Hoàn thiện công tác quản lý thu, chi bảo hiểm tại bảo hiểm xã hội tỉnh bến tre

ây là nh ng khó.

TP H Chí Minh – N m 2015

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên c u c a mình, có s h tr t

Cô h ng d n PGS, TS Nguy n Quang Thu, lãnh đ o và các b n đ ng nghi p

c quan B o hi m xã h i t nh B n Tre Các s li u và k t qu trong đ tài này

đ m thay th ho c bù đ p m t ph n thu nh p c a ng i lao đ ng khi h b gi m

ho c m t thu nh p do m đau, thai s n, tai n n lao đ ng, b nh ngh nghi p, th t nghi p, h t tu i lao đ ng ho c ch t, trên c s đóng vào Qu b o hi m xã h i

B o hi m xã h i t nh B n Tre là m t b ph n c u thành c a B o hi m xã h i

Vi t Nam B o hi m xã h i t nh B n Tre có ch c n ng tr c ti p th c hi n các ch

đ ch́nh sách BHXH c a Nhà n c đ i v i ng i lao đ ng trên đ a bàn Trong

nh ng n m qua , B o hi m xã h i t nh B n Tre đã đ t đ c nh ng k t qu quan

tr ng S đ n v s d ng lao đ ng và s ng i lao đ ng tham gia BHXH không

ng ng t ng lên Ngu n thu BHXH c ng gia t ng liên t c và là đi u ki n h t s c

d ng lao đ ng đã t n t i trong th i gian dài nh ng v n ch a đ c kh c ph c C quan B o hi m xã h i ch a ki m soát h t s lao đ ng ph i tham gia BHXH b t

bu c Nhi u đ n v s d ng lao đ ng v n gian l n trong vi c đ ng ḱ tham gia BHXH cho ng i lao đ ng , gian l n trong vi c kê khai qu l ng đóng

BHXH, Do đó, quy n l i c a ng i lao đ ng b vi ph m Qu n ĺ chi các ch đ cho ng i h ng BHXH v n c̀n nhi u v n đ ph i kh c ph c ây là nh ng khó

kh n l n đ i v i qu n ĺ c a B o hi m xã h i t nh B n Tre trong nhi u n m qua c n

đ c gi i quy t , b o đ m cho ng i lao đ ng đ c tham gia BHXH và th h ng các ch đ , ch́nh sách BHXH thu n l i h n

Th c t đó đ t ra yêu c u c n có s nghiên c u m t cách h th ng , toàn di n

v n đ qu n ĺ thu , chi c a B o hi m xã h i t nh B n Tre , nh m tìm ra gi i pháp hoàn thi n trong qu n ĺ đáp ng nh ng yêu c u phát tri n kinh t xã h i c a

t nh B n Tre trong đi u ki n n n kinh t Vi t Nam m c a và h i nh p ngày

càng sâu r ng h n vào n n kinh t th gi i nói chung và chúng tôi c ng mong

mu n đóng góp m t ph n vào quá trình nghiên c u , góp ph n nâng cao hi u qu

qu n ĺ thu, chi c a B o hi m xã h i t nh B n Tre nói riêng , b o đ m th c hi n t t

- xu t các gi i pháp ch y u hoàn thi n qu n ĺ thu, chi b o hi m c a B o

hi m xã h i t nh B n Tre, đáp ng nh ng yêu c u m i v phát tri n kinh t - xã h i

3 i t ng và ph m vi nghiên c u

- i t ng nghiên c u: Gi i pháp hoàn thi n thu, chi b o hi m xã h i

- V ph m vi nghiên c u : tài ch nghiên c u v qu n ĺ thu , chi BHXH

c a B o hi m xã h i t nh B n Tre ( c p t nh ) Do v y, v n đ đ c nghiên c u đây g m qu n ĺ thu BHXH, qu n ĺ chi các ch đ BHXH Các n i dung khác nh

qu n ĺ qu BHXH , chi ho t đ ng b máy c a c quan , chi qu n ĺ ho t đ ng đ u

t và t ng tr ng qu BHXH không đ c p đ n trong đ tài này

th c ti n, các quy đ nh, ch́nh sách BHXH l n l t ra đ i các qu c gia khác nhau

Vi c ra đ i các lu t BHXH , m t m t nh m b o v quy n l i c a ng i lao đ ng ,

nh ng m t khác, nó c ng mang l i l i ́ch cho ch qu n Ch́nh l i ́ch hai m t này

đã góp ph n không nh đ ch́nh sách BHXH nhanh chóng đ c th c hi n các

qu c gia T s c n thi t v BHXH ng i ta đã đ a ra nhi u đ nh ngh a v BHXH

nh ng cho đ n nay v n ch a có m t đ nh ngh a th ng nh t nào mà theo quan ni m riêng c a t ng n c Tuy v y c b n khái ni m BHXH đ c hi u:

Theo Tr n Quang Hùng và M c V n Ti n (1998) thì cho r ng: “BHXH là s

b o đ m thay th ho c bù đ p m t ph n thu nh p đ i v i ng i lao đ ng khi h g p

ph i nh ng bi n c làm gi m ho c m t kh n ng lao đ ng ho c m t vi c làm, b ng hình thành và s d ng m t qu tài ch́nh t p trung do s đóng góp c a ng i s

d ng lao đ ng và ng i lao đ ng, nh m b o đ m an toàn đ i s ng cho ng i lao

đ ng và gia đình h , đ ng th i góp ph n b o đ m an toàn xã h i”

Theo Nguy n Huy Ban (1996) “BHXH là s b o v c a xã h i đ i v i ng i lao đ ng thông qua vi c huy đ ng các ngu n đóng góp đ tr c p cho h , nh m

kh c ph c nh ng khó kh n v kinh t và xã h i do b ng ng ho c gi m thu nh p gây ra b i m đau, thai s n, tai n n, th t nghi p, m t kh n ng lao đ ng, tu i già,

ch t ng th i b o đ m ch m sóc y t và tr c p cho các thân nhân trong gia đình

ng i lao đ ng”

Theo T đi n bách khoa Vi t Nam thì BHXH là “s b o đ m thay th ho c

bù đ p m t ph n thu nh p cho ng i lao đ ng khi h m t ho c gi m thu nh p do b

m đau, thai s n, tai n n lao đ ng và b nh ngh nghi p, tàn t t, th t nghi p, tu i già,

t tu t; d a trên c s m t qu tài ch́nh do s đóng góp c a các bên tham gia BHXH, có s b o h c a Nhà n c theo pháp lu t, nh m b o đ m an toàn đ i s ng cho ng i lao đ ng và gia đình h , đ ng th i góp ph n b o đ m an toàn xã h i”

Theo T ch c lao đ ng qu c t (1984) đã đ a ra m t đ nh ngh a v BHXH

đ c ch p nh n r ng rãi nh t “BHXH là hình th c b o tr mà xã h i dành cho các thành viên c a mình thông qua nhi u bi n pháp công nh m tránh tình tr ng khn khó v

m t kinh t và xã h i do b m t ho c gi m đáng k thu nh p vì b nh t t, thai s n, tai n n lao đ ng, m t s c lao đ ng và t vong; ch m sóc y t và tr c p cho các gia đình có con

nh “

Lu t BHXH (2006) đ a ra đ nh ngh a v BHXH: “BHXH là s b o đ m thay

th ho c bù đ p m t ph n thu nh p c a ng i lao đ ng khi h b gi m ho c m t thu

nh p do m đau, thai s n, tai n n lao đ ng, b nh ngh nghi p, th t nghi p, h t tu i lao đ ng ho c ch t, trên c s đóng vào qu b o hi m xã h i”(Kho n 1 i u 3)

Nh v y, BHXH đ c coi là quá trình t ch c và s d ng m t qu ti n t t p trung đ c d n t́ch t s đóng góp c a ng i s d ng lao đ ng và ng i lao đ ng , theo quy đ nh c a pháp lu t , nh m h tr ch o vi c gi i quy t nh ng nhu c u sinh

s ng thi t y u c a ng i lao đ ng và gia đình h khi h g p nh ng r i ro d n đ n

vi c gi m ho c m t kh n ng thanh toán t thu nh p theo lao đ ng ó là x́t theo góc đ kinh t BHXH c̀n có th x́t d i góc đ xã h i hay góc đ pháp ĺ

D i góc đ xã h i, BHXH đ c coi là s liên k t c a nh ng ng i lao đ ng

xu t phát t l i ́ch chung c a xã h i , c a ng i lao đ ng và ng i s d ng lao

đ ng Khi tham gia quan h này , ng i lao đ ng s đ c h ng m t kho n tr c p

nh t đ nh n u có nh ng bi n c r i ro, trên c s s đóng góp c a các bên

D i góc đ pháp ĺ, BHXH đ c ti p c n nh trong Lu t BHXH Vi t Nam, (2006) đã xác đ nh

