Giải pháp hoàn thiện chuỗi cung ứng sản phẩm sầu riêng tại huyện cai lậy tỉnh tiền giang

Tiêu chu n chi phí Yêuăc uăc aătiêuăchu nănàyălàăt ngăchiăphíăbaoăg măchiăphíăs năxu t,ăchiăphíăphână ph i,ăchiăphíăt năkhoăvàăchiăphíăcôngăn ă ăm căth pănh t.ă âyăc ngălàăch ătiêuăđ ăđ

C NG HÒA XÃ H I CH NGH AăVI T NAM

c l p - T do - H nh phúc

0

L IăCAMă OAN

Tôi xiỉ caỈ đoaỉ ầu ỉ v ỉ th c s Ệiỉh t ắGI I PHÁP HOÀN THI N CHU I

CUNG NG S N PH M S U RIÊNG T I HUY N CAI L Y - T NH TI N GIANG” là

công trình nghiên c u c a riêng tôi

Các k t qu nghiên c u trong Lu ỉ v ỉ ệà truỉg th c và ch a t ỉg đ c công b

trong b t k công trình nào khác

ẩg i th c hi n

Phan Th H ng Y n

M CăL C

TRANGăPH ăBỊA

L IăCAMă OAN

M CăL C

DANHăM CăCÁCăCH ăVI TăT T

DANHăM CăCÁCăB NG

DANHăM CăCÁCăHỊNH

DANHăM CăPH ăL C

PH NăM ă U 1

1 TệNHăC PăTHI TăC Aă TÀI 1

2 M CăTIểUăNGHIểNăC U 2

3.ă IăT NGăVẨăPH M VIăNGHIểNăC U 3

4.ăPH NGăPHÁPăNGHIểNăC U 3

4.1.ăPh ngăphápănghiênăc u 3

4.2.ăPh ngăphápăthuăth p s li u 3

5.ăT NGăQUANăV TỊNHăHỊNHăNGHIểNăC U CịăLIểNăQUANă NăLU Nă V N 4

5.1 Công trình nghiên c u c a Joeteddy B Bugarin .4

5.2 Lu năv n khác 4

6.ăNH NGă ịNGăGịPăC AăLU NăV N 4

7.ăKHUNGăNGHIểNăC U 5

8 K T C UăC AăLU NăV N 7

CH NG 1 - C S ăKHOAăH CăV CHU IăCUNGă NG 8

1.1 T NG QUAN V CHU I CUNG NG 8

1.1.1 Chu i cung ng và qu n tr chu i cung ng 8

1.1.1.1 Chu i cung ng 8

1.1.1.2 Qu n tr chu i cung ng 9

1.1.2 Phân lo i chu i cung ng 10

1.1.2.1 Theo tiêu chí tính liên k t gi a các thành ph n trong chu i cung ng 10

1.1.2.2 ThỀo đ c tính c a s n ph m 10

1.1.2.3 Theo cách th c đ a s n ph m ra th tr ng 11

1.2 CÁC THÀNH PH N VÀ M I QUAN H H P TÁC TRONG CHU I CUNG NG .11

1.2.1 Các thành ph năc b n trong chu i cung ng 11

1.2.1.1 Nhà cung c p 12

1.2.1.2 Nhà s n xu t 12

1.2.1.3 Nhà phân ph i 12

1.2.1.4 Nhà bán l .13

1.2.1.5 Ầhách hàỉg/ỉg i tiêu dùng 13

1.2.2 M i quan h h p tác trong chu i cung ng 13

1.2.2.1 H p tác theo chi u d c (Vertical Collaboration) 13

1.2.2.2 H p tác theo chi u ngang (Horizontal Collaboration) 13

1.2.2.3 H p tác đa chi u (Lateral Collaboration) 13

1.2.3 M căđ h p tác trong chu i cung ng 14

1.2.4 Vai trò c a h p tác trong chu i cung ng 14

1.2.4.1 i v i b n thân doanh nghi p 14

1.2.4.2 i v i ngành 14

1.3 TIÊU CHU N O L NG HI U QU CHU I CUNG NG 15

1.3.1 Các y u t tácăđ ngăđ n hi u qu chu i cung ng 15

1.3.1.1 S n xu t 15

1.3.1.2 Hàng t n kho 15

1.3.1.3 V trí .16

1.3.1.4 V n chuy n 17

1.3.1.5 Thông tin 17

1.3.2 Các y u t đoăl ng hi u qu chu i cung ng 18

1.3.2.1 Tiêu chu n giao hàng 18

1.3.2.2 Tiêu chu n ch t ệ ng 19

1.3.2.3 Tiêu chu n th i gian 19

1.3.2.4 Tiêu chu n chi phí 19

1.4 BÀI H C KINH NGHI M 20

1.4.1 Bài h c kinh nghi m t thành công c a s n ph m s u riêng Thái Lan 20

1.4.2 Bài h c kinh nghi m t th t b i trong vi c xây d ng chu i cung ng d a T nh B n Tre 21

CH NGă 2:ă TH Că TR NG CHU Iă CUNGă NGă S Uă RIểNGă T Iă HUY Nă CAIăL Yăậ T NHăTI NăGIANG 25

2.1 T NG QUAN V TÌNH HÌNH TR NG S U RIÊNG VI T NAM 25

2.2 GI I THI U V CÂY S U RIÊNG T I HUY N CAI L Y 26

2.2.1 Di n tích ậ s năl ng 27

2.2.2 Các gi ng s u riêng ch y u t i Huy n Cai L y .27

2.3 NH H NG VÀ M C TIÊU PHÁT TRI N S N PH M S U RIÊNG C A HUY N CAI L Y 29

2.4 PHÂN TÍCH CHU I CUNG NG S N PH M S U RIÊNG C A HUY N CAI L Y 30

2.4.1 S ăđ t ng quát chu i cung ng s n ph m s u riêng t i huy n Cai L y 30

2.4.2 căđi m c a các thành ph n trong chu i cung ng s n ph m s u riêng t i huy n Cai L y 32

2.4.2.1 Nông dân tr ng s u riêng 32

2.4.2.2 ẩg i thu mua s u riêng 34

2.4.2.3 ẩg i mua bán s s u riêng 36

2.4.2.4 Doanh nghi p 37

2.4.2.5 ẩg i mua bán l s u riêng 40

2.4.2.6 ẩg i tiêu dùng s u riêng 41

2.4.3 Tính hi u qu c a chu i cung ng s u riêng huy n Cai L y ậ t nh Ti n

Giang 42

2.4.3.1.Tiêu chu n ch t ệ ng 42

2.4.3.2 Tiêu chu n giao hàng 48

2.4.3.3 Tiêu chu n th i gian 51

2.4.3.4 Tiêu chu n chi phí 53

2.4.4 Phân tích s ph i h p gi a các thành ph n trong chu i cung ng s u riêng huy n Cai L y ậ t nh Ti n Giang 64

CH NG 3: M TăS ăGI IăPHÁPăNH MăHOẨNăTHI NăCHU IăCUNGă NGă S UăRIểNGă ăHUY NăCAIăL Yăậ T NHăTI NăGIANG 67

3.1 M C TIÊU, QUAN I M VÀ C S XU T CÁC GI I PHÁP HOÀN THI N CHU I CUNG NG S N PH M S U RIÊNG T I HUY N CAI L Y ậ T NH TI N GIANG 67

3.1.1 M cătiêuăđ xu t gi i pháp 67

3.1.2.ăQuanăđi măđ xu t gi i pháp 67

3.1.3.ăC ăs đ xu t gi i pháp 69

3.2 M T S GI I PHÁP NH M HOÀN THI N CHU I CUNG NG S N PH M S U RIÊNG C A HUY N CAI L Y ậ T NH TI N GIANG 69

3.2.1 Nhóm gi i pháp nh m nâng cao ch tăl ng s n ph m S u riêng Cai L y 69

3.2.1 1 Xây d ng nhóm nghiên c u s u riêng 69

3.2.1.2 Xây d ng và áp d ng thành công k thu t tr ng s u riêng theo tiêu chu n VietẢAẫ và đào t o k thu t cho nông dân tr ng s u riêng .72

3.2.2 Nhóm gi i pháp nh m c i thi năph ngăth c và th i gian giao hàng, gi m chi phí và hao h t cho toàn chu i cung ng s n ph m s u riêng huy n Cai L y 75

3.2.2.1 Hoàn thi ỉ ph ỉg th c giao d ch và thanh toán trong toàn chu i cung ng s u riêng huy n Cai L y 75

3.2.2.2 Hoàn thi n công tác xây d ỉg th ỉg hi u, qu ng bá s n ph m 76

3.2.2.3 Nâng c p h th ng thông tin liên l c và giao thông nông thôn 79

3.2.3 Nhóm gi i pháp nh mă t ngă c ng s ph i h p và h tr gi a các thành

ph n tham gia chu i cung ng s n ph m s u riêng huy n Cai L y 80

3.2.3.1 C ng c và nâng cao ch t ệ ng m i liên k t gi a các thành ph n tham gia chu i cung ng s n ph m s u riêng huy n Cai L y 80

3.2.3.2 Xây d ng mô hình h p tác xã s u riêng m i 83

3.2.4 Nh ng gi i pháp h tr khác 85

3.2.4.1 Gi i pháp xây d ng m r ng h th ng tiêu th , tìm ki m th tr ng xu t kh u m i 85

3.2.4.2 Gi i pháp v v n 86

3.2.4.3 Gi i pháp ỉâỉg cao trìỉh đ ngu n nhân l c 86

3.3 KI N NGH .87

K TăLU N 89 TẨIăLI UăTHAMăKH O

PH L C 1

PH L C 2

PH L C 3

PH L C 4

PH L C 5

PH L C 6

PH L C 7

PH L C 8

PH L C 9

PH L C 10

PH L C 11

DANH M C CÁC CH VI T T T

Ch vi t t t Tênăđ yăđ ti ng Anh Tênăđ yăđ ti ng Vi t

GAP Good Agriculture Practices Th c Hành Nông Nghi p T t

SOFRI Southern Horticultural Research

DANHăM CăCÁCăB NG

B ng 1.1 S nă l ng và th tr ng xu t kh u s uă riêngă Tháiă Lană giaiă đo n 2010ă đ n

2012 20

B ng 2.1 S năl ng trái cây nh p kh u t cácăn c vào Trung Qu căn mă2012 26

B ng 2.2 Th ng kê s năl ng, giá bán, chi phí, l i nhu n trung bình c a nông dân tr ng

s u riêng .57

B ng 2.3 Th ng kê chi phí, s năl ng, giá mua, giá bán chính v và trái v c aăng i

thu mua .59

B ng 2.4 Th ng kê chi phí, giá mua, giá bán chính v và trái v c aăng i bán s 60

B ng 2.5 Th ng kê chi phí, giá mua, giá bán chính v và trái v c a c a doanh nghi p .61

