Đề tài xây dựng chiến lược quản lý giao thông đô thị

bên ngoài vào.

M C L C

L I M U 1

CH NG I : C S LÝ LU N XÂY D NG CHI N L C QU N LÝ GIAO THÔNG Ô TH .3

I.1 T ng quan v giao thông ô th .3

I.1.1 C u trúc h th ng giao thông v n t i ô th .3

I.1.2 c i m c a giao thông v n t i ô th .3

I.1.3 V n t i hành khách trong ô th .6

I.1.4 Nh ng th thách t ra i v i giao thông ô th .10

I.2 Khái ni m v qu n lý giao thông 12

I.2.1 Khái ni m .12

I.2.2 M c tiêu và i t ng c a công tác qu n lý GT T 13

I.3 Quy trình xây d ng chi n l c qu n lý GT T 14

I.3.1 Khái ni m chi n l c qu n lý GT T 14

I.3.2 Quy trình xây d ng chi n l c qu n lý 15

CH NG II 20

HI N TR NG CÔNG TÁC XÂY D NG CHI N L C QU N LÝ 20

GIAO THÔNG Ô TH THÀNH PH HÀ N I 20

II.1 Hi n tr ng giao thông ô th thành ph Hà N i 20

II.1.1 Hi n tr ng giao thông ng b .20

II.1.2 H th ng v n t i ô th .22

II.1.2 Hi n tr ng v giao thông t nh 23

II.1.4 Các h th ng khác 25

II.1.5 Tình hình an toàn, ùn t c giao thông và ô nhi m môi tr ng hi n nay .26

II.1.6 Nh ng thách th c v giao thông hi n nay .32

II.2 Nh ng t n t i trong công tác qu n lý GT T hi n nay Hà N i 33

II.3 Hi n tr ng công tác xây d ng chi n l c qu n lý GT T cho thành ph Hà N i 39

CH NG III 44

XÂY D NG CÁC CHI N L C QU N LÝ GIAO THÔNG Ô TH 44

III.1 nh h ng và m c tiêu 44

III.2 Chi n l c gi m thi u nhu c u tham gia giao thông 47

III.3 Chi n l c i u ch nh c tính tham gia giao thông 49

III.4 Chi n l c i u khi n và ki m soát giao thông 53

III.5 ánh giá s b kh n ng áp d ng các chi n l c cho thành ph Hà N i 60

K T LU N 61

KI N NGH 62

TÀI LI U THAM KH O 63

7 ATGT : An toàn giao thông

8 GTCC : Giao thông công c ng

DANH M C CÁC B NG BI U

B ng 1.2 : T n su t i l i và c ly i l i bình quân các ô th 5

B ng 2.1 : Hi n tr ng ng ph n i thành Hà N i ( ch a tính hai qu n m i) 21

B ng 2.2 : Các lo i hàng hóa v n t i chính Hà N i .23

B ng 2.3 : Hi n tr ng các b n, i m xe trên a bàn thành ph Hà N i 24

B ng 2 4 : Di n tích xe 24

B ng 2.5 : S l ng ph ng ti n ng b giai o n n m 2000- 2005 .26

B ng 2.6 : Th ng kê TNGT ng b Thành ph Hà N i 27

B ng 2.7 : Nguyên nhân gây tai n n giao thông .27

B ng 2.8 : Các i m nóng ô nhi m không khí do GTVT Hà N i .31

B ng 2.9 : Chính sách qu n lý giao thông ng n h n c a HAIDEP 42

B ng 3.1: K t qu ánh giá các h th ng gi i pháp c b n .58

B ng 3.2 : M ô hình ánh giá các gi i pháp 58

DANH M C CÁC HÌNH V Hình 1.1 : C u trúc h th ng giao thông v n t i ô th 3

Hình 1.2 : H th ng v n t i hành khách công c ng 7

H ình 1.3 : Các gi i pháp qu n lý giao thông .12

Hình 1.4 : Quy trình qu n lý giao thông .13

Hình 1.5 : M ô hình chi n l c qu n lý giao thông .14

Hình 1.6 : M ô hình xây d ng chi n l c qu n lý giao thông .15

Hình 2.1 : M ng l i xe bus thành ph .22

Hình 2.2 : Ùn t c giao thông Hà N i .28

Hình 2.3 : K ho ch qu n lý giao thông g n v i các quy ho ch dài h n 39

Hình 2.4 : M ô t hi n tr ng công tác xây d ng chi n l c QLGT 40

Hình 3.1 : Các k ch b n phát tri n h th ng GT T 44

Hình 3.2 Khung m c tiêu c a qu n lý giao thông ô th .45

Hình 3.4 : H th ng ánh giá gi i pháp 57

Hình 3.5 : Tr!ng s c a các ch" tiêu l i ích .59

Hình 3.6 : Tr!ng s c a các ch" tiêu kh n ng áp d ng 59

L!I M" #U

1 Tính c$p thi t c%a tài

ng tr c th c tr ng công tác qu n lý GT T y u kém c a thành ph Hà N i, tình hình

ùn t c và an toàn giao thông ngày càng x u i trong khi nhu c u giao thông ngày càng t ng

Hi n nay , xe máy v#n là ph ng ti n giao thông ch y u ph c v nhu c u i l i c a ng i dân Hà N i, trong khi ó t$ tr!ng ph ng ti n b n bánh - ph ng ti n khi n tình tr ng ùn t c giao thông nghiêm tr!ng h n nh r t nhi u thành ph khác - Hà N i v#n còn th p Hi n giao thông Hà N i ch a h n lo n nh m t s thành ph khác ông Nam Á nh M alina, Jakarta, B ng C c và Kuala Luper Tuy nhiên, Hà N i c n ph i chu%n b k ho ch i phó

v i tình tr ng này Và trên th c t giao thông b&ng xe con ã t ng tr ng khá m nh trong

nh ng n m g n ây Do ng i s d ng xe p chuy n sang s d ng xe máy và ng i s d ng

xe máy chuy n sang s d ng xe con nên Hà N i ang th i i m r t nh y c m trong ó Hà

N i c n ph i l a ch!n và th c hi n ph ng th c qu n lý giao thông sao cho hi u qu nh t Tình tr ng ùn t c giao thông s' tr lên ngày càng tr m tr!ng cùng v i s gia t ng v s

