chuyên đề quan g hợp ở thực vật theo định hướng tích hợp liên môn

Nội dung chuyên đề Mạch kiến thức của chuyên đề: 2.1- Khái quát về quang hợp ở thực vật: 2.1.1- Khái niệm và phương trình tổng quát về quang hợp.. - Nêu được một số ứng dụng quá trình qu

CHUYÊN ĐỀ QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

II NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ:

1 Mô tả chuyên đề:

Chuyên đề này gồm các bài trong chương I thuộc phần IV- Sinh học cơ thể- Sinh học lớp 11 THPT

Bài 8: Quang hợp ở thực vật

Bài 9: Quang hợp ở các nhóm thực vật C3,C4 và CAM

Bài 10: Ảnh hưởng của các nhân tố ngoại cảnh tới quang

Bài 11: Quanghợp và năng suất cây trồng

2 Nội dung chuyên đề (Mạch kiến thức của chuyên đề):

2.1- Khái quát về quang hợp ở thực vật:

2.1.1- Khái niệm và phương trình tổng quát về quang hợp

2.1.2- Vai trò của quang hợp

2.2- Cơ quan quang hợp.

2.2.1- Hình thái, giải phẫu của lá thích nghi với chức năng quang hợp

2.2.2- Lục lạp là bào quan quang hợp

2.2.3- Hệ sắc tố quang hợp

2.3- Quang hợp ở các nhóm thực vật C3, C4 và CAM.

2.3.1-Thực vật C3

a Pha sáng

b Pha tối

2.3.2-Thực vật C4

2.3.3-Thực vật CAM

2.4- Ảnh hưởng của các nhân tố ngoại cảnh tới quang hợp.

2.4.1- Ánh sáng :

2.4.2- Nồng độ CO2

2.4.3- Nước

2.4.4- Nhiệt độ

2.4.5- Nguyên tố khoáng

2.4.6- Trồng cây dưới ánh sáng nhân tạo

2.5 Quang hợp và năng suất cây trồng.

2.5.1- Quang hợp quyết định năng suất cây trồng

2.5.2- Tăng năng suất cây trồng thông qua sự điều khiển quang hợp

3 Thời lượng:

- Số tiết học trên lớp: 4 tiết

- Thời gian học ở nhà: 2 tuần học ở nhà

III TỔ CHỨC DẠY HỌC CHUYÊN ĐỀ:

1 Mục tiêu:

1.1- Kiến thức:

- Nêu được khái niệm quang hợp ở thực vật và viết được phương trình tóm tắt quá trình quang hợp

- Phân tích được lá phù hợp với chức năng quang hợp

- Chứng minh được lục lạp là bào quan quang hợp

- Trình bày được chế quang hợp ở thực vật C3,C4 và CAM

- Giải thích được các yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp

- Nêu được một số ứng dụng quá trình quang hợp để nâng cao năng suất cây trồng

1.2- Kỹ năng:

- Rèn luyện kỹ năng quan sát, phân tích, khái quát hoá

- Rèn luyện kỹ năng phỏng vấn, tìm kiếm tư liệu

1.3- Thái độ:

- Có ý thức và phương pháp thực hiện các ứng dụng quá trình quang hợp vào thực tiễn

- Tuyên truyền ý thức bảo vệ sức khoẻ và môi trường

1.4- Định hướng phát triển năng lực trong chuyên đề:

1 Năng lực giải quyết

vấn đề

Kĩ năng phân tích, vận dụng các kiến thức về QH

để nâng cao năng xuất cây trồng

2 Năng lực tự học Tự lập được kế hoạch học tập

Tìm kiếm tư liệu, lựa chọn những tư liệu phù hợp

3 Năng lực hợp tác Hoạt động nhóm, thảo luận thống nhất

4 Năng lực sử dụng

công nghệ thông tin

Sử dụng công nghệ thông tin để quay video các bài phỏng vấn, trình bày các hình ảnh minh hoạ thu thập từ thực tế

2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

2 1- Giáo viên

- Tranh vẽ về sơ đồ quang cây xanh, cấu tạo của lá cây, cấu tạo của lục lạp sơ

đồ 2 pha trong QH hợp , chu trình Can vin, sơ đồ QH C4, sơ đồ QH thực vật CAM,

đồ thị của các các nhân tố ảnh hưởng đến QH

- Sổ theo dõi dự án

2.2- Học sinh

- Hình ảnh một số loại thực vật C3, C4 và CAM ( Một số cây đại diện ở địa phương: Cam, thanh long, mía…)

