Cácăl iăth ăc nhătranhăc aăMichael E.. Porter Ngu n: Michael E.. Porter, “Competitive Advantage”, 1985.. Kh i t ng th đ c xây d ng nh sau: Hình 1.2 .ăXơyăd ngăcácăkh iăt ngăth ăc aăl iăt
Trang 2L IăCAMă OAN
Tôi cam đoan r ng lu n v n t t nghi p này là công trình nghiên c u c a tôi, có
s h tr h ng d n t TS B o Trung, Ban giám đ c Công ty C ph n G Hoàng Anh Gia Lai (HAGL) và b n h c cùng l p Các n i dung nghiên c u và k t qu nghiên c u trong đ tài này là trung th c và ch a t ng đ c ai công b trong b t k công trình nào
Tác gi
Nguy n Th M Linh
Trang 3M C L C
TRANG PH BÌA
L IăCAMă OAN
M C L C
DANH M C B NG
DANH M C HÌNH, BI Uă
DANH M C CH VI T T T
T NG QUAN NGHIÊN C U 1
1 Tính c p thi t c a đ tài 1
2 M c tiêu c a đ tài 2
3 i t ng và ph m vi nghiên c u 2
4 Ý ngh a c a đ tài 2
5 Ph ng pháp nghiên c u 2
6 K t c u c a đ tài 3
CH NGă1:C ăS LÝ THUY T V C NH TRANH VÀăN NGăL C C NH TRANH C A DOANH NGHI P 4
1.1 C nh tranh 4
1.1.1 Khái ni m c nh tranh 4
1.1.2 Vai trò c a c nh tranh 4
1.2 L i th c nh tranh, n ng l c c nh tranh 5
1.2.1 L i th c nh tranh và các chi n l c c nh tranh c b n 5
1.2.2 N ng l c c nh tranh 7
1.2.2.1 Khái ni m n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p 7
1.2.2.2 Các y u t t o nên n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p 8
1.3 Nh ng nhân t nh h ng ch y u t i n ng l c c nh tranh 9
1.3.1 Môi tr ng bên ngoài 9
1.3.1.1 Môi tr ng v mô 9
1.3.1.2 Môi tr ng vi mô- Mô hình 5 tác l c c nh tranh c a Michael E Porter 10
1.3.1.3 Các công c , ph ng pháp đ nghiên c u môi tr ng bên ngoài 12
Trang 41.4 Các ph ng pháp phân tích đ đánh giá l i th c nh tranh c a doanh nghi p 13
1.4.1 Phân tích môi tr ng n i b - Phân tích dây chuy n giá tr c a công ty 13
1.4.2 Mô hình phân tích n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p d a trên ngu n l c 15
1.5 u t xây d ng và phát tri n l i th c nh tranh 16
1.5.1 Các ngu n l c t o ra giá tr khách hàng 17
1.5.2 N ng l c c t lõi (Core Competencies) 18
CH NGă2: TH C TR NGăN NGăL C C NH TRANH C A CÔNG TY C PH N G HOÀNG ANH GIA LAI 20
2.1 Khái quát v công ty 20
2.1.1 Gi i thi u t ng quan v công ty 20
2.1.2 Ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a công ty 20
2.2 Th c tr ng chung v tình hình kinh doanh c a công ty 22
2.3 ánh giá n ng l c c nh tranh c a công ty 23
2.3.1 Môi tr ng v mô 23
2.3.1.1 Môi tr ng kinh t 23
2.3.1.2 Môi tr ng công ngh 24
2.3.1.3 Môi tr ng v n hóa-xã h i 25
2.3.1.4 Môi tr ng nhân kh u h c 26
2.3.1.5 Môi tr ng chính tr - pháp lu t 27
2.3.1.6 Môi tr ng toàn c u 27
2.3.2 Phân tích c nh tranh 29
2.3.2.1 Nguy c xâm nh p c a đ i th ti m tàng 29
2.3.2.2 M c đ c nh tranh gi a các công ty hi n có trong ngành 30
2.3.2.3 S c m nh th ng l ng c a ng i mua 31
2.3.2.4 S c m nh th ng l ng c a các nhà cung c p 32
2.3.2.5 e d a c a các s n ph m thay th 32
2.3.3 Phân tích môi tr ng n i b xác đ nh và đánh giá các y u t t o giá tr khách hàng c a công ty 33
2.3.3.1 ánh giá các y u t t o giá tr khách hàng c a Công ty 33
2.3.3.2 Phân tích và đánh giá các y u t ngu n l c bên trong công ty có tác d ng t o giá tr khách hàng 38
Trang 52.3.3.3 N ng l c c t lõi c a Công ty C ph n G HAGL 52
CH NGă3: M T S GI IăPHÁPăNỂNGăCAOăN NGăL C C NH TRANH C A CÔNG TY C PH N G HOÀNG ANH GIA LAI GIAIă O N 2015-2020 54
3.1 nh h ng phát tri n và m c tiêu c th c a Công ty giai đo n 2015-2020 54
3.2 M t s gi i pháp nh m nâng cao n ng l c c nh tranh giai đo n 2015-2020 54
3.2.1 Phát huy hi u qu ho t đ ng c a m ng l i phân ph i 54
3.2.2 Nâng cao n ng l c đ i ng lưnh đ o 55
3.2.3 Xây d ng, c ng c và phát tri n đ i ng nhân l c 57
3.2.4 Hoàn thi n h th ng qu n lý s n xu t, qu n lý ch t l ng 58
3.2.5 Tìm ki m ngu n cung ng nguyên li u n đ nh 59
3.2.6 Xây d ng, c ng c và phát tri n đ i ng thi t k 59
3.2.7 Nâng cao n ng l c ti p th c a Công ty C ph n G HAGL 60
3.2.8 Xây d ng v n hóa Công ty 61
K T LU N 64
TÀI LI U THAM KH O 1
Trang 6DANH M C B NG
B ng 1.1 Phân lo i các ngu n l c
B ng 2.1 K t qu s n xu t kinh doanh giai đo n 2011-2013
B ng 2.2 Các y u t t o giá tr khách hàng c a Công ty C ph n G HAGL
B ng 2.3 M c đ đáp ng c a Công ty đ i v i t ng tiêu chí
B ng 2.4 Quy trình s n xu t, ch bi n s n ph m g
Trang 7DANH M C HÌNH, BI Uă
Hình 1.1 Các l i th c nh tranh c a Porter
Hình 1.2 Xây d ng các kh i t ng th c a l i th c nh tranh
Hình 1.3 Mô hình 5 tác l c c nh tranh c a Michael Porter
Hình 1.4 Mô hình chu i giá tr v n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p
Hình 1.5 Vai trò c a ngu n l c và n ng l c (Lê Thành Long, 2003)
Hình 1.6 Quy trình phân tích ng c chu i giá tr c a doanh nghi p
Bi u đ 2.1 Doanh thu kinh doanh n i đ a c a TTF và HAGL
Bi u đ 2.2 Giá tr tài s n c a Công ty CP G HAGL t n m 2011-2013
Bi u đ 2.3 C c u ngu n v n c a Công ty CP G HAGL t n m 2011-2013
Bi u đ 2.4 C c u ngu n nhân l c Công ty C ph n G HAGL
Trang 8DANH M C CH VI T T T
ASEAN Hi p h i các qu c gia ông Nam Á
GDP T ng s n ph m qu c n i
Trang 9T NG QUAN NGHIÊN C U
1.ăTínhăc păthi tăc a đ ătƠi
Sau m t th i gian dài th tr ng b t đ ng s n phát tri n l ch l c, không d a trên cân đ i cung c u và quá ph thu c vào ngu n v n ngân hàng c ng v i đ ng thái si t tín d ng c a Ngân hàng Nhà n c, th i gian qua, th tr ng r i vào tr ng thái tr m l ng h u h t phân khúc, đ c bi t là c n h S l ng hàng t n kho t ng cao đ n m c báo đ ng Hi n m t s doanh nghi p b t đ ng s n có t l hàng t n kho trên t ng tài s n lên đ n 70% - 90% V i s s t gi m m nh v giá c và giao
d ch trong m t th i gian dài, th tr ng b t đ ng s n đang đ c cho là đáy kh ng
ho ng
B t đ ng s n c a Công ty C ph n Hoàng Anh Gia Lai (HAGL) c ng không tránh kh i vòng xoáy h l y đó Trong khi s n ph m c a Công ty thành viên – Công
ty c ph n G Hoàng Anh Gia Lai trong nh ng n m t 2006 – 2011 ch y u là s n
xu t đ cung c p cho các d án b t đ ng s n c a t p đoàn Khi ngành b t đ ng s n
“xì h i” thì h u nh Công ty c ph n G Hoàng Anh Gia Lai không thu đ c n t
vi c cung c p s n ph m cho Công ty B t đ ng s n c a Hoàng Anh Gia Lai i u này d n đ n Công ty c ph n G Hoàng Anh Gia Lai ph i vay v n s n xu t quá l n
và k t qu kinh doanh trong nh ng n m g n đây là thua l
Hi n nay, HAGL đư chuy n ph n l n các d án b t đ ng s n hi n có cho công ty An Phú và tách công ty này ra thành công ty đ c l p Sau đ ng thái này, HAGL ch còn gi l i d án Myanmar đóng vai trò ch l c, d án Hoàng Anh Bangkok cùng m t s d án khác Chính vì th s n ph m c a Công ty c ph n G Hoàng Anh Gia Lai ph i “đi tìm” khách hàng m i đ c u l y mình
Trong b i c nh c nh tranh kh c li t ngày nay, công ty nào có chi n l c
c nh tranh đúng đ n s t n t i và phát tri n Ng c l i n u doanh nghi p không
ch u thích ng, v n hành b máy m t cách c ng nh c s t b đào th i Công ty c
ph n G Hoàng Anh Gia Lai c ng không ph i là m t ngo i l , công ty ph i nh n
di n cho mình m t ph ng h ng, l a ch n chi n l c thích h p đ nâng cao n ng
Trang 10l c c nh tranh Vì th , tác gi m nh d n ch n đ tài: “M t s gi i pháp nâng cao
