Các nhân tố tác động đến tỷ suất lợi nhuận của ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn việt nam

Các ch tiêuăt ngăđ iăđánhăgiáăl i nhu n: .... Chi phí ho tăđ ng Operating Cost: .... Mô hình Fixed Effects Model FEM: .... Tình hình ho tăđ ng kinh doanh c a Agribank: .... Ho tăđ ngătha

- -

LểăV ăNG CăANH

NHU NăC AăNGỂNăHĨNGăNỌNGăNGHI PăVĨă

PHÁTăTRI NăNỌNGăTHỌN

VI TăNAM

LU NăV NăTH CăS ăKINHăT TP.ăH ăCHệăMINHăậ N M 2014

LểăV ăNG C ANH

NHU N C A NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ

PHÁT TRI N NÔNG THÔN

TRANG PH BÌA

L IăCAMă OAN

M C L C

DANH M C T VI T T T

DANH M C B NG BI U,ăS ă

DANH M C BI Uă ,ă TH

DANH M C PH L C

L I M U Trang

1 S c n thi t c aăđ tài: 1

2 M c tiêu nghiên c u: 2

3 iăt ng nghiên c u: 2

4 Ph ngăphápănghiênăc u: 2

5 Ph m vi nghiên c u: 2

6 ụăngh aăc aăđ tài: 2

7 K t c u lu năv n: 3

CH NGă1: T NG QUAN V L I NHU N C A NGÂN HÀNG TH NGăM I VÀ CÁC NGHIÊN C UăTR Că ỂY 4

1.1 T NG QUAN V L I NHU N C AăNGỂNăHÀNGăTH NGăM I: 4

1.1.1 Khái ni m l i nhu n c a NHTM: 4

1.1.2 Vai trò l i nhu n c a NHTM: 4

1.1.2.3 i v i xã h i: 6

1.1.3 Các ch tiêu tuy tăđ iăxácăđ nh l i nhu n: 6

1.1.3.1 Doanh thu c a NHTM: 6

1.1.3.2 Chi phí c a NHTM: 7

1.1.4 Các ch tiêuăt ngăđ iăđánhăgiáăl i nhu n: 8

1.1.4.1 T l thu nh p trên v n ch s h u: 8

1.1.4.2 T l thu nh p trên t ng tài s n: 8

1.1.4.3 M i quan h gi a ROA và ROE: 9

1.1.4.4 T l thu nh p lãi c n biên: 9

1.1.4.5 T l thu nh p ngoài lãi c n biên: 10

1.1.4.6 T l sinh l i ho tăđ ng: 10

1.1.4.7 T l tài s n sinh l i: 10

1.2 T NG QUAN CÁC NGHIÊN C UăTR Că ỂY: 10

1.2.1 Xuăh ng th nh t: 11

1.2.2 Xuăh ng th hai: 11

1.2.3 Xuăh ng th ba: 12

1.3 CÁC Y U T NHă H NGă N T SU T L I NHU N C A NHTM: 13

1.3.1 Các y u t n i sinh nhăh ngăđ n l i nhu n c a NHTM: 15

1.3.1.1 Chi phí ho tăđ ng (Operating Cost): 15

1.3.1.2 Quy mô kho n cho vay (Loan): 15

1.3.1.3 Quy mô ngân hàng (Banking Size): 16

1.3.1.4 Quy mô v n (Capital Size): 16

1.3.1.5 Hình th c s h u (Ownership Status): 16

1.3.1.6 Quy mô ti n g i (Deposit): 17

1.3.1.7 Giá tr v n hoá th tr ng (Stock Market Capitalization): 18

1.3.1.8 T l gi a giá tr v n hoá và ti n g i (Relative Size): 18

1.3.2.1 L m phát (Inflation): 19

1.3.2.2 T căđ t ngătr ng GDP: 20

1.3.2.3 Chính sách lãi su t: 20

1.4 CÁC GI THUY T NGHIÊN C U: 21

1.4.1 Các gi thuy t nghiên c u: 21

1.4.2 K t qu nghiên c u k v ng: 22

1.5 PH NGăPHÁPăNGHIểNăC U: 22

1.5.1 Mô hình Fixed Effects Model (FEM): 22

1.5.2 Mô hình Random Effects Model (REM): 23

1.5.3 Ki măđ nh Hausman test: 23

1.6 NG D NG NGHIÊN C U: 23

1.6.1 Mô hình nghiên c u áp d ng: 23

1.6.2 D li u và các bi n nghiên c u: 24

1.6.2.1 Các ch tiêuăt ngăđ i v l i nhu n: 24

1.6.2.2 Các y u t n i sinh: 25

1.6.2.3 Các y u t ngo i sinh: 25

1.6.3 Các bi n nghiên c u: 26

1.6.3.1 Các bi n ph thu c: 26

1.6.3.2 Các bi năđ c l p: 26

K T LU NăCH NGă1: 27

CH NGă2: TH C TR NG L I NHU N C A NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN VI T NAM 28

2.1 T NG QUAN V NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN VI T NAM: 28

2.1.1 Tóm t t quá trình hình thành và phát tri n: 28

2.1.2 C ăc u t ch c ho tăđ ng: 29

2.1.3 Nh ng thành t u và ph năth ng cao quý: 29

2.2.1 Tình hình ho tăđ ng kinh doanh c a Agribank: 30

2.2.1.1 T ng tài s n: 30

2.2.1.2 Huyăđ ng v n: 30

2.2.1.3 Ho tăđ ng Tín d ng: 31

2.2.1.4 Ho tăđ ngăthanhătoánătrongăn c: 33

2.2.1.5 Ho tăđ ng thanh toán qu c t : 34

2.2.1.6 Nghi p v th : 35

2.2.1.7 Ho tăđ ng cung ng các s n ph m và d ch v khác: 36

2.2.2 K t qu ho tăđ ng kinh doanh c a Agribank: 36

2.2.2.1 Thu nh p lãi: 36

2.2.2.2 Chi phí lãi: 37

2.2.2.3 Thu nh p lãi thu n: 38

2.2.2.4 Thu nh p ngoài lãi 39

2.2.2.5 T ng thu nh p ho tăđ ng: 40

2.2.2.6 Chi phí ho tăđ ng: 40

2.2.2.7 Chi phí d phòng r i ro tín d ng: 41

2.2.2.8 L i nhu n: 42

2.2.3 ánhăgiáătìnhăhìnhăl i nhu n c a Agribank qua các ch tiêuăt ngăđ i giai đo n 2006-2013: 44

2.2.3.1 T l thu nh p trên t ng tài s n ậ ROA: 44

2.2.3.2 T l thu nh p trên v n ch s h u ậ ROE: 44

2.2.3.3 T l thu nh p lãi c n biên ậ NIM: 46

2.2.3.4 T l thu nh p ngoài lãi c n biên ậ NM: 46

2.2.3.5 T l sinh l i ho tăđ ng: 47

2.2.4 ánhăgiáăchungăho tăđ ngăkinhădoanhăAgribankăgiaiăđo n 2006-2013:47 2.2.4.1 Nh ng m t làm đ c: 47

2.2.4.2 Nh ng m t còn h n ch : 49

HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN VI T NAM: 55

2.3.1 Phân tích th ng kê mô t : 55

2.3.2 Phân tích s t ngăquan: 55

2.3.2.1 Ma tr năt ngăquanăgi a các bi năđ c l p: 55

2.3.2.2 Ki m đ nh s t ngăquanăgi a các bi năđ c l p: 57

2.3.3 Phân tích h i quy: 58

2.3.3.1 K t qu h i quy các y u t tácăđ ngăđ n ROA: 58

2.3.3.2 ụăngh aăc a các h s h i quy - ROA: 60

2.3.3.3 K t qu h i quy các y u t tácăđ ngăđ n ROE: 61

2.3.3.4 ụăngh aăc a các h s h i quy - ROE: 62

2.3.3.5 K t qu h i quy các y u t tácăđ ngăđ n NIM: 63

2.3.3.6 ụăngh aăcácăh s h i quy - NIM: 63

2.3.3.7 Phân tích các nhân t : 64

K T LU NăCH NGă2: 66

CH NGă3: M T S GI I PHÁP CH Y U NH Mă T NGă L I NHU N C A NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN VI T NAM 67

3.1 NHă H NG VÀ M C TIÊU PHÁT TRI N C A NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN VI T NAM: 67

3.1.1 nhăh ng: 67

3.1.2 M c tiêu chung: 67

3.2 M T S GI IăPHÁPăT NGăL I NHU N HO Tă NG C A NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN VI T NAM: 68

3.2.1 V qu n lý, ti t gi m chi phí: 68

3.2.1.1 Chi tr lƣiăhuyăđ ng: 68

3.2.1.2 Chi tr lãi ti n vay: 69

3.2.1.3 Chi phí ho tăđ ng: 69

3.2.4 V quy mô t ng tài s n: 72

3.2.5 V ho tăđ ng tín d ng: 72

3.2.6 V v năđ gi m n x u: 73

3.2.7 V phát tri n các s n ph m d ch v ngân hàng: 74

3.2.8 V h th ng công ngh thông tin: 75

3.2.9 V quan h đ i ngo i: 76

3.2.10 V công tác ki m tra, ki m soát n i b : 76

3.2.11 V ngu n nhân l c: 77

3.2.12 V công tác qu n tr : 77

3.3 M T S KI N NGH : 78

3.3.1 M t s ki n ngh v i ngân hàngăNhƠăn c: 78

3.3.2 M t s ki n ngh v i Chính ph : 79

3.4 H N CH C Aă TÀI: 81

3.5 H NG NGHIÊN C U TI P THEO: 81

K T LU NăCH NGă3: 81

K T LU N 82

TÀI LI U THAM KH O

PH L C

ABIC: Công ty B o hi m Agribank

ACB: NgơnăhƠngăth ngăm i c ph n Á Châu (ACB)

ADB: Ngân hàng Phát tri n Châu Á

AGRIBANK: Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam

BID: NgơnăhƠngă uăt ăvƠăPhátătri n (BIDV)

CTG: NgơnăhƠngăCôngăth ngăVi t Nam (Vietinbank)

EIB: Ngân hàng Xu t Nh p kh u Vi t Nam (Eximbank)

NIM: T l thu nh p lãi c n biên

ROA: T l thu nh p trên t ng tài s n

ROE: T l thu nh p trên v n ch s h u

STB: Ngân hàng Sài Gòn Th ngătínăVi t Nam (Sacombank)

