Khả năng vận dụng mô hình ngân hàng đầu tư tại công ty TNHH chứng khoán ngân hàng thương mại cổ phần ngoại thương việt nam

tr ng ch ng khoán... Các ch căn ngăchínhăc aăngơnăhƠngăđ uăt ă B ng 1.2 Các ch căn ngăchínhăc aăngơnăhƠngăđ uăt NgơnăhƠngăđ uăt Ngân hàng th ngăm i Nhà cung c p d ch v Trung tâm thanh

B GIÁO D CăVÀă ÀOăT O

THI DI M LAN

NHI M H U H N CH NG KHOÁN

B GIÁO D CăVÀă ÀOăT O

THI DI M LAN

NHI M H U H N CH NG KHOÁN

Chuyên ngành: Tài chính-Ngân hàng

Tôi xin cam đoan Lu n v n này là công trình nghiên c u c a tôi, có s

h ng d n h tr t ng i h ng d n khoa h c là PGS.TS Tr n Hoàng Ngân Các

s li u và k t qu trong lu n v n này là trung th c, do chính tác gi th c hi n và có

ngu n g c rõ ràng

Tp H Chí Minh, ngày tháng n m

H c viên ký tên

Thi Di m Lan

L I CAM OAN

M C L C

DANH M C CÁC HÌNH, B NG BI U

DANH M C T NG VI T T T

L I M U 1

1.Tính c p thi t c a đ tài 1

2 M c tiêu nghiên c u c a đ tài 2

3 i t ng và ph m vi nghiên c u c a đ tài 3

4 Ph ng pháp nghiên c u và ti p c n v n đ 3

5 K t c u lu n v n 3

6 ụ ngh a khoa h c và ý ngh a th c ti n c a đ tài 3

CH NGă1:ăNH NG LÝ LU NăC ăB N V NGÂNăHÀNGă UăT ầầầầ 4

1.1 T ng quan ngân hàng đ u t 4

1.1.1 Khái ni m c b n ngân hàng đ u t 4

1.1.2 Phân lo i ngân hàng đ u t 4

1.1.3 Các nghi p v ngân hàng đ u t 7

1.1.3.1 Nghi p v ngân hàng đ u t 7

1.1.3.2 Nghi p v đ u t 7

1.1.3.3 Nghi p v nghiên c u 8

1.1.3.4 Nghi p v ngân hàng bán buôn 8

1.1.4 Các dòng s n ph m đ u t 10

1.1.4.1 Phân theo tính ch t thanh toán 10

1.1.4.2 Phân theo tính ch t bi n đ ng giá 10

1.1.4.3 Phân theo l ch s phát tri n 11

1.1.5 Phân bi t ngân hàng đ u t và các đ nh ch tài chính khác 11

1.1.5.1 Phân bi t ngân hàng đ u t và ngân hàng th ng m i 11

1.1.5.2 Phân bi t ngân hàng đ u t và công ty ch ng khoán 13

1.2 Lý do chuy n đ i mô hình t công ty ch ng khoán sang ngân hàng đ u t 15

1.3 Kinh nghi m xây d ng ngân hàng đ u t t i các n c 17

1.3.1 Kinh nghi m xây d ng ngân hàng đ u t các n c 17

1.3.1.1Kinh nghi m xây d ng ngân hàng đ u t c 17

1.3.1.2 Kinh nghi m xây d ng ngân hàng đ u t Anh 17

1.3.1.3 Kinh nghi m xây d ng ngân hàng đ u t M 18

1.3.2 Bài h ckinh nghi m ng d ng mô hình ngân hàng đ u t t i Vi t Nam 19

1.3.2.1 Cu c kh ng ho ng tài chính M giai đo n 2007 – 2009 20

1.3.2.2 H u qu đ i v i ngành ngân hàng đ u t 21

1.3.2.3 M t s g i ý choVi t Nam 21

K t lu n ch ng 1 22

CH NGă2:ăNH Nă NH KH N NGăV N D NG MÔ HÌNH NGÂN HÀNG UăT ăT I CÔNG TY TRÁCH NHI M H U H N CH NG KHOÁN NGÂN HÀNG T H NGăM I C PH N NGO IăTH NGăVI T NAM 23

2.1 Gi i thi u công ty trách nhi m h u h n ch ng khoán ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i Th ng Vi t Nam 23

2.1.1 L ch s hình thành 23

2.1.2 M ng l i ho t đ ng 23

2.1.3 K t qu kinh doanh giai đo n 2010- 2013 24

2.2.1 Th c tr ng ho t đ ng d ch v ngân hàng đ u t c a các công ty ch ng khoán t i

Vi t Nam 28

2.2.2 Th c tr ng ho t đ ng c a công ty trách nhi m h u h n ch ng khoán ngân hàng th ng m i c ph n t i ngo i th ngVi t Nam 31

2.2.2.1 D ch v môi gi i trái phi u và ch ng ch qu 31

2.2.2.2 D ch v môi gi i c phi u 32

2.2.2.3 Ho t đ ng huy đ ng v n 33

2.2.2.4 Ho t đ ng sáp nh p và mua l i 34

2.2.2.5 T v n chuy n đ i 36

2.2.2.6 T v n niêm y t 37

2.2.2.7 T v n tái c u trúc, đ nh giá 37

2.2.2.8 Ho t đ ng nghiên c u 38

2.2.2.9 Ho t đ ng khác 38

2.2.3 Phân tích Swot t i Công ty trách nhi m h u h n ch ng khoán ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i Th ng Vi t Nam 39

2.3 Nh ng đi u ki n ti n đ v n d ng mô hình ngân hàng đ u t t i công ty trách nhi m h u h n ch ng khoán ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i Th ng Vi t Nam 40

2.3.1 C s pháp lý cho vi c ng d ng mô hình ngân hàng đ u t t i công ty trách nhi m h u h n ch ng khoán ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i Th ng Vi t Nam 40

2.3.2 Ngu n v n ho t đ ng 42

2.3.3 Trình đ nhân s 43

2.3.4 M ng l i ho t đ ng 44

2.3.5 H t ng k thu t-công ngh thông tin 44

2.4 Nh n đ nh kh n ng v n d ng mô hình ngân hàng đ u t t i công ty trách nhi m h u h n ch ng khoán ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i Th ng Vi t Nam 45

2.4.2 Nh ng thu n l i và khó kh n khi v n d ng mô hình ngân hàng đ u t t i công ty

trách nhi m h u h n ch ng khoán ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i Th ng Vi t

Nam 49

2.4.2.1 Thu n l i 49

2.4.2.2 Khó kh n 53

2.4.3 Nh n đ nh kh n ng v n d ng mô hình ngân hàng đ u t t i công ty trách nhi m h u h n ch ng khoán ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i Th ng Vi t Nam 56

K t lu n ch ngă2 57

CH NGă 3: GI I PHÁP V N D NGă MÔă HÌNHă NGÂNă HÀNGă Uă T ă T I CÔNG TY TRÁCH NHI M H U H N CH NG KHOÁN NGÂN HÀNG TH NGăM I C PH N NGO IăTH NGăVI T NAM 59

3.1 nhă h ng phát tri n c a công ty trách nhi m h u h n ch ng khoán ngân hƠngă th ngă m i c ph n Ngo iă Th ngă Vi tă Namă vƠă ngơnă hƠngă th ngă m i c ph n Ngo iăTh ngăVi t Nam 59

3.1.1 nh h ng và m c tiêu phát tri n c a th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 59

3.1.2 nh h ng phát tri n c a công ty trách nhi m h u h n ch ng khoán ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i Th ng Vi t Nam 60

3.1.3 nh h ng c a ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i Th ng Vi t Nam 60

3.2ă xu tămôăhìnhăngơnăhƠngăđ uăt ăv n d ng t i công ty trách nhi m h u h n ch ngăkhoánăngơnăhƠngăth ngăm i c ph n Ngo iăTh ngăVi t Nam 61

3.2.1 T cách pháp nhân 61

3.2.2 L trình th c hi n 61

3.2.2.1 Giai đo nchu n b t 2015 đ n n m 2017 62

3.2.2.2 Giai đo n sau n m 2017 62

3.2.3.2 Theo chi u d c 67

3.3 Gi i pháp nh m v n d ngămôăhìnhăngơnăhƠngăđ uăt ăt i công ty trách nhi m h u h n ch ngăkhoánăngơnăhƠngăth ngăm i c ph n Ngo iăTh ngăVi t Namầ.70 3.3.1 Gi i pháp đ i v i công ty trách nhi m h u h n ch ng khoán ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i Th ng Vi t Nam 70