n ng l c c nh tranh c a Công ty C ph n G Hoàng Anh Gia Lai giai đo n 2020”
2015-2.ăM cătiêuăc aăđ ătƠi
- ánh giá đ c th c tr ng n ng l c c nh tranh c a Công ty C ph n G HAGL so v i các đ i th trong cùng ngành
- xu t gi i pháp nâng cao n ng l c c nh tranh c a Công ty C ph n G HAGL trong th i gian đ n
3 ă iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u
- i t ng nghiên c u: N ng l c c nh tranh c a doanh nghi p
- Ph m vi nghiên c u: Công ty C ph n G Hoàng Anh Gia Lai t n m 2006
đ n nay
4 ăụăngh aăc aăđ ătƠi
Giúp ban lưnh đ o công ty l a ch n đ c nh ng quy t đ nh đúng đ n đ công ty có th c nh tranh m nh m h n trong th tr ng kinh doanh s n ph m g trang trí n i th t, t o đi u ki n thu n l i cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a công ty ngày càng phát tri n m nh m , hi u qu h n
5 ăPh ngăphápănghiênăc u
Lu n v n s d ng ph ng pháp nghiên c u đ nh tính có kh o sát đ nh l ng
Ngu n d li u: tài s d ng c ngu n d li u th c p và ngu n d li u s c p
Ph ngăpháp thu th p d li u:
- Thu th p d li u t các tài li u tham kh o: lu n v n thu th p d li u t các
b ng cáo b ch, báo cáo tài chính c a công ty và các đ i th c nh tranh c a công ty Ngoài ra lu n v n còn s d ng các d li u thu th p trên các báo, t p chí, internet
- S d ng b ng câu h i đ thu th p thông tin t các nhà qu n lý c a công ty, nhân viên và khách hàng c a công ty
Ph ngăpháp x lý s li u:
Ph ng pháp th ng kê, phân tích mô t , so sánh t ng h p D li u thu th p
đ c t các b ng câu h i s đ c nh p và x lý b ng ph n m m Excel
Trang 116 K tăc uăc aăđ ătƠi
V i ý ngh a, đ i t ng, ph m vi nghiên c u đư đ c xác đ nh, ngoài nh ng
ph n nh : ph n m đ u, m c l c, k t lu n, danh m c tài li u tham kh o, lu n v n này đ c thi t k thành 3 ch ng c th :
Ch ngă1:ăC s lý thuy t v c nh tranh và n ng l c c nh tranh c a doanh
nghi p
Ch ngă2: Th c tr ng n ng l c c nh tranh c a Công ty C ph n G Hoàng
Anh Gia Lai
Ch ngă3: M t s gi i pháp nâng cao n ng l c c nh tranh c a Công ty C
ph n G Hoàng Anh Gia Lai giai đo n 2015-2020
Trang 12B t k m t doanh nghi p nào tham gia ho t đ ng s n xu t kinh doanh m t
lo i hàng hoá nào đó trên th tr ng đ u ph i ch p nh n c nh tranh ây là m t đi u
t t y u và là đ c tr ng c b n nh t c a c ch th tr ng
Theo Michael E Porter thì: C nh tranh là giành l y th ph n B n ch t c a c nh tranh là tìm ki m l i nhu n, là kho n l i nhu n cao h n m c l i nhu n trung bình mà doanh nghi p đang có K t qu quá trình c nh tranh là s bình quân hóa l i nhu n trong ngành theo chi u h ng c i thi n sâu d n đ n h qu giá c có th gi m đi (1980)
i v i m t doanh nghi p kinh doanh d ch v
C nh tranh là m t đi u b t kh kháng trong n n kinh t th tr ng Các doanh nghi p, các nhà kinh doanh d ch v khi tham gia th tr ng bu c ph i ch p
nh n s c nh tranh C nh tranh có th coi là cu c ch y đua kh c li t mà các doanh nghi p không th l n tránh và ph i tìm m i cách đ v n lên, chi m u th
Nh v y c nh tranh bu c các nhà d ch v ph i luôn tìm cách nâng cao ch t
l ng d ch v , đáp ng m t cách t t nh t yêu c u c a khách hàng, c a th tr ng
C nh tranh gây nên s c ép đ i v i các doanh nghi p qua đó làm cho các doanh nghi p ho t đ ng có hi u qu h n
i v iăng i tiêu dùng
Nh có c nh tranh, ng i tiêu dùng nh n đ c các d ch v ngày càng đa
d ng, phong phú h n Ch t l ng c a d ch v đ c nâng cao trong khi đó chi phí
Trang 13b ra ngày càng th p h n C nh tranh c ng làm quy n l i c a ng i tiêu dùng đ c tôn tr ng và quan tâm t i nhi u h n
i v i n n kinh t - xã h i
i v i toàn b n n kinh t xư h i c nh tranh có vai trò r t l n
- C nh tranh là đ ng l c phát tri n kinh t , nâng cao ch t l ng d ch v xư h i
- C nh tranh t o ra s đ i m i, mang l i s t ng tr ng m nh m h n, giúp xoá b các đ c quy n b t h p lý, b t bình đ ng trong kinh doanh
C nh tranh giúp t ng tính ch đ ng sáng t o c a các doanh nghi p, t o ra
đ c các doanh nghi p m nh h n, m t đ i ng nh ng ng i làm kinh doanh gi i, chân chính
- C nh tranh còn là đ ng l c phát tri n c b n nh m k t h p m t cách h p lý
gi a các lo i l i ích c a các doanh nghi p, ng i tiêu dùng và xư h i
Tuy nhiên, c nh tranh không ch toàn là nh ng u đi m, mà nó còn có c
nh ng khuyêt t t c h u mang đ c tr ng c a c ch th tr ng C ch th tr ng
b t bu c các doanh nghi p ph i th c s tham gia vào c nh tranh đ t n t i và phát tri n Chính đi u này đòi h i c n ph i có s qu n lý c a nhà n c, đ m b o cho các doanh nghi p có th t do c nh tranh m t cách lành m nh có hi u qu
1.2.ăL iăth ăc nhătranh, n ngăl căc nhătranh
1.2.1 L i th c nh tranh và các chi năl c c nhătranhăc ăb n
t n t i trong môi tr ng c nh tranh, công ty ph i t o ra đ c l i th c nh tranh L i th c nh tranh đ c th hi n d i hai hình th c c b n: chi phí th p ho c khác bi t hóa K t h p hai hình th c c b n này c a l i th c nh tranh v i ph m vi
ho t đ ng c a công ty s hình thành nên ba chi n l c c nh tranh t ng quát: chi n
l c chi phí th p nh t, chi n l c khác bi t hóa s n ph m và chi n l c t p trung Chi n l c t p trung có hai ph ng th c c th : t p trung theo h ng chi phí th p
ho c t p trung theo h ng khác bi t hóa
Trang 14Hình 1.1 Cácăl iăth ăc nhătranhăc aăMichael E Porter
(Ngu n: Michael E Porter, “Competitive Advantage”, 1985)
T đó, h u h t m c đ c b n, doanh nghi p có th t o ra l i th c nh tranh b n v ng b ng cách nh n bi t và th c hi n nh ng hành đ ng sau đây: nâng cao hi u qu các ho t đ ng, nâng cao ch t l ng, đ i m i và nâng cao s thõa mãn khách hàng Nâng cao hi u qu các ho t đ ng là t o ra hi u su t l n h n v i chi phí
th p h n d a vào hi u su t lao đ ng và v n Nâng cao ch t l ng là t o ra nh ng
s n ph m hay d ch v tin c y, an toàn và khác bi t nh m đem l i nh ng giá tr cao
h n trong nh n th c c a khách hàng i m i là khám phá nh ng ph ng th c m i
và t t h n đ c nh tranh trong ngành và thâm nh p vào th tr ng Còn nâng cao s
th a mưn khách hàng là làm t t h n đ i th trong vi c nh n bi t và đáp ng các nhu
c u c a khách hàng Kh i t ng th đ c xây d ng nh sau:
Hình 1.2 ăXơyăd ngăcácăkh iăt ngăth ăc aăl iăth ăc nhătranh
(Ngu n: Michael E.Porter, “Competitive Advantage”, 1985)
Trang 151.2.2 N ngăl c c nh tranh
1.2.2.1 Khái ni măn ngăl c c nh tranh c a doanh nghi p
Cho đ n nay quan ni m v n ng l c c nh tranh v n ch a đ c hi u th ng
nh t có th đ a ra quan ni m n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p phù h p,
Ba là, n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p c n th hi n đ c ph ng th c
c nh tranh phù h p, bao g m c nh ng ph ng th c truy n th ng và các ph ng
th c hi n đ i - không ch d a trên l i th so sánh mà d a vào l i th c nh tranh,
d a vào quy ch
T nh ng yêu c u trên, có th đ a ra khái ni m n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p nh sau:
“N ng l c c nh tranh c a doanh nghi p là vi c khai thác, s d ng th c l c và
l i th bên trong, bên ngoài nh m t o ra nh ng s n ph m - d ch v h p d n ng i tiêu dùng đ t n t i và phát tri n, thu đ c l i nhu n ngày càng cao và c i ti n v trí
so v i các đ i th c nh tranh trên th tr ng.”
