Nâng cao khả năng sinh lợi tại các ngân hàng thương mại cổ phần niêm yết trên thị trường chứng khoán việt nam

C ácănghiênăc uătrênăth ăgi iăv ăvi cănơngăcaoăkh ăn ngăsinhăl iăt iăcácăngân hƠngăth ngăm i .... 18 CH NGă2.ăTH CăTR NG KH ăN NGăSINHăL IăT IăCÁCăNGÂN HÀNG TH NGăM I C ăPH NăNIÊMăY TăT

B GIÁO D CăVÀă ÀOăT O

B GIÁO D CăVÀă ÀOăT O

L IăCAMă OAN

Tôi cam đoan n i dung lu n v n th c s kinh t “Nâng cao kh n ng sinh l i t i các

ngân hàng th ng m i c ph n niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam” là

công trình nghiên c u c a tôi d i s h ng d n c a TS Thân Th Thu Th y S li u

và thông tin trong lu n v n là trung th c và đ c s d ng t các ngu n đáng tin c y

TP H Chí Minh, ngày tháng n m 2014

Tác gi

T TH LÊ NA

M C L C

Trang ph bìa

L i cam đoan

M c l c

Danh m c các t vi t t t

Danh m c các b ng

Danh m c các đ th

L I M U 1

1 Lý do ch n đ tài 1

2 M c tiêu nghiên c u 1

3 i t ng nghiên c u 2

4 Ph m vi nghiên c u 2

5 Ph ng pháp nghiên c u 2

6 Ngu n d li u 2

7 K t c u n i dung 3

CH NGă 1.ă T NG QUAN V KH ă N NGă SINHă L Iă T Iă CÁCă NGÂN HÀNGăTH NGăM I C ăPH NăNIÊMăY T 4

1.1 N gơnăhƠngăth ngăm i c ph n niêm y t 4

1.1.1 Khái ni m 4

1.1.2 Ho t đ ng kinh doanh c a NHTM c ph n niêm y t 5

1.1.2.1 Ho t đ ng t o l p ngu n v n 5

1.1.2.2 Ho t đ ng s d ng v n 6

1.1.2.3 Các d ch v khác 7

1.2 Kh n ngăsinhăl i t i các ngơnăhƠngăth ngăm i c ph n niêm y t 7

1.2.1 Khái ni m 7

1.2.2 Các ch tiêu đo l ng kh n ng sinh l i 7

1.2.2.1 T su t sinh l i trên t ng tài s n (Return On Assets – ROA) 8

1.2.2.2 T su t sinh l i trên v n ch s h u (Return On Equity – ROE) 8

1.2.2.3 T l thu nh p lãi c n biên ròng (Net Interest Margin – NIM) 8

1.2.3 Các nhân t nh h ng đ n kh n ng sinh l i 9

1.2.3.1 Nhân t bên ngoài 9

1.2.3.2 Nhân t bên trong 11

1.3.ăS ăc năthi tăc aăvi cănơngăcaoăkh ăn ngăsinhăl iăt iăcácăngơnăhƠngăth ngă m i c ăph năniêmăy t 14

1.4 C ácănghiênăc uătrênăth ăgi iăv ăvi cănơngăcaoăkh ăn ngăsinhăl iăt iăcácăngân hƠngăth ngăm i 15

1.5 BƠiăh căkinhănghi mănơngăcaoăkh ăn ngăsinhăl iăt iăcácăngơnăhƠngăth ngă m i m t s n c trên th gi i 16

1.5.1 Kinh nghi m nâng cao kh n ng sinh l i t i các NHTM m t s n c trên th gi i 16

1.5.1.1 Kinh nghi m t Trung Qu c 16

1.5.1.2 Kinh nghi m t M 17

1.5.1.3 Kinh nghi m t Hàn Qu c 17

1.5.2 Bài h c kinh nghi m đ c rút ra t vi c nâng cao kh n ng sinh l i t i các NHTM m t s n c trên th gi i 17

K tălu năch ngă1 18

CH NGă2.ăTH CăTR NG KH ăN NGăSINHăL IăT IăCÁCăNGÂN HÀNG TH NGăM I C ăPH NăNIÊMăY TăTRÊNăTH ăTR NGăCH NGăKHOÁN VI T NAM 19

2.1.ăGi iăthi uăv ăcác ngơnăhƠngăth ngăm i c ăph năniêmăy tătrênă th ătr ngă ch ngăkhoánăVi t Nam 19

2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n 19

2.1.2 Các ho t đ ng kinh doanh ch y u 27

2.1.3 K t qu ho t đ ng kinh doanh 28

2.1.3.1 Quy mô 28

2.1.3.2 Huy đ ng v n 29

2.1.3.3 T ng tr ng tín d ng 31

2.1.3.4 L i nhu n 32

2.2 Th cătr ngăkh ăn ngăsinhăl iăt iăcácăngơnăhƠngăth ngăm i c ăph năniêmăy tă

trên th ătr ngăch ngăkhoán Vi t Nam 34

2.2.1 T su t sinh l i trên t ng tài s n 34

2.2.2 T su t sinh l i trên v n ch s h u 36

2.2.3 T l thu nh p lãi c n biên ròng 37

2.3 Phân tích cácănhơnăt ă nhăh ngăđ năkh ăn ngăsinhăl iăt iăcácă ngân hàng th ngăm i c ăph năniêmăy tătrênăth ătr ngăch ngăkhoán Vi t Nam 38

2.3.1 Mô hình nghiên c u 38

2.3.1.1 Mô hình 39

2.3.1.2 Ph ng pháp c l ng mô hình 42

2.3.1.3 Các gi đ nh c a mô hình 45

2.3.2 D li u nghiên c u 45

2.3.3 K t qu nghiên c u 46

2.3.3.1 Phân tích th ng kê mô t 46

2.3.3.2 Phân tích t ng quan bi n 48

2.3.3.3 Phân tích h i quy và ki m đ nh Hausman đ l a ch n mô hình 48

2.3.3.4 Ki m đ nh ph ng sai thay đ i 58

2.3.3.5 Ki m đ nh t t ng quan 59

2.3.3.6 K t qu h i quy mô hình v i robust và cluster 59

2.3.3.7 K t qu nghiên c u 63

2.4.ă ánhăgiáăth cătr ngăkh ăn ngăsinhăl iăt iăcácăngơnăhƠngăth ngăm i c ăph nă niêmăy tătrênăth ătr ngăch ngăkhoán Vi tăNam 67

2.4.1 Nh ng k t qu đ t đ c 67

2.4.2 Nh ng t n t i và nguyên nhân 67

K tălu năch ngă2 68

CH NGă3.ăGI IăPHÁPăNÂNG CAO KH ăN NGăSINHăL IăT IăCÁCăNGÂN HÀNGăTH NGăM I C ăPH NăNIÊMăY TăTRÊNăTH ăTR NGăCH NGă KHOÁN VI T NAM 69

3.1 nhăh ngăphátătri năc a các ngơnăhƠngăth ngăm i c ăph năniêmăy tătrênă

th ătr ngăch ngăkhoán Vi tăNam 69

3.2 ăGi iăphápănơngăcaoăkh ăn ngăsinhăl iăt iăcácăngơnăhƠngăth ngăm i c ăph nă niêmăy tătrênăth ătr ngăch ngăkhoán Vi tăNam 71

3.2.1 Xác đ nh quy mô ngân hàng t i u 71

3.2.2 Gia t ng v n ch s h u 72

3.2.3 M r ng quy mô tín d ng và nâng cao ch t l ng tín d ng 73

3.2.4 Thu hút ti n g i t khách hàng 74

3.2.5 H n ch phát sinh n x u 75

3.3 Gi iăphápăh ătr 75

3.3.1 i v i Chính ph 75

3.3.2 i v i NHNN 76

3.3.2.1 Hoàn thi n h th ng pháp lu t v ti n t và ho t đ ng ngân hàng 77

3.3.2.2 Nâng cao hi u qu đi u hành chính sách ti n t 77

3.3.2.3 Phát tri n th tr ng ti n t an toàn, đ ng b , mang tính c nh tranh cao 78

3.3.2.4 Phát tri n ng d ng công ngh và h th ng thanh toán 79

3.3.2.5 Nâng cao tính trách nhi m và minh b ch trong công b thông tin 79

3.3.2.6 Nâng cao hi u qu , hi u l c c a thanh tra, giám sát ngân hàng 79

3.3.3 i v i TTCK 80

K tălu năch ngă3 81

K TăLU N 82

Tài li u tham kh o

Ph l c 1: Chi ti t danh sách các ngân hàng trong m u nghiên c u

Ph l c 2: B d li u c a các bi n đ c s d ng trong nghiên c u

Ph l c 3: B ng th ng kê mô t các bi n trong mô hình h i quy

Ph l c 4: Ma tr n t ng quan gi a các bi n trong mô hình h i quy

Ph l c 5: K t qu h i quy mô hình theo FEM

Ph l c 6: K t qu h i quy mô hình theo REM

Ph l c 7: K t qu ki m đ nh Hausman

Ph l c 8: K t qu ki m đ nh ph ng sai thay đ i

Ph l c 9: K t qu ki m đ nh t t ng quan

Ph l c 10: K t qu h i quy mô hình v i robust và cluster

DANH M C CÁC T VI T T T

ACB : Ngân hàng th ng m i c ph n Á Châu

BCTC : Báo cáo tài chính

BIDV : Ngân hàng th ng m i c ph n u T và Phát Tri n Vi t Nam

CAMEL : H th ng đánh giá tình tr ng v ng m nh c a các t ch c tài chính

Eximbank : Ngân hàng th ng m i c ph n Xu t Nh p Kh u Vi t Nam

REM : Mô hình nh h ng ng u nhiên

ROA : T su t sinh l i trên t ng tài s n

ROE : T su t sinh l i trên v n ch s h u

Sacombank : Ngân hàng th ng m i c ph n Sài Gòn Th ng Tín

TTGDCK : Trung tâm giao d ch ch ng khoán

Vietcombank : Ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i Th ng Vi t Nam

Vietinbank : Ngân hàng th ng m i c ph n Công Th ng Vi t Nam

DANH M C CÁC B NG

B ng 2.1: Các NHTM c ph n niêm y t trên TTCK Vi t Nam 23

B ng 2.2: K v ng c a các bi n đ c l p đ i v i bi n ph thu c trong mô hình nghiên c u 42

