi thế th-ơng mại, đặc quyền kinh doanh
cũng có giá trị nh- vốn Những phân tích khái quát trên đây cho ta quan điểm
toàn diện về vốn: "Vốn là một phạm trù kinh tế cơ bản Trong doanh nghiệp
vốn là biểu hiện bằng tiền của tất cả các loại tài sản và các nguồn lực mà doanh
nghiệp sử dụng trong sản xuất kinh doanh Vốn là giá trị đem lại giá trị thặng
d-"
Nh- vậy việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong doanh nghiệp là hết sức
quan trọng, vừa đem lại hiệu quả kinh tế vừa đem lại hiệu quả xã hội
1.1.2.Phân loại vốn trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh
nghiệp bao gồm: Vốn cố định và vốn l-u động
Có nhiều giác độ khác nhau để xem xét vốn sản xuất kinh doanh của
doanh nghiệp Đôi khi nó đ-ợc khắc hoạ trong luật kinh tế nh- là vốn pháp định
và vốn điều lệ Một số khác theo nhu cầu nghiên cứu đứng trên giác độ hình
thành vốn lại thể hiện vốn gồm có vốn đầu t- ban đầu, vốn bổ sung, vốn liên
doanh và vốn đi vay Sở dĩ tồn tại nhiều cách tiếp cận khác nhau là xuất phát từ
sự khác nhau về triển vọng hay quan điểm sử dụng Với bài luận văn này,
chúng ta sử dụng quan điểm làm quyết định về vốn qua con mắt quản trị vốn ở
công ty sản xuất Với quan điểm đó, vốn đ-ợc xem xét trên giác độ chu chuyển
Quan tâm đến vấn đề này chúng ta cần chú ý đến vốn cố định và vốn l-u động
1.1.2.1- Vốn cố định:
Trang 9a) Khái niệm và đặc điểm vốn cố định:
Vốn cố định là biểu hiện bằng tiền của tài sản cố định, đó chính là số vốn
doanh nghiệp đầu t- mua sắm, trang bị cơ sở vật chất Để là tài sản cố định phải
đạt đ-ợc cả hai tiêu chuẩn Một là, phải đạt đ-ợc về mặt giá trị đến một mức độ
nhất định (ví dụ hiện nay giá trị của nó phải lớn hơn hoặc bằng 5.000.000đồng)
Hai là, thời gian sử dụng phải từ trên 1 năm trở lên Với những tiêu chuẩn nh-
vậy thì hoàn toàn bình th-ờng với đặc điểm hình thái vật chất của tài sản cố
định giữ nguyên trong thời gian dài Tài sản cố định th-ờng đ-ợc sử dụng nhiều
lần, tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất và chỉ tăng lên khi có xây dựng cơ bản
mới hoặc mua sắm Qua quá trình sử dụng, tài sản cố định hao mòn dần d-ới
hai dạng là hao mòn hữu hình và hao mòn vô hình Hao mòn vô hình chủ yếu
do tiến bộ khoa học công nghệ mới và năng suất lao động xã hội tăng lên quyết
định Hao mòn hữu hình phụ thuộc vào mức độ sử dụng khẩn tr-ơng tài sản cố
định và các điều kiện ảnh h-ởng tới độ bền lâu của tài sản cố định nh- chế độ
quản lý sử dụng, bảo d-ỡng, điều kiện môi tr-ờng Những chỉ dẫn trên đ-a ra
tới một góc nhìn về đặc tính chuyển đổi thành tiền chậm chạp của tài sản cố
định Tuy thế, các tài sản cố định có giá trị cao có thể có giá trị thế chấp đối với
ngân hàng khi vay vốn
b) Hình thái biểu hiện của vốn cố định:
Cơ cấu vốn cố định là tỉ lệ phần trăm của từng nhóm vốn cố định chiếm
trong tổng số vốn cố định Nghiên cứu cơ cấu vốn cố định có một ý nghĩa quan
trọng là cho phép đánh giá việc đầu t- có đúng đắn hay không và cho phép xác
định h-ớng đầu t- vốn cố định trong thời gian tới Để đạt đ-ợc ý nghĩa đúng
đắn đó, khi nghiên cứu cơ cấu vốn cố định phải nghiên cứu trên hai giác độ:
Nội dung cấu thành và mối quan hệ tỉ lệ trong mỗi bộ phận so với toàn bộ Vấn
đề cơ bản trong việc nghiên cứu này phải là xây dựng đ-ợc một cơ cấu hợp lý
phù hợp với trình độ phát triển khoa học kỹ thuật, đặc điểm kinh tế kỹ thuật của
sản xuất, trình độ quản lý, để các nguồn vốn đ-ợc sử dụng hợp lý và có hiệu
quả nhất Cần l-u ý rằng quan hệ tỷ trọng trong cơ cấu vốn là chỉ tiêu động
Trang 10Điều này đòi hỏi cán bộ quản lý phải không ngừng nghiên cứu tìm tòi để có
đ-ợc cơ cấu tối -u
Theo chế độ hiện hành Vốn cố định của doanh nghiệp đ-ợc biểu hiện
thành hình thái giá trị của các loại tài sản cố định sau đây đang dùng trong quá
trình sản xuất:
1) Nhà cửa đ-ợc xây dựng cho các phân x-ởng sản xuất và quản lý
2) Vật kiến trúc để phục vụ sản xuất và quản lý
3) Thiết bị động lực
4) Hệ thống truyền dẫn
5) Máy móc, thiết bị sản xuất
6) Dụng cụ làm việc, đo l-ờng, thí nghiệm
7) Thiết bị và ph-ơng tiện vận tải
8) Dụng cụ quản lý
9) Tài sản cố định khác dùng vào sản xuất công nghiệp
Trên cơ sở các hình thái giá trị của tài sản cố định nh- trên chỉ ra rõ ràng
cơ cấu vốn cố định chịu ảnh h-ởng của nhiều nhân tố Quan tâm nhất là đặc
điểm về kỹ thuật sản xuất của doanh nghiệp, sự tiến bộ kỹ thuật, mức độ hoàn
thiện của tổ chức sản xuất, điều kiện địa lý tự nhiên, sự phân bổ sản xuất Vì
vậy khi nghiên cứu để xây dựng và cải tiến cơ cấu Vốn cố định hợp lý cần chú
ý xem xét tác động ảnh h-ởng của các nhân tố này Trong kết quả của sự phân
tích, đặc biệt chú ý tới mối quan hệ giữa các bộ phận Vốn cố định đ-ợc biểu
hiện bằng máy móc thiết bị và bộ phận Vốn cố định đ-ợc biểu hiện bằng nhà
x-ởng vật kiến trúc phục vụ sản xuất
1.1.2.2 - Vốn l-u động:
a) Khái niệm và đặc điểm của vốn l-u động:
Trang 11Vốn l-u động và biểu hiện bằng tiền của tài sản l-u động và vốn l-u
thông Đó là số vốn doanh nghiệp đầu t- để dự trữ vật t-, để chi phí cho quá
trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, chi phí cho hoạt động quản lý của doanh
nghiệp Hoàn toàn khách quan không nh- vốn cố định, Vốn l-u động tham gia
hoàn toàn vào quá trình sản xuất kinh doanh, chuyển qua nhiều hình thái giá trị
khác nhau nh- tiền tệ, đối t-ợng lao động, sản phẩm dở dang, bán thành phẩm,
thành phẩm và trở lại hình thái tiền tệ ban đầu sau khi tiêu thụ sản phẩm Nh-
vậy vốn l-u động chu chuyển nhanh hơn vốn cố định, quá trình vận động của
Vốn l-u động thể hiện d-ới hai hình thái:
- Hình thái hiện vật: Đó là toàn bộ nguyên vật liệu, sản phẩm dở dang, bán
thành phẩm, thành phẩm
- Hình thái giá trị: Là toàn bộ giá trị bằng tiền của nguyên vật liệu, bán
thành phẩm, thành phẩm, giá trị tăng thêm do việc sử dụng lao động sống trong
quá trình sản xuất và những chi phí bằng tiền trong lĩnh vực l-u thông
Sự l-u thông về mặt hiện vật và giá trị của Vốn l-u động ở các doanh
nghiệp sản xuất có thể biểu diễn bằng công thức chung:
T - H - SX - H' - T' Trong quá trình vận động, đầu tiên Vốn l-u động biểu hiện d-ới hình thức
tiền tệ và khi kết thúc cũng lại bằng hình thức tiền tệ Một vòng khép kín đó gợi
mở cho chúng ta thấy hàng hoá đ-ợc mua vào để doanh nghiệp sản xuất sau đó
đem bán ra, việc bán đ-ợc hàng tức là đ-ợc khách hàng chấp nhận và doanh
nghiệp nhận đ-ợc tiền doanh thu bán hàng và dịch vụ cuối cùng Từ các kết
quả đó giúp ta sáng taọ ra một cách thức quản lý vốn l-u động tối -u và đánh
giá đ-ợc hiệu quả sử dụng vốn của doanh nghiệp
b) Hình thái biểu hiện của vốn l-u động:
Xác định cơ cấu Vốn l-u động hợp lý có ý nghĩa tích cực trong công tác
sử dụng hiệu quả vốn l-u động Nó đáp ứng yêu cầu vốn cho từng khâu, từng
bộ phận, đảm bảo việc sử dụng tiết kiệm hợp lý Vốn l-u động Trên cơ sở đó
Trang 12đáp ứng đ-ợc phần nào yêu cầu của sản xuất kinh doanh trong điều kiện thiếu
vốn cho sản xuất
Cơ cấu Vốn l-u động là quan hệ tỉ lệ giữa giá trị mỗi loại và nhóm đó so
với toàn bộ giá trị Vốn l-u động Tỉ lệ giữa giá trị mỗi loại và nhóm trong toàn
bộ Vốn l-u động hợp lý thì chỉ hợp lý tại mỗi thời điểm naò đó và tính hợp lý
chỉ mang tính nhất thời Vì vậy trong quản lý phải th-ờng xuyên nghiên cứu
xây dựng một cơ cấu hợp lý đảm bảo độ "khoẻ mạnh" đáp ứng yêu cầu sản xuất
kinh doanh từng thời kỳ Để thuận lợi cho việc quản lý và xây dựng cơ cấu vốn
nh- thế, ng-ời ta th-ờng có sự phân loại theo các quan điểm tiếp cận khác
nhau:
- Tiếp cận theo quá trình tuần hoàn và luân chuyển, Vốn l-u động chia
thành 3 loại:
+ Vốn trong dự trữ: Là bộ phận vốn dùng để mua nguyên vật liệu, phụ
tùng thay thế, dự trữ chuẩn bị đ-a vào sản xuất
+ Vốn trong sản xuất: Là bộ phận trực tiếp phục vụ cho giai đoạn sản xuất
+ Vốn l-u động định mức là số vốn tối thiểu cần thiết cho hoạt động kinh
doanh của doanh nghiệp trong kỳ, nó bao gồm vốn dự trữ vật t- hàng hoá và
vốn phi hàng hoá
+ Vốn l-u động không định mức là số vốn l-u động có thể phát sinh trong
quá trình kinh doanh và trong sản xuất, dịch vụ phụ thuộc nh-ng không đủ căn
cứ để tính toán đ-ợc
Trang 131.2.nguồn vốn,chi phí vốn và cơ cấu vốn của doanh
nghiệp
a) Nguồn vốn l-u động của doanh nghiệp gồm có vốn tự có, vốn coi nh-
tự có và vốn đi vay Từ các nguồn vốn khác nhau này doanh nghiệp có ph-ơng
cách huy động trên nhiều nguồn, hỗ trợ lẫn nhau đảm bảo cho yêu cầu của
doanh nghiệp
- Vốn tự có bao gồm:
+ Nguồn vốn pháp định: Chính là vốn l-u động do ngân sách hoặc cấp
trên cấp cho đơn vị thuộc khối nhà n-ớc; nguồn vốn cổ phần nghĩa vụ do xã
viên hợp tác xã và các cổ đông đóng góp hoặc vốn pháp định của chủ doanh
nghiệp t- nhân
+ Nguồn vốn tự bổ sung: Nguồn này hình thành từ kết quả sản xuất kinh
doanh của đơn vị thông qua quỹ khuyến khích phát triển sản xuất và các khoản
chênh lệch hàng hoá tồn kho theo cơ chế bảo toàn giá trị vốn
+ Nguồn vốn l-u động liên doanh: Gồm có các khoản vốn của các đơn vị
tham gia liên doanh, liên kết góp bằng tiền, hàng hoá, sản phẩm, nguyên vật
liệu, công cụ lao động nhỏ v.v
- Vốn coi nh- tự có: Đ-ợc hình thành do ph-ơng pháp kết toán hiện
hành, có một số khoản tiền tuy không phải của doanh nghiệp nh-ng có thể sử
dụng trong thời gian rỗi để bổ sung vốn l-u động Thuộc khoản này có:Tiền
thuế, tiền l-ơng, bảo hiểm xã hội, phí trích tr-ớc ch-a đến hạn phải chi trả có
thể sử dụng và các khoản nợ khác
- Vốn đi vay: Nhằm đảm bảo nhu cầu thanh toán bức thiết trong khi hàng
ch-a bán đã mua hoặc sự không khớp trong thanh toán Nguồn vốn đi vay là
nguồn vốn cần thiết, song cần chú ý tới các hình thức vay khác nhau với tỉ lệ lãi
suất khác nhau và phải trả kịp thời cả vốn và lãi vay
Trang 14Bằng cách nghiên cứu các nguồn của cả vốn l-u động và vốn cố định nh-
trên, ng-ời kinh doanh có thể đạt đ-ợc sự tổng hợp về các nguồn vốn theo các
chỉ dẫn của kế toán tài chính Nguồn vốn ở các doanh nghiệp giờ đây trở thành
nguồn vốn chủ sở hữu và nợ phải trả, nguồn vốn chủ sở hữu thể hiện ở khoản
"có"; nợ phải trả chính là khoản vay, nợ của doanh nghiệp đối với các tổ chức,
cá nhân để đầu t-, hình thành tài sản của doanh nghiệp, đ-ợc sử dụng trong
một thời gian nhất định và sau đó phải hoàn trả cả vốn lẫn lãi nh- đã cam kết ý
nghĩa của việc nghiên cứu này cho ta tạo quan hệ giữa vốn và nguồn vốn về
ph-ơng diện giá trị đầu t- nh- sau:
Giá trị TSCĐ + Giá trị TSLĐ = Nguồn vốn chủ sở hữu + Nợ phải trả
b) Cơ cấu vốn:
Sức mạnh tiềm ẩn của một doanh nghiệp nhiều khi đ-ợc thể hiện thông
qua cơ cấu vốn Chứng minh cho luận điểm này chúng ta thấy rằng trình độ sử
dụng vốn của ban lãnh đạo doanh nghiệp và tình hình sản xuất kinh doanh là
những yếu tố quan trọng khắc hoạ nên sức mạnh của doanh nghiệp Đồng thời
chính những yếu tố đó tạo nên một cơ cấu vốn đặc tr-ng cho doanh nghiệp,
không giống các doanh nghiệp cùng loại khác Nh- vậy tỉ số cơ cấu vốn không
phải là một con số ngẫu nhiên mà là con số thể hiện ý chí của doanh nghiệp Về
mặt giá trị, tỉ số đó cho ta biết trong tổng số vốn ở doanh nghiệp đang sử dụng
có bao nhiêu đầu t- vào vốn l-u động, có bao nhiêu đầu t- vào tài sản cố định
Vấn đề đặt ra là phải xây dựng đ-ợc cơ cấu vốn khoẻ, hợp lý
Cơ cấu cho từng loại vốn đ-ợc tính nh- sau:
Trang 151.3 Nội dung hoạt động quản lý vốn cố định và vốn l-u
động
1.3.1 Hoạt động quản lý vốn cố định :
Quản lý vốn cố định (VCĐ) nghĩa là phải đi đến các quyết định Giống
nh- việc quản lý hoạt động kinh doanh của công ty, việc quản lý VCĐ ảnh
h-ởng quan trọng đến sự tồn tại và hiệu quả sử dụng vốn Quản lý VCĐ thành
công đòi hỏi các nhà quản lý phải gắn liền sự vận động của VCĐ với các hình
thái biểu hiện vật chất của nó Hơn thế nữa, để quản lý có hiệu quả VCĐ tr-ớc
hết cần nghiên cứu những tính chất và đặc điểm của tài sản cố định trong doanh
nghiệp Trong khoa học quản lý VCĐ th-ờng đi vào những nội dung cụ thể sau:
1.3.1.1 Khấu hao tài sản cố định
- Khái niệm về khấu hao Tài sản cố định:
- Trong quá trình sử dụng, các tài sản cố định dần dần bị xuống cấp hoăch h-
hỏng – gọi là sự hao mòn.Sự hao mòn đó làm giảm giá trị của chúng một
cách t-ơng đối Do đó, Xí nghiệp phải xác định giá trị hao mòn trong từng
kỳ kế toán ( năm ,quý, tháng ) và hạch toán vàogiá thành sản phẩm Trong
đó sía trị khấu hao đã đ-ợc cộng dồn lại ( luỹ kế ) phản ánh l-ợng tiền (giá
trị) đã hao mòn của tài sản cố định
- Quá trình hao mòn gồm hai hình thái:
+ Hao mòn hữu hình và hao mòn vô hình Hao mòn hữu hình là sự suy giảm
giá trị của tài sản cố định do sự hao mòn, xúng cấp về mặt hiện vật gây ra Các
hao mòn hữu hình có thể quan sát, nhận biết đ-ợc bằng trực quan nh- sự han gỉ,
h- hỏng các chi tiết, hiệu suất hoạt động giảm,vv Hao mòn hữu hình phụ
thuộc vào điều kiện hoạt động , c-ờng đọ khai thác, chế độ vận hành, bảo
d-ỡng và tuổi thọ của tài sản cố định
+ Hao mồn vô hình là sự mất giá t-ơng đối và tuyệt đối của tài sản cố định do
tiến bộ khoa học kỹ thuật,do thị hiếu hoặc do một số nhân tố khác.Sự giảm sút
giá trị không trực tiếp biểu hiện qua bề ngoài của máy móc.Do đó, có những
thiết bị chỉ còn lại 30% - 40% giá trị ban đầu; điều đó thể hiện sự lạc hậu về
công nghệ Trong mua sắm đầu t- máy móc thiết bị cần l-u ý