3.3.1.1 T ng v n đ v n d ng mô hình ngân hàng đ u t 70

3.3.1.2 Nâng cao c s v t ch t, k thu t công ngh 70

3.3.1.3 Ngu n nhân l c ph c v 70

3.3.1.4 C ch l ng th ng cao 71

3.3.2 M t s đ xu t đ i v i Chính Ph 72

3.3.2.1 xu t thay đ i và hoàn thi n khung pháp lý cho phép s hình thành và ho t đ ng c a mô hình ngân hàng đ u t t i Vi t Nam 72

3.3.2.2 Gia t ng t l s h u đ i v i nhà đ u t n c ngoài 73

3.3.3 M t s đ xu t đ i v i y Ban Ch ng Khoán Nhà N c 73

3.3.3.1 C ch qu n lý r i ro và an toàn v n 73

3.3.3.2 Ho t đ ng đ nh m c tín nhi m 74

3.3.3.3 Ho t đ ng giám sát, h n ch r i ro 75

K t lu n ch ngă3 77

K t lu n 78

Tài li u tham kh o

Ph l c

OTC: Th tr ng phi t p trung

ROA: T su t sinh l i trên t ng tài s n

ROE: T su t sinh l i trên v n ch s h u

UBCKNN: y Ban Ch ng Khoán Nhà N c

UPCOM: Th tr ng giao d ch ch ng khoán c a công ty đ i chúng ch a niêm y t VCB: Ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i Th ng Vi t Nam

VCBS: Công ty trách nhi m h u h n ch ng khoán ngân hàng th ng m i c

ph n Ngo i Th ng Vi t Nam

Hình 2.3: Th ph n c phi u, ch ng ch qu và th ph n trái phi u giai đo n

2010-2013 c a VCBS 31 Hình 2.4: Doanh thu ho t đ ng môi gi i VCBS giai đo n 2010-2013 32

Hình 2.5 T ng tr ng s l ng tài kho n ch ng khoán c a VCBS giai

đo n 2010-2013 33 Hình 2.6: C c u doanh thu c a VCBS giai đo n 2010-2013 38 Hình 2.7: Kh o sát nhu c u s d ng ngân hàng đ u t c a nhà đ u t khi lu t cho phép đ c tri n khai 47 Hình 2.8: T l ph n tr m doanh thu d đoán giai đo n 2015-2020 c a VCBS

48 Hình 2.9: Kh n ng v n d ng mô hình ng n hàng đ u t t i VCBS 48 Hình 2.10: T ng giá tr và t ng s l ng các giao d ch M&A hoàn t t giai

đo n 2010-2013 50 Hình 2.11: Các l nh v c thu hút s chú ý c a ho t đ ng M&A trong giai đo n

2015-2020 50

Hình 2.12: Giá tr v n hóa th tr ng ch ng khoán giai đo n 2010-2013 56

a ba ngân hàng đ u t t ng h p 6

B ng 1.2 Các ch c n ng chính c a ngân hàng đ u t 13

B ng 2.1: K t qu kinh doanh c a VCBS giai đo n 2010-2013 24

B ng 2.2: M t s giao d ch M&A l n trong giai đo n 2007 – 2013 29

B ng 2.3: Các th ng v th c hi n huy đ ng v n c a VCBS giai đo n 2011-2013 24

B ng 2.4: Các th ng v th c hi n t v n sáp nh p và mua l i do VCBS th c hi n giai đo n 2011-2013 36

B ng 2.5: B ng k t qu th m dò ý ki n c a các cán b c a VCBS 45

B ng 3.1: C c u b ph n kinh doanh 63

B ng 3.2: C c u b ph n đi u hành 65

L I M U

N n kinh t Vi t Nam t n m 2006 cho đ n nay đư có chi u h ng thay đ i tích

c c, đi n hình là s phát tri n m nh m c a ho t đ ng ngân hàng, các t ch c tài chính

và th tr ng tài chính đ c bi t là th tr ng ch ng khoán Th tr ng ch ng khoán

Vi t Nam đư có nh ng b c phát tri n nhanh chóng c v quy mô l n chi u sâu v i

105 công ty ch ng khoán thành viên Tham gia ho t đ ng trên th tr ng ch ng khoán luôn có hai đ i t ng ch y u là doanh nghi p c n huy đ ng v n cho ho t đ ng kinh

doanh c a mình và nhà đ u t có l ng ti n nhàn r i Th tr ng v n c a n c ta tr c

gi v n quá ph thu c vào kênh tín d ng c a ngân hàng th ng m i các n c đang

phát tri n cho th y r ng trong ho t đ ng c a th tr ng v n các n c phát tri n thì ngân hàng đ u t là ch th quan tr ng nh t T i Vi t Nam, khái ni m ngân hàng đ u

t còn t ng đ i m i m , song đư xu t hi n m t s công ty ch ng khoán, công ty qu n

lý qu ,ngân hàng th ng m i l n v i các ho t đ ng phôi thai theo h ng các nghi p

v ngân hàng đ u t ây là s phát tri n t t y u mà các n c phát tri n đư tr i qua và

là m t h ng đi đúng đ n các n c đang phát tri n

1 Tính c p thi t c aăđ tài

Th tr ng ch ng khoán Vi t Nam ra đ i vào ngày 20/07/2000 cho đ n nay đư tr i

qua nhi u giai đo n phát tri n khác nhau c bi t là s t ng tr ng ch a t ng có c a

th tr ng ch ng khoán vào nh ng n m cu i 2006 và đ u n m 2007 v i ch s Index t ng t 500 đi m lên đ n 1000 đi m, đ t đ nh cao nh t là 1170,67 vào ngày

VN-12/03/2007 Tuy nhiên, s thành công c a th tr ng ch ng khoán không duy trì qua

n m 2008 N m 2008 ch u s tác đ ng chung c a kh ng ho ng kinh t toàn c u, ch s

VN-Indexvà HNX-Index gi m m nh liên t c Trong n m 2010, VN-Index vào phiên

giao dch ngày 31/12/2010 đ c khép l i m c 481,66 đi m HNX-Index đ t 114,24

đi m, khi n h u h t nhà đ u t đ u thua l t 70-80% Tr c tình hình đó, m t s công

ty đư d n đ n phá s n vì không tìm ra đ c h ng đi m i trên th tr ng Do đó, các

công ty ch ng khoán đư phôi thai hình thành mô hình ngân hàng đ u t đ t c u

mình

T i Vi t Nam, khái ni m ngân hàng đ u t còn khá m i m , các nghi p v ngân hàng đ u t t i Vi t Nam ch t n t i d ng s khai Nhìn chung, đây là s phát tri n ban đ u, th hi n m t đ nh h ng đúng c a n n kinh t Vi t Nam Dù đư có nh ng thành công ban đ u trong vi c chuy n đ i và thi t l p mô hình ho t đ ng, cung c p các

s n ph m và d ch v ngân hàng đ u t c b n Tuy nhiên, th c t đ t đ c v n còn

th p so v i nhu c u và mong đ i

Sau kh ng ho ng n m 2008, các ngân hàng đ u t còn l i đư có nh ng đi u ch nh

chi n l c và đ t đ c nh ng k t qu ho t đ ng h t s c n t ng i u này nh m t

minh ch ng cho vai trò và tính hi u qu c a mô hình V n đ nh n ra là không ph i mô

hình có còn phù h p hay không, mà là đi u hành và qu n tr r i ro nó d i c góc đ

c a c quan qu n lý v mô nh th nào?

Các công ty ch ng khoán trong n c tuy đư phôi thai hình thành theo mô hình ngân hàng đ u t , tuy nhiên còn khá non tr ch a th ho t đ ng và đáp ng cho các giao

d ch l n mà các giao d ch này th ng r i vào các t p đoàn ngân hàng đ u t nu c

ngoài nhi u ti m l c, kinh nghi m Do đó, xu t hi n nhu c u phát tri n và nâng t m

các công ty ch ng khoán lên thành các ngân hàng đ u t th c th T nh n đ nh này,

tác gi m nh d n nghiên c u và th c hi n lu n v n v i đ tài: “Kh n ngăv n d ng môăhìnhăngơnăhƠngăđ uăt ăt i Công ty trách nhi m h u h n Ch ng khoán Ngân HƠngăTh ngăM i C Ph n Ngo iăTh ngăVi tăNam.”

