Ứng dụng phương pháp kế toán chi phí dựa trên cơ sở hoạt động tại công ty TNHH united international pharma

24 1.4ăăSoăsánhăph ngăphápăk toán chi phí d aătrênăc ăs ho tăđ ngăvƠăph ngă pháp k toán chi phí Truy n th ng ..... TNHH United International Pharma.. TNHH United International Pharma...

TR NGă I H C KINH T TP.HCM

-

NGUY N TÚ NGÂN

UNITED INTERNATIONAL PHARMA

TR NGă I H C KINH T TP.HCM

-

NGUY N TÚ NGÂN

UNITED INTERNATIONAL PHARMA

M C L C

Trang ph bìa

L iăcamăđoan

M c l c

B ng ch vi t t t

Danh m c b ng bi u

L I M U 1

1 Tính c p thi t c aăđ tài 1

2 T ng quan v các nghiên c uăcóăliênăquanăđ năđ tài 2

3 M c tiêu nghiên c u c aăđ tài 3

4 iăt ng nghiên c u c aăđ tài 3

5 Ph m vi nghiên c u c aăđ tài 3

6 Ph ngăphápănghiênăc u 3

7 Các câu h iăđ t ra trong nghiên c u và xác l p n iădungăđ tài 4

8 K t c u c aăđ tài 4

9 Nh ngăđóngăgópăd ki n c aăđ tài và nh ng h n ch 5

CH NGă1:ăC ăS LÝ LU N V PH NGăPHỄPăK TOÁN CHI PHÍ D A TRểNăC ăS HO Tă NG (ABC)ầầầầầầầầầầầầầầầ.6 1.1 Nhu c u thông tin chi phí c a nhà qu n tr doanh nghi p và m c tiêu, tính h u ích c a k toán chi phí 6

1.1.1 Nhu c u thông tin chi phí c a nhà qu n tr doanh nghi p 6

1.1.2 M c tiêu c a k toán chi phí 8

1.1.3 Tính h u ích c a k toán chi phí 10

1.2 Nh ng h n ch c a các h th ng k toán chi phí c đi n và vai trò h th ng k toán chi phí d aătrênăc ăs ho tăđ ng 12

1.3 Gi i thi u v ph ngăphápăk toánăchiăphíătrênăc ăs ho t đ ng 14

1.3.1 L ch s hình thành, phát tri n và m c tiêu c aăph ngăphápăk toán chi phí d aătrênăc ăs ho tăđ ng 14

1.3.2 N i dung và quy trình c aăph ngăphápăk toán chi phí d aătrênăc ăs ho t đ ng 16

1.3.3 Các hình th c ti p c n ch n l aăph ngăphápăk toán chi phí d aătrênăc ăs

ho tăđ ng 19

1.3.4.ă i u ki n và bài h c kinh nghi m ng d ngăph ngăphápăk toán chi phí d a trênăc ăs ho tăđ ng 24

1.4ăăSoăsánhăph ngăphápăk toán chi phí d aătrênăc ăs ho tăđ ngăvƠăph ngă pháp k toán chi phí Truy n th ng 26

K T LU NăCH NGă1 30

CH NGă2:ăăTH C TR NG K TOÁN CHI PHÍ T I CÔNG TY TNHH UNITED INTERNATIONAL PHARMAầầầầầầầầầầầầầ.31 2.1 Gi i thi u khái quát v Công ty TNHH United International Pharma 31

2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n c a công ty 31

2.1.2 Ch căn ng,ăănhi m v ,ăph ngăh ng phát tri n c a công ty 32

2.1.3.ăă căđi m s n ph m –k thu t công ngh s n xu t - qu n lý – tài chính c a công ty UIP 33

2.1.4 Khái quát v chi phí và nhu c u thông tin chi phí t i công ty 35

2.2 Th c tr ng k toán chi phí và tính giá thành t i công ty UIP 37

K T LU NăCH NGă2 54

CH NGă3:ă NG D NGăPH NGăPHỄPăK TOÁN CHI PHÍ D A TRÊN C ăS HO Tă NG T I CÔNG TY TNHH UNITED INTERNATIONAL PHARMAầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầ 55

3.1.ăQuanăđi m ng d ngăph ngăphápăk toán chi phí d aătrênăc ăs ho tăđ ng t i Công ty TNHH United International Pharma 55

3.2 Hình th c ti p c n và quy trình v năhƠnhăph ngăphápăk toán chi phí trên c ăs ho tăđ ng t i Công ty TNHH United International Pharma 57

3.3 Nh ng gi i pháp v xây d ngăđi u ki n tri n khai ng d ngăph ngăphápăk toán chi phí d aătrênăc ăs ho tăđ ng vào công ty UIP 77

