Tác động của tỷ giá hối đoái thực lên tăng trưởng kinh tế nghiên cứu thực nghiệm ở việt nam

HU NH TH THÚY GIANG Tp... Ch ngă3:ăPH NGăPHÁPăNGHIÊNăC U 3.1.

H ANH TÚ

Chuyên ngành : Tài chính - Ngân hàng

Mã s : 60340201

NG I H NG D N KHOA H C:TS HU NH TH THÚY GIANG

Tp H Chí Minh – N m 2014

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan r ng đây là công trình nghiên c u c a riêng tôi Các n i dung nghiên c u và k t qu trong đ tài này là trung th c và ch a t ng đ c ai công b trong b t k công trình nghiên c u nào tr c đây Nh ng s li u trong các

b ng bi u ph c v cho vi c phân tích, nh n xét, đánh giá đ c chính tác gi thu

th p và t ng h p t các ngu n đáng tin c y

Tác gi : H Anh Tú

Tómăt t

Bài nghiên c u ti n hành nghiên c u tác đ ng c a t giá h i đoái th c

đ n t ng tr ng kinh t Vi t Nam b ng vi c s d ng d li u quý cho giai

đo n quỦ 1 n m 2000 đ n quỦ 4 n m 2013 B ng vi c s d ng mô hình VECM (Vector Error Correction) và k thu t c l ng Generalized Method

of Moments (GMM) đ c l ng mô hình t ng tr ng kinh t , bài nghiên

c u tìm th y tác đ ng cùng chi u có Ủ ngh a c a t giá h i đoái th c lên t ng

tr ng kinh t K t qu c ng nh n m nh vai trò c a các bi n v mô khác đ i

v i s t ng tr ng kinh t Trong đó, đ u t và chi tiêu c a chính ph có s tác đ ng ng c chi u lên t ng tr ng kinh t Còn phát tri n tài chính, đ m

n n kinh t có m t tác đ ng cùng chi u lên t ng tr ng kinh t

L I CAM OAN

M C L C

DANH M C CÁC T VI T T T

DANH M C B NG

DANH M C HÌNH

TÓM T T NGHIÊN C U .1

Ch ng 1: GI I THI U 2

1.1 Lý do ch n đ tài 2

1.2 M c tiêu nghiên c u 3

1.3 Ph ng pháp nghiên c u 3

1.4 B c c c a bài nghiên c u 3

Ch ng 2: T NG QUAN LÝ THUY T V T GIÁ H I OÁI TH C VÀ T NG TR NG KINH T 4

2.1 T giá h i đoái th c và các nhân t nh h ng đ n t giá h i đoái th c 4

2.2 T ng tr ng kinh t và các nhân t tác đ ng đ n t ng tr ng kinh t 9

2.3 Các nghiên c u tr c đây v m i quan h gi a t giá h i đoái và t ng tr ng kinh t 13

Ch ng 3: PH NG PHÁP NGHIÊN C U 30

3.3 Ph ng pháp nghiên c u 35

Ph n 4: K T QU NGHIÊN C U 37

4.1 Mô t th ng kê v d li u nghiên c u 37

4.2 Ma tr n h s t ng quan gi a các bi n trong mô hình 51

4.3 Ki m đ nh tính d ng c a chu i d li u 53

4.3.1 Ki m đ nh tính d ng c a chu i d li u .53

4.3.2 K t qu ki m đ nh đ ng liên k t c a chu i d li u 54

4.4 K t qu ki m đ nh m i quan h gi a t giá h i đoái th c và t ng tr ng kinh t b ng mô hình VECM 56

4.5 K t qu c l ng t mô hình GMM 62

Ch ng 5: TH O LU N K T QU NGHIÊN C U 71 Tài li u tham kh o

Ph l c 1: S li u tính toán c a các bi n trong mô hình

Ph l c 2: K t qu c a ph ng trình h i quy b ng ph ng pháp GMM

ADB Ngân hàng Phát tri n châu Á

ADF Ki m đ nh nghi m đ n v c a Dickey – Fuller AFTA Di n đàn H p tác Kinh t Châu Á - Thái Bình D ng APEC Khu v c M u d ch T do ASEAN

(Asia Regional Integration Center) ASEAN Hi p h i các qu c gia ông Nam Á

FDI V n đ u t tr c ti p n c ngoài

FII Dòng v n đ u t gián ti p n c ngoài

PP Ki m đ nh nghi m đ n v c a Phillips – Perron REER T giá h i đóai th c đa ph ng

RER T giá h i đoái th c song ph ng

B ng 2.1 T ng h p các nghiên c u v tác đ ng ng c chi u c a t giá h i đoái

lên t ng tr ng kinh t .25

B ng 2.2 T ng h p các nghiên c u v tác đ ng cùng chi u c a t giá h i đoái lên t ng tr ng kinh t .27

B ng 2.3 T ng h p các nghiên c u v t giá h i đoái không tác đ ng lên t ng tr ng kinh t .29

B ng 3.1: B ng mô t ngu n d li u và k v ng v d u c a các bi n nghiên c u đ c s d ng trong mô hình .33

B ng 4.1: Mô t th ng kê c a các bi n (Q12000 – Q42013) .37

B ng 4.2: Ma tr n h s t ng quan cho các bi n trong mô hình h i quy .51

B ng 4.3: K t qu ki m đ nh tính d ng c a chu i d li u .53

B ng 4.4 K t qu ki m đ nh Johansen cho chu i d li u không d ng 55

B ng 4.5 K t qu l a ch n đ tr t i u .57

B ng 4.6: K t qu c l ng mô hình b ng VECM 57

B ng 4.7: K t qu c a ph ng trình h i quy b ng ph ng pháp GMM .63

B ng 4.8: K t qu ki m đ nh hi n t ng n i sinh cho ph ng trình t ng tr ng 67

Hình 4.1: GDP bình quân đ u ng i c a Vi t Nam t 2000 – 2013 38

Hình 4.2: T giá th c đa ph ng và t giá danh ngh a VND/USD theo quỦ t n m 2000 –2013 (n m 2005 là n m g c) 40

Hình 4.3: m c a th ng m i c a Vi t Nam theo quý t 2000-2013 41

Hình 4.4: T ng quan FDI t i Vi t Nam t n m 1991 – 2013 42

Hình 4.5: T l v n đ u t / GDP t n m 2000 – 2012 44

Hình 4.6: T l đ u t /GDP c a m t s n c 45

Hình 4.7: C c u chi Ngân sách nhà n c giai đo n 2000 – 2013 48

l Do đó, m t trong nh ng m c tiêu mà Vi t Nam đang h ng t i đó là ph c

h i và t ng tr ng kinh t Vì v y, vi c xác đ nh các y u t tác đ ng đ n t ng

tr ng là vi c làm h t s c c n thi t Nh chúng ta đư bi t t giá h i đoái là nhân t r t quan tr ng đ i v i b t k qu c gia nào vì nó nh h ng đ n giá

t ng đ i gi a hàng hóa s n xu t trong n c v i hàng hóa trên th tr ng

qu c t V i xu th m c a th ng m i nh ngày nay, t giá ngày càng đ c

s d ng nh m t công c chính đ đi u ti t các quan h kinh t qu c t b i s tác đ ng đ n kh n ng c nh tranh c a hàng hóa s n xu t trong n c Do đó,

m t câu h i đ c đ t ra là li u t giá h i đoái th c có tác đ ng đ n t ng

tr ng kinh t hay không? N u có thì nó tác đ ng nh th nào đ n t ng

tr ng kinh t Vi t Nam?