2 M c tiêu nghiên c u c aăđ tài

Tìm hi u lý lu n c b n v ngân hàng đ u t , các nghi p v c a ngân hàng đ u t ,

các dòng s n ph m c a ngân hàng đ u t , mô hình ngân hàng đ u t trên th gi i

Phân tích th c tr ng ho t đ ng c a Công ty trách nhi m h u h n Ch ng Khoán Ngân Hàng Th ng M i C Ph n Ngo i Th ng Vi t Nam, t đó nh n đ nh kh n ng

v n d ng mô hình ngân hàng đ u t xu t các gi i pháp nh m v n d ng mô hình ngân hàng đ u t t i Công ty trách nhi m h u h n Ch ng Khoán Ngân Hàng Th ng

M i C Ph n Ngo i Th ng Vi t Nam

3 iăt ng và ph m vi nghiên c u c aăđ tài

i t ng nghiên c u: kh n ng v n d ng mô hình ngân hàng đ u t t i Công ty

trách nhi m h u h n Ch ng Khoán Ngân Hàng Th ng M i C Ph n Ngo i Th ng

Vi t Nam

Ph m vi nghiên c u:nh n đ nh các đi u ki n ti n đ và kh n ng v n d ng mô hình ngân hàng đ u t , t đó đ xu t mô hình ngân hàng đ u t v n d ng t i Công ty trách

nhi m h u h n Ch ng Khoán Ngân Hàng Th ng M i C Ph n Ngo i Th ng Vi t

Nam, th i gian nghiên c u là giai đo n 2010-2013

Ch ng 2: Nh n đ nh kh n ng v n d ng mô hình ngân hàng đ u t t i Công ty

trách nhi m h u h n Ch ng Khoán Ngân Hàng Th ng M i C Ph n Ngo i Th ng

Vi t Nam

Ch ng 3: Gi i pháp nh m v n d ng mô hình ngân hàng đ u t t i Công ty trách

nhi m h u h n Ch ng Khoán Ngân Hàng Th ng M i C Ph n Ngo i Th ng Vi t

Nam

6 ụăngh aăkhoaăh căvƠăýăngh aăth c ti n c aăđ tài

Mô hình ngân hàng đ u t đư phát tri n t lâu đ i trên th gi i và đ n nay v n ch

rõ tính u vi t v i nh ng đóng góp quan tr ng cho s phát ti n c a th tr ng tài chính các n c Vi t Nam, m t s công ty ch ng khoán l n và các ngân hàng đư tuyên b

đ nh h ng ho t đ ng theo mô hình này Tuy nhiên, nhi u thành ph n trong n n kinh

t v n còn xa l v i khái ni m mô hình này Lu n v n s khái quát mô hình ngân hàng

đ u t và kinh nghi m ho t đ ng trên th gi i Do đó, các đ nh ch tài chính, các nhà

đ u t và t ch c khác có th dùng lu n v n đ tham kh o cho các đ nh h ng ho t

đ ng

CH NGă1:ăNH NGăLụăLU NăC ăB NăV ăNGÂNăHÀNGă UăT 1.1ăT ngăquanăngơnăhƠngăđ uăt

1.1.1ăKháiăni măc ăb năngơnăhƠngăđ uăt

Trong n n kinh t , nhu c u v v n đ đ u t và các ngu n ti t ki m có th phát sinh

t nhi u ngu n khác nhau Nh ng ng i có c h i đ u t sinh l i thì thi u v n, trái l i

nh ng ng i có v n nhàn r i l i ít có c h i đ u t Do đó hình thành c ch chuy n

đ i t ti t ki m sang đ u t Thay vì tìm ki m các ngu n vay ng n h n trên th tr ng

ti n t qua kênh ngân hàng th ng m i v i đi u ki n vay v n khó kh n và lưi su t cao

Ng i thi u v n có th tìm ki m ngu n v n trung dài h n trên th tr ng v n, c ch

đó đ c th c hi n trong khuôn kh th tr ng tài chính Nh ng ng i thi u v n huy

đ ng v n b ng cách phát hành ra các công c tài chính nh c phi u, trái phi u

Ngân hàng đ u t xu t hi n làm nhi m v giúp cho ch th thi u v n phát hành ra

các lo i ch ng khoán ra th tr ng nh m huy đ ng v n Các lo i ch ng khoán c

phi u, trái phi u Do đó, ngân hàng đ u t đóng vai trò là m t ch th trung gian quan

tr ng trong n n kinh t trên th tr ng v n

Nh v y, ngân hàng đ u t th c ch t là m t đ nh ch trung gian tài chính, đ c

phát tri n m t m c đ cao h n t công ty ch ng khoán v i các nghi p v đa d ng và

ph c t p Nghi p v c a ngân hàng đ u t hi n đ i bao g m nhi u nghi p v nh phát

hành ch ng khoán, b o lưnh phát hành, t v n và sáp nh p doanh nghi p, ho t đ ng

đ u t , môi gi i, nghiên c u

1.1.2 Phơnălo iămôăhốnhăngơnăhƠngăđ uăt

Vi t Nam ch a th c s có các ngân hàng đ u t song có các đ nh ch tài chính th c

hi n m t s ch c n ng c a ngân hàng đ u t , đó là các công ty ch ng khoán và công ty

qu n lý qu

Mô hình ngân hàng đ u t t n t i d i hai hình th c là ngân hàng đ u t đ c l p,

ngân hàng t ng h p

 Ngân hàng đ u t đ c l p g m: các công ty ch ng khoán và công ty qu n lý qu

không tr c thu c ngân hàng th ng m i đ c coi là các ngân hàng đ u t đ c l p Ngân hàng đ u t đ c l p đ c phân ra hai lo i là ngân hàng đ u t toàn di n và ngân hàng đ u t chuyên sâu

Hìnhă1.1:ăMôăhìnhăngơnăhƠngăđ uăt ăđ c l p

(Ngu n: The business of investment banking: a coprehensive overview) +Ngân hàng đ u t toàn di n: cung c p các d ch v đa d ng bao g m b o lãnh phát

hành ch ng khoán, đ u t ch ng khoán, cung c p các kho n tín d ng, sáp nh p và mua

l i doanh nghi p, môi gi i ch ng khoán, qu n lý đ u t và nghiên c u

+ Ngân hàng đ u t chuyên sâu: không cung c p đ y đ các lo i d ch v c a ngân hàng đ u t và th ng không b r i vào tình hu ng xung đ t l i ích nh các ngân hàng

đ u t toàn di n, mà ch cung c p m t s m ng d ch v l a ch n nh t đ nh ho c t p

trung khai thác m t m ng th tr ng nh t đ nh M t s ngân hàng chuyên v t v n sáp

nh p và mua l i doanh nghi p, m t s t p trung ph c v các khách hàng đ nh ch tài

chính, m t s t p trung vào đ u t m o hi m

 Ngân hàng t ng h p: các công ty ch ng khoán và công ty qu n lý qu tr c thu c

ngân hàng th ng m i đ c coi là m t b ph n c a ngân hàng t ng h p

Hìnhă1.2:ăMôăhìnhăngơnăhƠngăđ uăt ăt ng h p

(Ngu n: The business of investment banking: a coprehensive overview) Trong th p k g n đây, hàng lo t các tên tu i l n Credit Suisse, JP.Morgan Chase,

HSBC chuy n mình m nh m sang l nh v c ngân hàng đ u t Dòng s n ph m c a ngân hàng này đư thay đ i nhi u n m tr c đây và tr nên phong phú h n r t nhi u

Trên th gi i có th k đ n ba ngân hàng t ng h p tiêu bi u Citigroup, J.P Morgan và

UBS

B ng 1.1 M ng kinh doanh chính c aăbaăngơnăhƠngăđ uăt ăt ng h p

(Ngu n: Trang ch c a các ngân hàng)