B ng 2.3: Th ng kê mô t các bi n trong mô hình h i quy 46

B ng 2.4: Ma tr n t ng quan gi a các bi n trong mô hình h i quy 48

B ng 2.5: K t qu h i quy mô hình theo FEM 49

B ng 2.6: K t qu h i quy mô hình theo REM 53

B ng 2.7: Ki m đ nh Hausman đ l a ch n mô hình – ROA 57

B ng 2.8: Ki m đ nh Hausman đ l a ch n mô hình – ROE 57

B ng 2.9: Ki m đ nh Hausman đ l a ch n mô hình – NIM 58

B ng 2.10: K t qu h i quy mô hình v i robust và cluster 60

DANH M CăCÁCă TH

th 2.1: T ng tài s n t i các NHTM c ph n niêm y t trên TTCK Vi t Nam giai

đo n 2004 – 2013 29

th 2.2: Tình hình huy đ ng v n t i các NHTM c ph n niêm y t trên TTCK Vi t

Nam giai đo n 2004 – 2013 30

th 2.3: Tình hình t ng tr ng tín d ng t i các NHTM c ph n niêm y t trên TTCK

Vi t Nam giai đo n 2004 – 2013 31

th 2.4: L i nhu n t i các NHTM c ph n niêm y t trên TTCK Vi t Nam giai đo n

L I M U

1 Lý do ch n đ tài

S t ng tr ng nhanh v s l ng đ t ra v n đ c n quan tâm v ch t l ng trong

ho t đ ng c a h th ng ngân hàng th ng m i M t trong nh ng tiêu chí đ xác đ nh

v th c a m t ngân hàng đó chính là kh n ng sinh l i Kh n ng sinh l i quy t đ nh

s t n vong, kh ng đ nh kh n ng c nh tranh, b n l nh c a ngân hàng, c n thi t cho

vi c đ m b o s n đ nh và phát tri n c a ngân hàng M t khác, kh n ng sinh l i cho

th y kh n ng tài chính, uy tín c a ngân hàng Nh v y, kh n ng sinh l i chính là m i

quan tâm hàng đ u c a ngân hàng Thông qua vi c phân tích các ch tiêu kh n ng sinh

l i c a ngân hàng s giúp các nhà qu n tr ngân hàng đánh giá đ c m c đ hoàn

thành k ho ch và m c đ t ng tr ng c a kh n ng sinh l i nh m tìm ra nh ng nhân

t tích c c, nhân t tiêu c c nh h ng đ n kh n ng sinh l i c a ngân hàng, t đó đ

ra các bi n pháp, chính sách đ phát huy nhân t tích c c, kh c ph c hay lo i b nhân

t tiêu c c, không ng ng nâng cao kh n ng sinh l i và n ng l c c nh tranh c a ngân

hàng Vi c đánh giá, xem xét m t cách khoa h c kh n ng sinh l i giúp cho các nhà

đi u hành chính sách, các chuyên gia kinh t và các nhà qu n tr ngân hàng có th đ a

ra nh ng chính sách k p th i và h p lý nh m xây d ng và phát tri n m t h th ng ngân hàng v ng ch c, ngày m t l n m nh Chính vì v y, vi c nghiên c u và phân tích các nhân t nh h ng đ n kh n ng sinh l i c a ngân hàng nh m đ a ra gi i pháp giúp

các ngân hàng nâng cao kh n ng sinh l i trong ho t đ ng kinh doanh là v n đ có ý ngh a c p thi t và th c ti n hi n nay Xu t phát t tính c p thi t này, tác gi ch n đ

tài “Nâng cao kh n ng sinh l i t i các ngân hàng th ng m i c ph n niêm y t trên

th tr ng ch ng khoán Vi t Nam” làm n i dung nghiên c u

2 M c tiêu nghiên c u

(1) Phân tích th c tr ng kh n ng sinh l i t i các NHTM c ph n niêm y t trên TTCK Vi t Nam

(2) Phân tích nh h ng c a các nhân t đ n kh n ng sinh l i, t đó đánh giá vai

trò c a các nhân t đ i v i kh n ng sinh l i nh m đ xu t gi i pháp nâng cao kh

n ng sinh l i t i các NHTM c ph n niêm y t trên TTCK Vi t Nam

3 i t ng nghiên c u

Kh n ng sinh l i t i 9 NHTM c ph n niêm y t trên TTCK Vi t Nam đ c đo

l ng qua các ch tiêu:

(1) ROA: t su t sinh l i trên t ng tài s n

(2) ROE: t su t sinh l i trên v n ch s h u

(3) NIM: t l thu nh p lãi c n biên ròng

4 Ph m vi nghiên c u

Các NHTM c ph n niêm y t trên TTCK Vi t Nam, bao g m 9 NHTM:

(1) Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB)

(2) Ngân hàng TMCP Nam Vi t (Navibank)

(3) Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà N i (SHB)

(4) Ngân hàng TMCP Công Th ng Vi t Nam (Vietinbank)

(5) Ngân hàng TMCP u T và Phát Tri n Vi t Nam (BIDV)

(6) Ngân hàng TMCP Ngo i Th ng Vi t Nam (Vietcombank)

(7) Ngân hàng TMCP Quân i (MB)

(8) Ngân hàng TMCP Sài Gòn Th ng Tín (Sacombank)

(9) Ngân hàng TMCP Xu t Nh p Kh u Vi t Nam (Eximbank)

Th i gian nghiên c u: giai đo n 2004 – 2013

5 Ph ngăpháp nghiên c u

Ph ng pháp nghiên c u đ c s d ng là:

(1) Ph ng pháp nghiên c u đ nh tính: s d ng b ng s li u, đ th đ ph n ánh

các ch tiêu đo l ng kh n ng sinh l i c ng nh các nhân t nh h ng đ n kh n ng

sinh l i t i các NHTM c ph n niêm y t trên TTCK Vi t Nam

(2) Ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng: s d ng mô hình h i quy đa bi n đ

phân tích các nhân t nh h ng đ n kh n ng sinh l i t i các NHTM c ph n niêm

y t trên TTCK Vi t Nam thông qua d li u b ng (panel data) Ph n m m đ c s

d ng đ nghiên c u đ nh l ng là Stata 12

6 Ngu n d li u

D li u nghiên c u đ c l y t ngu n:

(1) Website c a Ngân hàng th gi i, T ng c c th ng kê Vi t Nam

(2) Báo cáo tài chính c a các NHTM c ph n niêm y t trên TTCK Vi t Nam

Ch ng 3: Gi i pháp nâng cao kh n ng sinh l i t i các ngân hàng th ng m i c

ph n niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

Vi c niêm y t trên TTCK mang t i nh ng l i ích cho các NHTM nh sau:

- Ti p c n kênh huy đ ng v n dài h n: khi tham gia niêm y t c phi u trên TTCK, các NHTM có th huy đ ng v n m t cách nhanh chóng, thu n ti n, d dàng t

vi c phát hành c phi u d a trên tính thanh kho n cao và uy tín c a NHTM đ c niêm

y t trên th tr ng Huy đ ng theo cách này, các NHTM không ph i thanh toán lãi vay

c ng nh ph i tr v n g c gi ng nh vi c vay n , t đó s r t ch đ ng trong vi c s

d ng ngu n v n huy đ ng đ c cho m c tiêu và chi n l c dài h n ây đ c coi là

y u t quan tr ng nh t khi quy t đ nh niêm y t c phi u trên TTCK

- Khuy ch tr ng uy tín: đ đ c niêm y t ch ng khoán, các NHTM ph i đáp

ng đ c nh ng đi u ki n ch t ch v m t tài chính, hi u qu s n xu t – kinh doanh

c ng nh c c u t ch c Do đó, các NHTM đ c niêm y t trên th tr ng là các

NHTM có ho t đ ng s n xu t – kinh doanh t t Th c t đư ch ng minh, niêm y t

ch ng khoán là m t trong nh ng cách th c qu ng bá t t cho các NHTM, t đó thu n

l i cho ho t đ ng kinh doanh, tìm ki m đ i tác…

- T o tính thanh kho n cho c phi u: khi NHTM niêm y t trên TTCK s giúp các c đông d dàng chuy n nh ng c phi u đang n m gi , qua đó t ng tính h p d n

c a c phi u

- Gia t ng giá tr th tr ng: xét v dài h n, giá c phi u c a các NHTM niêm

y t đ u t ng so v i m c giá t i th i đi m tr c khi niêm y t

V i nh ng l i ích trên, các NHTM c ph n niêm y t có c h i qu ng bá th ng

hi u, thu hút khách hàng gia t ng s d ng các s n ph m, d ch v c a ngân hàng, t đó

gia t ng kh n ng sinh l i

1.1.2 Ho tăđ ng kinh doanh c a NHTM c ph n niêm y t

1.1.2.1 Ho tăđ ng t o l p ngu n v n

- V n đi u l và các qu :

V n đi u l : là s v n do các thành viên, c đông góp ho c cam k t góp trong

m t th i h n nh t đ nh và đ c ghi vào đi u l công ty V n đi u l có th đ c thay

đ i theo xu h ng t ng lên nh phát hành c phi u b sung, ho c đ c k t chuy n t

qu d tr b sung v n đi u l theo quy đ nh c a pháp lu t m i n c V n đi u l

đ c s d ng tr c h t đ xây d ng, mua s m tài s n c đ nh, các ph ng ti n làm

vi c và qu n lý, t c là t o ra c s v t ch t ban đ u cho ho t đ ng c a ngân hàng Ngoài ra, các NHTM còn đ c phép s d ng v n đi u l đ hùn v n, liên doanh, c p

v n cho các công ty tr c thu c và th c hi n các ho t đ ng kinh doanh khác

Các qu c a ngân hàng: các qu c a ngân hàng đ c hình thành khi ngân hàng đư đi vào ho t đ ng, bao g m các qu đ c trích t lưi ròng hàng n m c a ngân hàng nh qu d tr b sung v n đi u l , các qu d phòng, qu đ u t phát tri n, qu khen th ng, qu phúc l i Ngoài ra, còn có các qu đ c hình thành b ng cách trích

và tính vào chi phí ho t đ ng c a ngân hàng nh qu kh u hao c b n, s a ch a tài

s n, d phòng đ x lý r i ro…

- V n huy đ ng: là m t trong các nghi p v t o nên ngu n v n c a NHTM,

thông qua vi c ngân hàng nh n ký thác và qu n lý các kho n ti n t khách hàng theo nguyên t c có hoàn tr c g c và lưi đáp ng nhu c u v n trong ho t đ ng kinh doanh

c a ngân hàng Ngu n v n huy đ ng bao g m ti n g i không k h n c a khách hàng;

ti n g i có k h n c a các t ch c, đoàn th ; ti n g i ti t ki m c a dân c ; ngu n v n huy đ ng qua phát hành các gi y t có giá nh k phi u, trái phi u ngân hàng, ch ng

ch ti n g i…

- Ngu n v n đi vay: vay c a NHNN d i hình th c tái c p v n nh chi t kh u,

tái chi t kh u các ch ng t có giá, c m c , tái c m c các th ng phi u, vay l i theo

h p đ ng tín d ng; vay c a các NHTM khác qua th tr ng liên ngân hàng, h p đ ng

mua l i; vay c a các t ch c tài chính, tín d ng qu c t …

1.1.2.2 Ho tăđ ng s d ng v n

V i ngu n v n có đ c, ngân hàng s d ng cho các ho t đ ng sau:

- Thi t l p d tr : các NHTM không s d ng toàn b ngu n v n cho ho t đ ng kinh doanh, mà ph i dành m t ph n d tr thích h p nh m đáp ng các yêu c u v

duy trì d tr b t bu c theo quy đ nh c a NHNN; th c hi n các l nh rút ti n và thanh

toán chuy n kho n c a khách hàng; chi tr các kho n ti n g i đ n h n, chi tr lãi; đáp

ng nhu c u vay v n h p lý trong ngày c a khách hàng

D tr c a ngân hàng có th t n t i d i hình th c ti n m t, ti n g i t i các ngân

hàng khác và các ch ng khoán có tính thanh kho n cao

- C p tín d ng: bao g m các nghi p v cho vay ng n, trung và dài h n; chi t

kh u th ng phi u và gi y t có giá; cho thuê tài chính; b o lãnh

Cho vay: là m t hình th c c p tín d ng, theo đó ngân hàng chuy n giao cho

khách hàng m t kho n ti n đ s d ng cho m c đích và th i gian nh t đ nh theo th a

thu n v i nguyên t c có hoàn tr c n g c và lãi

Chi t kh u th ng phi u và gi y t có giá: là lo i hình tín d ng gián ti p, trong đó NHTM s thanh toán tr c cho các gi y t có giá khi ch a đ n h n, v i đi u

ki n khách hàng đ ngh chi t kh u ph i chuy n nh ng quy n s h u gi y t có giá

đó cho ngân hàng

Cho thuê tài chính: là hình th c c p tín d ng trung dài h n, trong đó bên cho

thuê chuy n giao cho bên thuê quy n s d ng tài s n cho thuê trong m t kho ng th i

gian xác đ nh Trong th i gian s d ng tài s n, bên thuê ph i tr ti n cho bên cho thuê

Khi k t thúc th i h n cho thuê, bên thuê đ c quy n mua l i tài s n thuê ho c ti p t c

thuê tài s n ho c hoàn tr l i tài s n cho bên cho thuê

B o lãnh: là hình th c c p tín d ng, theo đó NHTM cam k t v i bên nh n b o

lãnh v vi c NHTM s th c hi n ngh a v tài chính thay cho khách hàng n u khách

hàng không th c hi n ho c th c hi n không đ y đ ngh a v đư cam k t Khách hàng

ph i nh n n và hoàn tr cho NHTM theo th a thu n

- u t tài chính: NHTM s d ng các ngu n v n n đ nh đ th c hi n các hình

th c đ u t nh m ki m l i và chia s r i ro v i nghi p v tín d ng Các hình th c đ u

t tài chính bao g m góp v n, liên doanh, mua c ph n các công ty xí nghi p, và vay

các t ch c tín d ng khác; mua ch ng khoán và các gi y t có giá tr đ h ng l i và

chênh l ch giá

1.1.2.3 Các d ch v khác: d ch v ngân qu ; d ch v y thác; d ch v thu h ; t ch c

thanh toán không dùng ti n m t cho khách hàng; nh n qu n lý tài s n quý giá theo yêu

c u c a khách hàng; kinh doanh vàng b c, đá quỦ, ngo i t ; t v n v đ u t , tài chính;

d ch v ngân hàng đi n t ; d ch v h p đ ng trao đ i tín d ng; d ch v b o lãnh phát

hành ch ng khoán cho khách hàng; d ch v môi gi i ch ng khoán; nghi p v t v n

đ u t ch ng khoán và qu n lý danh m c đ u t ch ng khoán cho khách hàng; các

nghi p v ph tr khác nh l u kỦ ch ng khoán, nghi p v qu n lý qu đ u t

Các nghi p v trên c a NHTM không th tách r i, đ c l p nhau mà chúng có

m i quan h h t ng v i nhau trong quá trình kinh doanh c a ngân hàng

1.2 Kh n ngăsinhăl i t i các ngơnăhƠngăth ngăm i c ph n niêm y t

1.2.1 Khái ni m

Kh n ng sinh l i là th c đo hi u qu b ng ti n, là đi u ki n c n nh ng ch a đ

đ duy trì cân b ng tài chính Vi c đánh giá kh n ng sinh l i ph i d a trên m t

kho ng th i gian tham chi u Khái ni m kh n ng sinh l i đ c áp d ng trong m i

ho t đ ng kinh t s d ng các ph ng ti n v t ch t, con ng i và tài chính, th hi n

b ng k t qu trên ph ng ti n Kh n ng sinh l i có th áp d ng cho m t ho c m t t p

h p tài s n c p đ ngân hàng, kh n ng sinh l i là k t qu c a vi c s d ng t p h p

các tài s n v t ch t và tài s n tài chính, t c là v n kinh t mà ngân hàng n m gi Nh

v y, kh n ng sinh l i c n ít nh t đ đ đáp ng đ c đòi h i c p bách là đ m b o duy

trì v n cho ngân hàng đ u t và phát tri n

Theo Perter S.Rose giáo s kinh t h c và tài chính tr ng đ i h c Yale thì v

b n ch t NHTM c ng có th đ c coi là m t t p đoàn kinh doanh và ho t đ ng v i

m c tiêu t i đa hóa l i nhu n v i m c đ r i ro cho phép Tuy nhiên, kh n ng sinh l i

là m c tiêu đ c các ngân hàng quan tâm h n c vì thu nh p cao có th giúp ngân

hàng có th b o toàn v n, t ng kh n ng m r ng th tr ng, thu hút v n đ u t

1.2.2 Các ch tiêuăđoăl ng kh n ngăsinhăl i

1.2.2.1 T su t sinh l i trên t ng tài s n (Return On Assets ậ ROA)

ROA là ch tiêu đánh giá hi u qu công tác qu n lý c a ngân hàng, cho th y kh

n ng trong quá trình chuy n tài s n c a ngân hàng thành thu nh p ròng ROA cao

kh ng đ nh hi u qu kinh doanh t t, ngân hàng có c c u tài s n h p lý, có s đi u

đ ng linh ho t gi a các h ng m c trên tài s n tr c nh ng bi n đ ng c a n n kinh t

Tuy nhiên, n u ROA quá cao c ng th hi n m c đ r i ro cao vì r i ro song hành v i

l i nhu n Công th c tính ROA nh sau:

ROA = L i nhu n sau thu

T ng tài s n (1.1)

1.2.2.2 T su t sinh l i trên v n ch s h u (Return On Equity ậ ROE)

ROE là tiêu chí mà c đông nhìn vào đ bi t đ c l i su t nh n đ c khi đ u t ROE đo l ng t l thu nh p cho các c đông c a ngân hàng, th hi n thu nh p mà các

c đông nh n đ c t vi c đ u t v n vào ngân hàng ROE ph n ánh m c đ ngân

hàng s d ng hi u qu v n c a c đông N u ROE quá l n so v i ROA ch ng t v n

ch s h u chi m t l r t nh trong t ng ngu n v n, ngân hàng đư huy đ ng v n

nhi u đ cho vay, nh v y có th nh h ng đ n m c đ an toàn trong ho t đ ng kinh

doanh ngân hàng Công th c tính ROE nh sau:

ROE = L i nhu n sau thu

V n ch s h u (1.2)

1.2.2.3 T l thu nh p lãi c n biên ròng (Net Interest Margin ậ NIM)

NIM là chênh l ch t thu nh p lãi t các kho n cho vay, đ u t ch ng khoán và

chi phí tr lãi cho ti n g i và n khác, t t c chia cho t ng tài s n có sinh l i bình quân Ch tiêu này giúp cho ngân hàng d báo tr c kh n ng sinh l i c a ngân hàng

thông qua vi c ki m soát ch t ch tài s n sinh l i và vi c tìm ki m nh ng ngu n v n

có chi phí th p Công th c tính NIM nh sau:

NIM = Thu nh p ròng t lãi

T ng tài s n có sinh l i bình quân (1.3) Thu nh p lãi c n biên ròng càng cao, ngân hàng càng thu đ c nhi u l i nhu n

và phát tri n càng b n v ng Do đó, đây là m t trong nh ng t s quan tr ng v kh

n ng sinh l i c a ngân hàng Tuy nhiên, t l thu nh p lãi c n biên ròng càng cao có

th ph n ánh ho t đ ng cho vay càng nhi u r i ro đi kèm v i kho n l l n h n khi cho

vay

1.2.3 Các nhân t nhăh ngăđ n kh n ngăsinhăl i t i các NHTM c ph n niêm

y t

Các nhân t nh h ng đ n kh n ng sinh l i t i các NHTM c ph n niêm y t có

th đ c chia thành hai nhóm: nhóm các nhân t bên ngoài và nhóm các nhân t bên

trong Tùy đi u ki n c th c a t ng ngân hàng, tùy vào m i th i k mà các nhân t trong hai nhóm này có th có tác đ ng khác nhau lên kh n ng sinh l i t i NHTM c

ph n niêm y t

1.2.3 1.ăNhơnăt ăbênăngoƠi: là nh ng nhân t kinh t v mô, n m ngoài s ki m soát

và qu n lỦ c a ngân hàng Tuy nhiên, các nhà qu n tr v n có th l ng tr c đ c

nh ng thay đ i c a môi tr ng bên ngoài và c g ng xây d ng nh ng chính sách

nh m n m b t k p th i các c h i phát tri n c ng nh h n ch t i đa nh ng tác đ ng không mong mu n do các nhân t bên ngoài mang l i