l ng ph ng ti n tham gia giao thông Các bi n pháp xây d ng u ng m i hay m r ng các tuy n ng hi n có s' không th gi i quy t c v n H n n a, do qu( t giành cho giao thông c a Hà N i c)ng không còn nhi u B i v y, tình tr ng hi n nay òi h*i ph i có bi n pháp t t h n, hi u qu h n i v i vi c s d ng m ng l i ng hi n có có th th c

hi n c nh ng m c tiêu này +ng th i m b o giao thông hi u qu và an toàn thì các bi n pháp qu n lý giao thông óng vai trò vô cùng quan tr!ng

tài “ Xây d ng chi n l c qu n lý giao thông ô th cho thành ph Hà N i ” c ch!n nghiên c u làm lu n v n t t nghi p chính là nh&m ghóp ph n áp ng òi h*i ó c a

th c ti n

2 Ph m vi nghiên c&u

tài nghiên c u “ xây d ng chi n l c qu n lý GT T “ c th c hi n trong ph m vi n i thành th ô Hà N i, v i nh ng nôi d ng chính nh sau

Xây d ng chi n l c gi m nhu c u tham gia giao thông

Xây d ng chi n l c i u ch nh các c tính tham gia giao thông

Xây d ng chi n l c t ch c và i u khi n giao thông

3 Ph ong pháp nghiên c&u

Nghiên c u các tài li u có s,n

Thu th p s li u

Nghiên c u m i và phát tri n

Ph ng pháp nh tính

4 K t c$u c%a tài

Ph n m u

Ch ng 1 : C s lý lu n nghiên c u xây d ng chi n l c qu n lý giao thông ô th

Ch ng 2 : Hi n tr ng công tác xây d ng chi n l c qu n lý giao thông ô th thành ph Hà N i

Ch ng 3 : Xây d ng các chi n l c qu n lý giao thông ô th

Ph n k t lu n và ki n ngh

CH'(NG I : C( S" LÝ LU)N XÂY D*NG CHI N L'+C QU N LÝ

GIAO THÔNG Ô TH, I.1 T ng quan v giao thông ô th

I.1.1 C u trúc h th ng giao thông v n t i ô th

Giao thông v n t i ô th c hi u là t p h p các công trình, các con ng giao thông

và các ph ng ti n khác nhau m b o s liên h gi a các khu v c c a ô th v i nhau ây

là m t trong ba y u t c u thành nên h th ng ô th

Ngu n :( TS Khu t Vi t Hùng, 2006 ) Hình 1.1 : C$u trúc h th ng giao thông v-n t i ô th

I.1.2 c i m c a giao thông v n t i ô th

M ng l i giao thông ô th không ch" th c hi n ch c n ng giao thông thu n túy mà nó còn th c hi n nhi u ch c n ng khác: Ch c n ng k( thuât, ch c n ng môi tr ng…

viên,…Có kh n ng phân b l i các lu+ng giao thông t i các ng ph trong tr ng h p m t

s o n ng ang có s c ho c s a ch a Liên h m t thi t và thu n ti n v i các ng ô

tô và các khu v c bên ngoài ô th Th*a mãn nh ng i u ki n phát tri n Giao thông ô th trong t ng lai

Ngoài ch c n ng chính là ch c n ng giao thông, ng ph còn bao g+m các công trình

ng m và các công trình trên m t t th c hi n ch c n ng k( thu t

Các công trình ng m g+m có các ng ng và ng dây ( ng ng c p thoát n c,

ng d#n khí, ng dây i n tho i, i n tín, i n th p sáng,…) c t d i v"a hè, th m c*

và lòng ng xe ch y c a ng ph

Trên m t t có các công trình nh c u v t, dây i n th p sáng, h th ng các bi n báo giao thông… ng ph còn có các hành lang thông gió và l y ánh sáng cho ô th

Tuy h th ng giao thông có ch c n ng nh trên nh ng nó còn là m t b ph n c a t-ng th

ki n trúc toàn ô th , nên khi thi t k c n ph i m b o yêu c u m( quan ô th

M t c a m ng l i ng cao

ô th là n i t p trung dân c v i m t dân s cao, +ng th i là t i m c a các ho t

ng kinh t – chính tr , th ng m i, d ch v ,… B i v y xét trên ph ng di n v n t i, nhu c u

v n t i trong n i th r t l n Ngoài ra, m i ô th l i là m t trung tâm thu hút hành khách t các khu v c ven ô, ngo i thành và các khu v c khác t bên ngoài vào B i v y, th*a mãn

c nhu c u này nh t thi t ph i có m t m ng l i giao thông phát tri n bao ph toàn thành

ph

M t khác m ng l i giao thông ô th không ch" làm ch c n ng giao thông thu n túy mà còn th c hi n nhi u ch c n ng khác Vì v y, ô th luôn có m t m ng l i giao thông phát tri n v i m t cao là m t t t y u

Tùy theo quy mô, trình phát tri n c)ng nh nh ng i u ki n l ch s mà m t m ng

l i giao thông các ô th c)ng r t khác nhau

C)ng xu t phát t c i m phân b nhu c u v n t i trong ô th nên thông th ng m t

m ng l i giao thông gi m d n t khu v c trung tâm thành ph ra vùng ngo i vi và các khu

ch y u là xu t phát t nhu c u i l i c a th dân Nhu c u này ph thu c vào m t lo t y u t

c g!i là y u t làm phát sinh chuy n i Các y u t ch y u bao g+m: Quy mô và m t dân s ; Di n tích thành ph và s phân b các khu v c ch c n ng ô th ; C c u dân c và thu th p,…

c i m n-i b t c a nhu c u i l i c a ng i dân ô th là t n xu t i l i cao, c ly i l i trung bình và ng n

B ng 1.2 : T n su$t i l i và c ly i l i bình quân các ô th

Ch Tiêu

TT

Di n tích thành ph (Km2)

Dân s (103 ng 0i)

Kho ng cách i l i bình quân (Km)

i và c ly i l i bình quân V i thành ph qui mô nh* 50 ÷ 100 ngàn ng i, t n su t i l i ch"

m c 200 ÷ 250 chuy n/ng i/n m i v i các thành ph l n trên 3 triêu dân ,t n su t i l i

