Ứng dụng các công cụ kỹ thuật kế toán quản trị trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa

TR NGă IăH CăKINHăT ăTP.ăH ăCHệăMINH NGăTH ăH NGăNH NGUY Nă ỊNHăHÙNG NGăD NGăCỄCăCỌNGăC ,ăK ăTHU T K ăTOỄNăQU Nă TR ăTRONGăCỄCăDOANHăNGHI PăNH ăVĨăV A ChuyênăngƠnh:ăK ătoán Mưăs :ă603

TR NGă IăH CăKINHăT ăTP.ăH ăCHệăMINH

NGăTH ăH NGăNH

NGUY Nă ỊNHăHÙNG

NGăD NGăCỄCăCỌNGăC ,ăK ăTHU T K ăTOỄNăQU Nă

TR ăTRONGăCỄCăDOANHăNGHI PăNH ăVĨăV A

ChuyênăngƠnh:ăK ătoán Mưăs :ă60340301

LU NăV NăTH CăS

PGS.TS.ăVẪăV NăNH

N mă2013

TR NGă IăH CăKINHăT ăTP.ăH ăCHệăMINH

NGăTH ăH NGăNH

NGUY Nă ỊNHăHÙNG

NGăD NGăCỄCăCỌNGăC ,ăK ăTHU T K ăTOỄNăQU Nă

TR ăTRONGăCỄCăDOANHăNGHI PăNH ăVĨăV A

ChuyênăngƠnh:ăK ătoán

Mã s : 60340301

LU NăV NăTH CăS

TS.ăNGUY Nă ỊNHăHÙNG

PGS.TS.ăVẪăV NăNH

N mă2013

Tôi xin cam đoan các n i dung, ph ng pháp phơn tích vƠ k t lu n đ c trình bƠy trong lu n v n nƠy lƠ k t qu c a nh ng n l c c a riêng tôi Các s li u s d ng trong lu n án lƠ trung th c vƠ đ c thu th p t các ngu n d li u đ c ki m ch ng, khách quan