B ng 2.6 Th ng kê chi phí, giá mua, giá bán chính v và trái v c a c aăng i bán l 63

B ng 2.7 B ng th ng kê t l l i nhu n c a các thành ph n trong chu i cung ng s u riêng t i huy n Cai L y 64

DANHăM CăCÁCăHỊNH

Hình 1.1 Bi uăđ giá s u riêng t i Thái Lan t 2005-2014 21

Hìnhă2.1ăS ăđ chu i cung ng s u riêng t i huy n Cai L y 32

Hình 2.2 Quy mô h nông dân tr ng s u riêng t i huy n Cai L yăn mă2014 .33

Hình 2.3 Các gi ng s u riêng hi n t i nông dân Cai L yăđangăcanhătác .34

Hình 2.4 Quy mô v n c aăng i thu mua s u riêng .35

Hình 2.5ăPh ngăth c thu mua s u riêng c aăng i thu mua 36

Hình 2.6 Quy mô v n kinh doanh c aăng i bán s s u riêng .36

Hình 2.7 Ngu n thu mua s u riêng chính c aăng i bán s .37

Hình 2.8 Quy mô v n kinh doanh c a doanh nghi p kinh doanh s u riêng 38

Hình 2.9 Di n tích kho bãi c a các doanh nghi p kinh doanh s u riêng 39

Hình 2.10 S l ngălaoăđ ngăth ng xuyên t i các doanh nghi p 39

Hình 2.11 Ngu n thu mua s u riêng c a doanh nghi p 39

Hình 2.12 Quy mô v năng i bán l s u riêng 40

Hình 2.13 Gi ng s uăriêngăng iătiêuădùngăth ng l a ch n mua 41

Hình 2.14 Tiêu chu năđánhăgiáăch t l ng s u riêng c aăng i tiêu dùng 42

Hình 2.15 Lý do nông dân không tham gia t p hu n nông nghi p 43

Hình 2.16 M căgiáăng i tiêu dùng s n sàng chi tr .48

Hình 2.17ăPh ngăth căđ nh giá mua giá bán s u riêng gi aănôngădânăvàăth ngălái 49

Hình 2.18 Hình th c v n chuy n s u riêng c aăng i thu mua 49

Hình 2.19 Th tr ng tiêu th s u riêng chính c aăng i bán s .50

Hìnhă2.20ăPh ngăth c xu t kh u s u riêng c a các doanh nghi p 50

Hình 2.21 T l hao h t t i các khâu trong chu i cung ng s u riêng Cai L y 56

Hình 2.22 T l l i nhu n bình quân c aăng i thu mua .59

Hình 2.23 T l l i nhu n bình quân c aăng i bán s .60

Hình 2.24 T l l i nhu n bình quân c a doanh nghi p kinh doanh s u riêng 62

Hình 2.25 T l l i nhu n bình quân c aăng i bán l s u riêng 63

DANHăM CăPH ăL C

PH L C 1: T NG QUAN V HUY N CAI L Y

PH L C 2: DI N TÍCH VÀ S Nă L NG S U RIÊNG CÁC T NH NAM B

PH L C 6: B O QU Nă ÓNGăGÓIăS U RIÊNG TRONG CHU I CUNG NG

S U RIÊNG T I HUY N CAI L Y - T NH TI N GIANG

PH L C 7: BIÊN B N PH NG V N CHUYÊN GIA

PH NăM ă U

1 Tính c p thi t c aăđ tài

T i Vi t Nam, s u riêngăđ c tr ng t p trung t i m t s t nhă ôngăNamăB nh ăBìnhăD ng,ă ngăNai,ăBìnhăPh cầvàăm t s t nhă ng b ng sông C uăLongănh ă

B n Tre, Ti năGiang,ăV nhăLong,ăC năTh ầăRiêngăt iă ng b ng sông C u Long, s u riêngăđ c tr ng nhi u nh t t nh Ti n Giang.ăN mă2007ădi n tích tr ng s u riêng c a

T nh là 5.057 ha, phân b t p trung các xã c a huy n Cai L y:ăNg ăHi p (1.400

hecta), Tam Bình (1.200 hecta), và m t s xưănh ăLongăTrung,ăLongăTiênă[8] Chi n

l c c a t nh Ti năGiangălàăđ aăs u riêng tr thành lo i cây ch l c trong kinh t t nh,

đ ng th i quy ho ch vùng chuyên canh s u riêng ch tăl ng cao m t s xã thu c

huy n Cai L y Tuy nhiên, hi n nay k thu t canh tác cây s u riêng t i huy n Cai L y còn theo ki u th công, gi năđ n,ăch aăápăd ng cácăquyătrìnhăcanhătácăđ t chu n an

toàn v sinh th c ph m nên ch tăl ng trái th p,ăch aăti t ki măđ c chi phí t iăđaăd n

đ n kh n ngă c nh tranh c a s u riêng Cai L y nói riêng, s u riêng Vi t Nam nói

chung còn th p; các h nôngădânăch aăliênăk t v i nhauăđ thành l p các h p tác xã s u

riêng nh m b o v l iăíchăng i nông dân khi giá và s năl ng s u riêng trên th tr ng

bi năđ ng nhi u;ăthêmăvàoăđóăkhâuăv n chuy n, b o qu n s u riêng c aăth ngălái,ănhàă

bán s cònăthôăs ăd năđ n t l hao h t cao, ch t l ng trái gi măđángăk ; vi c thi u s

h p tác, liên k t gi aănhàănông,ăth ngălái,ăng i bán s , doanh nghi p làm cho thông

tin gi a các thành ph n không liên t c, d năđ n hi u qu ho tăđ ng c a m i thành ph n

ch aăcao,ăt su t l i nhu n c a m i thành ph năch aăđ t t iăđa.ă góp ph n kh c ph c

nh ng h n ch trên cùng v i s đ ng ý c a Gi ngăviênăh ng d n Ti năS ăV ăMinhă

Tâm, tác gi ch năđ tàiăắGI I PHÁP HOÀN THI N CHU I CUNG NG S N

PH M S U RIÊNG T I HUY N CAI L Y - T NH TI N GIANGẰă đ nghiên

c u nh m phân tích thêm v th c tr ng, hi u qu hi n t i c a chu i cung ng s u riêng

c a huy n Cai L y,ăđ t đóăđ aăraăcácăgi i pháp nh m phát tri n, c i thi n hi u qu

chu i cung ng s uăriêngăvàălàăc s tham kh o cho các doanh nghi păđangăvàăs kinh

doanh trong ngành s u riêng Vi t Nam, giúp h có th t n t i và phát tri n b n v ng trong b i c nh c nh tranh kh c li t trên ph m vi toàn c u hi n nay

2 M c tiêu nghiên c u

Nghiên c uăh ng vào gi i quy t các m c tiêu c th sau:

- ánhăgiáătínhăliênăk t và hi u qu c a chu i cung ng s u riêng huy n Cai L y;

- Nh n di n nh ngă uănh căđi m c a chu i cung ng s u riêng huy n Cai L y hi n

nay;

- xu t nh ng gi i pháp phù h p v i th c ti nătrongăgiaiăđo n ti p theo t n mă

2015 ậ 2020 nh m nâng cao hi u qu chu i cung ng s u riêng huy n Cai L y

th c hi n t t m c tiêu nghiên c u nêu trên, lu năv năs tr l i các câu h i nghiên

c u sau:

(i) B n ch t c a s h p tác trong chu i cung ng là gì?

(ii) Nh ng nhân t nào nhăh ngăđ n s h p tác vàtính hi u qu c a chu i cung

ng s u riêng huy n Cai L y?

(iii) Nh ng thành ph n tham gia vào chu i cung ng s c n nh ng gi iăphápănàoăđ

nâng cao tính hi u qu c a chu i cung ng s u riêng huy n Cai L y?

3.ă iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u

- Các nhân t nhăh ngăđ n hi u qu chu i cung ng s u riêng t i huy n Cai L y

3.2 Ph m vi nghiên c u

- V không gian:

Nghiên c u tri n khai t iă4ăxưăNg ăHi p, Tam Bình, Long Trung, Long Tiên, là 4 xã

chính t pătrungăh nă80%ădi n tích và s năl ng s u riêng t i huy n Cai L y Bên c nh đóăđ tài còn nghiên c u các doanh nghi p kinh doanh m t hàng s uăriêng,ăng i tiêu

dùng s u riêng c haiăn iălàăhuy n Cai L y và Thành Ph H Chí Minh

- V th i gian:

* D li u th c pădùngăđ th c hi năđ tài nghiên c uăđ c thu th p trong kho ng

th i gian ch y u t n mă2010ậ2014,ătrongăđóăg m d li uăđưăcóăs n t các báo cáo

c a phòng th ng kê huy n Cai L y, T ng c c H i quan, T ng c c th ng kê

* D li uăs c păthuăđ căthôngăquaăđi u tra xã h i h c tri n khai t tháng 03/2014

đ n tháng 06/2014

4.ăPh ngăphápănghiênăc u

4.1.ăPh ngăphápănghiênăc u

- Ph ngăphápăth ng kê mô t đ c s d ng trong nghiên c u nh măđánhăgiáăhi u

qu chu i cung ng s u riêng t i huy n Cai L y

- Nghiên c uăđưăs d ng các s li u th ng kê thông qua thu th p d li u có s n, ti n

hành l p b ng bi u, v cácăđ th ph c v cho bài nghiên c u

- Ngoài ra, trong nghiên c uănàyăcònădùngăph ng pháp chuyên gia thông qua vi c

ph ng v n sâu các cán b nông nghi păđangăcôngătácăt i Phòng Nông nghi p và Phát

tri n nông thôn huy n Cai L y nh m thi t l p mô hình chu i cung ng s u riêng phù

h p v i tình hình th c t t i huy n Cai L y

4.2.ăPh ngăphápăthuăth păs ăli u

S li uăs ăc păđ c thu th p thông qua ph ng v n tr c ti p 295 cá nhân, t ch c

tham gia vào quá trình s n xu t-cung ng s u riêng t h tr ng s uăriêngăđ n nhà thu

mua s u riêng, nhà bán s s u riêng, nhà bán l s u riêng, doanh nghi p kinh doanh m t hàng s uăriêngăvàăng i tiêu dùng s u riêng