Citigroup J.P.Morgan UBS

D ch v khách hàng

cá nhân

1.1.3ăCácănghi păv ăngơnăhƠngăđ uăt

1.1.3.1ăNghi păv ăngơnăhƠngăđ uăt

ây là nghi p v truy n th ng, lâu đ i nh t và c ng là nghi p v c t lõi hình thành nên ngân hàng đ u t Nghi p v này bao g m d ch v t v n, b o lãnh phát hành

ch ng khoán Các lo i ch ng khoán đó bao g m phát hành c phi u, trái phi u chuy n

đ i (ch ng khoán v n) và trái phi u (phát hành ch ng khoán n ) Các nghi p v này

th c hi n ch y u trên th tr ng s c p

Nghi p v này d n đ c m r ng ra bao g m d ch v t v n sáp nh p và mua l i (M&A), t v n tái c u trúc doanh nghi p hay tái c u trúc công ty, thoái v n đ u t , t

v n chi n l c Nghi p v này đòi h i ki n th c chuyên môn sâu r ng trong l nh v c

tài chính doanh nghi p và là cánh tay n i dài c a nghi p v huy đ ng v n

Nghi p v này đóng góp doanh thu t ng đ i cao thông qua các ho t đ ng t v n

và b o lãnh phát hành trái phi u Thông th ng kho n phí thu v t 2%-3% t ng giá

tr h p đ ng Còn đ i v i d ch v t v n sáp nh p và mua l i, kho n phí th ng dao

đ ng t 1% -1,5% Khi giá tr h p đ ng càng cao thì kho n phí th ng th p l i vì trong

m i tr ng h p thì ngân hàng đ u t đ u mang v m t kho n phí nh t đ nh nên đây là

m t l nh v c thu hút không ch ngân hàng đ u t mà còn nhi u công ty t v n tài chính

l n D ch v ngân hàng đ u t đ c coi là giá tr c t lõi c a ngân hàng đ u t

1.1.3.2 Nghi păv ăđơuăt ă

N u nh nghi p v ngân hàng đ u t di n ra trên th tr ng s c p thì nghi p v

đ u t h u nh di n ra trên th tr ng th c p, bao g m môi gi i và đ u t Nghi p v

đ u t bao g m môi gi i và đ u t Nghi p v môi gi i ch y u đ c áp d ng cho các

ch ng khoán niêm y t, trong đó ngân hàng đ u t đóng vai trò trung gian nh n l nh,

truy n l nh và tr l nh kh p v cho khách hàng

Nghi p v đ u t bao g m nghi p v đ u t cho khách hàng v i ch c n ng t o

thanh kho n trên th tr ng Nghi p v t doanh v i m c tiêu đ u c bi n đ ng giá

ch ng khoán, ho t đ ng này mang tính r i ro cao vì ngân hàng đ u t đem v n mình ra

đ t doanh Nghi p v này ho t đ ng c trên th tr ng phi chính th c, th tr ng

niêm y t Chính vì th nghi p v đ u t t doanh mang tính r i ro cao h n nghi p v

đ u t mang tính thanh kho n

Ho t đ ng đ u t cho khách hàng th ng đ c g n li n v i nhân viên bán hàng Các nhân viên bán hàng là ng i tìm ki m và duy trì quan h v i các khách hàng l n

đ gi i thi u h v i các nhân viên t v n

1.1.3.3ăNghi păv ănghiênăc uă

Nghi p v nghiên c u đ c th c hi n b i các nhân viên nghiên c u, nh m phân

tích tình hình c a các lo i ch ng khoán trên th tr ng, giúp cho nhà đ u t có th ra

quy t đ nh mua bán c a mình m t cách linh ho t, k p th i Các nghi p v này r t đa

d ng bao g m: phân tích tình hình kinh t v mô, kinh t ngành, doanh nghi p, phân

tích chi n l c đ u t

Nghi p v nghiên c u không t o ra doanh thu tr c ti p song có tác d ng t ng

c ng ch t l ng d ch v , t ng kh n ng c nh tranh gi a các ngân hàng đ u t Vi c

nghiên c u có tác d ng t ng tính thanh kho n cho ho t đ ng mua bán ch ng khoán,

t ng tính thanh kho n cho c phi u Bên c nh đó ho t đ ng này c ng giúp vi c phát

hành ch ng khoán trên th tr ng s c p tr nên d dàng h n

1.1.3.4ăNghi păv ăngơnăhƠngăbánăbuônă

B n ch t c a nghi p v này là vi c ngân hàng đ u t vào các doanh nghi p ch a

niêm y t có ti m n ng đ phát tri n làm t ng giá tr thông qua tái c c u tài chính và

ho t đ ng Vi c đ u t vào các doanh nghi p v n t nhân có th th c hi n t giai đo n

kh i nghi p đ n các giai đo n tr ng thành và phát tri n c a doanh nghi p Hai hình

th c thông d ng c a nghi p v đ u t v n t nhân là đ u t m o hi m ho c đ u t

mua doanh nghi p thông qua đòn b y tài chính Quá trình đ u t s k t thúc b ng vi c

thoái v n thông qua niêm y t doanh nghi p đ c đ u t lên th tr ng ch ng khoán

ho c bán cho m t bên th ba M t cách ít thông d ng h n, ngân hàng đ u t vào công

ty niêm y t và thoái sàn đ tr thành doanh nghi p t nhân nh m h n ch s quan tâm

c a công chúng và các c quan giám sát th tr ng Sau quá trình phát tri n và tái c

c u l i, ngân hàng s thoái v n đ u t theo cách thông th ng là tái niêm y t lên th

tr ng ch ng khoán Ngân hàng đ u t v a th c hi n ho t đ ng đ u t v n t nhân

cho b n thân ngân hàng và cho khách hàng thông qua nghi p v qu n lý qu đ u t

v n t nhân

Nghi p v ngân hàng bán buôn là m t ho t đ ng t doanh mang tính r i ro cao

V i đ i t ng đ u t là các s n ph m thay th , th i h n n m gi s n ph m th ng dài

h n so v i nghi p v đ u t các s n ph m ch ng khoán truy n th ng

1.1.3.5ăNghi păv ăqu nălýăđ uăt ă

Qu n lý đ u t có th phân thành nghi p v qu n lý tài s n và nghi p v qu n lý

gia s n

Qu n lý tài s n bao g m qu n lý qu đ u t , qu n lý danh m c đ u t cho các

khách hàng t ch c Ngày nay, qu đ u t đư phát tri n đa d ng hình thành các lo i

qu đ u t khác nhau v i m c tiêu đ u t và m c đ r i ro khác nhau đ đáp ng nhu

c u đa d ng c a khách hàng Các lo i qu đ u t thông d ng bao g m qu h t ng,

qu h u trí, qu đ u c , qu đ u t v n t nhân, qu đ u t m o hi m và m t s lo i

qu khác

Qu n lý gia s n hay d ch v ngân hàng cá nhân: là d ch v qu n lý tài s n cho các

cá nhân hay các gia đình giàu có

1.1.3.6ăNghi păv ănhƠămôiăgi iăchính

ụ t ng hình thành nghi p v nhà môi gi i chính xu t phát t s b t ti n c a vi c

s d ng cùng m t lúc nhi u nhà môi gi i c a các qu đ u c d n đ n s phân tán các

ngu n l c trong vi c th c hi n các ho t đ ng h tr Nh n th y đi u này, các ngân hàng đ u t l n đư nhanh chóng t n d ng th m nh c a mình v i h th ng c s h

t ng s n có đ cung c p m t lo t hình d ch t đ u đ n cu i cho các qu đ u c , th m

chí cung c p m t s d ch v h tr mi n phí Vi c t p h p các ngu n l c này t o ra s

ti n l i trong ho t đ ng, h n ch phân tán ngu n l c, giúp các qu đ u t có th t p

trungvào công vi c kinh doanh chính là đ u t Vi c s d ng nhà môi gi i chính không

có ngh a là các qu đ u t ti n hành thuê ngoài các ho t đ ng không c b n và t p

trung hóa vi c x lý giao d ch cho nhà môi gi i chính đ h thay m t ký k t th c hi n

các giao d ch v i các nhà môi gi i khác

Ngày nay, d ch v nhà môi gi i chính tr nên r t đa d ng và không ch bao g m

các d ch v môi gi i đ u t mà bao g m r t nhi u d ch v h tr ho t đ ng, t v n cho

toàn b vòng đ i ho t đ ng c a m t qu đ u c Các d ch v này bao g m t vi c xin

gi y phép, thi t l p c s h t ng, cho thuê v n phòng, kêu g i nhà đ u t , thu x p v n,