VACM: Công ty Qu n lý và Khai thác Tài s n Vi t Nam

VCB: Ngân hàng Ngo iăth ngăVi t Nam (Vietcombank)

WB: Ngân hàng Th gi i (World Bank)

S ăđ 1.1: Các y u t tácăđ ngăđ n t su t l i nhu n 14

B ng 1.1: T ng h p k t qu k v ng c a các bi năđ c l p 22

B ng 2.1: Thu nh p lãi và chi phí lãi c aăAgribankăgiaiăđo n 2006-2013 36

B ng 2.2: Tình hình thu nh p ho tăđ ng Agribank 2006-2013 40

B ng 2.3: T tr ng các lo i chi phí Agribank 41

B ng 2.5: T tr ng các lo i chi phí Agribank 41

B ng 2.6: Th ng kê mô t các bi n trong mô hình Agribank 55

B ng 2.7: Ma tr năt ngăquanăgi a các bi năđ c l p mô hình chung 56

B ng 2.8: Ma tr năt ngăquanăgi a các bi năđ c l p mô hình riêng 56

B ng 2.9: K t qu các mô hình h i quy ph 57

B ng 2.10: K t qu h i quy các y u t tácăđ ngăđ n ROA 58

B ng 2.11: K t qu h i quy các y u t tácăđ ngăđ n ROE 61

B ng 2.12: K t qu h i quy các y u t tácăđ ngăđ n NIM 63

DANH M C BI Uă ,ă TH Hình 2.1: Thu nh p lãi thu n Agribank 2006-2013 34

Hình 2.2: Tình hình l i nhu n c a Agribank 39

PH L C 1: CÁC B NG BI U,ăS ă

Ph l că1.1:ăS ăđ c ăc u t ch c ho tăđ ng c a Agribank

Ph l c 1.2: Tài s n sinh l i và không sinh l i c a các NHTM

Ph l c 1.3: T l thu nh p trên t ng tài s n ậ ROA c a các NHTM 2006-2013

Ph l c 1.4: T l thu nh p trên v n ch s h u ậ ROE c a các NHTM 2006-2013

Ph l c 1.5: T l thu nh p lãi c n biên ậ NIM c a các NHTM 2006-2013

Ph l c 1.6: T l thu nh p ngoài lãi c n biên ậ NM c a các NHTM 2006-2013

Ph l c 1.7: T l sinh l i ho tăđ ng c a các NHTM

PH L C 2: CÁC BI Uă ,ă TH

Ph l c 2.1: T ng tài s n c aăAgribankăgiaiăđo n 2006-2013

Ph l că2.2:ăTìnhăhìnhăhuyăđ ng v n c aăAgribankăgiaiăđo n 2006-2013

Ph l c 2.3: T ngăd ăn c a Agribankăgiaiăđo n 2006-2013

Ph l că2.4:ăC ăc uăd ăn theo th i h n cho vay c a Agribank

Ph l c 2.5: T l n x uăgiaiăđo n 2008-2013

Ph l c 2.6: T l n x u/T ngăd ăn cácăthángăn mă2013

Ph l c 2.7: Doanh s thanh toán qu c t

Ph l c 2.8: Phí d ch v thanh toán qu c t

Ph l c 2.9: S l ng th Agribank phát hành 2006-2013

Ph l c 2.10: S l ng ATM/EDC tri n khai 2006-2013

Ph l c 2.11: Thu nh p lãi và chi phí lãi c a Agribank

Ph l c 2.12: Thu nh p ngoài lãi c a Agribank

Ph l c 2.13: Chi phí ho tăđ ng Agribank 2006-2013

Ph l c 2.14: Chi phí d phòng r i ro tín d ng Agribank

Ph l c 2.15: L i nhu n sau thu c a các NHTM

Ph l c 2.16: ROA c a Agribank

Ph l c 2.17: ROE c a Agribank

Ph l c 2.20: NIM c a Agribank giaiăđo n 2006-2013

Ph l c 2.21: NM c aăAgribankăgiaiăđo n 2006-2013

PH L C 3: B D LI U NGHIÊN C U

PH L C 4: K T QU MÔ HÌNH H I QUY

Ph l c 4.1: Các mô hình h i quy tiêu bi u phân tích ROA

Ph l c 4.2: Các mô hình h i quy tiêu bi u phân tích ROE

Ph l c 4.3: Các mô hình h i quy tiêu bi u phân tích NIM

Ph l c 4.4: Các mô hình h i quy ph

PH L C 5: TÌNH HÌNH KINH T V ăMỌă2006-2013

L I M U

1 S c n thi t c a đ tài:

Hòa nh păcùngăxuăh ng t do hóa tài chính, h i nh p kinh t th gi i là s

m r ng ho tăđ ng c aăcácăđ nh ch tƠiăchính.ăTheoăđó,ăs raăđ iăcácăth ngăhi u ngơnăhƠngăth ngăm i m iătrongăn căc ngănh ăs xu t hi năcácăth ngăhi u ngân hƠngăn c ngoài gia nh p vào th tr ng Vi tăNamăđƣăt oăraămôiătr ng c nh tranh

vô cùng gay g t.ă đ n ngăl c c nh tranh trong ti n trình h i nh p, ngân hàng

Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi tăNamăđƣăkhông ng ng c i thi n, nâng cao

ch tăl ng và hi u qu ho tăđ ng t ngăb c kh ngăđ nh v th c a mình

Hi u qu ho tăđ ng c a ngân hàng ph nănƠoăđ c th hi n qua các ch tiêu v

l i nhu n Vì th , thông qua vi căđoăl ngătácăđ ng c a các nhân t n i sinh và

ngo iăsinhăđ n l i nhu n c a ngân hàng, th hi n c th qua các ch s thu nh p lãi

c n biên (NIM), ch s thu nh p trên t ng tài s n (ROA) và ch s thu nh p trên v n

ch s h uă(ROE),ăđ tài nghiên c u: ắCác nhân t tác đ ng đ n t su t l i nhu n

c a ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam Ằ s h u ích trong

vi căxácăđ nh các y u t quy tăđ nh thành công c a ngân hàng nh m xây d ng các

chính sách c i thi n l i nhu n h pălỦăh nătrongăt ngălai.ă

Lu năv n làm sáng t các câu h i liên quan đ n:

 M c đ thaỔ đ i c a l i nhu n ra sao khi các Ổ u t bên trong d i s

ki m soát c a ngân hàng thaỔ đ i?

 L i nhu n thaỔ đ i nh th nào khi các Ổ u t bên ngoài tác đ ng đ n

ho t đ ng tài chính c a ngân hàng?

2 M c tiêu nghiên c u:

M cătiêuăđ ătƠiăh ngăđ nălƠăxácăđ nhăvƠăđoăl ngăm căđ ă nhăh ngăc aăcácă

y uăt ăn iăsinhăvƠăngo iăsinhăđ năl iănhu năc aăngơnăhƠng.ăT ăđó,ălu năv n đ aăraă

m tăs ăgi iăphápăvƠăki năngh ănh măt ngăl iănhu năho tăđ ngăchoăngơnăhƠngăNôngănghi păvƠăPhátătri năNôngăthônăVi tăNam.ă

3 i t ng nghiên c u:

ătƠiăt pătrungănghiênăc uăcácăđ iăt ngăchínhălƠăcácăy uăt ăn iăsinhăvƠăngo iăsinhătácăđ ngăđ năl iănhu năc aăngơnăhƠng,ăphơnătíchăcácăch ăs ăthuănh pălƣiăc năbiênă(NIM),ăch ăs ăthuănh pătrênăt ngătƠiăs nă(ROA)ăvƠăch ăs ăthuănh pătrênăv năch ă

s ăh uă(ROE)

4 Ph ng pháp nghiên c u:

D aătrênăn năt ngăc ăs ălỦăthuy tăvƠăk tăqu ăth cănghi măt ăcácănghiênăc uă

tr căđơyăc aăcácătácăgi ătrongăvƠăngoƠiăn c,ătácăgi ăs ăd ngăk tăh păph ngăphápă

phân tíchăđ nhătínhăvƠăđ nhăl ngă ănghiênăc uănƠy

 Phơnătíchăđ nhătínhăbaoăg măth căhi năth ngăkê,ămôăt ,ăphơnătích

 Phơnătíchăđ nhăl ngăb ngăvi căxơyăd ngămôăhìnhăh iăquyătuy nătínhăvà ngăd ngăcácăph năm măphơnătíchăd ăli uăStata,ăEviewsăđ ăphơnătíchăm iă

t ngăquanăvƠă căl ngăm căđ ătácăđ ngăgi aăcácăbi năđ căl păv iăcácă

bi năph ăthu c.ă

5 Ph m vi nghiên c u:

Nghiênăc uăt pătrungăphơnătíchăcácăd ăli uăv ăngơnăhƠngăNôngănghi păvƠăPhátătri năNôngăthônăVi tăNam,ăgiaiăđo nă2006-2013 Trongăđó,ăcácăquanăsátăđ căch nă

đ aăvƠoămôăhìnhănghiênăc uăđ căl yătheoăquỦăt ăn mă2009ăđ năn mă2013,ăg mă

120 quan sát

6 Ý ngh a c a đ tài:

Nghiên c u này h u ích cho các nhà qu n tr c a ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam trong vi căđ aăraăcácăchínhăsách,ăxơyăd ng chi n

l c phát tri n ngân hàng trong t ngălai.ăThôngăquaăcácăl p lu năphơnătích,ăđ tài

cung c p nh ng thông tin tham kh o cho vi c ra quy tăđ nh c a cácăcáănhơn,ăđ năv ,

t ch c tài chính, tín d ngăquanătơmăđ n vi c h p tác, phát tri n cùng Agribank

7 K t c u lu n v n:

K t c u lu năv năg m ba ch ng:

CH NGă1: T NG QUAN V L I NHU N C A NGÂN HÀNG

TH NGăM I VÀ CÁC NGHIÊN C UăTR Că ỂY

CH NGă2: TH C TR NG L I NHU N C A NGÂN HÀNG NÔNG

NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN VI T NAM

CH NGă3: M T S GI I PHÁP CH Y U NH Mă T NGă L I

NHU N C A NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN

VI T NAM

CH NGă1: T NG QUAN V L I NHU N C A NGÂN HÀNG

1.1 T NG QUAN V L I NHU N C AăNGỂNăHĨNGăTH NGă

M I:

1.1.1 Khái ni m l i nhu n c a NHTM:

Theo lu t các T ch c tín d ng s 47/2010/QH12 c a Qu c H i, có hi u l c

t ngày 01 tháng 01 n mă2011,ăngơnăhƠngăth ngăm i là lo i hình ngơnăhƠngăđ c

th c hi n t t c các ho tăđ ng ngân hàng và các ho tăđ ng kinh doanh khác theo quyă đ nh nh m m c tiêu l i nhu n Trongă đóă ho tă đ ng ngân hàng là vi c kinh

doanh trênăl nhăv c r t nh y c m là ti n t , cung ng các nghi p v v nh n ti n

g i, c p tín d ng và các d ch v thanh toán qua tài kho n Vì v y, l i nhu n đ t

đ cătrongăn mălƠăk t qu ho tăđ ng kinh doanh c a NHTM bao g m l i nhu n

ho tăđ ng nghi p v và l i nhu n các ho tăđ ng khác

L i nhu n c a NHTM là kho n chênh l chăđ căxácăđ nh gi a t ng doanh thu

ph i thu tr điă t ng các kho n chi phí ph i tr h p lý h p l (Tr n Huy Hoàng,

2011)

 Công th căxácăđ nh l i nhu n:

L i nhu n g pă=ă∑doanhăthuă- ∑chiăphí

L i nhu n ròng = L i nhu n g p ậ Thu thu nh p

Thu su t thu nh pă đ i v iă cácă NHTMă đ c c p nh t theo lu tă đ nh Th i

đi măxácăđ nh l i nhu năhƠngăn mălƠă vào ngày 31 tháng 12 n mă d ngăl ch khi

quy t toánăniênăđ k toán và l p báo cáo tài chính Vi căxácăđ nh l i nhu năđ c

th c hi n t iăcácăđ năv thƠnhăviênă(chiănhánh)ăsauăđóăđ c t ng h p t i c p ch

qu n (H i s chính)ăđ xácăđ nh l i nhu n c a toàn h th ng và phân ph i l i nhu n

theo k t qu kinhădoanhăđ tăđ cătrongăn mătƠiăchính

1.1.2 Vai trò l i nhu n c a NHTM:

1.1.2.1 i v i NHTM:

L i nhu n là m c tiêu quan tâm c aă cácă NHTMă đangă ho tă đ ng trong n n

kinh t th tr ng v i nhi u c nh tranh gay g tănh ăhi n nay

L i nhu n gi l i là ngu n b sung phi giá cho v n t có c a NHTM, bên

c nh các kênh huyăđ ng v năkhác.ă i v i các NHTM c ph n, vi c s d ng l i nhu n gi l iăđ giaăt ngăv n ch s h uăc ngălƠăcáchăch ng loãng quy n ki m soát

c a các c đôngăl n hi n h u

L i nhu năđóngăgópăquanătr ng vào qu đ uăt ăvƠăphátătri n c a m i ngân

hàng, các ngân hàng s d ng ngu n l cănƠyăđ nghiên c u phát tri n các s n ph m

d ch v ,ăđ i m i trang thi t b công ngh thôngătinăc ngănh ăxơyăd ng c ăs h t ng

khang trang, nh m nâng cao ch tăl ng ph c v khách hàng và m r ng quy mô

ho tăđ ng

Khi m t ngân hàngăđ tăđ c l i nhu n cao trong ho tăđ ng kinh doanh s t o

đ c ni m tin cho kháchăhƠng,ăcácănhƠăđ uăt ăvƠăcácăt ch c h p tác khác trong và ngoƠiăn c Ni m tin này giúp NHTM c ng c th ngăhi u trên th tr ng, phát

tri n b n v ng, thu hút các c ăh i kinh doanh h a h n nhi u l i nhu năh nătrongă

t ngălai

1.1.2.2 i v i n n kinh t :

M i NHTM là m t b ph n c u thành nên h th ng ngân hàng, h th ng ngân hàng l iăđóngăvai trò quan tr ng trong h th ng tài chính c a m t n n kinh t Khi

NHTM ho tăđ ng hi u qu , sinh l i thì ph n ánh tình tr ng s c kho t t c a n n

kinh t ă i u này cho th yăcácăchínhăsáchăđi u ti tăv ămôăc a NhƠăn c là h p lý

nên t oăraămôiătr ng thu n l i cho các NHTM ho tăđ ng, t o s căhútăđ i v i các nhƠăđ uăt ătrongăvƠăngoƠiăn căđ i v i th tr ng Vi t Nam

L i nhu n c a các NHTM ngoài vi c cung ng v n cho chính các t ch c này

cònăđóngăvaiătròăquanătr ng trong phát tri n kinh t c aăđ tăn c L i nhu n gi l i

b sung cho ngu n v n ho tăđ ng c a ngân hàng V i vai trò là t ch c trung gian

tài chính, NHTM dùng v n t có và v năhuyăđ ng h tr các t ch c kinh t c n

v năđ đ uăt ,ăphát tri n kinh doanh và m r ng s n xu t

1.1.2.3 i v i xã h i:

Ngân hàng ho tăđ ng kinh doanh có l i nhu n s cóăđi u ki n m r ng m ng

l i, t o ra nhi uăc ăh i vi c lƠmăchoăng iălaoăđ ng, gi i quy t ph n nào n n th t

nghi p trong xã h i L i nhu năđ c phân ph i vào qu l ng,ăqu phúc l i, qu khenăth ng,…NHTMătríchăcácăqu nƠyăđ t ngăthuănh p, tr c păkhóăkh nănh m

nâng cao ch tăl ng cu c s ng và khích l tinh th n làm vi căh ngăhái,ăsángăt o c a

nhân viên

Các NHTM còn s d ng qu phúc l i hình thành t l i nhu n gi l iăđ ho t

đ ng t thi n,ăđóngăgópăvƠoăcácăcôngătrìnhăcôngăc ng nh m c i thi n ch tăl ng

s ng c a c ngăđ ng.ăThôngăquaăngh aăv n p thu thu nh p tính trên l i nhu n c a NHTMăcóăđ c trong k ,ăcácăNHTMăđƣăđóngăgópăvƠoăngơnăsáchăNhƠăn c, giúp

Chính Ph có ngu n l căđ th c hi n các chính sách c i thi năđ i s ng v t ch t và

tinh th n c a nhân dân

1.1.3 Các ch tiêu tuy tăđ iăxácăđ nh l i nhu n:

1.1.3.1 Doanh thu c a NHTM:

Ho tăđ ng kinh doanh c a các NHTM hi n nay r tăđaăd ng và phong phú nên

n i dung các kho năthuătrongăNHTMăc ngăr tăđaăd ng

1) Thu nh p t ho tăđ ng tín d ng: bao g m thu lãi ti n g i, thu lãi cho vay, thuălƣiăđ uăt ăch ng khoán, thu lãi cho thuê tài chính và thu lãi khác

2) Thu nh p phí t ho tăđ ng d ch v : thu t d ch v thanh toán, thu t nghi p

v b o lãnh, thu t d ch v ngân qu , thu t nghi p v yăthácăvƠăđ i lý, thu t d ch

v t ăv n, thu t kinh doanh và d ch v b o hi m, thu phí nghi p v chi t kh u, thu

t cung ng d ch v b o qu n tài s n, cho thuê t , két và thu khác

4) Thu nh p t ho tăđ ng kinh doanh ngo i h i: thu t kinh doanh ngo i t và

kinh doanh vàng

5) Thu nh p t ho tăđ ng kinh doanh khác: thu lãi góp v n, mua c ph n, thu

t ho tăđ ng mua bán c phi u, trái phi u và gi y t có giá khác, thu t ho tăđ ng

mua bán n , thu v chênh l ch t giá, thu t ho tăđ ng kinh doanh khác

6) Thu nh p khác: thu n đƣă x lý r i ro, lãi d chiă kìă tr c, thu nh p b t

th ng và các kho n thu h p lý, h p l khác

1.1.3.2 Chi phí c a NHTM:

Chi phí c a NHTM là các chi phí h p lý, h p l phát sinh trong k bao g m chi phí ho tăđ ng kinh doanh và các chi phí khác

1) Chi phí ho tăđ ng tín d ng: lƠăchiăphíăth ng xuyên chi m t tr ng l n g n

li n v i ho tăđ ng kinh doanh c a ngân hàng bao g m:

 Chi tr lãi ti n g i: kho n ti n mà ngân hàng ph i tr đ s d ng

ngu n v n huyăđ ngăđ c t các cá nhân, t ch c g i ti n Quy mô c a kho n chi

này ph thu c vào s d ăcácălo i ti n g i,ăc ăc uăhuyăđ ng và m c lãi su t ph i tr

 Chi tr lãi ti n vay: kho n ph i tr cho các kho n ti năvayănh ăvayă

NHNN, vay các t ch c tín d ngăkhácătrongăvƠăngoƠiăn c

 Chi tr lãi phát hành gi y t có giá: kho n lãi mà các ngân hàng ph i

tr khi phát hành gi y t cóăgiáăđ huyăđ ng v n trên th tr ng Chi phí này ch

chi m t tr ng nh trong ho tăđ ng c a NHTM

 Chi tr lãi ti n thuê tài chính

2) Chi phí ho tăđ ng d ch v : g m các kho n chi v d ch v thanh toán trong

n cănh ăphíătham gia h th ng thanh toán liên hàng, chi v gi y t thanh toán, phí

b uăđi n và m ng vi n thông, chi v ngân qu nh ki măđ m, phân lo i vƠăđóngăgói

b o qu n ti n

3) Chi phí ho tăđ ng kinh doanh ngo i h i: g m các kho n chi tr c ti p mua

bán ngo i t , vàng b c, phí d ch v thanh toán qu c t , chi phí v n chuy n,ăđóngă

gói, b o qu n ch tác vàng b c và chi khác

4) Chi phí cho nhân viên: Chi ti năl ng,ăti n công và chi phí có tính ch t

l ngătheoăquyăđ nh Các kho năchiătheoăl ngănh ăchiăn p b o hi m xã h i, b o

hi m y t , kinhăphíăcôngăđoàn và các kho năchiăđóngăgópătheoăch đ Chi ti nă năcaă

cho cán b , nhân viên, chi cho trang ph c giao dchăvƠăph ngăti n b o h laoăđ ng

và các kho năchiăkhácătheoăquyăđ nh

5) Chi tr c păkhóăkh năvƠătr c păkhácătheoăquyăđ nh

6) Chi cho ho tăđ ng qu n lý và công v : g m chiăphíăcôngătácă ng,ă oàn

th , chi công tác phí, chi l tân, khánh ti t, tuyên truy n, qu ng cáo, ti p th,ăchiăđƠoă

t o, hu n luy n nghi p v , chi nghiên c u và ng d ng công ngh ,ăchiăb uăphíăvƠă

đi n tho i, chi mua v t li u, gi yăin,ăv năphòngăph m và các kho n chi phí qu n lý

khác

7) Chi phí v tài s n và công c :ăChiăđiăthuêăvƠăchoăthuêătƠiăs n, chi phí kh u

hao tài s n c đ nh, b oăd ng và s a ch a tài s n, b o hi m tài s n, mua s m công

c laoăđ ng

8) Chi n p các kho n thu theoăquyăđ nh và các kho n phí, l phí khác

9) Chi trích lâp các kho n d phòng và chi tham gia t ch c b o toàn ti n g i

ho căchiăđóngăb o hi m ti n g iătheoăquyăđ nh

10) Các chi phí khác: Chi b tăth ng, chi nh ng bán, thanh lý tài s n, chi cho

vi c thu h i các kho n n đƣăxóa,ăchíăphíăthuăh i n quá h năkhóăđòi,ăchiăti n ph t

do vi ph m h păđ ng kinh t , chi x lý t n th t tài s n, chi các kho năđƣăh ch toán doanhăthuănh ngăth c t khôngăthuăđ c và các kho n chi h p lý, h p l khác