+ Các ph-ơng pháp xác định chi phí khấu hao có thể đ-ợc lựa chọn để áp dụng
phù hợp với điều kiện cụ thể của doanh nghiệp
a) Khấu hao đều theo thời gian:
Trang 16Ph-ơng pháp này tính chi phí khấu hao phân chia đều cho các năm, tức mỗi
năm tài sản cố định đ-ợc khấu hao một l-ợng nhất định và không thay đổi cho
đến khi thu hồi hoàn toàn giá trị nguyên của nó
Chi phí khấu hao là số tiền xác định mức độ hao mòn hàng năm hay từng thời
kỳ của tài sản cố định Tỷ lệ khấu hao cỏ bản ( K ) xác định theo công thức sau:
Ng: Nguyên giá của tài sản cố định
Clt: Chi phí thanh lý thaó dỡ ,vv khi bán thanh lý hoặc khi thải loại tài sản cố
định ( dự tính )
Gth: Giá trị thu hồi ( dự tính của ) phế liệu hoặc giá trị thải loại của TSCĐ
T: Tuổi thọ kinh tế ( số năm tính khấu hao ) của tài sản cố định
Trong một năm, tính chi phí khấu hao cho từng nhóm tài sản cố định sau đó
cộng dồn lại Cũng có thể tính chung cho tất cả các tài sản cố định khi xác định
đ-ợc tỷ lệ khấu hao bình quân Tiền khấu hao một năm tính nh- sau:
T = K NG
Trong đó :
NG: Nguyên giá TSCĐ sử dụng bình quân trong năm
- Tuy nhiên cũng có thể tính toán đơn giản hơn bằng cách sau:
+ Lập riêng các bảng theo dõi tình hình mua sắm, bàn giao đ-a vào sử dụng của
tài sản cố định, tách riêng bảng theo dõi tình hình thanh lý,ngừng khai thác tài
sản cố định
+ Việc tính toán chi tiết nguyên giá tài sản cố định tăng giảm bình quân cần
tuân thủ quy định của cơ quan có thẩm quyền(Bộ tài chính, cơ quan chủ quản )
Trang 17+ Cáh tính toán nói trên áp dụng cho các nhóm tài sản cố định khác nhau, sau
đó tính tổng chi phí khấu hao của các nhóm đó.Có thể áp dụng tỷ lệ khấu hao
bình quân
- Tỷ lệ khấu hao bình quân
Thông th-ờng, trong một doanh nghiệp có rất nhiều nhóm tài sản cố định khác
nhau Mức độ hao mòn và tốc độ khấu hao của các tài sản cố định đó th-ờng
khác nhau Nếu tính toán riêng cho từng tài sản cố định hoặc từng nhóm tài sản
cố định thì khối l-ợng tính toán có thể rất lớn Do vậy trong một số tr-ờng hợp
nh- lập kế hoạch khấu hao, dự tính luồng tiền, có thể áp dụng cách tính tỷ lệ
khấu hao bình quân ( K )
K = K d
Trong công thức này :
K: Tỷ lệ khấu hao riêng của một nhóm tài sản cố định
d : Tỷ trọng về nguyên giá tài sản cố định
Ngoài ra doanh nghiệp cũng có thể tính khấu hao bình quân trong đó tách
riêng khấu hao cơ bẩn và khấu hao sữa chữa lớn Tuy nhiên, có thể tính gộp lại
thành một tỷ lệ khấu hao bình quân chung và hiện nay hầu nh- không tính
riêng khấu hao sữa chữa lớn b) Ph-ơng pháp khấu hao gia tăng:
Dựa trên tỷ lệ khấu hao thông th-ờng (K) , ban quản lý Công ty hoặc phòng tài
chính -kế toán có thể xây d-ng ph-ơng án khấu hao nhanh nhằm đẩy mạnh tốc
độ thu hồi vốn và đổi mới công nghệ Cần tìm ra một hệ số khấu hao phù hợp
(H*).Dùng ph-ơng pháp này làm tăng tốc độ thu hồi khấu hao cao hơn so với
tốc độ hao mòn hữu hình thực tế của tài sản cố định
c) Ph-ơng pháp khấu hao tổng số:
Ph-ơng pháp này có thể hạn chế sự tổn thất vốn cố định do hao mòn vô hình và
t-ơng đối dễ tính toán Nó phù hợp với doanh nghiệp có tỷ lệ chi phí khấu hao
trong giá thành nhỏ ( chẳng hạn ở mức 1%-2% trong giá thành ) và phản ánh
cách tính toán tiền khấu hao Số tiền khấu hao mỗi kỳ năm đ-ợc tính trên giá trị
còn lại của tài sản cố định ở đầu kỳ đó ( chứ không tính trên nguyên giá nh-
trong ph-ơng pháp khấu hao đều ) Giá trị còn lại của tài sản cố định ( số d- )
giảm dần qua các năm, do đó chi phí khấu hao càng về sau càng giảm.Đôi khi,
ng-ời ta nâng tỷ lệ khấu hao của các năm cuối lên gấp đôi nhằm rút ngắn thời
hạn thu hồi vốn đầu t- Tuy nhiên ph-ơng pháp này đ-ợc áp dụng rất hạn chế,
không phổ biến Nó chỉ t-ơng đối phù hợp với các nhóm tài sản cố định có tuổi
Trang 18thọ kinh tế khoảng 8- 10 năm v¯ để bán dưới dạng “ second- hand “ khi chưa
thu hồi hết khấu hao
d ) Ph-ơng pháp khấu hao theo sản l-ợng :
Trong một số lĩnh vực kinh doanh ( nh- vận tải , xây dựng, nông nghiệp vv )
có thể dựa vào sản l-ợng hay khối l-ợng hoạt động thực tế của tài sản cố định
để xác định chi phí khấu hao Điều kiện để áp dụng có hiệu quả ph-ơng pháp
này là:
- Việc xác định, thống kê theo dõi sản l-ợng t-ơng đối dễ dàng và không tốn
kém
- Sự thay đổi mức độ hoạt động của tài sản cố định không gây đột biến lớn
trong giá thành bình quân của sản phẩm hay dịch vụ
- Có thể kết hợp theo dõi sản l-ợng thực tế với mức tiêu hao một số vật t- ,
nhiên liệu, phụ liệu
- Tr-ớc hết, cần biết mức khấu hao trên một đơn vị sản l-ợng ( m ):
Nguyên giá TSCĐ ( hay giá trị phải thu hồi )
m =
Tổng khối l-ợng định mức của đồi thiết bị
Trong đó mẫu số là tổng khối l-ợng mà tài sản cố định ( hay một thiết bị nào
đó ) có thể thực hiện trong suốt đời hoạt động của nó
1.3.2.1 Quản lý quỹ khấu hao:
Ngoài việc quản lý thuần tuý về mặt giá trị, rất cần l-u ý quản lý tài sản cố
định về mặt hiện vật nhằm đạt hiệu quả kinh tế cao nhất.Tuỳ theo đặc điểm
quy mô và khả năng quản lý, có thể xây dựng chế độ quản lý tài sản cố định
một cách thích hợp với điều kiện cụ thể của công ty.Sau đây là một số điểm
cơ bản:
a) Doanh nghiệp cần hoàn thiện hệ thống theo dõi và kiểm soát toàn bộ tài
sản cố định Việc theo dõi tài sản cố định không tốn kém nh-ng có khả
năng tăng hiệu quả sử dụng các trang thiết bị hiện có.Đơn giản nhất là
lập các sổ theo dõi tổng hợp và chi tiết Sổ tổng hợp phản ánh khái quát
tình hình quản lý sử dụng các nhóm tài sản cố định, các chủng loại thiết
bị, nh-ng chỉ ghi các thông tin cơ bản nhất
- Sổ chi tiết dùng để l-u trữ đầy đủ các thông tin về từng nhóm nhỏ hoặc từng
đối t-ợng thiết bị Sổ này phải th-ờng xuyên đ-ợc cập nhật, tức là ghi ngay
khi có những thay đổi về tài sản cố định Các sổ này th-ờng đ-ợc sử dụng
nhằm mục đích quản lý chặt chẽ tài sản cố định trong từng doanh nghiệp
nên có thể thiết kế linh hoạt về khuôn mẫu của sổ
- Biện pháp tốt nhất là áp dụng máy tính để theo dõi các sổ nói trên Các
thông tin về tài sản cố định liên tục đ-ợc cập nhật vào cơ sở dữ liệu trong
Trang 19máy tính, khi cần biết chỉ cần dùng một lẹnh đơn giản để gọi ra màn hình
hoặc in ra giấy
b) Phân định trách nhiệm
Các nhóm máy móc thiết bị hoặc các tổ hợp dây truyền thiết bị nên đ-ợc
giao cho từng nhóm hoặc cá nhân quản lý Phải căn cứ vào quy trình công
nghệ, sự sáp xếp ca kíp và cách thức tổ chức phân x-ởng để phân định
trách nhiệm Không có mô hình nào chung cho mọi công ty, mọi doanh
nghiệp mà chỉ nên áp dụng sự phân cấp hoặc giao trách nhiệm quản lý vận
hành sao cho phù hợp với hoạt động của doanh nghiệp
Chế độ phân định trách nhiệm nên gắn với chế độ bàn giao, theo dõi và