- Câu hỏi phỏng vấn

- Bảng phụ, phấn, bảng phân công nhiệm vụ

- Phiếu điều tra về các yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp ở thực vật

- Phiếu điều tra về các biện pháp tăng năng suất cây trồng

3 Tiến trình tổ chức hoạt động học tập

Nội dung Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

Bước 1: Lập kế hoạch - Thực hiện trên lớp

Nêu tên dự án Nêu tình huống có vấn đề về quang

hợp ở thực vật để dẫn tới tên dự án

Nhận biết chủ đề dự án

Xây dựng các

tiểu chủ đề.

- Tổ chức cho học sinh phát triển mạng ý tưởng

- Thảo luận với học sinh để lược bớt các ý kiến trùng nhau và hình thành các nhiệm vụ của dự án

- Trao đổi theo nhóm, có

ý kiến phát biểu

- Cùng giáo viên chọn lọc những nội dung để thực hiện dự án

Lập kế hoạch

thực hiện dự án.

- Cho học sinh nêu các nhiệm vụ cần thực hiện của dự án

- Giáo viên gợi ý để học sinh nêu được:

1 Đặc điểm của các loại thực vật C3, C4 và CAM

- Thực trạng tại địa phương

- Các yếu tố ảnh hưởng đến quang hợp của 3 nhóm thực vật trên

2 Ứng dụng quá trình quang hợp để tăng năng suất cây trồng

- Thực trạng

- Giải pháp Cho học sinh lựa chọn nhiệm vụ theo sở thích, hình thành các nhóm học sinh có cùng sở thích:

Nhiệm vụ 1: Nhóm 1 Nhiệm vụ 2: Nhóm 2 Nhiệm vụ 3: Nhóm 3 Nhiệm vụ 4: Nhóm 4

- Hướng dẫn các nhóm ghi sổ theo dõi dự án và phân công nhiệm vụ trong nhóm lập kế hoạch

- Theo dõi, giúp đỡ

- Tổ chức cho học sinh báo cáo kết quả thảo luận

- Theo dõi và nhận xét, bổ sung

- Hướng dẫn một số kĩ năng thưc hiện dự án (giao tiếp, tìm kiếm thông tin, xử lí thông tin, trình bày báo cáo kết quả theo khả năng của mỗi nhóm, có thể trình bày trên

- Học sinh nêu các nhiệm

vụ cần thực hiện

?Suy nghĩ và lựa chọn nhiệm vụ

- Ngồi theo nhóm có nhiệm vụ cùng sở thích

- Lắng nghe và cùng tham gia

- Thảo luận, xây dựng kế hoạch thực hiện kế hoạch của nhóm (theo mẫu)

- Các nhóm trưởng lần lượt báo cáo kế hoạch của nhóm

- Các nhóm khác nhận xét, bổ sung

máy tính).

Bước 2: Thực hiện kế hoạch dự án và xây dựng sản phẩm(2 tuần).

( Hoạt động vào thời gian ngoài giờ lên lớp)

- Thu thập

thông tin.

- Theo dõi, hướng dẫn, giúp đỡ các nhóm (xây dựng câu hỏi phỏng vấn, câu hỏi trong phiếu điều tra, cách thu thập thông tin, kĩ năng giao tiếp )

- Thực hiện theo kế hoạch:

+ Nhóm 1: Tìm hiểu về quang hợp ở thực vật C3 (cây cam sành)

+ Nhóm 2: Tìm hiểu về quang hợp ở thực vật C4 (cây mía )

+ Nhóm 3: Tìm hiểu về quang hợp ở thực vật CAM (cây Thanh long) + Nhóm 4: Tìm hiểu ứng dụng các biện pháp tăng năng suất cây trồng tại địa phương

Tổng hợp thông

tin và hoàn

thành báo cáo

của nhóm

- Theo dõi, giúp đỡ các nhóm (xử lí thông tin, cách trình bày sản phẩm của các nhóm)

- Từng nhóm phân tích kết quả thu thập được và trao đổi về cách trình bày sản phẩm