- T căđ ăt ngătr ngăGDP: GDP bi u hi n t c đ t ng tr ng kinh t c a m t

qu c gia Trong đi u ki n n n kinh t phát tri n và t ng tr ng n đ nh, thu nh p c a

ng i dân đ c đ m b o và n đ nh thì nhu c u tích l y c a dân c cao h n, t đó

l ng ti n g i vào ngân hàng t ng lên hay kh n ng huy đ ng v n t ng lên M t khác, khi n n kinh t t ng tr ng cao và n đ nh thì nhu c u s d ng v n t ng lên Ng c

l i, khi n n kinh t lâm vào tình tr ng suy thoái, thu nh p th c t c a ng i lao đ ng

gi m và ngày càng bi n đ ng, đi u này s làm gi m lòng tin c a khách hàng vào s n

đ nh c a đ ng ti n h n n a khi thu nh p th p thì l ng ti n nhàn r i trong n n kinh t

s gi m xu ng mà l ng ti n dân c kỦ thác vào ngân hàng có nguy c b rút ra Khi

đó ngân hàng s g p khó kh n trong công tác huy đ ng v n, qu n lỦ d tr và c ng c

lòng tin c a khách hàng vào h th ng ngân hàng Nghiên c u c a Antonina

Davydenko (2010) Ukraine giai đo n 2005 – 2009, Dr Aremu và Mukaila Ayanda (2013) Nigeria giai đo n 1980 – 2010 ch ra m i t ng quan d ng gi a t c đ t ng

tr ng GDP và kh n ng sinh l i c a các ngân hàng Trong khi đó, nghiên c u c a

Vincent Okoth Ongore và Gemechu Berhanu Kusa (2013) Kenya giai đo n 2001 –

2010 l i ch ra m i t ng quan âm gi a t c đ t ng tr ng GDP và kh n ng sinh l i

c a các ngân hàng Và nghiên c u c a Fadzlan Sufian F & Royfaizal Razali Chong (2008) Philippiens giai đo n 1990 – 2005 l i cho th y t c đ t ng tr ng GDP

không nh h ng đ n kh n ng sinh l i c a các ngân hàng

- L mă phát: V i vai trò huy t m ch, là c u n i chuy n t i các tác đ ng c a

chính sách ti n t đ n toàn b n n kinh t , ho t đ ng c a h th ng NHTM luôn ph i

ch u nh ng tác đ ng tr c ti p và t c th i c a tình hình l m phát Nghiên c u c a Vincent Okoth Ongore và Gemechu Berhanu Kusa (2013) Kenya giai đo n 2001 –

2010, Fadzlan Sufian F & Royfaizal Razali Chong (2008) Philippiens giai đo n

1990 – 2005 ch ra tác đ ng ng c chi u c a t l l m phát đ n kh n ng sinh l i c a ngân hàng, t c là chi phí c a ngân hàng s t ng nhanh h n thu nh p c a ngân hàng n u ngân hàng ch m đi u ch nh lưi su t khi l m phát x y ra b t ng Tuy nhiên, n u l m

phát đ c d đoán đ y đ và lưi su t đ c đi u ch nh cho phù h p thì s có m t tác

đ ng cùng chi u c a l m phát đ n kh n ng sinh l i c a ngân hàng nh trong nghiên

c u c a Anna P.I Vong (2009) Macao giai đo n 1993 – 2007 Nh v y, nh ng

qu c gia khác nhau tác đ ng c a t l l m phát lên kh n ng sinh l i c a ngân hàng là

hoàn toàn khác nhau

- Giáătr ăv năhóaăth ătr ng: Giá tr v n hóa th tr ng t ng đ ng v i giá

th tr ng c a c phi u nhân v i s c phi u ph thông đang l u hành Khi tính giá tr

v n hoá th tr ng ng i ta ch tính đ n các c phi u ph thông ch không tính đ n c

phi u u đưi, vì ch c phi u ph thông m i đem l i cho ng i s h u quy n tham gia

đi u hành ngân hàng Giá tr v n hoá th tr ng là th c đo quy mô c a m t ngân

hàng, là t ng giá tr th tr ng c a ngân hàng, đ c xác đ nh b ng s ti n b ra đ mua

l i toàn b ngân hàng này trong đi u ki n hi n t i Quy mô và t c đ t ng c a giá tr

v n hoá th tr ng là th c đo quan tr ng, đánh giá thành công hay th t b i c a m t

ngân hàng Ngân hàng s có c h i nâng cao kh n ng sinh l i nh ng n c có TTCK

phát tri n vì khi TTCK phát tri n, các ngân hàng d dàng t ng v n c a mình và góp

ph n làm t ng kh n ng sinh l i, h n n a, thông tin tài chính c a các công ty s minh

b ch h n, nh đó các ngân hàng có th đ a ra các quy t đ nh cho vay chính xác, góp

ph n làm gi m r i ro tín d ng, t đó làm t ng kh n ng sinh l i c a ngân hàng (Samy

Ben Naceur (2003)) Theo nghiên c u c a Samy Ben Naceur (2003) Tunisia giai

đo n 1980 – 2000 ch ra ra m i t ng quan d ng gi a giá tr v n hóa th tr ng và

kh n ng sinh l i c a các ngân hàng

1.2.3 2.ăNhơnăt ăbênătrong: là nh ng nhân t b nh h ng b i các quy t đ nh qu n lỦ

c a ngân hàng

- Quy mô ngân hàng: Quy mô ngân hàng đ c đo l ng thông qua s li u v

t ng tài s n c a ngân hàng K t qu nghiên c u v m i quan h thu n hay ngh ch gi a quy mô ngân hàng và kh n ng sinh l i c a ngân hàng nh ng qu c gia khác nhau là không đ ng nh t Nghiên c u c a Samy Ben Naceur (2003) Tunisia giai đo n 1980 -

2000, Fadzlan Sufian F & Royfaizal Razali Chong (2008) Philippiens giai đo n

1990 – 2005 đư tìm ra m i t ng quan âm gi a quy mô ngân hàng và kh n ng sinh l i

c a các ngân hàng Tuy nhiên, nghiên c u c a Goddard et al (2004) t i 665 ngân hàng

6 n c Châu Âu giai đo n 1992 – 1998, Dr Aremu và Mukaila Ayanda (2013) Nigeria giai đo n 1980 – 2010 l i tìm ra m i t ng quan d ng gi a quy mô ngân

hàng và kh n ng sinh l i c a các ngân hàng

- Quyămôăv năch ăs ăh u: Quy mô v n ch s h u r t quan tr ng đ i v i ho t

đ ng ngân hàng Nó giúp cho ngân hàng có th đ t đ c t l an toàn v n theo quy

đ nh c a NHNN Nh ng ngân hàng có quy mô v n ch s h u l n thì có kh n ng huy

đ ng đ c m t l ng l n ti n g i t công chúng Các ngân hàng qu n tr v n t t có ít

r i ro h n và c ng có th c i thi n kh n ng sinh l i nh vi c có th ti p c n ngu n

v n r h n Các nghiên c u đ c th c hi n trong các kho ng th i gian khác nhau, t i

nh ng qu c gia khác nhau đ u cho k t qu v m i t ng quan d ng gi a quy mô v n

ch s h u và kh n ng sinh l i c a ngân hàng nh : Uhomoibhi Toni Aburime (2008) Nigeria giai đo n 2000 - 2004, Anna P.I Vong (2009) Macao giai đo n 1993 –

2007

- Quyămôăcácăkho năchoăvay: V i vai trò là m t đ nh ch tài chính trung gian

đ ng ra t p trung ngu n v n t m th i nhàn r i t các t ch c và cá nhân trong n n

kinh t đ cho vay các t ch c và cá nhân có nhu c u v v n, đi u này giúp các ngân

hàng ki m đ c l i nhu n Nghiên c u c a Fadzlan Sufian (2011) Hàn Qu c giai

đo n 1992 – 2003 đư tìm ra m i t ng quan d ng gi a quy mô các kho n cho vay và

kh n ng sinh l i c a các ngân hàng Trong khi đó, nghiên c u c a Alper và Anbar (2011) Th Nh K giai đo n 2002 – 2010 l i tìm ra m i t ng quan âm gi a quy

mô các kho n cho vay và kh n ng sinh l i c a các ngân hàng

- Quyămôăti năg i: V i vai trò là trung gian chính trong n n kinh t , đ i t ng

c a ho t đ ng ngân hàng chính là v n, và quy mô v n c a ngân hàng s quy t đ nh

kh n ng sinh l i Nghiên c u c a Samy Ben Naceur và Mohamed Goaied (2008) Tunisia giai đo n 1980 – 1995 ch ra m i t ng quan d ng gi a quy mô ti n g i và

kh n ng sinh l i c a các ngân hàng Tuy nhiên, nghiên c u c a Antonina Davydenko (2010) Ukraine giai đo n 2005 – 2009 cho th y k t qu ng c l i T l T ng các kho n cho vay/ T ng ti n g i là m t trong nh ng th c đo thanh kho n hay kh n ng chi tr c a ngân hàng T l này quá cao ho c quá th p đ u không t t N u t l này quá cao cho th y r i ro c a ngân hàng n u nh có bi n đ ng v lưi su t, còn n u t l này quá th p ph n ánh ngân hàng ch a t n d ng h t ngu n v n huy đ ng vào các ho t

đ ng kinh doanh sinh l i

- R iăroăthanhăkho n: R i ro thanh kho n là t n th t x y ra cho ngân hàng khi

nhu c u thanh kho n th c t v t quá kh n ng thanh kho n d ki n R i ro thanh

kho n m c ngân hàng ph i gia t ng các chi phí đ đáp ng nhu c u thanh kho n s

làm gi m thu nh p ròng c a ngân hàng, m c cao h n, ngân hàng m t kh n ng thanh

toán s d n đ n phá s n Nh ng m t khác, n u r i ro thanh kho n c a ngân hàng cao,

t c là tài s n c a ngân hàng không t n t i d i d ng ti n m t mà đ c đ u t vào các

ho t đ ng khác có hi u qu thì kh n ng sinh l i c a ngân hàng s gia t ng theo nh

k t qu nghiên c u c a Molyneux và Thornton (1992) 18 n c Châu Âu giai đo n

1986 – 1989

- R iăroătínăd ng: R i ro tín d ng là kh n ng không chi tr đ c n c a ng i

đi vay đ i v i ng i cho vay khi đ n h n ph i thanh toán Luôn là ng i cho vay ph i

ch u r i ro khi ch p nh n m t h p đ ng cho vay tín d ng B t k m t h p đ ng cho

vay nào c ng có r i ro tín d ng M t trong nh ng ho t đ ng chính c a NHTM là ho t

đ ng cho vay nên r i ro tín d ng là m t nhân t h t s c quan tr ng, đòi h i các ngân

hàng ph i có kh n ng phân tích, đánh giá và qu n lý r i ro hi u qu vì n u ngân hàng

ch p nh n nhi u kho n cho vay có r i ro tín d ng cao thì ngân hàng có kh n ng ph i