Tácăgi ălu năv n

Nguy nă ìnhăHùng

M căl c

L iăcamăđoan

L iăcámă n

M căl c

Dan hăm căcácăch ăvi tăt t

Danhăm căcácăb ng, s ăđ ,ăbi uăđ ăvƠăhìnhăv

M ă U 1

CH NG 1: C S Lụ LU N V T CH C K TOÁN QU N TR VÀ DNNVV 5

1.1 T ch c k toán qu n tr 5

1.1.1 nhăngh aăk ătoánăqu nătr 5

1.1.2 T ăch căk ătoánăqu nătr 5

1.1.3 Yêuăc u,ănhi măv ăc aăt ăch căk ătoánăqu nătr 6

1.1.4 N iădungăt ăch căk ătoánăqu nătr 7

1.2 Doanh nghi p nh vƠ v a 9

1.2.1 nhăngh a 9

1.2.2 căđi măc aăDNNVVă nhăh ngăđ năt ăch căk ătoán 11

1.3 Các công c , k thu t k toán qu n tr ng d ng trong các DNNVV 13

K T LU N CH NG 1 20

CH NG 2: KH O SÁT TỊNH HỊNH NG D NG CÁC CÔNG C , K THU T K TOÁN QU N TR TRONG CÁC DNNVV 21

2.1 DNNVV t i Vi t nam 21

2.1.1 nhăngh aăDNNVV 21

2.1.2 Th cătr ngăDNNVVăt iăVi tănam 23

2.2 Th c tr ng k toán, k toán qu n tr trong các DNNVV t i Vi t nam 25

2.3 Kh o sát ng d ng các công c , k thu t k toán qu n tr trong các DNNVV 27

2.3.1 Ph măviăvƠăđ iăt ng 27

2.3.2 Quyătrìnhăth căhi n 28

2.3.3 K tăqu ăkh oăsát 29

K T LU N CH NG 2 43

CH NG 3: XU T, KI N NGH V NG D NG CÁC CÔNG C , K

THU T K TOÁN QU N TR TRONG CÁC DNNVV 44

3.1 Quan đi m c a các đ xu t 44

3.1.1 T ngăc ngăápăd ngăcôngăngh 44

3.1.2 Phùăh păv iătrìnhăđ ăqu nălý 44

3.1.3 Phùăh păv iămôăhìnhăt ăch căk ătoánătrongăcácăDNNVV 45

3.1.4 Quanăh ăchiăphíă- l iăích 45

3.2 Các đ xu t vƠ gi i pháp 45

3.2.1 Xơyăd ngăcácăd ătoánăkinhădoanhăm uăchoăcácălo iăhìnhăkinhădoanhă hƠngăhóa,ăd chăv 45

3.2.2 L păd ătoánădòngăti n 46

3.2.3 L păb ngăphơnătíchăm iăliênăh ăgi aăquy tăđ nhăvƠăcácăcôngăc ,ăk ă thu tăk ătoánăqu nătr 49

3.2.4 Tíchăh păcácăcôngăc ,ăk ăthu tăk ătoánăqu nătr ăvƠoăcácăph năm mă k ătoán 50

K T LU N CH NG 3 52

K T LU N 53

Danhăm cătƠiăli uăthamăkh o

Ph ăl c

Danhăm căcácăch ăvi tăt t

BCTC : Báo cáo tài chính

DN : Doanh nghi p

DNNVV : Doanh nghi p nh vƠ v a

KTQT : K toán qu n tr

Danh m căcácăb ng,ăs ăđ ,ăbi uăđ ăvƠăhìnhăv

Danhăm căcácăb ng

B ng 1.1: T ng h p các đ nh ngh a v DNNVV c a các t ch c 10

B ng 1.2: T ng h p các đ nh ngh a v DNNVV c a m t s qu c gia 10

B ng 1.3: Các công c , k thu t k toán qu n tr 13

B ng 1.4: 19 công c , k thu t k toán qu n tr 16

B ng 1.5: T ng h p các công c , k thu t k toán qu n tr 18

B ng 2.1: Phơn lo i DNNVV theo Ngh đ nh 56/2009/N -CP 21

B ng 2.2: S DNNVV theo quy mô lao đ ng qua các n m 23

B ng 2.3: K t qu kinh doanh c a DNNVV t 2007 đ n 2009 24

B ng 2.4: M t s ch tiêu ho t đ ng c a DNNVV t 2000 đ n 2009 24

B ng 2.5: S l ng vƠ v n các đ i t ng kh o sát 30

B ng 2.6: S d ng các công c , k thu t k toán qu n tr 33

B ng 2.7: Các công c , k thu t k toán qu n tr theo quy mô 34

B ng 2.8: Top 5 các công c , k thu t k toán qu n tr theo quy mô 35

B ng 2.9: Các công c , k thu t k toán qu n tr theo ngƠnh 36

B ng 2.10: Top 5 các công c , k thu t k toán qu n tr theo ngƠnh 38

B ng 2.11: T ng quan v s d ng gi a các công c , k thu t k toán qu n tr 39

B ng 3.1: B ng phơn tích theo các kho n m c trên Cơn đ i k toán 49

M ă U

1 Tínhăc păthi tăc aăđ ătƠi

Vi t Nam đang ph i đ i m t v i nguy c v b t n kinh t v mô tái di n có tính chu k t o vòng xoáy b t n vƠ suy thoái trong trung vƠ dƠi h n Chính ph đã có

nh ng đi u ch nh chính sách nh m ng phó v i nh ng bi n đ ng c a kinh t th gi i,

t th t ch t tƠi khóa vƠ ti n t đ ki m ch l m phát trong n m 2008, sang kích c u

đ u t đ thúc đ y t ng tr ng vƠo n m 2009 vƠ th c hi n chính sách tƠi chính, ti n

t ch t ch , linh ho t đ ki m ch l m phát, n đ nh kinh t v mô vƠ b o đ m t ng

tr ng trong các n m t 2010 đ n nay M t trong nh ng đ i t ng c a các chính sách

c a NhƠ n c nh m đ n lƠ các DNNVV nh m tháo g nh ng khó kh n hi n t i, t o

ra môi tr ng kinh doanh n đ nh vƠ khuy n khích phát tri n lo i hình doanh nghi p nƠy trong t ng lai Tuy nhiên, đ t n t i vƠ phát tri n b n v ng không ch d a vƠo các h tr bên ngoƠi mƠ ph n ch y u lƠ d a vƠo n ng l c qu n tr c a các doanh nghi p nƠy mƠ trong đó vai trò c a thông tin k toán qu n tr góp ph n không nh vào các thành công này