TÀI LI U THAM KH O, TRÍCH D N

PH L C

B NG CH VI T T T

- ABC (Activity Based Costing): k toán chi phí d a trên m căđ ho tăđ ng

DANH M C B NG BI U

B ng 1.2 Báo cáo chi phí và giá thành

B ngă1.3.ăXácăđ nh chi phí cho m i ho tăđ ng

B ng 1.4 Báo cáo chi phí và giá thành

B ng 2.3: Thành ph n bao bì thu c Fenoflex

B ng 2.4: Chênh l ch Chi phí NVL tr c ti p gi a giá chu n và giá th c t c a 1

lô Fenoflex

B ng 2.5: Chênh l ch Chi phí NVL tr c ti p gi a giá chu n và giá th c t c a 1

lô Enervon

B ng 2.6: Chênh l ch Chi bao bì gi a giá chu n và giá th c t c a 1 lô Fenoflex

B ng 2.7: Chênh l ch Chi phí bao bì gi a giá chu n và giá th c t c a 1 lô Enervon

và giá thành th c t c a 1 lô Fenoflex

và giá thành th c t c a 1 lô Enervon

giá thành th c t c a 1 lô Fenoflex

giá thành th c t c a 1 lô Enervon

Fenoflex

B ng 2.14: T p h p chênh l ch gi a chi phí th c t vƠăchiăphíăđ nh m c c a 1 lô

Enervon

B ng 2.15: B ng giá thàng c a 1 viên Fenoflex

B ng 2.16: B ng giá thành c a 1 viên Enervon

B ng 2.17: Báo cáo l i nhu n biên c a 2 s n ph m trong tháng 8/2013

B ng 3.1: B ng chi phí chung bao g m chi phí s n xu t và chi phí không tham gia vào quá trình s n xu t

B ng 3.2: Phân lo i chi phí s n xu t chung, chi phí bán hàng, chi phí qu n lý doanh nghi p theo t ng nhóm chi phí chính

B ng 3.3: B ng chi phí chung rút g n

B ng 3.4: B ng phân b ngu n tiêu th

B ng 3.8: B ng phân b chi phí chung c a s n ph m Fenoflex

B ng 3.9: B ng phân b chi phí chung c a s n ph m Enervon

pháp ABC

B ng 3.11: B ng báo cáo l i nhu n c a 2 s n ph m

DANH M CăS ă

S ăăđ 1.1 Ti p c n chi phí theo nh ngăđ iăt ng khác nhau

S ăđ 1.2 Th b c, quan h và tính ch tăthôngătinăđ t ra cho k toán chi phí

S ăđ 1.3: N i dung và quy trình ti n hành k toán chi phí d aătrênăc ăs ho tăđ ng

S ăđ 1.4 Các hình th c xác l p trung tâm chi phí

S ăđ 1.5 So sánh gi a k toán chi phí d aătrênăc ăs ho tăđ ng v iăcácăph ngăphápă

S ăđ 2.1:ăS ăđ b máy t ch c c a công ty UIP

L I M U

1 Tính c p thi t c aăđ tài

Nh ngăn măg năđơy,ăs c nh tranh trong kinh doanh là r t kh c li t, s ti n b

đ i các s n ph m ngày càng ng n.ă có th t n t iătrongămôiătr ng c nh tranh kh c

li tănh ăth ,ăcácăcôngătyăc ngăph i ch y theo công ngh , liên t c nâng c p dây chuy n

phápănƠyăch aăđ m b oăđ c vi c cung c păthôngătinăchiăphíăchínhăxác,ăđ yăđ và toàn

di n cho nh ng nhu c u c a nhà qu n tr

đ c ghi nh n theo t ng ho tăđ ng, y u t t oănênăchiăphíănh ătheoăt ng gi công, gi

máy, t ng l n kh iăđ ng máy, t ng l n s n xu t m t lô s n ph m Qua tìm hi u cho

th y,ăph ngăphápăk toán chi phí d aătrênăc ăs ho tăđ ng có th giúpăcôngătyăUIPăđ t

đ c nhu c uănƠy.ă ơyăchínhălƠălýădoătácăgi ch năđ tƠiă„ ng d ngăph ngăphápăk

2 T ng quan v các nghiên c uăcóăliênăquanăđ năđ tài

d aătrênăc ăs ho tăđ ng M i công trình, bài báo nghiên c u v lý thuy t, ng d ng k

nhau C th ,

n c ngoài,

toăAccountableăCare”ăđƣăch ra vi c phân tích, ghi nh n chi phí theo t ng ho tăđ ng, k

đ ngănh ăs n xu t, du l ch, ngân hàng, b nh vi n

nƠyălƠădoăph ngăphápăk toán chi phí c đi năđƣăkhôngăt p h păđ các chi phí, nhi u

chi phí b b sót nh t là nh ng chi phí chung, phát sinh trong th i gian dài

Trongăn c,ăc ngăcóăm t s nghiên c u v k toán chi phí d aătrênăc ăs ho t

đ ng,ă nh ă tácă gi inhă Th Thanhă H ngă (2006),ă ă ng d ngă ph ngă phápă tínhă giáă

c u ng d ng k toán chi phí d aătrênăc ăs ho tăđ ng khác M tăđi măchung,ăcácăđ

tài này ch y u là nghiên c u k thu t t p h p, phân b chi phí, tính giá thành và h u

nh ăch aăđ tƠiănƠoăchúăýăđ n các ti p c n, l a ch n hình th c k thu t thích h p trong

gi i thi u, l a ch n hình th c k thu t thích h p trong ng d ng k toán chi phí d a