th-ởng phạt nhằm khuyến khích mọi ng-ời có ý thức tốt hơn trong quản lý
tài sản Nên quy định chế độ báo cáo định kỳ đối với các quản đốc phân
x-ởng, tr-ởng ca, tổ tr-ởng, hoặc kỹ s- phụ trách dây truyền về tình hình sử
dụng tài sản cố định của từng bộ phận
c) Quản lý tài sản cố định về mặt kỹ thuật
Quản lý tài sản cố định về mặt kỹ thuật vô cùng quan trọng do vậy phần
lớn các thiết bị máy móc, hệ thống dây truyền công nghệ yêu cầu phải bảo
đảm nghiêm ngặt về mặt kỹ thuật.Cần l-u ý các điểm sau:
- Quy trình kỹ thuật, chế độ vận hành cần d-ợc duy trì nghiêm ngặt với kỷ
luật chạt chẽ để hạn chế tổn thất về ng-ời và tài sản
- Phải lập lịch trình vận hành và theo dõi cho từng hệ thống , thiết bị, có phân
định trách nhiệm rõ ràng.Lịch kiểm tra định kỳ, bảo d-ỡng, duy tu máy móc
thiết bị là rất cần thiết Khuyến khích cán bộ công nhân tích cực tham gia
giữ gìn máy móc, thông báo ngay các sự cố cho ng-ời quản lý để khắc phục
kịp thời
- Đối với các loại thiết bị mới, hiện đại nên thực hiện học tập và nghiên cứu
để có thể bắt tay ngay vào sử dụng
1.3.2 Quản lý vốn l-u động :
1.3.2.1 Quản lý dự trữ
Trong việc này quản lý dự trữ nguyên liệu, vật liệu, phụ tùng (gọi chung là vật
t-) không phù hợp với yêu cầu sản xuất kinh doanh thì có thể xảy ra hai tr-ờng
hợp :
Mức dự trữ quá lớn, d- thừa gây ứ đọng, lãng phí vốn và hiệu quả thấp
Mức dự trữ quá nhỏ, thiếu vật t-, gây ra tình trạng căng thẳng hoặc thậm trí
phải tạm ngừng sản xuất do thiếu nguyên vật liệu
Trang 20Rõ ràng, cả hai thái cực nói trên đều không tốt, do đó ng-ời ta muốn xác
định mức dự trữ thích hợp nhất với công ty trong từng điều kiện cụ thể
Ph-ơng pháp điều chỉnh : đơn giản theo ph-ơng pháp này, có thể dựa
vào tình hình tiêu hao vật t- của năm tr-ớc (hoặc kỳ tr-ớc) để -ớc tính số vật t-
cần thiết cho kỳ này Tỷ lệ điều chỉnh dựa trên một số dữ liệu và thông tin nh- :
Mức độ giảm tiêu hao vật t-, sản l-ợng dự kiến, giá vật t- vv Ph-ơng pháp này
có tính chất kinh nghiệm nh-ng dễ áp dụng tuy nhiên có thể sai số đáng kể
Ph-ơng pháp định mức : Đây là ph-ơng pháp cũng đ-ợc sử dụng rộng rãi,
trong đó dựa trên các định mức hay các tiêu chuẩn chi phí để xác định số vốn
l-u động cần thiết
1.3.2.2 Quản lý tiền mặt :
Quản lý tiền mặt trong công ty là vô cùng quan trọng, tất cả tiền mặt tại
quỹ, tiền trên các tài khoản ngân hàng và tiền đang chuyển (kể cả nội tệ và
ngoại tệ) đều là thuộc nhóm tài sản bằng tiền Do vậy cần phải tăng l-ợng tiền
bằng cách đi vay hoặc bổ sung Việc đi vay để tăng thêm vốn bằng tiền trong
những thời điểm nào đó là một việc khá phổ biến Khi vay tiền, điều cơ bản
nhất là tính đến chi phí lãi vay và tính hiệu quả của đồng vốn Phần này liên hệ
với phần lãi xuất và phần giá trị hiện tại của tiền
1.3.2.3 Quản lý phải thu :
Quản lý việc thu tiền của công ty cho thấy rằng số tiền đ-ợc phản ánh trên
các tài khoản mà công ty đang theo dõi không phải bao giờ cũng bằng số d- có
trên tài khoản tại ngân hàng Vì vậy sẽ đề cập đến nguyên nhân sau :
a Tiền nổi
Các công ty kinh doanh rất chú ý đến ảnh h-ởng của tiền nổi trong hoạt động
thanh toán Tiền nổi là số chênh lệch giữa số d- tiền tài khoản tại ngân hàng và
số d- trên tài khoản của công ty Tiền nổi phản ánh sự chênh lệch tạm thời
(trong một thời gian ngắn) giữa hai hệ thống theo dõi tài chính nói trên Tuy
nhiên, do các nghiệp vụ thanh toán lẫn nhau liên tục làm xuất hiện tiền nổi, nên
trị số của tiền nổi có thể trở nên khá lớn Tiền nổi đ-ợc tính nh- sau :
F = Số d- tài khoản tiền gửi tại NH – Số d- tài khoản tiền gửi tại công ty
Trang 21Tiền nổi do việc thu tiền từ một ng-ời khác gây ra đ-ợc gọi là tiền nổi thu nợ;
nếu do việc phát hành séc để chi trả thì gọi là tiền nổi chi ra Trong cùng một
khoảng thời gian công ty có thể đồng thời đ-ợc lợi nhờ tiền nổi chi ra và vừa bị
thiệt thòi do có tiền nổi thu nợ Số tiền nổi ròng là tổng của tiền nổi chi ra và
tiền nổi thu nợ
Do vậy với một kỹ thuật quản lý chặt chẽ, có thể khai thác triệt để tiền nổi vào
mục tiêu đầu t- ngắn hạn và cải thiện hệ số khả năng thanh toán trên tài khoản
tại ngân hàng
b)Thu tiền qua hộp th- (lockbox)
Một công ty có thể sử dụng một mạng l-ới hộp th- đ-ợc một ngân hàng quản lý
để giúp công ty thu nợ nhanh hơn Ngân hàng này sẽ thu nhận các séc từ các
hộp th- đó trong vài lần trong một ngày Sau đó, ngân hàng nhanh chóng
chuyển các séc đó vào tài khoản của công ty
Hệ thống hộp th- rút ngắn thời gian gửi séc và thanh toán vì công ty lựa chọn
những địa điểm gần khu vực có nhiều khách hàng để đặt hộp th- Nếu không có
hộp th-, khách hàng sẽ gửi séc và hoá đơn đến thẳng trụ sở hoặc chi nhánh của
công ty và nh- vậy th-ờng chậm hơn nhiều so với hệ thống hộp th-
Mặc dù công ty phải trả phí dịch vụ cho ngân hàng về việc quản lý hộp th-,
nh-ng với số tiền lớn, các công ty vẫn có lợi khi sử dụng ph-ơng pháp hộp th-
(lockbox) để đẩy nhanh quá trình thu tiền
nghiệp
1.4.1 Quan điểm về hiệu quả:
Bất kỳ hoạt động nào của con ng-ời, hoạt động nói chung và hoạt động
kinh doanh nói riêng, đều mong muốn đạt đ-ợc những kết quả hữu ích nào đó
Kết quả đạt đ-ợc trong kinh doanh mới chỉ đáp ứng đ-ợc phần nào yêu cầu của
cá nhân và xã hội Tuy nhiên kết quả đó đ-ợc tạo ở mức nào với giá nào là vấn
đề cần đ-ợc xem xét vì nó phản ánh chất l-ợng của hoạt động tạo ra kết quả đó
Mặt khác, nhu cầu của con ng-ời bao giờ cũng lớn hơn khả năng tạo ra sản
phẩm của họ Bởi thế, con ng-ời cần phải quan tâm đến việc làm sao với khả
Trang 22năng hiện có, có thể làm ra đ-ợc nhiều sản phẩm nhất Do đó nảy sinh vấn đề là
phải xem xét lựa chọn cách nào để đạt đ-ợc hiệu quả lớn nhất Chính vì thế khi
đánh giá hoạt động kinh tế ng-ời ta th-ờng sử dụng hiệu quả kinh tế cùng với
các chỉ tiêu của nó.Hiệu quả kinh tế là một phạm trù kinh tế phản ánh trình độ
sử dụng các nguồn lực xã hội để đạt đ-ợc kết quả cao nhất với chi phí nguồn
lực thấp nhất Hiệu quả kinh tế có thể tính theo công thức sau:
Kết quả đầu vào Hiệu quả kinh tế =
Yếu tố đầu ra Xuất phát từ những nguyên lý chung nh- vậy, trong lĩnh vực vốn kinh doanh
định ra hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh Hiệu quả sử dụng vốn chính là quan
hệ giữa đầu ra và đầu vào của quá trình kinh doanh, hay cụ thể là quan hệ giữa
toàn bộ kết quả kinh doanh và toàn bộ chi phí của quá trình kinh doanh đó đ-ợc
xác định bằng th-ớc đo tiền tệ Tuy nhiên, hiệu quả sử dụng vốn không chỉ thể
hiện đơn thuần ở kết quả kinh doanh và chi phí kinh doanh, mà còn thể hiện ở
nhiều chỉ tiêu liên quan khác