Nh v y, n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p tr c h t ph i đ c t o ra t
th c l c c a doanh nghi p y là các y u t n i hàm c a m i doanh nghi p, không
ch đ c tính b ng các tiêu chí v công ngh , tài chính, nhân l c, t ch c qu n tr doanh nghi p,… m t cách riêng bi t mà còn đánh giá, so sánh v i các đ i th c nh tranh ho t đ ng trên cùng l nh v c, cùng m t th tr ng S là vô ngh a n u nh ng
đi m m nh và đi m y u bên trong doanh nghi p đ c đánh giá không thông qua
vi c so sánh m t cách t ng ng v i các đ i th c nh tranh Trên c s các so sánh
đó, mu n t o nên n ng l c c nh tranh, đòi h i doanh nghi p ph i t o l p đ c l i
Trang 16th so sánh v i đ i th c a mình Nh l i th này, doanh nghi p có th tho mãn t t
h n các đòi h i c a khách hàng m c tiêu c ng nh lôi kéo đ c khách hàng c a đ i
th c nh tranh Tuy nhiên, n u ch d a vào th c l c và l i th c a mình e ch a đ ,
b i trong đi u ki n toàn c u hóa kinh t , l i th bên ngoài đôi khi là y u t quy t
đ nh Th c t ch ng minh m t s doanh nghi p r t nh , không có l i th n i t i,
th c l c bên trong y u nh ng v n t n t i và phát tri n trong m t th gi i c nh tranh
kh c li t nh hi n nay Do đó, phân tích n ng l c c nh tranh đòi h i ph i có quan
đi m toàn di n, đánh giá d a trên nhi u tiêu chí khác nhau và đ t doanh nghi p trong m t môi tr ng kinh doanh c th
1.2.2.2 Các y u t t o nên n ngăl c c nh tranh c a doanh nghi p
Theo Michael E Porter thì n ng l c c nh tranh c a DN g m b n y u t :
a Các y u t b n thân doanh nghi p: Bao g m các y u t v con ng i (ch t
l ng, k n ng); các y u t v trình đ (khoa h c k thu t, kinh nghi m th tr ng); các y u t v v n…các y u t này chia làm hai lo i:
* Lo i 1: các y u t c b n nh môi tr ng t nhiên, đ a lý, lao đ ng;
* Lo i 2: Các y u t nâng cao nh thông tin, lao đ ng trình đ cao…
Trong đó, y u t th 2 có ý ngh a quy t đ nh đ n n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p Chúng quy t đ nh l i th c nh tranh đ cao và nh ng công ngh có tính đ c quy n Trong dài h n thì đây là y u t có tính quy t đ nh ph i đ c đ u t
m t cách đ y đ và đúng m c
b Nhu c u khách hàng: ây là y u t có tác đ ng r t l n đ n s phát tri n
c a doanh nghi p Th c t cho th y, không m t doanh nghi p nào có kh n ng th a mưn đ y đ t t c nh ng yêu c u c a khách hàng Th ng thì doanh nghi p có l i
th v m t này thì có h n ch v m t khác V n đ c b n là doanh nghi p ph i
nh n bi t đ c đi u này và c g ng phát huy t t nh t nh ng đi m m nh mà mình đang có đ đáp ng t t nh t nh ng đòi h i c a khách hàng Thông qua nhu c u c a khách hàng, doanh nghi p có th t n d ng đ c l i th theo quy mô, t đó c i thi n các ho t đ ng kinh doanh và d ch v c a mình Nhu c u khách hàng còn có th g i
m cho doanh nghi p đ phát tri n các lo i hình s n ph m và d ch v m i Các lo i
Trang 17hình này có th đ c phát tri n r ng rãi ra th tr ng bên ngoài và khi đó doanh nghi p là ng i tr c tiên có đ c l i th c nh tranh
c Các l nh v c có liên quan và ph tr : S phát tri n c a doanh nghi p không th tách r i s phát tri n các l nh v c có liên quan và ph tr nh : th tr ng tài chính, s phát tri n c a công ngh thông tin…
d Chi n l c c a doanh nghi p, c u trúc ngành và đ i th c nh tranh: S phát tri n c a ho t đ ng doanh nghi p s thành công n u đ c qu n lý và t ch c trong m t môi tr ng phù h p và kích thích đ c các l i th c nh tranh c a nó S
c nh tranh gi a các doanh nghi p s là y u t thúc đ y s c i ti n và thay đ i nh m h
th p chi phí, nâng cao ch t l ng s n ph m
Trong b n y u t trên, y u t 1 và 4 đ c coi là y u t n i t i c a doanh nghi p, y u t 2 và 3 là nh ng y u t có tính ch t tác đ ng và thúc đ y s phát tri n
c a chúng Ngoài ra, còn hai y u t mà doanh nghi p c n tính đ n là nh ng c h i
và vai trò c a Chính Ph Vai trò c a Chính Ph có tác đ ng t ng đ i l n đ n kh
n ng c nh tranh c a doanh nghi p nh t là trong vi c đ nh ra các chính sách v công ngh , đào t o và tr c p
1.3 Nh ngănhơnăt ă nhăh ngăch ăy uăt iăn ngăl căc nhătranh
1.3.1 Môi tr ng bên ngoài
1.3.1.1 Môiătr ngăv ămôă
Nh ng tác đ ng t i môi tr ng v mô bao g m các y u t bên ngoài ph m vi
c a doanh nghi p, nh ng có th gây ra nh ng nh h ng l n đ i v i ho t đ ng c a doanh nghi p Thông th ng các doanh nghi p không th ki m soát đ c môi
tr ng v mô H n n a, s thay đ i, phát tri n c a môi tr ng v mô là khó có th d đoán tr c, ví d nh t giá h i đoái, công ngh …
Khi nghiên c u tác đ ng c a môi tr ng v mô t i ho t đ ng c a doanh nghi p, các nhà qu n lý đư đúc rút ba k t lu n quan tr ng d i đây:
Th nh t, m t xu th c a môi tr ng có th tác đ ng khác nhau t i các ngành công nghi p
Th hai, nh h ng c a nh ng thay đ i trong môi tr ng có th hoàn toàn
Trang 18khác nhau đ i v i t ng doanh nghi p Các tác đ ng ph thu c r t nhi u vào vai trò,
nh ng th m nh, đi m y u, c h i, nguy c c a các công ty trong ngành ng th i,
ch ra công ty ph i c nh tranh nh th nào, m c tiêu c a công ty nên làm gì và c n
có nh ng chính sách nào đ th c hi n m c tiêu đó
Khi phân tích s c nh tranh c a ngành, theo Michael Porter, nhân t quy t
đ nh c n b n đ u tiên cho kh n ng sinh l i c a công ty chính là m c h p d n c a ngành Có 5 l c l ng c nh tranh th hi n s h p d n c a ngành (Hình 1.3)
Hình 1.3 Mô hình 5 tác l c c nh tranh c a Michael E Porter
(Ngu n: Michael E.Porter, “Competitive Strategy”, 1980)
Trang 19N m y u t c u thành c nh tranh trên cho ta th y b i c nh c nh tranh c a
nh ng công ty trong m t ngành kinh doanh Nh ng t i sao l i có m t s công ty luôn đ t l i nhu n cao h n so v i nh ng công ty khác và đi u này có gì liên quan
đ n n ng l c c nh tranh c a nh ng công ty này, và nh ng khác bi t v n ng l c ti p
th , đi u hành, v.v có liên h th nào đ n v th c nh tranh và hi u qu ho t đ ng
c a các công ty Ph n này, s m r ng phân tích m t s tiêu chí đánh giá n ng l c
c nh tranh c a n i b ngành kinh doanh nói riêng và toàn th các ngành kinh doanh nói chung, đ ng th i nó s là công c h u hi u cho vi c thi t l p chi n l c
(1) S chuyên bi t hóa: M c đ mà công ty t p trung s n l c vào quy mô dòng s n ph m, vào m t s b ph n khách hàng m c tiêu và v trí c a th tr ng mà
nó ph c v
(2) S công nh n th ng hi u: M c đ mà công ty theo đu i s công nh n
th ng hi u h n là c nh tranh v giá c S công nh n th ng hi u này có th đ t
đ c qua qu ng cáo, l c l ng bán hàng ho c m t s ph ng cách khác
(3) y và kéo: M c đ mà công ty qu ng bá th ng hi u v i khách hàng
m c tiêu so sánh v i s h tr c a các kênh phân ph i hàng hóa c a mình