- Xây dựng báo cáo sản phẩm của nhóm

Bước 3: Báo cáo kết quả trước lớp

Báo cáo kết quả - Tổ chức cho các nhóm báo cáo kết

quả và phản hồi

- Nhận xét, bổ sung

- Các nhóm báo cáo kết quả

- Các nhóm tham gia phản hồi về phần trình bày của nhóm bạn

- Cùng tham gia và đưa ra các hoạt động tiếp nối của

dự án

- Tuyên truyền tới mọi người biện pháp nâng cao năng suất cây trồng tại địa phương và trường học

Học sinh trả lời câu hỏi dựa vào các kết quả thu thập được từ mỗi nhóm và ghi kiến thức cần đạt vào

Nhìn lại quá

trình thực hiện

dự án

Chốt lại kiến

thức cần đạt

được trong bài

- Kết luận, tuyên dương nhóm, cá nhân

Giáo viên đưa ra câu hỏi:

+ Nêu sự khác nhau về quang hợp ở thực vật C3, C4 và CAM? Từ đó đưa ra biện pháp tăng năng suất cây trồng?

+ Giáo viên bổ sung kiến thức:

vở

4 Bảng mô tả các mức độ mục tiêu của chuyên đề

Nội

dung

MỨC ĐỘ NHẬN THỨC (sử dụng các động từ trong bảng phần phụ lục)

Các NL/KN hướng tới trong chủ đề

NHẬN BIẾT THÔNG HIỂU

VẬN DỤNG THẤP

VẬN DỤNG CAO

QH ở

thực

vật

- Nêu được khái

niệm quang hợp

của thực vật Phân tích

được vai trò của QH

Chứng minh được lá là

cơ quan QH Giải thích được lục lạp

là bào quan QH

- Năng lực: tự học

- Kỹ năng: quan sát, phân loại, tìm kiếm mối quan hệ,

xử lý và trình bày, đưa ra các định nghĩa

QH ở

các

nhóm

thực

vật

C3,C4

,CAM

Liệt kê được

một số thực vật

C3, C4, CAM ở

địa phương

Phân tích được sơ đồ pha sáng và pha tối

Xác định được mối quan hệ giữa pha sáng và pha tối

Đưa ra được một

số điểm khác nhau giữa thực vật

C3,C4,CA M

Để ra được phương pháp giúp cây (Cam, thanh long, mía,

…) đem lại năng xuất cao

- Năng lực: tự học, giải quyết vấn đề, công nghệ thông tin

- Kỹ năng: quan sát, tìm kiếm mối quan hệ, xử lý và trình bày, tiên đoán

Ảnh

hưởng

- Trình bày

được vai trò của

- Giải thích được sự

Nhận ra được những

Đề ra được 1 số

- Năng lực: tự học, giải quyết vấn đề, công nghệ

của

ngoại

cảnh

đến

QH

CO 2 , ánh sáng,

H 2 0, nhiệt độ,

nguyên tố

khoáng đối với

QH ở thực vật

tương quan

CO 2 , ánh sáng, H 2 0, nhiệt độ, nguyên tố khoáng ảnh hưởng đến sinh trưởng

và phát triển của thực vật

điều cần tránh trong việc ứng dụng các yếu tố ngoại cảnh ảnh hưởng đến cây trồng

biện pháp

cụ thể về việc sử dụng phân bón ở một vài loài cây trồng (phân bón loại gì?

Thời điểm nào? Có tác dụng gì? )

thông tin

- Kỹ năng: quan sát, tìm kiếm mối quan hệ, xử lý và trình bày, tiên đoán

QH và

năng

suất

cây

trồng

- Nêu được

năng suất sinh

học và năng

suất kinh tế

- Giải thích được sự tương quan

QH và năng suất cây trồng

Đề ra được

1 số biện pháp cụ thể

để nâng cao năng suất cây trồng

- Năng lực: tự học, giải quyết vấn đề, công nghệ thông tin

- Kỹ năng: quan sát, tìm kiếm mối quan hệ, xử lý và trình bày, tiên đoán

5 Công cụ đánh giá

Thực vật là những sinh vật có khả năng tạo cho mình chất dinh dưỡng từ những hợp chất vô cơ đơn giản và xây dựng thành những phần tử phức tạp nhờ quá trình quang hợp, diễn ra trong lục lạp của thực vật Như vậy thực vật chủ yếu là các sinh vật tự dưỡng Quá trình quang hợp sử dụng năng lượng ánh sáng được hấp thu nhờ sắc tố màu lục - Diệp lục có ở tất cả các loài thực vật (không có ở động vật) và nấm là một ngoại lệ