đ i m t v i tình tr ng thi u v n hay tính thanh kho n th p i u này có th làm gi m

ho t đ ng kinh doanh thu l i nhu n c a ngân hàng, th m chí phá s n Các nghiên c u

c a Fadzlan Sufian F & Royfaizal Razali Chong (2008) Philippiens giai đo n 1990 – 2005, Anna P.I Vong (2009) Macao giai đo n 1993 – 2007 đ u cho th y k t qu

v m i t ng quan âm gi a r i ro tín d ng và kh n ng sinh l i c a ngân hàng

- Hi uăqu ăqu nălýăchiăphí: Y u t chi phí luôn đóng vai trò quan tr ng trong

b t c k ho ch m r ng và t ng tr ng kinh doanh nào Các ngân hàng mu n t ng

tr ng và đ y m nh kh n ng sinh l i thì ph i không ng ng tìm ki m nh ng ph ng

th c qu n lý và s d ng hi u qu nh t các ngu n v n, chi phí kinh doanh, đ ng th i

ph i tái đ u t các kho n ti n đó cho nh ng c h i t ng tr ng tri n v ng nh t.Ho t

đ ng qu n lý chi phí là m t ph n c a các chi n l c t ng tr ng kinh doanh nh m

không nh ng c t gi m chi phí mà còn t o ra các u th c nh tranh rõ r t trên th

tr ng Khi đo l ng hi u qu ho t đ ng c a m t ngân hàng thì m t trong nh ng

th c đo đ c s d ng là so sánh gi a k t qu đ t đ c v i chi phí b ra B t k s gia t ng chi phí nào không d n đ n s gia t ng t ng ng doanh thu s làm gi m hi u

qu ho t đ ng c a ngân hàng Kinh nghi m th c t cho th y, các ngân hàng có chi phí

ho t đ ng càng cao thì kh n ng sinh l i càng th p Và l p lu n này đ c ng h b i

k t qu nghiên c u c a Fadzlan Sufian F & Royfaizal Razali Chong (2008)

Philippiens giai đo n 1990 – 2005, Antonina Davydenko (2010) Ukraine giai đo n

2005 – 2009 Khi ngân hàng đa d ng hóa s n ph m thì s ti p c n đ c nhi u lo i khách hàng, huy đ ng đ c nhi u ngu n v n, tuy nhiên, bên c nh đó chi phí t ng

ng c ng ph i t ng thêm nh chi phí t p hu n nhân viên, qu ng bá s n ph m…và n u

k t qu là không mang l i l i nhu n nh mong mu n thì hi u qu v m t chi phí c a ngân hàng không đ t đ c, hay nói cách khác t l chi phí t ng lên làm gi m kh n ng

sinh l i c a ngân hàng Tuy nhiên, theo nghiên c u c a Balachandher K.Guru et al

(2002) Malaysia giai đo n 1986 – 1995 l i ch ra m i t ng quan d ng gi a t l

chi phí ho t đ ng và kh n ng sinh l i c a các ngân hàng K t qu cho th y trong đi u

ki n các y u t khác không đ i, s gia t ng chi phí l ng đ đ u t vào ngu n nhân

l c có th làm t ng kh n ng sinh l i c a ngân hàng

- N ngă su tă laoă đ ng: N ng su t lao đ ng là ch tiêu đo l ng hi u qu s

d ng lao đ ng, đ c tr ng b i quan h so sánh gi a m t ch tiêu đ u ra v i lao đ ng đ

s n xu t ra nó Nghiên c u c a Panayiotis P Aathanasoglou et al (2008) t i Hy L p

giai đo n 1985 – 2001 đư tìm ra m i t ng quan d ng gi a n ng su t lao đ ng và kh

n ng sinh l i c a các ngân hàng Các ngân hàng c n đ m b o ch t l ng lao đ ng, chú

tr ng đ u ra nh m gia t ng hi u qu lao đ ng

1.3.ăS ăc năthi tăc aăvi cănơngăcaoăkh ăn ngăsinhăl iăt iăcácăngơnăhƠngăth ngă

m i c ăph năniêmăy tătrênăth ătr ngăch ngăkhoán

Ngân hàng là m t trong các ngành ra đ i s m nh t trong n n kinh t th tr ng

Dù b t c n i nào trên th gi i, NHTM luôn có vai trò h t s c quan tr ng đ i v i

n n kinh t Nh ho t đ ng c a NHTM mà ngu n v n nhàn r i trong n n kinh t đ c

t p h p l i thành ngu n v n l n ph c v cho đ i s ng xã h i và phát tri n kinh t

NHTM tr thành kênh chu chuy n v n quan tr ng trong n n kinh t , cung ng v n cho các ch th trong n n kinh t , góp ph n thúc đ y kinh t phát tri n ng th i, t o đi u

Kh n ng sinh l i luôn là y u t s ng còn đ i v i m t NHTM c ph n niêm y t

ng trên góc đ vi mô và v mô, kh n ng sinh l i luôn đóng m t vai trò vô cùng quan tr ng đ i v i s t n t i và phát tri n c a ngân hàng c p đ vi mô, kh n ng

sinh l i là đi u ki n thi t y u cho s thành công c a ngân hàng trong giai đo n c nh tranh quy t li t, ngân hàng nào có m c kh n ng sinh l i cao thì v th đ c c ng c

và nâng cao, t i đa hóa c a c i làm hài lòng c đông và t ng s c h p d n c a c phi u,

t ng giá tr v n hóa th tr ng c a ngân hàng c p đ v mô, m t h th ng ngân hàng

t t và làm n có hi u qu có kh n ng ch ng ch i t t v i nh ng cú s c tiêu c c và đóng góp tích c c vào s n đ nh c a h th ng tài chính qu c gia

Chính vì v y, vi c nâng cao kh n ng sinh l i là m t v n đ quan tr ng luôn đ t lên hàng đ u c a ban qu n tr , ban đi u hành t i các NHTM c ph n niêm y t

1.4 Cácănghiênăc uătrênăth ăgi iăv ăvi cănơngăcaoăkh ăn ngăsinhăl iăt iăcácăngân hƠngăth ngăm i

Trên th gi i đư có r t nhi u công trình nghiên c u v các nhân t nh h ng đ n

kh n ng sinh l i t i các NHTM nh m nâng cao kh n ng sinh l i nh :

Samy Ben Naceur (2003) phân tích h i quy theo mô hình tác đ ng c đ nh FEM nghiên c u các y u t quy t đ nh đ n l i nhu n ngân hàng Tunisia giai đo n 1980 –

2000 Tác gi s d ng 2 bi n đ đo l ng l i nhu n ngân hàng là t su t sinh l i trên

t ng tài s n ROA, t l thu nh p lãi c n biên ròng NIM Các nhân t bên ngoài g m

t c đ t ng tr ng GDP và l m phát Các bi n đ i di n cho các nhân t bên trong g m

quy mô ngân hàng, t l v n, t l chi phí ho t đ ng, t l n , t l thu nh p ngoài lãi

Sehrish Gul và Faiza Irshad và Khalid Zaman (2011) s d ng mô hình h i quy

Pooled OLS phân tích d li u chéo theo chu i th i gian nghiên c u các y u t quy t

đ nh đ n l i nhu n ngân hàng Pakistan giai đo n 2005 – 2009 Tác gi s d ng 4

bi n đ đo l ng l i nhu n ngân hàng là t su t sinh l i trên t ng tài s n ROA, t su t

sinh l i trên v n ch s h u ROE, t l thu nh p trên v n s d ng ROCE, t l thu

nh p lãi c n biên ròng NIM Các nhân t bên ngoài g m t c đ t ng tr ng GDP, l m

phát, giá tr v n hóa th tr ng Các bi n đ i di n cho các nhân t bên trong g m quy

mô ngân hàng, quy mô v n ch s h u, quy mô các kho n cho vay, quy mô ti n g i

Dr Aremu và Mukaila Ayanda (2013) s d ng mô hình h i quy Pooled OLS phân tích d li u chéo theo chu i th i gian nghiên c u các y u t quy t đ nh đ n l i nhu n ngân hàng Nigeria giai đo n 1980 – 2010 Tác gi s d ng 3 bi n đ đo l ng

l i nhu n ngân hàng là t su t sinh l i trên t ng tài s n ROA, t su t sinh l i trên v n

ch s h u ROE, t l thu nh p lãi c n biên ròng NIM Các nhân t bên ngoài g m cung ti n M2, t c đ t ng tr ng GDP và l m phát Các bi n đ i di n cho các nhân t

bên trong g m quy mô ngân hàng, r i ro thanh kho n, r i ro tín d ng, t l v n, hi u

qu qu n lý, chi phí ti n l ng

Vincent Okoth Ongore và Gemechu Berhanu Kusa (2013) s d ng mô hình h i quy tuy n tính và ph ng pháp bình ph ng nh nh t t ng quát GLS phân tích d li u

b ng đ nghiên c u các y u t quy t đ nh đ n l i nhu n ngân hàng Kenya giai đo n

2001 – 2010 Tác gi s d ng 3 bi n đ đo l ng l i nhu n ngân hàng là t su t sinh

l i trên t ng tài s n ROA, t su t sinh l i trên v n ch s h u ROE, t l thu nh p lãi

c n biên ròng NIM Tác gi áp d ng ph ng pháp phân tích CAMEL nh m nâng cao

đ an toàn, kh n ng sinh l i và thanh kho n c a ngân hàng, đ c th hi n b ng vi c phân tích n m khía c nh là các bi n đ i di n cho các nhân t bên trong g m c c u và

an toàn v n (Capital), ch t l ng tài s n (Assets), b máy qu n tr (Management), kh

n ng sinh l i (Earnings) Các nhân t bên ngoài g m t c đ t ng tr ng GDP và l m

1.5.1.1.ăKinhănghi măt ăTrungăQu c

Các ngân hàng Trung Qu c đư th c hi n đ ng b nhi u gi i pháp đ nâng cao kh

n ng sinh l i:

- C t gi m nhân l c và chi phí, c th trong giai đo n 1998 – 2002, b n ngân hàng l n nh t c a Trung Qu c đư ti n hành c t gi m 250 nghìn lao đ ng và gi i th kho ng 45 nghìn chi nhánh ho t đ ng kém hi u qu

- Th c hi n xác đ nh giá tr doanh nghi p, m nh giá c phi u, th c hi n c ph n hóa và niêm y t c phi u trên th tr ng ch ng khoán th c hi n chi n l c bán c

ph n cho các nhà đ u t n c ngoài, các ngân hàng Trung Qu c đư t ng c ng tìm

ki m các đ i tác chi n l c n c ngoài danh ti ng nh m c i thi n c c u t ch c c đông, thu hút v n, chuy n giao công ngh , thúc đ y th ng m i qu c t Bên c nh đó, các ngân hàng Trung Qu c đư phát hành c phi u l n đ u ra công chúng thông qua các