1.1.4 Các ch tiêuăt ngăđ iăđánhăgiáăl i nhu n:

1.1.4.1 T l thu nh p trên v n ch s h u:

T l thu nh p trên v n ch s h u (Return On Equity) vi t t tălƠăROEăđ c xácăđ nh b ng l i nhu n ròng chia cho v n t có g m v n c ph năth ng, c ph n uăđƣi,ăcácăqu d tr và l i nhu n không chia

ROE là t s quan tr ng nh tăđ i v i các c đông,ăt s nƠyăđoăl ng kh

n ngăsinhăl i trên m iăđ ng v n c a c đôngăth ng

1.1.4.2 T l thu nh p trên t ng tài s n:

T l thu nh p trên t ng tài s n (Return On Assets) vi t t t là ROA, là ch tiêu

đánhăgiáăhi u qu công tác qu n lý c a ngân hàng

ROAăđ căxácăđ nh b ng l i nhu n ròng chia cho t ng tài s n, cho th y kh

n ngătrongăquáătrìnhăchuy n tài s n c a ngân hàng thành thu nh p ròng

ROAăđoăl ng m c sinh l i trên m iăđ ng tài s n c a ngân hàng

1.1.4.3 M i quan h gi a ROA và ROE:

h gi a thu nh p c a ngân hàng v iăph ngăth c tài tr tài s n (s d ng nhi u n

h năhayănhi u v n ch s h uăh nătrongăc u trúc v n c a ngân hàng) M t ngân

hàng có ROA th p v n có th đ t ROE cao n u bi t s d ngăđònăb y tài chính h p

lý, tránh r i ro t tài tr b ng n quá cao

1.1.4.4 T l thu nh p lãi c n biên:

T l thu nh p lãi c n biên (Net Interest Margin) ký hi uălƠăNIMăđoăl ng

m c chênh l ch gi a thu t lãi và chi phí tr lãi mà ngân hàng có th đ tăđ c thông

qua ho tăđ ng ki m soát ch t ch tài s n sinh l iăvƠătheoăđu i các ngu n v n có chi

phí th p nh t Thu nh p t lƣiăth ng g m thu nh p lãi ti n g i, thu nh p lãi cho

vay, thu lãi t đ u t ăch ng khoán n và các kho n thu khác t ho tăđ ng tín d ng NIMăđ c tính theo công th cănh ăsau:

1.1.4.5 T l thu nh p ngoài lãi c n biên:

T l thu nh p ngoài lãi c n biên (Non Interest Margin) ký hi u là NM đoă

l ng m c chênh l ch gi a ngu n thu ngoài lãi ch y u thu t phí d ch v (ngoài ra

còn t ho tăđ ng kinh doanh ch ng khoán và ngo i h i, thu nh p t góp v n công

ty liên doanh, liên k t, t ho tăđ ng kinh doanh khác) v i m c chi phí ngoài lãi mà

ngân hàng ph i tr nh ăti năl ng,ăchiăphíăs a ch a, b o hành thi t b , chi phí t n

1.1.4.7 T l tài s n sinh l i:

T l tài s n sinh l i ph n ánh tài s n sinh l i chi m bao nhiêu ph nă tr mă

trong t ng tài s n c a ngân hàng Khi t l này gi m s làm gi m m c thu nh p hi n

t i c a ngân hàng

Trongăđóăt ng tài s n sinh l i g m các kho n cho vay, các kho n cho thuê,

đ uăt ăch ng khoán hay có th xácăđ nh b ng hi u s gi a t ng tài s n và t ng tài

s n không sinh l i

M t s nghiên c u tr căđơyăđƣăxemăxétăcácăy u t nh h ngăđ n lãi c n biên

và l i nhu n c a các NHTM nhi uăn c trên th gi i Nh ng tác gi ti n hành

nghiên c u các NHTM v i s tácăđ ng c a các y u t n i sinh ( các y u t bên

trong ngân hàng có th ki măsoátăđ c) nh ăđ c tr ngăc th c a m i ngân hàng và

các y u t ngo i sinh ( các y u t bên ngoài ngân hàng không ki măsoátăđ c) nh ămôiătr ng tài chính và kinh t t i m t qu căgiaăđ năl hay m t nhóm các qu c gia

1.2.1 Xuăh ng th nh t:

Các nghiên c uătheoăxuăh ng th nh t ch ra vai trò quan tr ng c a các y u

t n iăsinhănh ăcácăcôngătrìnhăc a Naceur và Goaied (2001) và Khedhiri cùng c ng

s (2005)

Naceur và Goaied (2001) ki măđ nh các y u t nhăh ngăđ n hi u qu ho t

đ ng c a các ngân hàng t i Tunisia trong giaiăđo n 1980-1995 H ch ra r ng các

ngân hàng ho tăđ ng t t nh t là nh ng ngân hàng n l c c i thi năn ngăsu t lao

đ ng và hi u su t c a v n Nh ng ngơnăhƠngănƠyăc ngăduy trì đ c l ng ti n g i

c a khách hàng so v i t ng tài s n m c cao và có kh n ngăc ng c v n ch s

h u c a h

Khedhiri cùng c ng s (2005) phân tích d li u d ng b ngăđ xem xét m t lo t

các y u t tácăđ ngăđ n l i nhu n c a các ngân hàng Tunisia K t qu cho th y

các ngân hàng có l i nhu n cao h nălƠănh ng ngân hàng có chi phí v n hành th p

h n,ăquy mô ho tăđ ng l năh n và t su t n caoăh n.ăH năn a, nghiên c u còn ch

ra các bi năđ i di n cho đ cătr ngăc a m i ngân hàng và các bi năđ i di n cho các quyăđ nh, khi chúng thayăđ i s làm xu t hi n chênh l ch lãi t i các ngân hàng

Tunisia Cu i cùng, các bi n kinh t v ă môă d ngănh ăkhôngă nhăh ngăđ n l i

nhu n c a ngân hàng

1.2.2 Xuăh ng th hai:

M t s nghiên c u tiêu bi uă theoă xuă h ng th hai g m nghiên c u c a

Barajas cùng c ng s (1999), Afanasieff cùng c ng s (2002), Guru cùng c ng s (2002) H cho th y các y u t ngo i sinh có s nhăh ngăđángăk đ n l i nhu n

c a NHTM

Barajas cùng c ng s (1999) ch ra tácăđ ng c a s t do hóa tài chính đ n t

l lãi c n biên c a các ngân hàng t i Colombia

Afanasieff cùng c ng s (2002) s d ng ph ngăphápăphân tích d li u d ng

b ng đã khám phá ra nh ng nhân t chính gây ra chênh l ch lãi t i các ngân hàng

Brazil là s thayăđ i c a các ch s kinh t v ămô

Guru cùng c ng s (2002) phát hi n hai ch tiêu quan tr ng là lãi su t và l m phát Trong khi lãi su t có m i quan h ngh ch chi u thì l m phát l i có m i quan h thu n chi u v i l i nhu n c a ngân hàng

1.2.3 Xuăh ng th ba:

 Nghiên c u n c ngoài:

Xuăh ng th ba xu t hi n trong các nghiên c u toàn di n ch ra vai trò tác

đ ng c a c hai y u t n i sinh và ngo iăsinhăđ n l i nhu n c a ngân hàng

Kunt và Huizinga (1999) s d ng d li u c a các ngân hàng támăm i qu c

gia trong giaiăđo n 1988-1995 T p h p các bi n bao g m các bi n n i sinh th hi n

đ c tr ngăc a ngân hàng, các bi n ngo i sinh th hi n đi u ki n kinh t v ămô, thu ,

c ăc u tài chính và các ch tiêu pháp đ nh Nghiên c u cho th y t l tài s n so v i

GDP càng l n và t l t p trung hóa th tr ng càng th p s d năđ n t l lãi c n

biên và l i nhu n càng th p Các ngơnăhƠngăn c ngoài có t l lãi c n biên và l i

nhu n caoăh năso v i các ngơnăhƠngătrongăn c t i cácăn căđangăphátătri n, và

ng c l i t i cácăn c đƣăphát tri n

Kunt và Huizingaă(2001)ăđ aăraăb ng ch ng v tácăđ ng c a s phát tri n tài chínhăvƠăc ăc u tài chính lên l i nhu n c a ngân hàng qua phân tích các d li u c a

ngành ngân hàng nhi u qu c gia đƣ phát tri năvƠăđangăphátătri nătrongăgiaiăđo n

1990-1997 C th , nghiên c u cho th y s phát tri n c a ngành ngân hàng càng cao thì hi u su t ho tăđ ng c a các ngân hàng càng gi m do v p ph i s c nh tranh

gay g t h n t cácăđ i th d năđ n s s t gi m l i nhu n Tuy nhiên, s phát tri n

c a th tr ng ch ng khoán giúp t ngăl i nhu n và t l lãi c n biên c a các ngân

hàng i u này cho th y m i quan h t ngăh gi a ngành ngân hàng và th tr ng

ch ng khoán

Kunt cùng c ng s (1999) s d ng d li u ngành ngân hàng c a b yăm iăhai

qu căgiaăđ ki măđ nh cho th y trong khi các y u t ngo i sinh nh ăcácăch tiêu kinh

t v ămô,ăđi u ki n th tr ng tài chính và thu đ c ki m soát thì t su t n cao

h năvƠăt l cho vay trên t ng tài s n l n h n s d năđ n l i nhu n ngân hàng cao

h n Và l i nhu n c a các ngân hàng thu c s h u n c ngoài thì caoăh năcácăngơnă

hàng thu c s h u trongăn c M t khác, thu có m i quan h ng c chi u v i l i

nhu n Các ch tiêu kinh t v ămôăvƠăphátătri n th tr ng ch ng khoán có m i quan

h cùng chi u v i l i nhu n

 Nghiên c u t i Vi t Nam:

Các nghiên c u t i Vi tăNamăđ c th c hi nătrênăc ăs tham kh oăvƠăđúcăk t

kinh nghi m t k t qu đángătinăc y c a các công trình nghiên c u v t su t l i

nhu n trên th gi i H u h t các tác gi nghiên c u v h th ngăngơnăhƠngăth ngă

m i Vi tăNamătheoăxuăh ng th ba, t c là xem xét c các y u t bên trong và bên ngoƠiă tácă đ ngă đ n l i nhu n c a ngân hàng Chúng ta có th đi m qua m t s

nghiên c u c a các tác gi : Tr n Th Ng c H nh (2012), Ph m Th Bích Trâm (2013)

Tr n Th Ng c H nh (2012) ti n hành nghiên c uăhaiăm iă m t ngân hàng

th ngăm i,ăgiaiăđo n 2007-2011, cho th y t ng tài s n có m i quan h cùng chi u

v i l i nhu n c a ngân hàng Các nhân t nh ă ti n g i, n x u có m i quan h

ngh ch chi uăđ i v i l i nhu n, trong khi các nhân t v ămôăg m s h uănhƠăn c,

GDP, CPI có t ngăquan âm v i l i nhu nănh ngăđ tin c y không cao

Ph m Th Bích Trâm (2013) kh o sát l i nhu n c aăngơnăhƠngăth ngăm i c

T ng h p k t qu t các nghiên c uătr căđơyătrênăth gi i cho th y có hai

lo i y u t tácăđ ngăđ n t su t l i nhu n c a ngân hàng là y u t n i sinh và y u t

ngo i sinh Tuy nhiên các ch tiêu tài chính c th đ c x p vào hai lo i y u t này

thì có s khác nhau gi a các nghiên c u Nhìn chung, các y u t xu t hi n ph bi n trong các nghiên c u đ c th hi n b i các ch tiêuănh ă s ăđ 1.1

Các bi n xu t hi n s ăđ 1.1 g m: ba bi n ph thu c ROA, ROE và NIM là

t su t l i nhu n c a ngân hàng, các bi năđ c l păđ c chia thành ba nhóm: nhóm

(1) và nhóm (2) là các y u t n i sinh th hi năđ cătr ngăc a m iăngơnăhƠngăth ngă

m iăvƠăđ cătr ngăc a ngành ngân hàng, nhóm (3) là các y u t ngo i sinh th hi n

tình hình kinh t v ămôăc a qu c gia

Ngu n: T ng h p c a tác gi

Nhóm (1) có các bi n COST là chi phí ho tăđ ng c a m t ngân hàng; LOAN

th hi n các kho n cho vay; SIZE th hi năquyămôăngơnăhƠng;ăCAPăđo l ng s c

m nh c a v n ch s h u (quy mô v n), thông qua t l v n ch s h u trên t ng tài s n; OWN là bi n gi hay bi năđ nh tính, phân bi t gi a ngân hàng qu c doanh

và ngân hàng ngoài qu c doanh; RSIZE là bi n xem xét m i quan h gi a s phát tri n c a ngành ngân hàng và th tr ng ch ngăkhoán,ăđ căxácăđ nh b ng t l gi a

m c v n hóa th tr ng và t ng ti n g iăhuyăđ ngăđ c c a ngân hàng

Nhóm (2) có các bi n CONC th hi n s t pătrungăhóaăngơnăhƠng,ăđ căđoă

l ng b i t l t ng tài s n c a m t ngân hàng so v i tài s n c a ba ngân hàng

th ngă m i l n nh t trong n n kinh t ; bi n SBS là t l c a t ng ti n g i ngân

hàng trên GDP, cho th y t m quan tr ng c aăl nhăv cătƠiăchínhăngơnăhƠngăđ i v i

ROA ROE NIM

S ăđ 1.1: Các y u t tácăđ ngăđ n t su t l i nhu n

(1)

(3)

(2)

n n kinh t ; MCAP là giá tr v n hoá th tr ng, đ c xácăđ nh b i t l gi a m c

v n hóa th tr ng trên GDP,ăgiúpăđoăl ng quy mô v n t c phi u ngân hàng

Nhóm (3) g m các bi n CPI đ i di n cho l m phát; ch s GDP th hi n t căđ

t ngătr ng c a t ng s n ph m qu c n i; INT là lãi su t cho vay

1.3.1 Các y u t n i sinh nhăh ngăđ n l i nhu n c a NHTM:

Các y u t n i sinh là nh ng y u t bên trong ngân hàng mà ngân hàng có th

ki măsoátăđ c bao g m các y u t th hi n s ăđ 1.1 g m: chi phí ho tăđ ng,

quy mô kho n cho vay, quy mô ngân hàng, quy mô v n, quy mô ti n g i, hình th c

s h u, giá tr v n hoá th tr ng, t l gi a giá tr v n hoá th tr ng và ti n g i, và

các y u t n i sinh khác

1.3.1.1 Chi phí ho tăđ ng (Operating Cost):

Chi phí ho tăđ ng ph n ánh tình tr ng thuê nhân l c, các kho n ph i tr cho

nhân viên nh ăt ng qu l ng,ăthuănh p h ch toán và các chi phí qu n lý trong quá

trình ho tă đ ng Theo lý thuy t, cách xácă đ nh l i nhu n c aă ngơnă hƠngă nh ă lƠă

chênh l ch gi a t ng doanh thu ph i thu và t ng chi phí ph i tr ,ăđƣănóiălênăvi c các

ngân hàng có chi phí ho tăđ ng càng cao thì t su t l i nhu n càng th p, t c là l i

nhu n và chi phí ho tăđ ng có m iăt ngăquanăơm.ăCácănghiênăc u th c nghi m c a

Bourke (1989), Jiang cùng c ng s (2003),ăSufianăvƠăHabibullahă(2009)ăc ngă ng

h k t lu n này Tuy nhiên, m t s nghiên c u khác l i cho th y m iăt ngăquană

d ngăgi a t su t l i nhu n và chi phí ho tăđ ng Molyneux và Thornton (1992)

ch ngăminhăđ c r ng t su t l i nhu n c aăcácăngơnăhƠngăChơuăỂuăt ngălênăkhiăcóă

chi phí ti năl ngăt ng Naceur và Goaied (2008)ăc ngăphátăhi n k t qu t ngăt

v iătr ng h p các ngân hàng Tunisia

1.3.1.2 Quy mô kho n cho vay (Loan):

Ho tăđ ng c p tín d ng là ngu n thu nh p chính cùaăngơnăhƠng,ăthôngăth ng

ho tăđ ng này mang l iăh nă80%ăt ng doanh thu cho ngân hàng Doăđóăch tiêu này

đ c d báo s có m i quan h thu n chi u v i hi u su t ho tăđ ng c a ngân hàng

Nh ăv y, ngân hàng càng có nhi u ti n g iăđ c chuy n thành các kho n cho vay

thì có t l lãi c n biên và l i nhu n càng cao K t qu nghiên c u c a Naceur và

Goaied (2008) đã xácăđ nh giá tr căl ng h s h i quy là d ngăvƠăcóăỦăngh aă

th ngăkêăđ i v i ch tiêu này

1.3.1.3 Quy mô ngân hàng (Banking Size):

M t s nghiên c u th c nghi mătr căđơyăchoăhaiăk t lu nătráiăng c nhau v

tính kinh t theo quy mô Berger và Humphrey (1997); Altunbas cùng c ng s (2000) phát hi n tính kinh t theo quy mô các ngân hàng có quy mô l n, trong khi nghiên c u c a Vennet (1998) và Pallage (1991) cho th y tính kinh t theo quy mô các ngân hàng có quy mô nh (hay tính phi kinh t theo quy mô các ngân hàng

có quy mô l n).ăDoăđóăquyămôăc aăngơnăhƠngăc ngăc năđ căxemăxétănh ăm t bi n

đ c l păkhiăđánhăgiáăcácătácăđ ngăđ n t su t l i nhu n Theo h u h t các lý thuy t

tài chính, chúng ta s xem giá tr c a t ng tài s n có nh ălƠăch tiêuăđ đánhăgiáăquyă

mô ho tăđ ng c a m t ngân hàng

1.3.1.4 Quy mô v n (Capital Size):

Berger (1995) nghiên c u các ngân hàng M giaiăđo n n a sau th p niên 1980

và Sufian (2011) kh o sát các ngân hàng t i Hàn Qu c,ăgiaiăđo n 1992-2003ăđ u có

chung k t lu n r ng vi căgiaăt ngăv n s làm gi m r i ro v nguyăc ăv n và gi m

chi phí vay n doăđóăl i nhu n s t ng.ăT ngăt , Golin (2001) cho r ng t l gi a

v n ch s h u trên t ng tài s n th hi n s c m nh v v n Khi t l gi a v n ch

s h u trên t ng tài s n càng cao thì nhu c u c n ngu n v n bên ngoài gi măđi,ăchiă

phí cho n s gi măđiăd năđ n l i nhu năngơnăhƠngăt ng Ngoài ra, m t ngân hàng

có v n m nh s giaăt ngăm căđ an toàn, ni mătinăchoăng i g i ti năkhiăđ i di n

v i n n kinh t v ămôăđ y bi năđ ng Kh n ngăc nh tranh c aăngơnăhƠngăt ng lên

s giúp l i nhu n c a ngơnăhƠngăt ngăthêm.ă

1.3.1.5 Hình th c s h u (Ownership Status):

Tácăđ ng c a hình th c s h uăđ n l i nhu n c aăngơnăhƠngălƠăđ tài r tăđ c

quan tâm, tr căxuăh ng h u h t cácăngơnăhƠngăth ngăm i hi nănayăđ uăđƣ c

ph n hoá Tuy nhiên, các b ng ch ng ng h gi thuy t r ng vi căt ăh u hoá ngân hƠngăđemăl i nhi u l i nhu năh năhi n còn ítăhayăch aărõărƠng.ăTrongănghiênăc u