cung c p các gi i pháp công ngh , môi gi i đ u t , l u ký ch ng khoán

1.1.4.ăCácădòngăs năph măđ uăt

1.1.4.1 Phơnătheoătínhăch tăthanhătoán

Theo tính ch t, s n ph m đ u t c b n đ c phân thành s n ph m ti n m t và s n

ph m phái sinh, ngoài ra còn có s n ph m v a ti n m t, v a phái sinh

- S n ph m ti n m t: là vi c mua bán các s n ph m này c n s thanh toán b ng

ti n m t cho toàn b ph n g c c a s n ph m Ví d nh c phi u, trái phi u

- S n ph m phái sinh: h u h t không có vi c thanh toán ti n m t t i th i đi m

th c hi n h p đ ng

1.1.4.2ăăPhơnătheoătínhăch tăbi năđ ngăgiá

Theo tính ch t bi n đ ng giá, s n ph m đ u t đ c phân thành dòng s n ph m có

thu nh p c đ nh và dòng ch ng khoán v n

 Dòng s n ph m có thu nh p c đ nh: t c là h ng n m s thu đ c m t kho n

ti n n đ nh Bao g m trái phi u chính ph , trái phi u chính quy n đ a ph ng, trái

phi u doanh nghi p, trái phi u l i su t cao, các ch ng khoán n có tài s n làm đ m

b o phát hành theo nghi p v ch ng khoán hóa, các s n ph m th tr ng ti n t , các

phi u u đưi, trái phi u chuy n đ i, ch ng quy n c phi u, các s n ph m phái sinh có

g c phái sinh liên quan đ n c phi u

1.1.4.3ăăPhơnătheoăl chăs ăphátătri n

Các s n ph m đ u t truy n th ng: đ c hình thành t lâu đ i nh các lo i c

phi u và trái phi u c ng nh các s n ph m phái sinh tài chính g n v i các g c phái

sinh lãi su t, t giá, l m phát và r i ro tín d ng

Các s n ph m đ u t thay th : bao g m đ u t b t đ ng s n, đ u t v n t nhân,

cho vay đ ng tài tr , tài tr d án, tài tr v n s d ng đòn b y tài chính và phái sinh hàng hóa c b n Nh ng s n ph m đ u t thay th thông th ng n m trong ph m vi

c a ngân hàng bán buôn C ng nh các s n ph m đ u t truy n th ng c ng phân ra là

có thu nh p c đ nh và có ch ng khoán v n

1.1.5ăăPhơnăbi tăngơnăhƠngăđ uăt ăvƠăcácăđ nhăch ătƠiăchínhăkhác

1.1.5.1ăPhơnăbi tăngơnăhƠngăđ uăt ăvƠăngơnăhƠngăth ngăm i

Trong n n kinh t luôn có nh ng ch th th a v n và nh ng ch th thi u v n,

ngân hàng th ng m i và ngân hàng đ u t đ u có ch c n ng trung gian k t n i các

ch th này đ n v i nhau thông qua nh ng cách th c khác nhau

Mô hình ho tăđ ng

Ngân hàng th ng m i là ch th ho t đ ng trên th tr ng ti n t Nghi p v chính

c a ngân hàng th ng m i là nh n ti n g i (vãng lai, ti t ki m, có k h n) và dùng

ngu n v n này cho vay n n kinh t V i đ c đi m là ch th trên th tr ng ti n t , các

ho t đ ng ngân hàng th ng m i ph n l n t p trung vào các ngu n l c ng n h n Ngân

hàng th ng m i đóng vai trò ch th trung gian và h ng ph n chênh l ch lãi su t

gi a chi phí lãi su t tr cho khách hàng và thu nh p lãi su t t các kho n vay

Hìnhă1.3ăMôăhìnhăngơnăhƠngăth ngăm i

(Ngu n: The business of investment banking: a coprehensive overview)

Ngân hàng th ng m i là nhân t trung gian k t n i ch th th a v n và thi u v n

l i v i nhau, gi a h không giao d ch tr c ti p v i nhau mà ch thông qua uy tín c a

v n và ngân hàng đ u t ch có vai trò k t n i trung gian đ hai bêntìm hi u nhau

thông qua b n cáo b ch thông tin và bu i gi i thi u

V i cách th c này, ch th thi u v n d dàng huy đ ng đ c các ngu n v n dài

h n v i chi phí h p lý và các ch th th a v n đ c phép đ u t tr c ti p cho ch th

thi u v n, ch p nh n r i ro c a ch th thi u v n nh ng k v ng m c l i nhu n cao

h n vi c g i v n vào ngân hàng th ng m i

Các ch căn ngăchínhăc aăngơnăhƠngăđ uăt ă

B ng 1.2 Các ch căn ngăchínhăc aăngơnăhƠngăđ uăt

NgơnăhƠngăđ uăt Ngân hàng th ngăm i

Nhà cung c p d ch v Trung tâm thanh toán

(Ngu n: The business of investment banking: a coprehensive overview)

1.1.5.2 Phơnăbiêtăngơnăhangăđơuăt ăvaăcôngătyăch ngăkhoan

Vê c ban , ngân hang đâu t va cac công ty ch ng khoan (đ c biêt la cac công ty

ch ng khoan co công ty me la cac ngân hang hô tr ) có m i liên quan ch t ch v i

nhau; tuy nhiên, gi a hai chu thê nay vân c ó s khác bi t v quy mô t ch c ho t đ ng

và m t s nghi p v kinh doanh B ng so sánh sau s cho chúng ta cái nhìn khái quát

h n vê môt sô đ c điêm giông va khac nhau cua 2 ch th trên

Ngơnăhangăđơuăt Công ty c h ngăkhoan

khôi nghiêp vu khac nhau (t ng ng

v i 6 nghiêp vu c ban cua ngân hang

đâu t ) và 2 dòng s n ph m chính

- Ho t đ ng môi gi i cua ngân hàng đ u t đ c phát tri n theo h

thông phân mêm thông minh nh m tao

ra môt chiên thuât đ t lênh va kh p

lênh đ c kêt qua tôt nhât cho khach

hàng và b n thân ngân hàng

- Ngân hang đâu t th ng không

có xu h ng phuc vu tr c tiêp cho cac

cá nhân v i quy mô nh l Do đo

m c phố thu trên cac dich vu la rât l n

- Ngân hang đâu t cung co hoat đông t doanh , tuy nhiên , ho t đ ng

t doanh la do cac nhân viên t doanh

th c hiên đôc lâp v i nhân viên đâu t

ch ng khoan , ng i ch i ch ng khoán s ph i đ n các th tr ng

ch ng khoan đê th c hiên môt sô

th t c nh m tài kho n ch ng khoán, l u kố ch ng khoan

- CTCK se phai m tai khoan

l u kố cua ban thân công ty tai Trung tâm nay va đông th i m tài khoan l u ky cho khach hang

c a mình (nghiêp vu môi gi i)

- CTCK se thu đ c môt m c phí nh t đ nh khi th c hi n các

d ch v trên

- CTCK cung tham gia mua bán ch ng khoán nh m t t ch c đôc lâp , b ng chốnh nguôn vôn

c a công ty (nghiêp vu t doanh)

- T vân tai chốnh doanh nghiêp cho khach hang , các bài nghiên c u, phân tốch tai chốnh Nghiêp - Ngân hang đâu t co nhiêu ho t - CTCK th ng chố goi gon

v

kinh

doanh

đ ng kinh doanh v i quy mô l n d a

trên cac khôi đâu t va dong s n ph m

Ngành ngh ch ng khoán Vi t Nam nói chung còn ph i h c h i r t nhi u t các

b n đ ng nghi p n c ngoài, t các ngân hàng đ u t l n n c ngoài Cách đ

chúng ta phát tri n là ph i có s h p tác v i nh ng ngân hàng đ u t hàng đ u Ví d

nh trong nh ng th ng v sáp nh p, mua l i hay là m t s công ty Vi t Nam mong

mu n chào bán c phi u c a h cho nh ng đ i tác n c ngoài, đ t chi n l c phát

tri n n c ngoài, ho c là mu n niêm y t th tr ng ch ng khoán n c ngoài, thì

vi c liên k t h p tác v i các ngân hàng đ u t qu c t ch c ch n s giúp h tr khách

hàng hi u qu nh t Qua nh ng th ng v c ng tác mang t m qu c t , cán b nhân

viên c a cac công ty ch ng khoan c ng có c h i nâng cao k n ng c a mình i u đó

kh ng đ nh, Ngân hàng đ u t là mô hình t ng lai c a các CTCK hàng đâu

NH T là m t khái ni m khá m i m t i Vi t Nam, song đư xu t hi n m t s CTCK

và Công ty qu n lý qu v i các ho t đ ng phôi thai theo h ng các nghi p v c a

NH T ng th i, m t s NHTM l n c ng đang trong quá trình chuy n đ i sang mô

hình t p đoàn tài chính hay ngân hàng t ng h p, trong đó có chú tr ng đ y m nh phát

tri n m ng NH T Tuy nhiên, đ th c s xây d ng đ c m t NH T “thu n Vi t”

không ph i đi u d dàng đ c bi t trong b i c nh các t p đoàn tài chính qu c t đư xâm

nh p và b c đ u có đ c nh ng v th nh t đ nh trong mô hình ngân hàng t ng h p

thì vi c tìm ki m mô hình thích h p th t s gian nan

S phát tri n m nh m c a th tr ng v n Vi t Nam đư t o nên làn sóng các NH T

qu c t tham gia vào th tr ng Vi t Nam b t đ u t n m 2006 ây là b c kh i đ u

quan tr ng c a các NH T nh m qu ng bá th ng hi u và xây d ng m i quan h chi n

l c v i Chính ph , các c quan ch c n ng và các đ i tác chi n l c trong n c Vì

th , h u h t các tên tu i l n trong ngành NH T đư xu t hi n t i Vi t Nam nh Credit