1.4.2 - Các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả sử dụng VCĐ và VLĐ:
1.4.2.1 Các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả sử dụng vốn cố định:
a) Sức sản xuất của TSCĐ:
Chỉ tiêu này phản ánh một đồng nguyên giá bình quân TSCĐ đem lại mấy
đồng giá trị sản l-ợng (hay doanh thu thuần)
Sức sản xuất của tài sản
Tổng doanh thu thuần (hay giá trị tổng sản l-ợng)
Nguyên giá bình quân TSCĐ
b) Sức sinh lời của TSCĐ
Chỉ tiêu sức sinh lời của TSCĐ cho biết một đồng nguyên giá bình quân
TSCĐ đem lại mấy đồng lợi nhuận thuần hay lãi gộp
Sức sinh lợi của tài sản
cố định =
Lợi nhuận thuần (hay lãi gộp) Nguyên giá bình quân TSCĐ
Trang 23c) Suất hao phí tài sản cố định:
Chỉ tiêu này cho thấy để có một đồng doanh thu thuần hoặc lợi nhuận
thuần cần có bao nhiêu đồng nguyên giá TSCĐ
Suất hao phí tài sản cố
định
= Nguyên giá bình quân TSCĐ
Giá trị tổng sản l-ợng (hay doanh thu thuần, lợi nhuận
thuần)
d) Hiệu quả sử dụng vốn cố định:
Hiệu quả sử dụng vốn cố
định
= Giá trị tổng sản l-ợng (hay DT thuần, lợi nhuận)
Số vốn cố định
1.4.2.2 - Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng vốn l-u động:
a) Sức sản xuất của vốn l-u động:
Sức sản xuất của vốn l-u động cho biết một đồng vốn l-u động đem lại
mấy đồng doanh thu thuần (giá trị tổng sản l-ợng)
Sức sản xuất của vốn l-u
Tổng doanh thu thuần (hay giá trị tổng sản l-ợng)
Vốn l-u động bình quân
b) Sức sinh lời của vốn l-u động
Sức sinh lời của vốn l-u động cho biết một đồng vốn l-u động tạo ra mấy
đồng lợi nhuận thuần hay lãi gộp trong kỳ
Sức sinh lời của vốn l-u
Lợi nhuận thuần (hay lãi gộp)
Vốn l-u động bình quân
c) Số vòng quay của vốn l-u động (hệ số luân chuyển)
Số vòng quay của vốn l-u
Tổng doanh thu thuần
Vốn l-u động bình quân
Trang 24Chỉ tiêu này cho biết vốn l-u động quay đ-ợc mấy vòng trong kỳ Nếu số
vòng quay tăng, chứng tỏ hiệu quả sử dụng vốn l-u động tăng và ng-ợc lại
d) Thời gian của một vòng luân chyyển
Thời gian một vòng luân
Thời gian của kỳ phân tích
Số vòng quay của vốn l-u động trong kỳ
Chỉ tiêu này cho chúng ta biết số ngày cần thiết để vốn l-u động quay
đ-ợc một vòng Thời gian một vòng luân chuyển càng nhỏ thì tốc độ luân
Tổng doanh thu thuần
Chỉ tiêu này cho biết để tạo ra một đồng doanh thu thì cần bao nhiêu vốn
l-u động bình quân
Trong khi phân tích để tìm ra một kết luận về tính hiệu quả hay không
hiệu quả, cần tính ra các chỉ tiêu trên rồi so sánh giữa kỳ phân tích với kỳ gốc
Khi tính các chỉ tiêu cần chú ý các nhân tố sau:
+ Tổng doanh thu thuần = Tổng doanh thu bán hàng trong kỳ - (Thuế
VAT hoặc thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu+ chiết khấu hàng bán + giảm
giá hàng bán + doanh thu hàng đã bán bị trả lại)
+ Thời gian của kỳ phân tích: Quy định một tháng là 30 ngày, một quý là
90 ngày và một năm là 360 ngày
Tổng vốn l-u động 4 quý + Vốn l-u động bình quân =
4
V1/2 + V2 + V3 + Vn/2
Trang 25Hoặc =
n-1 Với V1, V2, V3 là vốn l-u động hiện có vào đầu các tháng,
n là số thứ tự các tháng
1.4.2.3- Phân tích tình hình thanh toán và khả năng thanh toán:
a) Phân tích tình hình thanh toán:
Nh- chúng ta đã biết, các giao dịch kinh tế tài chính trong kinh doanh ở
mọi doanh nghiệp th-ờng xuyên phát sinh các khoản phải thu, phải trả và cần
một thời gian nhất định mới thanh toán đ-ợc Các quan hệ nợ nần lẫn nhau giữa
các doanh nghiệp về các khoản tiền mua bán hàng, giữa các doanh nghiệp với
ngân sách về các khoản phải nộp thuế theo luật định, giữa doanh nghiệp với
ng-ời lao động về tiền l-ơng là các quan hệ tất yếu khách quan Tuy nhiên,
trong kinh doanh các doanh nghiệp phải ngăn ngừa và giảm tối đa các khoản nợ
đến hạn hoặc quá hạn vẫn ch-a trả đ-ợc hoặc ch-a đòi đ-ợc Bởi vì, sự chiếm
dụng vốn quá hạn của khách hàng, một mặt gây khó khăn về vốn cho doanh
nghiệp, mặt khác do thiếu vốn, thiếu tiền mặt để thanh toán các khoản phải trả,
doanh nghiệp sẽ phải đi vay, chịu lãi suất tín dụng, điều đó làm giảm tỉ suất lợi
nhuận, làm chậm tốc độ luân chuyển vốn Chính vì vậy, phân tích tình hình
thanh toán của doanh nghiệp trở lên tối cần thiết nhằm xem xét mức biến động
của các khoản phải thu, phải trả, tìm ra nguyên nhân của các khoản nợ đến hạn
ch-a đòi đ-ợc hoặc nguyên nhân của việc tăng các khỏan nợ đến hạn ch-a trả
đ-ợc
b Phân tích khả năng thanh toán của doanh nghiệp :Khả năng thanh
toán phản ánh tình trạng tài chính tốt hay xấu của doanh nghiệp và có ảnh
h-ởng đến tình hình thanh toán Khả năng thanh toán xác định nh- sau:
Số tiền có thể dùng để thanh toán
K =
Trang 26Các khoản nợ phải trả
Trong đó: - K là hệ số khả năng thanh toán
- Số tiền có thể dùng thanh toán bao gồm toàn bộ số vốn bằng tiền và
những tài sản có thể chuyển hoá thành tiền một cách nhanh chóng
- Các khoản nợ phải trả gồm phải trả ng-ời bán, ng-ời mua, nộp ngân sách
trả cho cán bộ CNV, vay ngắn hạn ngân hàng, phải trả khác
Khi đã có đ-ợc kết quả hệ số thanh toán
- Nếu K 1, chứng tỏ doanh nghiệp có khả năng thanh toán và tình trạng
tài chính của doanh nghiệp bình th-ờng hoặc tốt
- Nếu K < 1, chứng tỏ doanh nghiệp không có khả năng thanh toán công
nợ và tình trạng tài chính ở mức không bình th-ờng hoặc xấu
1.4.2.4 - Mức độ bảo toàn và phát triển vốn:
Chỉ tiêu mức độ bảo toàn vốn sử dụng trong điều kiện nền kinh tế có lạm
phát, giá cả biến động lớn nhằm quy định trách nhiệm của doanh nghiệp, buộc
doanh nghiệp phải quan tâm đến việc phản ánh đúng giá trị các loại vốn sản
xuất kinh doanh , tính đúng, tính đủ các chi phí vào giá thành sản phẩm để bảo
toàn đ-ợc vốn
Khi phân tích chỉ tiêu này cần so sánh giữa số vốn phải bảo toàn, đến cuối
năm và số vốn thực tế bảo toàn đ-ợc trong năm để xác định mức độ bảo toàn
vốn của doanh nghiệp là bảo toàn cao hơn hay ch-a bảo toàn đủ Khi bảo toàn
đ-ợc cao hơn có nghĩa doanh nghiệp đã có thành tích trong quản lý và sử dụng
vốn Với kết quả khả quan này sẽ tạo điều kiện cho doanh nghiệp có vốn để
dùng vào sản xuất kinh doanh, phát triển đ-ợc vốn Ng-ợc lại, ch-a bảo toàn đủ
so với số vốn phải bảo toàn phản ánh sự yếu kém của doanh nghiệp trong việc
quản lý, sử dụng vốn
1.4.3 Các nhân tố ảnh h-ởng:
Trang 271.4.3.1- Chu kì sản xuất:
Đây là một đặc điểm quan trọng gắn trực tiếp tới hiệu quả sử dụng vốn
Nếu chu kì ngắn, doanh nghiệp sẽ thu hồi vốn nhanh nhằm tái tạo, mở rộng sản
xuất kinh doanh Ng-ợc lại, nếu chu kì dài doanh nghiệp sẽ có một gánh nặng
là ứ đọng vốn và trả lãi các khoản vay hay các khoản phải trả
1.4.3.2 - Kĩ thuật sản xuất:
Các đặc điểm riêng có về kĩ thuật tác động liên tục với một số chỉ tiêu
quan trọng phản ánh hiệu quả sử dụng vốn cố định nh- hệ số đổi máy móc thiết