Trên th gi i hi n nay có r t nhi u nghiên c u v tác đ ng c a t giá

h i đoái th c đ n t ng tr ng kinh t Tuy nhiên, các nghiên c u th c nghi m

v s tác đ ng c a t giá h i đoái th c đ n t ng tr ng kinh t v n đang còn

h n đ n Còn Vi t Nam, cho t i th i đi m này có r t ít nghiên c u th c nghi m v tác đ ng c a t giá h i đoái th c đ n t ng tr ng kinh t Do đó, bài nghiên c u “Tácăđ ng c a t giá h iăđoáiăth căđ n t ngătr ng kinh t

ậ nghiên c u th c nghi m Vi tăNam” s cung c p m t b ng ch ng th c

nghi m v tác đ ng c a t giá h i đoái đ n t ng tr ng kinh t Vi t Nam và xác đ nh chi u h ng c a s tác đ ng đó

1.2 M c tiêu nghiên c u

M c tiêu c a bài nghiên c u nh m nghiên c u tác đ ng c a t giá h i đoái th c lên t ng tr ng kinh t và chi u h ng c a s tác đ ng y Do đó, bài nghiên c u đư đ a ra hai câu h i nghiên c u sau: (1) T giá h i đoái th c

có tác đ ng đ n t ng tr ng kinh t Vi t Nam hay không? (2) N u có thì t giá h i đoái th c tác đ ng nh th nào đ n t ng tr ng kinh t Vi t Nam?

1.3 Ph ngăphápănghiênăc u

Nghiên c u đ nh l ng: tr l i cho nh ng câu h i trên, bài nghiên

c u s d ng mô hình VECM Mô hình VECM đ c l a ch n b i vì các chu i

d li u trong bài nghiên c u là không d ng và t n t i đ ng liên k t Bên c nh

đó, m t trong nh ng l i th c a vi c s d ng mô hình VECM là có th có

đ c các thông tin v tác đ ng c a t giá trong dài h n và ng n h n, các hàm

ph n ng ng th i, do hi n t ng n i sinh nên bài nghiên c u c ng đư s

d ng k thu t c l ng Generalized Method of Moments (GMM) đ c

l ng mô hình t ng tr ng kinh t mà đ i di n là bi n GDP bình quân đ u

ng i

Ph m vi nghiên c u: nghiên c u tác đ ng c a t giá h i đoái th c đ n

t ng tr ng kinh t Vi t Nam b ng vi c s d ng d li u quỦ cho giai đo n

Ch ngă2:ăT NG QUAN LÝ THUY T V T GIÁ H Iă OÁIăTH C

2.1 T giá h iăđoáiăth c và các nhân t nhăh ngăđ n t giá h i đoáiăth c

V lý thuy t t giá ph n ánh m c giá t ng đ i (gi a đ ng n i t và

đ ng ngo i t ) Khi m t n c tham gia vào th ng m i và các giao d ch khác

v i m t s n c thì m t ch s chung ph n ánh giá tr chung c a đ ng ti n

đ c tính d a trên t giá song ph ng và m c đ th ng m i gi a các n c này v i n c ch nhà T giá th c danh ngh a đ c tính d a trên c s này và

đ c đ nh ngh a là t giá gi a đ ng n i t v i các đ ng ti n ngo i t c a các

n c khác l y quy n s là t tr ng th ng m i ho c thanh toán qu c t c a

n c đó, v i các n c kia (OECD, 2010) T giá th c đ c tính d a trên NEER và đi u ch nh đ lo i b l m phát

- Wjt là t tr ng c a đ ng ti n n c j t i th i đi m t, t ng ng v i t

tr ng th ng m i c a n c j trong t ng kim ng ch th ng m i c a Vi t Nam

v i các n c đ c ch n

V th c nghi m, ch s này r t h u ích cho vi c phân tích v chính sách

và tình hình kinh t v mô c a m t n c REER gi m th hi n n i t t ng giá

và ng c l i Trong t ng quan so sánh v i th i đi m g c, khi REER < 1 n i

t t ng giá so v i th i đi m g c, hàng hóa n i đ a m t tính c nh tranh Ng c

l i, khi REER > 1, n i t gi m giá so v i th i đi m g c, tính c nh tranh c a hàng hóa n i đ a gia t ng

Các nhân t tác đ ng lên t giá h i đoái th c, bao g m:

- T l th ng m i

T l th ng m i c a hàng hóa là ch tiêu kinh t bi u th m i quan h

t l gi a giá t ng đ i c a hàng xu t kh u so v i hàng nh p kh u c a qu c gia đó, đ c tính b ng t l gi a ch s giá hàng hóa và d ch v xu t kh u v i

ch s giá hàng hóa và d ch v nh p kh u c a qu c gia T l th ng m i

th ng đ c s d ng đ đánh giá nh ng thay đ i trong môi tr ng kinh t

qu c t Theo Edwards (1988b) và Edwards và Wijnbergen (1987), thay đ i

c a t l m u d ch trong ng n h n và dài h n có th gây ra hi u ng thay th

và hi u ng thu nh p Do đó, tác đ ng c a TOT đ i v i t giá h i đoái th c là không rõ ràng có th cùng chi u (+) ho c ng c chi u ( - ) ph thu c vào hi u

ng thay th và hi u ng thu nh p

u tiên là hi u ng thu nh p, d báo r ng khi nh ng t l m u d ch

đ c c i thi n (giá xu t kh u t ng t ng đ i so v i giá nh p kh u), thu nh p

t xu t kh u s t ng d n t i nhu c u đ i v i hàng hóa phi m u d ch t ng theo

và giá hàng hóa phi m u d ch c ng t ng, do đó d n đ n m t s đánh giá cao

đ ng ti n t Ti p theo là hi u ng thay th , d báo r ng m t s c i thi n trong t l m u d ch có ngh a là nh p kh u s r h n và m t ph n nhu c u trong n c v i hàng hóa phi m u d ch s đ c thay th b i hàng nh p kh u,

do đó giá c a hàng hóa phi m u d ch s gi m i u này s d n đ n s m t giá

c a đ ng n i t Nh v y tùy thu c vào đ l n tác đ ng c a hi u ng thu nh p

và hi u ng thay th mà t giá h i đoái th c s gi m (tác đ ng c a hi u ng thu nh p l n h n tác đ ng c a hi u ng thay th ) hay t ng (tác đ ng c a hi u

ng thu nh p nh h n tác đ ng c a hi u ng thay th ) khi t l th ng m i

t ng i v i các n c s n xu t hàng hóa, hi u ng thu nh p nhìn chung v t

tr i h n hi u ng thay th S d , tác đ ng c a hi u ng thay th không đáng

k là do hàng hóa nh p kh u và hàng hóa xu t kh u các qu c gia này r t khác nhau, ng i tiêu dùng không d thay th m t lo i hàng hóa này b ng

m t lo i hàng hóa khác trong r tiêu dùng c a h trong tr ng h p có s thay

đ i v giá Theo đó, khi t l th ng m i t ng, thông th ng t giá h i đoái

th thay đ i khi có s gi m thu ho c t ng h n ng ch Gi m thu ho c t ng

h n ng ch có th làm gi m giá hàng hóa trong n c và do đó d n t i c hi u

ng thu nh p và thay th Hi u ng thay th trong ng n h n hay dài h n đ u kích thích nhu c u nh p kh u hàng hóa t đó làm t ng giá hàng hóa m u d ch,

d n đ n s suy gi m trong cán cân th ng m i và t giá h i đoái th c gi m Tuy nhiên hi u ng thu nh p c a m c a th ng m i đ n hàng phi m u d ch

là không rõ và còn tùy thu c vào xu h ng c a tiêu dùng trong n c N u thu

nh p t ng lên đ c chi nhi u h n cho hàng hóa phi m u d ch thì t giá th c

đang đ c đ nh giá cao Connolly và Devereux (1995) l p lu n r ng hi u ng thay th c a đ m n n kinh t chi ph i hi u ng thu nh p trong tr ng h p này Vì v y t ng đ m c a th ng m i trong tr ng h p này (gi m thu

ho c t ng h n ng ch) có th d n đ n t giá h i đoái gi m thông qua cán cân

th ng m i gi m (nh p kh u t ng) M t khác n u đ m n n kinh t t ng thông qua gi m thu xu t kh u nh l p lu n c a Connolly và Devereux (1995), hi u ng thu nh p và thay th có xu h ng bi n đ i cùng chi u v i