TTGDCK có uy tín và sau đó là phát hành trái phi u ra n c ngoài đ t ng v n

- V x lỦ n x u, lành m nh hóa tài chính, các ngân hàng Trung Qu c đư khá thành công trong v n đ gi i quy t n khó đòi thông qua các công ty qu n lỦ tài s n

- y m nh v n hóa kinh doanh trong ngân hàng c ng nh nâng cao trình đ

chuyên môn nghi p v k t h p v i t ng l ng h p lỦ cho cán b nhân viên ngân hàng

- Hoàn thi n các quy ch qu n tr đi u hành, c c u t ch c theo các tiêu chu n

qu c t , đa d ng hóa các d ch v ngân hàng ti n ích Xây d ng h th ng qu n lỦ r i ro,

h th ng k toán, h th ng thông tin qu n lỦ khác theo tiêu chu n qu c t

1.5.1.2.ăKinhănghi măt ăM

T ng t nh Trung Qu c, các ngân hàng M c ng đư ti n hành c t gi m nhân

l c và chi phí c a các chi nhánh ho t đ ng kém hi u qu

Phát tri n m ng l i có Ủ ngh a quan tr ng trong vi c chi m l nh th ph n, nâng cao s c c nh tranh và t ng c ng s c m nh tài chính

1.5.1.3.ăKinhănghi măt ăHƠnăQu c

C ng nh các ngân hàng Trung Qu c, các ngân hàng Hàn Qu c c ng nhanh chóng bán c ph n cho các nhà đ u t n c ngoài và m r ng th ph n, nâng cao ti m l c tài

- Th c hi n c i cách khu v c tài chính ngân hàng: th c hi n c ph n hóa các

NHTM Nhà n c, t o đi u ki n đ các ngân hàng t ng v n phù h p v i s phát tri n

và thông l qu c t ; thi t l p khuôn kh pháp lỦ và c ch giám sát h u hi u

- Xây d ng các qui ch an toàn cho h th ng ngân hàng nh yêu c u v m c v n

t i thi u, các gi i h n qui đ nh v m c đ r i ro, chu n m c qu n lý r i ro, tiêu chu n

h ch toán k toán và thông tin báo cáo

- T ng c ng công tác thanh tra, ki m tra, giám sát đ i v i các NHTM

- T ng c ng n ng l c c nh tranh qua vi c c i cách toàn b ho t đ ng ngân hàng

t khâu t ch c nhân s đ n qui trình nghi p v , t ng v n đ t p trung đ u t công

ngh hi n đ i, phát tri n và t ng tính đa d ng, ti n ích các s n ph m d ch v Bên c nh

đó, các NHTM đ c bi t chú tr ng vào vi c đào t o đ i ng nhân viên chuyên nghi p,

thành th o

K t lu năch ngă1

Ch ng 1 đư h th ng nh ng lý lu n c b n v kh n ng sinh l i t i NHTM c

ph n niêm y t và gi i thi u kinh nghi m nâng cao kh n ng sinh l i t i các NHTM

m t s n c trên th gi i Bên c nh đó, các nhân t nh h ng đ n kh n ng sinh l i

t i NHTM c ph n niêm y t c ng đư đ c phân tích d a trên các nghiên c u th c

nghi m tr c đây các n c trên th gi i Nh ng c s lý thuy t này s đ c áp d ng trong ch ng 2 đ phân tích kh n ng sinh l i và các nhân t nh h ng đ n kh n ng

sinh l i t i các NHTM c ph n niêm y t trên TTCK Vi t Nam

CH NG 2

TH C TR NG KH N NG SINH L I T I

2.1 Gi i thi u v các ngân hàng th ng m i c ph n niêm y t trên th tr ng

ch ng khoán Vi t Nam

2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n

- Gi i thi u v TTCK Vi t Nam

TTCK Vi t Nam chính th c đi vào ho t đ ng vào n m 2000 v i vi c v n hành

TTGDCK Thành ph H Chí Minh nay là S giao d ch ch ng khoán Thành ph H

Chí Minh vào ngày 20/07/2000 và TTGDCK Hà N i nay là S giao d ch ch ng khoán

Hà N i vào ngày 08/03/2005 n nay, sau g n 14 n m đi vào ho t đ ng và phát tri n,

TTCK Vi t Nam đư đ t đ c m t s k t qu :

+ V khung pháp lý, th ch chính sách: k t khi Lu t ch ng khoán đ c

Qu c h i ban hành ngày 29/06/2006 và có hi u l c thi hành k t ngày 01/01/2007, đư

t o l p đ c khuôn kh pháp lý cao, đ ng b và th ng nh t cho ho t đ ng c a TTCK,

t ng b c lo i b nh ng mâu thu n v i các v n b n pháp lu t khác có liên quan; phù

h p h n v i lu t pháp, thông l qu c t , t o n n t ng cho TTCK Vi t Nam có kh

n ng h i nh p v i các th tr ng v n qu c t và khu v c; t ng c ng tính công khai

minh b ch cho th tr ng và nâng cao kh n ng qu n lý giám sát th tr ng c a c

quan qu n lý nhà n c

+ V quy mô và hàng hóa c a th tr ng: quy mô th tr ng có b c t ng

tr ng m nh m , v ng ch c, t ng b c đóng vai trò là kênh d n v n trung và dài h n

quan tr ng, đóng góp tích c c cho s nghi p công nghi p hóa – hi n đ i hóa Trong

n m 2006, có 44 công ty c ph n th c hi n vi c chào bán h n 203 tri u c phi u và

đ n n m 2007, ho t đ ng phát hành m i th c s bùng n , khi có g n 200 đ t phát

hành c a 192 công ty và 4 NHTM đ c đ ng ký v i U ban ch ng khoán Nhà n c

v i t ng l ng v n huy đ ng lên đ n g n 40.000 t đ ng Trong n m 2008, do s suy

gi m c a TTCK, t ng s v n huy đ ng ch đ t h n 14.300 t đ ng thông qua h n 100

đ t chào bán ch ng khoán ra công chúng Th tr ng h i ph c vào n m 2009 đư t o

đi u ki n cho ho t đ ng phát hành TTCK, đ c bi t là phát hành c phi u T ng s v n

huy đ ng qua phát hành c phi u n m 2009 đư t ng h n 50% so v i 2008, đ t 21.724

t đ ng Và v i 200.000 t đ ng v n huy đ ng qua TTCK n m 2013, b ng 25% t ng

đ u t xã h i, cho th y, TTCK đư th c s là kênh huy đ ng v n quan tr ng trong n n

kinh t , đóng góp không nh vào s phát tri n chung c a n n kinh t

+ V niêm y t và giao d ch ch ng khoán: n m 2000, v i 2 công ty niêm y t khi

đ a TTGDCK Thành ph H Chí Minh vào ho t đ ng, TTCK đư có m c t ng tr ng

nhanh v giá do ngu n cung hàng hóa khan hi m, VN Index liên t c t ng và đ t t i

đ nh đi m là 571,04 đi m ngày 25/06/2001 Sau đó, th tr ng đư liên t c s t gi m

trong su t 3 n m sau đó, tr c khi t ng m nh tr l i vào cu i n m 2003 N m 2005,

sau khi TTGDCK Hà N i đi vào ho t đ ng, t ng s các công ty niêm y t trên c hai

th tr ng là 44 công ty v i t ng giá tr niêm y t là 4,94 nghìn t đ ng Tuy nhiên,

nhìn chung, giai đo n 2000 – 2005 là giai đo n ho t đ ng khá tr m l ng c a TTCK

Vi t Nam K t n m 2006, TTCK Vi t Nam b t đ u kh i s c và đư có b c t ng

tr ng m nh m c v s l ng công ty niêm y t l n doanh s giao d ch TTCK đư có

s t ng tr ng không ch v quy mô niêm y t mà c v tính thanh kho n c a th

tr ng Tính đ n cu i n m 2013, trên 2 SGDCK có 683 mã c phi u và ch ng ch qu

niêm y t v i t ng giá tr niêm y t theo m nh giá là 361 nghìn t đ ng, t ng 6,8% so

v i n m 2012 và 517 mã trái phi u niêm y t v i giá tr niêm y t là 521 nghìn t đ ng,

t ng 28% so v i cu i n m 2012

+ V h th ng c s nhà đ u t : s l ng các nhà đ u t tham gia TTCK ngày

càng đông đ o S l ng nhà đ u t cá nhân và t ch c, trong n c và n c ngoài đư

gia t ng đáng k T kho ng g n 3.000 tài kho n nhà đ u t tham gia khi m i m c a

th tr ng vào n m 2000, tính đ n n m 2013 đư có trên 90.000 tài kho n giao d ch,

trong đó s nhà đ u t t ch c trong n c là 2.662, s nhà đ u t cá nhân trong n c

là 807.558, s nhà đ u t n c ngoài là h n 13.000 nhà đ u t

+ V h th ng các t ch c kinh doanh, d ch v ch ng khoán: h th ng các t

ch c kinh doanh, d ch v ch ng khoán phát tri n nhanh v quy mô và n ng l c nghi p

v , v i h th ng m ng l i chi nhánh, phòng giao d ch tr i kh p các t nh, thành ph

l n trong c n c, góp ph n giúp công chúng đ u t ti p c n d dàng h n v i TTCK

Khi th tr ng b t đ u đi vào ho t đ ng, toàn th tr ng m i ch có 7 công ty ch ng

khoán và cho đ n n m 2004 v n ch a có công ty qu n lý qu Sau 14 n m ho t đ ng,

tính đ n n m 2013, đư có 105 công ty ch ng khoán và 46 công ty qu n lý qu đang

ho t đ ng t i Vi t Nam S thành viên l u ký c a Trung tâm l u ký ch ng khoán là

122 thành viên, trong đó, có 8 ngân hàng l u ký và 12 t ch c m tài kho n tr c ti p