(4) Tuy n ch n kênh phân ph i: S l a ch n kênh phân ph i t nh ng kênh phân ph i riêng c a công ty cho đ n nh ng c a hàng chuyên d ng và nh ng c a hàng bán hàng t ng h p
(5) Ch t l ng s n ph m: Xét v nguyên li u, s chuyên bi t hóa, đ b n,
Trang 20và trong phân ph i thông qua vi c đ u t các thi t b nh m làm gi m t i đa chi phí
(9) D ch v : M c đ công ty cung c p d ch v đi kèm s n ph m nh h tr k thu t m ng d ch v n i b …Tiêu chí này đ c xem nh m t ph n c a tích h p d c
(10) Chính sách giá c : V th giá c a công ty trên th tr ng, th ng có liên quan đ n v th chi phí và ch t l ng s n ph m
(11) Kh n ng tài chính: V n và hi u qu ho t đ ng c a v n
(12) M i liên h v i chính quy n s t i: Trong nh ng ngành kinh doanh toàn
c u,m i quan h c a công ty v i chính quy n s t i có th nh h ng đ n s phát tri n c a công ty
1.3.1.3 Các công c ,ăph ngăphápăđ nghiên c uămôiătr ng bên ngoài
Vi c nghiên c u môi tr ng bên ngoài c a doanh nghi p bao g m các công
vi c sau:
• Thu th p thông tin
• X lý thông tin
• D báo di n bi n môi tr ng
• L p b ng t ng h p thông tin v môi tr ng ngoài
• Phân tích (đ nh tính và đ nh l ng); trong đó ph ng pháp phân tích đ nh tính s d ng ph ng pháp chuyên gia hay ph ng pháp Delphi; ph ng pháp phân tích đ nh l ng s d ng ph ng pháp L p ma tr n đánh giá các y u t bên ngoài (EFE Matrix - External Factor Evaluation Matrix) và ph ng pháp L p ma tr n hình nh c nh tranh
1.3.2.ăMôiătr ngăbênătrongă(môiătr ng n i b )
Môi tr ng bên trong c a doanh nghi p bao g m các ho t đ ng: qu n tr , tài chính, k toán, s n xu t, nghiên c u và phát tri n marketing, h th ng thông tin doanh nghi p,…
t n t i và phát tri n, các doanh nghi p c n ph i phân tích k l ng môi
tr ng bên trong c a doanh nghi p nh m xác đ nh rõ nh ng đi m m nh, đi m
y u c a doanh nghi p mình, t đó doanh nghi p c n có bi n pháp đ thay đ i
Trang 21nh ng y u t tác đ ng x u đ n doanh nghi p, phát huy nh ng đi m m nh đ đ t
đ c u th c nh tranh
1.4 Cácă ph ngă phápă phơnă tíchă đ đánhă giáă l iă th ă c nhă tranhă c aă doanhă nghi p
1.4.1 Phơnătíchămôiătr ng n i b - Phân tích dây chuy n giá tr c a công ty
Theo Michael E Porter (1985) dây chuy n giá tr là t ng h p các ho t đ ng
có liên quan c a doanh nghi p làm t ng giá tr cho khách hàng Vi c th c hi n có
hi u qu các ho t đ ng trong dây chuy n giá tr s quy t đ nh hi u qu ho t đ ng chung và t o ra nh ng l i th c nh tranh c a doanh nghi p Chính vì l đó mà vi c phân tích môi tr ng bên trong đ xác đ nh nh ng đi m m nh và đi m y u g n v i quá trình phân tích dây chuy n giá tr
Trong phân tích dây chuy n giá tr , các ho t đ ng c a công ty đ c chia thành hai nhóm: các ho t đ ng ch y u và các ho t đ ng h tr
Các ho t đ ng ch y u là các ho t đ ng liên quan tr c ti p đ n quá trình s n
xu t s n ph m và d ch v c a doanh nghi p, bao g m các ho t đ ng đ u vào, v n hành, các ho t đ ng đ u ra, marketing và bán hàng, d ch v
N u các ho t đ ng ch y u đ c qu n lý hi u qu v i chi phí th p và n
đ nh, s giúp doanh nghi p có đ c các đi m m nh, t o ra l i th c nh tranh và th a mãn nhu c u khách hàng t t h n, b ng cách gi m giá thành, t ng n ng su t ho c nâng cao ch t l ng s n ph m
Các ho t đ ng h tr nh m tr giúp các ho t đ ng ch y u c a doanh nghi p trong quá trình s n xu t s n ph m và d ch v , nên gián ti p t o ra l i th c nh tranh
c a doanh nghi p Các ho t đ ng h tr c b n bao g m: qu n tr t ng quát, qu n
tr nhân s , phát tri n công ngh và thu mua
Nhà qu n tr c n đánh giá n ng l c c a doanh nghi p th hi n các y u t
c a ho t đ ng h tr các m c đ m nh, trung bình ho c y u
Trang 22Hình 1.4 Mô hình chu i giá tr v n ngăl c c nh tranh c a doanh nghi p
(Ngu n: Michael E.Porter, “Competitive Advantage”, 1985)
Michael E Porter (1985) cho r ng n u doanh nghi p ch t p trung c i thi n
hi u qu ho t đ ng n i b , t c là th c hi n các ho t đ ng t o ra giá tr v i chi phí
th p thì ch a đ đ t o ra l i th c nh tranh trong dài h n Các đ i th có th b t
ch c cách th c ho t đ ng hi u qu c a doanh nghi p và khi đó doanh nghi p s m t
l i th v chi phí th p V n đ quan tr ng h n là ph i có nh ng hành đ ng mang tính chi n l c và ông g i là “đ nh v chi n l c” nh v chi n l c có ngh a là th c
hi n các ho t đ ng trong chu i giá tr theo m t cách khác ho c th c hi n nh ng hành
đ ng khác so v i các đ i th c nh tranh Chính s khác bi t đó s t o nên cho khách hàng nhi u giá tr h n, h s n sàng tr giá khác h n cho s n ph m c a doanh nghi p; nói cách khác, doanh nghi p có th đ t giá bán cao h n cho hàng hóa, d ch v c a mình và t su t l i nhu n cao h n trung bình Ông c ng cho r ng, l i th c nh tranh không xu t phát t m t vài ho t đ ng đ n l mà ph thu c vào k t qu c a s t ng tác ph i h p c a các ho t đ ng trong chu i cung ng
Nh v y C hai đi u này đ u d n đ n m t k t qu chung là làm t ng l i nhu n cho doanh nghi p
Trang 231.4.2 Môăhìnhăphơnătíchăn ngăl c c nh tranh c a doanh nghi p d a trên ngu n l c
Nh ng ng i theo quan đi m này cho r ng, n ng l c c nh tranh xu t phát t
vi c doanh nghi p s h u nh ng ngu n l c h u hình (ho c vô hình) mang tính đ c đáo, khó b sao chép và có giá tr , đ ng th i doanh nghi p có kh n ng khai thác và
s d ng có hi u qu các ngu n l c đó Doanh nghi p ch có th có nh ng ngu n l c thông th ng nh ng l i có kh n ng đ c bi t mà các đ i th khác không có đ k t
h p, s d ng các ngu n l c này theo cách th c đ c đáo nào đó và thu đ c l i nhu n cao
M t khác, doanh nghi p có th có nh ng ngu n l c đ c đáo nh ng n u ch có
kh n ng thông th ng thì n ng l c c nh tranh c ng “m nh t” và kém b n v ng
T t nhiên, n ng l c c nh tranh s m nh nh t n u doanh nghi p v a có các ngu n
l c đ c đáo khó sao chép v giá tr , v a có kh n ng đ c bi t đ khai thác nh m t o ra các s n ph m, d ch v đáp ng t t nhu c u khách hàng
Cách ti p c n này có th gi i thích rõ lý do n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p nhi u khi b mai m t và m t đi r t nhanh, nh ng trong m t s tr ng h p khác thì t n t i t ng đ i lâu dài N u l i th c a doanh nghi p xu t phát t vi c s
h u các ngu n l c h u hình, d sao chép (nh dây chuy n công ngh hi n đ i…), thì l i th đó ch có tính t n t i nh t th i, vì các đ i th s d dàng tìm cách s h u ngu n l c gi ng nh mình, làm doanh nghi p m t l i th N u doanh nghi p xây
d ng l i th c nh tranh d a vào nh ng ngu n l c vô hình (nh uy tín th ng hi u, ngh thu t marketing…) và d a vào y u t đ c đáo thì l i th này có xu h ng lâu