xu t kh u Trong tr ng h p này cán cân th ng m i s đ c c i thi n và d n

t i t giá th c đ c đánh giá cao Do đó, chi u h ng tác đ ng c a m c a

th ng m i đ n t giá h i đoái th c còn ph thu c vào hi u ng thay th và

hi u ng thu nh p t o ra

- Chi tiêu chính ph

M i quan h gi a chi tiêu chính ph và t giá th c đư đ c nghiên c u

t tr c v m t lý thuy t và th c nghi m Theo đó, chi tiêu c a chính ph tác

đ ng đ n tiêu dùng t nhân và t giá h i đoái th c thông qua hai h ng: n u chi chính ph bao g m ph n l n là hàng hóa phi ngo i th ng, chi tiêu c a chính ph t ng s làm t ng áp l c c u n i đ a, gia t ng giá t ng đ i c a hàng hóa phi ngo i th ng d n đ n t ng t giá h i đoái th c; n u ph n l n chi tiêu chính ph là hàng hóa ngo i th ng s làm cán cân th ng m i x u đi, t gía

h i đoái th c gi m Vì v y khó d đoán h ng tác đ ng c a chi tiêu chính

ph lên t giá h i đoái th c

Các nghiên c u th c nghi m v h ng tác đ ng c a GEXP lên t giá

h i đoái th c cho k t qu khác nhau Nghiên c u th c nghi m c a Balvers và Bergstrand (2002) trên các n n kinh t thu c OECD cho r ng chi tiêu chính

ph có tác đ ng đ n t giá h i đoái th c qua c hai h ng và đ l n tác đ ng này qua hai h ng này t ng đ ng nhau Nghiên c u c a Connolly và Devereux (1995) cho th y s thay đ i trong t giá h i đoái th c các n c Châu M Latinh cho giai đo n 1960 – 1985 có th đ c gi i thích b i chi tiêu

c a chính ph và chi tiêu c a chính ph c ng làm t ng t giá h i đoái th c

b ng vi c chi tiêu ch y u vào hàng hóa phi ngo i th ng Nghiên c u c a Ricci (2008) trên 48 qu c gia (bao g m các n c phát tri n và th tr ng m i

n i) k t lu n 1% t ng c a chi tiêu c a chính ph so v i GDP s làm t giá h i đoái th c t ng 3% K t qu nghiên c u c a Edward (1998) trên 12 qu c gia đang phát tri n c ng cho th y t ng chi tiêu c a chính ph d n đ n t giá h i đoái th c t ng Nh v y, tác đ ng c a chi tiêu c a chính ph đ n t giá h i đoái th c ph thu c vào t tr ng hàng hóa ngo i th ng và phi ngo i th ng trong c c u chi tiêu c a chính ph

- N ng su t lao đ ng

M i quan h gi a n ng su t lao đ ng và t giá h i đoái th c đ c gi i thi u đ u tiêu trong mô hình Balassa – Samuelson; còn đ c bi t v i tên g i

là hi u ng Balassa – Samuelson (Balassa, Samuelson, 1964)

Hi u ng Balassa – Samuelson ch ra r ng n ng su t lao đ ng trong

n c đ c t p trung vào khu v c s n xu t hàng hóa ngo i th ng và khu v c

s n xuát hàng hóa phi ngo i th ng N u s c s n xu t khu v c s n xu t hàng hóa ngo i th ng t ng nhanh h n (so v i các n c đ i tác th ng m i REER s t ng

- u t tr c ti p n c ngoài

Tác đ ng c a đ u t tr c ti p n c ngoài lên t giá h i đoái ph thu c vào s ti n thu đ c t đ u t tr c ti p n c ngoài đ c s d ng đ mua hàng hóa ngo i th ng hay phi ngo i th ng N u s ti n thu đ c s d ng cho hàng hóa ngo i th ng (ví d nh nh p kh u máy móc, nguyên li u v t li u) sau đó t giá h i đoái th c s gi m giá v giá tr th c thông qua vi c làm x u

đi tình tr ng c a tài kho n vưng lai Ng c l i n u s ti n thu đ c t đ u t

tr c ti p n c ngoài đ c dùng đ mua hàng hóa phi ngo i th ng thì d n

đ n t giá h i đoái th c s t ng Ph n ng c a t giá h i đoái th c đ i v i đ u

t tr c ti p n c ngoài ph thu c vào v n tích l y trong các ngành công nghi p có đ nh h ng xu t kh u hay các ngành công nghi p thay th nh p

kh u Do đó, không th xác đ nh tác đ ng c a đ u t tr c ti p n c ngoài lên

t giá h i đoái th c m t cách chính xác và rõ ràng theo lý thuy t

- N n c ngoài

Tác đ ng c a n n c ngoài t i t giá h i đoái th c không th tiên nghi m đ c S tích l y n n c ngoài c ng có th d n t i s t ng giá ho c

gi m giá c a t giá h i đoái th c tùy thu c vào vi c n n c ngoài đ c s

d ng cho vi c tiêu dùng các hàng hóa th ng m i ho c phi th ng m i

2.2.ăT ngătr ng kinh t và các nhân t tácăđ ngăđ năt ngătr ng

kinh t

Các đ u ra c a n n kinh t là k t qu tác đ ng qua l i c a t ng m c cung và t ng m c c u c a n n kinh t Vì v y, đ xem xét các nhân t tác

đ ng đ n t ng tr ng kinh t c n ph i xem xét các nhân t tác đ ng đ n t ng cung và các nhân t tác đ ng đ n t ng c u c a n n kinh t

2.2.1 Các nhân t thu c t ng c u

T ng m c c u c a n n kinh t đ c p đ n kh i l ng mà ng i tiêu dùng, các doanh nghi p và Chính ph s s d ng: GDP = C+I+G+X-M Do

đó, s bi n đ i các b ph n trên s gây nên s bi n đ i c a t ng c u và t đó tác đ ng đ n t ng tr ng kinh t

S bi n đ i c a t ng c u có th theo hai h ng: suy gi m hay gia t ng

t ng c u Theo hai h ng đó, tác đ ng c a s thay đ i t ng c u đ n t ng

tr ng kinh t c ng khác nhau:

- N u t ng c u s t gi m s gây ra h n ch t ng tr ng và lãng phí các

y u t ngu n l c vì m t b ph n không đ c huy đ ng vào ho t đ ng kinh t

- N u t ng c u gia t ng s tác đ ng đ n ho t đ ng c a n n kinh t nh sau:

+ N u n n kinh t đang ho t đ ng d i s n l ng ti m n ng, thì s gia t ng c a t ng c u s giúp t ng thêm kh n ng t n d ng s n l ng ti m

n ng, nh đó mà thúc đ y t ng tr ng kinh t

+ N u n n kinh t đư đ t ho c v t m c s n l ng ti m n ng (đ ng cung dài h n là th ng đ ng) thì s gia t ng c a t ng c u không làm gia t ng s n l ng c a n n kinh t (ngh a là không thúc đ y t ng tr ng) mà

ch làm gia t ng m c giá

2.2.2 Các nhân t thu c t ng cung

T ng m c cung đ c p đ n kh i l ng s n ph m và d ch v mà các ngành kinh doanh s n xu t và bán ra trong đi u ki n giá c , kh n ng s n xu t

và chi phí s n xu t nh t đ nh Nh v y, t ng cung liên quan ch t ch đ n s n

l ng ti m n ng Xét theo quan đi m dài h n, s gia t ng s n l ng ti m n ng

c a kinh t có tác đ ng quy t đ nh đ n t ng tr ng kinh t

Các nhân t tác đ ng đ n s n l ng ti m n ng và do đó quy t đ nh đ n

t ng m c cung chính là các y u t đ u vào c a s n xu t Thông th ng, các

y u t s n xu t ch y u th ng đ c k đ n là: v n (K); lao đ ng (L); tài nguyên thiên nhiên (R) và công ngh (T) C ng vì th , hàm s n xu t ph n ánh

m i quan h hàm s gi a k t qu đ u ra c a n n kinh t (Y) v i các y u t s n

xu t đ u vào đ c bi u th khái quát d i d ng sau:

Y = F(K, L, R, T)