1.1.2 B n ch t b o hi m xã h i

V i các cách hi u v BHXH có th kh ng đ nh b n ch t c a BHXH đ c th

hi n nh ng n i dung sau :

- BHXH là nhu c u t t y u khách quan g n li n v i n n kinh t hàng hóa khi quan h thuê m n, s d ng lao đ ng phát tri n m c đ nh t đ nh Kinh t càng phát tri n thì BHXH càng đa d ng và hoàn thi n Có th nói kinh t n n t ng c a BHXH không v t quá tr ng thái c a m i n c

- Phân ph i trong BHXH là phân ph i không đ u, ngh a là không ph i ai tham gia BHXH c ng đ c phân ph i v i s ti n gi ng nhau Phân ph i trong BHXH

v a mang t́nh ch t b i hoàn v a không mang t́nh b i hoàn nh ng bi n c x y ra mang t́nh t t nhiên đ i v i con ng i là thai s n, tu i già và ch t, trong tr ng h p này BHXH phân ph i mang t́nh b i hoàn vì ng i lao đ ng đóng BHXH ch c ch n

đ c h ng kho n tr c p đó C̀n tr c p do nh ng bi n c làm gi m ho c m t

kh n ng lao đ ng, m t vi c làm nh ng r i ro x y ra trái ng c v i ́ mu n c a con

ng i nh m đau , tai n n lao đ ng , b nh ngh nghi p , là s phân ph i mang t́nh không b i hoàn , có ngh a là ch khi nào ng i lao đ ng g p ph i t n th t do m đau, tai n n lao đ ng, b nh ngh nghi p… thì m i đ c h ng kho n tr c p đó

- Thu nh p c a ng i lao đ ng b m t do b gi m ho c b m t s c lao đ ng,

lo i hàng hoá Khi vi t v d ch v v i t cách là m t lo i hàng hoá , C.Mác đã vi t:

“nh ng s ph c v này v i t cách là nh ng s ph c v c ng có giá tr s d ng và do

nh ng chi ph́ s n xu t c a chúng nên chúng có giá tr trao đ i” (C.Mác – Ph ngghen, 1995)

- M c đ́ch c a BHXH là đ m b o ́t nh t m c s ng t i thi u cho ng i lao

đ ng khi g p ph i nh ng bi n c r i ro, m t s c lao đ ng hay m t vi c làm Theo t

ch c lao đ ng qu c t (ILO), m c tiêu này đ c c th hóa nh sau:

+ n bù cho ng i lao đ ng nh ng kho n thu nh p b m t đ đ m b o nhu

đ ng, đ n v s d ng lao đ ng và c quan BHXH Nguyên t c ho t đ ng c a BHXH c ng mang nh ng đ c tr ng c b n c a các lo i hình d ch v b o hi m nói chung ó là nguyên t c “c ng đ ng chia s r i ro” , “s đông bù s ́t”, “có đóng có

h ng” Tuy v y, BHXH mang t́nh xã h i r̃ ńt h n t́nh kinh t xu t phát t m c tiêu an toàn, an sinh xã h i đ c nhà n c b o tr và chi ph i

Theo M c V n Ti n và V Quang Th (1997), ́ ngh a sâu xa nh t là BHXH

v tham gia BHXH đ đ c h ng quy n l i BHXH , khi ng i lao đ ng đóng BHXH s t o đ c c s v ng ch c v tâm ĺ xã h i trong cu c s ng , nó nh c

nh ́ th c , trách nhi m c a h v i cu c s ng c a ch́nh mình , v i xã h i hi n t i

và t ng lai , đ ng th i b o v nhân ph m c a ng i lao đ ng, vì nó xác l p quy n

l i bình đ ng c a h đ c h ng BHXH theo qui đ nh c a pháp lu t

1.1.3 V ai tr̀ c a b o hi m xã h i

BHXH có vai tr̀ to l n trong đ i s ng kinh t - xã h i c a con ng i, đ c

th hi n trên các m t:

ng i lao đ ng c ng nh gia đình h khi g p khó kh n do b m t ho c gi m thu

nh p Ng i tham gia BHXH s đ c thay th ho c bù đ p m t ph n thu nh p khi

h b suy gi m m t kh n ng lao đ ng , m t vi c làm, ch t T đó t o ra tâm ĺ yên tâm n đ nh trong cu c s ng c a ng i tham gia BHX H, đ m b o an toàn xã h i

Vi c thay đ i ho c bù đ p ch c ch n s x y ra v i m i ng i lao đ ng tham gia BHXH đ n khi h h t tu i lao đ ng đ c h ng l ng h u ho c khi h ch t Vi c

bù đ p c ng ch x y ra đ i v i m t s ng i v i m t s ch đ BHXH c̀n l i nh

m đau, thai s n, tai n n lao đ ng , b nh ngh nghi p , m t vi c làm… Nh có s

đ m b o thay th ho c bù đ p thu nh p k p th i mà ng i lao đ ng nhanh chóng

kh c ph c đ c nh ng t n th t v t ch t, s m ph c h i s c kh e , n đ nh cu c s ng

đ ti p t c quá trình lao đ ng ây là vai tr̀ c b n nh t c a BHXH , nó quy t đ nh nhi m v , t́nh ch t và ph ng th c ho t đ ng c a BHXH

+ i v i ng i s d ng lao đ ng: BHXH góp ph n n đ nh s n xu t kinh

doanh, giúp ng i s d ng lao đ ng đ ph i b ra m t kho n ti n l n, nhi u khi là

r t l n đ th c hi n trách nhi m c a mình đ i v i ng i lao đ ng khi h g p khó

kh n trong cu c s ng BHXH làm cho m i qua n h gi a ng i lao đ ng , ng i s

d ng lao đ ng và Nhà n c ngày càng g n bó Thông qua ho t đ ng c a BHXH

ng i lao đ ng có trách nhi m h n trong công vi c , h t́ch c c lao đ ng , t o ra

n ng su t lao đ ng cao h n B i vì ch́nh ng i s d ng lao đ ng đã tham gia đóng góp BHXH đ ng i lao đ ng đ c h ng thì t o ra m t ni m tin yêu c a ng i lao

đ ng đ i v i ng i s d ng lao đ ng , khuy n kh́ch ng i lao đ ng ph n kh i , yên tâm, nhi t tình trong công tác, g n bó v i ng i s d ng lao đ ng h t đ i này sang

đ i khác i v i Nhà n c thông qua vi c t ch c ho t đ ng BHXH đã đ m b o cho ng i lao đ ng m i t ch c , m i đ n v bình đ ng , công b ng trong ho t đ ng

s n xu t kinh doanh và trong đ i s ng xã h i , góp ph n làm cho s n xu t n đ nh ,

n n kinh t , ch́nh tr và xã h i phát tri n và an toàn

trong BHXH là s chuy n d ch thu nh p mang t́nh xã h i , là s phân ph i l i gi a

nh ng ng i có thu nh p cao , th p khác nhau theo xu h ng có l i cho ng i có thu nh p th p, là s chuy n d ch thu nh p c a ng i kh e m nh , may m n có vi c làm n đ nh cho nh ng ng i m, y u, g p ph i nh ng bi n c r i ro trong lao đ ng

nh ng quy n l i xã h i cho ng i lao đ ng t o s công b ng, bình đ ng v quy n

l i và ngh a v c a công dân, phân ph i l i thu nh p, t đó phát huy t t nhân t con

ng i, k t h p t t gi a t ng tr ng kinh t và ti n b xã h i

BHXH không nh ng tr giúp đ c l c cho Nhà n c phân ph i l i thu nh p,

đi u ti t l i ́ch các bên, mà BHXH c̀n là kênh huy đ ng v n có hi u qu cung c p ngu n ti n t l n cho vi c đ u t phát tri n đ i v i n n kinh t và c ng ch́nh đi u này là s đ m b o cho qu BHXH đ c b o toàn và phát tri n tránh s tr t giá c a

đ ng ti n theo th i gian (M c Ti n Anh, 2005)

Khi nói đ n qu n ĺ thu BHXH là nói đ n m t lo t quan h , bao g m quan

h gi a Nhà n c , ng i s d ng lao đ ng , ng i lao đ ng và c quan BHXH Trong m i quan h trên đây , thì ng i lao đ ng , ng i s d ng lao đ ng là đ i

t ng qu n ĺ; Nhà n c giao cho c quan BHXH ch th qu n ĺ; Nhà n c là ch

th duy nh t đi u ti t và qu n ĺ BHXH , vì các bên tham gia có l i ́ch khác nhau

th m ch́ trái ng c nhau (ng i lao đ ng mu n đóng ́t nh ng l i mu n đ c

h ng th quy n l i nhi u, ng i s d ng lao đ ng mu n đóng BHXH càng ́t càng

t t đ gi m chi ph́ s n xu t nâng cao l i nhu n)

