Giải pháp hoàn thiện kiểm soát nội bộ hoạt động tín dụng tại ngân hàng đầu tư và phát triển việt nam BIDV

COSO : Committee of Sponsoring Organization.

Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng

Mư s : 60340201

LU N V N TH C S KINH T

NG I H NG D N KHOA H C: PGS.TS Tr n Hoàng Ngân

TP.H Chí Minh n m 2015

L I CAM OAN

Tôi tên là: HU NH T N PHI

Sinh ngày 05 tháng 12 n m 1986, t i: M Hòa – Phù M - Bình nh

Là h c viên cao h c khóa: K22 c a Tr ng i h c Kinh t TP H Chí Minh

Chuyên ngành: Kinh t tài chính - Ngân hàng Mã s : 60.31.12

Mã s h c viên: 7701220865

Cam đoan đ tài: “Gi i pháp hoƠn thi n ki m soát n i b ho t đ ng tín

d ng t i Ngơn hƠng TMCP u t vƠ Phát tri n Vi t Nam” là do chính tôi

nghiên c u và th c hi n v i s h ng d n khoa h c c a PGS.TS Tr n Hoàng Ngân

T t c các ngu n tài li u tham kh o đã đ c công b đ y đ N i dung c a lu n v n

là trung th c

TP.HCM, ngày tháng n m 2014

Hu nh T n Phi

Trang ph bìa

L i cam đoan

M c l c

Danh m c các ch vi t t t

Danh m c các b ng, bi u và hình v

L I M U

NGÂN HÀNG TH NG M I 1

1.1 T ng quan v h th ng ki m soát n i b 1

1.1.1 Khái ni m h th ng ki m soát n i b 1

1.1.2 Các y u t c u thành h th ng ki m soát n i b 2

1.1.3 M c tiêu và vai trò c a ki m soát n i b 5

1.1.3.1 M c tiêu c a ki m soát n i b 5

1.1.3.2 Vai trò c a Ki m soát n i b 6

1.2 Ki m soát n i b trong NHTM 7

1.2.1 Ki m soát n i b trong NHTM 7

1.2.1.1 S c n thi t c a ho t đ ng KSNB trong NHTM 7

1.2.1.2 Quan đi m v KSNB trong ngân hàng theo báo cáo Balse 8

1.2.1.3 Các nguyên t c c a KSNB trong NHTM theo y ban Balse 9

1.3 Ki m soát n i b ho t đ ng tín d ng t i ngơn hƠng th ng m i 11

1.3.1 Vai trò c a KSNB đ i v i ho t đ ng tín d ng trong các NHTM 11

1.3.2 M c tiêu và nhi m v KSNB ho t đ ng tín d ng trong các NHTM 12

1.3.2.1 M c tiêu c a KSNB ho t đ ng tín d ng trong các NHTM 12

1.3.2.2 Nhi m v KSNB ho t đ ng KSNB trong các NHTM 13

1.3.3 Thi t k ho t đ ng KSNB nghi p v tín d ng trong NHTM 13

1.3.3.1 Các y u t nh h ng đ n ki m soát n i b ho t đ ng tín d ng 13

1.3.3.2 Mô hình t ch c ki m soát n i b ho t đ ng tín d ng trong NHTM 17

1.3.3.3 Yêu c u t ch c ho t đ ng ki m soát n i b v tín d ng 18

1.4 Bài h c kinh nghi m KSNB ho t đ ng tín d ng t i m t s NHTM Vi t Nam 19

1.4.1 Kinh nghi m KSNB ho t đ ng tín d ng m t s NHTM Vi t Nam 19

1.4.1.1 Ngân hàng Th ng m i C ph n Công Th ng Vi t Nam 19

1.4.1.2 Ngân hàng TMCP Ngo i th ng Vi t Nam 21

TÓM T T CH NG 1 24

CH NG 2: TH C TR NG KI M SOÁT N I B HO T NG TÍN D NG T I NGÂN HÀNG TMCP U T VÀ PHÁT TRI N VI T NAM 26

2.1 T ng quan v ngơn hƠng TMCP u t vƠ phát tri n Vi t Nam 26

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n 26

2.1.2 S đ t ch c 27

2.1.3 K t qu ho t đ ng kinh doanh c a BIDV giai đo n t 2009 – 2013 28

2.1.3.1 T ng tài s n 28

2.1.3.2 V n ch s h u 28

2.1.3.3 Huy đ ng v n 29

2.1.3.4 K t qu kinh doanh 29

2.1.4 K t qu ho t đ ng tín d ng c a BIDV qua các n m 2009 – 2013 31

2.1.4.1 T ng tr ng tín d ng 31

2.1.4.2 Ch t l ng tín d ng 32

2.2 Th c tr ng KSNB ho t đ ng tín d ng t i BIDV 34

2.2 1 C s pháp lỦ vƠ quy đ nh n i b v KSNB t i BIDV 34

2.2.1.1 C s pháp lý 34

2.2.1.2 Nh ng quy đ nh n i b c a BIDV 34

2.2.2 Xây d ng và v n hành ho t đ ng KSNB nghi p v tín d ng t i BIDV 36

2.2.2.1 Mô hình t ch c ho t đ ng tín d ng t i BIDV 36

2.2.2.2 Ho t đ ng ki m soát trong quy trình 38

2.2.2.3 Ho t đ ng ki m soát ngoài quy trình 43

2.2.3 Kh o sát KSNB ho t đ ng tín d ng t i BIDV 45

2.2.4.1 Ngu n d li u 45

2.2.4.2 Thang đo 45

2.2.4.3 K t qu kh o sát th c tr ng KSNB ho t đ ng tín d ng t i BIDV 45

2.2.4 ánh giá k t qu KSNB ho t đ ng tín d ng t i BIDV 50

2.2.4.1 V môi tr ng ki m soát 51

2.2.4.2 ánh giá r i ro 52

2.2.4.3 Ho t đ ng ki m soát 54

2.2.4.4 H th ng công ngh thông tin 56

2.2.4.5 Ho t d ng giám sát 57

CH NG 3: GI I PHÁP HOÀN THI N HO T NG KI M SOÁT N I B

NGHI P V TÍN D NG T I BIDV 60

3.1 nh h ng phát tri n KSNB ho t đ ng tín d ng t i BIDV 60

3.1.1 nh h ng phát tri n BIDV đ n n m 2015 60

3.1.1.1 M c tiêu phát tri n chung 60

3.1.1.2 nh h ng phát tri n ho t đ ng tín d ng 61

3.1.2 Quan đi m phát tri n KSNB ho t đ ng tín d ng t i BIDV 62

3.2 Gi i pháp hoàn thi n h th ng ki m soát n i b ho t đ ng tín d ng t i BIDV 63

3.2.1 Yêu c u c a pháp lu t 63

3.2.2 Hoàn thi n môi tr ng ki m soát 64

3.2.3 Hoàn thi n công tác đánh giá r i ro tín d ng 67

3.2.4 Nâng cao ch t l ng ho t đ ng ki m soát tín d ng 68

3.2.5 Nâng cao ch t l ng thông tin truy n thông 70

3.2 6 T ng c ng ho t đ ng giám sát 70

3.3 M t s gi i pháp h tr 73

3.3.1 Gi i pháp đ i v i chính ph và NHNN 73

3.3.2 Gi i pháp đ i v i BIDV 74

3.3.2.1 Xây d ng môi tr ng ki m soát v n hóa ki m soát trong ngân hàng 74

3.3.2.2 V chính sách tín d ng 74

3.3.2.3 Hoàn thi n các quy đ nh x lý trách nhi m đ i v i đ n v , cá nhân trong ho t đ ng tín d ng 76

3.3.2.4 S d ng d ch v thuê ngoài đ ki m soát vi c đ nh giá tài s n b o đ m đ i v i các d án đ u t 77

TÓM T T CH NG 3 77

K T LU N 78 TÀI LI U THAM KH O

PH L C 01: NH NG V N CHUNG V NGỂN HÀNG TH NG M I

PH L C 02 : CÁC NH NGH A V TÍN D NG VÀ CÁC LO I HÌNH TÍN D NG

PH L C 03: QUY TRÌNH CH M I M VÀ X P H NG TÍN D NG T I BIDV

PH L C 04: B NG CÂU H I KH O SÁT KSNB HO T NG TÍN D NG T I

1 ACB : Ngân hàng th ng m i c ph n Á Châu

2 BIDV : Ngân hàng th ng m i c ph n đ u t và phát tri n Vi t Nam

3 CAR : T l an toàn v n

4 CNTT : Công ngh thông tin

5 CIC : Trung tâm thông tin tín d ng Ngân hàng nhà n c

6 COSO : Committee of Sponsoring Organization

Danh m c b ng bi u:

B ng 2.1: Phân lo i n giai đo n 2009 – 2013

B ng 2.2: Th ng kê đ i t ng làm vi c t i BIDV c a m u đ c kh o sát

B ng 2.3: Th ng kê th i gian làm vi c t i BIDV c a m u đ c kh o sát

B ng 2.4: Th ng kê nh n xét v môi tr ng ki m soát t i BIDV

B ng 2.5: Th ng kê nh n xét v môi tr ng ki m soát t i BIDV (tt)

B ng 2.6: Th ng kê nh n xét v môi tr ng ki m soát t i BIDV (tt)

B ng 2.7: Th ng kê nh n xét v đánh giá r i ro t i BIDV

B ng 2.8 : Th ng kê nh n xét v quy trình ki m soát t i BIDV

B ng 2.9 : Th ng kê nh n xét v n i dung ki m soát t i BIDV

B ng 2.10 : Th ng kê nh n xét v h th ng công ngh thông tin t i BIDV

B ng 2.11 : Th ng kê nh n xét v ho t đ ng giám sát t i BIDV

Bi u đ 2.1: T ng tài s n giai đo n 2009 – 2013

Bi u đ 2.2: V n ch s h u giai đo n 2009 – 2013

Bi u đ 2.3: Ho t đ ng huy đ ng v n giai đo n 2009 – 2013

Bi u đ 2.4: T ng thu nh p và LN tr c thu giai đo n 2009 – 2013

L I M U

1 Lý do ch n đ tài:

Ngày nay, n n kinh t th gi i đã và đang trong quá trình toàn c u hóa, h i nh p

kinh t khu v c và th gi i là m t yêu c u t t y u đ i v i n n kinh t Vi t Nam nói

chung và h th ng ngân hàng th ng m i Vi t Nam nói riêng Trong đi u ki n đó, các ngân hàng th ng m i mu n t n t i và phát tri n thì ph i không ng ng nâng cao n ng

l c c nh tranh, trình đ qu n lý, nh m h n ch nh ng r i ro đ đ t đ c m c tiêu ho t