+ V n (K) là v n v t ch t bao g m: Máy móc, thi t b , nhà x ng,

ph ng ti n v n t i, hàng t n kho…là nh ng y u t c n thi t cho quá trình

s n xu t tr c ti p H th ng k t c u h t ng kinh t - xã h i (đ ng sá, c u

c ng, kho bãi, sân bay, b n c ng, thông tin liên l c, các công trình đi n, n c,

v n chuy n, d u, khí đ t…) nh m h tr và k t h p các ho t đ ng kinh t v i nhau u t t ng thêm v n làm gia t ng n ng l c s n xu t, t c là gia t ng s n

l ng ti m n ng, là c s đ t ng thêm s n l ng th c t có tác đ ng tr c ti p

đ n t ng tr ng kinh t i v i các n c đang phát tri n, v n đang là nhân t khan hi m nh t hi n nay, trong khi nó l i là kh i ngu n đ có th huy đ ng và

s d ng hi u qu các ngu n l c khác cho t ng tr ng Vì v y, v n có vai trò

h t s c to l n đ i v i t ng tr ng kinh t c a các n c đang phát tri n Song, tác đ ng c a y u t này đ n m t m c đ nh t đ nh s có xu h ng gi m d n

và s thay b ng y u t khác

Tuy nhiên, trong n n kinh t th tr ng, ngoài v n và v t ch t, các tài

s n vô hình nh giá tr th ng hi u, v th c a doanh nghi p, c a ngành hay

qu c gia và các ngu n d tr qu c gia, nh t là d tr tài chính c ng có nh

h ng đ n t ng tr ng kinh t

+ Lao đ ng (L) là m t y u t đ u vào c a s n xu t, có vai trò r t quan

tr ng đ i v i t ng tr ng kinh t Lao đ ng không ch th hi n s l ng lao

đ ng, mà c ch t l ng c a lao đ ng, th hi n đ c bi t ki n th c và k

n ng mà ng i lao đ ng có đ c thông qua giáo d c, đào t o và tích l y kinh nghi m Trong các lý thuy t kinh t hi n đ i hi n nay, ng i ta đánh giá r t cao vai trò c a ki n th c và k n ng c a lao đ ng, coi đây là m t lo i v n –

v n nhân l c làm t ng n ng l c s n xu t c a qu c gia các n c đang phát tri n th ng có hi n t ng th a lao đ ng có ch t l ng th p, nh ng l i thi u lao đ ng có chuyên môn k thu t và ngh nghi p đáp ng yêu c u c a công nghi p hóa đ t n c c ng nh yêu c u h i nh p kinh t qu c t và c hai m t

d ch v , do đó, không ph i là nhân t quy t đ nh đ n t ng tr ng kinh t c a

m t qu c gia

+ Ti n b khoa h c và công ngh : cung c p tri th c và ph ng pháp s n

xu t Vi c áp d ng ti n b khoa h c và công ngh vào s n xu t làm t ng n ng

l c s n xu t c a n n kinh t vì nó đem đ n cách t t nh t đ s n xu t các hàng hóa và d ch v ây là nhân t quy t đ nh đ i v i t ng tr ng kinh t c a m i

qu c gia trong b i c nh phát tri n khoa h c, công ngh và toàn c u hóa hi n nay, song đây c ng là y u t s n xu t khan hi m c a các n c đang phát tri n

Các mô hình t ng tr ng kinh t tân c đi n và mô hình t ng tr ng kinh t hi n đ i c g ng l ng hóa s đóng góp c a các y u t s n xu t vào quá trình t ng tr ng kinh t Trong các mô hình này n ng su t các y u t

t ng h p đ c xem nh là tác đ ng c a ti n b khoa h c và công ngh đ n

t ng tr ng kinh t Khi nghiên c u các nhân t tác đ ng c a t ng tr ng kinh t , các nhà nghiên c u kinh t , xã h i c ng quan tâm nhi u đ n nh

h ng c a các nhân t nh : c c u tôn giáo, dân t c, đ c đi m v n hóa – xã

h i và các th ch chính tr - kinh t - xã h i c bi t, trong nh ng nghiên

c u g n đây các v n đ nh th ch chính tr - kinh t - xã h i và v n xã h i

đ c nhi u nhà kinh t , xã h i quan tâm Các nhân t trên còn đ c g i là các nhân t phi kinh t , b i vì chúng không tham gia tr c ti p vào các quá trình kinh t nh là nh ng y u t s n xu t đ u vào, c ng không tr c ti p bi u hi n

ra nh m t k t qu kinh t , b i vì thông qua các hành vi ng x và các ph n

ng c a các cá nhân và c ng đ ng mà tác đ ng đ n quá trình kinh t - xã h i

và s thay đ i c a các quá trình đó Do đó, bài nghiên c u đư đ a y u t t giá h i đoái th c vào trong mô hình đ xem xét tác đ ng c a t giá h i đoái

th c đ n t ng tr ng kinh t Vi t Nam

2.3 Các nghiên c uătr căđơyăv m i quan h gi a t giá h iăđoáiă vƠăt ngătr ng kinh t

T ng tr ng kinh t đóng vai trò quan tr ng đ i v i b t k qu c gia nào

vì nó là ph ng ti n đ ng i dân có th c i thi n ch t l ng cu c s ng T ng

tr ng kinh t là m c tiêu hàng đ u c a các qu c gia, đ c bi t là đ i v i các

n c đang phát tri n có thu nh p bình quân đ u ng i th p mu n nhanh chóng đ t đ c s ti n b v kinh t - xã h i và h i nh p v i các n c trên

th gi i Do đó, các nhân t tác đ ng đ n t ng tr ng luôn đ c quan tâm nghiên c u c bi t là trong nh ng n m g n đây, có m t s l ng đáng k các nghiên c u t p trung vào m i quan h gi a t giá h i đoái th c và t ng

tr ng kinh t

Cooper (1971) có th đ c xem là nghiên c u th c nghi m s m nh t

v v n đ này Ông xem xét tr ng thái c a y u t đ u ra tr c và sau khi t giá gi m c a 19 n c đang phát tri n t n m 1959 – 1966 Bài nghiên c u đư tìm th y b ng ch ng v c i thi n cán cân th ng m i và cán cân thanh toán sau khi t giá gi m, nh ng bài nghiên c u c ng cho th y t giá h i đoái gi m

c ng g p ph i nhi u h n ch V n đ trong bài nghiên c u này là cách ti p

c n c a bài nghiên c u không cho phép các y u t ti m n ng khác nh h ng

đ n t c đ t ng tr ng c a s n l ng m t cách đúng đ n Hay nói cách khác không có s rõ ràng trong vi c gi m s n l ng là do t giá gi m hay do thay

đ i các bi n ngo i sinh khác S gi m giá th ng x y ra các n c phát tri n khi môi tr ng kinh t v mô nhìn chung là y u, và đi u quan tr ng trong

tr ng h p này là tìm hi u v nh h ng khác lên t c đ t ng tr ng t s

nh h ng c a t giá gi m cho m i qu c gia

Kamin (1988) và Edwards (1989) s d ng m t t p h p các n c đang phát tri n, trong s đó có m t s n c có kinh nghi m phá giá đ ng n i t trong m u xem xét, và m t s thì không Kamin tìm th y r ng t ng tr ng s n

l ng gi m tr c, h n là sau khi phá giá T ng tr ng sau đó duy trì m c

th p cho n m sau khi t giá gi m, tr c khi c i thi n và v t qua t c đ t ng

tr ng c a các n c không phá giá Kamin k t lu n r ng các b ng ch ng t ng

th là phù h p v i quan đi m cho r ng t giá gi m không nh h ng đ n m c

đ t ng tr ng lâu dài các n c đang phát tri n Edwards (1989) phân tích

Khan (1990) đánh giá tác đ ng ch ng trình h tr c a IMF v t giá

t n m 1973 đ n 1988 lên cán cân thanh toán, tài kho n vãng lai, l m phát, và

t ng tr ng c a 60 qu c gia đang phát tri n Bài nghiên c u nh n th y r ng

t giá h i đoái th c có m t tác đ ng ng c chi u nh , m c dù không có ý ngh a lên t ng tr ng s n l ng Agénor (1991) c l ng ph ng trình t ng

tr ng trong m t m u g p 23 qu c gia đang phát tri n trong giai đo n 1978 –

1987 Bài nghiên c u đư c n th n phân bi t thay đ i k v ng và không k

v ng trong các bi n gi i thích, và nh n th y t giá h i đoái gi m d ki n có

t ng quan ng c chi u (m c dù không đáng k ) lên t ng tr ng, trong khi t giá h i đoái gi m không d tính tr c làm t ng t c đ t ng tr ng