Suisse, Goldman Sachs, Morgan Stanley, J.P Morgan, Normura Securities và Daiwa

Securities Các CTCK liên doanh c ng b t đ u xu t hi n t n m 2007 và nh ng CTCK này c ng đi tiên phong trong vi c đ nh h ng phát tri n t ch c c a mình theo mô hình NH T V i mô hình NH T “thu n” v nghi p v NH T thì gi i chuyên gia đ u xác đ nh, hình th c phù h p nh t Vi t Nam là mô hình NH T nh (boutique invest bank), h ng đ n các h p đ ng có giá tr không quá cao Theo các phân tích g n đây,

v i tình hình các qu đ u t g p nhi u khó kh n trong huy đ ng v n và các ngân hàng

đ a ph ng ph i đ i m t v i vi c t ng tr ng tín d ng ch m d n, ngu n v n t i Vi t Nam đang d i dào đư tr nên khan hi m Nhi u NH T qu c t đư rút v n c do kinh

t toàn c u suy gi m và ch tr ng c t gi m chi phí n c ngoài ây là c h i l n đ các NH T nh ra đ i, h ng đ n các h p đ ng tr giá d i 100 tri u USD mà các

NH T l n có th không màng đ n

V i các CTCK, so v i các th tr ng phát tri n khác trong khu v c nh Singapore

ch có 26 CTCK, Malaysia có 33 CTCK và Thái Lan có 39 CTCK, trong khi đó t i

Vi t Nam hi n đang có trên 100 CTCK ho t đ ng nh l cho th y s phát tri n thi u

chuyên nghi p và ch a có đ nh h ng dài h n Do đó, ti n trình đào th i, sáp nh p l n

nhau c a các CTCK có th s di n ra trong th i gian t i đ hình thành các NH T v ng

m nh và chuyên nghi p h n, đ s c c nh tranh v i các CTCK 100% v n n c ngoài

s đ c phép thành l p và ho t đ ng t n m 2012 Tuy nhiên, đây v n đ c xem là mô

hình ti m n ng nh t đ hình thành nên m t NH T đ c l p đúng ngh a cho th tr ng

v n Vi t Nam V y s có bao nhiêu công ty ch ng khoán v n lên mô hình đ u t m t

cách hi u qu nh t? Và c n bao nhiêu NH T thì đ đáp ng nhu c u th tr ng? S

sàng l c kh t nghi t trong ngành NH T t t y u s di n ra Và các nhà kinh doanh

NH T ngay t bây gi đư ph i hình dung nh ng thách th c mà h s ph i đ i m t S

l ng NH T nhi u hay ít không ph i là đi u quan tâm hàng đ u mà đó chính là ch t

l ng c a t ng NH T

Ngân hàng t ng h p li u có ph i là hoàn h o hay là s nh p nh ng v c ch

Khoan hãy bàn cãi v v n đ trên tr c h t đ ng n ch n tình tr ng trên, c n thi t ph i

xây d ng khung pháp lý v vi c thành l p, t ch c, c ch ho t đ ng và giám sát các

NH T có s phân bi t rõ ràng gi a 2 kh i nghi p v NHTM và NH T, ti n t i thành

l p các ngân hàng t ng h p và các t p đoàn tài chính v ng m nh

t vào tr ng h p các đ nh ch tài chính c a Vi t Nam, b qua các lý do khách

quan vi c v n loay hoay đi tìm mô hình NH T th c th đư và đang nh h ng không

nh đ n s phát tri n c a th tr ng v n ti m n ng ó là ch a k đ tìm ra m t m nh

ghép hoàn h o đư là khó kh n b i r t nhi u mô hình, nhi u h ng đi đ c đ a lên bàn

cân công ty ch ng khoán, công ty M&A ho c c ngân hàng t ng h p nh ng ch a m t

đ nh ch nào có s c b t đ đ a ra m t NH T đúng ngh a H ng đi, gi i pháp thì

nhi u nh ng đi u gì là t t thì có l c n m t th i gian dài đ th nghi m H ng vào th

tr ng Vi t Nam, có l c n nhi u th i gian đ hoàn thi n m ng ghép mang tên NH T

Nh c l i câu chuy n c a NH T M đ đ t v n đ : sau th m c nh các NH T M ,

mô hình NH T có còn h p d n hay không, đ c bi t là t i các qu c gia đang phát tri n

nh Vi t Nam Có th nh n đ nh r ng, trong khi M khái ni m “NH T” đư tr thành

m t n i đau không mu n kh i l i thì Vi t Nam mô hình này d ng nh đang là xu

h ng c a t ng lai So sánh hi n tr ng NH T t i M v a qua và t i các qu c gia đang phát tri n nh Vi t Nam, ông D ng H i, Tr ng i di n NH T Vietnam Partners LLC, nói: “Ng i già ch ng g y không có ngh a là ng i tr c ng ch ng g y theo”

1.3ăKinhănghi măxơyăd ngăngơnăhƠngăđ uăt ăt iăcácăn c

1.3.1ăKinhănghi măxơyăd ngăngơnăhƠngăđ uăt ă ăcácăn c

1.3.1.1 Kinh nghi m xây d ngăngơnăhƠngăđ uăt ă c

Mô hình ngân hàng đ u t ki u c th c hi n các d ch v ngân hàng truy n th ng

và các ho t đ ng ch ng khoán n i b Các ho t đ ng khác nh b o hi m đ c th c

hi n b i các công ty con c a ngân hàng Trên th c t , nhi u n c c m ngân hàng th c

hi n ho t đ ng kinh doanh b o hi m Do đó, mô hình ngân hàng đ u t ki u c đ c cho là t ng đ ng v i mô hình ngân hàng t ng h p đ y đ và vì v y gi l i h u h t các u đi m và nh c đi m c a ngân hàng t ng h p đ y đ

1.3.1.2ăKinhănghi măxơyăd ngăngơnăhƠngăđ uăt ă ăAnh

i v i mô hình ngân hàng đ u t ki u Anh, các ngân hàng th ng m i ch t p

trung vào ho t đ ng ngân hàng th ng m i truy n th ng và s d ng các công ty con đ

th c hi n các d ch v ch ng khoán c ng nh b o hi m Trong mô hình này, các ngân

hàng m chia s ho t đ ng v i các công ty con i m m nh c a mô hình này là n u có

cú s c m t b ph n thì các b ph n khác không b nh h ng Tuy nhiên, xét v l i

ích kinh t theo đ c thù thì h th ng này l i không có l i th do không ph i m t đ n v

kinh doanh nhi u d ch v mà các ho t đ ng kinh doanh phi ngân hàng v m t pháp lý

là do m t ho c m t vài đ n v riêng bi t th c hi n

1.3.1.3 Kinh nghi m xây d ngăngơnăhƠngăđ uăt ăt i M

Trong mô hình ngân hàng đ u t ki u M , m t t ng công ty s n m gi các công ty con, trong đó có ngân hàng T i đó, công ty con - là ngân hàng và các công ty con khác không th c s liên quan m t thi t v i nhau Do đó, mô hình này khó có th t n d ng

l i th kinh t theo đ c thù i m m nh c a mô hình này là n u có x y ra l m t công ty con thì s không nh h ng t i các công ty con khác Công vi c ki m toán có