đ ng là t i đa hóa l i nhu n

Trong ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng thì ho t đ ng tín d ng chi m v trí

quan tr ng nh t vì nó đem l i ngu n doanh thu và l i nhu n ch y u cho các ngân hàng th ng m i Tuy nhiên, đây c ng là l nh v c ch a đ ng nhi u r i ro nh t c a

M t khác, môi tr ng kinh doanh nh ng n m qua t i Vi t Nam luôn bi n đ ng,

hành lang pháp lý còn nhi u b t c p, r i ro đ o đ c ngh nghi p c a m t s cán b

nghi p v và c p lãnh đ o c a NHTM đã vi ph m nh ng nguyên t c ho t đ ng ngân

hàng x y ra ngày càng nhi u, nó th hi n cho chúng ta th y đ c ch t l ng tín d ng,

kh n ng qu n lý r i ro tín d ng t i các NHTM c a Vi t Nam còn th p Vì v y, đ

đ m b o m c tiên phát tri n b n v ng các NHTM không ng ng nâng cao n ng l c

qu n lý r i ro tín d ng thông qua t ch c, hoàn thi n l i h th ng ki m soát n i b

h u hi u, đó là tuy n phòng ch ng r i ro quan tr ng nh t c a ngân hàng Nh v y,

hoàn thi n h th ng ki m soát n i b ngân hàng, đ c bi t là đ i v i nghi p v tín d ng

là vi c làm c p thi t c a các NHTM Vi t Nam nói chung và ngân hàng TMCP u t

và phát tri n Vi t Nam nói riêng

Chính vì s c n thi t đó, đ tài : “Gi i pháp hoàn thi n Ki m soát n i b

ho t đ ng tín d ng t i ngơn hƠng TMCP u t vƠ phát tri n Vi t Nam” s ti n

hành nghiên c u đ gi i quy t v v n đ lý lu n và th c ti n c a H th ng ki m soát

TMCP u t và phát tri n Vi t Nam nh m h n ch r i ro và

nâng cao ch t l ng tín d ng góp ph n vào s phát tri n chung c a Ngân hàng TMCP

u t và phát tri n Vi t Nam

2 M c tiêu nghiên c u c a đ tài:

- Nghiên c u th c tr ng ki m soát n i b ngân hàng TMCP u t và phát tri n

Vi t Nam

- ánh giá nh ng u và nh c đi m t n t i c a h th ng ki m soát n i b đ i

v i nghi p v tín d ng t i Ngân hàng TMCP u t và phát tri n Vi t Nam

- Ki n ngh m t s gi i pháp nh m hoàn thi n ho t đ ng ki m soát n i b nghi p

v tín d ng t i Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam

3 i t ng và ph m vi nghiên c u:

- i t ng nghiên c u: Ho t đ ng ki m soát n i b nghi p v tín d ng

- Ph m vi nghiên c u: Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam

- Tìm hi u kinh nghi m KSNB t i các ngân hàng khác, rút ra bài h c kinh nghi m cho BIDV

- T ng h p, phân tích k t qu kh o sát b ng ph ng pháp th ng kê mô t đ đánh giá ho t đ ng KSNB ho t đ ng tín d ng t i BIDV

- i v i Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam: giúp ngân hàng tìm th y

CH NG 1: T NG QUAN V KI M SOÁT N I B HO T NG TÍN

1.1 T ng quan v h th ng ki m soát n i b

1.1.1 Khái ni m h th ng ki m soát n i b

ng d i nhi u góc đ qu n lý quá trình nh n th c và nghiên c u v ki m

soát n i b đã hình thành nhi u khái ni m v ki m soát n i b khác nhau Hi n nay,

đ nh ngh a c a COSO (Committee of Sponsoring Organization ) v ki m soát n i b

đ c ch p nh n khá r ng rãi COSO là m t U Ban thu c H i đ ng qu c gia Hoa K

v ch ng gian l n v báo cáo tài chính (Treadway Commission ho c Nation Commission on Financial Reporting)

Theo báo cáo c a COSO đ c công b d i tiêu đ Ki m soát n i b - Khuôn

kh h p nh t đã đ nh ngh a v KSNB nh sau:

“Ki m soát n i b là m t quá trình do các nhà qu n lý, h i đ ng qu n tr và

các nhân viên c a đ n v chi ph i Nó đ c thi t l p đ cung c p m t s đ m b o h p

lý nh m th c hi n ba m c tiêu:

- Ho t đ ng h u hi u và có hi u qu ;

- Báo cáo tài chính đáng tin c y;

- Các lu t l và các quy đ nh đ c tuân th

Theo nh đ nh ngh a trên, KSNB có b n n i dung quan tr ng chúng ta c n l u

ý đó là: quá trình, con ng i, đ m b o h p lý và m c tiêu

KSNB là m t quá trình:

Các ho t đ ng c a đ n v đ c th c hi n thông qua quá trình l p k ho ch,

th c hi n và giám sát KSNB là m t chu i các ho t đ ng ki m soát hi n di n m i b

ph n c a doanh nghi p là m t b ph n không tách r i trong các ho t đ ng c a t ch c

nh m giúp doanh nghi p đ t đ c nh ng m c tiêu mong mu n

C on ng i:

Ki m soát n i b đ c thi t k và v n hành b i con ng i, đó là H i đ ng

qu n tr , Ban giám đ c, nhà qu n lý, và các nhân viên trong đ n v Chính h s v ch

ra m c tiêu, xây d ng bi n pháp ki m soát và v n hành chúng đ đ t đ c m c tiêu

ch không đ thay th con ng i

m b o h p lý:

Ki m soát n i b ch có th cung c p s đ m b o h p lý cho các nhà qu n lý

trong vi c đ t đ c các m c tiêu ch không ph i đ m b o tuy t đ i là các m c tiêu s

đ c th c hi n Trong quá trình xây d ng và v n hành KSNB c ng có nh ng h n ch

ti m tàng c a nó nh : s sai l m c a con ng i khi ra quy t đ nh, đ o đ c ngh

nghi p c a nhân viên…làm cho m c tiêu c a t ch c không đ t hi u qu M t khác,

nguyên t c c b n trong qu n lý là chi phí cho quá trình ki m soát không th l n h n

l i ích t quá trình ki m soát đó mang l i Do đó, nhà qu n lý có th b qua các th

t c ki m soát n u h nh n th y chi phí b cho quá trình ki m soát là quá l n m c dù

v n nh n th c đ c r i ro s xu t hi n

M c tiêu:

chi n l c đ c th c hi n m i đ n v ph i có các m c tiêu ki m soát c n

đ t đ c ó có th là m c tiêu chung cho toàn đ n v , hay m c tiêu c th cho t ng

b ph n, t ng ho t đ ng Có th chia thành ba nhóm m c tiêu chính sau:

Nhóm m c tiêu v ho t đ ng: nh n m nh đ n s h u hi u và hi u qu c a vi c

s d ng các ngu n l c;

Nhóm m c tiêu v báo cáo tài chính: nh n m nh đ n tính trung th c và đáng

tin c y c a báo cáo tài chính mà t ch c cung c p;

Nhóm m c tiêu v s tuân th : nh n m nh đ n vi c tuân th pháp lu t và các quy đ nh

Các m c tiêu có th tách bi t nh ng c ng có th trùng v i nhau, vì m t m c

tiêu riêng l có th đ c x p vào m t hay nhi u lo i trong ba nhóm m c tiêu nêu trên

M t h th ng ki m soát n i b h u hi u có th cung c p s đ m b o h p lý đ

đ t đ c các m c tiêu liên quan nh tính đáng tin c y c a báo cáo tài chính, s tuân

th pháp lu t và các quy đ nh đ t đ c các m c tiêu này, c n d a trên c s các

chu n m c đã đ c thi t l p K t qu đ t đ c ph thu c vào môi tr ng ki m soát,

cách th c đánh giá r i ro, các ho t đ ng ki m soát c a đ n v , h th ng thông tin,

truy n thông và v n đ giám sát

Nh v y báo cáo c a COSO đã đ a ra m t cách khá đ y đ và có h th ng

nh ng nh n th c v KSNB và c ng nh n m nh đ c y u t con ng i là quan tr ng

nh t trong h th ng KSNB

1.1.2 Các y u t c u thành h th ng ki m soát n i b

Do có s khác nhau v qui mô, ngành ngh ho t đ ng, m c tiêu… nên có s

khác bi t đáng k trong quá trình xây d ng và v n hành h th ng ki m soát n i b c a các đ n v khác nhau Nh ng theo COSO m t h th ng ki m soát n i b c n ph i có

n m b ph n c b n sau:

Môi tr ng ki m soát: Ph n ánh v n hóa chung c a đ n v , tác đ ng đ n ý

th c c a m i nhân viên trong đ n v , là n n t ng đ i v i các b ph n khác c a ki m

soát n i b Các nhân t chính c a môi tr ng ki m soát:

- Tính chính tr c và giá tr đ o đ c: Nhà qu n lý là nh ng ng i liên quan

tr c ti p đ n quá trình ki m soát, do v y s h u hi u c a h th ng ki m soát n i b

tr c tiên ph thu c vào tính chính tr c và vi c tôn tr ng các giá tr đ o đ c c a h

Yêu c u này đòi h i nhà qu n lý c n xây d ng nh ng chu n m c v đ o đ c trong

yêu c u v n ng l c cho m t công vi c nh t đ nh và ch nên tuy n d ng các nhân viên

có ki n th c và kinh nghi m phù h p v i nhi m v đ c giao

- H i đ ng qu n tr và y ban ki m toán: Tính h u hi u c a nhân t này ph

thu c vào s đ c l p c a H i đ ng qu n tr và y ban ki m toán v i Ban đi u hành,

đ ng th i nó còn ph thu c vào vi c H i đ ng qu n tr và y ban ki m toán có ph i

h p v i ng i qu n lý trong vi c gi i quy t các khó kh n liên quan đ n vi c th c hi n

k ho ch hay không, ngoài ra s ph i h p c a H i đ ng qu n tr và y ban ki m toán

v i ki m toán n i b và ki m toán đ c l p c ng là m t nhân t nh h ng đ n môi

tr ng ki m soát

H i đ ng qu n tr n ng đ ng và t n tâm, h ng d n và giám sát vi c th c hi n

c a ng i qu n lý là nhân t thi t y u đ ki m soát n i b h u hi u Do H i đ ng

qu n tr ph i ch t v n, giám sát các ho t đ ng qu n lý, đ a ra quan đi m ph n bi n và