trênăc ăs ho tăđ ng

3 M c tiêu nghiên c u c aăđ tài

vào Công ty TNHH United International Pharma

4 iăt ng nghiên c u c aăđ tài

Lu năv năch t p trung vào nghiên c u nh ng lý thuy tăđ ng d ng k toán chi

TNHH United International Pharma

5 Ph m vi nghiên c u c aăđ tài

Lu năv năch nghiên c u v chi phí và k toán chi phí Công ty TNHH United

v năđ h c thu t,ăph ngăphápăh ch toán c a k toánăchiăphíătrênăc ăs ho tăđ ng

6 Ph ngăphápănghiênăc u

tƠiăđ c nghiên c u ch y u d aătrênăph ngăphápăđ nh tính C th :

ti p c n, nghiên c u, xác l p lý thuy t và mô t th c t , tác gi ch y u s

d ngăph ngăpháp ph ng v n quan sát và mô t

TNHH United International Pharma

7 Các câu h iăđ t ra trong nghiên c u và xác l p n iădungăđ tài:

ph ngăphápăk toán chi phí d aătrênăc ăs ho tăđ ng vào m tăđ năv c th

d aătrênăc ăs ho tăđ ng vào m tăđ năv c th

TNHH United International Pharma

International Pharma

8 K t c u c aăđ tài

Ch ngă1:ăăC ăs lý lu n c aăph ngăpháp k toán chi phí d aătrênăc ăs ho t

đ ng

Ch ngă2ă:ăGi i thi u Công ty TNHH United International Pharma và th c ti n

k toán chi phí t i Công ty TNHH United International Pharma

Ch ngăă3:ă ng d ng k toán chi phí d aătrênăc ăs ho tăđ ng t i Công ty TNHH

United International Pharma

9 Nh ngăđóngăgópăd ki n c aăđ tài và nh ng h n ch

V nh ng d tính đóng góp :

Pharma

V nh ng h n ch và Ệhó Ệh n trong nghiên Ế u:

H n ch v ti p c n các công trình nghiên c u c th trên th gi i và th c ti n

Vi tăNamăvìăđơyălƠăv năđ m i và là v năđ xây d ng công c qu n tr c a riêng doanh

nghi p

thu,ăđánhăgiá

CH NGă1:ăC ăS LÝ LU N V PH NGăPHỄPăK TOÁN

1.1 Nhu c u thông tin chi phí c a nhà qu n tr doanh nghi p và m c tiêu, tính

h u ích c a k toán chi phí

1.1.1 Nhu c u thông tin chi phí c a nhà qu n tr doanh nghi p

B n ch t kinh t c a chi phí ch ra ngu n g c và hình th c th hi n chi phí trong

nhu c u thông tin chi phí và m c tiêu c a h th ng k toán chi phí doanh nghi p

luônăđ t trong s tácăđ ng, nhu c u thông tin t haiănhómăđ iăt ngăc ăb n Nhóm th

nh t g m nh ng cá nhân, t ch c bên ngoài doanh nghi p có liên quan và nhóm th hai

g m nh ng nhà qu n tr , cá nhân, t p th bên trong n i b doanh nghi p M i nhóm

đ iăt ng s quanătơmăđ n nh ng m căđíchăkhácănhauăvƠăt đóăđ t ra nh ng nhu c u

V iănhómăđ iăt ng bên ngoài, nh tălƠăcácănhƠăđ uăt ,ăc quan qu n lý ch c

n ng,ăth ngăđ t ra nhu c uăthôngătinăchiăphíăliênăquanăđ năđoăl ng, ki mătra,ăđánhă

V iănhómăđ iăt ng bên trong doanh nghi p, ngoài nh ng nhu c u thông tin chi phíănh ănh ngăđ iăt ng bên ngoài, v năđ cònăđ t ra đơyăchínhălƠănhuăc u thông tin

s n xu t kinh doanh c nh tranh (James R Martin (2005), trang 134)

S chuy năđ iămôiătr ng ho tăđ ng s n xu tăkinhădoanhăđƣăch ra s l i th i

c aăt ăduyăqu n lý chuyên môn hóa, c aăcácăph ngăphápăk toán chi phí c đi n và

(H.Thomas Johnson & Robert S.Kaplan, 1987)

ho căốtăthayăđôi ; côngănghêăsanăxuơtăchêăbiênăchuăyêuăb ngăthuăcông , c ăkhố, bánăt ăđông; ch ngălo iăs năph măch ăt oăđ năchi c,ăđ năd ng, chuăkyăsôngăsanăphơmăkeoădai; quyămôăsanăxuơtăl n , năđ nhăvaăth ngăđ cătaiălơpălaiănhiêuălơnăvƠăth tr ng c nh tranhăđ năd ng s n ph m trong ph m vi h p; qu nălýăchiăphíătrênăt ăduyăchuyênămônăhóa, c căb ătheoăt ngădoanhănghi p , t ngăcôngăđoanăcuaăquyătrốnhăsanăxuơtăvƠăchiăphíă

doanhăvƠăvaiătròăquyêtăđinhăđênăthiătr ng ,ăđ nhăh ngăthiătr ngănênănhuăc u thông

theo t ng kho n m c (công d ng chi phí)

nhiêuălốnhăv căhoatăđôngăsanăxuơtăkinhădoanh , xƣăh i; côngănghêăsanăxuơtăchêăbiênăt ăđôngăhoaăngayăcangăcaoăvaăthayăđôiărơtănhanh ; ch ngălo iăs năph măch ăt oăr tăđaă