c a Barth cùng c ng s (2004), các tác gi ch ra các ngân hàng qu cădoanhăth ng

ho tăđ ng kém hi u qu h năcácăngơnăhƠngăngoƠiăqu c doanh nên có l i nhu n th p

h n.ăHassan và Bashir (2003) ki măđ nh d li u ngành ngân hàng c a tám qu c gia Trungă ông,ăgiaiăđo n 1993-1998, nh n th y l i nhu n c a các ngân hàng thu c s

h uăn c ngoài có l i nhu năcaoăh năcácăngơnăhƠngăthu c s h uătrongăn c

Ng c l i, Bourke (1989), Moulineux và Thornton (1992) qua nghiên c uăđƣă

k t lu n hình th c s h uăkhôngăliênăquanăgìăđ n l i nhu n c a ngân hàng

1.3.1.6 Quy mô ti n g i (Deposit):

Ngu n v năhuyăđ ng t kháchăhƠngăđ c xem là y u t đ u vào trong quá

trình kinh doanh c a m t NHTM, khi ngu n v n này d iădƠoăđ ngăngh aăv i vi c

ngân hàng có nhi u v năđ tài tr cho các ho tăđ ngăđ uăt ăvƠăchoăvay Theo k t

qu nghiên c u c a Holden và El-Banany (2004) khi các kho năđ uăt ăvƠăchoăvayă

hi u qu giaăt ngăs đemăđ n l i nhu n nhi uăh n Naceur và Goaied (2001) ki m

đ nh các nhân t nhăh ng l i nhu n c aăngơnăhƠngăTunisia,ăgiaiăđo n 1980-1995 đƣăch ra r ng các ngân hàng ho tăđ ng t t nh tălƠăcácăngơnăhƠngăduyătrìăđ căl ng

ti n g i c a khách hàng so v i t ng tài s n m căcaoăh n

Tuy nhiên, m t s nghiên c uăkhácănh ăDavydenkoă(2011),ă khi nghiên c u

các ngân hàng t i Ukraina, tìm th y m i quan h ng c chi u gi a ti n g i và l i

nhu n biên Lý gi iăchoăđi uănƠyălƠădoăđ căđi m riêng c a ti n g i Ti n g i c a

khách hàng t i ngân hàng phân lo i theo m căđíchăg m: Ti n g i giao d ch và phi

giao d ch V i ti n g i giao d ch, khách hàng có th rút ra b t c lúc nào, ch h ng

lãi su t không k h năth ng khá th p (t i Agribank là 1%, 31/10/2014) V i ti n

g i phi giao dch,ă kháchă hƠngă đ că h ng lãi su tă caoă h nă (k h n 1 tháng t i

Agribank là 4%; 12 tháng là 6.3%, 31/10/2014) T đó,ăchúngătaăth y r ng n u tính

thanh kho n c a ngân hƠngăđ căđ m b o thì vi căđ uăt ăhayăchoăvayăb ng ngu n

ti n g i giao d ch s có chi phí th păh năti n g i phi giao d ch, và b ng ngu n ti n

g i phi giao d ch có k h n ng n s có chi phí th păh năk h n dài, do lãi ph i tr kháchăhƠngăítăh n.ăS m tăcơnăđ i gi a hai lo i ti n g iăc ngănh ăgi a các lo i k

h năhuyăđ ng có th làm gi m l i nhu n c a ngân hàng

Theo nh năđ nh c a Naceur và Goaied (2008), ch tiêu quy mô ti n g i trên

t ng thu nh p qu c n i còn th hi n s phát tri n c a ngành ngân hàng trong n n kinh t , th hi n s ăđ 1.1 v i bi n SBS, vi t t tăchoăắSizeăofăBankingăSectorẰ

L ng ti n g i vào ngân hàng so v i thu nh p c a n n kinh t càng l n, th hi n s

quan tâm c aăng iădơnăđ i v iăl nhăv c này càng nhi u và ngành ngân hàng càng

phát tri n

1.3.1.7 Giá tr v n hoá th tr ng (Stock Market Capitalization):

C năc vào giá tr v n hoá th tr ng chúng ta có th đánhăgiáăđ c ph n nào

s phát tri n c a th tr ng ch ng khoán Th tr ng ch ng khoán phát tri n r ng vƠăn ngăđ ng s t o ti năđ cho l nh v c tài chính ngân hàng phát tri n m nh m

h n.ăThôngăquaăkênhănƠyăcácăNHTMăcóăth d dàng huyăđ ng v n t cácănhƠăđ u

t ătrongăvƠăngoƠiăn căđ t ngăv n ch s h u c a mình, ph c v m căđíchăkinhă

doanh nh măgiaăt ngăl i nhu n Vi c niêm y t trên th tr ng ch ngăkhoánăc ngă

góp ph n giúp cho thông tin tài chính minh b ch, c p nh t k p th iăh n.ăNh đó,ăr i

ro tài chính và r iăroăkinhădoanhăđ c h n ch và l i nhu năt ngăcao.ăCác nghiên

c u th c nghi m c a Kunt và Huizinga (2001), Naceur và Goaied (2008) và Gul cùng c ng s (2011)ăđ uăđiăđ n k t lu n r ng các ngân hàng có l i nhu n l năh nă

các qu c gia có th tr ng ch ng khoán phát tri n t t

1.3.1.8 T l gi a giá tr v n hoá và ti n g i (Relative Size):

NaceurăvƠăGoaiedă(2008)ăxemăxétăm iăngơnăhƠngăth ngăm i t i Tunisia t

n mă1980ăđ năn mă2000,ăphátăhi n r ng trong khi quy mô ti n g i c a ngân hàng khôngă cóă tácă đ ngă rõă nétă đ n t su t l i nhu n và giá tr v n hoá th tr ng có

t ngăquanăthu n v i ROA, thì t s t ngăđ i gi a giá tr v n hoá và ti n g i (vi t

t t là RSIZE) có m i quan h thu n chi u v i các t su tăROA,ăNIM,ăđ tin c yăđ t

đ călƠă99%.ăNh ăv y, thông qua t s t ngăđ i này chúng ta có th hi u thêm

m i quan h t ngăh gi a th tr ng ch ng khoán và tài chính ngân hàng

1.3.1.9 Các y u t n i sinh khác:

Ngoài các y u t n i sinh ch y uătácăđ ngăđ n l i nhu n đ căđ c pătrongăs ă

đ 1.1, m t s y u t n i sinh khácăc ngăcóă nhăh ng không nh đ n l i nhu n c a

ngân hàngănh :ăr i ro tín d ng, r i ro thanh kho n, n ng su t lao đ ng và công

ngh thông tin B ng ch ng t các nghiên c u th c nghi m c a Athanasoglou cùng

c ng s (2006) t iăcácăngơnăhƠngă ôngăNamăChơuăỂu,ăSufianăvƠăChongă(2008)ă

Philippines, Sufian (2011) Hàn Qu căđ u ng h cho l p lu n v m iăt ngăquană

ngh ch gi a r i ro tín d ng và t su t l i nhu n c a ngân hàng Molyneux và Thornton (1992) thì cho r ng khi r i ro thanh kho n t ngăt su t l i nhu n c a ngân

hàng s t ng,ădoăh u h tăcácăNHTMăđ u gi m d tr ti n m tăđ giaăt ngăđ uăt ă

M i quan h gi a r i ro thanh kho n và l i nhu n là t l thu n Ng c l i, Bourke

(1989) l i tìm th y m i quan h ngh ch chi u gi a r i ro thanh kho n và t su t l i nhu n, trongăgiaiăđo n các ngân hàng không năđ nh, th ngăt ngăd tr ti n m t

nh m c i thi n tính thanh kho n, r i ro thanh kho n gi mănh ngăv năcóăđ c t su t

l i nhu năt ng.ăTrong khi Naceur và Goaied (2001) phân tích th y các ngân hàng

ho tă đ ng t t nh t là nh ng ngân hàng n l c c i thi n n ng su t lao đ ng, và

Porter và Millar (1985) ch ng minh đ uăt ăvƠoăcông ngh thông tin giúp gi m chi

phí ho tăđ ng c aăngơnăhƠngănh ătinhăgi m nhân s , đaăd ng hoá s n ph m d ch v

khi n l i nhu năròngăgiaăt ng.ă

1.3.2 Các y u t ngo i sinh nhăh ngăđ n l i nhu n c a NHTM:

Các y u t ngo i sinh là nh ng y u t bên ngoài, ngoài t m ki m soát c a ngân hàng g m: l m phát, t căđ t ngătr ng kinh t , chính sách lãi su t,…

1.3.2.1 L m phát (Inflation):

Theo lý thuy tăthôngăth ng, t l l măphátăcaoăth ng k t h p v i lãi su t

cho vay cao nh ăth s khi n thu nh p c aăngơnăhƠngăt ng.ăTuy nhiên, n u l m phát

không d ki n x y ra và các ngân hàng ch m ch p trong vi c đi u ch nh lãi su t thì

có kh n ng chi phí c a ngân hàng có th t ngănhanhăh n doanh thu, cu i cùng nh

h ng x uăđ n l i nhu n c a ngân hàng Kunt và Huizingha (2001) đƣăminhăch ng

đi u này b ng k t qu nghiên c u các ngân hàng t iătámăm iăqu căgiaăgiaiăđo n

1988 ậ 1995

Guru cùng c ng s (2002) k t lu n t n t iăt ngăquanăd ngăgi a l m phát và

t su t l i nhu n c aăngơnăhƠng,ăđ ng thu n v i l p lu n này còn có nghiên c u v

l i nhu n c a ngành ngân hàng t iă Tháiă Lană giaiă đo n 1999 ậ 2005 c a Sufian

(2010)

Ali và c ng s (2011) nghiên c uăcácăngơnăhƠngăth ngăm i g mătámăm iă

tám quan sát t iăPakistanăgiaiăđo n 2006 ậ 2009 l i cho th y t su t l i nhu n có

t ngăquanăơmăv i l măphát,ăvƠăt ngăquanăd ngăv i t căđ t ngătr ng t ng s n

ph m qu c n i

1.3.2.2 T căđ t ngătr ng GDP:

Theo các tài li u nghiên c u v m i liên h gi aăt ngătr ng kinh t và ho t

đ ng c a ngành tài chính thì t căđ t ngătr ng GDPăbìnhăquơnăđ uăng i đ c d đoán s cóătácăđ ng tích c c đ i v i ho tăđ ng ngân hàng Khi n n kinh t phát

tri n, thu nh p c aăng iădơnăcaoăh năthìăcácănhuăc uătiêuădùngăgiaăt ng,ăthúcăđ y