đ u tranh v i các hành vi sai trái nghiêm tr ng c a ng i qu n lý, nên H i đ ng qu n

tr c n có thêm ng i n m ngoài ban đi u hành

- Tri t lý qu n lý và phong cách đi u hành c a nhà qu n lý: Tri t lý qu n lý

th hi n qua quan đi m và nh n th c c a ng i qu n lý; phong cách đi u hành l i th

hi n qua cá tính, t cách và thái đ c a h khi đi u hành đ n v S khác bi t v tri t

lý qu n lý và phong cách đi u hành có th nh h ng đ n môi tr ng ki m soát và tác

đ ng đ n vi c th c hi n các m c tiêu c a đ n v Tri t lý qu n lý và phong cách đi u hành c ng đ c ph n ánh trong cách th c mà nhà qu n lý s d ng các kênh thông tin

và quan h v i c p d i

- C c u t ch c: là s phân chia trách nhi m và quy n h n gi a các b ph n

trong đ n v , m t c c u phù h p là c s đ l p k ho ch, đi u hành, ki m soát và

giám sát các ho t đ ng C c u t ch c đ c th hi n qua s đ t ch c, và c n phù

h p v i quy mô và đ c thù ho t đ ng c a đ n v

- Cách th c phân đ nh quy n h n và trách nhi m: Phân đ nh quy n h n và

trách nhi m đ c xem là ph n m r ng c a c c u t ch c, nó c th hóa quy n h n

và trách nhi m c a t ng thành viên trong các ho t đ ng c a đ n v , giúp h hi u r ng

h có nh ng nhi m v gì và hành vi c a h s nh h ng đ n t ch c nh th nào Do

đó, đ n v c n th ch hóa b ng v n b n v nh ng quy n h n và trách nhi m c a t ng

b ph n và t ng nhân viên trong đ n v

- Chính sách nhân s : là các chính sách và th t c c a nhà qu n lý v tuy n

d ng, hu n luy n, b nhi m, đánh giá, sa th i… Nhà qu n lý ch n nh ng nhân viên có

đ n ng l c, kinh nghi m, đ o đ c t t thì góp ph n l n đ n s h u hi u và hi u qu

c a môi tr ng ki m soát

ánh giá r i ro: ánh giá r i ro là quá trình nh n d ng và phân tích các r i ro

nh h ng đ n vi c đ t đ c các m c tiêu, làm c s cho vi c xác đ nh xem các r i ro

đó đ c qu n lý nh th nào Nó bao g m vi c xác đ nh m c tiêu c a đ n v g m m c

tiêu v ho t đ ng, m c tiêu v báo cáo tài chính và m c tiêu v s tuân th , nh n d ng

r i ro, phân tích và đánh giá r i ro

Ho t đ ng ki m soát

Là nh ng chính sách, th t c đ đ m b o cho các ch th c a nhà qu n lý đ c

th c hi n Các chính sách và th t c này giúp th c thi nh ng hành đ ng v i m c đích

chính là giúp ki m soát r i ro mà đ n v đang hay có th g p ph i Có nhi u lo i ho t

đ ng ki m soát khác nhau có th th c hi n đ c nh phân chia trách nhi m đ y đ ;

ki m soát quá trình x lý thông tin và các nghi p v ; ki m soát v t ch t; ki m tra đ c

l p vi c th c hi n, phân tích soát xét l i vi c th c hi n

thông tin theo m t hình th c và khuôn kh th i gian t o đi u ki n cho các thành viên

th c hi n các nhi m v c a mình H th ng thông tin và báo cáo, bao g m c h th ng công ngh thông tin, các c ch giao ti p và các kênh thông tin gi a các c p và các b

ph n trong ngân hàng H th ng này có s phân c p và bao hàm c h th ng c nh báo

r i ro, h th ng b o m t và ch ng xâm ph m trái phép S t ng tác gi a các y u t

c u thành h th ng này s quy t đ nh tính h u hi u, tính đ y đ và hi u qu c a h

th ng ki m soát n i b

th ng ki m soát n i b Vi c này đ c th c hi n thông qua vi c đánh giá th ng xuyên và đánh giá theo đ nh k hay k t h p hai hình th c M c tiêu chính c a giám

sát là nh m đ m b o h th ng ki m soát n i b luôn ho t đ ng h u hi u, do v y c n

ph i giám sát các ho t đ ng trong đ n v

1.1.3 M c tiêu và vai trò c a ki m soát n i b

1.1.3.1 M c tiêu c a ki m soát n i b

Hi n nay, v i nh ng khó kh n nhi u chi u t n n kinh t , s c nh tranh kh c

li t trên th tr ng toàn c u, áp l c suy thoái thì trong b t k t ch c nào, d i góc

nhìn c a nhà qu n lý c ng c n có hai h th ng ch y song song nh m giúp t ch c h n

ch nh ng s c , m t mát, thi t h i, và t ng hi u qu ho t đ ng c a t ch c Th nh t

đó là h th ng đáp ng yêu c u kinh doanh, bao g m các phòng ban ch c n ng, các

quy trình th t c, các công vi c c n thi t đ ph c v cho nhu c u kinh doanh c a t

ch c Tuy nhiên, b t k công vi c nào, quy trình nào th c hi n trên c ng đ u đ i

di n v i nh ng nguy c , s c , hay r i ro tác đ ng làm nh h ng đ n kh n ng hoàn

thành m c tiêu c a công vi c đó và tùy theo m c đ , gây nh h ng t thi t h i trong

m c ch p nh n đ c đ n nguy c phá s n t ch c Nh m gi m r i ro cho t ch c

ng ng ch p nh n đ c, h th ng th hai – ki m soát n i b , đ c thi t l p trên c s

các bi n pháp, chính sách, th t c, tinh th n, giá tr , ch c n ng, th m quy n c a nh ng

ng i liên quan và tr thành ph ng ti n giúp doanh nghi p nâng cao n ng l c, c i

ti n hi u qu ho t đ ng, h n ch các s c , và hoàn thành m c tiêu c a t ch c Nhà

qu n lý thi t k và v n hành h th ng ki m soát n i b nh m nh ng m c tiêu :

- Gi m thi u nh ng sai sót trong h th ng x lý nghi p v : H th ng

hay c ý có th gây th t thoát ti n b c ho c tài s n c a doanh nghi p, gây ra thi t h i trong kinh doanh

- m b o đ an toàn cho tài s n c a đ n v : m c tiêu này h ng t i vi c

các tài s n c a đ n v (bao g m tài s n v t ch t và phi v t ch t) đ c b o v t t không

b đánh c p hay l m d ng ho c làm h h i

- m b o đ tin c y c a các thông tin: các thông tin do b máy k toán thu

th p và x lý s là c n c quan tr ng cho vi c ra quy t đ nh đ i v i nhà qu n lý và nhà đ u t Do v y, các thông tin này c n đ m b o tính k p th i, chính xác và đáng

tin c y v th c tr ng ho t đ ng c a doanh nghi p

nghi p đ c thi t k ph i đ m b o tuân th các quy đ nh và ch đ pháp lý có liên

quan

b n - các quá trình ki m soát trong đ n v đ c thi t l p nh m ng n ngõa s l p l i

không c n thi t các nghi p v gây ra s lãng phí trong ho t đ ng và s d ng kém hi u

qu các ngu n l c trong doanh nghi p Tuy n m trong m t th th ng nh t, song b n

m c tiêu trên đôi khi c ng có mâu thu n v i nhau, nh gi a tính hi u qu ho t đ ng

v i m c đích b o v tài s n, s sách ho c cung c p thông tin đ y đ và tin c y Chính

t nh ng mâu thu n này mà n y sinh ra nh ng h n ch c a h th ng ki m soát n i b

- Vai trò c a ki m soát n i b trong qu n lý:

T khái ni m ki m soát có th th y đ c vai trò c b n c a ki m soát trong

qu n lý đó là đ m b o hi u qu ho t đ ng và hi u n ng qu n lý c a đ n v Th y r ng,

ho t đ ng ki m tra, ki m soát không ph i là m t giai đo n hay m t ph n c a quá trình

qu n lý mà nó đóng vai trò nh m t ch c n ng c a qu n lý t t c các giai đo n, các

khâu trong toàn b quá trình qu n lý Nh có ch c n ng này mà các k ho ch, m c tiêu đ ra, và vi c s d ng các y u t ngu n l c luôn đ c giám sát m t cách ch t ch

t khâu xây dùng cho đ n th c hi n Vi c th ng xuyên ki m tra, ki m soát ti n đ

th c hi n s giúp đi u hoà m i quan h , k p th i đi u ch nh các đ nh m c và m c tiêu

t đó ti t ki m t i đa chi phí ngu n l c mà v n đ t đ c k t qu cao ng th i ki m

tra, ki m soát giúp cho vi c th c hi n t t các m c tiêu đ ra t đó mà nâng cao hi u

n ng qu n lý c a đ n v

- Vai trò c a ki m soát n i b đ i v i nhà qu n lý doanh nghi p:

Ki m soát n i b luôn là khâu quan tr ng trong m i quy trình qu n tr , do đó

các nhà qu n lý doanh nghi p th ng chú tâm đ n vi c hình thành và duy trì các ho t