d ng, chuăkyăsôngăsanăphơmărutăng năđangăkê ; quyămôăsanăxuơtăth ngăđ c chia s

đaăd ng hóa trên ph m vi toàn c u; qu nălýăchiăphíătrênăt ăduyăchu iăg iáătr ă– thêăgi iă

ph ngă– thêăgi iăcuaăliênăkêt , h pătacăđêăkhaiăthac , tơnădungăl iăthêăth ngămaiă – chi phíăđ căxemăx́tăc ăquyătrìnhăs năxu tăkinhădoanhăth ngănh tăvƠăm iăliênăh ăc aănóă

v iăxaăhôi , chi phí ngoài s n xu t cóăxuăh ngăt ngăvƠăvi c phát sinh chi phí ch y u

chi ph i b i t ng ho tăđ ng; doanhănghiêpăth ngăr iăvaoătốnhătrangăthuăđông , ph iă

ch yătheoănhuăc u , th ăhi uăc aăkháchăhƠng , c aăth ătr ng , th ătr ngăd n d t, đinhă

h ngădoanhăng hiêpănênănhuăc u thông tin chi phí c a nhà qu n tr đangăđ t ra theo

t ng nguyên nhân, ngu n g c phát sinh chi phí Chính thông tin chi phí theo t ng

tr ngăđ có nh ng gi i pháp thích h p cho t ng khách hàng, th tr ngăvƠăđ nhăh ng

1.1.2 M c tiêu c a k toán chi phí

t ng s d ng Vì v y, m c tiêu k toánăchiăphíăc ngăs khác nhau nh ngăđ iăt ng

khác nhau

Phân tích l i nhu n ng n h n/ Giá/ T s n xu t ho c mua

Chi phí

c a chu i

tr

D ch v khách hàng Phân ph i

ng

Thi t

k Nghiên c u

và

phát tri n

ngu n

Báo cáo tài chính

Phân tích l i nhuân dài h n(chi n l c)/ Giá/ Ph i h p s n ph m

S ăăđ 1.1 Ti p c n chi phí theo nh ngăđ iăt ng khác nhau

T đó,ăđ iăt ng bên ngoài doanh nghi p, k toánăchiăphíăh ngăđ n m c tiêu,

ch đ k toán c a m i qu c gia, trong t ng th i k T đó,ăh th ng k toán chi phí

ngh x lý

V iăđ iăt ng bên trong doanh nghi p, h th ng k toánăchiăphíăh ngăđ n m c

ho tăđ ng và trách nhi m c a nh ng nhà qu n tr , cá nhân, b ph n có liên quan; ra các

quy tăđ nh giá bán, quy tăđ nhăph ngăánăkinhădoanhătheoăt ng chi năl c s n xu t

kinh doanh c nh tranh c a doanh nghi p Thông tin chi phí cung c p cho m c tiêu này

đòiăh i ph i linh ho t,ăthayăđ i k p th i v i nh ngăthayăđ iăt ăduy,ălýăthuy t, mô hình

thông tin chi phí cho nh ng nhà qu n tr bên trong n i b doanh nghi p ngày càng

Smith, Helen Thorne, Ronald Hilton 2012, trang 25 )

1.1.3 Tính h u ích c a k toán chi phí

đ m b oăđápă ng nhu c uăthôngătinăđ i v i t ngăđ iăt ng s d ng và chính s đ m

s d ng th hi n tính h u ích c a h th ng k toán chi phí

s d ngăđ c th hi n qua th b c, yêu c u trong m i quan h , áp l cătheoăs ăđ sau

(S ăđ 1.2)

Thông tin chi phí v a ph i phù h p v i m c tiêu l p và trình bày chi phí trên báo

cáoătƠiăchínhăvƠăt ngăthíchăv iăthôngătinăđ th c hi n chi năl c s n xu t kinh doanh

ho tăđ ng,ăph ngăánăkinhădoanh.ăThôngătinăk toán chi phí ph iăđ c trình bày chi

1.2 Nh ng h n ch c a các h th ng k toán chi phí c đi n và vai trò h th ng

k toán chi phí d aătrênăc ăs ho tăđ ng

M cădùăcácăph ngăphápăk toán chi phí c đi năđƣăt ng góp ph n quan tr ng

trong cung c p thông tin cho nh ng nhà qu n tr qu n tr , ki m soát chi phí Tuy nhiên,

đi năđƣăxu t hi n nhi u l i th i, h n ch không th duy trì tính h u ích c a nó

Cácăph ngăphápăk toán chi phí c đi n r tăphongăphú,ăđaăd ng, tuy nhiên nó

ti păđ c t păh pătheoăt ng lo i s n ph m; chi phí s n xu tăchungăđ c t p h p chung

h tăcácăph ngăphápăk toán chi phí c đi năđ u gi s r ng chi phí s n xu tăđ uăđ c

có xuăh ng t p h p chi phí s n xu t chung cho m t ph m vi r t r ng,ăđôiăkhiăchoătoƠnănhƠămáy,ăcôngătyăsauăđóăd a vào m t tiêu th c chung phân b cho s n ph m

VƠoă n mă 1980,ă nhi u doanh nghi p có nhi uă thayă đ i d nă đ nă thayă đ i s

l ng s n ph m, quy trình s n xu tăthayăđ i, thành ph năchiăphíăthayăđ i,ănh ăv y các

ph ngăphápăk toán chi phí c đi n không còn phù h p v i vi c tính giá thành M c dùăch aăđ c ch ng minh m t cách rõ ràng, nh ngă nh ng b ng ch ng đƣăchoăth y

ph m d n tr nên tr ng y u C th :