Nhà n c v i hai t cách: Thông qua c quan l p phá p (Qu c h i ) đ ra

Lu t BHXH, thông qua Ch́nh ph đ ra các quy đ nh v BHXH ; Thông qua các c quan nhà n c đ th c hi n n p BHXH cho ng i lao đ ng h ng l ng t Ngân sách Nhà n c và thành l p c quan chuyên trách (BHXH Vi t Nam ) th c hi n chính sách BHXH qu n ĺ thu BHXH đ m b o theo đúng các quy đ nh c a Nhà

n c, c quan BHXH ph i xây d ng bi n pháp , k ho ch , t ch c các thao tác nghi p v , ph i h p v i các c quan h u trách và hình thành h th ng chuyên thu t Trung ng đ n c p huy n , th c hi n theo m t quy trình ch t ch , khép kín Nh

v y, trong qu n ĺ thu BHXH , m i quan h ba bên là ng i lao đ ng , ng i s

d ng lao đ ng và c quan BHXH đ c xá c l p quy n và trách nhi m c a m i bên

do pháp lu t v BHXH quy đ nh , các quy đ nh này là nh ng c n c pháp ĺ mà m i bên ph i tuân th , th c hi n nghiêm túc M t khác đ thu đúng , đ , k p th i, không

đ th t thoát ti n thu, đ̀i h i c quan BHXH ph i có ph ng pháp và bi n pháp

h u hi u, k các các bi n pháp h tr Thu BHXH là m t khái ni m ph c h p , bao

g m các đ nh h ng , ch tr ng, ph ng pháp và bi n pháp h u hi u nh m nâng cao hi u qu qu n ĺ , ch đ o, khuy n kh́ch đ y m nh công tác thu b o hi m xã

h i

"Qu n ĺ thu BHXH là m t quá trình ch th qu n ĺ tác đ ng đ n đ i t ng

qu n ĺ, trong ho t đ ng d báo, xây d ng ch tiêu k ho ch, t ch c th c hi n, đi u

ch nh và ki m tra đ đ t đ c m c tiêu qu n ĺ b ng các nguyên t c và ph ng pháp nh t đ nh", (Ch́nh Ph , 2006)

Theo Tr n Qu c Túy (2006) “Qu n lý thu BHXH l̀ s tác đ ng c a Nh̀

n c thông qua các quy đ nh mang t́nh pháp lý b t bu c các bên tham gia BHXH

ph i tuân th th c hi n ; trong đ́ c quan BHXH s d ng các bi n pháp nghi p v

v̀ các ph ng pháp đ c th̀ tác đ ng tr c ti p v̀o đ i t ng đ́ng BHXH đ đ t

m c tiêu đ ra”

1.2.2 Khái ni m qu n ĺ chi BHXH

Chi BHXH là vi c các c quan Nhà n c (c th là c quan BHXH) s d ng

s ti n thu c ngu n qu BHXH đ dùng chi tr tr c p các ch đ BHXH

Quá trình chi tr BHXH ph i đ m b o nguyên t c chi đúng, chi đ , chi k p

th i, t c là thu c đ i t ng nào thì chi cho đ i t ng đó, thu ch đ BHXH nào thì chi cho ch đ BHXH đó ó là đi u ki n tiên quy t đ th c hi n quá trình chi

tr đ c thu n l i và đúng v i qui đ nh c a các v n b n h ng d n chi các ch đ BHXH do BHXH Vi t Nam qui đ nh trong các i u lu t BHXH mà Qu c h i ban hành

Hình 1.1: Ho t đ ng thu chi qu trong h th ng BHXH

Ngu n: Phòng ch đ BHXH – BHXH t nh B n Tre

Ho t đ ng thu chi BHXH đ c trình bày c th trong hình 1.1 Chi BHXH

đ c th c hi n b i hai quá trình phân ph i và s d ng qu BHXH: Phân ph i qu BHXH là quá trình phân b các ngu n tài ch́nh t qu BHXH đ n các qu thành

ph n C̀n s d ng qu BHXH là quá trình chi ti n t qu BHXH đ n tay đ i t ng

lao đ ng và qu l ng tham gia BHXH và tình hình phát tri n kinh t xã h i c a đ a

ph ng; trên c s t ng s lao đ ng , t ng qu l ng tham gia BHXH và tình hình phát tri n kin h t xã h i đ xác đ nh s ph i thu C s xác đ nh t ng s ph i thu

c a k ho ch thu ch y u là t ng s lao đ ng, t ng qu l ng tham gia đóng BHXH

và d báo tình hình phát tri n kinh t xã h i Sau khi xây d ng đ c k ho ch thu BHXH, c quan BHXH trình d toán thu BHXH v i c quan qu n ĺ có th m quy n phê duy t Trên c s d toán đ c phê duy t c quan BHXH phân b cho các đ n v c p d i tri n khai th c hi n theo k ho ch n m

Vi c t ng h p theo d̃i đ i t ng tham gia BHXH , theo Lu t BHXH thì các

đ i t ng ph i tham gia BHXH b t bu c và ph i đóng BHXH bao g m c ng i s

d ng lao đ ng và b n thân ng i lao đ ng (k c ng i lao đ ng đ c c đi h c , đi

th c t p, công tác và đi u d ng trong và ngoài n c mà v n h ng ti n l ng

ho c ti n công c a c quan và đ n v ) làm vi c trong các c quan , đ n v , t ch c kinh t - xã h i d i đây:

- Doanh nghi p thành l p , ho t đ ng theo Lu t Doanh nghi p , k c các doanh nghi p thu c l c l ng v trang;

- Các c quan nhà n c, đ n v s nghi p c a Nhà n c;

- T ch c ch́nh tr , t ch c ch́nh tr - xã h i, t ch c ch́nh tr xã h i - ngh nghi p, t ch c xã h i - ngh nghi p, t ch c xã h i khác;

- T ch c, đ n v ho t đ ng theo quy đ nh c a pháp lu t;

- H p tác xã, liên hi p h p tác xã thành l p, ho t đ ng theo Lu t h p tác xã;

- H kinh doanh cá th , t h p tác, t ch c khác và cá nhân có thuê m n, s

d ng và tr công cho ng i lao đ ng;

- C quan, t ch c, cá nhân n c ngoài , t ch c qu c t ho t đ ng trên lãnh

th Vi t Nam có s d ng lao đ ng là ng i Vi t Nam, tr tr ng h p đi u c qu c

t mà n c C ng hoà Xã h i Ch ngh a Vi t Nam ḱ k t ho c tham gia có quy đ nh khác (BHXH t nh B n Tre, k ho ch thu BHXH 2010-2014)

N m 1995, Ch́nh ph ban hành i u l BHXH k̀m theo Ngh đ nh s 12/CP ngày 26/01/1995, sau đó hàng lo t Ngh đ nh c a Ch́nh ph đ c ban hành

s a đ i, b sung các ch́nh sách , ch đ BHXH i t ng tham gia BHXH đ c

ti p t c m r ng đ n cán b c p xã , các thành ph n kinh t , các t ch c, đ n v , cá nhân có thuê m n và tr công cho ng i lao đ ng , có s d ng t 01 lao đ ng tr lên, t c là quan h BHXH đ c xác l p trên c s quan h lao đ ng và ti n l ng

T ng m c đóng BHXH v n là 20%, nh ng có m t s đ i t ng đ c thù ch đóng 15% M c đóng góp BHXH theo nhóm đ i t ng đ c trình bày c th trong b ng 1.1 sau:

B ng 1.1: M c đ́ng ǵp BHXH theo nh́m đ i t ng

N

ban hành

N 12/CP 26/1/1995

N 45/CP 15/7/1995

N 09/CP 23/7/1998

N 152/CP 19/8/1999

N 73/CP 20/9/1999

N 121/CP 21/10/2003

Lu t BHXH đ c ban hành , có hi u l c thi hành t ngày 01/01/2007, đây là

c s pháp ĺ quan tr ng trong vi c th c hi n ch́nh sách BHXH , phù h p v i thông

l qu c t khi Vi t Nam tham gia T ch c th ng m i th gi i (WTO) M c đóng BHXH là 20% đ c n đ nh trong th i gian ng n đ n h t n m 2009, sau đó t ng

d n và n đ nh vào n m 2014, nh ng t l đóng góp vào các qu thành ph n c a

ng i lao đ ng, ng i s d ng lao đ ng có khác so v i c ác quy đ nh tr c khi ch a

có Lu t BHXH T ngày 01/01/2007, ng i lao đ ng ch đóng góp vào qu dài h n (qu h u tŕ, t tu t); ng i s d ng lao đ ng, ngoài vi c đóng góp vào qu dài h n trên, c̀n ph i đóng góp vào qu ng n h n, chi ti t theo các b ng 1.2; 1.3 sau:

01/2007- 12/2011

01/2010- 12/2013 T 01/2014

Ngu n: Ch́nh Ph , 2006

i t ng tham gia BHXH là ng i lao đ ng và các đ n v s d ng lao

đ ng Trong c ch th tr ng , các đ n v s d ng lao đ ng th ng không t giác tham gia BHXH cho ng i lao đ ng H tìm cách ń tránh ho c gian l n Vi c qu n ĺ ch t ch bu c ch s d ng lao đ ng ph i cung c p đ y đ s li u v lao đ ng ,

qu l ng óng đ y đ BHXH là v n đ r t quan tr ng , vì đây là c s đ qu BHXH có ngu n l c tài ch́nh chi tr ch đ cho ng i lao đ ng và đ m b o an sinh

xã h i thu n l i cho vi c qu n ĺ , theo dõi quá trình tham gia BHXH , c n c vào đ c đi m , t́nh ch t , hình th c ho t đ ng c a các đ n v s d ng lao đ ng ,

ng i ta th ng phân lo i theo kh i đ qu n ĺ Có nhi u cách phân lo i, nh ng ph

bi n là phân theo các kh i sau:

+ Kh i doanh nghi p Nhà n c

+ Kh i doanh nghi p ngoài qu c doanh

+ Kh i doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài

+ Kh i hành ch́nh s nghi p

+ Kh i ng, đoàn th , các t ch c ch́nh tr - xã h i

+ Kh i xã, ph ng, th tr n

+ Kh i H p tác xã và h kinh doanh cá th

Bên c nh đó, c quan BHXH ph i th ng xuyên th ng kê, theo dõi, ki m tra s

bi n đ ng c a các đ n v s d ng lao đ ng và ng i lao đ ng trong su t quá trình ho t

đ ng c a t ng đ n v; liên h ch t ch v i các c quan qu n ĺ trên đ a bàn đ khai thác tri t đ các đ n v và ng i tham gia BHXH

đ ng trong các doanh nghi p , đ i chi u t ng qu l ng hàng tháng đ t́nh s ti n

ph i n p BHXH (BHXH t nh B n Tre, k ho ch thu 2010-2014)

c đi m c a thu BHXH là s ti n thu r t l n và c a nhi u đ i t ng khác nhau, v i nhi u hình th c nh thu b ng ti n m t, chuy n kho n, u nhi m chi Do

v y, h th ng BHXH ph i th c hi n công tác h ch toán k toán , th ng kê, báo cáo

và ki m tra toàn b s ti n thu BHXH theo đúng quy đ nh c a pháp lu t , qu n ĺ

ch t ch đúng nguyên t c tài ch́nh C quan BHXH ph i ph i h p v i h th ng Ngân hàng, Kho b c đ t ch c thu BHXH Khi các đ n v s d ng lao đ ng n p

ti n BHXH vào Ngân hàng , Kho b c huy n , BHXH huy n ph i chuy n toàn b s

ti n đó vào tài kho n ch uyên thu BHXH c a Ngân hàng , Kho b c t nh nh k hàng ngày khi s d trên tài kho n “Chuyên thu” c a BHXH t nh đ đ nh m c quy

đ nh thì Ngân hàng, Kho b c ph i chuy n s ti n thu BHXH qua tài kho n chuyên thu c a c quan BHXH Trung ng theo Th a thu n liên ngành đã ḱ BHXH c p huy n, t nh không đ c ph́p s d ng ti n thu BHXH vào các m c đ́ch khá c, (BHXH t nh B n Tre, k ho ch thu BHXH 2010-2014)

* T ch c ki m tra thu BHXH

Ki m tra thu BHXH nh m rà soát , ch n ch nh, u n n n nh ng sai sót , đôn

đ c thu và phát hi n nh ng b t c p trong quá trình qu n ĺ Theo pháp lu t qu y

đ nh, c quan BHXH đ c quy n ki m tra vi c ch p hành thu BHXH t i các đ n v

s d ng lao đ ng đ c phân c p thu và c quan BHXH c p d i trong vi c th c

hi n thu BHXH Trên c s đó, c quan BHXH đ a ra nh ng ki n ngh đ các đ n

v s d ng lao đ ng và c quan BHXH c p d i th c hi n đúng các quy đ nh v thu BHXH và có các bi n pháp th́ch h p , k p th i x ĺ các b t c p trong quá trình t

th ng theo quy đ nh c a pháp lu t (t ch c thanh tra Nhà n c , thanh tra nhân dân, thanh tra lao đ ng )

Ki m tra thu BHXH g m có hai n i dung:

- Ki m tra vi c ch p hành vi c đóng, n p BHXH t i đ n v s d ng lao đ ng bao g m: Danh sách lao đ ng tham gia BHXH ; qu ti n l ng tham gia BHXH ;

m c l ng c a ng i lao đ ng tham gia BHXH ; th c hi n vi c chuy n ti n n p BHXH v c quan BHXH

- Ki m tra vi c th c hi n thu BHXH c a c quan BHXH các c p , bao g m

vi c qu n ĺ lao đ ng và qu l ng tham gia BHXH c a các đ n v s d ng lao

đ ng; ch p hành qu n ĺ và h ch toán ti n thu BHXH , (BHXH t nh B n Tre, k

- Thông t s 134/2011/TT - BTC ngày 30/09/2011 c a B Tài ch́nh h ng

d n quy ch qu n ĺ tài ch́nh đ i v i BHXH Vi t Nam

- Ngh đ nh 86/2010/N - CP ngày 13/8/2010 quy đ nh x ph t hành ch ính trong l nh v c BHXH

- Ngh đ nh 95/2013/N - CP ngày 22/8/2013 quy đ nh x ph t hành ch́nh trong l nh v c lao đ ng, BHXH

1.2.3.2 Qu n lý chi ch đ b o hi m x̃ h i

K ho ch chi BHXH đ c xây d n g ph i sát v i nhu c u chi t ng đ a

ph ng (t nh, huy n), đ m b o đ ngu n kinh ph́ chi tr các ch đ BHXH cho

ng i đ c h ng, tránh t n đ ng quá l n trên các tài kho n BHXH t nh , huy n

+ H ng d n công tác nghi p v chi tr 5 ch đ BHXH trên c s các v n

b n quy ph m pháp lu t c a nhà n c c ng nh các v n b n quy đ nh qu n ĺ c a BHXH Vi t Nam

+ Hàng qú th m đ nh quy t toán chi tr 5 ch đ BHXH các t nh, huy n + Ch đ o đôn đ c, ki m tra BHXH c p d i trong công tác qu n ĺ t ch c chi tr cho ng i đ c h ng BHXH (ki m tra ngu n chi, các ch ng t thanh toán cho ng i đ c h ng)

+ T ng h p phân t́ch đánh giá rút kinh nghi m đ xu t các bi n pháp qu n ĺ đ không ng ng c i ti n, hoàn thi n công tác qu n ĺ nghi p v chi

+ Hàng tháng l p danh sách chi tr cho các lo i đ i t ng

+ Hàng tháng ti p nh n qu n ĺ kinh ph́ t trung ng c p đ th c hi n chi

tr các ch đ BHXH và phân ph i kinh ph́ đó trên c s danh sách đ i t ng t nh

l p chuy n cho BHXH huy n

+ Hàng qú, n m th m đ nh báo cáo quy t toán c p t nh, c p huy n trên c

s đó t ng h p chung toàn t nh báo cáo v BHXH Vi t Nam đúng kì h n

l ng làm c n c đóng góp ), các đi u ki n lao đ ng và bi n c r i ro mà ng i lao

đ ng m c ph i i u quan tr ng nh t trong công tác qu n ĺ chi BHXH là ph i qu n ĺ c th , ch́nh xác t ng đ i t ng theo lo i ch đ đ c h ng và m c đ c

h ng, th i gian đ c h ng c a h

- Qu n ĺ chi tr các ch đ BHXH Vi c chi tr các ch đ BHXH ph i phù

h p v i t ng lo i đ i t ng và t ng lo i tr c p , đ m b o đ c nguyên t c chi tr

đúng đ i t ng , đúng ch đ , đ y đ , k p th i, chính xác và an toàn H u h t vi c

chi tr các ch đ BHXH cho ng i đ c h ng đ u b ng ti n m t Kh i l ng ti n

m t chi tr hàng tháng r t l n , đ a bàn chi tr r ng kh p các mi n , vùng trong c

t nh và đ i t ng chi tr th ng xuyên r t l n , th i gian chi tr ph i t p trung t 1