600 ÷ 800 chuy n/ngu i/n mg ,g p 3 l n so v i thành ph nh*

/ Hà N i theo k t qu kh o sát, l u l ng giao thông các tr c ng h ng Tây, h ng ông – Tây t p trung r t cao bình quân gi cao i m trên 10.000 HK/gi nh : Qu c l (QL)1A, QL6, QL32, tr c Hàng Bài, inh Tiên Hoàng, tr c Tôn c Th ng, Khâm Thiên,

Gi ng Võ, Ph Hu ,… Theo k t qu d báo n n m 2010 Hà N i có nhi u tuy n giao thông t m c công su t hành khách gi cao i m kho ng 50.000 ÷ 60.000 HK/Gi nh : QL

32, QL 6, QL 1A, Long Biên – Gia Lâm, Trung Hi n – B ch M ai, C u Ch ng D ng – Nguy n V n C.,…

L u l ng giao thông r t cao nh ng l i t p chung vào các khu trung tâm và l i xu t hi n vào gi cao i m t o ra s c ng th0ng và có th d#n n t c ngh'n n u h th ng giao thông ô

H th ng Giao thông ô th òi h i chi phí l n

Nh ng y u t làm t ng chi phí u t xây d ng và v n hành h th ng Giao thông ô th là:

• M t i l i d y c bu c ph i có nh ng công trình h t ng t ng ng có quy mô l n

và có yêu c u k( thu t cao nh : C u v t, các tuy n ng ng m, ng i trên cao,… c

Ngày nay, các thành ph trên 1 tri u ng i tr lên, m t h th ng Giao thông ô th ph i

c n n nh ng kho n u t l n, ch0ng h n nh ng tuy n xe i n ng m c n u t hàng t$ USD, giá thành bình quân kho ng 20 ÷ 50 tri u USD/1Km, nh ng tr c cao t c xuyên tâm v i nhi u làn xe chi phí lên n hàng tr m tri u USD

I.1.3 V n t i hành khách trong ô th

V n t i hành khách thành ph ph v nhu c u i l i c a ng i dân trong n i thành, ngo i thành và n các thành ph v tinh Tùy theo m c ích nghiên c u mà h th ng v n t i hành khách công c ng có th c phân lo i theo nhi u tiêu th c khác nhau:

Theo i t ng ph c v : H th ng v n t i hành khách công c ng c phân thành hai h

th ng con ó là ph c v cho m c ích cá nhân và cho m c ích công c ng

Ngu n :( Trung tâm qu n lý và i u hành giao thông ô th ) Hình 1.2 : H th ng v-n t i hành khách công c ng

a Vai trò c%a h th ng v-i t i hành khách ô th

Vai trò c a h th ng v n t i hành khách trong t hành ph i v i s phát tri n kinh

t xã h i các ô th c t h hi n t rên các ph ng di n ch y u s au:

V n t i hành k hách thành ph t o thu n l i cho vi c phát tri n chung c a

ô th

ô t h hóa luôn g n li n v i vi c phát tri n các khu dân c , khu công nghi p,

th ng m i, v n hóa… kèm t heo s gia t ng c v ph m vi lãnh t h- và dân s ô th

T ó d#n n xu t hi n các m i quan h v n t i v i công su t l n và kho ng cách

xa Khi ó ch" có h t h ng v n t i hành khách t hành ph d ng M RT S (M as Rapit Trans it-System) m i có th áp ng c nhu c u ó

N g c l i n u không thi t l p c m t m ng l i h th ng v n t i hành khách thành p h h p lý t ng ng v i nhu c u t hì s c ép v gi i quy t m i giao l u gi a các khu ch c n ng ô th phân b cách xa t rung t âm v i công s u t lu+ng hành khách

i l i chi m 15 ÷ 20% t -ng qu( th i gian ho t ng t ích c c

ch c nghìn v m t an t oàn giao thông, t rong ó t 50 ÷ 60% do xe máy, xe p gây

ra

V n t i hành k hách thành ph góp ph n b o v môi tr ng ô th

Không gian ô th th ng ch t h2p, m t dân c cao, trong khi ó m t xe có

ng c l i dày c nên l ng khí t h i ra nhi u gây ô nhi m môi tr ng, ô nhi m âm thanh Vi c thay th ph ng t i n v n t i cá nhân b&ng ph ng ti n v n t i hành khách công c ng s ' góp ph n h n ch m t ô t ô, xe máy nh ng ph ng ti n t h ng xuyên th i ra m t l ng l n khí x ch a nhi u thành ph n c h i nh : cacbuahydro,ôxítnit (NO x).Ô xít cacbon(CO ), ôxít chì, hydrocacbon…

V n t i hành k hách thành ph là nhân t m tr t t n nh xã h i

M t ng i dân thành ph bình quân i l i t 2 ÷ 3 l t/ngày, th m chí cao h n (c ly t 1,5 ÷ 2 km tr lên) Nh ng hành trình i mua s m, th m vi ng, sinh ho t… di n ra liên t c

su t ngày êm bi u hi n b&ng nh ng dòng hành khách, dòng ph ng ti n v n t i dày c trên

ng ph Vì vây, n u v n t i b ách t c, thì ngoài thi t h i kinh t nh trên, còn nh h ng tiêu c c v tâm lý chính tr , tr t t an toàn -n nh xã h i Hi u qu c a h th ng v n t i hành khách thành ph trong l nh v c xã h i c)ng r t quan tr!ng và nhi u khi không th tính h t

c

b Các ph ng th&c v-n t i hành khách ch% y u trong ô th

Trong các ô t h hi n nay trên t h gi i áp ng nhu c u i lai c a nhân dân có

r t nhi u lo i ph ng th c v n t i hành khách khác nhau Tu3 t heo m c phát tri n kinh t xã h i c i m c a lu+ng hành khách các i u ki n khai thác c t h c a m i

• Là lo i xe có t ính c ng cao không c n tr và d hoà nh p vào h t h ng giao thông trong t hành p h , d hình thành các t uy n bao g+m c tuy n c nh và các tuy n không c nh

• K hai thác i u hành n gi n, ngay c khi phát sinh s c có t h i u ch"nh chuy n l t, thay -i xe trong t h i gian ng n mà không nh h ng n ho t ng c a tuy n