Các quan sát thu că nhómă đ iă t ng nông dân tr ng s u riêngă đ c ch n theo

ph ngăphápăch n m u ng u nhiên phân t ng v i 40 h /xưăđ c l a ch n.ă Cácăđ i

t ng còn l i c a chu i cung ng s u riêng huy n Cai L yă đ c ch n m u b ng

ph ngăphápăch n m u thu n ti n.ăNgoàiăra,ăđ i v iă2ăđ iăt ng nghiên c u là các

doanh nghi p kinh doanh m t hàng s uăriêngăvàăng i tiêu dùng s u riêng thì s li uăs ă

c p ngoài vi c thu th p t iăđ a bàn huy n Cai L y,ăcònăđ c thu th p t i thành ph H

Chí Minh vì thành ph H ChíăMinhălàăn iăt p trung ph n l n các doanh nghi p kinh

doanh s u riêng xu t kh u,ăc ngănh ăng i tiêu dùng t i thành ph H Chí Minh chi m

t tr ng l n trong s năl ng tiêu th s u riêng n iăđ a

5.ăT ngăquanăv tìnhăhìnhănghiênăc uăcóăliênăquanăđ nălu năv n

V năđ h p tác gi a các tác nhân trong chu i cung ngăđưăđ c nhi u tác gi trên

th gi i nghiên c u

5.1.ăCôngătrìnhănghiênăc uăc aăJoeteddyăB.ăBugarin

Joeteddy B Bugarin[22] nghiên c u v ắC i ti n trong chu i cung ng c a ngành

s u riêng t i vùng Davao-PhilippineẰătrongăđóătácăgi đưădùngăph ngăphápăth ng kê

miêu t 108 m u, qua bài nghiên c u tác gi đưăch raăđ c nh ngăđi m y u kém trong

chu i: khâu y u nh t là t ng i tr ng s uă riêngă đ nă ng i thu mua, d nă đ n ch t

l ng s u riêng là v năđ l n nh t nhăh ngăđ n hi u qu toàn chu i và tác gi c ngă

đ ra m t s gi i pháp nh m c i thi n hi u qu chu i s u riêng t i vùng Davao-m t

trong nh ng vùng tr ng s u riêng l n nh t t i Philippine Tuy nhiên vì s l ng m u

nghiên c uăcònăt ngăđ i ít (108 m u) trong khi có nhi uăđ iăt ng nghiên c u nên

ph n h n ch c aăđ tài là k t qu nghiên c uăcònăch aăth hi n h tăđ c nh ng y u

kém c a toàn chu iăc ngănh ănh ng gi iăphápăcònămangătínhăchungăchung,ăch aăc th đòiăh iăng iăđ c ph i nghiên c u thêm

Lu năv năCaoăH c c a Cao Th Thu Trang (2010) [1] nghiên c u gi i pháp hoàn

thi n chu i cung ng Thanh Long Bình Thu n

Nhìnăchungăcácăđ tàiăđ u th hi năđ căđi m m nhăđi m y u c a t ng chu i cung ng,ăđ ng th i nêu ra mô hình chu i cung ng c th cho t ngăđ iăt ng, qua phân tích

đ nhătínhăvàăđ nhăl ng tác gi đưăđ xu t nh ng bi n pháp c i thi n chu i cung ng t

nh ng y u kém và h n ch c a m iăđ iăt ng trong t ngăđ tài nghiên c u

6.ăNh ngăđóngăgópăc aălu năv n

Trong nghiên c u này tác gi đưătr c ti păđi u tra kh o sát t ng cá nhân, t ch c đangăs n xu t vàkinh doanh trái cây s u riêng t i huy n Cai L yăđ phânătíchăđánhăgiáă

hi n tr ng chu i cung ng và các thành ph n tham gia chu i cung ng s u riêng t i huy n Cai L y ậ t nh Ti n Giang Nh đóălu năv năđưăcóănh ngăđóngăgópănh ăsau:ă

- Nghiên c u chu i cung ng s u riêng t i huy n Cai L y trên các ch tiêu v s h p tác và tính hi u qu cùng nh ngănguyênănhânătácăđ ngăđ n tính hi u qu c a chu i

cung ng

- xu t các gi iăphápăđ ng b phù h p và mang tính phát tri n lâu dài cho t ng

thành ph n tham gia vào chu i cung ng s n ph m s u riêng huy n Cai L y ậ t nh Ti n

Giang hi n nay

7.ăKhungănghiênăc u

T công trình nghiên c u c a các tác gi trongăvàăngoàiăn c, tác gi đưăxâyăd ng

khung nghiên c u cho lu năv nănh ăsau:

C ăs khoa h c c a chu i cung ng

Th c tr ng chu i cung ng s u riêng t i huy n Cai L y ậ t nh Ti n Giang

Nghiên c u m căđ k t

h p các thành ph n tham gia chu i cung

ng s n ph m s u riêng huy n Cai L y

ánhăgiáăđ căđi m và nh n di n các y u t uănh căđi m nhăh ngăđ n hi u qu

chu i cung ng s u riêng t i huy n Cai L y ậ t nh Ti n Giang

Các gi i pháp nh m hoàn thi n chu i cung ng s u riêng t i huy n Cai L y

8 K t c u c a lu năv n

Ngoài ph n m đ u, k t lu n, m c l c, danh m c các ch vi t t t, danh m c các

hình và b ng, ph l c và tài li u tham kh o; lu năv năđ c b c cătheoă3ăch ng nh

sau:

Ch ng 1 C s khoa h c v chu i cung ng và qu n tr chu i cung ng

Trongă ch ngă nàyă tácă gi trìnhă bàyă c ă s lý lu n v chu i cung ng và qu n tr

chu i cung ng; C u trúc chu i cung ng; Tiêu chu n đoăl ng hi u qu chu i cung ng.ă ng th i tác gi nghiên c u bài h c kinh nghi p thành công c a s u riêng Thái

Lan và bài h c t th t b i c a chu i cung ng d a t nh B n Tre, t đóărútăraăbàiăh c

cho chu i cung ng s u riêng huy n Cai L y

Ch ngă2.ă ánh giá th c tr ng chu i cung ng s n ph m s u riêng t i huy n

Cai L y ậ T nh Ti n Giang

Trongăch ngănàyătácăgi đưăth c hi năđi u tra kh o sát b ngăph ngăphápăph ng

v n tr c ti p 160 h nông dân tr ng s u riêng, 30 nhà thu mua s u riêng, 30 nhà bán s

s u riêng, 15 doanh nghi p kinh doanh s u riêng, 30 nhà bán l s u riêng vàă30ăng i

tiêu dùng s uăriêngătrênăđ a bàn huy n Cai L y và Thành Ph H Chí Minh T đóă

nh n di n nh ng nhân t nhăh ngăđ n hi u qu chu i cung ng s uăriêngăđ làmăc ă

s đ xu t gi i pháp ch ngă3

Ch ng 3 M t s gi i pháp nh m hoàn thi n chu i cung ng s u riêng t i

huy n Cai L y ậ T nh Ti n Giang

Trongăch ngănàyătácăgi đ xu t nh ng gi i pháp c th cho t ng thành ph n trong

chu i cung ng: nông dân, nhà thu mua, nhà bán s , doanh nghi p,ăng i tiêu dùng và

đ ng th i tác gi đ aăraănh ng ki n ngh choăc ăquanăch căn ngăđ aăph ng,ăcácăbană

ngành nh m nâng cao hi u qu c a chu i cung ng s u riêng huy n Cai L y t nh Ti n Giang trong th i gian t i

CH NG 1 - C S ăKHOAăH CăV CHU IăCUNGă NG

1.1.T NGăQUANăV ăCHU IăCUNGă NG

1.1.1.ăăChu iăcungă ngăvƠăqu nătr ăchu iăcungă ng

1.1.1.1 Chu i cung ng

Choă đ nă nay,ă đưă cóă r t nhi u công trình nghiên c u v chu i cung ng theo

nhi uh ng ti p c n khác nhau và có nhi uăđ nhăngh aăkhác nhau v thu t ng ắchu i

cung ngẰ.ăTrongănghiênăc u c a lu năv n,ătácăgi tríchăl c m t s đ nhăngh aăchu i

cung ng nh m c ng c c s lý lu n cho v năđ nghiên c u c a mình, bao g m:

Theo Ganeshan và c ng s [20]cho r ng chu i cung ng là m t m ng l i các

l ach n s n xu t và phân ph i nh m th c hi n các ch căn ngăthuămuaănguyênăli u,

chuy năđ i nguyên li u thành bán thành ph m, thành ph m và phân ph iăchúngăđ n

khách hàng

Theo Lambert, Stock và Elleam [23, tr.13-15] cho r ng chu i cung ng là s liên k t

gi a các doanh nghi p nh măđ a s n ph m hay d ch v ra th tr ng

Theo Mentzer và c ng s [10, tr.4] l p lu n r ng chu i cung ng là t p h p c a bath c th ho c nhi uăh n (có th là pháp nhân ho c th nhân) liên quan tr c ti păđ n

dòng ch y qua l i c a s n ph m, d ch v , tài chính và thông tin t nguyên li uăđ n

khách hàng

Nhìn chung v c b n m t chu i cung ng bao g m m t hành trình liên k t gi a các

nhân t trongăđóăcóă3ăho tăđ ngăc b n nh t, g m:

- Cung c p: t p trung vào các ho tă đ ng mua nguyên li uă nh th nào? Mua t đâuvàăkhiănàoănguyênăli uăđ c cung c p nh m ph c v hi u qu quá trình s n xu t

- S n xu t: là quá trình chuy năđ i các nguyên li u thành s n ph m cu i cùng

- Phân ph i:ălàăquáătrìnhăđ m b o các s n ph m s đ c phân ph iăđ n khách hàng

cu i cùng thông qua m ngăl i phân ph i, kho bãi, bán l m t cách k p th i và hi u

qu

Trênăc s nghiên c u m t s khái ni m v chu i cung ng, có th đ nhăngh aăchu i

cung ngănh ăsau:

Chu i cung ng bao g m các ho t đ ng c a m i đ i t ng có liên quan t mua

nguyên li u, s n xu t ra s n ph Ỉ cho đ n cung c p cho khách hàng cu i cùng Nói

cách khác, chu i cung ng c a m t m t hàng là m t quá trình b t đ u t nguyên li u

thô cho t i khi t o thành s n ph m cu i cùỉg và đ c phân ph i t i tay ỉg i tiêu

dùng nh Ỉ đ t đ c hai m c tiêu c b ỉ, đó ệà: t o m i liên k t v i nhà cung c p c a

các nhà cung ng và khách hàng c a khách hàng vì h có tác đ ỉg đ n k t qu và hi u

qu c a chu i cung ng; h u hi u và hi u qu trên toàn h th ng [7]

