- Prôtêin màng : phân bố khảm vào màng lipit ở dạng bám màng hay xuyên màng và có chức năng : vận chuyển, xúc tác, thu nhận và truyền đạt thông tin, nhận biết tế bào, kết nối,.... - Các
Trang 1HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 10 THPT
CẤP TRƯỜNG – NĂM HỌC 2009 – 2010
1
2,5đ
* Thành phần hóa học của màng sinh chất:
- Lipit màng: lớp photpholipit kép
- Prôtêin màng
- Các phân tử Colesterol
- Cacbohyđrat màng
* Chức năng của các thành phần :
- Lớp photpholipit tạo nên tính mềm dẻo, linh hoạt của màng
- Prôtêin màng : phân bố khảm vào màng lipit ở dạng bám màng hay xuyên màng và có chức
năng : vận chuyển, xúc tác, thu nhận và truyền đạt thông tin, nhận biết tế bào, kết nối,
- Các phân tử Colesterol tạo nên khung ổn định của màng, nếu tỷ lệ photpholipit / colesterol cao
màng sẽ mềm dẻo còn tỷ lệ này thấp( lượng colesterol cao) màng bền chắc và kém linh
động
- Cacbohyđrat màng : liên kết với prôtêin bám ngoài màng tạo chất nền ngoại bào lipoprôtêin
vừa có chức năng kết dính giữ các tế bào vừa có chức năng thu nhận thông tin
0,5 đ
2,0 đ
2
1,5đ
- Năng lượng được lấy từ quá trình hô hấp tế bào
- Dưới dạng hợp chất hữu cơ là ATP
– Cấu trúc hóa học của ATP, gồm:
+ Ađênin
+ Đường Ribôzơ(5C) làm khung
+ 3 nhóm phôtphat(2 liên kết phôtphat ngoài cùng là liên kết cao năng)
- ATP là hợp chất dễ dàng cung cấp năng lượng vì trong cấu trúc phân tử với 2 liên kết cao năng
ở 2 gốc Pi ngoài cùng Vì 2 gốc này tích điện âm nằm gần nhau có khuynh hướng đẩy nhau
liên kết dễ phá vỡ giải phóng Q
0,25 đ 0,25 đ 0,5 đ
0,5 đ
3
4,0đ
Trả lời đúng mỗi câu trả lời được 0,5 điểm
a Tại sao kích thước tế bào lại rất nhỏ?
Kích thước tế bào nhỏ tỉ lệ S/V lớn trao đổi chất mạnh mẽ sinh trưởng nhanh
phân chia nhanh dễ thích ứng với sự thay đổi môi trường
b Tại sao nói nhân là trung tâm điều khiển mọi hoạt động sống của tế bào?
Vì nhân có chứa NST mang ADN có các gen điều khiển và điều hòa mọi hoạt động sống của
tế bào
c Chức năng của thành tế bào là gì?
- Tạo bộ khung ngoài ổn định hình dạng tế bào
- Bảo vệ bề mặt và gắn dính nhưng vẫn đảm bảo liên lạc giữa các tế bào nhờ khớp nối hay
cầu nguyên sinh chất
d Tại sao sự thẩm thấu lại phụ thuộc tổng nồng độ chất tan trong dung dịch?
Vì khi có nhiều chất tan khác nhau cùng tan trong nước thì càng có nhiều phân tử nước liên
kết với các chất tan, do đó càng ít phân tử nước tự do, mà sự khuếch tán của nước chỉ thực hiện
bởi các phân tử nước tự do này
e Bản chất pha sáng và pha tối trong quang hợp là gì?
- Bản chất của pha sáng là pha oxi hóa nước, thông qua pha sáng năng lượng ánh sáng đã
chuyển thành năng lượng trong ATP, NADPH
- Bản chất của pha tối là pha khử CO2 nhờ sản phẩm của pha sáng để hình thành các hợp chất
hữu cơ( C6H12O6)
f Vì sao một số loại vi khuẩn có khả năng kháng thuốc?