• K hai thác h p lý, kinh t v i dòng hành khách nh* và t rung bình (t i 4.000 hành khách/h theo m t h ng)

• Có t h kh c ph c s c ch a nh* b&ng cách t ng chuy n l t gi m kho ng t h i gian gi a các chuy n xe

• Có chi phí u t th p nh t s o v i các lo i ph ng t i n công c ng khác, cho phép t n d ng m ng l i ng c a t hành ph , kh n ng thu h+i v n nhanh khi xây

d ng m ng l i xe buýt không ph i xây d ng m ng l i ng mà ch" c n xây d ng các b n u, b n cu i, các i m d ng d!c ng

• Trong khai t hác ôi khi không thu n l i do thi u t hi t b khi d ng xe các

b n, t hi u h th ng t hông t in… nên không áp ng nhu c u c a ng i i l i v t i n nghi, t in c y

• Dung tích nh* nên công su t v n chuy n t h p nh t so v i các ph ng t i n v n

t i hành khách t hành ph

• H i n nay ô t ô buýt s d ng nhiên li u không kinh t (x ng, diez el) làm cho chi phí khai t hác cao h n các lo i v n t i khác

Tàu i n ng m

T àu i n ng m là m t ph ng t i n v n t i hành khách mà c s h t ng ( ng

s á) ph n l n t ng m d i t, c xây d ng các thành ph l n c s l ng dân

s l n t 1 tri u dân tr lên T i ây dòng hành khách có công su t r t l n t 12.000

n 16.000 hành khách/gi t heo m t h ng trong gi cao i m

Xe i n bánh h i

Là lo i p h ng t i n t rung gian gi a xe buýt và xe i n bánh s t v các p h ng

di n: c u t o, nguy ên lý ho t ng c)ng nh c i m khai thác vì:

• Vi c d#n i n t ngoài n xe và ng c l i u b&ng dây d#n

c p theo ng dây d!c t heo t uy n

X e i n bánh s t ho t ng h p lý nh t khu v c t rung tâm, nh ng n i có l u

l ng i l i cao, nh ng tuy n n i v trung t âm nh ng không i quá xa, gi a các trung

t âm công nghi p có t h có nh ng t uy n xe i n t c hành v i i u ki n m t i l i

l n và -n nh N u thành p h có dân s 1 tri u dân t r lên không có i u ki n xây

d ng xe i n ng m thì hình th c xe i n bánh s t óng vai trò l n

I.1.4 Nh ng th thách t ra i v i giao thông ô th

S bùng n v xe máy v à ô tô con cá nhân

T c t ng t r ng c a xe máy các thành ph l n Châu á trong t h p k$ v a qua

là 10 ÷ 30%/n m và c a ô tô con cá nhân là t 6 ÷ 20%/n m Ví d i n hình là Bangkok (T hái Lan): S l ng xe con cá nhân n m 1978 là 250000 xe, n m 1991 là

1100000 xe (t ng 4,4 l n s au 13 n m) nh ng n n m 1998 ã là x p x" 4000000 xe (so v i n m 1991 t ng 3,6 l n s au ch" s au 7 n m) Tính bình quân c 3 ng i dân có

m t xe con cá nhân

S l ng xe máy n m 1978 m i t 150000 xe nh ng n n m 1991 ã là

1270000 xe (t ng 8,5 l n sau 13 n m) và con s này t ng i -n nh cho n t h i

i m hi n nay

Có t h nói ây là nguy c t hách t h c l n nh t, các nguy c s au ch" là h qu t t

y u c a s bùng n- c a các ph ng ti n c gi i cá nhân (X e máy, xe con cá nhân)

N n t c ngh n và lu ng giao thông ch m

ây là h qu t t y u c a s m t cân i gi a t c gia t ng c a ph ng t i n tham gia giao thông và n ng l c thông qua c a m ng l i ng N n k2t xe ã t r thành n i khi p s c a ng i dân ô t h và du khách T c ngh'n giao t hông Bangkok c xem là t+i t nh t trên th gi i:

• Khu v c trung t âm gi cao i m ch" t t c : 14 ÷ 16 Km/h

• Khu t h ng m i gi cao i m ch" t t c : 6 ÷ 10 Km/h

• G i cao i m khi ách t c ch" t t c :1 ÷ 2 Km/h

( Ngu n : S GT CC Hà N i )

T i m t s t hành ph l n nh Rama 9, Asoke gi cao i m di chuy n c 600

m p h i m t t 30 ÷ 45 phút T sân bay qu c t n Rangsit dài 15 Km n u tính bình

ng i hút 9 i u thu c lá/ngày

Tình tr ng thi u h!t qu" t cho giao thông t#nh

M t trong nh ng t hách th c l n hi n nay là cân i qu( t và quy ho ch các

i m xe công c ng trong t hành ph , c bi t là các khu trung t âm ô th N u

xe máy và xe con cá nhân t do phát t ri n thì qu( t dành cho giao thông t nh ph i

t t i thi u t 8 ÷ 10% ây là bài t oán không có l i gi i i v i các ô th l n hi n nay

I.2 Khái ni m v qu n lý giao thông

I.2.1 Khái ni m

Qu n lý giao thông có th hi u là nh ng tác ng n h th ng giao thông v n t i b$ng

m t t p h p các gi i pháp nh$m t o ra tr ng thái cân b$ng t i u gi a nhu c u v n t i và

n ng l c cung ng c a c s h t ng và d ch v! v n t i ( theo Boltze, 2003 )

Hoàn thi n t Boltze (2003 ) Ngu+n : ( TS Khu t Vi t Hùng, 2006 )

H ình 1.3 : Các gi i pháp qu n lý giao thông

M c tiêu c a qu n lý giao thông là s d ng hi u qu nh t không gian ng cho giao thông v n t i c a các i t ng tham gia giao thông thông qua vi c c i thi n c s h t ng, cung c pca các công trình giao thông và th c hi n các bi n pháp k( thu t nh*, nâng cao ý

th c c a ng i tham gia giao thông và qu n lý hi u qu nhu c u giao thông

Quy trình qu n lý giao thông

Quy trình QLGT là m t lo t nh ng bi n pháp và ho t ng c th c hi n th ng xuyên

và lien t c c i thi n tình hình giao thông Do i u ki n giao thông c)ng không tr ng thái

b t bi n mà thay -i theo th i gian, cùng v i s gia t ng c a s l ng xe máy và ô tô tham gia giao thông hay cùng v i s phát tri n và m r ng m ng l i ng Do v y, c n ph i thi t

l p m t c ch trong ó quy trình qu n lý giao thông c xem xét và cân nh c l i th ng xuyên có th áp ng c nh ng thay -i trong nh ng i u ki n giao thông khác nhau