b n h n do đ i th c nh tranh khó sao chép h n Do đó, đ tìm ki m l i th c nh tranh cho mình, các doanh nghi p ph i bi t phát huy ngu n l c s n có
Quan đi m d a trên ngu n l c RBV (Resource-Based View), do Grant (1991) đ x ng cho r ng đ đ t đ c và duy trì l i th c nh tranh, ngu n l c doanh nghi p đóng vai trò r t quan tr ng, công ty s thành công n u nó trang b các ngu n l c phù h p nh t và t t nh t đ i v i vi c kinh doanh và chi n l c c a doanh nghi p RBV không ch t p trung phân tích các ngu n l c bên trong mà nó còn có liên k t n ng l c bên trong v i môi tr ng bên ngoài L i th c nh tranh s
Trang 24b thu hút v doanh nghi p nào s h u nh ng ngu n l c ho c n ng l c t t nh t Do
v y, theo RBV, l i th c nh tranh liên quan đ n s phát tri n và khai thác các ngu n
l c và n ng l c c t lõi c a doanh nghi p (Hình 1.5)
Hình 1.5 Vai trò c a ngu n l c và n ngăl c (Lê Thành Long, 2003)
(Ngu n: Lê Thành Long, “Tài li u Qu n tr chi n l c”, 2003)
Hai cách ti p c n chu i giá tr và ngu n l c gi i thích ngu n g c n ng l c
c nh tranh không mâu thu n v i nhau mà có th b sung, h tr nhau trong quá trình phân tích, tìm hi u ngu n g c và c ch phát sinh n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p, c n ph i bi t ngu n g c, các y u t , cách th c duy trì n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p Ngh a là, c n ph i s d ng k t h p c hai cách ti p c n nói trên
1.5.ă uăt ăxơyăd ngăvƠăphátătri năl iăth ăc nhătranh
Ngu n l c: Ngu n l c là tài s n riêng c a công ty, bao g m 2 lo i là ngu n l c
1 Xác đ nh và phân lo i ngu n l c c a doanh
l c t t
5 Xác đ nh các
kho ng cách ngu n l c c n
Trang 25Ngu n l c h u hình bao g m các ngu n l c v t ch t và ngu n l c v tài chính Ngu n l c vô hình bao g m nhân l c, công ngh , danh ti ng và các m i quan h
B ng 1.1 Phân lo i các ngu n l c
Các ngu n l c tài
chính
m t và b t c m t tài s n tài chính nào khác
Các ngu n l c v t ch t Nhà x ng, máy móc, đ đ c, nguyên li u, thi t b v n phòng,
ph ng ti n s n xu t,…
Các ngu n l c nhân
l c
Ki n th c, kinh nghi m, k n ng c a nhà qu n lý và nhân viên
Công ngh B ng phát minh sáng ch , b n quy n, bí m t công ngh
Danh ti ng Nhãn hi u, uy tín s n ph m, nhãn hi u th ng m i, hình nh
công ty, v n hóa doanh nghi p
Các m i quan h V i khách hàng, nhà cung c p, nhà phân ph i và m i quan h
v i chính ph , c ng đ ng
M i công ty đ u có các ngu n l c, tuy nhiên các ngu n l c này không ph i
là duy nh t và có kh n ng t o ra l i th c nh tranh b n v ng, tr phi ngu n l c đó
ph i khó xây d ng, khó mua, khó thay th ho c khó b t ch c đ c
Trang 26Hình 1.6 Quyătrìnhăphơnătíchăng c chu i giá tr c a doanh nghi p
(Ngu n: “Ho ch đ nh chi n l c theo quá trình c a Rudolf Griinig và Richard”)
Theo Rudolf Griinig và Richard Kiihn (2005, trang 229) thì đây là quy trình phân tích ng c đ tìm ra các ngu n l c t o ra giá tr khách hàng u tiên, t i đi m
A, bên ph i s đ , th hi n các l i th c nh tranh trong ph i th c K đ n, t o ra
m t danh sách các ho t đ ng giá tr và nh n d ng các ho t đ ng thi t y u cho các
l i th c nh tranh m c tiêu trong ph i th c Vì ph i th c ph thu c tr c ti p vào các
ho t đ ng ch y u, nên t t nh t b t đ u b ng cách xem xét các ho t đ ng này ây
là B1 trên s đ Sau đó, các ho t đ ng h tr c n thi t (B2) có th nh n d ng và đánh giá theo s đóng góp c a chúng vào các l i th c nh tranh trong ph i th c
B c cu i cùng là kh o sát các ngu n l c c n cho các ho t đ ng t o ra giá tr này
x y ra (C1 và C2)
1.5.2 N ngăl c c t lõi (Core Competencies)
N ng l c là kh n ng c a doanh nghi p s d ng hi u qu ngu n l c đ đ t
đ c m c tiêu kinh doanh (Nguy n ình Th - Nguy n Th Mai Trang, m t s y u
t t o thành n ng l c đ ng c a Doanh Nghi p và gi i pháp nuôi d ng, 2009)
N ng l c c t lõi là nh ng n ng l c mà doanh nghi p có th th c hi n t t h n
nh ng n ng l c khác trong n i b công ty, n ng l c đó mang tính trung tâm đ i v i
kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p
C.K.Prahalad và Gary Hamel (1990) đ a ra hình t ng m t cái cây mà b r
là n ng l c c t lõi, thân và cành chính là s n ph m c t lõi, nhánh ph là nh ng đ n
v kinh doanh, hoa lá là nh ng s n ph m sau cùng N ng l c c t lõi là s h p nh t, gom t t t c công ngh và chuyên môn c a công ty vào thành m t tr ng đi m, m t
m i nh n nh t quán Nhi u g i ý cho r ng công ty nên xác đ nh và t p trung vào 3
ho c 4 n ng l c c t lõi Các n ng l c c t lõi ph i khác bi t nhau
Tóm t tăch ngă1
Qua n i dung ch ng 1, tác gi đư h th ng hóa các lý thuy t v c nh tranh,
đ ng th i c ng đư phân tích và rút ra các yêu t tác đ ng đ n n ng l c c nh tranh c a doanh nghi p, các mô hình nghiên c u và đánh giá n ng l c c nh tranh c a doanh
Trang 27nghi p ây chính là c s đ ch ng ti p theo tác gi có th phân tích đ c th c tr ng
n ng l c canh tranh hi n t i c a Công ty C ph n G HAGL
Trang 28CH NGă2:
TH C TR NGăN NGăL C C NH TRANH
C A CÔNG TY C PH N G HOÀNG ANH GIA LAI
2.1.ăKháiăquátăv ăcôngătyă
2.1.1 Gi i thi u t ng quan v công ty
Kh i nghi p n m 1990 t m t phân x ng nh chuyên đóng bàn gh cho
h c sinh do ông oàn Nguyên c tr c ti p đi u hành, đ n nay T p đoàn HAGL đư
đ t đ c b c ti n m nh m và tr thành t p đoàn t nhân ho t đ ng trong nhi u
l nh v c ngành ngh khác nhau Trong đó, ngành s n xu t và kinh doanh g là ngành truy n th ng lâu đ i nh t c a HAGL, nh v y HAGL có r t nhi u th m nh
c ng nh thu n l i nh t đ nh không ph i doanh nghi p nào c ng có đ c Công ty
CP G HAGL là m t trong 5 t ng công ty thu c T p đoàn HAGL Tính đ n th i
đi m n m 2012, Công ty CP G HAGL s h u 5 nhà máy g (trong đó có 1 nhà máy t i Lào) v i t ng công su t các nhà máy vào kho ng 20.000m3 g tinh thành
ph m/n m Các s n ph m nh đ g n i th t, ngo i th t cao c p c a Công ty đư
t ng có m t h u kh p các th tr ng l n trên th gi i nh EU, châu M , châu Á, Australia, New Zealand…
Tuy v y, sau khi chuy n m ng b t đ ng s n qua cho công ty An Phú, HAGL
c ng đư chuy n nh ng m ng kinh doanh s n ph m g cho các cán b công nhân viên Hi n t i t p đoàn ch gi l i nhà máy g t i Hàm R ng, Pleiku, Gia Lai chuyên s n xu t s n ph m cung c p cho th tr ng n i đ a và t p đoàn HAGL c ng
đư bán d n c ph n cho cán b công nhân viên, t p đoàn ch gi l i 19.3% c
ph n Hi n t i, Công ty C ph n G HAGL đư hình thành đ c h th ng siêu th đ
g v i qui mô l n t i 5 trung tâm đô th Hà N i, Tp.HCM, H i Phòng, à N ng,
C n Th
2.1.2 Ho tăđ ng s n xu t kinh doanh c a công ty