đ ng ki m soát n i b trong doanh nghi p đ đ t đ c các m c tiêu c a t ch c

H th ng ki m soát n i b là ph ng ti n đ b ph n qu n lý th c hi n nhi m

v : cung c p cho các c đông, ngân hàng, các nhà đ u t m t s đ m b o thích h p

r ng, công vi c kinh doanh đ c ki m soát thích đáng, s li u, báo cáo tài chính đ c

trình bày trung th c và h p lý i u này có ý ngh a r t quan tr ng, nó là m t trong các

y u t giúp cho nhà đ u t đ a ra quy t đ nh có nên đ u t vào doanh nghi p hay không ng th i b ph n qu n lý còn có trách nhi m cung c p cho các c đông,

chính ph và nh ng nhà đ u t ti m tàng ( ngân hàng, ch đ u t …) nh ng thông tin

chi ti t v tình hình tài chính c a đ n v mà h th ng ki m soát n i b là m t công c

cho nhà qu n lý doanh nghi p l a ch n Nh ng thông tin v tình hình tài chính c ng

nh ph ng th c ho t đ ng c a đ n v s đáp ng đ c nhu c u thông tin c th v

doanh nghi p c a các nhà đ u t M t vai trò không kém ph n quan tr ng c a h

th ng ki m soát n i b đó là ng n ng a và phát hi n các gian l n và sai sót c a các thành viên trong đ n v , t đó giúp cho nhà qu n lý doanh nghi p x lý và đi u ch nh

k p th i đ m b o hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p Ngoài ra, h th ng ki m soát

Trong n n kinh t , NHTM c ng là m t lo i hình doanh nghi p, chúng gi ng

nh các lo i hình doanh nghi p khác ho t đ ng v i m c tiêu t i đa hóa l i nhu n cho mình và cho nhà đ u t Tuy nhiên, l nh v c ho t đ ng kinh donah c a NHTM là ti n

t , tín d ng, thanh toán, d ch v ngân hàng liên quan đ n toàn b n n kinh t và là

kênh huy đ ng và cung c p v n r t quan tr ng cho m c tiêu phát tri n c a m t n n

kinh t Do đó, vi c đ m b o an toàn v n luôn là m i quan tâm c a toàn xã h i

M t khác, NHTM th ng có s l ng l n các nghi p v và giao d ch c v s

l ng l n giá tr , m nh l i ho t đ ng r ng l n v i nhi u chi nhánh, phòng giao d ch

tr i dài r ng kh p i u này d n đ n r i ro v th t thoát tài s n và gian l n trong ho t

đ ng Do đó, NHTM c n xây d ng và v n hành c ch giám sát h u hi u đ đ t đ c

nh ng m c tiêu đã đ ra

N u nh h th ng ngân hàng đ c ví nh “huy t m ch” c a n n kinh t thì c

ch ki m soát đ c ví nh “th n kinh trung ng” c a m t ngân hàng th ng m i

Trong mô hình qu n tr ngân hàng thì h th ng ki m soát n i b (KSNB) luôn là m t

y u t mang tính s ng còn ây là h th ng các c ch , chính sách, quy trình, quy

đ nh n i b , c c u t ch c, đ c thi t l p đ phòng ng a, phát hi n, x lý k p th i r i

ro nh m đ t đ c m c tiêu ho t đ ng c a ngân hàng ng th i, đ m b o m i cán b nhân viên đ u ph i tuân th các chính sách và quy đ nh n i b Nh v y, h th ng KSNB đi u ch nh hành vi c a các thành ph n nghi p v , không ch gi i h n trong

ki m soát ch c n ng kinh doanh, ki m soát tài chính mà còn đi u ch nh toàn b các

ch c n ng nh : qu n tr đi u hành, b máy t ch c, nhân s ,

i v i các ngân hàng th ng m i Vi t Nam, đ c bi t là m t s ngân hàng

v n đang trong quá trình m r ng quy mô ho t đ ng, thì h th ng KSNB càng tr nên

quan tr ng B i khi t m vóc ngân hàng đ c nâng lên, thì quy n h n và trách nhi m

càng ph i phân chia cho nhi u c p, nhi u b ph n, nên m i quan h gi a các b ph n

ch c n ng và nhân viên càng tr nên ph c t p, quá trình trao đ i thông tin càng ch m,

tài s n khó qu n lý do phân tán nhi u n i trong nhi u ho t đ ng khác nhau, do đó

ph i có h th ng KSNB h u hi u nh m duy trì s ho t đ ng an toàn, b n v ng phát

tri n c a ngân hàng

1.2.1.2 Quan đi m v KSNB trong ngân hàng theo báo cáo Balse

U ban Balse v ho t đ ng giám sát ngân hàng ( Balse Committee on Banking

Supervision ) là m t y ban g m nhi u quan ch c thanh tra ngân hàng do các Th ng

đ c các ngân hàng trung ng c a 12 qu c gia thành l p vào n m 1975 y ban g m các đ i di n cao c p c a các c quan thanh tra ngân hàng và Ngân hàng Trung ng

c a B , Canada, Pháp, ụ, c, Nh t, Luxemboug, Hà Lan, Th y i n, Th y S ,

V ng qu c Anh và Hoa K Tr c tình c nh hàng lo t ngân hàng th gi i lâm vào

tình tr ng kh ng ho ng vào th p niên 90, y ban Balse đã nghiên c u, kh o sát nh n

th y r ng nguyên chính là do ngân hàng đã không duy trì đ c h th ng KSNB hi u

qu y ban Balse đã phát hành tài li u “ Khuôn kh cho h th ng KSNB trong các

ngân hàng” đ c thi t k dành riêng cho các ngân hàng và n i dung nh t quán v i

báo cáo c a COSO

Theo báo cáo c a y ban Basel: “Ki m soát n i b là m t quá trình th c hi n

b i H i đ ng qu n tr , Ban đi u hành và toàn th nhân viên ó không ch là m t th

t c ho c m t chính sách th c hi n t i m t th i đi m nào đó, mà còn ti p di n t t c

các c p ngân hàng H i đ ng qu n tr và Ban đi u hành có trách nhi m thi t l p môi

tr ng v n hoá t o thu n l i cho quá trình ki m soát n i b đ c hi u qu và theo dõi

s hi u qu đó đ c di n ra liên t c; tuy nhiên, m i cá nhân trong m t t ch c ph i tham gia vào quá trình đó” đ th c hi n các m c tiêu:

- M c tiêu ho t đ ng: M c tiêu này đ c p đ n vi c s d ng tài s n, các

ngu n l c khác m t cách hi u qu đ ngân hàng ho t đ ng không b l Nó c ng đ m

b o r ng nhân viên trong ngân hàng đ u ph i làm vi c đ đ t đ c hi u qu , toàn v n,

và trong gi i h n cho phép v chi phí

- M c tiêu thông tin: M c tiêu này đ c p đ n thông tin c a các báo cáo có

liên quan đ n vi c đ a ra quy t đ nh là ph i k p th i, đáng tin c y đ nh ng ng i s

d ng nó có th d a vào đó mà đ a ra quy t đ nh đúng đ n

- M c tiêu tuân th : m b o r ng ho t đ ng c a ngân hàng đ u tuân th đúng qui đ nh c a pháp lu t, các chính sách, th t c n i b c a ngân hàng

1.2.1.3 Các nguyên t c c a KSNB trong NHTM theo y ban Balse

U ban Basel đã đ ra 13 nguyên t c thi t k và đánh giá h th ng ki m soát

n i b ngân hàng V c b n, các nguyên t c này t ng t nh các y u t c u thành

h th ng ki m soát n i theo báo cáo c a COSO C th nh sau:

- H i đ ng qu n tr có trách nhi m phê duy t và ki m tra đ nh k toàn b chi n

l c kinh doanh và nh ng chính sách quan tr ng c a ngân hàng, ch u trách nhi m sau

cùng v vi c thi t l p và duy trì m t h th ng ki m soát n i b đ y đ và hi u qu

- Ban đi u hành ch u trách nhi m thi hành nh ng chi n l c và chính sách đã

đ c phê duy t b i H i đ ng qu n tr v h th ng ki m soát n i b

- H i đ ng qu n tr và Ban đi u hành có trách nhi m nâng cao đ o đ c, tính

chính tr c và thi t l p v n hoá trong đó nh n m nh và làm cho t t c nhân viên th y

rõ t m quan tr ng c a ki m soát n i b T t c nhân viên ngân hàng c n ph i hi u vai trò c a mình trong quá trình ki m soát n i b và th c s tham gia vào quá trình đó

M t h th ng ki m soát n i b hi u qu đòi h i r ng nh ng r i ro tr ng y u

nh h ng có h i đ n vi c hoàn thành m c tiêu c a ngân hàng ph i đ c nh n bi t và đánh giá liên t c

- Ho t đ ng ki m soát ph i là m t công vi c quan tr ng trong các ho t đ ng

hàng ngày c a ngân hàng M t h th ng ki m soát n i b hi u qu đòi h i ph i thi t

l p m t c c u ki m soát thích h p, trong đó s ki m soát đ c xác đ nh m i m c

ho t đ ng và có s phân công nhi m v h p lý, không mâu thu n nhau Nh ng xung

đ t v quy n l i ph i đ c nh n bi t, gi m thi u t i đa và tu thu c vào s ki m soát

đ c l p, th n tr ng

Nguyên t c v thông tin và truy n thông

M t h th ng ki m soát n i b hi u qu đòi h i:

- Có d li u đ y đ và t ng th v s tuân th , v tình hình ho t đ ng và tình hình tài chính, c ng nh nh ng thông tin th tr ng bên ngoài

- H th ng thông tin đáng tin c y, có th đáp ng cho h u h t các ho t đ ng

ch y u c a ngân hàng

- Kênh trao đ i thông tin hi u qu đ đ m b o r ng t t c nhân viên đã hi u đ y

đ và tuân th tri t đ các chính sách và các th t c có liên quan đ n trách nhi m và

nhi m v c a h và đ m b o r ng nh ng thông tin c n thi t khác c ng đã đ c ph

bi n đ n các nhân viên có liên quan

Nguyên t c v giám sát và s a ch a nh ng sai sót

- H th ng ki m soát n i b đ c giám sát th ng xuyên và đ nh k

- Ph i có ki m toán n i b toàn di n, hi u qu và đ i ng cán b có đ kh

n ng, đ c đào t o thích h p và có th làm vi c đ c l p Ch c n ng ki m toán n i b

c ng là vi c theo dõi h th ng ki m soát n i b , ph i đ c báo cáo tr c ti p cho H i