1.1.1.2 Qu n tr chu i cung ng

D a theo cách ti p c n nghiên c u v chu i cung ngă đưă đ c p,ă đ các ho tă đ ng

trong chu i di n ra nh p nhàng và hi u qu , ho tăđ ng qu n tr chu i cung ng r t c n

thi t trong b t k côngăđo n nào trong chu i [2]

Theo Mentzer và c ng s (2001)ă đ nhă ngh aă qu n tr chu i cung ng là m t h

th ng, s h p tác mang tính chi năl c c a các ch căn ngăkinhădoanhătruy n th ng và cácăsáchăl c k t h p trong các ch căn ngăkinhădoanhătrongăph m vi m t doanh nghi p

c th , xuyên su t ho tăđ ng kinh doanh trong ph m vi chu i cung ng nh m c i thi n

vi c th c hi n mang tính dài h n c a các doanh nghi p nói riêng và c a toàn b chu i cung ng nóichung [24, tr.1-25]

TheoăChristopheră(2005)ăđ nhăngh aăqu n lý chu i cung ng là qu n lý các m iquan

h nhi u chi u gi a các nhà cung c p và khách hàng nh m phân ph iăđ n khách hàng

giá tr caoăh n v iăchiăphíăítăh n trong toàn b chu i cung ng [18]

* Tóm l i: D a vào vi c nghiên c u m t s quanăđi m c a các chuyên gia v qu n

tr chu i cung ng cho th yăđâyălàăm t ph n n i dung không th thi u c a chu i cung

ng.ă chu i cung ng c a m t doanh nghi p hay m t ngành hi u qu , b n v ng và

th hi n tính liên k t ch t ch thì chu i cung ng y ph iăđ c t ch c qu n lý m t

cách khoa h c, linh ho t,ătrongăđóăđi u ki n t i thi u c n thi t là các thành ph n trong

chu i ph i liên k t,ăt ng tác, h p tác ch t ch v i nhau [5]

1.1.2.ăPhơnălo iăchu iăcungă ng

1.1.2.1 Theo tiêu chí tính liên k t gi a các thành ph n trong chu i cung ng

- Chu i cung ng h p tác

c hi u m tăcáchăđ n gi n bao g m hai ho c nhi uăh n các doanh nghi păđ c l p

làm vi c v i nhau nh m lên k ho ch và th c thi các ho tăđ ng chu i cung ng s đ t

đ că thànhă côngă h n là ho tă đ ng riêng bi t và các chu i cung ng h p tác thông

th ng khác nhau do chính c u trúc c a chúng [28, tr.19]

- Chu i cung ỉg t ng tác

c chia theo 4 m căđ h th ng, bao g m [21]:

+ M căđ h th ng 1: Chu i n i b trong doanh nghi p

+ M căđ h th ng 2: Quan h đ iătácăsongăph ng

+ M căđ h th ng 3: Chu i m r ng g m nhà cung c p, các nhà cung c p c a nhà

cung c p, khách hàng và các khách hàng c a khách hàng

+ M căđ h th ng 4: M ngăl i các chu i n i li n v i nhau

1.1.2.2 Theo đ c tính c a s n ph m

Theo Taylor [29, tr.136-137] có th chia chu i cung ng thành hai lo i:

- Chu i có s n ph m mang tính c i ti n (Innovative Supply Chain):Các s n ph m

thayăđ i liên t c trên th tr ng (các lo i chip, ph n m m tin h c, qu n áo th i trang,

đ g ,ầ)ă căđi m c a lo i chu iănàyălàăthôngătinăđ c chia s t t, th iăgianăđápă ng

r t nhanh, t căđ qua chu i l n,ăvòngăđ i s n ph m ng n, m căđ t n kho ít

- Chu i có s n ph m mang tính ch c ỉ ỉg (ạuỉctioỉaệ Suppệy Chaiỉ): c tính

s n ph măítăthayăđ i, nhu c u trên th tr ng ít bi năđ ngă(l ng th c, th c ph m, các

s n ph m nông nghi pầ).ă t ngăhi u su t ho tăđ ng c a chu i, nên tìm cách gi m

chi phí trong s n xu t, v n chuy n và giao d ch Qu n lý chu i chú tr ng t i vi c gi m

t năkho,ăvàăt ngăchiaăs thông tin gi a các thành viên v i nhau

1.1.2.3 Theo cách th c đ a s n ph m ra th tr ng

Có th chia chu i cung ng làm 2 d ng:

- Chu i đ y (Push Supply Chain):S n ph măđ c s n xu t d ng t n kho, s nxu t

song song v i vi c tìm ki m th tr ng tiêu th Các nhà qu n lý c g ngăđ y s n ph m

ra kh i kho c aămìnhăđ n l p ti p theo trong kênh phân ph i.ă năl t các l p này l i

c g ngăđ yănóălênăphíaătr c g năkháchăhàngăh n Quy n l c n m trong tay nhà cung

c p, h có nhi u v th trongăđàmăphánăv giá c ,ăđ c bi tăđ i v i các s n ph m m i

Khách hàng không có nhi uăc h i ch n l a

- Chu i kéo (Pull Supply Chain):S n ph m xu t phát t nhu c u c a khách hàng trên th tr ng, h tìm ki m các nhà s n xu t có th đápă ng nhu c u c a h Các nhà

s n xu t l i tìm nh ng nhà th u ph , nhà cung c p khác có th giúp h hoàn thành

th ng v và quá trình c th l p l i, chu i cung ngăđ c hình thành Khách hàng có

c h i ch n l a nh ng nhà cung c p mà h c m nh n giá tr s n ph m là t t nh t

1.2.ăCÁCăTHẨNHăPH NăVẨăM IăQUANăH ăH PăTÁCăTRONGăCHU Iă

CUNGă NG

1.2.1 CácăthƠnhăph năc b nătrongăchu iăcungă ng

Theo Lambert [23] cho r ng m t chu i cung ng bao g m h th ng các th c th và các k t n i gi a các thành viên trong chu i cung ng Hay m t chu i cung ng v c

b n bao g m các thành ph năđóălàăcácăphápănhână(các doanh nghi p cung ng, doanh

nghi p s n xu t, tiêu th ), các t ch c, các m ngăl i và các th nhân S k t n i gi a

các thành t trênăđ c xem là các k t n i ho c các m i quan h

Thu t ng chu i cung ng g i nên hình nh s n ph m d ch chuy n t nhà cung c p

đ n nhà s n xu t, nhà phân ph i, nhà bán l và cu iăcùngăđ n khách hàng d c theo

chu i cung ng.ăSongăsongăđóăcácădòngăthôngătin,ăs n ph m và tài chính d c c hai

h ng c a chu i này Trong th c t , nhà s n xu t có th nh n nguyên li u t vài nhà

cung c păvàăsauăđóăcungă ngăđ n nhà phân ph i, chính vì v yăđaăs các chu i cung ng

th c s là các m ng liên k t (network) Trong m t chu i cung ng có th phân tích thành các thành ph năc b năsauăđâyă[25],ăg m:

1.2.1.1 Nhà cung c p

Nhà cung c păđ c xemănh m t thành viên bên ngoài - cóăn ngăl c s n xu t không

gi i h n Tuy nhiên, b i vì nh ng nhân t không ch c ch n trong ti n trình chuy n phát, nhà cung c p có th s không cung c p nguyên li u thô cho nhà s n xu tăđúngă

lúc Trong lu ỉ v ỉ ỉghiêỉ c u này, nhà cung c p bao g m các trung tâm v t t , các

đ i lý bán s , đ i lý bán l đ c nhà s n xu t l a ch n tùy thu c vào ỉ ỉg ệ c và uy tín

cung ng c a h

1.2.1.2 Nhà s n xu t

Bao g m các nhà ch bi n nguyên li u ra thành ph m, s d ng nguyên li u và các

s n ph m gia công c a các nhà s n xu tăkhácăđ làm nên s n ph m Trong lu ỉ v ỉ

nghiên c u này, nhà s n xu t chính là các doanh nghi p trong ngành ch bi n thu mua

s u riêng xu t kh u ho c tiêu th troỉg ỉ c t p trung Ti n Giang và Thành Ph H Chí Ẩiỉh i u ỉày đ ỉg ỉgh a r ng các doanh nghi p trong ngành ch y u th c hi n côỉg đo ỉ thu Ỉua s ch và đóỉg gói s n ph m s u riêng, nguyên li u ch y u t các

nhà cung c p t i đ a ph ỉg

1.2.1.3 Nhà phân ph i

Là các doanh nghi pămuaăl ng l n s n ph m t các nhà s n xu t và phân ph i s

các dòng s n ph măđ năkháchăhàng,ăcònăđ c g i là các nhà bán s Ch căn ngăchínhă

c a nhà bán s làăđi u ph iăcácădaoăđ ng v c u s n ph m cho các nhà s n xu t b ng

cách tr hàng t n và th c hi n nhi u ho tăđ ngăkinhădoanhăđ tìm ki m và ph c v

khách hàng Nhà phân ph i có th tham gia vào vi c mua hàng t nhà s n xu tăđ bán choăkháchăhàng,ăđôiăkhiăh ch là nhà môi gi i s n ph m gi a nhà s n xu t và khách

hàng Bên c nhăđóăch căn ngăc a nhà phân ph i là th c hi n qu n lý t n kho, v n hành

kho, v n chuy n s n ph m, h tr khách hàng và d ch v h u mãi Trong nghiên c u này, nhà phân ph i là các nhà bán s , các doanh nghi p mua và phân ph i s u riêng

đ ỉ tay ỉg i tiêu ếùỉg troỉg và ỉgoài ỉ c

1.2.1.4 Nhà bán l

H là nh ngăng i chuyên tr hàng và bán v i s l ng nh h năđ n khách hàng

H luôn theo dõi nhu c u và th hi u c a khách hàng.Trong nghiên c u này h là các

c a hàng bán l , h th ng siêu th , các c a hàng trái cây

1.2.1.5 Khách hàng/ng i tiêu dùng

Nh ngăkháchăhàngăhayăng i tiêu dùng là nh ngăng i mua và s d ng s n ph m

Khách hàng có th mua s n ph mă đ s d ng ho c mua s n ph m k t h p v i s n

ph m khác r i bán cho khách hàng khác

1.2.2.ăM iăquanăh h pătácătrongăchu iăcungă ng

Theo công trình nghiên c u c a Togar và Sridharan [27, tr.19] v s h p tác chu i cung ng, c haiăchuyênăgiaăđ u cho r ng v c b n có 3 ki u h p tác:

1.2.2.1 H p tác theo chi u d c (Vertical Collaboration)

X y ra khi t n t i hai ho c nhi uăh n các t ch c, ch ng h nănh nhà s n xu t, nhà

phân ph i, nhà chuyên ch và nhà bán l chia s trách nhi m, ngu n l c và thông tin

nh m ph c v cho các t ch căcóăliênăquanăt ng t nh ng i tiêu dùng cu i cùng

M t chu i d c hoàn toàn k t n i nhà cung c păđ u tiên theo nhi uăcáchăđ n khách hàng

cu i cùng Liên k t d c x y ra khi m t nhân t trungătâmăgiaăt ngăvaiătròă nhăh ng

đ n các nhân t khác trong nhi u l p khác nhau Liên k t d căluônăluônăh ng vào c

m i quan h gi a nhà s n xu t v i nhà cung c păđ u tiên và gi a nhà s n xu t v i

khách hàng cu i cùng, Christopher [17]

1.2.2.2 H p tác theo chi u ngang (Horizontal Collaboration)

X y ra khi có hai ho c nhi uăh n các t ch c không liên quan và c nh tranh nhau,

nh ng h p tác v i nhau nh m chia s các thông tin ho c ngu n l cănh liên k t các

trung tâm phân ph i.Hay nói m t cách khác, h p tác ngang là h p tác gi a các tác nhân trong cùng m tăcôngăđo n nh m gi măchiăphíăvàăt ngăgiáăbánăs n ph m

1.2.2.3 H p tác đa chi u (Lateral Collaboration)

Nh m m căđíchăcóăđ c s linh ho t nhi uăh n thông qua vi c c nh tranh và chia s

n ngăl c trong c đ cătr ng c a h p tác chi u d c và h p tác chi u ngang

1.2.3.ăM căđ ăh pătácătrongăchu iăcungă ng

Khi nghiên c u v s h p tác trong chu i cung ng, các công trình nghiên c u trên

th gi i s d ng r t nhi u thu t ng nh m l t t b n ch t h p tác gi a các th c th trong chu i cung ngănh h pătác,ăt ng tác hay quan h Th o lu n v các m i quan

h trong chu i cung ng, thu t ng chu i cung ng h p tác (collaborative supply

chain)ăth ngăđ c s d ngăh n

Theoăh ng ti p c n nghiên c u c a lu năv n,ăd aătrênăcácăđ nhăngh a,ăc uătrúcăđ n

phân lo i chu i cung ngăđ u t p trung vào các m i quan h gi a các thành t trong

chu i n i b hay chu i m r ng.ă c bi t là s t n t i thi t th c gi a 3 thành ph n

trong m t chu i m r ngăđóălàădoanhănghi p trung tâm v i nhà cung c p, doanh nghi p

trung tâm v i khách hàng.Theo Backstrand [16], m t khi t n t i s t ng tác gi a ba

thành ph n chính tr lênăđ c g i là ho tăđ ng giao d ch, h p tác và liên k t

1.2.4.ăVaiătròăc aăh pătácătrongăchu iăcungă ng

1.2.4.1 i v i b n thân doanh nghi p

Chu i cung ng có tính h pătácăcàngăcaoăngh aălàătrongăđóăcác thành viên c a chu i

luôn liên k t ch t ch v iănhauăđ cùng chia s l iăíchăđ tăđ c Thông qua vi c h p

tác giúp cho các doanh nghi p cùng ch căn ngătrongăchu i s giúpăt ngăs c c nh tranh

(liên k t ngang) t đóăcóăth nâng v th trongăđàmăphánămuaănguyên li u ậ thuêăm n

các d ch v bên ngoài và tìm ki m các nhà phân ph i l n.ă ng th i n m b t k p th i

nhu c u và bi năđ ng th tr ngădoăđ c chia s thông tin, và ch đ ng trong các ho t

đ ngăđ u vào l năđ u ra

1.2.4.2 i v i ngành

H p tác chu i cung ng trong ngành t t s giúpăngànhănângăđ c v th c nh tranh, điăvàoăphátătri n m t cách b n v ng và hi u qu Các thành viên h p tác ch t ch v phânăcôngălaoăđ ng, t đóăm i thành viên s t tìmăcôngăđo n mà mình tham gia hi u

qu nh t mà ch đ ng h pătác.ăNh v y n u trong m t ngành khi tri n khai chu i cung

ng th hi n rõ s h p tác, ch c ch n s di năraăquáătrìnhăc c u l iăngànhăđóătrênă

nhi uăph ng di nănh v quiămô,ăph ng th c s n xu t, phân ph i, tiêu dùng nh m

h ngăđ n tính b n v ng và khai thác tri tăđ l i th so sánh c a t ng thành viên trong

chu i,ăquaăđóăngànhăs điăvàoăho tăđ ng m t cách quy c , t ngăb c tham gia sâu vào

chu i toàn c u

1.3.1.ăCácăy uăt ătácăđ ngăđ năhi uăqu ăchu iăcungă ngă[9]

Qu n lý chu i cung ng hi u qu tr c h tăđòiăh i m t s hi u bi t t ng y u t d n

d t và cách nó v n hành.M i y u t d n d t có kh n ngătácăđ ng tr c ti păđ n chu i

cung ng và c ng c m t s n ngăl c nh tăđ nh.ăCóăn măy u t chínhătácăđ ng đ n

hi u qu chu i cung ngănh ăsau:

1.3.1.1 S n xu t

S n xu tă làă nóiă đ nă n ngă l c c a chu i cung ngă đ t o ra và t n tr s n

ph m.Cácăph ngăti n s n xu t là các nhà máy và kho.Quy tăđ nhăc ăb năđ t ra

cho các nhà s n xu t khi quy tăđ nh s n xu t là làm th nàoăđápă ng nhanh và hi u

qu N uăcácănhàămáyăvàăkhoăđ c xây d ngăd ăth a công su t, chúng có kh n ngăđápă ng mau chóng nhu c u s n ph măđaăd ng.M t khác, công su tăd ăth a không

phát sinh l i nhu n.Vì th càng t n t i nhi u công su t th a, s n xu t càng kém

hi u qu

i v i lo i hình s n xu t s u riêỉg, côỉg đo n s n xu t là quá trình liên k t

gi a các nhà cung c p cây gi ng, v t t phâỉ bóỉ, thu c tr sâu, k thu t canh tác và ỉg i nông dân tr ng cây gi ỉg, ch Ỉ sóc, bóỉ phâỉ thỀo đúỉg Ệ thu t đ

cây s u riêỉg tr ng thành cho trái

thayăđ i v nhu c u khách hàng.Tuy nhiên, vi c s n xu tăvàăl uătr hàng t n kho t n kémăvàăđ đ tăđ c tính hi u qu cao, chi phí cho hàng t n kho ph i càng th p càng

t t

i v i chu i cung ng s u riêng hàng t n kho là s n ph m s u riêng không bán

đ c đúỉg th i giaỉ quy đ nh cho t ng thành ph n trong chu i thành ph n nông

dân thì s u riêng c n ph i đ c báỉ tr c Ệhi v n trái chín r , n u Ệhôỉg báỉ đ c

trái chín k p th i, đ th i giaỉ ỉỀo trái troỉg v n lâu s d ỉ đ ỉ trái h ỉhi u, m t

ỉ c và không v n chuy ỉ đ c xa S n ph m s u riêng t ỉ Ệho đa s ệà trái sâu, đứo,

trái úng, trái có hình d ng x u,… s n ph m s u riêng t ỉ Ệho th ng gi ỉg ỉhau đ i

v i các thành ph n khác: nhà thu mua, nhà bán s , doanh nghi p, nhà bán l i u đ c

bi t là s n ph m s u riêng t n kho không d tr hay b o qu ỉ đ c lâu dài, ngu n

tiêu th s u riêng t ỉ Ệho c ỉg h n ch nên vi c thu h i giá tr cho s n ph m t n kho

không cao

1.3.1.3 V trí

V trí là vi c ch năđ aăđi m v m tăđ a lý c aăcácăph ngăti n c a chu i cung ng.Nóă c ngă baoă g m các quy tă đ nhă liênă quană đ n nh ng ho tă đ ng c nă đ c

th c hi n b i t ngăph ngăti n đây,ăs cân nh c gi aătínhăđápă ng nhanh v i

tính hi u qu là quy tăđ nh có c n t p trung các ho tăđ ng m t vài v trí nh m

gi măđ c chi phí nh qui mô và hi u qu , hay giãn ho tăđ ng ra nhi u v trí g n

v i khách hàng và nhà cung c păđ ho tăđ ngăđápă ngănhanhăh n.ă

Khiăđ aăraăquy tăđ nh v v trí, các nhà qu n lý c n xem xét m t lo t nhân t liên

quan v i m t v tríănàoăđó,ăbaoăg măchiăphíăph ngăti n, chi phí nhân công, k n ngă

s n có c a l căl ngălaoăđ ng,ăcácăđi u ki năc ăs h t ng, thu và thu quan, và s

g năg iăv i các nhà cung c p và khách hàng Các quy tăđ nh v v tríăcóăxuăh ng là

nh ng quy tăđ nh mang tính chi năl c vì chúng g n ch t m tăl ng ti n l n v i các

k ho ch dài h n

Các quy tăđ nh v v tríăcóătácăđ ng m nh m đ năchiăphíăvàăcácăđ c tính c a chu i

cung c p.Sauăkhiăxácăđ nh xong kích c , s l ng và v trí thi t b ,ăc ngăc n quy tăđ nh cácăconăđ ng mà s n ph m có th đ n v i khách hàng cu i cùng.Các quy tăđ nh v v tríăc ngăph n ánh chi năl căc ăb n c a công ty trong vi c xây d ng và phân ph i s n

ph m ra th tr ng

Trong chu i cung ng s u riêng y u t v trí đây ệà v trí đ t các v a s u riêng

g n vùng chuyên tr ng s u riêng; v trí đ t các Ệho đóỉg hàỉg, ch a hàng g n v i các

v a, g n ch đ u m i s u riêỉg đ thu n ti n cho vi c v n chuy ỉ c ỉg ỉh thu Ỉua

s u riêng và n m b t thông tin th tr ng d ếàỉg và ỉhaỉh chóỉg h ỉ

1.3.1.4 V n chuy n

V n chuy n là vi c di chuy n m i th t nguyên v t li uăchoăđ n thành ph m gi a cácăđi u ki n khác nhau trong chu i cung ng Trong v n chuy n, s cân nh c là gi a tínhăđápă ng nhanh v i tính hi u qu đ c th hi n qua vi c l a ch n cách th c v n