T đ ng hóa trong s n xu t làm cho chi phí s n xu tăt ngănênăs nhăh ng c a

n a, càng nhi u máy móc tham gia vào s n xu t thì càng nhi u chi phí s n xu t không

thi t l p máy

aăd ng hóa s n ph măc ngăd năđ n qui trình s n xu t ph c t p,ăđi u này làm

t ngănhuăc u h tr v máyămócănh ăl p k ho ch s n xu t, x lý nguyên v t li u, thi t

tri n, thi t k s n ph m, chi phí phân ph i, chi phí d ch v h u mãi

chi phí s n xu t và chi phí không tham gia vào s n xu t

Thayă đ iă môiă tr ng ho tă đ ng, khoa h c k thu t công ngh đƣă đ nă đ n các

cácăph ng pháp k toán chi phí c đi n b tăđ u l i th i, không còn h u ích

nhăh ng quy tăđ nh b i kh iăl ng s n xu t; chi phí không tham gia vào s n xu t thì

cƠngăngƠyăcƠngăt ng;ăs n ph măcƠngăngƠyăcƠngăđaăd ng hóa ((Kim Langfield – Smith,

Helen Thorne, Ronald Hilton 2012 trang 341-342)

N u nhìn t nh ng ph n ng c a các nhà qu n tr , khi xu t hi n : nhà qu n tr

mu năng ngăho tăđ ngănh ngăthôngătinăt h th ng k toán chi phí th hi n là ho t

đ ngăđangăcóăl i; nhà qu n tr không th gi i thích l i nhu n c a s n ph mădoăđơu,ănh ă

liênăquanăđ n chi phí; Nhà qu n tr s d ng r t nhi u th iăgianăđ t nghiên c u chi phí

th ngăđánhăm t nh ngăc ăh i kinh doanh, h păđ ng t t khi s d ng thông tin k toán

tìmăđ c m t s bƠiătoánăđ gi i quy t v năđ l i th i, suy gi m tính h u ích c a các

ph ngăphápăk toán chi phí c đi n.ăTrongăđó,ăcóăph ngăphápăk toán chi phí d a trênăc ăs ho tăđ ng V iăph ngăphápăk toán chi phí d aătrênăc ăs ho tăđ ngăđƣă

nh ăho tăđ ng kinh doanh

doanh cho t ng s n ph m, d ch v ;

c ăs ho tăđ ng, phân tích chi năl c s n ph m khác bi t,ăđ nh giá s n ph mầ

1.3 Gi i thi u v ph ngăphápăk toánăchiăphíătrênăc ăs ho tăđ ng

1.3.1 L ch s hình thành, phát tri n và m c tiêu c a p h ngăphápăk toán chi phí

d aătrênăc ăs ho tăđ ng

Ph ngăphápăk toán chi phí d aătrênăc ăs ho tăđ ng là m t góc nhìn m i v k toánăchiăphíăđ đápă ng nhu c u thông tin m i v chi phí cho qu n tr ho tăđ ng trong

môiătr ng s n xu tăkinhădoanhăthayăđ i chuy n bi n nhanh chóng và t đóă ng d ng

nh ngăđi u ki n, cách th c ch n l a thích h p

haiăgócăđ khác nhau

toánătrênăc ăs ho tăđ ng

Nh ăv y, theo quan ni m, t p quán k toán Vi tăNam,ătrongăđ tài này chúng tôi

ch đ c păđ n ti p c n ABC sau khi ho tăđ ng thì ABC, ti p c n quy trình k thu t t p

v iăcácăph ngăphápăk toán chi phí c đi n, nh ng h n ch c aăcácăph ngăphápăk

m cădùăđƣăđ c ng d ng r ng rãi trong nh ng th păniênătr căđóăkhiămƠăcácălo i s n

ph m s n xu t ra còn h n ch , chi phí nhân công tr c ti p và nguyên v t li u tr c ti p

qu n lý và ph c v s n xu t thì l i chi m t tr ng r t nh nên nh ng sai l ch t vi c

laoăđ ng,ầătheoăh th ng chi phí Truy n th ng lúc b y gi đ căxemălƠăkhôngăđángă

nh năđ nh c a t p chí Ford S Worthyă(1987),ă“D ngănh ăh u h tăcácăcôngătyăđ u cho

r ngăph ngăphápăk toán chi phí Truy n th ng h đangăs d ng không còn thích h p

choămôiătr ng ho tăđ ng hi nănay.ăCácăph ngăphápăk toán chi phí mà h đangăti n

H.ThomasăJohnson,ăPeterăTurkeyăđƣăn l căđ tìm ra m t ki n th c m i,ăđóălƠăABCă

đ c m raăđ cho th y nh ng ti măn ngătrongălýăthuy t và ng d ng ABC

vƠăRobinăCooperăchoăraăđ iăsauăđó.ăCácădoanhănghi p s n xu t b tăđ uăđ aănh ng k

nh ng chuyên viên ABC và mau chóng áp d ng ABC vào trong th c ti n nhi u doanh

S raăđ i c aăph ngăphápăk toán chi phíătrênăc ăs ho tăđ ngăh ngăđ n m c tiêuăc ăb nălƠăđ aăraăcáchăti p c n, tính toán, t p h p chi phí và tính giá s n ph m, d ch