đ uăt ăkinhădoanh,ăm r ng s n xu t Nhu c u v vay v n tiêu dùng, vay v năđ uăt ă

s n xu t,ăđ uăt ăd ánătheoăđóăc ngăt ngălên.ăNgoƠiăra,ădoămôiătr ng kinh t thu n

l i, các cá nhân có thu nh p năđ nh, các công ty doanh nghi păc ngăkinhădoanhăt t

h năs có kh n ngăthanhătoánăn g căvƠălƣiăchoăngơnăhƠng.ăCácăNHTMăcóăc ăh i giaăt ngăcácăkho n c p tín d ng trong khi v n có th thu h iăđ yăđ c g c và lãi,

gi m thi u chi phí cho vi c x lý n x u, t su t l i nhu n s t ngălên,ăb ng ch ng cóăđ c t các nghiên c u th c nghi m c a Khizer Ali, Muhammad Farhan Akhtar

và Hafiz Zafar Ahmed (2011) v các ngân hàng t i Pakistan, sufian và Habibullah (2009) v các NHTM t i Trung Qu căgiaiăđo n 2000 ậ 2005

1.3.2.3 Chính sách lãi su t:

CácăNHTMăđ nh lãi su tăhuyăđ ngăvƠăchoăvayătheoăquyăđ nh c a NHNN v lãi

su tă kèmă biênă đ giaoă đ ngă choă phépă vƠă khôngă điă ng c l i v i chính sách mà

Chính ph ban hành Khi lãi su t th căt ng,ăng i dân thích g i ti n vào ngân hàng

h nălƠăđiăvay,ăkhi n chi phí ph i tr cho ngu n v năhuyăđ ngăt ngălênătrongăkhiă

kho n thu lãi t c p tín d ng l i gi m.ă i u này khi n l i nhu n c a ngân hàng

gi măđi.ăNg c l i, khi lãi su t th c gi m s khi n l i nhu n c aăngơnăhƠngăt ngă

lên Các tác gi nh ăGuruăcùngăc ng s (2002) hay Deger Alper và Adem Anbar

(2011) khi nghiên c u tình hình ho tăđ ng c a các NHTM t i Th Nh ăK giaiăđo n

2002 ậ 2010ăđƣăki m ch ng m i quan h ngh ch chi u gi a lãi su t th c và t su t

l i nhu n

1.4 CÁC GI THUY T NGHIÊN C U:

D a trên các nhân t nhăh ngăđ n l i nhu n c a NHTM s ăđ 1.1, chúng

ta có th thi t l p m t s các gi thuy t nghiên c u

1.4.1 Các gi thuy t nghiên c u:

 Gi thuy t 1: Gi s các y u t khácăkhôngăđ i, ngân hàng có chi phí ho t

đ ng l n h năs có t su t l i nhu n th păh n

 Gi thuy t 2: Gi s các y u t khác đ i, t l d ăn trên t ng tài s n có m i

quan h cùng chi u v i t su t l i nhu n c a ngân hàng Tuy nhiên, khi t l

d ăn trên t ng tài s n càng cao thì r iăroăcƠngăt ngăvƠăl i nhu n có th gi m

 Gi thuy t 3: Gi s các y u t khácăkhôngăđ i, quy mô ngân hàng có th có

m i quan h cùng chi uăhayăng c chi u v i t su t l i nhu n c a ngân hàng

 Gi thuy t 4: Gi s các y u t khácăkhôngăđ i, quy mô v n càng l n thì t

su t l i nhu n c a ngân hàng càng cao

 Gi thuy t 5: Gi s các y u t khácăkhôngăđ i, hình th c s h uăcóăt ngăquanăd ngăhayăơmăv i t su t l i nhu n ph thu c hình th c NHTM ngoài

qu c doanh hay qu c doanh

 Gi thuy t 6: Gi s các y u t khácăkhôngăđ i, s phát tri n c a ngành ngân

hàng có m i quan h cùng chi u v i t su t l i nhu n

 Gi thuy t 7: Gi s các y u t khácăkhôngăđ i, giá tr v n hoá th tr ng và

t su t l i nhu n có m i quan h cùng chi u

 Gi thuy t 8: Gi s các y u t khácăkhôngăđ i, t l gi a giá tr v n hoá th

tr ng so v i ti n g iăcóăt ngăquanăd ngăv i t su t l i nhu n

 Gi thuy t 9: Gi s các y u t khácăkhôngăđ i, t ngătr ng GDP có m i quan

h cùng chi u, l m phát có m i quan h cùng chi uăhayăng c chi u v i t

su t l i nhu n c a ngân hàng

2 Quyămôăkho năchoăvay +/- 7 Giáătr ăv năhoáăth ătr ng +

3 Quy mô ngân hàng -/+ 8 T ăl ăgiáătr ăv năhoáăth ă

H u h t các nghiên c uătr căđơyăc a các tác gi trongăvƠăngoƠiăn căđ u s

d ngăph ng pháp phân tích d li u d ng b ng khiăxemăxétătácăđ ng c a các y u t

đ n t su t l i nhu n c a ngân hàng Hai mô hình đ cătr ngă ph ngăphápănƠyălƠă

mô hình h i quy hi u ng c đ nh, Fixed Effects Model (FEM) và mô hình h i quy

hi u ng ng u nhiên, Random Effects Model (REM)

1.5.1 Mô hình Fixed Effects Model (FEM):

Môăhìnhăc ăs có d ng:

+ + i= 1…n, t= 1,…T

Y it là bi n ph thu c đ i di n cho t su t l i nhu n c a ngân hàng I n măt;

X it t ngătr ngăchoăvécăt ăc a k bi năđ c l p, th hi n các y u t tácăđ ng; là sai

s ( N(0, ))

Các y u t nhăh ng c đ nhăđ n ngân hàng là , là các h ng s theo th i

gian

ti năhƠnhă căl ngămôăhìnhăc ăs ,ătheoăFEM,ăng i ta ng d ng ph n

m m th ng kê Stata v i l a ch nă ph ngă phápă că l ngă lƠă ph ngă phápă bìnhă

ph ngăbéănh t v i các bi n gi đ i di n cho các y u t tácăđ ng c đ nh

1.5.2 Mô hình Random Effects Model (REM):

Khác v i FEMă căl ng mô hình b ngăph ngăphápăbìnhăph ngăbéănh t,

REMă căl ng môăhìnhăc ăs b ngăph ngăphápăbìnhăph ngăbéănh t có tr ng s

t công trình nghiên c u c a Greene (2000)

1.5.3 Ki măđ nh Hausman test:

Ki măđ nh Hausman th c hi n ki m tra đ phù h p c a mô hình, giúp ra quy t

đ nh ch n mô hình FEM hay REM V i gi thi tăt ngătr ngăđ năgi n là H0: Mô hình REM phù h păh n

Gi thi t: H0 : Mô hình REM phù h păh năFEM

N u ki măđ nh Hausman cho p-value <= 0.05 thì bác b gi thi t H0, t c ch n

mô hình FEM phù h păh n,ăng c l i, chúng ta ch n mô hình REM

Lu năv n ti năhƠnhăphơnătíchăđ nhăl ng các y u t nhăh ngăđ n l i nhu n

c a Agribank N u ch phân tích riêng d li u c aă Agribankă thìă kíchă th c m u

t ngăđ i nh , có th nhăh ngăđ n k t qu nghiên c u nên tác gi ti n hành phân

tích d li u d ng b ng g m sáu ngân hàng: Agribank, Vietinbank, Vietcombank, Eximbank, ACB, Sacombank v i d li u thu th p theo quý, t quỦă1ăn mă2009ăđ n quỦă 4ă n mă 2013,ă kíchă th c m uă đ tă đ c 120 quan sát, nh m t n d ngă cácă uă

đi mănh ăsau:ăTh nh t,ăkíchăth c m uăt ngălên,ăsaiăs s gi măđiăvƠăk t qu th ng kêăcóăỦăngh aăh n.ăTh hai, l i nhu n c aăAgribankăđ căphơnătíchătrênăc ăs so

sánh v i các ngân hàng khác v i nh ngăđi măt ngăđ ng và khác bi t giúp vi c đánhăgiáăkháchăquanăh n.ăBênăc nhăđó,ătácăgi v n ti năhƠnhă căl ng mô hình riêngăchoătr ng h p c aăAgribankăđ có thêm s so sánh v i các quan sát thu th p

theo quý, t quỦă1ăn mă2009ăđ năquỦă4ăn mă2013

1.6.1 Mô hình nghiên c u áp d ng:

phân tích d li u d ng b ngăđ t k t qu t t, tác gi ng d ng hai mô hình phơnătíchăđ cătr ngăđ c s d ng nhi u trong các nghiên c uătr căđơy:ămô hình

h i quy hi u ng c đ nh, Fixed Effects Model (FEM) và mô hình h i quy hi u ng

ng uă nhiên,ă Randomă Effectsă Modelă (REM).ă Tr ng h p phân tích d li u chu i

th i gian riêng cho Agribank, tác gi s d ng mô hình h i quy tuy n tính thông

th ng v iăph ngăphápăbìnhăph ngăbéănh t, Ordinary Least Square (OLS)