Moreno (1999) c l ng ph ng trình t ng t nh nh ng c l ng

c a Agénor (1991) cho m t d li u m u g p c a sáu n n kinh t ông Á

B ng vi c s d ng l c d li u Hodrick-Prescott đ c l ng xu h ng c a các bi n và do đó, đ tách các bi n thành 2 y u t d báo tr c và không d báo tr c Moreno nh n th y r ng t giá h i đoái th c gi m s làm gi m s n

l ng, m c dù đ l n và m c Ủ ngh a c a tác đ ng này là gi m khi s d ng

bi n công c và trái ng c v i c l ng OLS Kandil (2000) c ng theo cách

ti p c n c a Agénor (1991), m c dù bài nghiên c u này đư tách t giá h i đoái

th c thành cú s c tiêu c c và tích c c đ xem xét r ng li u có b t k s b t cân x ng nào trong m i quan h gi a t giá h i đoái th c và t ng tr ng Bài nghiên c u c ng ti n hành xem xét 21 n c đang phát tri n b ng vi c s d ng

d li u n m t n m 1955 đ n n m 1996 và nh n th y r ng m t s n c t ng

tr ng s n l ng gi m đ ph n ng l i v i vi c t giá h i đoái gi m không d báo tr c đ c, nh ng t ng tr ng không t ng lên khi t giá h i đoái t ng, trong khi m t b d li u khác c a các n c l i cho th y t ng tr ng s n l ng

gi m đ ph n ng l i v i vi c t giá h i đoái t ng không d báo tr c

Crosby M., and Otto G., (2001) đư ti n hành nghiên c u m i quan h

gi a t ng tr ng và t giá h i đoái th c – b ng ch ng c a 11 n c Bài nghiên c u đư ti n hành xem xét m i quan h gi a s thay đ i t giá h i đoái

và y u t đ u ra cho m u d li u g m 11 n c Bài nghiên c u cho th y r ng cho đ n khi cu c kh ng ho ng Châu Á x y ra d n đ n k t lu n r ng t giá h i đoái gi m có xu h ng m r ng các n c ch u nh h ng b i kh ng ho ng,

nh d đoán b i mô hình chuy n đ i chi phí cho th y r ng t giá h i đoái

th c gi m d n đ n s gia t ng trong xu t kh u ròng do t ng kh n ng c nh tranh c a ngành xu t kh u, và do đó làm t ng t c đ t ng tr ng s n l ng

Mô hình t giá h i đoái th c gi m, m c khác, cho th y r ng t giá h i đoái

th c gi m có th làm gi m t c đ t ng tr ng c a s n l ng Trong bài nghiên c u này c ng ti n hành ki m tra s tác đ ng c a bi n đ ng c a t giá

h i đoái th c vào n n kinh t th c s cho 1 s qu c gia Bài nghiên c u c ng cho th y r ng các qu c gia khác nhau có k t qu th c nghi m khác nhau liên quan đ n s ph n ng c a t c đ t ng tr ng đ i v i s thay đ i c a t giá

Kandil M., (2004) đư ti n hành xem xét tác đ ng c a bi n đ ng t giá

h i đoái lên t ng tr ng s n l ng th c và l m phát trong m u nghiên c u

g m 22 n c đang phát tri n Các phân tích gi i thi u lý thuy t v mô hình

k v ng h p lý mà tách s bi n đ ng t giá thành 2 y u t là bi n đ ng t giá

có d báo tr c và không d báo tr c Mô hình này cho th y tác đ ng c a kênh cung và c u lên y u t đ u ra và giá c ph n ng tr c nh ng thay đ i trong t giá h i đoái, nhìn chung, t giá h i đoái gi m (không d báo và có d báo) làm gi m m c t ng tr ng c a s n l ng th c và làm t ng l m phát Các

b ng ch ng kh ng đ nh s tác đ ng ng c chi u c a t giá h i đoái gi m lên thành qu kinh t c a các n c đang phát tri n

Akyüz, Y., (2009) xem xét m i liên h k t gi a t giá và t ng tr ng kinh t các n c đang phát tri n Th c nghi m l ch s và nhi u b ng ch ng xuyên qu c gia g n đây v m i liên k t gi a t giá và t ng tr ng kinh t

đ c xem xét K t lu n chính là t giá h i đoái có giá tr n đ nh và c nh tranh có th c n thi t nh ng ch a đ , đ ch đ o ngu n l c cho khu v c hàng hóa m u d ch và g t hái nh ng l i ích liên quan đ n hàng hóa xu t kh u Tuy nhiên, m t đ ng ti n y u không ph i luôn thích h p h n m t đ ng ti n m nh

b i vì h u qu c a đ ng ti n y u h n đ i v i phân ph i thu nh p c a qu c gia

và gi a các qu c gia v i nhau Nh ng đi u này ng ý r ng, trong th c t , th a thu n và quy t đ nh l n đ c đòi h i cho vi c qu n lỦ đúng đ n t giá h i đoái

Arratibel O., và các c ng s (2010) ti n hành phân tích m i quan h

gi a s bi n đ ng t giá h i đoái danh ngh a và m t s bi n v mô, c th là

t c đ t ng tr ng th c, tín d ng d th a, đ u t tr c ti p n c ngoài và cán cân thanh toán, các n c Trung và ông Âu B ng vi c s d ng c l ng

d li u b ng cho giai đo n t 1995 – 2008, bài nghiên c u nh n th y r ng

bi n đ ng t giá h i đoái càng th p thì liên quan đ n t ng tr ng cao h n, FDI t ng h n, đ thâm h t cán cân thanh toán h n, th ng d tín d ng cao

h n ng th i, các b ng ch ng th c nghi m g n đây d ng nh cho r ng sau khi kh ng ho ng tài chính toàn c u, các qu c gia có ch đ t giá neo c

đ nh đư tr i qua m t quá trình đi u ch nh nghiêm tr ng h n là các qu c gia theo ch đ th n i K t qu có Ủ ngh a th ng kê và b n v ng

Tuy nhiên k t qu có h th ng xu t hi n ph bi n cho g n nh t t c các nghiên c u v m i quan h gi a t giá h i đoái th c và t ng tr ng kinh

t đó là: đ nh giá th p, ví d c nh tranh, t giá h i đoái th c có m i quan h

d ng v i t ng tr ng cao h n

Calderón (2005) đánh giá s t ng tr ng d i tác đ ng c a s chênh

l ch t giá h i đoái th c và s bi n đ ng c a nó Bài nghiên c u đư tính toán

s chênh l ch c a t giá h i đoái th c nh là s sai l ch c a t giá h i đoái

th c so v i m c cân b ng c a 60 qu c gia qua 1965 – 2003 b ng vi c s d ng

d li u b ng và ph ng pháp đ ng liên k t cho chu i d li u th i gian B ng

vi c s d ng k thu t c l ng đ ng cho d li u b ng, bài nghiên c u nh n

th y r ng m c chênh l ch c a t giá h i đoái th c gây tr ng i cho t ng

tr ng nh ng tác đ ng này là phi tuy n tính: t ng tr ng gi m m nh h n, t giá h i đoái chênh l ch càng l n M c dù s đ nh giá th p gây t n th ng cho

t ng tr ng, s đ nh giá th p nh đ n trung bình s thúc đ y t ng tr ng K t

qu này là b n v ng khi ki m soát s bi n đ ng c a t giá h i đoái th c cân

b ng Tuy nhiên, bài nghiên c u nh n th y th t khó đ theo đu i m t chính sách khuy n khích t ng tr ng Cu i cùng, t ng tr ng đang b c n tr b i

s c chênh l nh c a t giá h i đoái th c bi n đ ng quá cao Bài nghiên c u khám phá ra nh ng t n t i b t cân x ng trong m i quan h gi a t ng tr ng

và chênh l ch t giá h i đoái th c C th , bài nghiên c u đánh giá m i quan

h gi a t ng tr ng và s đ nh giá cao t giá h i đoái th c c ng nh gi a t ng

tr ng và s đ nh giá th p t giá h i đoái th c T ng tr ng b tác đ ng x u

b i c s đ nh giá cao và s đ nh giá th p t giá h i đoái th c c a đ ng n i t ,

m c dù trong tr ng h p đ u tác đ ng là l n h n Gi m đ nh giá cao t m c trung bình gi a các n c phát tri n cho đ n nh ng n n kinh t công nghi p

d n t i l i ích t ng tr ng n m gi a 17 và 35 đi m c b n m t n m M t khác, gi m m c đ đ nh giá th p t giá h i đoái cân b ng t m c trung bình cho nh ng n c phát tri n đ n nh ng n c công nghi p s t ng tr ng kinh

t t 3 đ n 11 đi m c b n m t n m i u này có ngh a là khi t giá h i đoái

gi m (t ng) thì s làm thúc đ y (kìm hãm) t c đ t ng tr ng Và đi u này còn tùy thu c vào s bi n đ ng c a m c chênh l ch t giá h i đoái