Các ngành kinh doanh chính
- Kinh doanh và s n xu t đ G
Trang 29- Khai thác đá, c t t o dáng và hoàn thi n đá
- S a ch a gi ng, t , bàn, gh và đ dùng n i th t t ng t
- Khai thác đá
- C t, t o dáng và hoàn thi n đá
- Bán buôn v t li u, thi t b l p đ t khác trong xây d ng
- Kho bưi và l u gi hàng hóa
Trang 302.2 Th cătr ngăchungăv ătìnhăhìnhăkinhădoanhăc aăcôngăty
(Ngu n: Phòng K toán, Công ty C ph n G HAGL) Doanh thu c a Công ty gi m d n t n m 2011 đ n nay là do trong giai đo n
tr c, t n m 2006 – 2011 s n ph m c a Công ty C ph n G HAGL làm ra ph n
l n là đ cung c p cho các d án b t đ ng s n c a t p đoàn HAGL và xu t kh u sang th tr ng các châu M , EU, Australia…, ch m t ph n nh là cung c p cho th
tr ng n i đ a Khi th tr ng b t đ ng s n “đóng b ng”, vi c cung c p s n ph m cho các d án b t đ ng s n c a T p đoàn ph i d ng l i ng th i do g p ph i nhi u rào c n xu t kh u t phía các n c M , EU khi đ t ra nh ng kh t khe m i ngu n nguyên li u G n i đ a l i không đ ch ng ch qu n lý r ng c a H i đ ng
r ng qu c t G nh p kh u không d gì ki m soát ngu n g c Trên 80% nguyên
Trang 31li u g c a Công ty là nh p kh u t Lào và Campuchia, chi phí đ u vào liên t c
t ng khi n giá thành s n ph m không th không t ng theo i u này khi n s c c nh tranh c a đ g Công ty C ph n G HAGL nói riêng và các công ty g Vi t nam nói chung b gi m sút nhi u khi xu t kh u ra các n c trên th gi i Vì v y, đ n
n m 2012 Công ty ch y u s n xu t ra đ bán trên th tr ng n i đ a làm cho doanh thu c a Công ty gi m sút đáng k n n m 2013, Công ty b t đ u chuy n nh ng hai nhà máy s n xu t đ g t i Thành ph H Chí Minh và Bình nh, quy mô s n
xu t thu h p d n làm cho doanh thu 2013 th p h n 2012
M c dù l i nhu n g p t bán s n ph m qua các n m cao, tuy nhiên Công ty
C ph n G HAGL nhi u n m li n vay v n làm s n ph m cung c p cho các d án
b t đ ng s n c a t p đoàn, khi b t đ ng s n “đóng b ng” Công ty C ph n G HAGL không thu đ c n trong khi v n ph i vay v n đ ti p t c kinh doanh d n
đ n Công ty C ph n G HAGL ph i tr lãi vay r t l n làm cho l i nhu n tr c thu hai n m 2012 và 2013 là âm
2.3 ă ánhăgiáăn ngăl căc nhătranhăc aăcôngăty
2.3.1.ăMôiătr ngăv ămô
2.3 1.1.ăMôiătr ng kinh t
T c đ t ng tr ng c a n n kinh t : Tính đ n n m 2013 đư là n m th 6,
Vi t Nam r i vào trì tr , t ng tr ng d i ti m n ng ây c ng là giai đo n b t n kinh t v mô kéo dài nh t, tính t đ u th p niên 1990 đ n nay GDP t n m 2010
đ n nay dao đ ng t 5,03 – 6,78% Lãi su t cho vay: Lãi su t cho vay nh ng n m
g n đây có xu h ng gi m t o c h i cho các doanh nghi p vay v n m r ng s n
xu t kinh doanh T giá h i đoái: V i đ c đi m ph i nh p nguyên li u g t các
n c Lào, Campuchia nên s bi n đ ng c a t giá nh h ng r t đ n giá thành
s n ph m Tuy nhiên nh ng n m g n đây, th tr ng ngo i t và t giá v c b n
di n bi n n đ nh nên y u t t giá USD/VN c ng ít nh h ng đ n giá c nguyên
li u đ u vào c a Công ty L m phát: L m phát c ng là nhân t nh h ng đ n
ho t đ ng kinh doanh c a các Công ty L m phát làm các chi phí đ u vào gia t ng
Vi c t ng giá đ u ra c a s n ph m không d dàng trong tình hình kinh t v a b c
Trang 32qua cu c suy thoái Trong 3 n m g n đây, n n kinh t Vi t Nam đư đ c c i thi n
lý hay các xí nghi p, chi nhánh các khu v c cách xa v đ a lý và giúp cho quan
h gi a Công ty v i các nhà cung ng ngày càng g n bó ch t ch h n thông qua
vi c ki m soát chi phí và ch t l ng c ng nh ki m soát đ c th i gian v n chuy n s n ph m đ u vào T đó, ki m soát đ c ch t l ng c a s n ph m cung
c p đ n khách hàng, gi m thi u chi phí cho Công ty, gia t ng l i nhu n cho h Ngày càng xu t hi n nhi u công ty bán l trên th gi i s d ng intemet đ bán
l tr c tuy n Công ngh thông tin còn giúp cho kho ng cách gi a các công ty và
ng i tiêu dùng ngày càng rút ng n l i Các công ty có th nâng cao ch t l ng c a
d ch v ch m sóc khách hàng b ng cách th ng xuyên liên l c v i h đ bi t đ c
nh ng v n đ mà khách hàng g p ph i khi s d ng s n ph m c a công ty c ng
nh nh ng ki n ngh cùng v i nh ng sáng ki n c a h đ i v i công ty
T c đ thay đ i công ngh c a ngành ch bi n g bi n đ i không nhi u, ch
y u thay đ i v ph n c ng, máy móc thi t b đ s n xu t ây là m t thu n l i cho các Công ty v a và nh trong ngành vì vòng đ i c a công ngh s n xu t dài - kh
n ng t t h u do công ngh bi n đ i th p Y u t ki u dáng, m u mã thi t k đ i v i các s n ph m c a ngành là r t quan tr ng nên ch tiêu cho R&D c a ngành ngày càng cao Chi phí R&D trong ngành có xu h ng d ch chuy n v phía nhà s n xu t
vì nó tr thành m t tiêu chí quan tr ng đ các nhà s n xu t bán đ c hàng
Trang 332.3.1 3.ăMôiătr ngăv năhóa-xã h i
Hành vi mua s m c a ng i tiêu dùng đ i v i m t hàng đ g đ c chi
ph i b i m t s khái ni m nh : ch t l ng cu c s ng, s thích, phong cách trang trí nhà c a, trình đ h c v n, cách gi i trí:
- Cá tính hóa: Ng i tiêu dùng mu n kh ng đ nh b n thân nên khi mua
s m, h th ng l a ch n các m t hàng làm n i b t cá tính c a mình Nhóm ng i tiêu dùng hi n đ i có xu h ng th hi n cá tính trong cách trang trí nhà c a và c
g ng thu th p nh ng đ g ti n nghi và hi n đ i nh m đáp ng nhu c u s d ng
c a mình
- Ng i tiêu dùng "nh t th i": ây là nhóm tiêu dùng có phong cách
s ng ph c h p, vai trò c a h trong xã h i thay đ i tùy theo th i đi m Có lúc
h là doanh nhân, có khi l i là fan hâm m th thao, r i sau đó l i làm cha m Tùy t ng v trí trong xã h i, cho dù kéo dài trong bao lâu, c ng tác đ ng t i tiêu chí khi đ a ra quy t đ nh l a ch n th ng hi u nào? mua hàng gì ? v i m c giá nào? M t xu h ng m i th y trên th tr ng đó là "tiêu dùng thông minh" :
Ng i tiêu dùng có th chuy n sang s d ng các s n ph m th m m , đáp
ng đ i s ng tinh th n, đ c t o nên b i b n đ ng thái: (1) Giá tr h n giá c :
nh ng s n ph m th công, s d ng nhi u chi ti t, v t li u hi m và đ c đáo s khi n ng i mua c m th y s n ph m này đ c thi t k riêng cho h và t đó t o
c m giác tinh th n vô giá, h s quên đi m c giá c a s n ph m cho dù r hay đ t
ây có th là c h i phát tri n cho các nhà s n xu t t các n c đang phát tri n; (2) ng l c trí tu : thay vì tìm ki m nh ng s n ph m th hi n đ ng c p trong xã
h i thì ng i tiêu dùng l i chuy n sang tìm ki m nh ng giá tr n gi u bên trong s n
ph m M t trong s đó chính là s th hi n v trí tu hi u rõ nh ng khái ni m sâu xa c a s n ph m, đ bi t cách s p x p s n ph m nh th nào cho phù h p, hi u
rõ l ch s và ý ngh a v n hóa c a s n ph m, tr thành chuyên gia v phong cách và