th đ c th c hi n d dàng h n so v i các mô hình khác c ng là m t đi m m nh c a

mô hình

Tr c tiên, M thành l p các NH T b ng vi c l y hai ho t đ ng b o lãnh phát

hành ch ng khoán n và ch ng khoán v n làm nghi p v kinh doanh chính T đó, các

NH T này đư xây d ng đ c m i quan h t t v i các t p đoàn công nghi p và th ng

v phí môi gi i ch ng khoán vào gi a nh ng n m 1970 T đây, b o lãnh phát hành và

môi gi i tr nên hai ho t đ ng kinh doanh mang l i l i nhu n n đ nh nh t cho các

ngân hàng này

Nh ng n m 1980 và 1990, do c nh tranh kh c li t, doanh thu t ho t đ ng môi gi i

s t gi m, các NH T M m r ng sang ho t đ ng t doanh, đi u này đ ng th i c ng

giúp tái c u trúc l i ngành NH T Vào n m 1994, các NH T M thua l n ng do ch u

nh h ng t vi c t ng lưi su t c b n c a các Ngân hàng trung ng Các NH T c a

M càng n ng đ ng h n khi sau n m 1996, h chuy n h ng phát tri n đ đáp ng làn

sóng sáp nh p và mua l i, phát hành l n đ u ra công chúng c a các công ty công

nghi p truy n thông và công ngh cao, đ ng th i không ng ng m r ng ho t đ ng

kinh doanh c a mình sang các n c châu Âu, các th tr ng m i n i t i châu Á

Sau s s p đ c a các t p đoàn Enron, Worldcom và các công ty dot.com, các

NH T M c ng ch u nh ng m t mát n ng n o lu t Sarbanes – Oxley Bill ra đ i,

đ ng th i các NH T M c ng tái c c u l i ho t đ ng kinh doanh M t s đư tách

m ng kinh doanh qu n lý tài s n ra các công ty con vì l i nhu n c a các qu h u b ng không nh mong đ i

Nh v y, sau h n 50 n m phát tri n m nh m , l ch s NH T M cho th y h luôn

n ng đ ng trong vi c sáng t o ra các s n ph m và phân khúc th tr ng mang l i l i

nhu n cao, đ ng th i luôn bi t cách đ thay đ i chi n l c và thích nghi v i các bi n

đ ng c a th tr ng

1.3 2ăBƠiăh căkinhănghi mă ngăd ngămôăhìnhăngơnăhƠngăđ uăt ăt iăVi tăNam

Xét v l ch s hình thành và phát tri n c a mô hình ngân hàng đ u t c a các n c,

đ c bi t là ngân hàng đ u t M Ngân hàng đ u t M đư tr i qua h n 50 n m phát

tri n m nh m , m t s kinh nghi m mà Vi t Nam có th rút ra Th nh t là ph i xây

d ng m t c s pháp lý v ng ch c, quy đ nh m t cách đ y đ và chi ti t t vi c thành

l p, đi u ki n thành l p đ n ph ng th c ho t đ ng c a ngân hàng đ u t T o m t môi tr ng công khai, minh b ch cho t t c các ngân hàng đ u t t trong n c đ n

qu c t Chính Ph , Ngân hàng trung ng và y Ban Ch ng Khoán Nhà N c ph i

có h th ng giám sát, qu n lý ch t ch nh m đ m b o các ho t đ ng c a ngân hàng đ u

t Th hai, ph i có t m nhìn chi n l c và dài h n, thích nghi và n m b t tình hình th

tr ng đ tránh đ c nh ng bi n đ ng v mô c a n n kinh t

1.3.2.1 Cu c kh ng ho ng tài chính M giaiăđo n 2007-2009

Trong giai đo n 2007-2009, th gi i tài chính ph i tr i qua các thách th c c a cu c

đ i suy thoái kinh t Cu c suy thoái kinh t này b t ngu n t kh ng ho ng th tr ng

do vay th ch p mua nhà dành cho nhóm khách hàng có đ tin c y tín d ng d i chu n

t i M và lan ra các n c khác trên th gi i Kh ng ho ng d i chu n đư lan sang tín

d ng trên chu n và cu i cùng hình thành nên cu c kh ng ho ng tài chính và suy thoái kinh t có m c đ tàn phá l n trên ph m vi toàn c u

Ngành ngân hàng đ u t có vai trò trung tâm c a cu c kh ng ho ng tín d ng và đư

gánh ch u nh ng h u qu vô cùng n ng n Ngành ngân hàng đ u t r i vào tình

tr ngki t qu và đang tr i qua nh ng r i ro l n Cho vay tín ch p đ i v i các khách

hàng r i ro cao đư tr thành m t m ng kinh doanh béo b c a ngân hàng đ u t và công ty tài chính Các ngân hàng đ u t đư thành công trong vi c s d ng nghi p v

ch ng khoán hóa bi n các danh m c cho vay b t đ ng s n r i ro và có tính thanh

kho n th p thành nhi u lo i trái phi u h p d n, đáp ng nhu c u r i ro đa d ng c a nhà

đ u t Khi n n kinh t ho t đ ng kém hi u qu và chính sách ti n t th t ch t l i, lãi

su t t ng lên là lúc các kho n vay tín d ng b t đ u v n Các ngân hàng đ u t trong

quá trình hình thành và phân ph i r i ro c a mình th ng n m gi m t s trái phi u

đ c h i, khi kh ng ho ng x y ra đánh giá l i danh m c đ u t t o ra nh ng kho n l

s n S phá s n c a Lehman Brothers vào tháng 09/2008 là m t t n th t tinh th n l n

và đánh d u s s p đ th i k hoàng kim c a ph Wall

Qu ti n t qu c t (IMF) đ a ra báo cáo t n th t c a các t p đoàn tài chính toàn

c u lên t i 1400 t USD S nhân viên tài chính m t vi c lên t i h ng tr m nghìn

ng i, giá c phi u r t t 50% đ n 100%

1.3.2.3 M t s g i ý cho Vi t Nam

 Ngơnă hƠngă đ uă t ă “thu n” M t con đ ng khác đ hình thành nên các

NH T nh , đó là vi c các chuyên gia trong l nh v c tài chính, NH T lâu n m đư nh n

th y c h i t i Vi t Nam, h liên k t đ thành l p các ngân hàng đ u t có quy mô

t ng đ i i n hình nh Vietnam Capital Partners (VCP) VCP có quy mô t ng đ i

l n, g m 16 ng i là các chuyên gia trong l nh v c NH T, lu t s và k toán Có th

th y đây là hình th c “NH T thu n” nh trên th gi i, tuy nhiên xu t hi n ch a nhi u

t i Vi t Nam

 Phát tri n t công ty ch ng khoán: h u h t các công ty ch ng khoán đ u t p

trung vào ho t đ ng bán l v i r t nhi u đ i th c nh tranh, c ng v i s b p bênh v

l i nhu n trong m ng t doanh Vì th s p t i, các công ty ch ng khoán s ph i d c

s c tìm ki m nh ng ngu n l i nhu n m i Và m t cách đ t ng thêm ngu n ti n cho

công ty là t các nhà đ u t tài chính và chi n l c, đây chính là ho t đ ng ngân hàng

đ u t M ng ho t đ ng này c ng chính là phao c u cánh cho công ty ch ng khoán

trong giai đo n c nh tranh gay g t s p t i

Nh n đ nh chung, các công ty phôi thai hình thành theo mô hình NH T còn khá

non tr Vi t Nam v n ch a th cung c p các nghi p v , s n ph m và d ch v NH T

chuyên nghi p H u nh các công ty ch ng khoán, ngân hàng th ng m i Vi t Nam

ch a đ s c phát hành trái phi u nh m huy đ ng v n cho ho t đ ng đ u t , tài tr d

án c a h Các cu c sáp nh p và mua l iđi n hình t i Vi t Nam g n đây v n đ c th c

hi n v i s t v n c a các NH T n c ngoài tên tu i nh Credit Suisse, Rothschild,

Deutsche Bank và các công ty ki m toán qu c t Vi t Nam v n trông đ i các công ty

tiên phong ho t đ ng theo mô hình NH T s nhanh chóng ti n b và hoàn thi n h n

n a đ đóng góp t t h n cho s phát tri n c a th tr ng tài chính

K T LU NăCH NGă1

v n d ng mô hình ngân hàng đ u t t i Vi t Nam, c n nghiên c u nh ng

v n đ lý lu n c b n v ngân hàng đ u t nh khái ni m c b n, phân lo i ngân hàng

đ u t , các mô hình ngân hàng đ u t trên th gi i Vi c nghiên c u, h c h i và ng

d ng kinh nghi m ngân hàng đ u t trên th gi i nh Anh, c, M và đ c bi t là bài

h c kinh nghi m cho Vi t Nam hình thành mô hình ngân hàng đ u t phù h p v i n n

kinh t m i n i nh Vi t Nam

Nh ng n i dung trình bày trong ch ng 1 đư h th ng hóa đ c nh ng lý lu n

c b n liên quan đ n ngân hàng đ u t , đ y đ n i dung đ làm c s khoa h c cho

nghiên c u ng d ng mô hình ngân hàng đ u t t i Vi t Nam, c th là t i Công ty

TNHH ch ng khoán Ngân hàng TMCP Ngo i Th ng Vi t Nam Ch ng ti p theo s

trình bày rõ h n v v n đ này

CH NGă2:NH Nă NHăKH ăN NGăV NăD NGăMÔăHÌNHă

NGÂNăHÀNGă UăT ăT IăCÔNGăTYăTRÁCHăNHI MăH Uă

H NCH NGăKHOÁNăNGÂNăHÀNGăTH NGăM IăC ăPH Nă

NGO IăTH NGăVI TăNAM 2.1ăGi iăthi uăCôngătyătráchănhi măh uăh năch ngăkhoánăngơnăhƠngăth ngăm iă