đ ng qu n tr ho c Ban ki m soát và Ban đi u hành

- Nh ng sai sót c a h th ng ki m soát đ c phát hi n b i b ph n kinh doanh,

ki m toán n i b , ho c các nhân viên khác, thì ph i đ c báo cáo k p th i cho c p

qu n lý thích h p và ghi nh n ngay l p t c Nh ng sai sót tr ng y u c a ki m soát

n i b ph i đ c báo cáo cho Ban đi u hành và H i đ ng qu n tr

Nguyên t c đánh giá h th ng ki m soát n i b thông qua c quan thanh tra ngân hàng

C quan thanh tra ngân hàng s là ng i đánh giá tính hi u qu c a h th ng

ki m soát n i b c a ngân hàng

Ho t đ ng ngân hàng là nhân t quan tr ng đ i v i s phát tri n và n đ nh

c a n n kinh t , trong quá trình ho t đ ng kinh doanh, ngân hàng luôn ph i đ ng đ u

v i nh ng r i ro, do v y ch p nh n m r ng ho t đ ng kinh doanh c ng đ ng ngh a

v i vi c ph i ch p nh n thêm s xu t hi n c a các r i ro có th x y ra.Trong ho t

đ ng kinh doanh c a ngân hàng thì ho t đ ng tín d ng chi m v trí quan tr ng nh t vì

nó đem l i ngu n doanh thu và l i nhu n ch y u cho các ngân hàng th ng m i Tuy nhiên, đây c ng là l nh v c ch a đ ng nhi u r i ro nh t c a NHTM Do đó, ngoài

vi c hoàn thi n quy trình, nghi p v tín d ng c ng r t c n h th ng ki m soát n i b

hi u qu đ giúp ngân hàng d đoán, nh n bi t, h n ch và ng n ng a các r i ro tín

d ng nh m đ t đ c nh ng m c tiêu NHTM đã đ ra

1.3.1 Vai trò c a KSNB đ i v i ho t đ ng tín d ng trong các NHTM

Ho t đ ng ngân hàng là m t t t y u khách quan, là m t nhân t quan tr ng đ i

v i s phát tri n và n đ nh c a n n kinh t Trong ho t đ ng kinh doanh c a ngân

hàng thì ho t đ ng tín d ng chi m v trí quan tr ng nh t vì nó đem l i ngu n doanh

thu và l i nhu n ch y u cho các ngân hàng th ng m i Tuy nhiên, đây c ng là l nh

v c ch a đ ng nhi u r i ro nh t c a NHTM R i ro tín d ng là r i ro c b n đ i v i

h u h t các Ngân hàng th ng m i do ho t đ ng cho vay v n là ho t đ ng chính t i

các ngân hàng R i ro này x y ra khi khách hàng đ c c p tín d ng, bên có ngh a v

ho c đ i tác không th c hi n ho c không có kh n ng th c hi n m t ph n ho c toàn

b ngh a v theo cam k t đã ký trong h p đ ng R i ro tín d ng phát sinh t các nguyên nhân chính nh :

T b n thân các ngân hàng: Do chính sách và quy trình tín d ng ch a ch t

tính c nh tranh cao, khách hàng không có đ ti m l c v v n đ th c hi n ph ng án

kinh doanh theo k ho ch, khách hàng c tình l a đ o…

T phía môi tr ng kinh doanh: Do nguyên nhân b t kh kháng (thiên tai, d ch

h a…), thay đ i t chính sách kinh t v mô và môi tr ng pháp lý, suy gi m đ i v i

ngành mà khách hàng ho t đ ng ho c c a n n kinh t nói chung, nguyên nhân do

thông tin không cân x ng

Tác đ ng c a r i ro tín d ng đ i v i ngân hàng là vô cùng l n; nó làm t ng t

l n x u; th t thoát ngu n v n kinh doanh; r i ro thanh kho n t ng s làm gi m uy tín c a ngân hàng;… nguy hi m h n nó có th d n đ n s phá s n c a NHTM Khi h

th ng ngân hàng không còn kh n ng th c hi n ch c n ng trung gian tài chính thì s

nh h ng đ n tình hình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, d n đ n tình tr ng

th t nghi p S đ v c a ngân hàng s nh h ng r t l n đ n toàn b n n kinh t ,

làm cho n n kinh t b suy thoái, giá c t ng, s c mua gi m, th t nghi p và xã h i m t

n đ nh

Trong đi u ki n kinh doanh có nhi u thay đ i nh hi n nay và các ch th kinh

t có m i quan h qua l i l n nhau, vi c qu n lý r i ro tín d ng tr nên ph c t p Th c

t đó yêu c u t ng ngân hàng không ng ng t ng c ng kh n ng qu n tr r i ro, đ c

bi t là r i ro tín d ng ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng có hi u qu , đ t đ c

m c tiêu và l i nhu n đ ra thì ki m tra, ki m soát luôn chi m m t v trí quan tr ng

trong quá trình qu n lý kinh doanh tín d ng Nó đ c th c hi n ch y u b i h th ng

- Chu trình xét duy t tín d ng, giám sát tín d ng đ c th c hi n đ y đ , k p

th i, có hi u qu , ng n ng a k p th i nh ng thi u sót trong h th ng x lý nghi p v ,

- Phát hi n, ng n ch n r i ro trong tín d ng nh m ng n ng a th t thoát tài s n

và có d phòng r i ro h p lý

- B o đ m tuân th pháp lu t và các quy ch , quy trình nghi p v , quy đ nh

n i b

- Ki n ngh v i H i ng Qu n tr và Ban i u hành c a ngân hàng trong

vi c s a đ i, b sung ho c ban hành m i các c ch , quy ch nh m t ng c ng bi n

pháp ki m soát đ m b o an toàn tài s n, t ng hi u qu ho t đ ng

1.3.2.2 Nhi m v KSNB ho t đ ng tín d ng trong các NHTM

V i nh ng m c tiêu nh trên, thì h th ng KSNB trong các NHTM đ c thi t

k và v n hành có hi u qu có nh ng nhi m v sau:

giúp các NHTM phát hi n đ c các sai sót, gian l n trong quá trình th c hi n và x lý

các nghi p v liên quan đ n ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng nh m ki m soát t t c

các r i ro trong ho t đ ng đ hoàn thành nh ng m c tiêu đã đ ra

đ ng và qu n lý tín d ng đ c bi t là s tuân th lu t pháp, chính sách, ch đ , qui

đ nh c a H i đ ng qu n tr , ban giám đ c ngân hàng c a nh ng cán b tín d ng

c a nhi m v này là phát hi n nh ng y u kém, gian l n trong qu n lý tín d ng, trong

b o v tài s n, ngu n v n, các ngu n l c khác c a ngân hàng đ có nh ng bi n pháp

ki m soát đ m b o an toàn tài s n, t ng hi u qu ho t đ ng kinh doanh

a ra gi i pháp, ki n ngh : Ki m tra, đánh giá tính phù h p, tính hi u qu

c a h th ng ki m soát n i b trong ngân hàng, phát hi n và đ a ra nh ng ki n ngh

nh m hoàn thi n h n ho t đ ng ki m soát n i b c a ngân hàng nói chung và ho t

đ ng KSNB nghi p v tín d ng nói riêng

1.3.3 Thi t k ho t đ ng KSNB nghi p v tín d ng trong NHTM

Sau khi tìm hi u, nghiên c u n i dung báo cáo COSO, quan đi m v KSNB

trong ngân hàng c a Basle và th c t ho t đ ng KSNB t i các NHTM Vi t Nam

hi n nay, tác gi đ a ra 05 y u t nh h ng đ n KSNB ho t đ ng tín d ng trong NHTM đó là:

ki m soát n i b đ c tri n khai, do đó nó nh h ng đ n ho t đ ng c a h th ng

KSNB Môi tr ng ki m soát t t s là n n t ng quan tr ng cho ho t đ ng hi u qu

c a h th ng KSNB, bao g m các n i dung sau:

- Quan đi m, phong cách đi u hƠnh vƠ t cách c a các nhà qu n lý cao

đ n v Vì v y, quan đi m, đ ng l i qu n tr c ng nh t cách c a h là trung tâm trong môi tr ng ki m soát H c n ph i có trách nhi m thi t k v n hành các chi n

l c, chính sách đ xác đ nh, đo l ng, theo dõi và ki m soát r i ro tín d ng duy trì

v n hóa t t cho ngân hàng Ban giám đ c và nhà qu n lý c p cao c n ph i xây d ng

các tiêu chu n đ o đ c, thi t l p m t n n v n hóa t ch c cho th y t m quan tr ng c a

KSNB ph bi n r ng rãi đ n t t c nhân viên, và là t m g ng sáng đ cho nhân viên

làm theo

- C c u t ch c: ch đ o và ki m soát ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng,

c c u t ch c đóng m t vai trò quan tr ng M t c c u t ch c giúp cho quá trình

th c hi n s phân công, phân nhi m, s u quy n, quá trình x lý nghi p v và ghi chép s sách đ c ki m soát nh m ng n ng a m i d ng vi ph m M t c c u t ch c

thích h p và có hi u qu , ph i tuân th các nguyên t c: Thi t l p đ c s đi u hành

và ki m soát trên toàn b ho t đ ng tín d ng c a ngân hàng, không b sót l nh v c nào đ ng th i không có s ch ng chéo gi a các b ph n; th c hi n s phân chia ba

ch c n ng: x lý nghi p v , ghi chép s sách và b o qu n tài s n; b o đ m s đ c l p

t ng đ i gi a các b ph n

- Ki m toán n i b : Ngân hàng có b ph n ki m toán n i b ho t đ ng theo

các chu n m c c a ki m toán Nhà n c và ki m toán qu c t B ph n ki m toán n i

- Ngu n nhân l c: Là nhân t quan tr ng trong ki m soát n i b , N u l c

l ng này y u kém v n ng l c, tinh th n làm vi c và đ o đ c thì dù đ n v có thi t

k và duy trì m t hh th ng ki m soát n i b r t đúng đ n và ch t ch thì c ng không

th phát huy hi u qu M t đ i ng cán b , nhân viên t t s giúp gi m b t nh ng h n

ch v n có c a h th ng ki m soát n i b Ngân hàng c n có h th ng v n b n th ng

nh t quy đ nh chi ti t vi c tuy n d ng đào t o, đánh giá nhân viên, đ b t, tr l ng,

ph c p đ khuy n khích m i ng i làm vi c liêm chính, hi u qu Bên c nh đó c ng

c n có chính sách đào t o, nâng cao k n ng công vi c th ng xuyên cho nhân viên

nh m gi m thi u tác h i r i ro đ n m t gi i h n ch p nh n nào đó ho c doanh nghi p