ch t l ng đòi h i nhóm tiêu dùng này ph i có đ ng l c tìm hi u ki n th c và thông tin H r t k tính trong vi c l a ch n s n ph m sao cho thu n ti n khi s
d ng, có th m m và hàm ch a m t ý ngh a nào đó; (3) Tinh th n h n v t ch t:
Trang 34v i nh ng th tr ng đư bưo hòa, n i mà ng i tiêu dùng không còn a thích các
s n ph m mà ng i khác có th d nh n ra mà thay vào đó h l a ch n các s n
ph m b t m t, k l và có ý ngh a v m t tinh th n Nhà bán l th ng s p x p các s n ph m sao cho phù h p đ giúp ng i mua hình dung ra ý ngh a th c s
c a các s n ph m đ có th t o lòng tin lâu dài c a ng i tiêu dùng v i th ng
hi u c a mình Theo cách này, nhà s n xu t có th cung c p các thông tin nh : ý ngh a v n hóa, ngu n g c, tính xác th c và câu chuy n có liên quan đ n s n
ph m Lúc này, s n ph m đ n thu n không còn quan tr ng n a mà thay vào đó là
s n i lên c a v n đ th ng hi u; (4) L ng tâm, coi tr ng v n đ b o v môi
tr ng, xã h i: ng i tiêu dùng mu n có lòng tin v i nhà s n xu t, mu n h ph i
minh b ch, ph i nói s th t v tác đ ng c a s n ph m v m t đ o đ c, xã h i và môi tr ng, mu n h th hi n s chính tr c và m c đ đáng tin c y Xét v góc đ này thì xu h ng m i xu t hi n trong ngành ch bi n g là chuy n sang s d ng các s n ph m t nhiên, có kh n ng tái s d ng và đ c s n xu t th công
2.3.1.4.ăMôiătr ng nhân kh u h c
Do m c sinh gi m đi đáng k trong khi tu i th trung bình ngày càng t ng,
T ng c c Th ng kê cho bi t, dân s Vi t Nam có xu h ng già đi th y rõ v i t l dân s tr gi m và s ng i già ngày càng t ng T tr ng dân s d i 15 tu i c a
Vi t Nam n m 1999 còn m c 33,1% thì n m 2012 ch còn 23,9% (gi m t i h n 10%) Hi n t ng này tác đ ng lên h u h t các n c phát tri n, là k t qu c a ba
y u t : t l sinh r t th p, tu i th t ng và nh ng ng i đang làm vi c c ng đang d n đ n tu i ngh h u Nhóm ng i ngh h u s mang t i nh ng c h i phát tri n m i cho các nhà s n xu t đ g trong n c Nhóm ng i cao tu i đư t o nên
m t phân đo n m i, không ch b i s gia t ng v s ng i mà còn b i s c mua khá m nh Có khá nhi u th i gian r nh r i nên h r t ch m chút đ n ngôi nhà và s thích c a mình
Nhi u h gia đình m i đ c hình thành là m t đ ng l c quan tr ng cho th
tr ng đ g gia d ng phát tri n Tuy s h gia đình t ng lên nh ng do t l ly hôn
Trang 35t ng, t l k t hôn l i có xu h ng gi m khi n cho quy mô các h gia đình ngày càng nh đi vì ng i dân có ít con cái h n ho c có nhi u ng i s ng đ c thân h n
S ng i k t hôn c ng là m t đ ng l c quan tr ng tác đ ng t i doanh s bán hàng các lo i đ g gia d ng T l k t hôn đang có xu h ng gi m xu ng trong khi
s ng i s ng th ho c đ c thân ngày càng gia t ng t i các th tr ng l n nh : Thành ph H Chí Minh, Hà N i, Ngoài ra, khá nhi u ng i l i không k t hôn cho đ n khi h tr ng thành h n, xu h ng này đư ph n nào tác đ ng lên th
tr ng đ g vì nh ng ng i k t hôn mu n th ng đư có c n h t m t t nên h
ít mua s m đ g h n
Dân s Vi t Nam đ t đ n ng ng 88,526 tri u dân (01/4/2012), th tr ng đ
g Vi t Nam có ti m n ng to l n do đ i s ng ng i dân ngày càng đ c nâng cao
S c tiêu th các m t hàng g gia d ng, trang trí n i th t đang gia t ng m nh m
2.3.1.5.ăMôiătr ng chính tr - pháp lu t
Vi t Nam là n c có n n chính tr t ng đ i n đ nh Các v n b n Lu t
và d i lu t c a Vi t Nam v khai thác và ch bi n g r t rõ ràng và c th Doanh nghi p trong n c d dàng tìm hi u, nghiên c u và c p nh t ây là các
y u t thu n l i cho doanh nghi p trong n c ho t đ ng kinh doanh trong l nh
v c lâm nghi p ng th i, vi c s n xu t và tiêu th đ g trên th tr ng n i đ a không ch u nh h ng b i các rào c n c a các n c khác
2.3.1.6.ăMôiătr ng toàn c u
Toàn c u hóa kinh t , ti p t c phát tri n m nh v i nh ng nét m i, đây v n là
xu th l n ti p t c phát tri n c chi u r ng l n chi u sâu tác đ ng đ n m i m t kinh t
- xã h i c a các qu c gia M c đ g n k t các n n kinh t ngày càng cao, s tr i d y
c a Trung Qu c, n và nhi u n n kinh t m i n i khác khi n toàn c u hóa kinh
t b t b ph ng Tây chi ph i h n T ng quan l c l ng kinh t m i t o s c ép các
th ch kinh t toàn c u (Liên h p qu c, WTO, IMF, ) ph i c i cách, đi u ch nh
lu t ch i theo h ng cân b ng h n quan h B c - Nam, th hi n nhi u h n ti ng nói
c a các n c đang phát tri n Xu t hi n nhi u công ty đa qu c gia, đ c bi t là các công ty có xu t x t các n n kinh t m i n i, thách th c và c nh tranh quy t li t
Trang 36v i các công ty đa qu c gia c a các n c phát tri n Các v n đ toàn c u nh : an
ninh n ng l ng, môi tr ng, ch ng đói nghèo, tr thành m i quan tâm l n, tác
đ ng m nh đ n quan h qu c t Các v n đ toàn c u làm xu t hi n ngày càng nhi u công c m c c m i trong quan h qu c t (l ng th c, n ng l ng, khí th i các bon .), đ ng th i c ng là đ ng l c thúc đ y h p tác qu c t nh m đ i phó hi u qu v i
đ đ m b o s c kh e c a n n kinh t IMF d báo, không tính c và Canada,
t ng n chính ph c a các n n kinh t phát tri n trong kh i G7 s t ng lên m c 110% GDP vào th i đi m cu i n m 2014, t m c 75% GDP vào cu i n m 2007 Tình tr ng n chính ph phình ra này còn x y đ n trong b i c nh chi phí
ch m sóc y t và l ng h u cho ng i dân gia t ng Gi i quy t thách th c tài chính này là m t u tiên chính sách then ch t ng n h n Nh ng lo ng i v tình hình tài chính công có th xói mòn ni m tin vào s ph c h i kinh t Nh ng kho n n công trung h n có quy mô l n có th đ y lãi su t t ng cao và kéo lùi t ng tr ng kinh t i v i M , v i kho n n qu c gia liên t c t ng m nh trong th p k qua
đe d a nu t ch ng c s n l ng kinh t hàng n m c a n c này Nh ng r c r i v
n công Hy L p và tình tr ng n c a Tây Ban Nha, B ào Nha đư châm ngòi cho cu c kh ng ho ng t i t nh t trong l ch s 12 n m c a đ ng Euro N u không
đ c gi i c u t t v n đ c a Hy L p, s có kh n ng lan r ng ra EU và toàn c u Tình tr ng n công c a Nh t B n còn cao h n cc a M , n u tính theo t l n công so v i GDP N chính ph Nh t hi n nay kho ng g p đôi GDP, nh ng
ph n l n là n các h gia đình chính n c này đ i phó v i tình tr ng trên,
h u h t các n c đ u áp d ng chính sách thu v i m c thu cao đ i v i ng i
Trang 37dân đ gi m gánh n ng n n n và đi u này s gây nh h ng đ n vi c chi tiêu
c a ng i tiêu dùng t i các th tr ng này
S suy thoái sinh thái ngày càng gia t ng c ng v i thi t h i v nh ng xung
đ t chính tr đư khi n môi tr ng toàn c u đang g p nhi u thách th c N u nh tình hình này không đ c c i thi n thì thi t h i kh ng khi p v môi tr ng s ng
c ng nh n n kinh t toàn c u trong n m nay là không th tránh kh i Toàn th