Gi m m&c tham gia giao thông

Ngu n : ( HAIDEP, 2006 ) Hình 1.4 : Quy trình qu n lý giao thông

B c u tiên trong quy trình qu n lý ó là vi c xác nh nh ng v n v qu n lý giao thông, sau ó ti n hành phân tích nguyên nhân c a các v n ó t s li u thu th p c tìm ra gi i pháp Gi i pháp có th là v ph n c ng ( nh c i t o nút giao thông hay l p các èn giao thông ) và ph n m m ( nh tuyên truy n lu t l giao thông hay áp d ng các bi n pháp

ch tài m nh h n ) Tuy nhiên vi c áp d ng b t k3 bi n pháp c i thi n giao thông nào c)ng

c n kinh phí nên tr c h t c n ph i c tính chi phí và m b o ngân sách tr c khi th c

hi n i u quan tr!ng là c n ph i ki m i m l i k t qu th c hi n ánh giá tính hi u qu và

t ó rút ra bài h!c kinh nghi m

I.2.2 M c tiêu và i t ng c a công tác qu n lý GT T

M!c tiêu

• Các bi n pháp qu n lý ô th nh&m t o c ch , i u ki n t- ch c khai thác, b o qu n

t t nh t h th ng h t ng k( thu t giao thông và các loai ph ng ti n , trang thi t b ph c v

v n t i ( hành khách và hang hoá ) nh&m t o ra hi u qu kinh t - xã h i cho xã h i

• úc k t , xu t k p th i các gi i pháp h p lý b- sung và hoàn thi n h th ng GT T

• Xây d ng c ch kinh doanh phù h p cho các thành ph n kinh t

• m b o ch c n ng qu n lý qu n lý nhà n c ( v mô) và qu n lý s n xu t kinh doanh (

vi mô ) i v i các xí nghi p , ch ph ng ti n trong h th ng GT T

an toàn,

hi u qu trên toàn

m ng l i

% i t ng

• H th ng c s h t ng GT T : ng b , ng s t, các tuy n ng ng m, c u c n,

ng thu$,b n tàu,b n xe,sân bay,h th ng thông tin- tín hi u và các công trình giao thông

• H th ng các lo i ph ng ti n GT T:xe công c ng (ô tô buýt,m4to, tãi,minibus….)

ph ng ti n v n t i hàng hoá ,nh ng lo i ph ng ti n không ho t ng trên ng ph nh : canô, phà, máy bay…( ây không c p n )

• Các xí nghi p và ch ph ng ti n v n t i thu c m!i thành ph n kinh t

• Các lo i xe c a a ph ong ti n khác thông qua thành ph

• Qu n lý môi tr ng ô th

I.3 Quy trình xây d ng chi n l c qu n lý GT T

I.3.1 Khái ni m chi n l c qu n lý GT T

Có th hi u chi n l c qu n lý GT T nh sau : “ %ó là t p h p các gi i pháp x& lý xung

t c b n và các gi i pháp h' tr nh$m tác ng vào các tình hu ng ( xung t ) x y ra trong ho t ng giao thông ô th t( ó t o ra nh ng k ch b n qu n lý giao thông c! th cho m'i tình hu ng ( xung t ) y ”

Ngu n :( TS Khu t Vi t Hùng, 2006 ) Hình 1.5 : Mô hình chi n l c qu n lý giao thông

Gi i pháp x1 lí xung t

I.3.2 Quy trình xây d ng chi n l c qu n lý

Ngu n :( TS Khu t Vi t Hùng, 2006 ) Hình 1.6 : Mô hình xây d ng chi n l c qu n lý giao thông

%ánh giá s hài hoà khi th c thi Các gi i pháp c b n

%ánh giá s hài hoà khi th c thi

%ánh giá s hài hoà v l i ích

M ô hình xây d ng chi n l c QL GT T ( c áp d ng ch y u cho ô th s d ng nhi u ph ng ti n c gi i ) g+m có 2 b c

• B c u tiên là xác nh các gi i pháp qu n lý c b n Nh ng thành ph n c a gi i pháp này là nhân t chính t c m c ích và thành công trong qu n lý giao thông thành ph Nh ng khó kh n và xung t trong nh ng thành ph n c a gi i pháp c b n s'

a Xác nh các gi i pháp qu n lý c b n ( B )

Các gi i pháp qu n lý c b n c ngh d a trên s tác ng giao thông u tiên.Ta u tiên trình bày 15 gi i pháp trong nhóm gi i pháp c b n ó là H th ng gi i pháp gi m thi u nhu c u tham gia giao thông ( b&ng cách k t h p gi a hai thành ph n : thay - s d ng t

ô th và h th ng logistic ô th ) ,H th ng gi i pháp thay i c tính tham gia giao thông ( b&ng cách k t h p 5 bi n pháp VT HKCC, 3 bi n pháp VT PCG , 2 bi n pháp VT GTCN ) và

H th ng gi i pháp t ch c và i u khi n giao thông ( g+m 5 gi i pháp )

ánh giá s cùng t n t i gi a các gi i pháp c b n

S cùng t+n t i gi a các gi i pháp c ánh giá b i 2 nhóm ch" tiêu ó là s hi u qu và

kh n ng áp d ng Nh ng gi i pháp cùng t n t i hi u qu s' có tác ng l#n nhau nh&m t

t i nh ng hi u qu chung c a chi n l c Nh ng gi i pháp cùng t n t i kh n ng áp d!ng s' tác ng l#n nhau gi m thi u khó kh n trong vi c áp d ng