+ V ho t đ ng qu n lý, giám sát th tr ng: thi t l p c ch giám sát TTCK

chuyên sâu, chuyên nghi p theo thông l qu c t Xây d ng c ch x ph t và c nh

báo các công ty có hành vi th c hi n các giao d ch gi , thao túng th tr ng Công tác

thanh tra, giám sát c a U ban ch ng khoán Nhà n c t p trung vào giám sát tuân th

các t ch c trung gian th tr ng; giám sát tuân th các t ch c phát hành, t ch c

niêm y t; giám sát tuân th c a các SGDCK, trung tâm l u ký ch ng khoán Bên c nh

đó, giám sát giao d ch trên TTCK nh m phát hi n các hành vi l m d ng th tr ng;

thanh tra th c hi n ch c n ng c ng ch th c thi M c dù đư đ t đ c nh ng thành

t u nh t đ nh trong vi c qu n lý, v n hành và giám sát th tr ng, nh ng công tác qu n

lý, đi u hành TTCK trong th i gian qua v n còn m t s t n t i và h n ch nh t đ nh

nh công tác ban hành các v n b n pháp lu t, các chính sách đi u hành th tr ng ch a

linh ho t, còn b đ ng và ch m so v i yêu c u th c ti n phát tri n c a TTCK

+ V đ nh h ng phát tri n TTCK Vi t Nam 2011 – 2020: (1) phát tri n TTCK

ph i d a trên chu n m c chung c a th tr ng và các thông l qu c t t t nh t, phù

h p v i đi u ki n th c t và đ nh h ng phát tri n kinh t – xã h i, tích c c h i nh p

v i th tr ng tài chính khu v c và qu c t ; (2) phát tri n TTCK đ ng b , toàn di n,

ho t đ ng hi u qu , v n hành an toàn, lành m nh, v a góp ph n huy đ ng v n cho đ u

t phát tri n c a xã h i v a t o ra nh ng c h i đ u t sinh l i, góp ph n nâng cao

m c s ng và an sinh xã h i; (3) phát tri n TTCK nhi u c p đ , b o đ m ch ng khoán

đ c t ch c giao d ch theo nguyên t c th tr ng, có s qu n lý, giám sát c a Nhà

n c, b o đ m quy n, l i ích h p pháp và có chính sách khuy n khích các ch th

tham gia th tr ng ch ng khoán; (4) đa d ng hóa các s n ph m, nghi p v c a th

tr ng, đ m b o cho các t ch c kinh doanh, d ch v ch ng khoán ho t đ ng an toàn,

hi u qu d a trên n n t ng qu n tr r i ro và phù h p v i các chu n m c chung và

thông l qu c t T ng b c tái c c u h th ng các trung gian th tr ng trên nguyên

t c không gây xáo tr n l n và b o đ m quy n và l i ích h p pháp c a các thành viên

th tr ng; (5) phát tri n TTCK trong m i t ng quan v i vi c phát tri n th tr ng

ti n t , th tr ng b o hi m, nh m t o ra m t h th ng th tr ng tài chính th ng nh t,

đ ng b có s qu n lý, giám sát c a nhà n c Ho t đ ng qu n lý, giám sát, đi u hành

và phát tri n c a các c quan qu n lý nhà n c ph i th ng nh t v m c tiêu, m c đích,

đ nh h ng và gi i pháp th c hi n; (6) ch đ ng h i nh p th tr ng tài chính qu c t ,

nâng cao kh n ng c nh tranh, t ng b c thu h p v kho ng cách phát tri n gi a

TTCK Vi t Nam so v i các th tr ng khác trong khu v c và trên th gi i

- Các NHTM c ph n niêm y t trên TTCK Vi t Nam

C nh tranh là quy lu t kinh t khách quan t n t i trong n n kinh t th tr ng

C nh tranh trong l nh v c ho t đ ng ngân hàng c ng là m t t t y u khi Vi t Nam ch

tr ng phát tri n n n kinh t th tr ng có s qu n lý c a nhà n c V n đ c nh tranh

trong l nh v c ngân hàng tr nên nóng h i khi Vi t Nam chính th c gia nh p T ch c

Th ng m i Th gi i WTO và th c hi n các cam k t m c a th tr ng tài chính ngân

hàng t ngày 01/04/2007 Do v y, các NHTM Vi t Nam ph i đ i m t v i nh ng khó

kh n, thách th c trong quá trình h i nh p kinh t qu c t ngày càng sâu r ng S gia

t ng c nh tranh gay g t không ch gi a các ngân hàng trong n c mà v i c các ngân

hàng n c ngoài có ti m l c tài chính v ng m nh ng tr c áp l c c nh tranh m nh

m , các NHTM Vi t Nam s khó đ ng v ng n u không có chi n l c phù h p Nh n

th c sâu s c v n đ làm th nào đ t n t i và phát tri n, các NHTM Vi t Nam không

ng ng nâng cao ti m l c tài chính, đ u t m nh m vào công ngh ngân hàng đ nâng

cao n ng l c c nh tranh Bên c nh đó, vi c niêm y t c phi u trên TTCK c ng là m t

trong nh ng ph ng cách t t nh t đ nâng cao n ng l c c nh tranh vì tính u vi t c a

vi c huy đ ng v n thông qua TTCK Hi n nay, có 9 NHTM c ph n niêm y t trên

TTCK Vi t Nam

B ng 2.1: Các NHTM c ph n niêm y t trên TTCK Vi t Nam

đư t o d ng m t khung pháp lý cho ho t đ ng NHTM t i Vi t Nam Trong b i c nh

đó, ACB đư đ c thành l p theo Gi y phép s 0032/NH-GP do NHNN Vi t Nam c p

ngày 24/04/1993, Gi y phép s 533/GP-UB do y ban Nhân dân TP H Chí Minh

c p ngày 13/05/1993 Ngày 04/06/1993, ACB chính th c đi vào ho t đ ng ACB niêm

y t t i S Giao d ch ch ng khoán Hà N i theo Quy t đ nh s 21/Q -TTGDHN ngày

31/10/2006 C phi u ACB b t đ u giao d ch vào ngày 21/11/2006 ACB v i h n 200

s n ph m d ch v đ c khách hàng đánh giá là m t trong các ngân hàng cung c p s n

ph m d ch v phong phú nh t, d a trên n n công ngh thông tin hi n đ i ACB v a

t ng tr ng nhanh v các ho t đ ng kinh doanh v a th c hi n qu n lý r i ro hi u qu

Trong môi tr ng kinh doanh nhi u khó kh n th thách, ACB luôn gi v ng v th c a

m t ngân hàng bán l hàng đ u S hoàn h o là đi u ACB luôn h ng đ n, là nhà cung

c p s n ph m d ch v tài chính hoàn h o cho khách hàng, danh m c đ u t hoàn h o

c a c đông, n i t o d ng ngh nghi p hoàn h o cho nhân viên, là m t thành viên

hoàn h o c a c ng đ ng xã h i

+ Ngân hàng TMCP Nam Vi t (Navibank): đ c thành l p t n m 1995 theo

Gi y phép s 00057/NH–CP ngày 18/09/1995 c a NHNN Vi t Nam v i tên g i ban

đ u là Ngân hàng TMCP Sông Kiên, tr i qua 15 n m ho t đ ng, Navibank đư kh ng

đ nh đ c v trí trên th tr ng tài chính – ti n t Vi t Nam th hi n qua s t ng tr ng

b n v ng và n đ nh v quy mô t ng tài s n l n hi u qu kinh doanh 15 n m, quãng

th i gian không ph i quá dài nh ng c ng đư đ đ kh ng đ nh s c s ng mãnh li t c a

m t th ng hi u c ng nh th hi n tính đúng đ n c a đ ng h ng chi n l c kinh

doanh Nh đ kh ng đ nh cho s tr ng thành, tính minh b ch và tuân th trong ho t

đ ng kinh doanh, ngày 13/09/2010, Navibank đư chính th c niêm y t c phi u t i S

Giao d ch ch ng khoán Hà N i theo Quy t đ nh s 566/Q –SGDCK ngày

12/08/2010 Theo đó, 182.023.485 c phi u ph thông c a Navibank v i mã ch ng

khoán là NVB, m nh giá 10.000 đ ng đư chính th c đ c giao d ch trên th tr ng

Trong b i c nh h i nh p kinh t d n đ n áp l c c nh tranh ngày càng gay g t nh hi n

nay, Navibank xác đ nh m i nh n mang tính chi n l c là t p trung nâng cao n ng l c

c nh tranh thông qua vi c nâng cao n ng l c tài chính, hoàn thi n h th ng công ngh

thông tin và th c hi n t t công tác qu n tr r i ro T t c nh ng vi c làm này đ u nh m

đ n vi c th c hi n thành công m c tiêu chi n l c tr thành NHTM bán l chu n m c,

hi n đ i và hàng đ u Vi t Nam c a Navibank i v i Navibank, s phát tri n n đ nh

và b n v ng c a m t t ch c ch có th có đ c n u t ch c đó t o d ng đ c uy tín

và lòng tin đ i v i công chúng Ý th c đ c đi u này, toàn b các m ng ho t đ ng

nghi p v c a Navibank đ u đ c chu n hóa trên c s các chu n m c qu c t thông

qua vi c tri n khai v n d ng h th ng qu n tr ngân hàng c t lõi V i h th ng này, Navibank s n sàng cung c p các s n ph m d ch v chính xác, an toàn, nhanh chóng và

hi u qu đ h tr khách hàng đ t đ c nh ng thành công ngày càng r c r h n trong

kinh doanh và cu c s ng

+ Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà N i (SHB): ti n thân là Ngân hàng TMCP Nông Thôn Nh n Ái, đ c thành l p ngày 13/11/1993 v i v n đi u l 400 tri u đ ng

và t ng tài s n 1.100 tri u đ ng M ng l i ho t đ ng ban đ u c a ngân hàng ch có

m t tr s chính đ t t i t nh C n Th v i t ng s cán b nhân viên là 8 ng i N m

2006 là n m b c ngo t trong quá trình xây d ng và phát tri n khi NHNN ch p thu n

cho Ngân hàng TMCP Nông thôn Nh n Ái đ c chuy n đ i mô hình ho t đ ng lên

Ngân hàng TMCP đô th và đ i tên thành Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà N i N m

2009, SHB là ngân hàng th 3 trong kh i Ngân hàng TMCP Vi t Nam chính th c niêm y t 200 tri u c phi u trên S Giao d ch ch ng khoán Hà N i v i mã ch ng khoán SHB, kh ng đ nh tính minh b ch v tài chính, s phát tri n an toàn và b n v ng

+ Ngân hàng TMCP Công Th ng Vi t Nam (Vietinbank): đ c thành l p t

n m 1988 sau khi tách ra t NHNN Vi t Nam Là NHTM l n, gi vai trò quan tr ng,

tr c t c a ngành ngân hàng Vi t Nam Là ngân hàng đ u tiên t i Vi t Nam m

chi nhánh t i Châu Âu, đánh d u b c phát tri n v t b c c a n n tài chính Vi t Nam

trên th tr ng khu v c và th gi i Không ng ng nghiên c u, c i ti n các s n ph m,

d ch v hi n có và phát tri n các s n ph m m i nh m đáp ng cao nh t nhu c u c a

khách hàng Ngày 25/12/2008, Vietinbank đư t ch c thành công phiên đ u giá chào

bán c ph n l n đ u ra công chúng T t c 53.600.000 c ph n đ u giá đ c bán h t

+ Ngân hàng TMCP u T và Phát Tri n Vi t Nam (BIDV): đ c thành l p

theo Ngh đ nh s 177/TTg ngày 26/04/1957 c a Th t ng Chính ph Tr i qua 51

n m hình thành và phát tri n, BIDV đư có nh ng tên g i nh Ngân hàng Ki n thi t

Vi t Nam t ngày 26/04/1957, Ngân hàng u t và Xây d ng Vi t Nam t ngày

24/06/1981, Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam t ngày 14/11/1990 Ngày