Hausmann và các c ng s (2005) xác đ nh và phân tích nh ng nhân t tác đ ng đ n t ng tr ng trong n a sau c a th k XX Bài nghiên c u tìm

th y các tr ng h p t ng t c nhanh chóng trong t ng tr ng kinh t đ c duy trì trong ít nh t 8 n m và xác đ nh h n 80 tr ng h p nh v y k t nh ng

n m 1950 Gia t ng trong t ng tr ng có xu h ng t ng quan v i s t ng lên trong đ u t và th ng m i, và v i s gi m giá c a t giá h i đoái th c Thay đ i chính tr là y u t d báo có Ủ ngh a th ng kê v gia t ng t ng

tr ng Các cú s c bên ngoài có xu h ng t o ra s gia t ng t ng tr ng mà

cu i cùng không thành công, trong khi c i cách kinh t là m t d báo có ý ngh a th ng kê c a gia t ng t ng tr ng đ c duy trì Tuy nhiên, t ng tr ng nhanh có xu h ng không th d đoán đ c: đ i đa s các y u t quy t đ nh

c a t ng tr ng nhanh không liên quan đ n các y u t chu n và h u h t các

tr ng h p c i cách kinh t không t o ra t ng tr ng nhanh

Gala e Lucinda (2006) đư phát tri n m t k thu t phân tích đ ng cho

d li n b ng b ng vi c s d ng k thu t c l ng GMM cho 58 qu c gia t

1960 – 1999, v i ph ng pháp đo l ng đ l ch c a t giá h i đoái so v i

m c c n b ng k t h p v i hi u ng Balassa – Samuelson và các bi n ki m soát khác cho mô hình h i quy t ng tr ng nh v n lao đ ng và v t ch t, môi

tr ng th ch , l m phát, chênh l ch s n l ng đ u ra và cú s c v t l

th ng m i Các b ng ch ng th c nghi m chính h tr cho quan đi m r ng

m t s gi m giá (t ng giá) trong t giá h i đoái liên quan đ n m t m c t ng

tr ng cao h n (th p h n)

Levy - Yeyati và Sturzenegger (2007) đư ki m tra s thay đ i c a ch đ

t giá h i đoái trong nh ng n m g n đây và ch ra r ng có m t xu h ng can thi p đ gi m giá đ ng n i t mà h g i là " n i s phá giá " cho th y các bi n pháp can thi p qu n lỦ đ gi m t t giá h i đoái th c th p, h đư cung c p

b ng ch ng th c nghi m r ng s s hãi này d n đ n s n l ng cao h n và

t ng n ng su t mà không ch gi i h n trong ng n h n theo chu k thay đ i mà còn d n đ n t ng tr ng GDP dài h n cao h n H c ng nghiên c u các kênh

ti m n ng mà qua đó tác đ ng này x y ra và cho th y tác đ ng cùng chi u c a

s s hãi v đánh giá cao t giá h i đoái xu t phát t gia t ng ti t ki m n i đ a

và đ u t ch không ph i ch là d a vào m r ng xu t kh u ho c nh p kh u thay th

Gala P., (2008) ti n hành nghiên c u m t b ng ch ng th c nghi m m i cho m i quan h gi a t ng tr ng và t giá h i đoái d a trên s chênh l ch

c a ngang giá s c mua Phù h p v i công trình nghiên c u khác, k t qu

đây cho th y t n t i m i quan h ngh ch bi n gi a t ng tr ng và s đánh giá cao t giá h i đoái cho d li u b ng g m 58 n c đang phát tri n t n m

1960 đ n 1999 b ng vi c s d ng ph ng pháp ngang giá s c mua Các c

l ng c ng áp d ng ch s đ nh giá cao t giá h i đoái th c đ c tính đ n trong s thay đ i c a thu nh p bình quân đ u ng i th c T giá h i đoái th c

đ c gi i thi u trong phân tích d li u b ng mà m c đ c a nó có k t qu

th c s quan tr ng, c v tích l y v n và s phát tri n công ngh , theo mô hình Keynes Các bi n ki m soát đ c l a ch n cho phân tích kinh t l ng

đ c phân thành 2 nhóm: c u trúc và v mô Nhóm th nh t đ i di n cho các

bi n ph bi n c a lý thuy t t ng tr ng kinh t Nhóm th hai s d ng bi n t

m t nghiên c u g n đây đư c g ng đ t o t ng quan gi a các bi n ng n h n

v i hi u qu kinh t lâu dài Trong nhóm này, bài nghiên c u đư l a ch n l m phát, s d ng n ng su t, chênh l ch n ng su t và cú s c t l th ng m i c

l ng s d ng t giá h i đoái th c v i hi u ng Balassa– Samuelson hi u

ch nh là phù h p v i mong đ i; thu nh p bình quân đ u ng i ban đ u đ a ra tác đ ng ngh ch bi n có Ủ ngh a trong t t c các mô hình c l ng i v i các bi n c u trúc, h s phù h p v i bi n ngu n nhân l c (đo l ng b ng t l

h c sinh trung h c c s có đ tu i t 15 tr lên) th hi n m i quan h d ng,

có Ủ ngh a trong c l ng GMM Trong tr ng h p các bi n v mô, c l m phát và chênh l ch s n l ng th hi n h s v i d u hi u mong đ i trong c

l ng GMM T l th ng m i có m i quan h d ng v i t c đ t ng tr ng

c a thu nh p bình quân đ u ng i, và s đánh giá cao t giá h i đoái th c có

m i quan h ngh ch bi n v i t c đ t ng tr ng thu nh p bình quân đ u

ng i H s bi n gi th i gian ch ra m t s gi m trong t c đ t ng tr ng trong nh ng n m g n đây

Trong nghiên c u c a Rodrik (2008) đư ch ra r ng đ nh giá th p ti n t (m t t giá h i đoái th c cao) kích thích t ng tr ng kinh t i u này đ c

bi t đúng cho các n c đang phát tri n K t qu này là b n v ng khi s d ng các đo l ng khác nhau c a t giá h i đoái th c và k thu t c l ng khác nhau Bài nghiên c u c ng cung c p b ng ch ng cho r ng kênh ho t đ ng là quy mô c a khu v c m u d ch (đ c bi t là ngành công nghi p) Nh ng k t

qu này cho th y khu v c m u d ch ch u s b t cân x ng t chính ph ho c

th t b i c a th tr ng mà đ cho nh ng n c nghèo thoát ra kh i s h i t

đ i v i các n c có thu nh p cao Ông c ng đ a ra hai lỦ do gi i thích t i sao

l i có hi n t ng này u tiên t p trung vào s y u kém v th ch và th hai

v t giá h i đoái th c cân b ng và sau đó s d ng k t qu này đ xây d ng

đo l ng v đ sai l ch c a t giá h i đoái Bài nghiên c u cung c p m t s

l a ch n đ c l ng s sai l ch c a t giá h i đoái b ng vi c s d ng

ph ng pháp đ ng liên k t cho d li u b ng Các bi n đ c s d ng trong mô hình t giá h i đoái là: GDP bình quân đ u ng i, tài s n n c ngoài ròng, t

l th ng m i và chi tiêu c a chính ph K t qu c a vi c s d ng k thu t

c l ng GMM cho d li u b ng ch ra r ng h s cho s sai l ch t giá h i đoái th c có m i là d ng cho các thông s k thu t khác nhau và cho m u,

đi u này có ngh a là m t s m t giá (t ng giá) c a t giá h i đoái th c s giúp (kìm hưm) t ng tr ng trong dài h n Các h s c l ng là cao h n đ i v i các n c đang phát tri n và các n c m i n i