đ n 5 ngày trong tháng Có hai ph ng th c chi tr , đó là ph ng th c chi tr tr c

ti p và ph ng th c chi tr gián ti p Ph ng th c chi tr tr c ti p là vi c chi tr cho ng i đ c h ng các ch đ BHXH đ c th c hi n tr c ti p do cán b , công

ch c, viên ch c c a h th ng BHXH chi tr Ph ng th c chi tr gián ti p là vi c chi tr cho ng i đ c h ng các ch đ BHXH đ c th c hi n b i s y quy n

c a c quan BHXH các c p cho các đ n v s d ng lao đ ng ho c các đ i di n pháp

nhân thu c y ba n nhân dân các ph ng , xã, b u đi n chi… tr h thông qua các

đ i ĺ chi tr

- Qu n lý kinh phí chi BHXH đ t đ c m c tiêu chi tr đ y đ , k p th i

cho các đ i t ng h ng ch đ BHXH , m t yêu c u c n đ t ra là ph i đ m b o đ ngu n kinh ph́ đ chi tr cho các đ i t ng h ng BHXH , đ m b o đ c yêu c u chi tr các ch đ BHXH cho ng i đ c h ng ; tránh t n đ ng quá l n ti n m t trong chi tr có c s qu n ĺ , đi u hành và ki m soát ch t ch ngu n kinh ph́ chi tr , BHXH các huy n, thành ph đ c m các tài kho n chuyên chi BHXH h

th ng ngân hàng Các đ n v ch đ c rút ti n t các tài kho n trên đ chi tr các

ch đ BHXH , không đ c s d ng ngu n kinh ph́ này đ chi tr cho b t k m t

n i dung chi nào khác Nh đó mà BHXH t nh có th ki m tra , ki m soát s kinh ph́ đã s d ng và s kinh ph́ c̀n d trên tài kho n c a đ n v c p d i d dàng và thu n ti n, (BHXH t nh B n Tre, k ho ch chi 2010-2014)

* Ki m tra th c hi n chi BHXH

Ho t đ ng BHXH là vi c th c hi n ch đ ch́nh sách c a ng và Nhà

n c, vì v y trong quá trình t ch c đi u hành ho t đ ng BHXH c n ph i đ m b o nguyên t c ki m tra, nh m đánh giá và n m b t đ c k t qu th c hi n nghi p v ,

vi c chi tr BHXH h u tŕ, s thay đ i v ti n l ng… vi c ki m tra, đ i chi u

đ c ti n hành ngay trong n i b l n nhau và đ c ph̀ng ki m tra c a t nh th ng xuyên ki m tra giám sát công tác chi này Trong công tác ki m tra ph i th c hi n nghiêm túc công tác gi i quy t khi u n i t cáo c a công dân v BHXH

N i dung ki m tra th c hi n chi BHXH g m ć:

- Ki m tra vi c gi i quy t , thanh toán, chi tr các ch đ BHXH cho ng i

đ c th h ng Quá trình này liên quan tr c ti p đ n ng i đ c th h ng , đ n

c quan BHXH và các c quan có liên quan nh ch s d ng lao đ ng , c quan giám đ nh s c kho …

- Ki m tra vi c qu n ĺ đ i t ng h ng l ng h u và tr c p BHXH th ng xuyên, tình hình bi n đ ng t ng gi m đ i t ng

- Ki m tra vi c ch p hành công tác quy t toán , ch p hành công tác k toán -

th ng kê

C quan qu n ĺ BHXH các c p đ u đ c t ch c và ho t đ ng theo lu t BHXH, sau đó tùy theo yêu c u th c t lu t BHXH s đ c s a đ i b sung nh m phù h p v i s phát tri n kinh t xã h i c a đ t n c trong t ng th i kì Trên c s

- Công v n liên ngành 3535/2011/BHXH-BC ngày 26/8/2011 quy đ nh v

vi c chi tr các ch đ BHXH qua h th ng B u đi n

TÓM T T CH NG 1

Ĺ thuy t v B o hi m xã h i luôn đ c quan tâm t Trung ng đ n đ a

ph ng Trong th c hi n ch́nh sách BHXH các c quan, ban, ngành, doanh nghi p

r t quan tâm đ n ́ ngh a c a vi c tham gia BHXH, quy n và ngh a v khi tham gia BHXH, các gi i quy t ch́nh sách mang l i cho ng i lao đ ng t o thêm ni m tin,

s g n k t gi a ng i lao đ ng và ch s d ng lao đ ng, góp ph n an sinh công

b ng xã h i

Ch ng 1 đã làm r̃ đ c b n ch t, vai tr̀ c a BHXH Các khái ni m c ng

nh n i dung c a qu n ĺ thu chi BHXH, làm c s cho vi c phân t́ch th c tr ng

c a Ch ng 2 ti p theo

Ch ng 2: TH C TR NG QU N LÝ THU CHI BHXH C A B O HI M X̃

H I T NH B N TRE TRONG GIAI O N T 2010 - 2014

2.1 Kh́i qút đ c đi m t nhiên, kinh t xã h i nh h ng đ n qu n lý thu, chi b o hi m c a B o hi m xã h i t nh B n Tre

B n Tre là t nh thu c vùng đ ng b ng sông C u Long, có di n t́ch t nhiên là 2.360 km2, đ c h p thành b i cù lao An Hóa, cù lao B o, cù lao Minh và do phù

sa c a 4 nhánh sông C u Long b i t thành (sông Ti n, sông Ba Lai, sông Hàm Luông, sông C Chiên) B n Tre cách thành ph H Ch́ Minh 86 km, cách thành

ph C n Th 120 km, ph́a B c giáp t nh Ti n Giang, ph́a Tây và ph́a Nam giáp

t nh V nh Long và t nh Trà Vinh, ph́a ông giáp bi n ông

B n Tre là t nh có ngu n tài nguyên đ t phong phú, v i nhi u lo i đ t nh :

đ t cát, đ t phù sa, đ t ph̀n, đ t m n B n Tre có 4 con sông l n ch y qua là: M Tho, Ba Lai, Hàm Luông và C Chiên Nh ng con sông này gi m t vai tr̀ quan

tr ng trong đ i s ng kinh t , v n hóa c a nhân dân trong t nh nh : cung c p n c

ng t cho sinh ho t và nông nghi p, góp ph n làm t i đ p c nh quan, đi u h̀a khí

h u H th ng sông, r ch trong t nh c̀n là đi u ki n thu n l i cho B n Tre phát tri n

đ nh vành đai r ng ph̀ng h ven bi n, thông qua vi c tr ng m i và qu n ĺ lâm s n

xu t nh p kh u trên đ a bàn t nh N m 2010, B n Tre đã tr ng m i 72 ha r ng,

ch m sóc 336 ha và b o v 3.461 ha (S công th ng B n Tre, 2010-2014)

B n Tre là t nh có nhi u l i th v ngu n l i th y s n, v i 65 km chi u dài b

bi n nên thu n l i cho vi c đánh b t và nuôi tr ng th y s n, t o ra ngu n tài nguyên

bi n phong phú v i các lo i tôm, cua, cá, m c, nhuy n th … ây c̀n là vùng đ t phù sa trù phú, s n sinh ra v a lúa l n c a đ ng b ng sông C u Long và nhi u lo i nông s n mang l i hi u qu kinh t cao c bi t, B n Tre- x s d a Vi t Nam, n i

có di n t́ch tr ng d a l n nh t c n c kho ng 51.560 ha Cây d a đã góp ph n to

l n vào s phát tri n kinh t c a t nh, có th nói là cây xóa đói, gi m ngh̀o, gi i quy t vi c làm cho hàng ngàn lao đ ng, giúp nâng cao thu nh p, c i thi n đ i s ng,

đ ng th i góp m t ph n đáng k vào ngân sách đ a ph ng

Toàn t nh hi n có trên 2.886 doanh nghi p và h n 44.000 h kinh doanh cá th

đ ng ḱ ho t đ ng trên các l nh v c B n Tre đã hình thành Khu công nghi p Giao Long và Khu công nghi p An Hi p đ a vào ho t đ ng thu hút nhi u d án đ u t vào t nh Hi n t nh đang t p trung phát tri n các lo i hình du l ch sinh thái, sông

n c Trên l nh v c s n xu t công nghi p phát tri n khá n đ nh, th ng m i- du

l ch phong phú, đa d ng ngày càng sôi đ ng, t o ti n đ cho b c đ t phá t ng

tr ng kinh t c a đ a ph ng trong th i gian t i c bi t, c ng đ p Ba Lai, c u

R ch Mi u hoàn thành và đ a vào s d ng có ́ ngh a đ c bi t quan tr ng, m ra

t ng lai phát tri n kinh t , v n hóa, xã h i c a t nh, đ a B n Tre thoát kh i th “ c