đã có bi n pháp đ toàn th nhân viên nh n th c rõ ràng v tác h i c a r i ro c ng nh

gi i h n r i ro t i thi u mà t ch c có th ch p nh n đ c

- Ngân hàng đã đ ra m c tiêu t ng th c ng nh chi ti t đ m i nhân viên có

th l y đó làm c s tham chi u khi tri n khai công vi c

- N i dung ki m soát:

gi i quy t m i m t c a nghi p v t khi hình thành cho đ n khi k t thúc nh m đ các

nhân viên ki m soát l n nhau, n u có sai sót s đ c phát hi n nhanh chóng, làm gi m

sai sót, gian l n, bi n th tài s n Ch ng h n, không thành viên nào đ c kiêm nhi m

các ch c n ng phê chu n, th c hi n, ghi chép nghi p v và b o v tài s n

c y c n ph i th c hi n nhi u ho t đ ng ki m soát nh m ki m tra tính xác th c, đ y đ

và vi c phê duy t các nghi p v Khi ki m soát quá trình x lý thông tin, c n đ m b o

r ng: Ph i ki m soát ch t ch h th ng ch ng t , s sách; Vi c phê chu n các lo i nghi p v ph i đúng đ n không v t quá ph m vi quy n h n cho phép

Ki m tra đ c l p vi c th c hi n: là vi c ki m tra đ c ti n hành b i các cá

nhân (ho c b ph n) khác v i cá nhân (ho c b ph n) tín d ng đang th c hi n nghi p

v Yêu c u quan tr ng đ i v i nh ng thành viên th c hi n ki m tra là h ph i đ c l p

v i b phân tín d ng c a ngân hàng

đ đánh giá hi u qu c a quá trình th c hi n Nhà qu n lý c n ph i th ng xuyên

phân tích soát xét l i vi c đã th c hi n đ phát hi n nh ng b t th ng x y ra trong quá

trình th c hi n đ thay đ i k p th i chính sách, quy đ nh cho phù h p

d Thông tin và truy n thông

Thông tin và truy n thông chính là đi u ki n không th thi u cho vi c thi t l p, duy trì và nâng cao n ng l c ki m soát trong ngân hàng thông qua vi c báo cáo đ

cung c p thông tin v ho t đ ng, s tuân th , bao g m bên trong l n bên ngoài ngân

hàng Thông tin là c n thi t cho m i c p c a m t t ch c vì giúp cho vi c đ t đ c

nh ng m c tiêu khác nhau Do đó, n u h th ng thông tin không đ c ki m soát t t

có th nh h ng đ n vi c ra quy t đ nh c a nh ng ng i s d ng thông tin đó vì nó không đáng tin c y ho c d gây hi u l m t đó không đ t đ c nh ng m c tiêu đ t ra

e Ho t đ ng giám sát:

ây là quá trình theo dõi và đánh giá ch t l ng ki m soát n i b đ đ m b o

vi c này đ c tri n khai, đi u ch nh và c i thi n liên t c i u quan tr ng trong giám

sát là ph i xác đ nh ki m soát n i b có v n hành đúng nh thi t k hay không, và có

c n thi t ph i s a đ i chúng cho phù h p v i t ng giai đo n c th không? đ t

hi u qu t t, nhà qu n lý c n th c hi n nh ng ho t đ ng giám sát th ng xuyên ho c

đ nh k ho t đ ng này có hi u qu đòi h i ngân hàng ph i:

- Có h th ng báo cáo cho phép phát hi n các sai l ch so v i ch tiêu, k

ho ch, n i quy, qui đ nh đã đ ra Khi phát hi n sai l ch, ngân hàng đã tri n khai các

bi n pháp đi u ch nh thích h p

- Vi c ki m toán n i b đ c th c hi n b i ng i có trình đ chuyên môn

thích h p và ng i này có quy n báo cáo tr c ti p cho c p ph trách cao h n và cho

ban lãnh đ o Nh ng khi m khuy t c a h th ng ki m soát n i b đ c phát hi n b i

ki m toán n i b ho c ki m toán đ c l p đ c báo cáo tr c ti p và k p th i v i c p

ph trách cao h n, k c ban lãnh đ o đ đi u ch nh đúng lúc

- Các nhà qu n lý đã yêu c u các c p qu n lý trung gian báo cáo ngay v m i

tr ng h p gian l n, nghi ng gian l n, v các vi ph m n i quy, quy đ nh c a ngân hàng c ng nh quy đ nh c a lu t pháp hi n hành có kh n ng gây thi t h i cho ngân

hàng

1.3.3.2 Mô hình t ch c ki m soát n i b ho t đ ng tín d ng trong NHTM

Thông th ng KSNB ho t đ ng tín d ng trong NHTM đ c th c hi n thông hai quy trình đó là KSNB trong quy trình tác nghi p và KSNB bên ngoài quy trình tác

nghi p đ c t ch c theo mô hình sau:

Hình 1.1: Mô hình t ch c ki m soát n i b

Ki m soát trong quy trình

Ki m soát trong quy trình là vi c các nhân viên nghi p v t ki m soát công

vi c c a mình qua s tuân th các quy trình nghi p v , n i qui, quy đ nh do nhà qu n

tr ngân hàng đ t ra và vi c ki m soát do nh ng ng i có th m quy n trong quy trình

c p tín d ng th c hi n tùy theo m c đ phân c p th m quy n

Ki m soát trong quy trình đ c th c hi n trong su t quá trình t tìm ki m

Ki m soát n i b

Ki m tra n i b trong quy trình tác nghi p

Ki m tra t bên ngoài quy trình tác nghi p

Bi n pháp t ch c Ho t đ ng ki m soát Ki m tra, ki m

toán n i b

Khác

khách hàng, ti p nh n h s , xét duy t tín d ng, giai đo n gi i ngân đ n khi thu h i

đ c v n vay, và đ c th hi n thông qua quy trình c p tín d ng c a Ngân hàng

th c hi n đ c ki m soát trong quy trình thì ngân hàng c n ph i đ a ra m t c c u t

ch c trong đó phân đ nh rõ ch c n ng, nhi m v , quy n h n c a t ng b ph n, t ng

thành viên trong c c u t ch c c a ngân hàng, c ng nh m i quan h gi a các b

ph n có liên quan nh m đ m b o r ng các nhân viên tín d ng và nh ng ng i có liên

quan ch p hành đ y đ n i qui, quy đinh, và quy trình nghi p v mà ngân hàng đ ra

Ki m soát ngoài quy trình

Ki m soát ngoài quy trình đ c th c hi n đ nh k ho c đ t xu t khi có r i ro

Th c hi n t t nh t nguyên t c phân chia trách nhi m, quy n h n

- Phân c p y quy n: vi c phân c p y quy n ph i đ c thi t l p, th c hi n

h p lý, c th , rõ ràng, tránh xung đ t l i ích;

- m b o s phân công phân nhi m rõ ràng, minh b ch: s phân công phân nhi m tránh đ m t nhân viên cán b đ m nhi m cùng m t lúc nh ng c ng v , nhi m

v có m c đích, quy n l i mâu thu n ho c ch ng chéo v i nhau, tránh vi c t o c h i

cho cán b nhân viên có th thao túng ho t đ ng, không minh b ch thông tin ph c v

cho m c đích cá nhân ho c che gi u hành vi vi ph m quy đ nh c a pháp lu t và quy

đ nh n i b c a ngân hàng

- Xây d ng c ch qu n lý d phòng đ c l p nh m x lý k p th i nh ng tình

hu ng b t ng

- B o đ m cán b , nhân viên c a ngân hàng đ u ph i hi u đ c t m quan tr ng

c a ho t đ ng ki m soát n i b ; vai trò c a t ng cá nhân trong quá trình ki m soát n i

b có liên quan đ n ch c n ng, nhi m v đ c giao và ph i th c hi n đ y đ , hi u

qu các quy đ nh, quy trình ki m soát n i b liên quan

-

Th ng xuyên ki m tra, đánh giá ho t đ ng ki m soát n i b

- Cá nhân, b ph n các c p ph i th ng xuyên, liên t c ki m tra và t ki m tra vi c th c hi n các quy đ nh, quy trình n i b có liên quan và ph i ch u trách nhi m

v k t qu th c hi n ho t đ ng nghi p v

Lưnh đ o đ n v th ng xuyên ph bi n ho t đ ng ki m soát n i b đ n

t ng cán b nhân viên

- Ng i đi u hành b ph n, đ n v nghi p v và cá nhân có liên quan ph i

th ng xuyên xem xét, đánh giá v tính hi u l c và hi u qu c a h th ng ki m soát

n i b ; các t n t i, b t c p c a h th ng ki m soát n i b ph i đ c báo cáo k p th i

v i c p qu n lý

- Lãnh đ o b ph n, đ n v c a ngân hàng ph i ph bi n ho t đ ng ki m soát

n i b đ n toàn th cán b nhân viên c a đ n v đ th c hi n

1.4 Kinh nghi m KSNB ho t đ ng tín d ng t i m t s NHTM Vi t Nam

Viettinbank là m t trong nh ng NHTM l n Vi t Nam hi n nay, v i quy mô

và t m vóc c a mình thì c c u t ch c, ho t đ ng kinh doanh s r t ph c t p nh :

quy n h n và trách nhi m ph i phân chia nhi u c p, nhi u b ph n khác nhau, m i quan h gi a các nhân viên nhân viên, nhân viên v i các b ph n ch c n ng càng tr

nên ph c t p, quá trình truy n đ t và thu th p thông tin ph n h i ch m… Do đó,

Viettinbank mu n ho t đ ng hi u qu đ t đ c nh ng m c tiêu mà H C và Ban giám đ c đã đ ra thì h th ng KSNB càng đóng vai trò vô cùng quan tr ng Theo báo

cáo Ban ki m soát Viettinbank n m 2013 m c dù kinh t - xã h i v n còn nh ng b t

c p và đ y khó kh n nh ng ho t đ ng kinh doanh c a Viettinbank v n n đ nh và đ t

đ c nh ng k t qu kh quan, các ch tiêu kinh doanh ch y u đ u có m c t ng

tr ng t t, trong đó có đóng góp không nh c a ho t đ ng ki m soát n i b c a

Vi c hoàn thi n mô hình t ch c đi đôi v i c ch , quy trình nghi p v luôn

đ c s a đ i cho phù h p Th ng xuyên rà soát, đánh giá h th ng v n b n, c ch , quy đ nh, quy trình c a Viettinbank nh m phát hi n l h ng, các ch t ki m soát ch a