chuy n Các cách th c v n chuy n nhanh thì l i r t t n kém, các cách th c v n chuy n

ch m thì chi phí v a ph iănh ngăkhôngăđápă ng nhanh.Vì chi phí v n chuy n có th

chi m m t ph n ba chi phí kinh doanh c a chu i cung ng, nên các quy tăđ nh v v n

chuy năc ngăr t quan tr ng

Trong chu i cung ng s u riêng y u t v n chuy n là vi c l a ch ỉ ph ỉg ti n v n

chuy n và cách th c v n chuy n phù h p T v n, s u riêng s đ c v n chuy n th

công b ng cách khiêng vác ra đ ng nh , t đ ng nh s u riêng s đ c v n chuy n

b ỉg xỀ Ỉáy ra đ ng l n, t đ ng l n s u riêng s đ c v n chuy n b ỉg xỀ c gi i thô s ra các v a Các doanh nghi p đóỉg s u riêng xu t kh u s v n chuy n b ng

container ra c ng ho c ra biên gi i giao cho khách hàng

1.3.1.5 Thông tin

Thông tin là n n t ngăđ aăraăquy tăđ nhăliênăquanăđ n b n y u t d n d t chu i cung

ng Nó là s k t n i gi a t t c các ho tăđ ng và ho tăđ ng s n xu t trong chu i cung

ng.Khi s k t n i này là m t s k t n i v ng ch că(ngh aălàăd li u chính xác, k p lúc vàăđ yăđ ), t ng công ty trong chu i cung ng s có các quy tăđ nh chính xác cho ho t

đ ng riêng c a h âyăc ngălàăxuăh ng t iăđaăhóaătínhăl i nhu n toàn b chu i cung

ng

Trong t ng công ty, cân nh c gi a tínhăđápă ng nhanh và tính hi u qu có liên h

đ n vi căl ng giá các l i ích mà thông tin t t có th cung c p so v iăchiăphíăđ có

đ c thông tin Thông tin chính xác, d i dào có th giúpăđ aăraăcácăquy tăđ nh kinh

doanh hi u qu vàătiênăđoánăt tăh nănh ng chi phí xây d ng và l păđ t các h th ng

phân ph iăthôngătinăc ngăcóăth r t cao

Xét v t ng th chu i cung ng, s cân nh c gi aătínhăđápă ng nhanh và tính hi u qu mà

các công ty th c hi n là m t trong các quy tăđ nh v l ng thông tin có th chia s v i các côngătyăkhácăvàăl ng thông tin ph i gi bí m t Thông tin v cung s n ph m, c u khách

hàng, tiên báo th tr ng và k ho ch s n xu t mà mà các công ty chia s v i nhau càng

nhi uăthìăcácăcôngătyăcàngăđápă ngănhanh.ăTuyănhiên,ăcôngăkhaiănh ăth nào là h p lý là m i

b n tâm c a t ng công ty vì e ng i thông tin ti t l s b đ i th c nh tranh s d ngăđ đ i phó i u này có th gây t n th t cho kh n ngăsinhăl i c a công ty

Trong chu i cung ng s u riêng y u t thôỉg tiỉ đ c th hi n qua vi c th a thu n h p

đ ng mua bán, giá c , s ệ ng, ch t ệ ng giao hàng gi a các bên, th a thu n th i gian

hái s u riêng, giao s u riêỉg, đóỉg gói s u riêng Các thành ph n trong chu i cung ng s u

riêng liên l c v i ỉhau qua đi n tho i ho c g p tr c ti p đ l y thôỉg tiỉ Do thôỉg tiỉ đ c trao đ i b ng mi ng là ch y u ỉêỉ đôi ệúc c ỉg có tr ng h p hi u nh m, nh nh m thông

tin Thông tin giá c th tr ng truy n mi ng nên d b sai l ch và Ệhôỉg đ ng nh t gi a các

cá nhân, t ch c tham gia chu i cung ng

1.3.2 Cácăy uăt ăđoăl ngăhi uăqu ăchu iăcungă ng

Có 4 tiêu chu năđánhăgiáăhi u qu th c hi n chu i cung ng,ăđóălà:ăgiaoăhàng,ăch t

l ng, th i gian và chi phí

1.3.2.1 Tiêu chu n giao hàng

Tiêu chu nănàyăđ c păđ năgiaoăhàngăđúngăh năđ c bi u hi n b ng t l (%) c a các

đ năhàngăđ căgiaoăđ yăđ v s l ngăvàăđúngăngàyăkháchăhàngăyêuăc u trong t ng

s đ năhàng.ăChúăỦăcácăđ năhàngăkhôngăđ cătínhălàăgiaoăhàngăđúngăh n khi ch có

m t ph năđ năhàngăđ c th c hi năvàăkhiăkháchăhàngăkhôngăcóăhàngăđúngăth i gian

yêu c u.ă âyălàăm t tiêu th c r t ch t ch , kh tăkheăvàăkhóănh ngănóăđoăl ng hi u qu

th c hi n trong vi c giao toàn b đ năhàngăchoăkháchăkhiăh yêu c u

1.3.2.2 Tiêu chu n ch t l ng

Ch tăl ngăđ căđánhăgiáă m căđ hài lòng c a khách hàng là s th a mãn c a

khách hàng v s n ph m.ă u tiên ch tăl ng có th đ căđoăl ng thông qua nh ng

đi uămàăkháchăhàngămongăđ i

đoăl ngăđ c th a mãn c aăkháchăhàngămongăđ i v s n ph m ta thi t k b ng

câu h iătrongăđóăbi năđ c l p t s hài lòng c a khách hàng Ví d , m t công ty h i

khách hàng c aă mình:ă ắChúngă tôiă đưă đápă ng nhu c u c a quý khách t tă đ n m c nào?Ằ.ăNh ng câu tr l iăđ căđánhăgiáăb ngăthangăđoăx p h ngă5ăđi m: (5) vô cùng

hài lòng, (4) r tăhàiălòng,ă(3)ăhàiălòng,ă(2)ăch aăhàiălòngăl m, (1) th t v ng N u các câu

tr l iă(4),ă(5)ăđi m chi m t l cao trong t ng các câu tr l i,ănh ăth cho th y công ty đưăđápă ngăh nămongăđ i c a khách hàng

1.3.2.3 Tiêu chu n th i gian

T ng th i gian b sung hàng có th tính t m t cách tr c ti p t m căđ t n kho

Th i gian t n kho = m căđ t n kho/m căđ s d ng

Th i gian t n kho s đ c tính cho m i m t xích trong chu i cung ng ( nhà cung

c p, nhà s n xu t,ăng i bán s , bán l ) và c ng h t l iăđ có th i gian b sung hàng l i

M t trong nh ng ch tiêu quan tr ng n a là ph iăxemăxétăđ n th i gian thu h i công

n ,ănóăđ m b oăchoăcôngătyăcóăl ng ti năđ mua s n ph m và bán s n ph m t o ra

vòng luân chuy n hàng hóa

1.3.2.4 Tiêu chu n chi phí

Yêuăc uăc aătiêuăchu nănàyălàăt ngăchiăphíăbaoăg măchiăphíăs năxu t,ăchiăphíăphână

ph i,ăchiăphíăt năkhoăvàăchiăphíăcôngăn ă ăm căth pănh t.ă âyăc ngălàăch ătiêuăđ ăđánhăgiáăhi uăqu ăgiáătr ăgiaăt ngăvàăn ngăsu tălaoăđ ngăc aăchu i

1.4 BẨIăH CăKINHăNGHI M

1.4.1 BƠiăh căkinhănghi măt ăthƠnhăcôngăc aăs năph măs uăriêngă ăTháiăLan

Thái Lan hi năđ ngăđ u th gi i v s năl ng s u riêng xu t kh u do ch tăl ng s u

riêng Thái Lan cao, giá c c nh tranh so v i các qu c gia tr ng s u riêng khác

B ngă1.1 S năl ngăvƠăth ătr ngăxu tăkh uăs uăriêngăTháiăLanăgiaiăđo nă2010ă

Bài h c thành công c a ngành s n xu t kinh doanh s u riêng Thái Lan:

- Thái Lan có chính sách h tr v giá cho nông dân tr ng 05 lo i cây ch l c là s u

riêng, nhãn, v i,ăm ngăc t và chôm chôm Vi c tr giá nông s n không ch th c hi n

vi cămuaăgiáă uăđưiăc aănôngădânămàănôngădânăcònăđ căh ng nh ngă uăđưiăkhácă

nh ămuaăphân bón v i giá th p, mi năc c v n chuy năphânăbón,ăđ c cung c p gi ng

m iăcóăn ngăsu tăcao,ăđ c vay v n lãi su t th p t ngân hàng nông nghi pă.v vầă

- Th c hi n t t chính sách h tr này chính ph TháiăLanăđ aăcácăchuyênăviênăcaoă

c p ph tráchăch ngătrình v i nhi m v giám sát t vi c s n xu t, phân ph i, ch bi n,

giá c choăđ n tìm th tr ng xu t kh u m i

- Hi p h i ngành ngh tích c c phát huy vai trò liên k t các thành ph n và cung c p

thông tin c p nh t giá c s uă riêngă quaă cácă n mă trênă h thông website c a phòng

Th ngăM i và Công Nghi p Thái Lan, danh sách các doanh nghi p, h p tác xã nông dânăđ c niêm y t thành sách và phát mi n phí cho các doanh nghi p ho c t ch c

n c ngoài có nhu c u h p tác ho c nh p kh u s uăriêngăTháiăLan.ăChínhăđi u này đưă

góp ph n tháo g khóăkh năđ u ra cho s u riêng Thái Lan Nh có thông tin, chính

sách h p lý c a chính ph TháiăLanăđưăgiúpănôngădânătr ng s u riêng duy trì s năl ng

và giá bán h pălỦ,ăt ngă năđ nhăquaăcácăn m

Hình 1.1 Bi uăđ ăgiáăs uăriêngăt iăTháiăLanăt ă2005-2014

(ă năv tính: Bath/kg) (Ngu n [19])