đ o”, nhanh chóng h̀a nh p v i các t nh đ ng b ng sông C u Long, t o đà phát tri n các m t kinh t - xã h i và b o đ m an ninh qu c ph̀ng cho toàn vùng

T nh B n Tre có 1,255 tri u ng i v i 64,5% dân s trong đ tu i lao đ ng Bên c nh đó, t nh có hai tr ng Cao đ ng và trên 60 c s d y ngh Hàng n m t nh

đã đào t o và gi i thi u vi c làm cho kho ng 30.000 lao đ ng, t l lao đ ng qua đào t o chi m 36% B n Tre hi n có 31 tr ng trung h c v i 40.000 h c sinh, trong

đó có kho ng 12.000 h c sinh trung h c ph thông t t nghi p hàng n m và kho ng 3.000 h c sinh b c vào các tr ng i h c, Cao đ ng

T c đ t ng tr ng kinh t t n m 2010-2014 c a t nh trung bình đ t 7,5% C

c u kinh t chuy n d ch, khu v c I: 43,5%, gi m 1,2%; khu v c II: 21,3%, t ng 1,3%; khu v c III: 35,2%, gi m 0,1% (Ngh quy t: 42%, 21,6%, 36,4%) S c c nh

tranh c a kinh t t ng b c c i thi n N m 2014 B n Tre xu t kh u đ t 104% Ngh quy t Thu ngân sách nhà n c trên đ a bàn đ t 1.476 t đ ng, đ t 105% d toán Trung ng giao, đ t 98,5% Ngh quy t V n đ u t toàn xã h i đ t 12.603 t đ ng,

t ng 5,2% so cùng k (Ngh quy t 13.100 t đ ng)

Giai đo n t 2010-2014 công tác gi m ngh̀o ngày càng thu hút đ c s quan tâm c a toàn xã h i tham gia b ng nhi u ho t đ ng c th , thi t th c nh : c p 167.309 th BHYT cho h ngh̀o, v i kinh ph́ 71,7 t đ ng; tri n khai th c hi n BHYT t nguy n đã có 5.477 ng i c n ngh̀o tham gia; duy t 10.182 h s mi n

gi m h c ph́, v i s ti n 3,5 t đ ng; th c hi n ch́nh sách h tr ti n đi n cho 55.735 h ngh̀o; tr c p 55.765 h ngh̀o đ i s ng khó kh n, kinh ph́ 13,9 t đ ng;

t ch c t p hu n chuy n giao khoa h c k thu t cho 122 h ngh̀o, kinh ph́ 700 tri u đ ng, h tr kinh ph́ cho 12 câu l c b gi m ngh̀o c p huy n và 38 câu l c b

c p xã cu i n m 2014 toàn t nh c̀n kho ng 8% h ngh̀o (S công th ng B n Tre, 2010-2014)

M c dù là m t t nh có nhi u ti m n ng v nông nghi p , th y s n và l i th t nhiên nh ng hi n t i B n Tre là m t t nh kinh t ch a phát tri n Vì v y, đ i t ng tham gia BHXH c̀n th p n cu i tháng 12/2014 t ng s ng i tham gia BHXH

b t bu c 75.833 ng i chi m t l 9.4 % t ng s lao đ ng (trong đ tu i lao đ ng ) trên đ a bàn t nh Trong n m có g n 11.000 ng i thu c di n đ i t ng nh n chi tr

l ng h u và tr c p BHXH hàng tháng, trong đó có 787 đ i t ng chi tr qua ATM V i t ng s ti n chi tr hàng tháng g n 32 t đ ng trong đó chi tr tr c ti p

g n 30 t đ ng (BHXH t nh B n Tre, BC tài chính 2010-2014)

Trong quá trình th c hi n qu n ĺ thu chi BHXH c a B o hi m xã h i t nh B n Tre có nh ng thu n l i và khó kh n sau:

Thu n l i, BHXH là l nh v c đ c m i ng i dân h t s c quan tâm C p u ,

ch́nh quy n đ a ph ng và các n gành các c p liên quan quan tâm ch đ o k p th i trong quá trình th c hi n BHXH trên đ a bàn Các ch s d ng lao đ ng và ng i lao đ ng đã nh n th c ngày càng r̃ h n v quy n l i và trách nhi m c a mình trong

vi c th c hi n BHXH Ph i h p v i B u đi n th c hi n chi tr các ch đ BHXH

hàng tháng nh m đ m b o trách nhi m v n chuy n ti n m t và chi tr t i tay đ i

t ng th h ng i ng cán b , công ch c, viên ch c ngành BHXH đáp ng t t yêu c u nhi m v c a ngành Vì v y trong nh ng n m qua BHXH đã th c hi n t t công tác qu n ĺ thu chi BHXH trên đ a bàn

Kh́ kh n, trong nh ng n m qua , các doanh nghi p n đ ng BHXH v n c̀n

nhi u Ng i lao đ ng làm vi c t i các doanh nghi p ngo ài qu c doanh không tham gia BHXH c̀n chi m t l l n , vi c vi ph m BHXH ch a đ c x ĺ nghiêm , ch m

đ c x ĺ H n n a, vi c x ĺ đ i v i các hành vi vi ph m BHXH ch a cao M c

x ph t c̀n th p, ch a đ s c r n đe các h ành vi vi ph m BHXH C ch th c hi n

x ph t ch a đ ng b C quan BHXH không đ c tr c ti p giao nhi m v x ĺ

mà ph thu c vào c quan thanh tra v lao đ ng và ch́nh quy n các c p nên vi c x ĺ không k p th i, hi u qu c a vi c x ĺ không cao Bên c nh đó, kinh t B n Tre còn nghèo, t c đ t ng tr ng ch a cao , s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p trên đ a bàn không n đ nh, l ng c a ng i lao đ ng tham gia BHXH c̀n th p Do

đó, m c h ng ch đ BHXH c a ng i lao đ ng r t khó đ m b o cu c s ng cho

b n thân và gia đình h (BHXH t nh B n Tre, BC công tác 2010-2014)

2.2 T ch c b ḿy qu n lý b o hi m xã h i và th c tr ng qu n lý thu, chi c a B o hi m xã h i t nh B n Tre

t nh B n Tre

Ngày 16/02/1995, Ch́nh ph ban hành Ngh đ nh 19/CP v vi c thành l p BHXH Vi t Nam v i c c u ba c p : C p trung ng ; c p t nh, thành ph và c p huy n, th xã Theo Quy t đ nh 144Q /TC-CB c a T ng giám d c BHXH Vi t Nam, B o hi m xã h i t nh B n Tre đ c thành l p ngày 30/8/1995 ch́nh th c đi vào ho t đ ng t tháng 01/9/1995 trên c s ti p nh n nhi m v t S lao đ ng

Th ng binh và Xã h i, Liên đoàn Lao đ ng, S Tài ch́nh, C c Thu v i ch c n ng nhi m v ch y u là th c hi n ch đ , ch́nh sách b o hi m xã h i cho ng i lao

đ ng có tham gia b o hi m xã h i trên đ a bàn t nh

Tháng 01/2003 th c hi n Quy t đ nh s 20/2002/Q -TTg ngày 24/1/2002 c a

Th t ng Ch́nh ph v vi c chuy n giao B o hi m y t Vi t Nam sang B o hi m

xã h i Vi t Nam, B o hi m xã h i B n Tre đ c giao thêm nhi m v qu n ĺ th c

hi n ch đ B o hi m y t trên đ a bàn Hi n nay B o hi m xã h i t nh B n Tre g m

09 ph̀ng chuyên môn và 09 B o hi m xã h i huy n, thành ph

Theo Quy t đ nh 1620/2002/Q -BHXH-TCCB, ngày 17/12/2002 c a T ng giám

đ c BHXH Vi t Nam, BHXH B n Tre là đ n v tr c thu c BHXH Vi t Nam, có ch c

là đ n v d toán c p 3 Các đ n v d toán c p 2, c p 3 có t cách pháp nhân đ y

đ , th c hi n h ch toán k toán, báo cáo quy t toán ho t đ ng c a t ng đ n v ; đ ng

th i th c hi n h ch toán k toán , t p trung toàn ngành t i BHXH t nh và báo cáo v BHXH Vi t Nam