bị, hệ số sử dụng về thời gian, công suất
Nếu kĩ thuật sản xuất đơn giản, doanh nghiệp dễ có điều kiện, máy móc,
thiết bị nh-ng lại phải luôn đối phó với các đối thủ cạnh tranh và với yêu cầu
của khách hàng về chất l-ợng sản phẩm Do vậy, doanh nghiệp dễ dàng tăng
doanh thu, lợi nhuận trên VCĐ nh-ng khó giữ đ-ợc chỉ tiêu này lâu dài Nếu kĩ
thuật sản xuất phức tạp, trình độ trang bị máy móc thiết bị cao, doanh nghiệp có
lợi thế trong cạnh tranh, song đòi hỏi tay nghề công nhân, chất l-ợng nguyên
vật liệu cao sẽ làm giảm lợi nhuận vốn cố định
1.4.3.3 - Đặc điểm về sản xuất:
Sản phẩm của doanh nghiệp là nơi chứa đựng chi phí và cũng chứa đựng
doanh thu cho doanh nghiệp, qua đó quyết định lợi nhuận cho doanh nghiệp
Nếu sản phẩm là t- liệu tiêu dùng, nhất là sản phẩm công nghiệp nhẹ nh-
r-ợu bia thì sẽ có vòng đời ngắn, tiêu thụ nhanh và qua đó giúp doanh nghiệp
thu hồi vốn nhanh Hơn nữa những máy móc dùng để sản xuất ra những sản
phẩm này có giá trị thấp, do vậy dễ có điều kiện đổi mới Ng-ợc lại, nếu sản
phẩm có vòng đời dài, có giá trị lớn, đ-ợc sản xuất trên dây chuyền có giá trị
lớn nh- máy thu hình, ôtô, xe máy sẽ là tác nhân hạn chế doanh thu
1.4.3.4 - Tác động của thị tr-ờng:
Trang 28Tuỳ theo mỗi loại thị tr-ờng mà doanh nghiệp tham gia sẽ tác động đến
hiệu quả sử dụng vốn kinh doanh theo những khía cạnh khác nhau Nếu thị
tr-ờng đó là cạnh tranh tự do, những sản phẩm của doanh nghiệp đã có uy tín
lâu đối với ng-ời tiêu dùng thì sẽ là tác nhân tích cực thúc đẩy doanh nghiệp
mở rộng thị tr-ờng Đối với thị tr-ờng sản phẩm không ổn định (theo màu, theo
thời điểm, thị hiếu) thì hiệu quả sử dụng vốn cũng không ổn định qua việc
doanh thu biến động lớn qua các thời điểm này
1.4.3.5 - Trình độ tổ chức quản lí, tổ chức sản xuất, hạch toán nội bộ
doanh nghiệp:
Để có hiệu quả cao thì bộ máy tổ chức quản lí, tổ chức sản xuất phải gọn
nhẹ, trùng khớp nhịp nhàng với nhau, với mỗi ph-ơng thức sản xuất và loại
hình sản xuất sẽ có những tác động khác nhau tới tiến độ sản xuất, ph-ơng
pháp và quy định vận hành máy móc, số ca, số tổ sản xuất , số bộ phận phục
vụ sản xuất
Mặt khác, đặc điểm của công tác hạch toán, kế toán nội bộ doanh nghiệp
(luôn gắn với tính chất của tổ chức sản xuất và quản lí trong cùng doanh
nghiệp) có tác động không nhỏ Công tác kế toán đã dùng những công cụ của
mình để đo hiệu quả sử dụng vốn Kế toán phải có nhiệm vụ phát hiện những
tồn tại trong quá trình sử dụng vốn và đề xuất những biện pháp giải quyết
1.4.3.6 - Trình độ lao động, cơ chế khuyến khích và trách nhiệm vật
chất trong doanh nghiệp:
Nếu công nhân trong doanh nghiệp có trình độ cao đủ để thích ứng với
trình độ công nghệ dây chuyền sản xuất thì các máy móc trong dây chuyền sẽ
đ-ợc sử dụng tốt hơn và năng suất chất l-ợng sẽ cao hơn Song trình độ lao
động phải đ-ợc đặt đúng chỗ, đúng lúc thì hiệu quả công việc mới cao
Để sử dụng tiềm năng lao động có hiệu quả cao nhất doanh nghiệp phải có
một cơ chế khuyến khích vật chất cũng nh- trách nhiệm một cách công bằng
Ng-ợc lại, nếu cơ chế khuyến khích không công bằng, quy định trách nhiệm
Trang 29không rõ ràng, dứt khoát sẽ làm cản trở mục tiêu nâng cao hiệu quả sử dụng
vốn
1.4.3.7 - Các nhân tố khác:
Các chính sách vĩ mô của Nhà n-ớc tác dụng một phần không nhỏ tới hiệu
quả sử dụng vốn của doanh nghiệp Cụ thể hơn, từ cơ chế giao vốn, đánh giá tài
sản cố định, thuế vốn, thuế doanh thu đến chính sách cho vay bảo hộ và
khuyến khích một số loại công nghệ nhất định đều có thể làm tăng, giảm hiệu
quả sử dụng TSCĐ, TSLĐ của doanh nghiệp
Mặt khác, cơ chế chính sách cũng tác động đến kế hoạch mua sắm nguyên
vật liệu của doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp đ-ợc h-ởng nguồn nguyên vật
liệu, chọn đ-ợc ng-ời cung cấp tốt nhất Doanh nghiệp phải kết hợp đ-ợc yêu
cầu của chính sách này với yêu cầu của thị tr-ờng Từ đó tác động tới hiệu quả
sử dụng vốn sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp
1.5 Các giải pháp nhằm quản lý và nâng cao hiệu quả sử
dụng vốn
Các giải pháp nhằm quản lý và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn th-ờng là
các công cụ quản lý, các ph-ơng pháp, biện pháp tập trung vào các lĩnh vực nh-
nguồn vốn hiện có, các tiềm năng về kỹ thuật , công nghệ, lao động và các lợi
thế khác của doanh nghiệp nhằm sử dụng một cách tiết kiệm nhất các nguồn
tiềm năng đó mà đem lại đ-ợc hiệu quả kinh tế cao nhất D-ới đây là một số
giải pháp chủ yếu
1.5.1 Lựa chọn ph-ơng án kinh doanh, ph-ơng án sản phẩm
Nền tảng căn bản cho sự tồn tại của doanh nghiệp, sự cạnh tranh với doanh
nghiệp khác, cho sử dụng vốn có hiệu quả là doanh nghiệp có khả năng sản
xuất ra sản phẩm và đ-ợc ng-ời tiêu thụ chấp nhận sản phẩm đó Do vậy hoàn
toàn bình th-ờng khi thấy rằng bất kỳ doanh nghiệp nào cũng phải quan tâm
đến việc sản xuất cái gì, bao nhiêu , tiêu thụ ở đâu, với giá nào để huy động
đ-ợc mọi nguồn lực vào hoạt động, có đ-ợc nhiều thu nhập Khẳng định nh-
Trang 30thế có nghĩa là việc lựa chọn ph-ơng án kinh doanh nh- thế nào, ph-ơng án sản
phẩm ra sao sẽ có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả kinh doanh nói chung cũng
nh- việc quản lý và hiệu quả sử dụng vốn nói riêng
Biết đ-ợc vai trò quan trọng nh- vậy thì ph-ơng án kinh doanh, ph-ơng án
sản phẩm phải đ-ợc xây dựng nh- thế nào? Đáp số của bài toán đã chỉ rõ sản
phẩm làm ra phải đáp ứng đ-ợc nhu cầu của thị tr-ờng , đ-ợc thị tr-ờng chấp
nhận Do vậy các ph-ơng án kinh doanh , ph-ơng án sản phẩm mà doanh
nghiệp lựa chọn, suy cho cùng, phải thể hiện đ-ợc ý chí đó Nói cách khác,
doanh nghiệp phải xuất phát từ nhu cầu của thị tr-ờng để quyết định quy mô,
chủng loại, mẫu mã, chất l-ợng và giá bán sản phẩm Làm tốt đ-ợc điều này
đòi hỏi doanh nghiệp phải hiểu biết và vận dụng tốt ph-ơng pháp Marketing
Sự phân tích trên chỉ ra cho chúng ta ý nghĩa rằng không chỉ lựa chọn
ph-ơng án kinh doanh, ph-ơng án sản phẩm tốt (với t- cách là biểu hiện của
marketing) đem lại hiệu quả trong quản lý và sử dụng vốn mà sự tác động
ng-ợc trở lại cũng trở lên có ý nghĩa
1.5.2 Lựa chọn và sử dụng hợp lý các nguồn lực:
Trong quá trình sản xuất kinh doanh , bất kỳ doanh nghiệp nào cũng cần
huy động những nguồn vốn bổ sung nhằm đảm bảo sản xuất kinh doanh tiến
hành bình th-ờng, đồng thời đáp ứng yêu cầu mở rộng quy mô hay đầu t- chiều
sâu Nh- đã biết, các nguồn huy động thì có rất nhiều, việc lựa chọn nguồn vốn
nào rất quan trọng và phải dựa trên nguyên tắc hiệu quả kinh tế Nếu nhu cầu