Thực vật là một nhóm chính các sinh vật, bao gồm các sinh vật rất quen thuộc như cây gỗ, cây hoa, cây cỏ, dương xỉ hay rêu Khoảng 350.000 loài thực vật, được xác định như là thực vật có hạt, rêu, dương xỉ và các dạng gần giống như dương xỉ,

đã được ước tính là đang tồn tại và chia ra làm 3 nhón thực vật C3, C4, CAM

Tại tỉnh Tuyên Quang hiện nay đang phát triển mạnh các vùng chuyên canh cây trồng đặc trưng như: Huyện Hàm Yên phát triển trồng cây cam, huyện Yên Sơn phát triển trồng cây thanh long ruột đỏ, huyện Sơn Dương phát triển trồng cây mía

và cây chè đã tạo ra một diện mạo mới về sự phát triển nông nghiệp của tỉnh Hiện nay, toàn huyện Hàm Yên đang duy trì trên 4.000 ha cam sành, tập trung chủ yếu tại 9 xã phía bắc của huyện, trong đó diện tích cam sành đang cho thu hoạch là gần 2.400 ha Vài năm trở lại đây, nhờ việc tích cực triển khai xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu cho sản phẩm; đồng thời tập trung tuyên truyền vận động người dân tham gia trồng càm áp dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật từ khâu lựa chọn giống, phương thức trồng, chăm sóc và thu hoạch sản phẩm nên đến nay cây cam sành của huyện đã tăng cả về diện tích, năng suất và chất lượng sản phẩm Nếu trước năm 2000, diện tích cam của huyện mới chỉ có 2.000 ha thì đến năm 2014, diện tích đã phát triển lên tới gần 4.500 ha; năng suất cam sành từ 50 tạ năm 2000 tăng lên 137 tạ vào năm 2013; sản lượng đạt 31.000 tấn Đề án phát triển vùng sản xuất cam tập trung, giai đoạn 2014- 2020, huyện Hàm Yên sẽ tập trung vào việc

mở rộng diện tích từ 9 xã lên 13 xã Phấn đấu diện tích cam của toàn huyện đến năm 2020 sẽ đạt 5.000 ha, trong đó mỗi năm trồng mới trên 1.000 ha; năng suất tăng từ 137 tạ lên 150 tạ/ha vào năm 2020, sản lượng đạt 65 nghìn tấn quả và giá trị đạt 1.300 tỉ đồng./

1/ Kết quả của quá trình quang hợp có tạo ra khí ôxi Các phân tử ôxi đó được bắt nguồn từ:

A Sự khử CO2. B Sự phân li nước

C Phân giải đường C6H12O6. D Phân giải CO2 tạo ra ôxi

2/ Pha sáng của quang hợp là:

A Pha chuyển hoá năng lượng của ánh sáng đã được diệp lục hấp thụ thành năng lượng của các liên kết hoá học trong ATP và NADPH

B Pha chuyển hoá năng lượng của ánh sáng đã được diệp lục hấp thụ thành năng lượng của các liên kết hoá học trong NADPH

C Pha chuyển hoá năng lượng của ánh sáng đã được chuyển thành năng lượng của các liên kết hoá học trong ATP và NADPH

D Pha chuyển hoá năng lượng của ánh sáng đã được diệp lục hấp thụ thành nănglượng của các liên kết hoá học trong ATP

3/ Chất được tách ra khỏi chu trình Canvin để khởi đầu cho tổng hợp glucôzơ là:

A ALPG(an đêhit phôtphoglixêric)

B APG ( axit phôtphoglixêric)

C AM ( axit malic)

D RiDP( ribul ôzơ - 1,5- điphôtphat)

4/ Kỹ Thuật trồng Cam ở Hàm Yên – Tuyên Quang cần phải đảm bảo các khâu bước là:

A Làm đất, đào hố, bón phân

B Mật độ, khoảng cách trồng

C Thời vụ trồng, cách trồng, chăm sóc vườn cam

D Tất cả các phương án trên

5/ Sản phẩm đầu tiên của chu trình Canvin là:

A ATP, NADPH

B APG ( axit phôtphoglixêric)

C ALPG(an đêhit phôtphoglixêric)

D RiDP( ribulôzơ - 1,5- điphôtphat)

A H2O

B ATP

C RiDP( ribulôzơ - 1,5- điphôtphat)

D APG ( axit phôtphoglixêric).