âyălàăchínhăsáchănh măắb t b nh và tìm thu c ch aẰăxu t phát t s quan tâm c a vuaăTháiăLanăđ n chính ph và chính quy n c aăcácăđ aăph ngătr ng s u riêng Các

chính sách yăđưăk t h păđ c kinh nghi m truy n th ng và công ngh hi năđ iăđ t ng

b călàmăchoăsuyăngh ,ănh n th c c aăng iănôngădânăTháiăLanăthayăđ i, h đưăhi u

s n xu t nông nghi p không ch đ nămàăcònăđ xu t kh u T đâyăh đưăchungăs c,

chung lòng phát tri n n n nông nghi p v i t căđ t ngătr ng nhanh, công ngh cao và

m t s l nhăv căđ ngăđ u th gi i

1.4.2 BƠiăh căkinhănghi măt ăth tăb iătrongăvi căxơyăd ngăchu iăcungă ngă

d aă ăT nhăB năTreă[11]

Ngành d a có vai trò r t quan tr ngăđ i v i kinh t - xã h i t nh B n Tre và c n

đ căcoiănh ălàăm t b ph n không th thi uăđ c trong chi năl c phát tri n kinh t -

xã h i t nh B n Tre.Ngành d a B n Tre t o ra ngu n l c kinh t r t l n cho t nh B n Tre, cătínhăhàngăn mămangăl iăh năb n ngàn t đ ng giá tr giaăt ng.M c dù v y,

chu i giá tr d a B n Tre còn t n t i m t s h n ch nh tăđ nh Tình tr ngăắđ c mùa

m tăgiáẰ,ăắđ c giá m tămùaẰ,ăvi c ph thu căvàoăth ngăláiăTrungăQu c,ăăt ăt ng

nóng v i phát tri n liên t c và t, thi u quy ho ch mà không tìm hi u k thu t, th

tr ngăđ uăraăđưăkhi năchoăng i nông dân luôn trong tình c nhălaoăđao.ă i n hình là

đ u tháng 4/2012, giá d a B n Tre và khu v c s t gi m nghiêm tr ng Giá d a t 120.000đ ng/ch c (1 ch c d a b ng 12 qu ) vào cu iă n mă 2011,ă xu ng còn 80.000đ ng/ch c, r iă40.000ăđ ng/ch c giá d a ti p t c lao d căđ n ch còn kho ng 10.000đ ng/ch c Ng i tr ng d aăđiêuăđ ng, nông dân không th s ngăđ c nh d a,

nhi uăng i b tăđ uăđ n b d a đ chuy năsangăđàoăaoănuôiătômănh mămongăv t qua

tình c nhăkhóăkh nătr c m t [12]

Nguyên nhân th t b i c a chu i cung ng d a B n Tre

 Y u kém trong khâu s n xu t ậ thi u s h tr t chính quy n

- Ngành d a B năTreăch aăđ c h tr chính th c và c th t chính quy n trung

ng.ă

- Cácăc ăquanănghiênăc uăch aăt o ra nh ngăđ t phá trong công ngh tr ng d a ho c

công ngh tr ng tr t hi năđ iăch aăđ c phát tri n và áp d ng t t trên th căđ a

- Ngân sách Nhàăn c c p tnhăch aăđ m nhăđ th c hi n m tăch ngătrìnhăđ uăt ă

phát tri n toàn di n ngành d aăđ t oăraăn ngăl c c nh tranh m i cho ngành và b o

đ m s phát tri n b n v ng c a ngành d a trong nhi uăn măt i

 S n ph m thi u c nh tranh

- Các s n ph m ch bi n t d a còn nhi u s n ph m thô, s n ph măs ăch , thi u các

s n ph m tinh ch có giá tr cao Các s n ph m xu t kh u ch y u là s n ph măs ăch ,

d i d ng nguyên li u thô cho ch bi năsâuăh nănh ăd a trái l t v ,ăx ăd a, m n d a,

than thiêu k t, th ch d aăthô.ăDoăđó,ăcònănhi u giá tr giaăt ngăch aăđ c khai thác t t

đ t o ra thêm nhi u l iăíchăchoăđ aăph ng

- C u trúc chu i giá tr không b oăđ m cung ng nguyên li uăđ yăđ s l ng và có

ch tăl ng t t, khó xây d ng vùng nguyên li u năđ nh cho ngành ch bi n

 B th ngăláiăTrungăQu c chi ph i ậ khôngăcóăth ngăhi u m nh,ăđ u ra

không năđ nh

- Hi n nay B n Tre, không ch d aăt i,ăc măd a mà c ngành s n xu t th ch d a

c ngăđangăn m trong bàn tay chi ph i c aăth ngăláiăTrungăQu c 90% s n ph m d a

c a B năTreădoăth ngăláiăTrungăQu c bao tiêu nên h quy tăđ nh giá c , s năl ng,

th m chí ch tăl ng m t hàng Trong nhi uăn măquaăth tr ng d a Vi t Nam ph

thu căvàoăth ngăláiăTrungăQu c, trong khi h có th th ng nh t v i nhau nh ngăb c điă nh m chi ph i th tr ngă n c s t i thìă cácă đoànă th , hi p h i ngành ngh đ a

ph ngăv năch aăh p tác ch t ch v i nông dân, ngành d a Vi t Nam v năch aătìmăraă

đ c gi i pháp nh m phát tri n cây d a b n v ng

- V năđ th ngăhi u: h u h t các s n ph măch aăđ c chú tr ng xây d ngăth ngă

hi u K o d aăđưăđ nhăhìnhăth ngăhi u trên m t s th tr ngăvàăđ c b o h ch d n

đ a lý M t s doanh nghi p ch bi năc mă d a n o s yă đangăxâyăd ngăth ngăhi u

riêng cho s n ph m, trong khi m t s khác v n xu t kh uă thôngă quaă cácă đ u m i

th ngăm iăn c ngoài nên không thâm nh păđ c th tr ng và không xây d ngăđ c

th ngăhi u

T các bài h c kinh nghi m c a chu i cung ng s u riêng Thái Lan và chu i cung

ng d a B n Tre, tác gi rút ra m t s bài h c quan tr ng cho chu i cung ng s n

ph m s u riêng huy n Cai L y - t nh Ti năGiangănh ăsau:ă

- Bài h c 1: S ph i h p ch t ch gi aă ng i nông dân v i nhau, gi aăng i

nông dân v iăth ngălái,ădoanhă nghi p, cùng v i s h tr c a hi p h i ngành

m t cách h p lý và duy trì s năl ng năđ nhăquaăcácăn m

- Bài h c 2: S thi u liên k t gi a các thành ph n trong chu i cung ng, thi u

s ph i h p h tr c aăc ăquanăbanăngƠnhăvƠăchínhăsáchăh tr đ nhăh ng c a

chính ph có th t oăc ăh iăchoăt ăth ngăchiăph i th tr ng,ăépăgiáănôngădơnầ

- Bài h c 3: Minh b ch v giá c , s năl ng, thông tin nhà cung c p s n ph m

đ t oăđi u ki n t iăđaăchoăcácănhƠăđ uăt ăc ngănh ănhƠănh p kh uăn c ngoài d dƠngăđ uăt ăho c mua bán s n ph m trongăn c

Vi c áp d ng t t nh ng bài h c trên s giúp ích r t nhi u cho vi c nâng cao ch t

l ng chu i cung ng, nâng cao s liên k t gi a các thành ph n, ti t ki m chi phí và

phát huy hi u qu t iăđaăt khâu tr ng tr tăch măsócăđ năkhâuăđ u ra c a s n ph m s u

riêng huy n Cai L y ậ t nh Ti n Giang trong th i gian t i

K T LU NăCH NGă1

Chu i cung ng là m t m ngăl i các ho tăđ ng c a các bên có liên quan tham

gia vào dòng ch y c a nguyên li u t nhà cung ngăđ uătiênăđ năng i tiêu dùng cu i

cùng Dù môăhìnhăđ năgi n hay m r ng thì các thành ph n c a chu i cung ng bao

g m nhà s n xu t, nhà phân ph i, nhà bán l , khách hàng và nhà cung c p d ch v

K t h p gi aăc ăs lý lu n v chu i cung ng cùng v i bài h c kinh nghi m rút ra

t chu i cung ng s u riêng Thái Lan và chu i cung ng d a B n Tre s là n n t ngăđ

tác gi nghiên c u chu i cung ng s u riêng t i huy n Cai L y ậ t nh Ti n Giang

CH NG 2: TH CăTR NGăCHU IăCUNGă NGăS UăRIểNGăT Iă HUY NăCAIăL Yăậ T NHăTI NăGIANG

2.1.ăT NGăQUANăV ăTỊNHăHỊNHăTR NGăS UăRIểNGă ăVI TăNAM

S u riêng Vi tăNamătr căđâyătr ng nhi u LáiăThiêu,ănh ngăsauăchi nătranhăđưă

đ c phát tri n m nhătrênăđ tăđ t ngăđ iăm aănhi u t Di Linh, B o L c và các t nh

mi năTâyănh ăV nhăLong,ăTi n Giang, B n Tre nh th y c p g n

T ng di n tích hi n có 37.838 ha, s năl ng kho ng 529 ngàn t n/n mă(2012).Trongăđóăcácăt nh mi nă ôngăNamăb chi m kho ng 35%, các t nh mi n Tây Nam b chi m

65% Nhìn chung s n xu t s u riêng n c ta ch y u là các gi ng m iătheoăxuăh ng

th tr ng [3]

 Ngu n cung c p s u riêng t s n xu tătrongăn c

• Ngu n s u riêng s n xu tătrongăn c cung c p cho th tr ng Nam B ch y u là

t các t nh Ti năGiang,ă ngăNai,ăBìnhăD ng,ăBìnhăPh c, B năTre,ăV nhăLong

• Trong t ng s năl ng s u riêng thu ho chăn mă2012ăc a các t nh Nam B ,ă c tính

có kho ng 529.288 t năđ c cung c p cho th tr ng n iăđ a và xu t kh u, tính theo

m c tiêu th n iăđ a thì th tr ng Nam B chi măđ nă70%ăătrongăđóăThànhăPh H

Chí Minh là th tr ng tiêu thu l n nh t, còn l i 30% là th tr ng mi n Trung và mi n

B c

 S năl ng xu t kh u

S n ph m s u riêng Vi t Nam ch y u xu t kh u sang Trung Qu c, M , Nh t B n

Trongăđóăth tr ng Trung Qu c chi m 90% s năl ng xu t kh u và 99% s năl ng

s u riêng Vi t Nam xu t kh u sang Trung Qu c b ngăđ ng ti u ng ch [26]

N mă2012, s năl ng s u riêng Vi t Nam xu t kh uă căđ t 100.000 t n,ătrongăđóă

th tr ng Trung Qu c nh p g n 90.000 t n, s còn l i là th tr ng M , Nh t B n,ă àiă