K toán qu n tr lƠ m t b ph n quan tr ng trong toƠn b công tác k toán, gi vai trò quan tr ng trong vi c th c hi n các quy t đ nh c a doanh nghi p Cho nên, trong

đi u ki n n n kinh t Vi t Nam h i nh p kinh t qu c t đ c nh tranh, chi m l nh th

tr ng, h ng t i khách hƠng, tìm ki m vùng l i nhu n thì vi c cung c p thông tin đ

h tr vi c s n xu t các s n ph m v i chi phí th p, ch t l ng đ c gi v ng, có ý ngh a to l n trong vi c nơng cao hi u qu s n xu t kinh doanh, lƠm gia t ng giá tr c a doanh nghi p

Các công trình nghiên c u khoa h c v k toán qu n tr tr c đơy ch y u t p trung vƠo các k thu t tính toán vƠ ch c n ng ghi chép đ l p các báo cáo cho các nhƠ qu n

tr Tuy nhiên, đ mang l i l i ích vƠ tính ng d ng cao k toán qu n tr c n đ c ti p

c n theo h ng g n ch t h n n a v i ho t đ ng kinh doanh Nh ng thông tin k toán

qu n tr cung c p lƠ c s cho vi c các quy t đ nh phù h p nh t v i chi n l c vƠ ho t

đ ng kinh doanh c a doanh nghi p do đó nhƠ qu n lý ngƠy cƠng ph i hi u h n các công

c , k thu t k toán qu n tr đ ng d ng hi u qu trong các ho t đ ng ch c n ng c a mình

Chính vì các lý do trên, vi c nghiên c u v vi c ng d ng các công c , k thu t

c a k toán qu n tr đ ph bi n vƠ ng d ng trong các t ch c lƠ r t thi t th c nh t

lƠ đ i v i các DNNVV Vì v y, chúng tôi đư ch n ch đ “ ng d ng các công c , k thu t k toán qu n tr trong các doanh nghi p nh và v a” lƠm đ tƠi nghiên c u và

th c hi n nghiên c u th c nghi m t i các DNNVV trên đ a bƠn thƠnh ph H Chí Minh

2 T ngăquanănh ngănghiênăc uătr căđơy

Theo kh o sát c a tác gi v các đ tƠi liên quan đ n k toán qu n tr vƠ k toán

qu n tr trong các DNNVV thông qua c s d li u t i th vi n i h c Kinh t ThƠnh

ph H Chí Minh, các nghiên c u tr c đơy cho th y:

- Có 45 đ tƠi lu n v n th c s , lu n án ti n s , đ tƠi khoa h c vƠ công ngh

th c hi n v t ch c k toán qu n tr t n m 2004 đ n n m 2012 Trong đó

có 02 đ tƠi v xơy d ng n i dung vƠ t ch c k toán qu n tr trong các doanh nghi p nh vƠ v a t i Vi t Nam

- N i dung các đ tƠi v t ch c k toán qu n tr đ u có c u trúc t ng t nhau

g m 3 Ch ng trong đó Ch ng 1 đ c p đ n n i dung v khái ni m k toán

qu n tr , vai trò c a k toán qu n tr , các n i dung t ch c k toán qu n tr trong doanh nghi p

- Các nghiên c u tr c đơy c ng ch a th ng kê vƠ đ c p đ n các công c , k thu t k toán qu n tr nƠo đang đ c áp d ng t i các doanh nghi p nói chung

và DNNVV nói riêng

- Các nghiên c u đ u t p trung vƠo vi c hoƠn thi n v t ch c k toán qu n

tr liên quan đ n con ng i, báo cáo qu n tr , ch ng t , tƠi kho n k toán

qu n tr ….ch ch a đi vƠo h ng d n vi c áp d ng các công c k toán

qu n tr vƠo th c t

3 M căđíchăvƠăph măviănghiênăc u

3.1 M căđíchănghiênăc u

Nghiên c u t p trung vƠo kh o sát, t ng k t đ đánh giá đ c th c tr ng ng

d ng các công c , k thu t k toán qu n tr trong các DNNVV Trên c s đó có

nh ng đ xu t, gi i pháp c th đ h ng d n các DNNVV áp d ng hi u qu các

công c , k thu t c a k toán qu n tr vƠo ph v công tác qu n lý t i các doanh nghi p nƠy