7/ Ở Tuyên Quang có những cây thuộc nhóm thực vật CAM là:

A Xương rồng, thuốc bỏng

B Lúa khoai sắn đậu

C Ngô, mía, cỏ gấu

D Rau dền, các loại rau

A Hợp chất hữu cơ có 4C trong phân tử

C ALPG(an đêhit phôtphoglixêric)

A Chất nhận CO2 đầu tiên là RiDP( ribulôzơ - 1,5- điphôtphat)

B Sảm phẩm đầu tiên là APG ( axit phôtphoglixêric)

C Có chu trình Canvin

D Diễn ra trên cùng môt loại tế bào

A Chất nhận CO2

B Sản phẩm đầu tiên

C Quá trình diễn ra gồm 2 giai đoạn ở 2 thời điểm khác nhau

D C4 diễn ra ban ngày,CAM lúc đầu diển ra ban đêm

11/ Khi tăng cường độ ánh sáng cao hơn điểm bù ánh sáng nhưng chưa đạt tới điểm bão hoà ánh sáng thì:

A Cường độ quang hợp giảm dần tỉ lệ nghịch với cường độ ánh sáng

B Cường độ quang hợp tăng dần tỉ lệ thuận với cường độ ánh sáng

C Cường độ quang hợp không thay đổi

D Cả A, B, C sai

12/Các tia sáng có độ dài bước sóng khác nhau ảnh hưởng không giống nhau đến cường độ quang hợp Quang hợp chỉ xảy ra tại miền ánh sáng:

A Đỏ B/ Xanh tím

C Vàng D Cả đỏ và xanh tím

13/ Quang hợp ở cây Cam thuộc huyện Hàm Yên quyết định bao nhiêu phần trăm năng suất cây trồng?

A Quang hợp quyết định 50% - 65% năng suất cây trồng

B Quang hợp quyết định 70% - 85,5% năng suất cây trồng

C Quang hợp quyết định 90% - 95% năng suất cây trồng

D Cả A, B, C sai

14/ Các tia sáng đỏ xúc tiến quá trình:

A Tổng hợp ADN B.Tổng hợp prôtêin

C Tổng hợp lipit D Tổng hợp cacbohidrat

15/ Các tia sáng xanh tím quá trình kích thích:

A Tổng hợp ADN B.Tổng hợp prôtêin

C Tổng hợp lipit D Tổng hợp cacbohid.

16/Bào quan thực hiện chức năng hô hấp chính là:

A Không bào B Ti thể

C Trung thể D Lạp thể

17/ Kết thúc quá trình đường phân, từ 1 phân tử glucôzơ, tế bào thu được:

A 2 Phân tử axit piruvic, 2 phẩn tử ATP và 4 NADPH

B 2 Phân tử axit piruvic, 4phẩn tử ATP và 4 NADPH

C 1Phân tử axit piruvic, 2 phẩn tử ATP và 4 NADPH

D 2 Phân tử axit piruvic, 2 phẩn tử ATP

18/ Chu trình Crep diễn ra ở:

A Tế bào chất B Nhân

C Lục lạp D Ti thể

19/ Kết quả hô hấp kị khí( phân giải kị khí),từ 1 phân tử glucôzơ giải phóng được:

A 2ATP B 36ATP C 38ATP D 34ATP

sau đây?

A Quang phân li nước B Chu trình Canvin

C Pha sáng D Pha tối

* Phần câu hỏi tự luận

Câu 1: Em hãy trình bày những yêu cầu điều kiện ngoại cảnh(Nhiệt độ, Nước, Ánh sáng, Đất đai)?

Câu 2: Thời vụ bón cho vườn cam đang có quả được chia làm mấy đợt trong năm? Cách thức bón ntn?