Chen J., (2011) nghiên c u m i quan h gi a t giá h i đoái th c và

t ng tr ng kinh t c p đ các t nh c a Trung Qu c Bài nghiên c u này cung c p m t b ng ch ng th c nghi m đ u tiên v vi c đi u tra vai trò c a t giá h i đoái th c đ n t ng tr ng kinh t Trung Qu c theo c p đ đ a

ph ng Bài nghiên c u s d ng ph ng trình t ng tr ng c a Barro (1991)

th c hi n c l ng d li u b ng, k thu t c l ng GMM đ c s

d ng Bài nghiên c u đư tìm ra s h i t có đi u ki n c a m t nhóm gi a các

t nh duyên h i và gi a các t nh bên trong Tuy nhiên, s h i t c p đ qu c gia thì không có theo k t qu u t và ngu n nhân l c đ c xem nh là y u

t quan tr ng c a t ng tr ng kinh t H n th n a, v trí đ a lý và m c đ u đưi c a chính sách c ng tác đ ng đ n thành qu c a t nh Cu i cùng, s đánh giá cao t giá h i đoái th c c ng tác đ ng cùng chi u lên t ng tr ng c a

h n c ng nh trong dài h n Tuy nhiên, đ i v i các n c đang phát tri n, s

gi m giá c a t giá h i đoái th c b h n ch trong dài h n trong khi không có

b ng ch ng đ y đ v s h n ch c a phá giá t giá h i đoái th c trong ng n

h n

Razmi A., Rapetti M., Skott P., (2012) đư ti n hành h i quy hàng lo t d

li u b ng cho t p d li u t i đa là 153 qu c gia và lên đ n chín kho ng th i gian 5 n m kéo dài t n m 1960 -2004 Bài nghiên c u đư thi t l p mô hình chính th c giúp gi i thích nh ng k t qu và b ng ch ng kinh t v m i quan

h gi a đ u t và t giá h i đoái th c Mô hình này nh n m nh s t n t i c a

t l th t nghi p ( n) là ngu n c a t ng tr ng n i sinh, ngay c d i l i nhu n không đ i theo quy mô T ng tr ng thúc đ y các chính sách, tuy nhiên, nh h ng đ n cán cân th ng m i, hai công c c n thi t đ đ t đ c

m c tiêu c v t ng tr ng và cán cân th ng m i T giá h i đoái th c là

m t trong nh ng công c đó, Nh ng tác đ ng c a mô hình cho m i quan h

gi a t giá h i đoái th c và t l tích l y v n h tr cho phân tích Bài nghiên

c u phân tích m t n n kinh t v i m t t l th t nghi p đáng k ( n ho c m ) Trong n n kinh t này, s n l ng hàng hóa phi m u d ch và vi c làm là nhu

c u, và kích thích đ u t có th nh h ng đ n c m c s n l ng và t c đ

t ng tr ng

Tuy nhiên, m t vài nghiên c u l i cho th y t giá h i đoái không có s tác đ ng nào lên t ng tr ng kinh t Montiel (1988) cung c p m t cái nhìn

t ng quan phân tích sâu r ng v các kênh và k t lu n r ng tác đ ng thu n c a

s s t gi m c a t giá h i đoái th c lên đ u ra là không rõ ràng v m t lý thuy t Tác đ ng thu n này d a trên vi c li u tác đ ng chi tiêu b chi ph i b i

vi c c t gi m chi tiêu và hi u ng c a bên cung c p Sekkat K., (2012) nghiên

c u s t ng tác gi a phát tri n tài chính và nh h ng c a đ nh giá th p ti n

t lên t ng tr ng Bài nghiên c u đóng góp vào m t cu c tranh lu n hi n t i

và gay g t gi a các nhà kinh t liên quan đ n tác đ ng c a đ nh giá th p t giá

h i đoái th c lên t ng tr ng kinh t c p đ th c nghi m m t s tác gi đư

ch ra r ng m t s gi m giá trong RER có th thúc đ y t ng tr ng kinh t trong khi nh ng tác gi khác l i bác b nó M t cách đ hòa gi i hai k t qu này là xem xét các y u t các y u t có th nh h ng đ n m i quan h gi a

đ nh giá th p và t ng tr ng Lý thuy t ng h trong h n hai th p k , các tác

đ ng tích c c c a khu v c phát tri n tài chính lên t ng tr ng m t m t và m t khác là tác đ ng tiêu c c c a s chênh l ch t giá h i đoái Tuy nhiên, m t

cu c đi u tra nh đ c ti n hành trên m i quan h gi a tác đ ng c a hai y u

t Bài nghiên c u này tìm cách l p đ y kho ng tr ng này K t qu kh ng

đ nh nh ng phát hi n tr c đây v tác đ ng ng c chi u c a đ nh giá cao t giá h i đoái lên t ng tr ng, tác đ ng cùng chi u c a phát tri n tài chính lên

t ng tr ng và s v ng m t c a tác đ ng tích c c c a đ nh giá th p t giá h i đoái lên t ng tr ng ki m tra xem li u sau này th c t tác đ ng này ph thu c vào m c đ phát tri n tài chính, c l ng cho phép h s c a đ nh giá

th p t giá h i đoái trong ph ng trình t ng tr ng ph thu c vào m c đ phát tri n Không có b ng ch ng nào đ c tìm th y v m i quan h cùng chi u c a đ nh giá th p t giá h i đoái th c lên t ng tr ng, và b t c vai trò nào c a s phát tri n tài chính K t lu n này t n t i m nh m khi thay đ i ch

s phát tri n tài chính phân tích tác đ ng đ n t ng tr ng, bài nghiên c u

đư s d ng m u g m 77 qu c gia phát tri n và đang phát tri n cho giai đo n

1970 – 2004 Bài nghiên c u xây d ng m t d li u b ng b ng cách chuy n

đ i chu i d li u th i gian thành trung bình 5 n m và s d ng t c đ t ng

tr ng GDP bình quân đ u ng i nh là bi n ph thu c và các bi n ki m soát

t ng tr ng truy n th ng Ch s phát tri n tài chính đ c đo l ng b i t s M3 trên cho GDP Ph ng pháp c l ng là GMM h th ng đ c l ng cho d li u b ng Các bi n ki m soát bao g m: t l th ng m i (t s ch s giá xu t kh u chia cho ch s giá nh p kh u), đ m n n kinh t b ng t s

xu t kh u c ng nh p kh u (lo i tr d u) trên GDP, cap là dòng v n ròng đ c

đi u ch nh b i GDP, chi tiêu c a chính ph là ph n tr m c a GDP N c a

qu c gia bao g m các kho n thanh toán nh là m t ph n c a GDP BalSam là

t s gi a GDP bình quân đ u ng i c a m t đ t n c và trung bình hình h c (tr ng s t ng t nh trong cách tính REER) c a cùng m t bi n v i đ i tác

th ng m i K t qu cho th y không có b ng ch ng nào đ c tìm th y tác

đ ng cùng chi u c a đ nh giá th p ti n t lên t ng tr ng ngay c m t khu

v c phát tri n tài chính t t K t lu n này là b n v ng n u thay đ i ch s phát tri n tài chính

Akpan O., và Atan A., (2012) nghiên c u tác đ ng c a s bi n đ ng t giá h i đoái lên t c đ t ng tr ng Nigieria D a trên d li u quý t n m