đầu t- chiều sâu hoặc mở rộng thì tr-ớc hết cần huy động nguồn vốn tự bổ sung
từ lợi nhuận để lại, từ quỹ khuyến khích phát triển sản xuất , phần còn lại có thể
vay tín dụng, vay ngân hàng thu hút vốn liên doanh, liên kết Nếu nhu cầu bổ
sung vốn l-u động thì tr-ớc hết doanh nghiệp cần sử dụng linh hoạt các nguồn
vốn tạm thời nhàn rỗi của các quỹ trích lập theo quy định (NĐ 59 và TT70)
nh-ng ch-a sử dụng, lợi nhuận ch-a phân phối, các khoản phải trả nh-ng ch-a
đến hạn trả, phần còn lại có thể vay ngân hàng hoặc các đối t-ợng khác Việc đi
vay đòi hỏi doanh nghiệp phải có sự cân nhắc, lựa chọn và đặc biệt là có một
Trang 31quan điểm rõ ràng trong chính sách nguồn tài trợ của doanh nghiệp, bởi vì việc
phải chịu lãi từ các khoản vay có thể gây trở ngại cho phát huy hiệu quả đồng
vốn Ng-ợc lại, đối với doanh nghiệp thừa vốn thì tuỳ từng điều kiện cụ thể để
lựa chọn khả năng sử dụng Nếu đ-a đi liên doanh, liên kết hoặc cho vay thì cận
phải thận trọng, thẩm tra kỹ các dự án liên doanh, kiểm tra t- cách khách hàng
nhằm đảm bảo liên doanh có hiệu quả kinh tế, cho vay không bị chiếm dụng
vốn do quá hạn ch-a trả hoặc mất vốn do khách hàng không có khả năng thanh
toán,
1.5.3 Tổ chức và quản lý tốt quá trình sản xuất kinh doanh
Nhu cầu thị tr-ờng tồn tại khách quan, luôn luôn biến động và phát triển
Xét một cách toàn diện, quy mô, trình độ của quá trình sản xuất là do thị tr-ờng
quy định Để đáp ứng đ-ợc những yêu cầu khách quan của thị tr-ờng , một mặt
đòi hỏi doanh nghiệp phải tổ chức và quản lý tốt quá trình sản xuất kinh doanh,
đảm bảo cho nội trình đó đ-ợc tiến hành thông suốt, đều đặn, nhịp nhàng giữa
các khâu dự trữ, sản xuất, tiêu thụ, đảm bảo sự phối hợp ăn khớp, chặt chẽ giữa
các bộ phận, đơn vị trong nội bộ doanh nghiệp; mặt khác cũng đòi hỏi doanh
nghiệp đảm bảo các yếu tố mang tính tĩnh đó vận động phù hợp với sự biến
động, phát triển liên tục của thị tr-ờng Kết quả tốt của việc điều hành và quản
lý sản xuất kinh doanh là hạn chế tối đa tình trạng ngừng làm việc của máy
móc, thiết bị, ứ đọng vật t- dự trữ, sản phẩm sản xuất ra không tiêu thụ đ-ợc do
chất l-ợng không đảm bảo, gây lãng phí, làm giảm tốc độ chu chuyển của vốn
Để đạt đ-ợc các mục tiêu trên, các doanh nghiệp phải tăng c-ờng quản lý từng
yếu tố của quá trình sản xuất
Đối với quản lý TSCĐ, vốn cố định: đòi hỏi doanh nghiệp phải có một hệ
thống các biện pháp Một là phải bố trí dây chuyền sản xuất hợp lý , khai thác
hết công suất thiết kế và nâng cao hiệu suất công tác của máy móc, thiết bị, sử
dụng triệt để diện tích sản xuất, giảm chi phí khấu hao trong giá thành phẩm
Hai là , xử lý dứt điểm những TSCĐ không cần dùng, h- hỏng chờ thanh lý
nhằm thu hồi vốn cố định ch-a sử dụng vào luân chuyển, bổ sung thêm vốn cho
Trang 32sản xuất kinh doanh Ba là quy định rõ trách nhiệm vật chất, nâng cao tinh thần
trách nhiệm trong quản lý, sử dụng, bảo d-ỡng, sửa chữa TSCĐ Bốn là có sự
quan tâm th-ờng xuyên đến bảo toàn vốn cố định
Đối với quản lý TSCĐ, vốn l-u động thì nguyên tắc chung là phải sử dụng
tiết kiệm và tăng nhanh tốc độ luân chuyển vốn l-u động Để quán triệt nguyên
lý đó doanh nghiệp nên tăng c-ờng các biện pháp quản lý Một là xác định
đúng nhu cầu vốn l-u động cần thiết cho từng kỳ sản xuất, kinh doanh nhằm
huy động hợp lý các nguồn vốn bổ sung Hai là tổ chức tốt quá trình thu mua,
dự trữ vật t- nhằm đảm bảo hạ giá thành thu mua vật t-, hạn chế tình trạng ứ
đọng vật t- dự trữ, dẫn đến kém hoặc mất phẩm chất vật t-, gây ứ đọng vốn l-u
động Ba là quản lý chặt chẽ việc tiêu dùng vật t- theo định mức nhằm giảm chi
phí nguyên, nhiên, vật liệu trong giá thành sản phẩm Bốn là tổ chức hợp lý quá
trình lao động, tăng c-ờng kỷ luật sản xuất và các quy trình về kiểm tra, nghiệm
thu số l-ợng, chất l-ợng sản phẩm nhằm hạn chế đến mức tối đa sản phẩm xấu,
sai quy cách bằng các hình thức kích thích vật chất thông qua tiền l-ơng,
th-ởng , kích thích tinh thần Năm là tổ chức đa dạng các hình thức tiêu thụ sản
phẩm nhằm tiêu thụ nhanh, số l-ợng nhiều Sáu là xây dựng quan hệ bạn hàng
tốt với các khách hàng nhằm củng cố uy tín trên th-ơng tr-ờng, chú ý đến
thanh toán, tránh giảm các khoản nợ đến hạn Bảy là tiết kiệm các yếu tố chi
phí quản lý doanh nghiệp, chi phí l-u thông nhằm góp phần giảm chi phí sản
xuất tăng lợi nhuận
1.5.4 Mạnh dạn áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, kinh doanh
Mặc dù tính -u việt của sản phẩm phần nào bị xoá nhoà bởi sự bùng nổ
của khoa học, công nghệ Nh-ng ở một nơi nào đấy, với tiến bộ khoa học kỹ
thuật ở một giai đoạn nào đó, doanh nghiệp vẫn có thể phát huy đ-ợc những lợi
thế về sản phẩm đ-a lại Kỹ thuật tiến bộ và công nghệ hiện đại nói chung là
điều kiện vật chất để doanh nghiệp sản xuất ra những sản phẩm mới, hợp thị
hiếu, chất l-ợng cao, đồng thời có thể rút ngắn chu kỳ sản xuất sản phẩm , giảm
tiêu hao nguyên vật liệu hoặc sử dụng loại vật t- thay thế nhằm tăng tốc độ luân
Trang 33chuyển vốn, tiết kiệm vật t- , hạ giá thành sản phẩm Chính vì vậy, trong điều
kiện công nghệ ở đa số các doanh nghiệp của n-ớc ta hiện nay rất lạc hậu, các
doanh nghiệp cần mạnh dạn đầu t- đổi mới TSCĐ cũ, lạc hậu bằng TSCĐ mới,
hiện đại, thay đổi công nghệ sản xuất nhằm tạo ra sản phẩm có sức cạnh tranh
cả về chất l-ợng, kiểu dáng và giá bán Đạt đ-ợc quá trình này có thể làm cho tỉ
trọng vốn cố định trên tổng vốn sản xuất kinh doanh tăng lên, tổng chi phí khấu
hao cũng nh- chi phí về khấu hao TSCĐ trong giá thành đơn vị sản phẩm tăng
lên, nh-ng đồng thời các chi phí khác về vật liệu, l-ơng công nhân sản xuất
giảm đáng kể Kết quả cuối cùng là sản xuất và tiêu thụ đ-ợc nhiều sản phẩm
chất l-ợng cao, tăng lợi nhuận thu đ-ợc và tăng hiệu quả sử dụng vốn sản xuất
kinh doanh
1.5.5 Tổ chức tốt công tác hạch toán kế toán và phân tích hoạt động
kinh tế
Qua số liệu kế toán nh- các báo tài chính, bảng tổng kết tài sản, kết quả
kinh doanh , chi phí sản xuất theo yếu tố, bản giải trình về kết quả hoạt động
sản xuất kinh doanh doanh nghiệp có thể th-ờng xuyên nắm đ-ợc số vốn hiện
có cả về mặt giá trị và hiện vật, nguồn hình thành và các biến động tăng giảm
trong kỳ, mức độ bảo đảm vốn l-u động, tình hình và khả năng thanh toán,
nhờ đó doanh nghiệp nắm chắc tình hình tài chính Tuy nhiên số liệu kế toán, tự
nó ch-a thể chỉ ra những biện pháp cần thiết để tăng c-ờng quản lý và nâng cao
hiệu quả sử dụng vốn, mà đòi hỏi phải thực hiện phân tích hoạt động kinh tế ,
trong đó chú ý đến phân tích tình hình tài chính và hiệu quả sử dụng vốn
Thông qua phân tích, đánh giá các chỉ tiêu hiệu quả sử dụng vốn trong kỳ, tìm