cho s n ph m, d ch v và nâng cao tr ng tâm thông chi phí cho qu n tr , nh t là nh ng

t ăduy,ămôăhình,ăph ngăphápăqu n tr hi năđ i.ă óălƠ,

sinh chi phí

S ăđ 1.3: N i dung và quy trình ti n hành k toán chi phí d aătrênăc ăs ho t

đ ng

Ho tăđ ng: Chính là m t tác nhân có th là ho tăđ ng ti n hành hay m t nghi p

v gây nên s phát sinh chi phí

iăt ng ch u phí: Theo lý thuy t ABC, chi phí ho tăđ ng s đ c phân b t i cácăđ iăt ng ch uăphí.ă iăt ng ch uăphíăth ng r tăđaăd ng và ph thu c vào nhu

cácă đ i t ng ch uă phí.ă Theoă quană đi m c a các nhà nghiên c uă nh ă Colină Drury,ăRobertăS.Kaplanầăcóăbaălo i tiêu th c phân b chi phí ho tăđ ng ph bi n :

 Tiêu th c phân b d a trên s l n th c hi n

 Tiêu th c phân b d a trên s th i gian th c hi n

 Tiêu th c phân b d a trên m c đ th c hi n

SauăđơyălƠăn i dung và quy trình c aăph ngăphápăk toán chi phí d a trênăc ăs

ho tăđ ng

B c m t: XáẾ đ nh các ho t đ ng

B căđ u tiên c a vi c th c hi năph ngăphápăABCăăđóălƠăxácăđ nhăđ c t t c

kh năvƠăt n nhi u th iăgian.ăTh ng thìăng i ta s ph ng v năng i làm vi c trong

m căđ thích h p Ví d nh ăho tăđ ngăliênăquanăđ n lô s n xu t không th k t h p

B c hai – Xác đ nh đ c t ng chi phí cho t ng ho t đ ng:

B c ba – Tính toán t l phân b

Trongăb c này, k toán s ti n hành thu th p trong t ng nhóm ho tăđ ng có bao

ho tăđ ng C th nh ăsau:

đ ng

B c b n – Tính toán và phân b chi phí các ho t đ ng c a t ng đ i t ng

B c này d a vào t l chi phí cho m tăđ năv ho tăđ ngăđ tính toán chi phí cho cácăđ iăt ng

B Ế n m : L p báo cáo qu n tr

ơyă lƠă n iă dung,ă b c cu i cùng c a quy trình Trong ph n này, k toán ti n

M tăđi măchúăýălƠăbáoăcáoăchiăphíătrênăc ăs ho tăđ ng th hi n chi phí theo t ng ho t

đ ng, y u t phátăsinhăchiăphíăvƠăc ngătùyăm c tiêu k toán chi phí báo cáo chi phí, giá

công ty Classic Brass (Ray H.Garison và Eric W.Noreen (2012), Managerial

1.3.3 Các hình th c ti p c n ch n l aăph ngăphápăk toán chi phí d aătrênăc ăs

ho tăđ ng

ho tăđ ng, hi n nay, vi c ti p c n ng d ngăth ng linh ho tătheoăđ căđi m chi phí c a

ho tăđ ng m tăcáchăđ năgi n (A simple approach to ABC) và ti p c n ng d ng k

V i hình th c ti p c n ng d ng k toán chi phí d aătrênăc s ho tăđ ng m t cáchăđ năgi n (A simple approach to ABC) v đi u ki n và n i dung, quy trình ti n hƠnhănh ăsau:

i u ki n : ch áp d ng cho nh ng doanh nghi p s n xu t có chi phí s n xu t và

s ăkhaiăc a k toán chi phí d aătrênăc ăs ho tăđ ng

V n i dung, quy trình

- Ho tăđ ng gây ra chi phí ch là nh ng ho tăđ ngătrongăgiaiăđo n s n xu t;

- Xácăđ nhăđ năgiáăchiăphíăs n xu t c a t ng ho tăđ ng và phân b chi phí s n

1.2)

B ng 1.1 B ngăxácăđ nhăđ năgiáăvƠăphơnăb chi phí s n xu t

n mă

S ăl ngătiêuăth căchi

(Ngu n Management Accounting Information for Creating and Managing Value 2012)

B ng 1.2 ậ Báo cáo chi phí và giá thành

đ ng

Chiăphíăc aă1ă ngu năphátăsinhă

Lô

S năph m

(Ngu n Management Accounting Information for Creating and Managing Value

hƠnhănh ăsau

i u ki n : Áp d ng cho t t c các lo i hình doanh nghi p Tuy nhiên, hình th c

ph ngăphápăk toánăchiăphíănƠyăđemăl i

V n i dung, quy trình :

- Xácăđ nh các trung tâm ho tăđ ngăgơyăraăchiăphí,ăđóăchínhălƠănh ng khu v c,

l nhăv c làm vi c có cùng m c tiêu công vi c ví d nh ăban qu n tr , b ph n

qu n lý, b ph n bán hàng và phân ph i, b ph n qu n lý s n xu t, b ph n thi t

đ ng, y u t gây ra chi phí s n xu t kinh doanh

l c t o ra chi phí Chi phí bao g m chi phí nhân công tr c ti p, chi phí chung và chi phí không tham gia s n xu t Nh ng chi phí có ngu n g c gi ng nhau, có