Loan, Indonesia Giá s u riêng xu t kh uăluônăcaoăh năth tr ngătrongăn c t 10.000

đ ng/kg đ nă18.000ăđ ng/kg nên vi căđ y m nh xu t kh u s u riêng s ph n nào c i

thi năđ i s ngăvàălàmăt ngăthuănh p cho nông dân tr ng s u riêng

B ngă2.1ăS năl ngătráiăcơyănh păkh uăt ăcácăn căvƠoăTrungăQu căn mă2012ă

[15]

Tên trái cây S năl ngănh pă

kh uă(nghìnăt n)

Xu tăx ă (%ătrênăt ngăs năl ngănh păkh u)

S li u c a b ng 2.1 cho th y Trung Qu c là th tr ng l n tiêu th s u riêng

t hai qu c gia là Thái Lan và Vi tăNam,ătrongăđóăTháiăLanăăchi m 78% t ng s n

l ng nh p kh u và Vi t Nam ch chi m 22% s năl ng nh p kh u T l s u

riêng xu t kh u vào th tr ng Trung Qu c c a Vi t Nam so v i Thái Lan là r t

th p (th pă h nă 3,5ă l n) Vì v y vi c tìm ra gi i pháp phát tri n s nă l ng s u

riêng Vi t Nam xu t kh u vào th tr ng Trung Qu c s m raăc ăh i r t l n cho

ng i nông dân tr ng s u riêng

2.2 GI I THI U V CÂY S U RIÊNG T I HUY N CAI L Y

Câyăs uăriêngăđ căt nhăTi năGiangăxácăđ nhălàă1ătrongă7ălo iăcâyă năqu ăch ăl că

c năđ uăt ăphátătri n.ăDi nătíchăs uăriêngăchi măkho ngă8%ăt ngădi nătíchăcâyă năqu ă

c aăt nhăTi năGiang.ăRiêngăt iăhuy năCaiăL y,ădoăs uăriêngălàălo iăcâyă năqu ăch ăl că

c aăhuy nănênădi nătíchăchi măđ nătrênă30%ăt ngădi nătíchăcâyă năqu ătoànăhuy n.ăCaiă

L yăcóăvùngăchuyênăcanhăs uăriêngăl nănh tăc ăn căv iăcácăgi ngăch tăl ngăngonă

n iăti ng:ăRiă6,ăMonăThong,ăc măvàngăh tălép ăt pătrungăt iăcácăxưăphíaăNamăQu căl ă

1: Ng ăHi p,ăTamăBình,ăLongăTrung,ăLongăTiên,ăH iăXuân,ăC măS n ă

v iăgiáăbánăcaoăh năv ăthu năkho ngă50%ăđ nă80%ădoăs năl ngăs uăriêngăv ăngh chă

th ngăth păh năv ăthu n t ă10%-20%ăs năl ng.ăTùyătheoăgi ngăs uăriêng,ăgiáăbánă

t iăv nătráiăv ăcóăth ădaoăđ ngăt ăă27.000ăđ ngă-35.000ăđ ng/kgăđ iăv iăs uăriêngăh tălépăgi ngăMonthongăhayăRiă6.ăSauăkhiătr ăchiăphí,ăl iănhu năt ăv năs uăriêngăcóăth ă

đ tăt ă200ă- 300ătri uăđ ng/hecta/n m

Nh ăthâmăcanhăhi uăqu ,ăl iănhu năkinhăt ăcaoăvàăb năv ngăgiúpănhi uănôngădână

d ngănênăc ănghi p,ădi nătíchăs uăriêngăt iăhuy năCaiăL yăkhôngăng ngăt ngănhanh,ăđưăđ tătrênă7.000ăhecta,ătrongăđóăcóăh nă6.000ăhectaăđangăchoătráiăv iăn ngăsu tăbình

quân 20 - 25ăt n/hecta.ăS uăriêngăCaiăL yăxu tăkh uăchi mă40%ăs năl ngăvàătiêuăth ătrongăn căchi mă60%ăs năl ng,ăth ătr ngăxu tăkh uăch ă y uălàăTrungăQu c,ăth ă

tr ngătiêuăth ăn iăđ aăl nănh tălàăThànhăPh ăH ăChíăMinh,ăngoàiăraăs uăriêngăCaiăL yă

còn đ căv năchuy năcungăc păchoăHàăN iăvàăm tăs ăt nhămi năB c,ăs uăriêngătr ă

thành câyătr ngăchoăthuănh pă năđ nhănh tătrongă05ăn mătr ăl iăđâyăt iăCaiăL yăTi nă

Giang [13]

2.2.2 Cácăgi ngăs uăriêngăch ăy uăt iăHuy năCaiăL yă[10]

Theo th ng kê c a nhà chuyên môn, trong s n xu t t n t iăh nă80ăgi ng s u riêng

Hi n nay t i huy n Cai L y chuyên canh tác các gi ng s uăriêngăđ t ch tăl ng cao

nh ăsau:

S u riêng Ri 6

S uăriêngăRiă6ăđ c tr ngăđ uătiênăvàoăn mă1988ăt i t nhăV nhăLong.ăHi n nay tr ng

ph bi n các tnh:ă V nhă Long,ă B n Tre, Ti nă Giang,ă ng Nai, Bà Raă V ngăTàu Câyăcóăđ cătínhăsinhătr ng khá t t, cây cho trái khá s măsauă3ăn mătr ng so v i

gi ng s u riêng kh quaătr căđây.ăHi n nay di n tích tr ng s u riêng gi ng m i (Ri 6,

Monthong, chu ng bò) Cai L y Ti n Giang là 80% S u riêng Ri 6 có tr ngăl ng

trung bình 2kg - 2.5kg/trái, th tătráiămàuăvàngăđ măđ căng iătiêuădùngă aăchu ng, khôngăx ,ăkhôngăs ng, ráo, v béo ng t,ăth mănhi u, h t lép nhi u và t l c măcaoă

(33%/tr ngăl ngătrái)ăcaoăh năg p 2.5 l n so v i s u riêng gi ng kh qua.ăN ngăsu t

s u riêng Ri 6 vào lo i khá, 170 ậ 200ăkg/cây/n măậ cây kho ngă12ăn mătu i.ăN ngă

su t năđ nh, tu i th dài vì cây thích nghi v iăđi u ki n khí h u huy n Cai L y Gi ng

s uăriêngăRiă6ăđ căđánhăgiáălàăgi ng có ch tăl ng t t Do ch tăl ng t t, s u riêng Ri

6 vàoănhómăgiáăbánăcaoăh năgi ng s uăriêngăth ng t 50%ăđ n 70%

S u riêng Monthong

âyă làă gi ng nh p,ă c ngă kháă ph bi n trên th tr ng hi n nay Gi ng s u riêng Monthongăđ căđánhăgiáălàăgi ng có ch tăl ng t t;ăc măvàngăl tăđ n vàng, th t ráo,

h iăx ,ăth m,ăbéoăphùăh p kh u v ng iătiêuădùngăph ngă ông.ăS u riêng Monthong

đ c x p vào nhóm h t lép, r t ít khi g p h t m y nên ph n th tătráiă năđ căđ i v i trái

c ngăđ u là 32- 36%, t l caoăh nănhi u so v i gi ngăth ng Hi n nay di n tích

tr ng s u riêng gi ng m i (Ri 6, Monthong, chu ng bò) Cai L y Ti n Giang là 80%

Do ch tăl ng t t, giá s u riêng Monthong vào nhóm giá bán cao

S u riêng Chín Hóa

âyălàăgi ng n i Trên th tr ng hi n nay s năl ng s u riêng Chín Hóa còn th p

S u riêng Chín Hóa là gi ng có ch tăl ng t t;ăc măvàng,ăth tăh iănhưo,ăr t béo, r t

th m.ăS uăriêngăChínăHóaăăđ c x p vào nhóm h t lép, r t ít th y h t m y Ph n th t tráiă năđ căđ i v iătráiăc ngăđ u là 28% - 30%ăcaoăh năg păđôiăsoăv i gi ngăth ng

Do ch tăl ng t t, giá s u riêng Chín Hóa vào nhóm giá bán cao

S u riêng kh qua xanh

âyălàăgi ng n i, s u riêng kh quaăxanhăđ căđánhăgiáălàăgi ng có ch tăl ng trung

bình S u riêng kh quaăxanhăcóăc măvàng,ăh iănhưo,ăr tăth măvàăbéoănh ngăh t r t to nênăkhôngăđ căng iătiêuădùngă aăchu ng Ph n th tătráiă năđ căđ i v iătráiăc ngă

đ u là 16 - 18% T l này s th păh nă trái nh Vì ch tăl ng không cao nên s u

riêng kh qua xanh có giá th p và ph c v ng i tiêu dùng có thu nh p trung bình

th p

2.3 NHăH NGăVẨăM CăTIểUăPHÁTăTRI NăS NăPH MăS UăRIểNGă

C AăHUY NăCAIăL Y

Hi uăqu ăkinhăt ăt ăv năchuyênăcanhăđưăđemăl i cu c s ngăsungătúcăh năchoăng i

dân huy n Cai L y.ăTuyănhiên,ăđ t o s phát tri n b n v ngăchoăt ngălai,ăCaiăL y đangăquiăho ch vùng chuyên canh s u riêng t p trung t iăcùălaoăNg ăHi p và các xã

m n nam huy n Cai L y, ti p giáp v i sông Ti n:ăLongăTrung,ăNg ăHi p, Tam Bình,

Long Khánh, H i Xuân

Bênă c nhă quiă ho chă vùngă nguyênă li u,ă huy nă Caiă L yă đangă th că hi nă nhi uă gi iăphápătíchăc cănh măkh ngăđ nhăth ngăhi uăs uăriêngăCaiăL yăvàăđưăđ căC căS ăh uătríătu ă(B ăKhoaăH că CôngăNgh )ăc păch ngăch ăxu tăx ăhàngăhóa,ăhuy nă CaiăL yăđangătri năkhaiăcácăb căti pătheoăg măhìnhăthànhăh pătácăxưăs năxu tăvàătiêuăth ăs uăriêng,ăxâyăd ngănh ngăđi măqu ngăbáăvàătiêuăth ăs năph m,ăth căhi năcácăcôngătácă

kh năc pătr căm tănh mănângăv ăth ăcâyăs uăriêng.ăXâyăd ngăth ngăhi uăs uăriêngăCaiăL y làăm tăđ nhăh ngăphátătri năphùăh păvàăđ yăti măn ngăchoătráiăcâyăđ căs nă

c aăđ aăph ng.ăHuy năCaiăL yăđ nhăh ngăs năxu tăs uăriêngăanătoànătheoătiêuăchu nă