hi u qu đ hoàn thi n h th ng v n b n, t ng c ng ng n ng a r i ro Viettinbank đã

và đang ti p t c nghiên c u phân tích thông l qu c t t t nh t v qu n tr r i ro n i

b và xây d ng thành công các khung qu n tr n i b c bi t khung qu n lý r i ro

tín d ng đã thi t l p 03 vòng ki m soát, xây d ng h th ng chính sách đ ng b cho

ho t đ ng tín d ng

Nhân t ngu n nhân l c luôn đ c Viettinbank chú tr ng, s l ng nhân s

đ c rà soát và l a ch n và tuy n d ng m t cách k l ng nh m đáp ng m c tiêu

công vi c đ c giao Th c hi n đào t o t ng th , toàn di n và liên t c cho c b máy

đ t ng c ng k n ng cho nhân viên

Thành l p b máy ki m tra, ki m soát n i b t i Tr s chính, khu v c và các

chi nhánh đ t ng c ng công tác ki m tra, giám sát ho t đ ng c a toàn h th ng Trong đó t p trung khâu ki m soát th m đ nh, ki m soát gi i ngân, tách b ch khâu

th m đ nh v i khâu quan h khách hàng nh m t ng tính chuyên nghi p trong th m

đ nh tín d ng

Chuy n đ i mô hình KTNB, b ph n KTNB (thu c vòng ki m soát 3) đã đ c

tách b ch ch c n ng, nhi m v theo đúng Thông t 44 NHNN, ch đ o công tác ki m

toán n i b t Tr s chính t i các chi nhánh c a Viettinbank

Ti p t c tri n khai đ ng b , toàn di n các d án công ngh thông tin nh m t ng

c ng n ng l c qu n tr , ch đ ng trong công tác giám sát r i ro và nâng cao hi u qu

hi u qu ho t đ ng

Cùng v i vi c hoàn thi n phát tri n các m t ho t đ ng nghi p v , Ban lãnh đ o

c ng xác đ nh v n hóa doanh nghi p có vai trò đ c bi t quan tr ng trong vi c t o ra

b ng s c riêng, l i th c nh tranh và là chu n m c đ o đ c, hành vi c a lãnh đ o, cán

b , nhân viên v i t duy đúng, đ nh h ng đúng, và hành đ ng đúng

Tuy nhiên bên c nh đó qua ki m toán n i b Viettinbank c ng đã nh n ra đ c

nh ng nguyên nhân d n đ n m t s r i ro tác nghi p, phát sinh n x u, n nhóm 2,

nh h ng đ n ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng đó là: ụ th c v vai trò và trách

nhi m ki m soát c a t ng khâu, t ng c p, đ c bi t là c p cán b tác nghi p (vòng b o

v 1) ch a cao; công tác qu n tr , đi u hành giám sát t i m t s chi nhánh ch a sâu

sát, ch a hi u qu ; t i m t s chi nhánh đ i ng cán b tác nghi p tr tu i, n ng đ c

nh ng kinh nghi m nghi p v còn non kém, b n l nh ngh nghi p ch a v ng; m t s

đ n v t i đ a bàn đ c thù ch a tuy n d ng và b trí đ c đ y đ nhân l c phù h p

T nh ng thông tin báo cáo ho t đ ng ki m soát v nh ng u, nh c đi m c a

ho t đ ng ki m soát, Ban ki m soát Viettinbank c ng đã đ a ra m t s ki n ngh đ

ho t đ ng KSNB toàn ngân hàng nói chung và ho t đ ng tín d ng nói riêng đ t hi u

qu thì c n quan tâm các v n đ nh : xác đ nh m c tiêu c th nh m xây d ng và t

ch c th c hi n k ho ch đ m b o m c tiêu chi n l c ngân hàng đ t đ c; rà soát,

hoàn thi n h th ng v n b n, c ch , quy trình ki m soát đ i v i m i ho t đ ng

nghi p v , m i khâu c a ho t đ ng kinh doanh; T ng c ng giáo d c đ o đ c ngh

nghi p cho cán b ; nâng cao nh n th c v vai trò KSNB m i c p cán b nh m đ m

b o m i ho t đ ng tuân th đúng quy đ nh, quy trình nghi p v , m i sai ph m đ u

đ c ch n ch nh, x lý k p th i; Ti p t c nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c, rà soát

s p x p l i ngu n l c ngu n lao đ ng, đ i m i c ch ti n l ng, đ m b o hi u qu và

n ng su t s d ng lao đ ng t t nh t; y m nh ti n đ tri n khai các d án nâng c p

CNTT và hi n đ i hóa ngân hàng, đ m b o các b ph n nghi p v có công c đo

l ng và qu n tr d li u r i ro h th ng, ch đ ng đ kháng v i các r i ngày càng

t ng trong ho t đ ng Ngân hàng

Trong môi tr ng kinh doanh đ y bi n đ ng, c nh tranh gay g t gi a các ngân

hàng, tình hình kinh t khó kh n, ho t đ ng s n xu t kinh doanh các doanh nghi p b

h n ch nh h ng t i ch t l ng tín d ng c ng nh ho t đ ng kinh doanh chung c a

Vietcombank, đ đ t đ c nh ng m c tiêu mà H C và ban giám đ c đã đ ra v i

ph ng châm: đ i m i, ch t l ng, an toàn, hi u qu thì v n đ c n gi i quy t t t là

t ng c ng, nâng cao hi u qu c a công tác qu n tr r i ro, mà c th là c ng

c h th ng ki m soát n i b đi đôi v i t ng c ng qu n lý r i ro Trong đó, ki m soát

n i b ho t đ ng tín d ng đóng vai trò r t quan tr ng

Ki m soát n i b luôn đ c Vietcombank quan tâm và không ng ng c g ng

ki n toàn b máy ki m soát n i v m i m t đ b t k p v i s phát tri n v quy mô

ho t đ ng, đa d nh hóa s n ph m trong toàn ngành ngân hàng Vietcombank đã và đang tri n khai vi c c i ti n, thay đ i trên nhi u ph ng di n g m h th ng v n b n

chính sách, qui đ nh n i b , h th ng qu n tr r i ro, h th ng thông tin qu n lý đ

hi n quy trình phân c p qu n lý và s d ng v n b n, th c hi n phân lo i, c p nh t đ

xây d ng kho d li u v n hoành ch nh

H th ng qu n tr r i ro

V i m c tiêu h ng đ n đáp ng yêu c u cu Basel II, Vietcombank đã đ ng

lo t tri n khai nhi u d án quan tr ng nh m nâng cao n ng l c qu n tr r i ro nh : Vietcombank đã th c hi n xong D án “Nâng cao n ng l c qu n lý r i ro th tr ng”

nh m nâng cao n ng l c qu n tr r i ro th tr ng, r i ro thanh kho n; v r i ro ho t

đ ng Vietcombank c ng đã hoàn thành d án t v n “Nâng cao n ng l c qu n lý r i

ro ho t đ ng”, thi t l p mô hình t đánh giá r i ro và đ a vào tri n khai th c t cho

t ng ho t đ ng nghi p v đ có bi n pháp ki m soát phù h p R i ro tín d ng: thì bên

c nh vi c ti p t c nâng cao ch t l ng các công c nh n d ng, đánh giá, đo l ng và

qu n lý r i ro tín d ng nh : xây d ng b ch tiêu ch m đi m và th c hi n rà soát đ nh

k th m quy n phê duy t tín d ng c a các chi nhánh, đ m b o th m quy n c p tín

d ng phù h p v i kh n ng qu n tr r i ro; t ng c ng ki m soát r i ro tín d ng thông

qua vi c l p báo cáo ngành làm c n c đ nh h ng chính sách tín d ng; đã và đang

trong quá trình xây d ng mô hình c tính t n th t tín d ng d a trên h th ng c s

d li u đánh giá n i b

C ch và các ch t ki m soát trong các quy trình nghi p v

Vietcombank th ng xuyên t ch c các cu c h i th o rà soát, xây d ng các s

đ quy trình nghi p v nh m chu n hóa các quy trình ho t đ ng c a t ng nghi p v ,

t o c m nang h ng d n chi ti t cho cán b Vietcombank Qua quá trình l p s đ

quy trình nghi p v đã giúp Vietcombank phát hi n các r i ro ti m n trong vi c th c

hi n quy trình, xác đ nh, đánh giá tính phù h p c a các ch t ki m soát đang đ c thi t

k đ s a đ i b sung l i cho hoàn thi n M t khác, Vietcombank liên t c tri n khai

c ch liên t c ki m tra và t ki m tra vi c th c hi n quy trình quy đ nh n i b t i các

đ n v ; song song v i vi c thi t l p kênh báo cáo s c t c p c s đ n c p qu n lý

t i TW, do đó ph n l n các t n t i trong quá trình tác nghi p đ u đ c phát hi n k p

th i và kh c ph c ngay

Ngu n nhân l c

Vietcombank c ng chú tr ng đ u t ngu n nhân l c con ng i, nâng cao n ng

l c cán b , đ c bi t các v trí quan tr ng ki n toàn b máy, t ng c ng ch t

l ng nhân s , Vietcombank đang tri n khai d án xây d ng chính sách đãi ng

ng i lao đ ng và h th ng đo l ng, đánh giá hi u qu công vi c c a các c p cán b

H th ng thông tin, báo cáo qu n lý

Vietcombank luôn chú tr ng phát tri n h th ng công ngh thông tin đ ph c

v t t cho ho t đ ng kinh doanh, ki m tra, giám sát và qu n tr n i b Vietcombank

đã đ a vào tri n khai ch ng trình ng d ng Data Appliance, t o đi u ki n cho các b

ph n ch c n ng theo phân quy n có th ch đ ng, linh ho t khai thác, x lý c s d

li u t h th ng, t o báo cáo đa d ng ph c v qu n tr n i b ; các ph n m m nghi p

v luôn đ c phát tri n, đ m b o an toàn, b o m t thông tin

B máy ki m tra giám sát tuân th

B máy ki m tra giám sát tuân th t i các chi nhánh, phòng giao d ch đã phát

huy t t vai trò vòng ki m soát th hai t c p c s , ho t đ ng ki m tra ki m soát đ c

th c hi n toàn di n trên t t c các m ng ho t đ ng nghi p v nh tín d ng, ngân qu ,

bán l …

Nh v y v i vi c xây d ng và v n hành t t h th ng KSNB m t cách hi u qu

mà Vietcombank đã phát hi n, ki m soát, ng n ng a đ c nh ng r i ro trong ho t

đ ng kinh doanh c a mình nói chung và ho t đ ng tín d ng nói riêng đ a ngân hàng

đ t đ c nh ng m c tiêu mà H C , H QT, Ban giám đ c đ ra m c dù môi

tr ng kinh doanh đ y bi n đ ng và tình hình kinh t khó kh n nh hi n nay nh :

t ng tài s n đ t 468.994 t đ ng t ng 13,15% so v i n m 2012, v t 3,8% k ho ch;

t ng tr ng tín d ng đ t 13,74%, cao h n 1,6% k ho ch; huy đ ng v n t ng 16,3%,

v t 11,1% k ho ch; t l n x u duy trì m c 2,73%, th p h n so v i m c

H C giao (3%)