đ ng l c gi ng nhau s đ c k t h p thành m tănhómăchiăphíăđ đ năgi n hóa

cho quá trình phân b chi phí Ví d nh :ăchiăphíăthuê,ăb o hi m, chi phí v sinh

s đ c k t h p thành chi phí xây d ng

ho tăđ ng và phân b chi phí s n xu t cho t ngăđ iăt ng ch u chi phí

S ăđ 1.4 Các hình th c xác l p trung tâm chi phí

(Kim Langfield – Smith, Helen Thorne, Ronald Hilton 2012, trang 371)

S ăđ 1.5 Phân b chi phí trung tâm ho tăđ ng cho t ng ho tăđ ng (Kim Langfield – Smith, Helen Thorne, Ronald Hilton 2012, trang 372)

B ng 1.3 ăXácăđ nh chi phí cho m i ho tăđ ng

Tiêu th :

Ngu n: t p h p d a

vƠoăđ năđ t hàng b

L ng:

Ngu n: t n bao nhiêu

-Chi phí khác

T ng c ng:

M căđ ăho tăđ ng Ho tăđ ng

Chiăphíăc aă1ă ngu năphátăsinhă

chi phí

S ăl ngăcácă nguyênănhơnăt oăraă

T ngăc ngăchiăphíăho tăđ ng

Chiăphíănguyênăv tăli uătr căti p

Chiăphíănhơnăcôngătr căti p

T ngăchiăphíăc aă1ăđ năv ăs năph m

(Ngu n Management Accounting Information for Creating and Managing Value 2012)

B ng 1.4 Báo cáo chi phí và giá thành

M căđ ă

Chiăphíăc aă1ă ngu năphátăsinhă

T ngăc ngăchiăphíăho tăđ ng

Chiăphíănguyênăv tăli uătr căti p

Chiăphíănhơnăcôngătr căti p

T ngăchiăphíăc aă1ăđ năv ăs năph m

(Ngu n Management Accounting Information for Creating and Managing Value 2012)

1.3.4.ă i u ki n và bài h c kinh nghi m ng d ngăph ngăphápăk toán chi phí

d aătrênăc ăs ho tăđ ng

- V môiă tr ng s n xu t kinh doanh:ă Môiă tr ng s n xu tă kinhă doanhă thayă đ i

nhanh chóng, có nhi u c nh tranh

đ c nh ng s n ph măcóătínhăn ngăv t tr i,ăđápă ngăđ c nhu c u ngày càng

cao c a khách hàng

vƠăđ c bi t là trong xác l p các ho tăđ ng qu n tr liênăquanăđ n chi phí

k toánăcóătrìnhăđ nhanh nh y, thích nghi t t v i s thayăđ i

tr t t chi phí

l iătrongătr ng h p chi phí chung chi m t tr ng l n trong toàn b chi phí, trong đóăcóăph n l n chi phí không tr c ti p tham gia vào quá trình s n xu t s n ph m;

ngƠyăcƠngăt ngăđángăk , ch ng lo i s n ph m c a doanh nghi păđaăd ng,ăđ c

Thorne, Ronald Hilton, 2012, trang 361)

toánăchiăphíăđ nâng cao vai trò thông tin chi phí cho qu n tr doanh nghi păh nălƠă

m t s tuân th , ch p hành nh ngăquyăđ nh, lu t l k toán chung Vì v y, tính

đ c quy tăđ nh b i doanh nghi p

k toán mà nó là m t d án, m t quá trình ti p c n, c i ti n liên t c v i s góp

ph n c a t t c các nhà qu n tr và k toán

1.4ăăSoăsánhăph ngăphápăk toán chi phí d aătrênăc ăs ho tăđ ngăvƠăph ngă pháp k toán chi phí Truy n th ng

S ăđ 1.5 So sánh gi a k toán chi phí d aătrênăc ăs ho tăđ ng v iăcácăph ngă

pháp k toán chi phí c đi n

Tiêu th

Tiêu th

Y u t quy tăđ nh ngu n l c

Y u t quy tăđ nh ho tăđ ng

V iăcácăph ngăphápăk toán chi phí Truy n th ng đ ti n hành k toán chi phí

th ng b tăđ u t ngu n l căđ u vào, t p h p ngu n l căđ u vào cho t ngăăcôngăđo n,

đ iăt ng ch uăchiăphíănh ăs n ph m ph m, d ch v ăNg c l i, v iăph ngăphápăk

ho tăđ ng, y u t (drivers) gây nên chi phí và t ng t ng ho tăđ ng y u t gây nên chi

phíănƠy.ă(S ăđ 1.5)