NgoƠiăra,ăđ phù h p v i tình hình ho tăđ ng c aăAgribankăvƠăkíchăth c m u

thu th păđ c, chúng ta l a ch n m t s y u t ch y u nhăh ngăđ n t su t l i

nhu n c aăngơnăhƠngăđ đ aăvƠoămô hình phân tích.ăTheoăđó, các y u t n i sinh

đ c xem xét g m: chi phí ho tăđ ng, t ng tài s n, t ngăd ăn và t ngăl ng ti n

g i Các y u t ngo i sinh g m: l m phát và t căđ t ngătr ng kinh t T su t l i

nhu n c aăngơnăhƠngăđ c đ i di n b i ba ch tiêu: t l thu nh p trên t ng tài s n,

t l thu nh p trên v n ch s h u, t l thu nh p lãi c n biên

Bi năđ c l p g m: Chi phí ho tăđ ng (COST); T ng tài s n (LNSIZE); T ng

d ăn (LOAN); T ngăl ng ti n g i (DEPOSIT); L m phát (LNCPI) và t căđ t ngă

tr ng kinh t (LNGDP) năv tính %

1.6.2 D li u và các bi n nghiên c u:

1.6.2.1 Các ch tiêuăt ngăđ i v l i nhu n:

D li u v các ch tiêuăđ i di n cho l i nhu n c aăngơnăhƠngăđ uăđ c tính

toán t các d li uăđ c trích xu t t báo cáo tài chính theo quý t quỦă1ăn mă2006ă

đ năquỦă4ăn mă2013ăc aăngơnăhƠngănh :ăl i nhu n sau thu , t ng tài s n và thu

nh p lãi thu n

D li u v t l thu nh p trên t ng tài s n là t l ph nătr măđ c tính b ng

cách l y l i nhu n sau thu chia cho t ng tài s n nhân 100%

D li u c a t l thu nh p trên v n ch s h u là t l ph nătr măđ c tính

b ng cách l y l i nhu n sau thu chia v n ch s h u nhân 100%

D li u t l thu nh p lãi c n biên là t l ph nătr măgi a thu nh p lãi thu n và

t ng tài s n

1.6.2.2 Các y u t n i sinh:

D li u th hi n các y u t n iăsinhănh :ăchiăphíăho tăđ ng, t ng tài s n, t ng

d ăn và t ngăl ng ti n g iăđ c l y t các báo cáo tài chính theo quý c a nh ng NHTMăgiaiăđo n 2006-2013, thông qua các trang web chính th c c a ngân hàng và

các trang thông tin, trang phân tích t ng h p d li uă nh ă websiteă c a T ng c c

th ng kê: www.gso.gov.vn hay Hi p h i ngân hàng: www.vnba.org.vn ho c cafef.vn

D li u th hi n chi phí ho tăđ ng, t ngăd ăn và t ngăl ng ti n g iăđ c

tính b ngăcáchăđ aăv t l ph nătr măsoăv i t ng tài s n, nh m thu g n d li u,

giúp ch y mô hình d dƠngăh n

Riêng d li u v t ng tài s n có giá tr tuy tăđ i l n,ăđ c l y logarităđ thu

g n giá tr và giúp chu i d li u theo th i gian ít bi năđ ngăh n.ă

1.6.2.3 Các y u t ngo i sinh:

D li u l măphátăđ c th hi n thông qua ch s giá tiêu dùng CPI v iăn mă

g c là 2005, l y t ngu n d li u chính th c c aăIMFătheoăquỦ,ăgiaiăđo n

2006-2013

D li u t căđ t ngătr ng kinh t là ch s GDPăgiaiăđo n 2009-2013, v i

n măg călƠă2005,ăc ngăđ c l y t ngu n: www.imf.org

C hai chu i d li u v l m phát và t căđ t ngătr ng kinh t d ng ch s có

n mă g că lƠă n mă 2005,ă đ c l y theo quý t n mă 2009ă đ nă n mă 2013ă nênă s có

nhi u bi năđ ng và sai s , c nălƠmăm t chu i d li u thông qua vi c l y giá tr

logarit c a hai chu i trên

1.6.3 Các bi n nghiên c u:

Mô hình nghiên c u các y u t tácăđ ngăđ n l i nhu n c a Agribank g m ba

bi n ph thu c và sáu bi năđ c l p

1.6.3.1 Các bi n ph thu c:

T l thu nh p thu nh p trên t ng tài s năđ căđ i di n b i bi n ROA,ăđ năv

tính %

T l thu nh p trên v n ch s h u đ i di n b i bi n ROE,ăđ năv tính %

T l thu nh p lãi c n biên là bi n NIM,ăđ năv tính %

1.6.3.2 Các bi năđ c l p:

COST là bi năđ i di n cho chi phí ho tăđ ng,ăđ năv tínhă%,ăđ c k v ng có

h s âm, t c là ngh ch bi n v i l i nhu n.ăKhiăchiăphíăcƠngăt ngăthìăl i nhu n càng

gi măvƠăng c l i

LOAN là bi n th hi n t ngăd ăn ,ăđ năv tính %, k v ng s có h s d ng,ă

t c thu n chi u v i l i nhu n Khi t ngăd ăn cƠngăt ngăthìăl i nhu năcƠngăt ngăvƠă

ng c l i

DEPOSIT là bi năt ngătr ngăchoăt ngăl ng ti n g i c aăkháchăhƠng,ăđ năv

tính %, k v ng s có h s d ng,ăth hi n s thu n chi uă(cùngăt ng,ăcùng gi m

v i l i nhu n)

LNSIZE là bi n th hi n t ng tài s n, k t qu h s có th mang d u âm ho c

d ng,ădoăquyălu t hi u su t gi m d nătheoăquyămô,ăngh aălƠăquyămôăt ng tài s n

c aăngơnăhƠngăt ngălênăthìăl i nhu năc ngăt ngătheo,ăđ năkhiăđ tăđ c quy mô t i u,ăn u v n ti p t căt ngăquyămôăt ng tài s n thì l i nhu n c a ngân hàng s gi măđiă

do phát sinh nhi u lo i chi phí cho các tài s năđó.ă

LNCPI là bi n th hi n l m phát, l m phát có th có m i quan h cùng chi u

hayăng c chi u v i l i nhu n c a ngân hƠngănh ăđƣăphơnătíchă ch ngă1 D u h

s h i quy c a bi n này có th âm ho căd ng

LNGDP là bi năt ngătr ngăchoăt căđ t ngătr ng t ng s n ph m qu c n i KhiăGDPăt ngăth hi n tình hình thu nh p c a n n kinh t t ng,ăl nhăv c ngân hàng

s phát tri n, l i nhu n nh đóăt ngălên,ăvƠăng c l i khi GDP gi m, nhu c u th c

hi n các giao d ch v i ngân hàng gi măđi,ăl i nhu n s gi m

 K T LU N CH NGă1:

Thôngăquaăcácăxuăh ng và công trình nghiên c u c a các tác gi trong và ngoƠiăn c, chúng ta có th nh n ra các ngân hàng nh ng khu v c lãnh th khác

nhau s ch u nhăh ng c a các y u t n i sinh và ngo i sinh khác nhau T đóăk t

qu c a các nghiên c u th hi nătheoăxuăh ng thiên v t m quan tr ng c a các y u

t n i sinh hay ngo i sinh Ngoài ra, vi c h n ch trong thu th p d li u ph n nào khi năchoăkíchăth c m uăđ c ch năch aăđ l năđ đ i di n cho t ng th ,ăc ngă

nh ă cácă y u t sai l ch th ng kê không th tránh kh i trong quá trình th c hi n

nghiên c u, s khi n k t qu có ph n thiên l ch gi a m căđ nhăh ng c a hai lo i

nhân t nghiên c u có th ph n ánh sát th c t , chúng ta s theoăxuăh ng th

ba, xem xét toàn di n các y u t n i sinh và ngo i sinh tácăđ ngă đ n t su t l i

nhu n c a ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam

Trong ph m vi lu năv n này do t p trung phân tích riêng Agribank nên m t s

y u t n i sinh và ngo iăsinhăđ c ch n l c cho phù h p v iăđ căđi m c a ngân

hàng và v iăkíchăth c m u thu th păđ c Các y u t n iăsinhăđ c xem xét bao

g m: chi phí ho tăđ ng, quy mô kho n cho vay, quy mô ti n g i, quy mô c a ngân

hàng Các y u t ngo iăsinhăđ c nghiên c u g m: l m phát và t căđ t ngătr ng

GDP đ nhă l ng m că đ tácă đ ng c a các y u t đ n t su t l i nhu n c a

Agribank, tác gi áp d ng các mô hình h i quy hi u ng c đ nh, Fixed Effects

Model (FEM) và mô hình h i quy hi u ng ng u nhiên, Random Effects Model (REM), khi phân tích d li u d ng b ng v i m u g m sáu ngân hàng.ăTr ng h p

phân tích d li u chu i th i gian riêng cho Agribank, tác gi s d ng mô hình h i quy tuy nătínhăthôngăth ng v iăph ngăphápăbìnhăph ngăbéănh t, Ordinary Least

Square (OLS)

CH NGă2: TH C TR NG L I NHU N C A NGÂN HÀNG

NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN VI T NAM

2.1 T NG QUAN V NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN VI T NAM:

2.1.1 Tóm t t quá trình hình thành và phát tri n:

Ngày 26/03/1988, ngân hàng Phát tri n Nông nghi p Vi t Nam đ c thành l p

theo Ngh đ nh s 53/H BTăc a H iăđ ng b tr ng v thành l p các ngân hàng

chuyên doanh, ti n thân là V Tín d ng Nông nghi p và m t s b ph n c a V Tín

d ngăTh ngănghi p c a NHNN Sau hai l năđ i tên, ngày 15/11/1996, ngân hàng

chính th c mang tên ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam (Agribank), ho tăđ ng theo mô hình t ng công ty 90 (là doanh nghi păNhƠăn c

h ngăđ c bi t, ho tăđ ng theo Lu t Các T Ch c Tín d ng và ch u s qu n lý tr c

ti p c a NHNN Vi t Nam).ă nă n mă 2011,ă th c hi n Quy tă đ nh s 214/Q

-NHNN ngày 31/01/2011 c a Th ng đ c NHNN Vi t Nam, Agribank chuy nă đ i

sang mô hình công ty trách nhi m h u h n m t thànhăviênădoăNhƠăn c làm ch s

h u 100% v năđi u l

Tr i qua nhi u th i k , m ngă l i ho tă đ ng c a ngân hàng ngày càng m

r ng N uănh ăgiaiăđo n 1988-1990 khi m i thành l p, m ngăl i ho tăđ ng c a

ngân hàng g m 500 chi nhánh khu v c, t nh, thành ph , và huy n th , g n 200 phòng giao dch,ăh nă7,000ăđ i lý làm u nhi m ti t ki m, và g n 80 c a hàng kinh

doanh vàng b c trên toàn qu c; T ng tài s năd i 1,500 t đ ng; T ng ngu n v n

1,056 t đ ng (v nă huyă đ ng chi m 42%, còn 58% là v n vay Ngân hàng Nhà

n c); T ngăd ăn là 1,126 t đ ng, thì đ n nay, m ngăl i ho tăđ ng đƣăcó t i 940

chi nhánh các lo i trongăn c, 1 chi nhánh Campuchia, và 1331 phòng giao d ch;

T ng tài s n và t ng ngu n v nă đ t 626,390 t đ ng; T ngă d ă n là 530,601 t

đ ng V năđi u l c a Agribank hi n nay là 28,727 t đ ng