gi i đư ph i chi trên 1.000 t USD cho vi c kh c ph c nh ng th m h a kh c nghi t c a thiên tai trong th p k qua B t ch p nh ng thông tin có tính khoa h c
c nh báo n n kinh t trên th gi i đang g p nguy hi m do nh h ng c a khí h u toàn c u b suy thoái, tình tr ng môi tr ng v n ngày càng x u h n Phá r ng
đ c xem là th ph m bên c nh nguyên nhân chính là khí th i V n đ này đư t o nên s c ép l n cho ngành công nghi p ch bi n đ g trong vi c b o v môi
tr ng, b ng cách: không s d ng nguyên li u b t h p pháp, gi m t tr ng g
trong s n ph m, tìm ki m các nguyên li u thay th
2.3.2 Phân tích c nh tranh
2.3.2.1 ăNguyăc ăxơmănh p c aăđ i th ti m tàng
L i th chi phí tuy t đ i c a các công ty hi n t i c a ngành đư thi t l p là cao
L i th này có đ c nh kinh nghi m v n hành s n xu t trong quá kh Các công ty
c n ph i đ t đ c m c trung bình Các đòi h i v v n đ thâm nh p ngành là cao b i vì c n ph i đ u t v n ban đ u v máy móc thi t b , nhà x ng và nguyên
li u s n xu t N u công ty s n xu t, kinh doanh trong ngành không hi u qu thì chi phí chuy n đ i là cao
Trang 38Khách hàng hi n nay c a ngành ch y u là các công ty bán buôn và các hãng bán l đ g qu c t Thông tin v kênh phân ph i này r t ph bi n và b n thân các khách hàng này c ng có m t h th ng tìm ki m nh ng nhà cung c p r t
hi u qu Kh n ng ti p c n kênh phân ph i này cao n u các công ty mu n gia
nh p ngành ch ng t đ c n ng l c s n xu t c ng nh đ m b o đ c ch t l ng
s n ph m c a mình Tuy nhiên, lòng trung thành c a khách hàng c a ngành là không cao, do các công ty này luôn tìm ki m nh ng nhà s n xu t đem l i l i nhu n nhi u nh t cho mình v i s đ m b o v ch t l ng và tính n đ nh c a s n
xu t T ng h p t t c các y u t thì l c đe d a c a các đ i th ti m tàng v i các
công ty trong ngành m c th p
2.3.2.2 M căđ c nh tranh gi a các công ty hi n có trong ngành
Theo C c Ch bi n nông, lâm s n và ngh mu i, hi n c n c có g n 3.900 c
s ch bi n g , trong đó có 95% là s h u t nhân, v n đ u t n c ngoài và kho ng 5% c s thu c s h u nhà n c i u đáng l u ý, m c dù các doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài đ n t 26 n c và khu v c trên th gi i tuy ch chi m kho ng 16% t ng s c s ch bi n g , nh ng l i có dây chuy n s n xu t
hi n đ i, có th t đ ng hóa các khâu nên s n ph m b o đ m ch t l ng Toàn ngành s d ng trên 300.000 lao đ ng, N ng l c ch bi n kho ng 15 tri u m3 g tròn/n m Trên 90% t ng s doanh nghi p quy mô nh và siêu nh ; Kho ng 5,5% s doanh nghi p quy mô v a, và kho ng 4,2% s doanh nghi p có quy
mô l n, s l ng các đ i th c nh tranh có qui mô t ng đ ng nhau r t nhi u
T c đ t ng tr ng c a ngành có xu h ng ch ng l i, nêu nh n m 2010, t c đ
t ng tr ng c a ngành là 27.33% thì hai n m ti p theo, 2011 và 2012 t c đ này
gi m xu ng còn 18% Ngành ch bi n đ g s d ng nhi u máy móc thi t b , nhân công nên chi phí c đ nh t ng đ i cao Gi a các công ty trong ngành không
t n t i các cam k t v th tr ng, các phân khúc khách hàng v i nhu c u đ c bi t
là nh , s l ng không đáng k
Trang 39Bi uăđ ă2.1.ăDoanh thu kinh doanhăn iăđ aăc aăTTFăvƠăHAGL
(Ngu n: Công ty C ph n G HAGL)
Doanh thu c a c Công ty c ph n t p đoàn K ngh G Tr ng Thành (TTF) và Công ty c ph n g HAGL t n m 2011 đ n 2013 đ u ch u tác đ ng c a
s suy thoái kinh t nên có xu h ng gi m S n ph m ngo i th t xu t kh u ch y u
c a TTF là s n ph m cao c p đ c làm t nguyên li u g cao c p nh Teak , b ch
đ ng,… thì khi kinh t kh ng ho ng, hàng n i th t trung bình và giá r "lên ngôi"
g ngo i th t cao c p c a TTF "th t s ng" V i vi c g p khó kh n trong m ng
th tr ng xu t kh u, TTF đư t p trung h n vào m ng th tr ng n i đ a b ng vi c quan tâm m r ng mang l i phân ph i n i đ a Tuy nhiên, hi n nay Công ty c
ph n g HAGL v n giành u th h n th tr ng n i đ a do đư xây d ng đ c
m ng l i phân ph i r ng kh p c ng v i giá bán s n ph m t ng đ ng th p h n TTF kho ng t 5-10%
2.3.2.3 S c m nhăth ngăl ng c aăng i mua
Nh ng ng i mua có th đ c xem nh m t đe d a c nh tranh khi h v
th yêu c u giá th p h n ho c khi h yêu c u d ch v t t h n d n đ n t ng chi phí
ho t đ ng c a các công ty trong ngành Ngành ch bi n g đ c t o b i nhi u công ty l n, nh ho c đ i lý và ng i mua là m t s ít các công ty bán buôn nh ,
m c đ t p trung c a ng i mua cao M c đ tiêu chu n hoá c a s n ph m đ g
50,000 100,000 150,000 200,000 250,000 300,000 350,000 400,000 450,000 500,000
Trang 40xu t kh u cao, tinh x o và c u k Th ph n ngành ch bi n g c a Vi t Nam t i
đ a bàn n i đ a ch chi m kho ng 20% Do v y, t l chi phí s n ph m và d ch v
đ c cung c p b i các công ty trong ngành trong t ng chi phí c a ng i mua
th p V i s l ng l n các công ty trong ngành, ng i mua có th d dàng chuy n
đ i nhà cung c p v i chi phí chuy n đ i th p do m c đ ph thu c c a các công
ty trong ngành đ i v i ng i mua cao Thông tin v các nhà s n xu t trong ngành
r t ph bi n, s minh b ch c a th tr ng đ i v i ng i mua cao V i kh n ng tài chính c ng nh th tr ng tiêu th c a mình, kh n ng ng i mua c a ngành có
th h i nh p v phía sau cao T ng h p t t c các y u t trên làm cho s c m nh
th ng l ng c a ng i mua c a ngành m c cao, là m i đe d a c nh tranh vì h
v th yêu c u giá th p h n và yêu c u d ch v t t
2.3.2.4 S c m nhăth ngăl ng c a các nhà cung c p
Các nhà cung c p c a ngành r t da d ng, t nguyên li u chính là g đ n các
ph li u nh d u màu, vít pát, n m, v i, dây wicker , s l ng nhà cung c p nhi u,
s s n có c a s n ph m thay th nhi u T tr ng đ n đ t hàng c a ng i mua trong
t ng s đ n đ t hàng c a nhà cung c p th p, m c đ khác bi t hoá c a s n ph m
và d ch v đ c cung c p m c trung bình
M c dù s l ng nhà cung c p c a ngành nhi u Tuy nhiên, ch t l ng l i không đ ng đ u nhau Do v y, chi phí chuy n đ i nhà cung c p cao, m c đ ph thu c c a nhà cung c p đ i v i ng i mua th p, m c đ ph thu c c a ng i mua đ i v i nhà cung c p l i cao Kh n ng các công ty trong ngành có th h i
nh p v phía sau là th p do h n ch v n ng l c tài chính, nh t là trong ngành lâm nghi p, th i gian thu h n v n là dài, kh n ng nhà cung c p g nguyên li u có th
h i nh p v phía tr c là hoàn toàn có th do kh n ng ch đ ng v nguyên li u
c a mình T ng h p các y u t v a phân tích trên, l c đe d a t phía các nhà cung
c p đ i v i các công ty trong ngành m c đ v a ph i
2.3.2.5 eăd a c a các s n ph m thay th
Các s n ph m thay th c a ngành là các s n ph m đ c làm t các lo i nguyên li u khác g nh : kim lo i, nh a, v i…Tuy nhiên, s n ph m làm t g có