B o hi m xã h i huy n , thành ph tr c thu c t nh là c quan tr c thu c B o

hi m xã h i t nh , đ t t i huy n , n m trong h th ng t ch c c a B o hi m xã h i

Vi t Nam, có ch c n ng giúp Giám đ c B o hi m xã h i t nh t ch c th c hi n các chính sách, ch đ b o hi m xã h i và qu n ĺ thu chi b o hi m xã h i trên đ a bàn huy n B o hi m xã h i huy n ch u s qu n ĺ tr c ti p to àn di n c a Giám đ c B o

hi m xã h i t nh, ch u s qu n ĺ hành ch́nh trên đ a bàn lãnh th c a U ban nhân dân huy n B o hi m xã h i huy n có t cách pháp nhân, có tr s đ t t i huy n l , có d u, tài kho n riêng Nhi m v và quy n h n c a B o hi m xã h i huy n là xây d ng

ch ng trình, k ho ch n m, trình Giám đ c B o hi m xã h i t nh phê duy t và t ch c

th c hi n; h ng d n đ n v s d ng lao đ ng l p danh sách tham gia b o hi m xã h i; đôn đ c, theo d̃i vi c thu n p b o hi m xã hi theo phân c p c a B o hi m xã h i Vi t Nam và B o hi m xã h i t nh; ti p nh n kinh ph́, danh sách và t ch c chi tr cho các

đ i t ng h ng các ch đ b o hi m xã h i do B o hi m xã h i t nh chuy n đ n theo

phân c p Theo d̃i vi c thay đ i đ a ch, danh sách t ng, gi m đ i t ng h ng ch đ trong quá trình chi tr ; t ch c ḱ k t h p đ ng trách nhi m và qu n ĺ m ng l i chi

tr b o hi m xã h i xã, ph ng, th tr n; qu n ĺ công ch c, viên ch c, tài chính và tài s n thu c B o hi m xã h i huy n theo phân c p c a B o hi m xã h i Vi t Nam và

B o hi m xã h i t nh

Các đ n v tr c ti p th c hi n nghi p v qu n ĺ thu chi BHXH t nh là

Ph̀ng K ho ch - Tài chính và Phòng thu BHXH

Ph̀ng K ho ch - Tài ch́nh có ch c n ng giúp Giám đ c B o hi m xã h i t nh

th c hi n công tác k ho ch và qu n ĺ tài ch́nh , t ch c h ch toán , k toán c a h

th ng B o h i m xã h i t nh theo quy đ nh c a pháp lu t Có nhi m v ch trì ph i

h p v i các ph̀ng nghi p v và B o hi m xã h i huy n đ l p , giao k ho ch và

t ng h p đánh giá tình hình th c hi n k ho ch tài ch́nh : Thu, chi b o hi m xã h i , chi qu n ĺ b máy, chi đ u t xây d ng ,…hàng quý, n m trong h th ng B o hi m

xã h i t nh; chuy n k p th i ti n thu b o hi m xã h i vào tài kho n c a B o hi m xã

h i Vi t Nam theo quy đ nh ; t ch c c p kinh ph́ k p th i đ chi tr cho đ i t ng

h ng các ch đ tr c p b o hi m xã h i ; t ch c c p phát và qu n ĺ kinh ph́ chi cho ho t đ ng qu n ĺ b máy , kinh ph́ đ u t xây d ng c b n , s a ch a l n, mua

s m trang thi t b và các ngu n kinh ph́ khác c a B o hi m xã h i t nh ; th c hi n

đ y đ các ch đ , đ nh m c chi tiêu tài ch́nh , t ch c h ch toán, k toán đúng ch

đ k toán theo quy đ nh ; h ng d n, ki m tra B o hi m xã h i huy n th c hi n đúng các nghi p v qu n ĺ thu chi , h ch toán, k toán theo ch đ quy đ nh ; ch trì

ph i h p v i các ph̀ng nghi p v th c hi n x́t duy t và t ng h p quy t toán tài chính quý, n m do B o hi m xã h i t nh qu n ĺ; theo dõi, l u tr , qu n ĺ ch ng t ,

s sách k toán theo quy đ nh ; th c hi n ch đ thông tin , t ng h p báo cáo tài chính tháng, quý, n m theo quy đ nh

Ph̀ng thu BHXH có ch c n ng giúp Giám đ c B o hi m xã h i t nh qu n ĺ

và th c hi n nhi m v thu b o hi m xã h i đ i v i các t ch c, cá nhân tham gia b o

hi m xã h i theo quy đ nh c a pháp lu t; có nhi m v xây d ng k ho ch thu b o hi m

xã h i theo k ho ch hàng n m và phân b ch tiêu k ho ch thu cho B o hi m xã h i

huy n trên c s k ho ch đã đ c B o hi m xã h i Vi t Nam giao; th c hi n thu b o

hi m xã h i c a ng i s d ng lao đ ng, ng i lao đ ng và các đ i t ng tham gia b o

hi m xã h i theo quy đ nh; h ng d n ki m tra, đôn đ c vi c thu b o hi m xã h i đ i

v i B o hi m xã h i huy n; th m đ nh s li u thu b o hi m xã h i g i ph̀ng K ho ch

- Tài chính; qu n ĺ, ki m tra B o hi m xã h i huy n và các t ch c s d ng lao đ ng

l p danh sách tham gia b o hi m xã h i, theo d̃i bi n đ ng t ng, gi m đ i t ng; t ng

h p, phân tích, đánh giá tình hình th c hi n thu b o hi m xã h i, đ xu t gi i pháp x ĺ nh ng v ng m c trong th c hi n công tác thu b o hi m xã h i và ki n ngh bi n pháp m r ng đ i t ng tham gia b o hi m xã h i trên đ a bàn t nh C c u t ch c b máy BHXH t nh B n Tre đ c trình bày trong hình 2.1

Tr c ti p Báo cáo

Phòng

Ch

đ BHXH

Phòng

K

ho ch Tài chính

Phòng Giám đ nh BHYT

Phòng

Ki m tra

Phòng Công ngh thông tin

Ph̀ng C p

s , th ti p nh n Phòng

& Qu n Ĺ h s

BHXH huy n, thành ph (09 đ n v )

2.2.2 Th c tr ng qu n ĺ thu chi c a b o hi m xã h i t nh B n Tre

Nghiên c u các v n b n pháp lu t quy đ nh t khi n c ta th c thi ch́nh sách BHXH t khi có Lu t BHXH (n m 2006) đ n n m 2014 ta th y các quy đ nh v

qu n ĺ thu, chi BHXH luôn có s thay đ i c v m c đóng , m c h ng và t ch c

th c hi n, c th các v n b n đó là:

Quy t đ nh s 902/Q -BHXH ngày 26/6/2007 Ban hành quy đ nh v qu n ĺ thu b o hi m xã h i , b o hi m y t b t bu c Quy t đ nh s 1333/Q -BHXH ngày 21/2/2008 s a đ i, b sung m t s đi m t iQuy t đ nh s 902/Q -BHXH

Quy t đ nh s 51/2007/Q -BTC ngày 22/6/2007, Ch đ k toán áp d ng cho các đ n v thu c BHXH Vi t Nam Quy t đ nh s 1615/Q -CSXH ngày 02/06/2009

V h ng d n thu, chi b o hi m th t nghi p

Quy t đ nh s 777/Q -BHXH ngày 17/05/2010 V h s và quy trình gi i quy t h ng các ch đ b o hi m xã h i

Quy t đ nh s 1111/Q -BHXH ngày 25/10/2011 Ban hành quy đ nh v qu n ĺ thu b o hi m xã h i, b o hi m y t b t bu c, qu n ĺ s BHXH, th BHYT

Thông t 178/2012/TT-BTC ngày 23/10/2012 H ng d n k toán áp d ng cho BHXH Vi t Nam

Quy t đ nh s 01/Q -BHXH ngày 03/01/2014 V h s và quy trình gi i quy t h ng các ch đ b o hi m xã h i