1.4.2 Bài h c kinh nghi m rút ra

T nh ng kinh nghi m th c t thi t k và v n hành h th ng KSNB t i Viettinbank và Vietcombank trên cho th y đ hoàn thi n t ch c KSNB t i các

NHTM thì c n chú ý nh ng v n đ sau:

Th nh t, Thi t k và v n hành b máy t ch c KSNB phù h p d a trên qui

mô, t ch c c a t ng ngân hàng và luôn luôn nâng cao hi u qu c a ho t đ ng KSNB

và đ c th hi n trên hai ph ng di n c b n: Ho t đ ng hi u qu c a h th ng KSNB nói chung; Ch t l ng t ng cu c ki m soát nói riêng:

- i v i hi u qu c a h th ng KSNB: ban hành nh ng chính sách và th t c giúp cho các ch th đi u hành đ c th c hi n; Th ng xuyên rà soát các v n b n, chính sách đ c p nh t, ch nh s a, b sung k p th i cho phù h p và tuân th các quy

đ nh c a pháp lu t và th c ti n kinh doanh; Th c hi n t t nh t nguyên t c phân chia trách nhi m, quy n h n

- Ki m soát ch t l ng t ng cu c ki m soát t i ch : Tr ng đoàn KSNB và các tr ng nhóm có trách nhi m giám sát đ i v i các thành viên ki m tra, đ m b o

cu c ki m tra theo đúng quy trình

Th hai, C n hoàn thi n quy trình và ph ng pháp KSNB chú tr ng vào vi c

đánh giá các r i ro và s phù h p c a các th t c ki m soát c a đ n v , ti p c n ki m soát trên c s r i ro, chu n hóa các quy trình ho t đ ng c a t ng nghi p v , xác đ nh

rõ v trí, quy n h n, trách nhi m c a cán b ki m soát và nâng cao ch t l ng các

l n nhau đ nâng cao nghi p v và k n ng chuyên môn

Th n m, Th ng xuyên ki m tra, đánh giá ho t đ ng ki m soát n i b : Cá

nhân, b ph n các c p ph i th ng xuyên, liên t c ki m tra và t ki m tra vi c th c

hi n các quy đ nh, quy trình n i b có liên quan và ph i ch u trách nhi m v k t qu

th c hi n ho t đ ng nghi p v , b máy ki m tra giám sát tuân th ph i ho t đ ng hi u

qu

Cu i cùng, Chính sách qu n tr ngu n nhân l c c n đ c quan tâm nh m đ m

b o có đ c l c l ng cán b KSNB có ch t l ng cao, ph m ch t đ o đ c t t, xây

d ng v n hóa doanh nghi p t t Ngoài ra, h th ng công ngh thông tin ph i tiên ti n

đ t t c các b ph n theo th m quy n có th ch đ ng, linh ho t khai thác d li u

- Quan đi m và 13 nguyên t c v ki m soát n i b trong NHTM theo Basel

- Vai trò, m c tiêu và nhi m v c a h th ng ki m soát n i b trong NHTM

- Thi t k mô hình t ch c và ho t đ ng ki m soát n i b

- Bài h c kinh nghi m đ c rút ra v KSNB ho t đ ng tín d ng t i 2 ngân hàng th ng m i l n Vi t Nam hi n nay là Vietinbank và Vietcombank

ây là c s lý lu n c n thi t đ chúng ta đi sâu vào th c t , phân tích, đánh giá

th c tr ng KSNB ho t đ ng tín d ng t i BIDV s đ c trình bày trong ch ng 2

CH NG 2: TH C TR NG KI M SOÁT N I B HO T NG TÍN D NG

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n

Ngân hàng th ng m i c ph n u t và phát tri n Vi t Nam, tên ti ng Anh là

Bank for Investment and Development of VietNam, vi t t t là BIDV, là 1 trong 4 ngân hàng th ng m i nhà n c l n đ c thành l p s m và lâu đ i nh t Vi t Nam

Hi n nay, đ a ch tr s chính c a BIDV đ c đ t t i Tháp BIDV, 35 Hàng Vôi, qu n

Hoàn Ki m, Hà N i Trong quá trình hình thành, ho t đ ng và phát tri n c a mình, BIDV đ c mang các tên g i khác nhau phù h p v i t ng th i k xây d ng và phát

tri n c a mình

Theo Quy t đ nh 177/TTg ngày 26/04/1957, BIDV đ c thành l p v i tên g i

đ u tiên là Ngân hàng Ki n Thi t Vi t Nam tr c thu c B Tài Chính v i qui mô ban

đ u g m 8 chi nhánh và 200 nhân viên, v i nhi m v ch y u là th c hi n c p phát,

qu n lý v n xây d ng c b n t ngu n v n ngân sách cho t t c các l nh v c kinh t ,

xã h i

Ngày 26/4/1981, theo quy t đ nh s 259-CP c a H i đ ng Chính ph chuy n

Ngân hàng Ki n thi t Vi t Nam thành Ngân hàng u t và Xây d ng Vi t Nam và

tr c thu c Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam v i nhi m v chính là c p phát, cho vay và

qu n lý v n đ u t xây d ng c b n t t c các l nh v c c a n n kinh t thu c k ho ch Nhà n c

Ngày 14/11/1990, Ch t ch H i đ ng b tr ng đã có Quy t đ nh s 401-CT

đ i tên Ngân hàng u t và Xây d ng Vi t Nam thành Ngân hàng u t và Phát

tri n Vi t Nam ây là th i k th c hi n đ ng l i đ i m i c a ng và Nhà n c,

chuy n đ i t c ch t p trung bao c p sang c ch th tr ng có s qu n lý c a Nhà

n c

Ngày 30/11/2011, Th t ng Chính ph đã ban hành Quy t đ nh s 2124/Q

-TTg v vi c phê duy t ph ng án c ph n hóa Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t

Nam ho t đ ng d i hình th c là ngân hàng th ng m i c ph n (NH TMCP) v i tên

g i là Ngân hàng TMCP u t và Phát tri n Vi t Nam (vi t t t là BIDV)

T ngày 01/5/2012, BIDV đã chính th c ho t đ ng mô hình m i theo Gi y

phép thành l p và ho t đ ng s 84/GP-NHNN ngày 23/4/2012 đ c NHNN Vi t Nam

c p v i vi c ho t đ ng đ y đ các ch c n ng c a m t ngân hàng th ng m i là kinh

doanh đa n ng t ng v ti n t , tín d ng, d ch v ngân hàng, d ch v phi ngân hàng, làm ngân hàng đ i lý Tính đ n nay, m ng l i c a BIDV g m h i s chính, 01 s

giao d ch, và 126 chi nhánh, v i 503 phòng giao d ch, 95 qu ti t ki m ho t đ ng trên

toàn qu c, và 05 công ty con, v i s l ng nhân viên h n 17.000 ng i

BAN KI M TRA GIÁM SÁT

TRUNG TÂM NGHIÊN C U

T I N TOÁN

CÁC PHÒNG GIAO D CH

QU TI T KI M

2.1.3 K t qu ho t đ ng kinh doanh c a BIDV giai đo n t 2009 – 2013 2.1.3.1 T ng tài s n

n v tính: t đ ng

Bi u đ 2.1: T ng tài s n giai đo n 2009 – 2013

( Ngu n: Báo cáo th ng niên BIDV n m 2013)

T c đ t ng bình quân trong giai đo n 2009 – 2013 ch tiêu t ng tài s n c a

BIDV là 16,6% Tính đ n ngày 31/12/2013 t ng tài s n c a BIDV đ t 548.386 t

đ ng t ng kho ng 13%, t ng ng 63.601 t so v i cùng k n m tr c, và ti p t c là

m t trong nh ng Ngân hàng TMCP có quy mô t ng tài s n d n đ u th tr ng

Chi m t tr ng l n nh t trong t ng tài s n là ho t đ ng tín d ng v i t tr ng 71%, đây là ho t đ ng mang l i thu nh p ch y u cho ngân hàng

2.1.3.2 V n ch s h u

n v tính: t đ ng

( Ngu n: Báo cáo th ng niên BIDV n m 2013)

Nh m nâng cao n ng l c tài chính c ng nh đáp ng đ c các chu n m c qu c

t , BIDV đã không ng ng nâng cao v n ch s h u V n ch s h u t ng qua các

0 100000 200000 300000 400000 500000 600000

n m và là m t trong s các ngân hàng có v n ch s h u l n c a Vi t Nam, t c đ

t ng tr ng bình quân v n ch s h u giai đo n n m 2009 – 2013 là 16,1% n

( Ngu n: Báo cáo th ng niên BIDV n m 2013)

Tính đ n ngày 31/12/2013 huy đ ng v n c a BIDV đ t 372.156 t đ ng t ng

g n 16,4% so v i 2012 (bao g m ti n g i khách hàng và phát hành gi y t có giá, huy

đ ng t B o hi m xã h i, Kho b c Nhà N c, ti n g i BTC) t ng tr ng t t, v t ch

tiêu k ho ch n m 2013 đã đ t ra, đáp ng nhu c u s d ng v n, đ m b o an toàn

thanh kho n c a toàn h th ng Công tác đi u hành huy đ ng v n đ c th c hi n linh

ho t, gia t ng quy mô g n v i n đ nh n n v n, ki m soát chi phí

2.1.3.4 K t qu kinh doanh

( Ngu n: Báo cáo th ng niên BIDV n m 2013)

0 100000 200000 300000 400000