Vì: Vi khuẩn có chứa plasmit, phân tử ADN dạng vòng Trong plasmit chứa các gen tổng hợp
enzim có khả năng phân hủy chất kháng sinh
g Tại sao khi làm mứt các loại quả, củ, trước khi rim đường người ta thường luộc qua
nước sôi?
Khi luộc qua nước sôi sẽ làm chết các tế bào, vì vậy:
- Tính thấm chọn lọc của màng giảm( quá trình vận chuyển chủ động của màng tế bào không
diễn ra), tế bào không bị mất nước mứt giữ nguyên được hình dạng ban đầu mà không bị teo
- Đường dễ dàng thấm vào các tế bào ở phía trong mứt có vị ngọt từ bên trong
Trang 2h Nguyên tắc đặt tên cho loài? Viết tên khoa học của Hổ và Sư tử, biết Hổ thuộc loài
Tigris; Sư tử thuộc loài Leo; đều thuộc chi Felis
- Nguyên tắc đặt tên: dùng tên kép theo tiếng latinh:
Tên thứ nhất: là tên Chi ( viết hoa)
Tên thứ hai: là tên Loài ( viết thường)
- Tên khoa học của Hổ: Felis tigris - tên khoa học của Sư tử: Felis leo
4
2,0đ
* Giống nhau:
- Do VSV thực hiện
- Nguyên liệu là đường C6H12O6
- Đều qua giai đoạn đường phân
- Môi trường yếm khí – không có ôxi
* Khác nhau:
Tác nhân Nấm men Vi khuẩn lactic Sản phẩm Rượu Êtylic Axit lactic Thời gian Lâu Nhanh Phản ứng C6H12O6 2C2H5OH + 2CO2 + Q C6H12O6 2CH3CHOHCOOH + Q Mùi Có mùi rượu Có mùi chua
1,0đ
1,0đ
5
2,0đ
- Sức hút nước của tế bào: S = P – T = 1,8 – 0,6 = 1,2 atm
- Đường saccarôzơ không thấm qua màng sinh chất
- Khi dung dịch có áp suất thẩm thấu 0,8 atm < sức hút nước của tế bào tế bào hút nước và
tăng thể tích nhưng không bị phá vỡ do có thành Xenlulôzơ
- Khi dung dịch có áp suất thẩm thấu 1,5 atm > sức hút nước của tế bào tế bào bị mất nước và
xảy ra hiện tượng co nguyên sinh
0,5đ 0,5đ 0,5đ 0,5đ
6
4,0đ
a Tính chiều dài của gen?
- Số liên kết H có trong 1 gen: 3800 : 2 = 1900 lk
- Theo bài toán: Số lk H của các cặp G – X > A – T trong 1 gen: 1000 : 2 = 500 lk
Ta có hpt: 2A + 3G = 1900 (1)
3G – 2A = 500 (2) G = X = 400 Nu ; A = T = 350 Nu
Tổng Nu của 1 mạch: A + G = 750 Nu
Chiều dài của gen: 750 x 3,4A0
= 2550 A0
b - Số lượng từng loại Nu của 1 gen:
A = T = 350 Nu ; G = X = 400 Nu
- Số lượng từng loại Nu có trong mỗi mạch đơn của gen:
T1 = A2 = 150 Nu
A1 = T2 = 350 – 150 = 200 Nu
G1 = X2 = 300 Nu
X1 = G2 = 400 – 300 = 100 Nu
7
4,0đ
a Số lần nguyên phân của tế bào sinh dục là: 2( 2x – 1) = 510 x = 8
b Xác định giới tính của gà:
- Số giao tử tạo thành: ( 16 x 100 ) : 1,5625 = 1024 ( giao tử )
- Só giao tử tạo thành từ 1 tế bào sinh giao tử: 1024 : 256 = 4( giao tử )
Vậy cá thể trên là gà trống