V m cătiêuăc ăb n, c haiăph ngăphápănƠyăgi ngănhauăđóălƠăđ uăh ng t i m c tiêuăxácăđ nh chi phí giá thành c a s n ph m d chv , và cung c p thông tin chi phí giá

thành cho các c p qu n tr

Giaiăđo nă1ăxácăđ nhăchiăphíăliênăquanăđ n ho tăđ ng ch u chi phí hay trung tâm

chi phí,

Giaiăđo n 2 là tính toán giá thành s n ph m d ch v thông qua k thu t tính toán

gi aăhaiăph ngăphápănƠyăkhácănhauăd năđ n k t qu giáăthƠnhăđ c tính toán theo hai

ph ngăphápănƠyăkhácănhauăvƠăđ ngănhiên các quy tăđ nhăđ căđ aăraăd a trên k t

Ph ngăphápăTruy n th ng đ c p ch y uăđ n vi c tính toán giá thành s n ph m

d ch v ph c v cho vi c l p báo cáo tài chính, còn ABC ngoài m c tiêu tính toán

chínhăxácăgiáăthƠnhăcònăđ t ra m c tiêu cung c p thông tin chính xác cho các nhà qu n

đ iăt ngăt p h p chi phí là nh ng ho tăđ ng làm phát sinh chi phí Truy n th ng s

c a máy móc thi t b , ABC s d ng nhi u tiêu th c phân b chi phí gián ti p d a trên

c a k toán là gi ng nhau, ch khác nhau là ph m vi t p h p chi phí Truy n th ng d a

b choăcácăđ iăt ng ch u chi phí (s n ph m, d ch v ) Vì ABC l a ch n tiêu th c phân

b chi phí d a vào m i quan h nhân qu v i nguyên nhân làm phát sinh chi phí vì v y

quy tăđ nh,ătránhăđ c sai l m mà các nhà qu n tr hay m c ph i khi s d ng thông tin

đ c cung c p t ph ngăphápăTruy n th ng

Ph m vi áp d ng khác nhau

Truy n th ng và ABC có th áp d ng cho t t c các lo i hình doanh nghi p, cho

đ c Tuy nhiên, xét v m t hi u qu vƠăchiăphíăthìăph ngăphápăABCăápăd ng có hi u

qu h nătrongăcácăt ch căcóăđ căđi m sau:

Chi phí gián ti p chi m t tr ng l n

S n ph m, d ch v g m nhi u ch ng lo i

và ph ng pháp tính giá Truy n th ng – S c n thi t áp d ng ph ng pháp ABC cho

58-61)

th yăđ c s khác bi t gi aăph ngăphápăABCăvƠăph ngăphápăTruy n

th ngăđ căxemănh ăph ngăphápăb sung.ăNóăđ c s d ngăđ qu n lý và ra quy t

đ nh n i b ,ănh ngănóăkhôngăphùăh p v i báo cáo công khai

Ph ngăphápătruy n th ngăđ c thi t k đ cung c p thông tin cho báo cáo tài chínhăbênăngoƠi.ăNg c l i, ph ngăphápăABCăđ cădùngăđ cung c p thông tin ph c

ph ngăphápătruy n th ngătheoăbaăđi mănh ăsau:

s n ph m

M t s chi phí s n xu t có th s bi lo i tr kh i giá thành s n ph m

sau:

Ph ngă phápă ABCă t n nhi uă chiă phíă đ th c hi nă h nă ph ngă phápă truy n

Ph ngăphápăABCăt o ra nh ng ch s nh ăl i nhu n biên, nó ch là m t s nh

Ph ngăphápăABCăd dàng b gi i thích sai, và ph iăđ c s d ng m t cách c n

th t s có liên quan

Báoăcáoătheoăph ngăphápăABCăkhôngăthíchăh p trong vi c l p báo cáo theo

nghi p,ănh ăv y s gơyăkhóăkh nătrongăvi c qu n lý, và t n kém chi phí

Trongăch ngă1ăc a lu năv nătácăgi đƣăgi i thi u nh ngăc ăs lu n ti p c n

ho tăđ ng c a m tăđ năv c th ă óăchínhălƠăcácăv năđ nh ă:

doanh m i

ph ngăphápăk toán chi phí m i

đ ngănh ăcáchăti p c n, n i dung và quy trình, hình th c áp d ng cùng nh ng v n

đ đi u ki n, bài h c kinh nghi măc ăb n cho ng d ng

CH NGă2:ăăTH C TR NG K TOÁN CHI PHÍ T I CÔNG

TY TNHH UNITED INTERNATIONAL PHARMA

2.1 Gi i thi u khái quát v Công ty TNHH United International Pharma

2.1.1 L ch s hình thành và phát tri n c a công ty

Tháiă Bìnhă D ng,ă s n xu t kho ngă 350ă nhƣnă hƠngă d c ph mă đ că aă chu ng v i

ch tăl ng cao và là nh ng s n ph măchuyênăch măsócăs c kho choăng i tiêu dùng

Indonesia, Trung Qu c, Thái Lan và Vi t Nam

Th ngăhi u hàng tiêu dùng m nh c păn mă2005ăđơyălƠăk t qu c a Gi iăth ng

năđ nh các s n ph m mang nhãn hi u c a công ty qua nhi uăn m.ăGi i th ng này

c ngăđ c c p b i t p chí Sài Gòn Ti p Th

t iăkhuăth ngăm i b tàn phá do chi n tranh Manila,ăPhilippinesăvƠoă1945.ă14ăn măsauăđó,ăc a hàng thu c nh này tr thành công tyăd c ph m d năđ u t i Philippines

v iăthayăđ i nhu c u c a th tr ng và thách th c c a s c nh tranh S hi n di n c a

t 1997,ăkhiămƠăcácăcôngătyăđaăqu c gia khác v năcònălƠăv năphòngăđ i di n UIP là