%ánh giá s hài hoà khi th c thi

S cùng t+n t i hi u qu gi a hai gi i pháp c ánh giá trong 4 ch" tiêu chính ó là :

m b o giao thông thông su t

m b o an toàn giao thông

B o v tài nguyên và môi tr ng ô th

Hi u qu kinh t

Trong m i ch" tiêu, m i quan h gi a các gi i pháp c ánh giá ch ng minh r&ng hai

gi i pháp ó s' b- sung cho nhau, trung l p hay mâu thu#n l#n nhau

B sung cho nhau : n u thành ph n c a hai gi i pháp k t h p v i nhau nh* h n ch" tiêu t-ng :

S tham gia c a nh ng c quan

S ng thu n c a công chúng Trong m i ch" tiêu, m i quan h gi a các gi i pháp c ánh giá ch ng minh r&ng hai gi i pháp ó b- sung cho nhau, trung l p hay mâu thu#n l#n nhau

B sung cho nhau :

Gi i pháp s c gi i thi u trong nh ng tr ng h p sau ây

• Gi i pháp s' c gi i thi u n u nó không mâu thu#n ( xung t ) v i b t k3 gi i pháp nào khác

• Gi i pháp s' c gi i thi u n u s xung t c a nó v i các gi i pháp khác c gi i quy t b i các gi i pháp h tr

• Gi i pháp s' c gi i thi u n u s xung t c a nó v i các gi i pháp khác không th

Th hai, b t c m c khó nào m i và cao h n c c p trong chi n l c b i s bao g+m c a b t k3 gi i pháp h tr s' c xem nh m t s xung t và c n các gi i pháp gi i quy t xung t rõ ràng

Trung l p : Khó kh n (S+B) = Khó kh n (S) = khó kh n (B)

Xung t nhau : Khó kh n (S+B) > M ax ( Khó kh n (S), Khó kh n (B) )

ánh giá s cùng t n t i gi a các gi i pháp h tr

Nh ng gi i pháp h tr c ngh s' c ánh giá hoàn t t các gi i pháp khác trong chi n l c… M c dù s hi u qu c a các gi i pháp h tr không c xem nh m t

ph n c a s tác ng chính trong chi n l c Nh ng thành ph n c a nó có tác d ng giúp cho pháp ch y u có th áp d ng c B i v y, m i quan h l#n nhau gi a các gi i pháp h tr c)ng s' c ánh giá theo hai ch" tiêu là hi u qu và kh n ng áp d ng

Trong m'i ch tiêu, vi c ánh giá nh sau

•Gi i pháp s' c ch!n n u nó không xung t v i b t k3 h gi i pháp h tr nào khác

ch y u (B&B), gi a gi i pháp ch y u và gi i pháp h tr (B&S) và gi a các gi i pháp h

tr (S&S)

C)ng c n ph i l u ý r&ng, l i nhu n c a vi c h p thành m t th th ng nh t gi a hai gi i pháp qu n lý ph i l n h n t-ng chi phí c a các gi i pháp gi i quy t xung t Nh ng gi i pháp gi i quy t xung t không c xem nh là nh ng gi i pháp QLGT và chúng s' c áp

d ng m t cách rõ ràng tùy theo v trí c a nh ng xung t ( n u nh nh ng xung t y không

th gi i quy t b i nh ng gi i pháp h tr ) Chính vì v y, các gi i pháp gi i quy t xung t ch" có th c xác nh d a theo s phát tri n c a ô th rõ ràng và nh ng i u ki n giao thông m t n i c th

CH'(NG II HI.N TR3NG CÔNG TÁC XÂY D*NG CHI N L'+C QU N LÝ

GIAO THÔNG Ô TH, " THÀNH PH/ HÀ N4I

II.1 Hi n tr ng giao thông ô th thành ph Hà N i

II.1.1 Hi n tr ng giao thông ng b

Các tr!c ng i ngo i và ng vành ai

N&m v trí trung tâm +ng b&ng B c B , th ô Hà N i là n i h i t c a các tuy n qu c

l chi n l c quan tr!ng nh Qu c l 1A, 5, 6, 32, 18, 2, 3, và ng Láng - Hoà L c ây là các tuy n ng t o ra m i liên h t th ô Hà N i i các trung tâm dân c , và qu c phòng

c a c n c +ng th i c)ng t o s giao l u gi a các t"nh thành trong c n c v i th ô Hà

N i Qu c l 5, Qu c l 18, Qu c l 1 ã c m r ng ho c xây d ng tuy n tránh v i quy

mô 4-6 làn xe, riêng ng Láng - Hoà L c ã kh i công xây d ng vào quý 1 n m 2005 và là tuy n ng hi n i nh t Vi t Nam

Hà N i là m t trong các c c quan tr!ng nh t c a tam giác t ng tr ng kinh t c a vùng

B c b H th ng giao thông qu c gia gi vai trò là m ng l i giao thông i ngo i cho th

ô Hà N i và cùng v i m ng l i giao thông n i th là c s có tính quy t nh cho s phát tri n kinh t c a c vùng nói chung và Hà N i nói riêng Trong th i gian g n ây nhi u tuy n giao thông quan tr!ng ã c nâng c p và gi i to , phân lu+ng giao thông cho th ô Hà N i

t xa, gi m áp l c quá t i cho m ng l i giao thông ô th Hà N i, c bi t trên các tr c

h ng tâm và các c a ô hi n nay

H th ng các ng vành ai c a Hà N i: Hi n nay th ô Hà N i có 3 tuy n ng vành ai:

• Vành ai 1: Chi u dài là 23km t ph Tr n Khát Chân - i C+ Vi t - Kim Liên - ê La Thành - Ô Ch D.a - Gi ng Võ - Ng!c Khánh - Li u Giai - Hoàng Hoa Thám o n Tr n Khát Chân, i C+ Vi t, Kim Liên ã c nâng c p thành ng có 2 - 4 là xe, các o n còn

l i h2p, có o n r t h2p nh do n Kim Liên - ê La Thành

• Vành ai 2: Có chi u dài là 38,4km B t u t d c minh khai - ngã t v!ng - ngã t s -

ng láng - c u gi y - b i - l c long quân - ê nh t tân Hi n t i ng h2p ch" có 1-2 làn

ng ch a c c i t o nâng c p

• Vành ai 3: Có chi u dài 69 km b t u t ng B c Th ng Long - N i Bài - M ai D ch

- Thanh Xuân - Pháp Vân - c u Thanh Trì - Sài +ng - C u u ng m i - Ninh Hi p - Vi t Hùng - ng B c Th ng Long - N i Bài Hi n có o n N i Bài - M ai D ch(21km) ã c xây d ng quy mô 4 làn xe, các o n còn l i ang c tri n khai xây d ng