3.2 Ph măviănghiênăc u

Chúng tôi ch t p trung vƠo kh o sát tình hình ng d ng các công c , k thu t

k toán qu n tr trong các DNNVV ho t đ ng t i khu v c Tp H Chí Minh vƠ th i gian kh o sát đ c ti n hƠnh t tháng 08 n m 2013 đ n tháng 09 n m 2013

4 iăt ngăvƠăph ngăphápănghiênăc u

Chúng tôi s d ng ph ng pháp phơn tích các khái ni m, k t qu c a các nghiên

c u tr c nh m đ a đ n các k t lu n v các đ c đi m chung trong các n i dung liên quan đ n k toán qu n tr trong đó t p trung ch y u vƠo t ch c k toán qu n tr , các công c , k thu t k toán qu n tr vƠ DNNNV

Ph ng pháp đ nh l ng đ c áp d ng đ phơn tích các k t qu kh o sát qua đó đánh giá m c đ áp d ng các công c , k thu t k toán qu n tr vƠ phát hi n các nhơn

t nh h ng đ n vi c áp d ng các công c , k thu t k toán qu n tr vƠo th c t ToƠn b nh ng nh n đ nh, đánh giá, suy lu n vƠ ph ng pháp mà chúng tôi áp

d ng trong lu n v n đ u d a trên quan đi m duy v t bi n ch ng khoa h c và mang tính khách quan

5 óngăgópăv ăm tălýălu n vƠăth căti năc aăđ ătƠi

5.1 V ăm tălýălu n

- Lu n v n đư trình bƠy n i dung t ch c k toán qu n tr ti p c n trên góc đ

t ch c công tác k toán qu n tr theo ch c n ng thông tin k toán và theo

n i dung công vi c, trên c s đó th y đ c s khác bi t vƠ các đi m chung trong t ch c k toán qu n tr

- Lu n v n đư kh o sát các nghiên c u tr c đơy lƠ công c , k thu t k toán

qu n tr , ng d ng công c , k thu t k toán qu n tr trong các doanh nghi p

t i m t s qu c gia trên th gi i đ rút ra các bƠi h c kinh nghi m cho Vi t nam

- Lu n v n c ng đư t ng h p các y u t v đ c đi m c a DNNVV nh h ng

đ n t ch c k toán qu n tr

5.2 V ăm tăth căti n

- K t qu c a lu n v n đư góp ph n vƠo t ng k t th c tr ng v k toán qu n

tr t i Vi t nam, trong đó t p trung vƠo v n đ ng d ng các công c , k thu t k toán qu n tr vƠo các DNNVV

- Lu n v n c ng đóng góp vƠo k t qu v các nhơn t v đ c đi m c a DNNVV nh h ng đ n t ch c công tác k toán qu n tr t i các doanh nghi p nƠy

6 K tăc uălu năán

NgoƠi ph n m đ u, k t lu n, ph l c và các danh m c, n i dung lu n v n đ c chia thƠnh ba ch ng:

Ch ngă1:ăC s lý lu n v t ch c k toán qu n tr vƠ DNNNV

Ch ngă2: Kh o sát tình hình ng d ng các công c , k thu t k toán qu n tr

trong các DNNVV

Ch ngă3: xu t, ki n ngh ng d ng các công c , k thu t k toán qu n tr

trong các DNNVV

CH NGă1:ăC ăS ăLụăLU N V ăT ăCH CăK ăTOỄNăQU NăTR ăVĨă

DNNVV

1.1 T ăch căk ătoánăqu nătr

1.1.1 nhăngh a k ătoánăqu nătr

Theo Ph m Ng c ToƠn (2010), cho đ n hi n nay v n ch a có đ nh ngh a th ng

nh t v k toán qu n tr Tuy nhiên, khi đ c p đ n k toán qu n tr thì gi a các nhƠ khoa h c vƠ các t ch c ngh nghi p tìm đ c nh ng đi m chung nh t nh sau:

- Thông tin và truy n đ t thông tin: bao g m c thông tin tƠi chính vƠ phi tƠi

chính, k t qu vƠ m c tiêu c a c a k toán lƠ các thông tin h u ích cung c p cho nhƠ qu n lý, các thông tin th hi n d i nhi u hình th c khác nhau vƠ

th i đi m thông tin đ c cung c p không c đ nh mƠ tùy thu c nhu c u c a nhƠ qu n lý

- Nhà qu n lý: lƠ ngu n g c phát sinh nhu c u thông tin, do đó có liên quan

đ n vi c thi t k , xơy d ng vƠ v n hƠnh k toán qu n tr cho phù h p nhu

c u Bên c nh đó nhơn viên k toán qu n tr c ng ph i lƠ nh ng ng i có k

n ng đ y đ đ giao ti p hi u qu v i nhƠ qu n lý

- Các ch c n ng qu n lý và tính h u hi u:k toán qu n tr cung c p thông tin

cho các ch c n ng c a qu n lý t ho ch đ nh, t ch c, lưnh đ o vƠ ki m tra

nh m đ t đ n s h u hi u trong s d ng các ngu n l c c a t ch c

Vì v y, có th nói k toán qu n tr đ c p đ n m t pham vi r ng v thông tin trong các t ch c vƠ ph c v ch y u cho nhu c u c a nhƠ qu n lý nh m giúp h qu n

tr h u hi u các ngu n l c hi n có c a doanh nghi p

1.1.2 T ăch căk ătoánăqu nătr

Theo Nghiêm V n L i (2006), t ch c k toán lƠ vi c t o ra m i liên h gi a các y u t c a h th ng k toán nh m th c hi n t t các ch c n ng, nhi m v c a b máy k toán Các y u t c a h th ng k toán bao g m:

- Các nhơn viên k toán v i n ng l c chuyên môn;

- H th ng ch ng t , tƠi kho n, s sách vƠ báo cáo k toán;

- Các ph ng pháp k toán;

- Các trang thi t b s d ng cho k toán

K toán qu n tr lƠ m t b ph n c a h th ng k toán, do đó các y u t c a k toán qu n tr c ng bao g m trong các y u t c b n gi ng nh các y u t c a h th ng

k toán nêu trên Nh v y, t ch c k toán qu n tr lƠ vi c t o ra m i liên h gi a các

y u t c a k toán qu n tr nh m thu th p, x lý vƠ cung c p thông tin v tình hình kinh t tƠi chính c a m t t ch c, giúp các nhƠ qu n tr đ a ra các quy t đ nh kinh doanh nh m đ t đ c các m c tiêu t i u

1.1.3 Yêuăc u,ănhi măv ăc aăt ăch căk ătoánăqu nătr

Qua kh o sát các tƠi li u gi ng d y vƠ nghiên c u c a các tác gi trong vƠ ngoƠi

n c, chúng tôi t ng k t đ c quan đi m chung th ng nh t cho r ng k toán qu n tr

là m t phơn h c a k toán, do đó đ đ m b o th c hi n t t các ch c n ng cung c p

thông tin nh m t ng c ng công tác qu n lý ho t đ ng kinh doanh, t ch c k toán

- Phơn tích đánh giá thông tin, cung c p cho các nhƠ qu n tr thông qua h

th ng báo cáo k toán qu n tr T v n cho các nhƠ qu n tr đ a ra các quy t

đ nh phù h p;

- Xơy d ng đ c các đ nh m c chi phí chu n, h th ng d toán ngơn sách khoa h c, k ho ch phù h p trong m t k xác đ nh;

- Ph i h p, t ch c th c hi n t t các khơu công vi c trong doanh nghi p, nh m

đ t đ c các m c tiêu nh t i đa hóa doanh thu, l i nhu n, t i thi u hóa chi phí;