1986 đ n 2010, bài nghiên c u ki m tra m i quan h tr c ti p và gián ti p có

th có gi a t gi và t c đ t ng tr ng GDP M i quan h này xu t phát theo

2 cách b ng vi c s d ng mô hình ph ng trình đ ng th i cho mô hình kinh

t v mô đ y đ thông s (nh ng nh ), đó là ph ng pháp k thu t GMM Các k t qu c l ng cho th y không có b ng ch ng v m i quan h tr c

ti p và m nh m gi a s thay đ i t giá h i đoái và t c đ t ng tr ng s n

l ng Thay vào đó, t ng tr ng kinh t Nigeria đư b nh h ng tr c ti p

b i các y u t ti n t Nh ng y u t này có xu h ng duy trì m t t giá h i đoái th c chu n, mà đư không t o đi u ki n thu n l i cho s phát tri n K t

lu n r ng nh ng c i cách trong qu n lý t giá h i đoái là c n thi t nh ng ch a

t v n ch a đ c gi i quy t Sau cu c kh ng ho ng toàn c u g n đây, ch đ này b t đ u đ c th o lu n m nh m b i nh ng nhà ho ch đ nh chính sách trong b i c nh cu c chi n t giá và s m t cân b ng toàn c u Vì th , nghiên

c u này tr nên quan tr ng h n đ cung c p m t câu tr l i đáng tin c y

Nh ng nghiên c u th c nghi m g n đây đư n l c nghiên c u v n đ này đ cho th y s t ng đ ng ch y u trong ph ng pháp kinh t l ng s d ng và trong cách ti p c n ph ng pháp đo l ng t giá h i đoái th c Bài nghiên

c u tin r ng ph ng pháp kinh t l ng và ch s t giá h i đoái th c khác nhau đ c s d ng trong các nghiên c u th c nghi m có tác đ ng quy t đ nh lên k t qu th c nghi m Bài nghiên c u s cung c p thêm m t b ng ch ng

th c nghi m v tác đ ng c a t giá h i đoái lên t ng tr ng cho tr ng h p

Vi t Nam Bài nghiên c u c ng đư v n d ng mô hình t ng tr ng đ c s

d ng trong nghiên c u c a Karadam D., và Özmen E., (2011) và Sekkat K.,

(2012… v i bi n ph thu c là GDP bình quân đ u ng i và các bi n ki m

soát bao g m: phát tri n tài chính, chi tiêu c a chính ph , đ m c a th ng

m i, đ u t Bài nghiên c u đ c th c hi n d a trên m u nghiên c u Vi t Nam cho giai đo n quỦ 1 n m 2000 đ n quỦ 4 n m 2013

Tóm l i, trong ch ng này, bài nghiên c u đư tóm l c các lý thuy t liên quan đ n t giá h i đoái th c, t ng tr ng kinh t , đ ng th i c ng tóm t t các b ng ch ng th c nghi m tr c đây v m i quan h gi a t giá h i đoái và

t ng tr ng kinh t làm c s cho vi c l a ch n các bi n nghiên c u và phân tích ti p theo ch ng sau

B ng 2.1 T ng h p các nghiên c u v tác đ ng ng c chi u c a t giá h i

đoái lên t ng tr ng kinh t

Nghiên c u iă t ng

nghiên c u

D li u Ph ngă

pháp nghiên

Khan (1990) ánh giá tác

đ ng ch ng

trình h tr c a IMF v t giá lên cán cân thanh toán, tài kho n vãng lai,

giá h i đoái danh ngh a và

tín d ng cao h n

Ngu n t ng h p c a tác gi

B ng 2.2 T ng h p các nghiên c u v tác đ ng cùng chi u c a t giá h i

đoái lên t ng tr ng kinh t

quan h ngh ch bi n v i

l ch trong m i quan h v i t ng

tr ng dài h n

90 qu c gia

b ng vi c s

d ng d li u chu i th i gian t n m

1980 đ n 2004

c l ng mô

hình d li u

b ng (s d ng fixed và random)

t giá h i đoái th c s giúp (kìm hưm) t ng

23 n c công

nghi p và 101

phát tri n trong giai

ng n h n c ng nh trong

dài h n Tuy nhiên, đ i

tri n, s gi m giá c a t giá h i đoái th c b h n

Ngu n t ng h p c a tác gi

B ng 2.3 T ng h p các nghiên c u v t giá h i đoái không tác đ ng lên

đang phát tri n cho giai đo n

t giá h i đoái th c lên

t ng tr ng, và b t c

vai trò nào c a s phát tri n tài chính

Ch ngă3:ăPH NGăPHÁPăNGHIÊNăC U

3.1 Mô hình nghiên c u

M i m t mô hình phân tích hay d báo đ u có nh ng u và nh c đi m riêng, đi u này xu t phát t nh ng gi đ nh trong mô hình đ c ng d ng Theo đó, mô hình nghiên c u sau s kh c ph c nh c đi m c a mô hình nghiên c u tr c đó, t đó cho phép nh ng nhà nghiên c u nói chung phân tích và d báo ngày càng chính xác h n các hi n t ng kinh t Có m t s v n

đ kinh t c n ph i gi i quy t khi ti n hành c l ng các ph ng trình h i quy V n đ th c nghi m đ u tiên đ c xem xét là thu c tính chu i th i gian

c a các bi n trong ph ng trình th ng b b qua b i các lý thuy t v t ng

tr ng Tr c khi th c hi n c l ng bài nghiên c u đư th c hi n ki m tra thu c tính tích h p c a các bi n N u các bi n là d ng, bài nghiên c u áp

d ng ki m đ nh tích h p, trong đó c l ng các m i quan h lâu dài gi a các

bi n S t n t i c a m t m i quan h đ ng liên k t gi a các bi n cho phép chúng ta phân bi t ng n h n và lâu dài trên m t khuôn kh k thu t c l ng VECM Do đó, bài nghiên c u đư ti n hành s d ng mô hình VECM đ c

l ng mô hình t ng tr ng Ngoài ra, các v n đ khác c n ph i xem xét là s

ph thu c gi a các bi n ti m n Có th có nh ng cú s c ph bi n mà nh

h ng đ n t t c các bi n mà s gây ra t ng quan gi a các sai s h i quy

V n đ cu i cùng là b n ch t n ng đ ng c a các ph ng trình h i quy và hi n

t ng n i sinh có th c a t giá h i đoái th c và các bi n khác Do đó, đ c

l ng mô hình, bài nghiên c u không th áp d ng ph ng pháp bình ph ng

bé nh t (OLS) vì hi n t ng n i sinh c a đ tr c a bi n ph thu c làm bi n

đ c l p trong mô hình có th làm cho nh ng k t qu c a ph ng pháp bình

ph ng bé nh t b sai l ch và không phù h p Vì th , bài nghiên c u s d ng thêm k thu t c l ng GMM đ c l ng ph ng trình t giá h i đoái

th c GMM có th ki m soát hi n t ng n i sinh c a đ tr các bi n ph thu c và hi n t ng n i sinh ti m n c a các bi n gi i thích khác trong mô hình (Judson and Owen, 1999) tr c a các bi n đ c l p đ c s d ng nh

là bi n công c

xác đ nh m i quan h gi a t giá h i đoái th c và t ng tr ng kinh

t , bài nghiên c u đư s d ng mô hình mà trong đó các bi n đ a vào đ c xác

ch s t giá h i đoái th c song ph ng và đa ph ng có th thay đ i khác nhau Nh Edwards (1989) đư ch ra, vi c s d ng t giá th c song ph ng có

th d n đ n k t lu n sai l ch và không chính xác liên quan đ n m c đ c nh tranh c a m t qu c gia Vì v y, vi c s d ng ch s t giá h i đoái th c đa

ph ng là c n thi t T giá h i đoái th c đa ph ng đ c xác đ nh là giá tr trung bình có tr ng s c a các t giá h i đoái th c song ph ng gi a m t

qu c gia v i t ng đ i tác th ng m i, v i tr ng s là t tr ng th ng m i T giá h i đoái th c đa ph ng thích h p h n so v i t giá h i đoái th c song

ph ng trong so sánh m c đ c nh tranh v giá c a m t n c so v i các đ i tác th ng m i đ ng th i t giá h i đoái th c đa ph ng là m t trong nh ng

y u t c n xem xét đ đánh giá xem n i t có b đ nh giá cao hay th p so v i

đ ng ti n c a các đ i tác Trong bài nghiên c u, REER đ c tính theo

t s ch s giá tiêu dùng c a đ i tác th ng m i j so v i Vi t Nam

Bài nghiên c u s d ng r ti n t g m 12 đ ng ti n c a các n c có quan h

th ng m i l n nh t v i Vi t Nam g m: Hàn Qu c, Nh t B n, Trung Qu c, Singapore, Thái Lan, M , Nga, Malaysia, n , Pháp, Hà Lan, H ng Kông Trong đó, n m 2005 đ c ch n làm n m g c

GDP bình quân đ u ng i đ c đo l ng b i GDP chia cho dân s Các bi n ki m soát bao g m: đ m n n kinh t (OPEN) đ c xác đ nh b ng

t ng giá tr xu t kh u và nh p kh u trên GDP danh ngh a Chi tiêu c a chính