24/01/2014, S giao d ch ch ng khoán Thành ph H Chí Minh chính th c công b và trao quy t đ nh niêm y t, chào m ng ngày giao d ch chính th c 2.811.202.644 c

phi u c a BIDV v i mã ch ng khoán BID BIDV m t trong nh ng NHTM lâu đ i

nh t, quy mô t ng tài s n l n th 2 t i Vi t Nam đ c niêm y t s ti p s c m nh m

đà t ng tr ng TTCK Vi t Nam ây c ng là NHTM c ph n th 6 và là t ch c th

354 niêm y t trên S giao d ch ch ng khoán Thành ph H Chí Minh

+ Ngân hàng TMCP Ngo i Th ng Vi t Nam (Vietcombank): đ c thành l p

và chính th c đi vào ho t đ ng ngày 01/04/1963, v i t ch c ti n thân là C c Ngo i

h i tr c thu c NHNN Vi t Nam Là NHTM nhà n c đ u tiên đ c Chính ph l a

ch n th c hi n thí đi m c ph n hoá, Vietcombank chính th c ho t đ ng v i t cách là

m t NHTM c ph n vào ngày 02/06/2008 sau khi th c hi n thành công k ho ch c

ph n hóa thông qua vi c phát hành c phi u l n đ u ra công chúng Ngày 30/06/2009,

c phi u Vietcombank v i mã ch ng khoán VCB chính th c đ c niêm y t t i S giao

d ch ch ng khoán Thành ph H Chí Minh Tr i qua h n 50 n m xây d ng và phát

tri n, Vietcombank đư có nh ng đóng góp quan tr ng cho s n đ nh và phát tri n c a

n n kinh t , phát huy t t vai trò c a m t ngân hàng đ i ngo i ch l c, ph c v hi u

qu cho phát tri n kinh t trong n c, đ ng th i t o nh ng nh h ng quan tr ng đ i

v i c ng đ ng tài chính khu v c và toàn c u

+ Ngân hàng TMCP Quân i (MB): chính th c đ c thành l p và đi vào ho t

đ ng ngày 04/11/1994 T đó đ n nay, MB liên t c gi v ng v th là m t trong nh ng

NHTM c ph n hàng đ u t i Vi t Nam MB không d ng l i quy mô ho t đ ng c a

m t ngân hàng mà đư h ng t i m t mô hình t p đoàn tài chính v i các công ty thành

viên đang ho t đ ng hi u qu S phát tri n n đ nh v i nh p đ t ng tr ng cao đư

giúp MB có đ c ni m tin c a khách hàng, đ i tác và nhà đ u t 730 tri u c phi u

MBB niêm y t có hi u l c k t ngày 18/10/2011 và chính th c giao d ch t i S giao

d ch ch ng khoán Thành ph H Chí Minh vào ngày 01/11/2011 MB là ngân hàng

th 9 niêm y t c phi u trên TTCK Vi t Nam

+ Ngân hàng TMCP Sài Gòn Th ng Tín (Sacombank): đ c thành l p vào

n m 1991 trên c s h p nh t 4 t ch c tín d ng là Ngân hàng Phát tri n kinh t Gò

V p, H p tác xã tín d ng L Gia, Tân Bình và Thành Công v i các nhi m v chính là huy đ ng v n, c p tín d ng và th c hi n các d ch v ngân hàng Sacombank đ c

thành l p theo Gi y phép ho t đ ng s 0006/NH-GP do NHNN Vi t Nam c p ngày

03/12/1991, Gi y phép s 05/GP-UP do U ban nhân dân Thành ph H Chí Minh c p ngày 03/01/1992 Là NHTM c ph n đ u tiên t i Vi t Nam tiên phong niêm y t c

phi u t i S giao d ch ch ng khoán Thành ph H Chí Minh v i t ng s v n niêm y t

là 1.900 t đ ng vào n m 2006 Tháng 05/2009, c phi u STB đ c vinh danh là m t

trong 19 c phi u vàng c a Vi t Nam Su t t th i đi m chính th c niêm y t trên S

giao d ch ch ng khoán Thành ph H Chí Minh, STB luôn n m trong nhóm c phi u

nh n đ c s quan tâm c a các nhà đ u t trong và ngoài n c Ngày 03/02/2012, c

phi u STB n m trong nhóm c ph u VN30 đ c S giao d ch ch ng khoán Thành ph

H Chí Minh công b Các c phi u đ c l a ch n vào VN30 d a vào 3 tiêu chí: v n

hóa, s l ng c phi u l u hành t do và tính thanh kho n cao Vi c c phi u STB

đ c x p th nh t trong t ng s 30 c phi u c a nhóm VN30 đư kh ng đ nh v th và

s c h p d n c a c phi u STB trên th tr ng

+ Ngân hàng TMCP Xu t Nh p Kh u Vi t Nam (Eximbank): đ c thành l p

vào ngày 24/05/1989 theo Quy t đ nh s 140/CT c a Ch T ch H i ng B Tr ng

v i tên g i đ u tiên là Ngân hàng Xu t Nh p Kh u Vi t Nam, là m t trong nh ng

NHTM c ph n đ u tiên c a Vi t Nam Ngân hàng đư chính th c đi vào ho t đ ng

ngày 17/01/1990 Ngày 06/04/1992, Th ng c NHNN Vi t Nam ký gi y phép s 11/NH-GP cho phép ngân hàng ho t đ ng trong th i h n 50 n m v i s v n đi u l

đ ng ký là 50 t đ ng t ng đ ng 12,5 tri u USD v i tên m i là Ngân hàng TMCP

Xu t Nh p Kh u Vi t Nam Ngày 01/09/2009, Eximbank đư đ ng ký niêm y t l n đ u

trên S giao d ch ch ng khoán Thành ph H Chí Minh, s l ng c phi u là

880.008.000 c phi u, t ng đ ng v i giá tr ch ng khoán niêm y t theo m nh giá là

h n 8.800 t đ ng Eximbank có đ a bàn ho t đ ng r ng kh p c n c v i Tr s

chính đ t t i Thành ph H Chí Minh và 207 chi nhánh và phòng giao d ch trên toàn

qu c và đư thi t l p quan h đ i lý v i 869 ngân hàng t i 84 qu c gia trên th gi i

2.1.2 Các ho t đ ng kinh doanh ch y u

Các ho t đ ng kinh doanh chính c a các NHTM c ph n niêm y t trên TTCK Vi t

Nam là huy đ ng v n ng n h n, trung h n và dài h n d i các hình th c ti n g i có k

h n, không k h n, ti p nh n v n y thác đ u t và phát tri n c a các t ch c trong

n c, vay v n c a các t ch c tín d ng khác; cho vay ng n h n, trung h n và dài h n;

chi t kh u th ng phi u, trái phi u và gi y t có giá; hùn v n và liên doanh theo lu t

đ nh; làm d ch v thanh toán gi a các khách hàng, th c hi n kinh doanh ngo i t , vàng

b c và thanh toán qu c t , huy đ ng các lo i v n t n c ngoài và các d ch v ngân

hàng khác trong quan h v i n c ngoài khi đ c NHNN cho phép; ho t đ ng bao thanh toán; đ i lý b o hi m; mua bán vàng trang s c, m ngh ; cung c p d ch v cho

thuê tài chính; kinh doanh ch ng khoán; môi gi i và t v n đ u t ch ng khoán; l u

kỦ, t v n tài chính doanh nghi p và b o lãnh phát hành; các d ch v v qu n lý qu

đ u t và khai thác tài s n và cung c p các d ch v ngân hàng khác

Các NHTM c ph n niêm y t trên TTCK Vi t Nam t n d ng các c h i th tr ng

đ duy trì t c đ t ng tr ng h p lý, b n v ng, c ng c n n t ng, nâng t m v th và

tr thành các NHTM c ph n hi n đ i, là n i các c đông, nhà đ u t , khách hàng và

các đ i tác luôn yên tâm v hi u qu đ u t và an toàn đ ng v n, là ngân hàng cung

c p đa d ng các s n ph m, d ch v tài chính ngân hàng ch t l ng cao, là các th ng

hi u có uy tín trong l nh v c ngân hàng và có nhi u đóng góp cho c ng đ ng, cho xã

h i

2.1.3 K t qu ho t đ ng kinh doanh

2.1.3.1 Quy mô

Trong vài n m qua, nh ng đóng góp c a h th ng NHTM vào quá trình đ i m i

và thúc đ y t ng tr ng kinh t , đ y nhanh quá trình công nghi p hoá - hi n đ i hoá là

r t l n Các NHTM c ph n niêm y t không ch ti p t c kh ng đ nh là m t kênh d n

v n quan tr ng cho n n kinh t , mà còn góp ph n n đ nh s c mua đ ng ti n S l n

m nh c a các NHTM c ph n niêm y t th hi n s t ng lên c a v n ch s h u,

t ng tài s n, m c đ đa d ng hóa các d ch v cung c p và s đóng góp vào t c đ t ng

tr ng kinh t hàng n m So v i n m 2012, t ng tài s n t i h u h t các NHTM c ph n

niêm y t n m 2013 gia t ng h n 13% và đ t h n 2,4 tri u t đ ng t i ngày 31/12/2013

ng đ u v t ng tài s n là Vietinbank v i 576 nghìn t đ ng Riêng ACB, t ng tài

s n n m 2013 gi m 6% so v i n m 2012

Không ch phát tri n v s l ng, quy mô m ng l i c a các NHTM c ph n

niêm y t c ng t ng lên nhanh chóng S l ng chi nhánh và phòng giao d ch c a các

ngân hàng còn khá chênh l ch nhau do chi n l c phát tri n và đ c tr ng c a t ng

ngân hàng

th 2.1: T ng tài s n t i các NHTM c ph n niêm y t trên TTCK Vi t

Nam giai đo n 2004 ậ 2013

n v tính: t đ ng

(Ngu n: BCTC các NHTM c ph n niêm y t giai đo n 2004 – 2013)

2.1.3.2 Huy đ ng v n

Huy đ ng v n t i các NHTM c ph n niêm y t có t ng tr ng khá qua các n m

2004 - 2013 do vi c đa d ng hóa s n ph m huy đ ng và phát tri n m ng l i chi