2.2.2.1 Th c tr ng qu n lý thu b o hi m x̃ h i

K ho ch thu c a BHXH B n Tre đ c xây d ng trên c s các quy đ nh c a Ch́nh ph , đ ng th i d a trên các quy đ nh c a BHXH Vi t Nam v phân c p thu BHXH và quy trình thu BHXH Theo quy đ nh v phân c p qu n ĺ thu BHXH , BHXH t nh t ch c thu BHXH c a các đ n v s d ng lao đ ng có tr s ch́nh đóng trên đ a bàn t nh bao g m : Các đ n v do Trung ng qu n ĺ ; các đ n v do

t nh tr c ti p qu n ĺ ; các doanh ngh i p có v n đ u t n c ngoài ; các đ n v , t

ch c qu c t ; các doanh nghi p ngoài qu c doanh có s d ng s lao đ ng l n

BHXH huy n thu BHXH các đ n v có tr s ch́nh đóng trên đ a bàn huy n bao

g m: Các đ n v do huy n tr c ti p qu n ĺ ; các đ n v ngoài qu c doanh ; các xã,

ph ng, th tr n; các đ n v khác do BHXH t nh giao nhi m v thu

i v i các đ n v s d ng lao đ ng có các đ n v tr c thu c , đóng tr s và

ho t đ ng trên đ a bàn nhi u t nh , thì n p BHXH t i c quan BHXH t nh , n i đóng

tr s ch́nh; đ n v s d ng lao đ ng mu n đ các đ n v tr c thu c n p BHXH t i

n i đ n v tr c thu c đóng tr s , ph i có v n b n đ ngh và có ́ ki n c a c quan BHXH t nh n i đóng tr s ch́nh đ ng ́

Hàng n m, các đ n v s d ng lao đ ng có trách nhi m l p danh sách s lao

đ ng tham gia BHXH , qu ti n l ng và s ti n đóng BHXH v i c quan BHXH

tr c ti p qu n ĺ thu BHXH C quan BHXH có trách nhi m ki m tra , đ i chi u, xác nh n s lao đ ng có đóng ti n BHXH , t ng s ti n đóng BHXH c a đ n v s

d ng lao đ ng và c a t ng ng i lao đ ng ; đ ng th i ghi vào s BHXH c a t ng

ng i lao đ ng v th i gian đóng BHXH , s ti n đóng BHXH đ làm c n c duy

nh t gi i quy t các ch đ BHXH cho ng i lao đ ng

Giai đo n t n m 2010 đ n n m 2014 quy trình qu n ĺ thu BHXH đ c th c

hi n theo Quy t đ nh s 902/Q - BHXH ngày 26 tháng 6 n m 2007 c a T ng Giám

đ c B o hi m xã h i Vi t Nam Quy t đ nh này đ c ban hành sau khi Lu t BHXH

đ c tri n khai th c hi n t ngày 01 tháng 01 n m 2007 Quy t đ nh s 1333/Q BHXH ngày 21/2/2008 s a đ i, b sung m t s đi m t i Quy t đ nh s 902/Q -BHXH Quy t đ nh s 1111/Q -BHXH ngày 25/10/2011 Ban hành quy đ nh v

-qu n ĺ thu b o hi m xã h i, b o hi m y t b t bu c, -qu n ĺ s BHXH, th BHYT Hàng n m, c n c vào ch c n ng, nhi m v đ c giao, các đ n v d toán ph i xây d ng k ho ch thu BHXH trong n m Th i h n n p k ho ch thu đ c quy đ nh

l i tr c ngày 31/10 hàng n m v i m c đ́ch BHXH Vi t Nam có th t ng h p và xem xét, giao ch tiêu k ho ch thu cho BHXH c p t nh sao cho phù h p T n m

2007 tr đi, theo Quy t đ nh s 902/Q - BHXH, ngày 26/6/2007 c a T ng giám

đ c BHXH Vi t Nam th c hi n theo Lu t BHXH và Quy t đ nh s 1111/Q

-BHXH ngày 25/10/2011 Ban hành quy đ nh v qu n ĺ thu b o hi m xã h i, b o

hi m y t b t bu c, qu n ĺ s BHXH, th BHYT

BHXH t nh c n c danh sách lao đ ng, qu l ng tŕch n p BHXH c a các đ n

v do BHXH t nh tr c ti p thu, th c hi n ki m tra, đ i chi u, l p k ho ch thu BHXH

n m sau ng th i t ng h p k ho ch thu BHXH c a các huy n, l p hai b n, m t b n

l u t i BHXH t nh, m t b n g i BHXH Vi t Nam tr c ngày 31/10

BHXH Vi t Nam c n c tình hình th c hi n k ho ch n m c a BHXH các

đ a ph ng và tình hình ph át tri n kinh t xã h i , c n c k ho ch thu BHXH do BHXH các t nh l p đ giao s thu BHXH cho BHXH các t nh tr c ngày 15/11 hàng n m BHXH t nh c n c d toán thu BHXH c a BHXH Vi t Nam giao , ti n hành phân b d toán thu BHX H cho các đ n v tr c thu c BHXH t nh và BHXH

huy n tr c ngày 15/01 c a n m k ho ch đ tri n khai th c hi n

Vi c l p k ho ch thu đóng vai tr̀ quan tr ng , đ̀i h i đ n v l p k ho ch

ph i n m r̃ tình hình th c t và t c đ phát tri n v lao đ ng , qu l ng trên đ a bàn đ c phân c p qu n ĺ Cán b làm công tác này ph i có trình đ nghi p v

v ng, am hi u và d đoán đ c nh ng di n bi n c a tình hình kinh t - xã h i trong

n c, trong đ a bàn và c a các đ n v s d ng lao đ ng L p k ho ch thu sát v i tình hình th c ti n thì công tác thu s thu n l i , đ m b o khai thác t i đa ti m n ng

Ng c l i, công tác thu s tr nên khó kh n , n ng n do p h i ch y theo ch tiêu k

ho ch quá cao

xây d ng và th c hi n k ho ch thu BHXH , c quan qu n ĺ đã t p trung vào 03 n i dung: Qu n ĺ đ i t ng tham gia BHXH ; Qu n ĺ qu l ng tŕch n p BHXH; Qu n ĺ ti n thu BHXH

B ng 2.1: i t ng tham gia BHXH c a t nh B n Tre (2010-2014)

Kh i Doanh nghi p có v n đ u t N c ngoài 14.282 17.037 19.181 20.361 21.398

Kh i Doanh nghi p ngoài qu c doanh 9.989 12.416 13.416 13.441 14.177

Qua s li u B ng 2.1, chúng ta có th th y s lao đ ng hàng n m đ u t ng lên Trong đó, kh i hành ch́nh s nghi p, ng, oàn th , xã ph ng c b n n đ nh hàng

n m không bi n đ ng l n Bi n đ ng nhi u nh t là kh i doanh nghi p Nhà n c và

kh i doanh nghi p ngoài qu c doanh i u đó ph n ánh đúng tình hình phát tri n kinh

t xã h i trong nh ng n m qua Các doanh nghi p Nhà n c th c hin c ph n hoá, c

c u l i lao đ ng phù h p v i đi u ki n s n xu t kinh doanh, do đó, s lao đ ng gi m Các doanh nghi p t nhân, công ty c ph n, công ty trách nhi m h u h n , đ c c p

gi y ph́p thành l p v i s l ng ln ngày càng t ng qua các n m vì v y đã thu hút m t

l c l ng l n lao đ ng tham gia BHXH Lao đ ng tham gia BHXH kh i doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài c̀n ́t i u đó cho th y B n Tre ch a có nhi u doanh nghi p n c ngoài ho t đ ng s n xu t kinh doanh đóng trên đ a bàn

ây c ng là c s quan tr ng đ l p k ho ch thu BHXH C quan BHXH qu n ĺ t t qu l ng tŕch n p BHXH s là đi u ki n xây d ng k ho ch thu BHXH sát v i

th c t

Ti n l ng, ti n công tr cho ng i lao đ ng là trách nhi m c a ng i s

d ng lao đ ng i v i công ch c, viên ch c làm vi c trong khu v c Nhà n c (bao

g m đ n v HC , SN, ng, đoàn th và các doanh nghi p N hà n c) do Nhà n c

tr l ng; ng i lao đ ng làm vi c ngoài khu v c nhà n c do ng i s d ng lao

đ ng quy đ nh và ti n l ng này đ c h ch toán vào giá thành s n ph m Trách nhi m c a c quan BHXH là c n c vào các quy đ nh c a Nhà n c v ch đ ti n

l ng và các quy t đ nh nâng l ng c a c p có th m quy n đ thu BHXH đúng quy

đ nh; tr ng h p nâng l ng không đúng quy đ nh , c quan BHXH t ch i thu BHXH, yêu c u đ n v s d ng lao đ ng th c h i n Nh m đ m b o thu đúng, thu đ , thu k p th i, bên c nh s d ng nhi u bi n pháp nghi p v, BHXH t nh B n Tre th ng xuyên ph i h p v i các s , ban, ngành ch c n ng đ n m v ng phân c p qu n ĺ lao

đ ng, ti n l ng làm c s cho vi c th ng kê, phân lo i xác đ nh các m c thu, t l thu

và ph ng th c thu c a t ng nhóm đ i t ng Trên c s n m ch c t ng qu ti n

l ng c a t ng đ n v và ti n l ng c a ng i lao đng, nên trong nh ng n m qua m c