Các ch tiêu

Ba ình

Thanh Xuân

Di n tích ( Km2) 9,25 5,29 9,96 14,65 24 12,04 9,11 Dân s ( 1000 ng i) 205,9 172,9 342,3 360,9 94,8 138,2 159,3 T-ng chi u dài

ng ph (Km) 42,88 54,38 27,82 53,77 26,47 19,2 29,63 T-ng di n tích

ng ph (Km2) 0,852 0,958 0,619 1,151 0,390 0,604 0,400 T$ l di n tích ng/

Hà N i có m t m ng l i ng khá d y khu v c trung tâm Song ch" là tuy n nh*

và ng n vì v y có quá nhi u giao c t Kho ng cách trung bình gi a các nút là 380 m i u này

nh h ng r t l n n giao thông và i u khi n dòng giao thông

Trong thành ph Hà N i có kho ng 610 nút giao thông, nh ng h u h t là nút giao thông

n gi n giao c t +ng m c và ch" có kho ng 170 nút giao thông c t èn tín hi u, m t

s nút ph i i u khi n b&ng tay ho c h th ng bán t ng M t s nút giao thông chính quan tr!ng ã c c i t o thành nút giao thông khác m c gi i quy t ph n nào ách t c giao thông v n r t nghiêm tr!ng th ng xuyên x y ra các nút giao thông này nh : Nam Ch ng

D ng, Ngã T V!ng, Nam Thang Long, và hi n nay nút giao thông Ngã T S ang c tri n khai xây d ng H u h t các nút giao khác m c này là c u v t 1 t ng

H th ng tín hi u giao thông c a Hà N i c thi t k theo n v tiêu chu%n là xe con và

xe cá nhân, cho nên có nhi u h n ch khi i u hành và i u khi n dòng giao thông v i xe máy

là ch o M t khác nh ng nút giao thông có èn tín hi u i u i u khi n thì tình hình giao thông r t ph c t p, xung t gi a các dòng giao thông th ng xuyên x y ra Nhìn chung các nút giao thông c a Hà N i u thi u thi t b ki m soát và phân lu+ng giao thông

Ph n l n h th ng èn tín hi u hi n nay m i ch" có hai pha nên trong nhi u tr ng h p làm cho dòng ph ng ti n càng ch nên ph c t p h n Ch" có m t s nút l n quan tr!ng m i

c b trí èn tín hi u 3 pha, 4 pha nh : Nút giao thông Kim mã - Nguy n Trí Thanh, Lê Du%n - Gi i Phóng

Tình tr ng này kéo dài mãi n n m 2001, các nhà khai thác v n t i t p h p l i thành Hà

n i Transerco và có nh ng ngu+n tài chính m i cho v n t i công c ng

• V lu+ng tuy n : tính c 2 tuy n xã h i hoá ã u th u thì Hà N i có 55 tuy n xe buýt, trong ó có 44 tuy n t hang và 11 tuy n xã h i hoá

Hình 2.1 : M ng l i xe bus thành ph

Ngu n : ( Trung tâm QL & %H GT%T )

• V ph ng ti n : t-ng s có 915 xe bus ho t ng Trong ó có 317 xe bus l n ( 80

ch ), 441 xe bus trung bình (45 – 60 ch ) và 157 xe bus nh* ( 24 – 30 ch )

• Có 5 n v tham gia ho t ng xe bus: T-ng công ty V n t i Hà N i, CT CPXK Hà

N i Cty TNHH B c Hà, Cty th ng m i V n t i ông Anh, Cty TNHH du l ch th ng m i xây d ng B o Y n

• V t- ch c qu n lý VTHKCC: Hà N i ã thành l p trung tâm QL H GT T thu c s

GT CC qu n lý và i u hành tr c ti p các ho t ng v n t i HKCC

V i m ng l i xe bus c b trí v%n chuy n hành khách ã phóp ph n ph c v t t nhu

c u i l i, h n ch ph ng ti n cá nhân, gi m thi u ùn t c giao thông và tai n n giao thông,

c nhân dân tin t ng và ng h

H th ng v n t i hàng hóa

V n t i hàng hóa trong thành ph Hà N i ch y u là v n chuy n ng ng n, các i m phát sinh thu hút hàng hóa phân tán, kh i l ng hàng hóa nh*…Nhìn chung ph ng ti n hàng hóa ch y u thành ph Hà N i ch y u là ph ng ti n ng b , trong ó c bi t ph i k

Trên a bàn Hà N i hi n có 5 b n xe liên t"nh va 1 tr m ón tr khách, g+m : BX Giáp Bát: 36.000m2, Gia Lâm: 14.000m2, M ( ình: 30.000m2, L ng Yên: 10.200m2, N c

Ng m : 11.230m2và Tr m Thanh Xuân Ti p nh n bình quân 2.790 l t xe/ngày

B ng 2.3 : Hi n tr ng các b n, i m 2 xe trên a bàn thành ph Hà N i

Di n tích 2 trên (m2) Qu-n

( huy n)

S b n,

i m

T ng DT ( m2)

S&c Ch&a (xe) Hè 0ng

II.1.4 Các h th ng khác

a Hi n tr ng m ng l i 0ng s5t

H à N i hi n nay m i ch" có ng s t qu c gia ph c v giao thông liên t "nh, ch a

có giao thông bánh s t ô th u m i ng s t Hà N i bao g+m các tuy n ng s t

c liên k t thành h th ng các tr c ng s t h ng t âm, ng s t vành ai cùng

v i m ng l i các ga khách, ga hàng

Các tr!c ng s t h ng tâm

• Tuy n ng s t Hà N i - TP H+ Chí M inh: V i chi u dài 1730 Km

• Tuy n ng s t Hà N i - Lào Cai: Có chi u dài 338 Km

• Tuy n ng s t Hà N i - Thái Nguyên: o n t Gia Lâm n L u Xá l+ng 3 ray ( hai kh- ng 1000 mm và 1435 mm ), t L u Xá n Núi H+ng kh- ng 1000 mm Tuy n này dài 75 Km