ra nguyên nhân yếu kém để có biện pháp khắc phục, thành tích để có biện pháp
phát huy
Tóm lại, các giải pháp tập trung đi sâu vào một số yếu tố có ảnh h-ởng
mạnh mẽ đến quản lý và hiệu quả sử dụng vốn Hơn thế nữa, hệ thống kinh
doanh là một hệ thống biến đổi, do vậy để các giải pháp phát huy -u thế của
mình cần phải có kế hoạch cụ thể, tiến hành th-ờng xuyên và có hệ thống
Trang 34Ch-ơng II Phân tích thực trạng hiệu quả sử dụng vốn
ở xí nghiệp vận tải biển vinafco
I Quá trình hình thành và phát triển của xí nghiệp vận tải
biển vinafco
1.1 Lịch sử hình thành
Xí Nghiệp Vận Tải Biển là đơn vị thành viên trực thuộc Công ty Cổ phần
Vinafco là doanh nghiệp đ-ợc thành lập theo quyết định số
2125/TCCB – LĐ ngày 13/8/1999 của Bộ tr-ởng Bộ Giao thông vận
tải
1.2.Nhiệm vụ khi thành lập
a) Liên doanh liên kết trên cơ sở hợp đồng kinh tế với các tổ chức vận tải, các chủ hàng, các ga cảng các tổ chức dịch vụ giao nhận kho, bãi của
Trung -ơng và địa ph-ơng để thực hiện liên hiệp vận chuyển hàng hoá từ
kho hàng Trung -ơng đến kho hàng cơ sở và chiều ng-ợc lại
b) Nhận uỷ thác của chủ hàng và chủ ph-ơng tiện tổ chức thực hiện
các dịch vụ vận tải, dịch vụ hàng hoá, hàng Bắc-Nam, hàng nặng, thiết bị
toàn bộ, dịch vụ giao nhận xếp dỡ, đóng gói, bảo quản và bãi gửi hàng
trong quá trình tiếp nhận, vận tải
*Cuối năm 2000 thành lập Xí nghiệp Dịch vụ Container và vận tải biển
nay là Xí Nghiệp Vận Tải Biển để quản lý, khai thác đội tàu
Container
- Xí Nghiệp Vận Tải Biển là đơn vị thành viên trực thuộc Công ty Cổ
phần Dịch vụ Vận Tải Trung Ương, nhiệm vụ chủ yếu của Xí nghiệp là
tổ chức kinh doanh dịch vụ vận tải giữa hai đầu cảng đi và cảng đến.Do
vậy, tất cả các bộ phận trong Xí nghiệp hoạt động nh- một dây chuyền
thống nhất liên tục.Mỗi phòng ban đại diện là một mắt xích không thể
tách rời Vì vậy việc xây dựng chức năng nhiệm vụ của các bộ phận
cũng mang tính thống nhất, không thể tách rời
- Căn cứ vào chức năng nhiệm vụ của Xí nghiệp đ-ợc Bộ Giao thông Vận
tải phê duyệt theo Quyết định số 3757/2000/QĐ/ Bộ GTVT ngày
07/12/2000
Trang 35- Căn cứ số 40/QĐ/ TCCB-LĐ ngày 17/02/2001 của Hội đồng quản trị
Công ty Cổ phần Dịch Vụ Vận tải Trung Ương về việc thành lập và quy
định chức năng nhiệm vụ cho Xí nghiệp Vận tải Biển
- Căn cứ vào yêu
- cầu sản xuất thực tế của Xí nghiệp
1.3 Cơ cấu tổ chức của Xí nghiệp vận tải biển Vinafco
- Xí nghiệp vận tải biển Vinafco bao gồm các phòng sau:
Giám đốc
Đại diện hải phòng đại diện sài gòn
Trang 361.3.1 Giám đốc và phó giám đốc: Giám đốc là ng-ời đại diện pháp nhân của
Xí nghiệp và là ng-ời có quyền điều hành cao nhất trong Xí nghiệp Giám đốc
chịu trách nhiệm tr-ớc Hội đồng quản trị, tr-ớc Tổng giám đốc công ty và tr-ớc
pháp luật về công tác điều hành hoạt động Xí nghiệp Phó giám đốc là ng-ời
giúp giám đốc điều hành một số lĩnh vực hoạt động theo sự phân công của
giám đốc và chịu trách nhiệm tr-ớc giám đốc và pháp luật về nhiệm vụ đ-ợc
giao
1.3.2 Chức năng nhiệm vụ của phòng nhân chính:
- Tham m-u cho Giám đốc trên các mặt hoạt động về công tác tổ chức
cán bộ, lao động tiền l-ơng, hành chính quản trị trong phạm vi toàn Xí
nghiệp
- Xây dựng mô hình tổ chức quản lý của Xí nghiệp phù hợp với điều kiện
thực tế tr-ớc mắt và t-ơng lai, trình Giám đốc duyệt
- Tham m-u và dự thảo các quyết định bổ nhiệm, miễn nhiệm cán bộ
- Xây dựng các các quy chế, các quy định liên quan đến công tác nhân
chính, hành chính của Xí nghiệp
- Có kế hoạch tuyển dụng, đào tạo, bồi d-ỡng cán bộ làm nghiệp vụ phù
hợp với ngành nghề đáp ứng nhu cầu tr-ớc mắt và lâu dài cho Xí nghiệp
- Theo dõi chế độ BHXH, BHYT, BHYT
- Xây dựng ph-ơng án phân phối tiền l-ơng, tiền th-ởng công bằng hợp lý
- Giải quyết các công việc của hành chính quản trị :Mua sắm các thiết bị
văn phòng, quản lý điều động xe con
1.3.3.Chức năng nhiệm vụ của phòng quản lý tàu :
- Trực tiếp tham m-u và thực hiện việc quản lý tàu, khai thác đội tàu với
hiệu quả cao nhất, đáp ứng đầy đủ kế hoạch SXKD của Xí nghiệp đề ra
- Xây dựng lịch chạy tàu ( thời gian và số chuyến ) hàng tháng, quý, năm
với hiệu quả cao
- Tổ chức quản lý theo dõi, điều hành mọi hoạt động của tàu theo đúng
lịch trình
- Xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện việc quản lý khai thác tàu, sửa
chữa th-ờng xuyên, bảo d-ỡng định kỳ đảm bảo chất l-ợng
- Theo dõi, quản lý đầy đủ các thủ tục hồ sơ, giấy phép hoạt động của
tàu.Tổ chức quản lý và điều hành các hoạt động của thuyền viên trên tàu
theo quy định của Luật Hàng Hải
1.3.4.Chức năng và nhiệm vụ của phòng kế hoạch tổng hợp:
Trang 37- Tham m-u cho Giám đốc Xí nghiệp trong việc xây dựng kế hoạch
chuyến, tháng, quý,năm và kế hoạch đầu t- dài hạn.Tổng hợp tình hình
thực hiện kế hoạch sản xuất kinh doanh trên phạm vi toàn Xí nghiệp
- Tập hợp kế hoạch báo cáo của các Bộ phận để theo dõi và tham m-u cho
Giám đốc trong việc quyết định khối l-ợng hàng hoá chuyên chở cho
từng chuyến tàu
1.3.5 Chức năng nhiệm vụ phòng khai thác vận tải:
- Trực tiếp khai thác hàng hoá vận chuyển cho tàuđem lại doanh thu cao
nhất
- Tham m-u cho lãnh đạo Xí nghiệp về chiến l-ợc thị tr-ờng và xây dựng
các kế hoạch khai thác hàng theo hàng quý, năm
- Chủ động khai thác hàng hoá từ khâu tìm kiếm đối tác cho đến khi
giành đ-ợc hàng hoá
- Đánh giá kết quả hoạt động tình hình thực hiện kế hoạch sản xuất kinh
doanh và thu thập thông tin, nghiên cứu giá cả
- Chăm sóc khách hàng th-ờng xuyên tr-ớc và sau khi bán sản phẩm dịch
vụ vận chuyển
- Tổng hợp và cung cấp số liệu thực hiện cho phòng tài chính kế toán làm
cơ sở thu nợ khách hàng và cùng lãnh đạo Xí nghiệp có biện pháp thu nợ
hữu hiệu nhất
1.3.6 Chức năng và nhiệm vụ của phòng tổ chức vận tải:
- Tham m-u và tổ chức thực hiện các công việc liên quan đến hoạt động
vận tải và giao nhận trên phạm vi toàn Xí nghiệp
- Tham gia quản lý và điều hành các hoạt động vĩ mô liên quan đến công
tác vận tải và giao nhận
- Lên ph-ơng án và tham m-u cho Giám đốc Xí nghiệp trong việc lựa
chọn và ký hợp đồng các đơn vị vận chuyển, xếp dỡ, cảng, bãi tại hai
khu vực Nam Bắc
- Trực tiếp tổ chức thực hiện các nghiệp vụ giao nhận, kiểm đếm hàng hoá
ở khu vực phía Bắc
- Chịu trách nhiệm quản lý báo cáo Giám đốc Xí nghiệp hoạt động của
Phòng và các công việc tới mảng điều hành vận tải,giao nhận toàn Xí
nghiệp
1.3.7 Phòng Tài chính kế toán
* Ngành nghề kinh doanh:
- Nhiệm vụ chủ yếu của Xí nghiệp là tổ chức kinh doanh dịch vụ vận tải
giữa hai đầu cảng đi và cảng đến
- Nhận uỷ thác của chủ hàng và chủ ph-ơng tiện tổ chức thực hiện các