c ăph năNgo iăTh ngăVi tăNam

2.1.1ăL chăs ăhìnhăthƠnh

Công ty TNHH Ch ng khoán Ngân hàng TMCP Ngo i Th ng Vi t Nam (VCBS)đ c thành l p theo Quy t đ nh s 27/Q -H QT ngày 07/01/2002 c a H i

đ ng Qu n tr ngân hàng th ng m i c ph n Ngo i Th ng Vi t Nam VCBS t hào

là m t trong nh ng công ty đ u tiên tham gia trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam và

đư t o d ng đ c th ng hi u và uy tín là m t trong nh ng công ty d n đ u trên th

tr ng trong nhi u n m

V i v n đi u l 700 t đ ng, VCBS đ c phép th c hi n t t c các nghi p v

ch ng khoán và kinh doanh ch ng khoán bao g m: môi gi i ch ng khoán, t v n đ u

t , t doanh, l u ký ch ng khoán, b o lưnh phát hành, t v n đ u t ch ng khoán VCBS là m t trong nh ng công ty đ u tiên t i Vi t Nam tri n khai d ch v giao

d ch ch ng khoán qua m ng và c ng là công ty ch ng khoán đ u tiên th c hi n b o lưnh phát hành c phi u doanh nghi p VCBS th c hi n tri n khai th tr ng trái phi u

vì tr c đây trái phi u ch th c hi n trên th tr ng liên ngân hàng, d n đ u phát hành trái phi u Chính Ph , trái phi u đ a ph ng và trái phi u doanh nghi p

2.1.2ăM ngăl iăho tăđ ng

M ng l i ho t đ ng c a VCBS tr i dài t B c vào Nam v i tr s chính đ c đ t

t i Hà N i phía Nam g m có chi nhánh Thành ph H Chí Minh, phòng giao d ch Phú M H ng, chi nhánh V ng Tàu, chi nhánh C n Th , v n phòng đ i di n t i ng

Nai, An Giang mi n Trung có chi nhánh à N ng

2.1.3ăK tăqu ăkinhădoanh

B ng 2.1: K t qu kinh doanh c aăVCBSăgiaiăđo n 2010-2013

v k t qu l i nhu n so v i n m 2011 ngoài s t ng tr ng v doanh thu còn do ti t

gi m chi phí ho t đ ng kinh doanh gi m 7,85% giúp l i nhu n g p t ng m nh đ t

118,1 t đ ng, t ng tr ng 44,7% so v i n m 2011 và l i nhu n thu n t ho t đ ng kinh doanh đ t 48,69 t đ ng, t ng tr ng 294,66% so v i n m 2011 V i k t qu này,

các ch tiêu ROE và ROA c a công ty đư đ c c i thi n đáng k , đ t 1,96% và 5,82%

n m 2013; n m 2012 1,7% và 4,5%; n m 2011 đ t 0,4% và 1,3%

C c u doanh thu n m 2012 không có nhi u thay đ i và t p trung chính vào các

m ng kinh doanh v n và trái phi u đóng góp 51,5% vào doanh thu, ti p theo là doanh

thu môi gi i chi m 27,5% u t c phi u đóng góp t tr ng khá khiêm t n chi m 6,72% trong đó m t n a ngu n thu là t c t c Trong khi hai m ng t v n doanh

nghi p và b o lãnh phát hành ch ng khoán đư có nh ng ti n b nh t đ nh khi mang l i

11,43 t đ ng doanh thu, chi m 6,38%

Doanh thu n m 2012 c a m ng môi gi i c phi u, trái phi u và ch ng ch qu đ t

49,8 t đ ng, t ng tr ng 66,1%, b ng 105,9% k ho ch đ t ra đ u n m Doanh thu t p

trung vào khách hàng cá nhân, m ng khách hàng t ch c còn y u Môi Gi i đư thu hút

đ c m t s khách hàng là đ nh ch tài chính v giao d ch t i VCBS, bao g m

Schoroders, VNPT, ngân hàng TMCP Hàng H i C c u doanh thu c a môi gi i không thay đ i nhi u so v i n m tr c, v i h n 83% doanh thu đ n t môi gi i c phi u và

ch ng ch qu , còn l i là phí môi gi i trái phi u Trong m ng môi gi i c phi u và

ch ng ch qu , phí thu t giao d ch c a khách hàng cá nhân chi m t i 90% doanh thu

phí môi gi i c phi u và ch ng ch qu , trong khi khách hàng t ch c trong n c và

khách hàng t ch c n c ngoài ch đóng góp l n l t là 3% và 6% doanh thu phí Môi

gi i trái phi u chi m t tr ng l n trong c c u doanh thu môi gi i, v i 68% đ n t thu

phí giao d ch trái phi u, t p trung ch y u quanh 3 khách hàng là ANZ Vietnam, Citibank Hà N i và BNP Paribas H Chí Minh, chi m 62% t ng doanh thu trái phi u Doanh thu t môi gi i c phi u và ch ng ch qu ch chi m 32% t ng doanh thu và t p trung vào m t s ít khách hàng t ch c nh ANZ Melbourne, qu đ u t c phi u hàng

đ u VCBF, công ty c ph n Sông à 5 chi m 85% t ng phí giao d ch Trong đó ch

riêng kh i giao d ch thoái v n kh i STB c a ANZ Melbournse đư đem l i 73% doanh

thu môi gi i c phi u vào quý 01 n m 2012

Doanh thu t kinh doanh v n và trái phi u mang l i ngu n thu chính cho công ty,

nh ng m i gi i h n vi c s d ng v n ch s h u đ kinh doanh.M ng kinh doanh

v n và trái phi u đ t 93 t đ ng doanh thu n m 2012, trong đó đóng góp l n nh t là

thu t trái phi u đ t 66,7 t đ ng, ti p theo là kinh doanh ti n g i đ t18,9 t đ ng Các

m ng h tr tài chính nh s n ph m ký qu , ng tr c ti n bán ch ng khoán đem l i 7

t đ ng.Trong n m 2012 VCBS đư chuy n d ch m nh t tr ng s d ng v n t kinh

doanh ti n g i có k h n sang trái phi u, ch y u là trái phi u doanh nghi p có đ an

toàn cao do m t b ng lãi su t liên t c đi u ch nh gi m Kinh doanh v n và trái phi u

c ng góp ph n tri n khai thành công D ch v mua ký qu n đ nh, đ m b o đ ngu n

v n cho nhu c u c a khách hàng, đ ng th i liên t c duy trì m c lãi su t c nh tranh trên

th tr ng L i su t kinh doanh bình quân c a m ng kinh doanh v n và trái phi u đ t

16%/n m, cao h n m c l i su t k ho ch là 15,39%/n m

Doanh thu t t doanh trong n a đ u n m 2012 có m t sóng ph c h i Tuy nhiên,

k t qu giao d ch thu l i nhu n c a m ng t doanh ng n h n còn khiêm t n (1,1 t

đ ng) M c dù v y, đ u t c phi u đư có nh n đ nh đúng v xu h ng th tr ng đi

xu ng trong th i gian còn l i c a n m và quy t đ nh đ ng ngoài, b o toàn thành công

l i nhu n đư có i v i danh m c đ u t dài h n, trong n m 2012 đ u t c phi u đư

thoái v n thành công 320.000 c phi u c a công ty c ph n Truy n Thông FBNC v i

giá 32.000 đ ng, giúp hoàn nh p đ c h n 1 t đ ng trong b i c nh ho t đ ng c a