C c Hàng không dân d ng Vi t nam s n l ng hành khách thông qua t 2,5-3 tri u HK/n m Sân bay Gia Lâm cách th ô Hà N i v phía ông B c kho ng 10km Hi n nay sân bay ch" làm nhi m v nh m t sân bay n i a

Ngoài ra còn có sân bay B ch M ai n&m phía Nam th ô Hà N i(cách trung tâm kho ng 3km) là sân bay c xây d ng t th i thu c Pháp Hi n nay ã b thu h2p i r t nhi u và h u nh không còn ho t ng cho các chuy n bay c nh, mà ch y u s d ng cho các lo i máy bay tr c th ng và do B Qu c Phòng qu n lý

c Hi n tr ng m ng l i 0ng th%y

M ng l i ng sông

Hà N i n&m trong vùng +ng b ng sông H+ng có m t m ng l i d ng sông và kênh khá cao,t o nên m ng l i giao thông th y thu n ti n.V phía b c có tuy n sông H+ng, sông Thao.V phía Tây B c có tuy n sông à.V phía ông là sông u ng và h th ng sông Thái Bình

Các sông chính trên a bàn Hà N i

• Sông H ng: Là sông l n nh t mi n B c o n sông H+ng ch y qua Hà N i t Th ng Cát n khu v c V n Phúc dài 47 Km, sông có b r ng trung bình 500- 700 m, sâu mùa

ki t 3.5- 5 m, mùa l) 7-9 m, di n bi n r t ph c t p

• Sông %u ng: dài 68 Km, ph n ch y qua a bàn Hà N i có chi u dài 37 km t ngã ba

c a Dâu n xã Trung M u, sông có nhi u o n cong và bãi c n

• Sông C u: o n sông C u n&m trên a bàn Hà N i t ngã ba sông Cà L+ n ngã ba sông Công dài 15 km Sông r ng trung bình 150 m sâu mùa ki t t 1,2- 1,5 Km

• Sông Nhu : N&m trên a bàn Hà N i có chi u dài 15 Km t c ng Liên M c n c u Hà ông dài 15 Km, sông nh* không v n t i c

H th ng c ng- b n

• C ng Hà N i : N&m b ph i sông H+ng, phía ông nam thành ph Hà N i Là c ng sông c xây d ng b c x p hàng hóa t-ng h p ph c v các ngành kinh t dân sinh trong khu v c thành ph Hà N i C ng c hình thành phát tri n trên c s c ng Phà en c

kh i công xây d ng nâng c p m r ng t n m 1977 và hi n t i do công ty v n t i ng sông

mi n b c qu n lý và khai thác

• C ng Khuy n L ng : N&m b ph i sông H+ng, cách b n phà Khuy n L ng kho ng

100 m v phía h l u, là c ng cho tàu phà sông bi n, hi n do liên hi p v n t i sông bi n qu n

lý và khai thác, bao g+m 2 b n v i chi u dài 104 km

Tính n tháng 12/2006 Hà N i ã có 172.444 ôtô các lo i, v i t c t ng tr ng t 12 – 15% / n m Ngoài ra còn có 1.687.504 xe máy, v i m c t ng là 15%/n m, xe p có 1 tri u chi c, hi n không t ng, có xu h ng bão hoà và có kho ng 300 xe xích lô

An Toàn Giao Thông

Tính n tháng 11 – 2006, trên a bàn thành ph x y ra 785 v tai n n giao thông, làm

ch t 396 ng i, làm b th ng 609 ngu i Phân tích nh ng v n ng do các ph ng ti n gây ra thì do ôtô gây ra chi m 36,07% t-ng s v , xe máy chi m 54,8% , xe thô s và các nguyên nhân là 9,13%

B ng 2.6 : Th ng kê TNGT 0ng b Thành ph Hà N i

N m T ng s

v

S v nghiêm tr6ng

Ngu n: ( U* ban an toàn giao thông qu c gia )

B ng 2.7 : Nguyên nhân gây tai n n giao thông

TT Nguyên nhân Phân tích 373 v

TNGT n m 2000

Phân tích 449 v TNGT n m 2001

Phân tích 374 v TNGT n m 2002

Ùn t c giao thông

Tình hình ùn t c giao thông Hà N i ch a n m c tr m tr!ng so v i các thành ph l n khác châu Á nh B ngC c, Kuala Lumpur, M anila và ngay c Singapore và Tokyo Th i gian trung bình n n i làm vi c nh sau

Có nhi u nguyên nhân d#n t i t c ngh'n giao thông, nh thi u ng, qu n lý giao thông

y u, xe b.a bãi, hành vi lái xe, th c hi n lu t giao thông kém, s d ng v"a hè b.a bãi

Hình 2.2 : Ùn t5c giao thông Hà N i

Ô nhi m môi tr ng

Hi n tr ng ch t l ng không khí do giao thông v n t i nh sau

Ngu n:( B KHCN & MT , TCVN5937-1995 ) Ch" có m t s ngã t nh Ngã T V!ng, Ngã T S và Ngã t Kim Liên - Gi i phóng là

CO có giá tr v t m c tiêu chu%n cho phép (5mg/cm3)

Ngu n: ( B KHCN & MT , TCVN5937-1995 ) Ch" có N gã T V!ng và Ngã T S , SO2 v t quá tiêu chu%n (0,3mg/cm3) còn l i các v trí khác có hàm l ng r t th p

Ngu n: ( B KHCN & MT , TCVN5937-1995 ) NO2 không có v trí nào v t quá tiêu chu%n cho phép

Ngu n: ( B KHCN & MT , TCVN5937-1995 )

T t c các v trí ch t r n l l ng (b i) u v t quá tiêu chu%n cho phép c bi t, t i Ngã

T S và Ngã T V!ng con s th c t g p 6 l n m c cho phép c a tiêu chu%n

V n ô nhi m không khí Hà N i n-i b t ó là ô nhi m b i l l ng Các ho t ng xây

d ng, v n chuy n nguyên v t li u, các v n v v sinh môi tr ng ô th không c qu n

lý m t cách ch t ch' và không có nh ng quy nh, trang thi t b và nhân l c th c hi n