- Ki m tra, ki m soát vi c th c hi n các đ nh m c chi phí, d toán ngân sách,

k ho ch đư xơy d ng

1.1.4 N iădungăt ăch căk ătoánăqu nătr

1.1.4.1 T ch c k toán qu n tr theo ch c n ng thông tin

Theo quan đi m k toán lƠ m t h th ng thông tin, thông tin k toán qu n tr

th ng đ c t ch c theo hai n i dung c b n: Thuănh năthôngătin vƠăX ălý,ăphơnă tích thông tin

- Thuănh năthông tin k ătoánăqu nătr

Th ng đ c ti n hƠnh t i các b ph n ch c n ng nh dơy chuy n s n xu t, t

s n xu t, phơn x ng thu c nhƠ máy, c a hƠng… Thông tin k toán qu n tr bao

g m các thông tin hi n t i vƠ các thông tin t ng lai Thông tin hi n t i lƠ các

ch tiêu kinh t , tƠi chính chi ti t thu c các b ph n nh thông tin v hƠng t n kho, chi phí, doanh thu, k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh… c a doanh nghi p Nh ng thông tin nƠy đ u xu t phát t nhu c u c a các nhƠ qu n tr các

c p nh m theo dõi, đánh giá tình hình kinh t , tƠi chính c a đ n v Thông tin

t ng lai lƠ thông tin quan tr ng mƠ các nhƠ qu n tr c n ph i d đoán, phán đoán nh ng ho t đ ng kinh doanh có th x y ra d a trên nh ng c s khoa h c

hi n t i vƠ quá kh

- T ăch căx ălý, phân tích thôngătinăk ătoánăqu nătr

Trên c s nh ng thông tin thu nh n đ c, các k toán qu n tr ti n hƠnh so sánh, đ i chi u gi a th c t v i đ nh m c, d toán, k ho ch đ t đó xác đ nh

nh ng nhơn t nh h ng theo các chi u h ng tích c c vƠ tiêu c c t đó đ a

ra các bi n pháp nh m nơng cao hi u qu các ho t đ ng Thông qua vi c phơn tích, x lý thông tin k toán qu n tr có th d toán đ c nh ng ho t đ ng kinh doanh có th x y ra t đó có nh ng ng x k p th i

Chu trình thu th p thông tin k toán qu n tr th ng đ c th hi n qua nh ng

khơu c b n nh : T ch c h ch toán thông tin ban đ u thông qua h th ng

ch ng t , T ch c tài kho n k toán và T ch c h th ng báo cáo k toán qu n

qu n tr , khi t ch c ch ng t doanh nghi p có th b sung thêm các ch tiêu cho phù h p v i tình hình th c t c a t ng doanh nghi p Bên c nh đó, doanh nghi p có th thi t k m i nh ng m u ch ng t phù h p v i đ c đi m kinh doanh c a doanh nghi p nh m cung c p thông tin nhanh và chính xác cho các

c p qu n tr

 T ch c tài kho n k toán qu n tr

TƠi kho n vƠ s k toán qu n tr có m i liên h m t thi t v i nhau, th c ch t s

lƠ ph ng ti n th hi n tƠi kho n k toán qu n tr Do v y khi t ch c tƠi kho n

k toán qu n tr c n ph i xu t phát t nhu c u thông tin c a nhƠ qu n tr g n v i

đi u ki n th c ti n kinh doanh c a doanh nghi p đ m các tƠi kho n vƠ s k toán phù h p

 T ch c h th ng báo cáo k toán qu n tr

Báo cáo k toán qu n tr chính lƠ s n ph m cu i cùng c a các chuyên gia k toán trong quá trình thu th p vƠ phơn tích, x lý các thông tin đ cung c p cho các nhƠ qu n tr Báo cáo k toán qu n tr r t đa d ng vƠ phong phú, xu t phát

t nhu c u, s am hi u thông tin c a các nhƠ qu n tr đ t đó xơy d ng các ch tiêu, thi t k m u bi u cho phù h p v i t ng c p qu n tr nh m đ m b o phơn

tích đánh giá đ đ a ra các quy t đ nh hi u qu cao trong các tình hu ng ho t

đ ng kinh doanh hƠng ngƠy

1.1.4.2 T ch c k toán qu n tr theo n i dung công vi c

N i dung t ch c k toán qu n tr bao g m các n i dung c a k toán qu n tr và cách th c th c hi n nh ng n i dung đó N i dung c a k toán qu n tr r t đa d ng vƠ phong phú N u xét theo n i dung thông tin k toán qu n tr cung c p, n i dung c a

k toán qu n tr bao g m:

- Xơy d ng h th ng đ nh m c chi phí vƠ h th ng d toán ngơn sách;

- K toán qu n tr các y u t s n xu t;

- K toán qu n tr chi phí;

- K toán qu n tr doanh thu, k t qu kinh doanh;

- K toán qu n tr ho t đ ng khác c a doanh nghi p,

N u xét theo m i quan h v i ch c n ng qu n lý, n i dung c a k toán qu n tr bao g m:

- Chính th c hóa các m c tiêu c a doanh nghi p thƠnh các ch tiêu kinh t tƠi chính;

- L p d toán chung, l p d toán chi ti t;

- Thu th p, phơn tích k t qu th c hi n;

- So n th o báo cáo th c hi n…

Nh v y, cho dù t ch c k toán qu n tr theo quan đi m h th ng ho c quan

đi m n i dung thì đ u cho th y k toán qu n tr có nh ng ph ng pháp, công c vƠ

k thu t chung đ áp d ng vƠo quy trình x lý, phơn tích d li u đ cho ra các báo cáo k toán qu n tr phù h p v i các nhu c u s d ng thông tin c a nhƠ qu n tr N i dung v các công c , k thu t k toán qu n tr nói chung vƠ ng d ng trong các DNNVV nói riêng s đ c trình bƠy c th trong ph n ti p theo c a lu n v n nƠy

1.2 Doanhănghi pănh ăvƠăv a

1.2.1 nhăngh a

Không có m t đ nh ngh a đ c s d ng chung trên th gi i cho các DNNVV, các qu c gia khác nhau, các t ch c khác nhau trên th gi i đ u có nh ng tiêu chu n riêng đ xác đ nh DNNVV Chúng ta có th đi m qua nh sau:

Giáătr ătƠiăs nă

cu iăn măt iăđaă

(USD)

MIF ậ IADB 100 3,000,000 Không xác đ nh African Development Bank 50 Không xác đ nh Không xác đ nh Asian Development Bank Không đ a ra đ nh ngh a chính th c

- Phơn chi r t chi ti t cho các ngƠnh ngh khác nhau v i tr giá tƠi s n

t d i 0.75 tri u cho đ n d i 500 tri u ô la ho c s l ng nhơn viên t d i 50 đ n d i 1500 nhơn viên

Thailand

- Doanh nghi p nh : t d i 15 cho đ n d i 50 nhơn viên ho c tƠi

s n t d i 30 tri u Baht đ n d i 50 tri u Baht tùy theo t ng l nh

v c

Qu căgia Tiêuăchíăxácăđ nhăDNN&V

- Doanh nghi p v a: t d i 150 cho đ n d i 200 nhơn viên ho c tƠi

s n t trên 30 tri u Baht đ n d i 200 tri u Baht tùy theo t ng l nh

- DN nh : t d i 30 đ n d i 75 nhơn viên ho c doanh thu hƠng n m

t d i 3 tri u đ n d i 15 tri u Ringgit

- DN v a: t d i 75 đ n d i 200 nhơn viên ho c doanh thu hƠng

n m t d i 20 tri u đ n d i 50 tri u Ringgit

(Ngu n: t ng h p t Website c a các t ch c qu n lý DNNVV t i các qu c gia)

Nh v y, tiêu chí s nhơn viên đang lƠm vi c vƠ các tiêu chí liên quan đ n tƠi

s n, doanh thu c a các doanh nghi p th ng đ c s d ng nh t trong vi c đ nh ngh a, phơn lo i DNNVV Các tiêu chí nƠy c ng thay đ i v m t giá tr theo t ng giai đo n khác nhau t ng ng s phát tri n c a các n n kinh t c a các qu c gia vƠ kinh t th

gi i

1.2.2 căđi măc aăDNNVVă nhăh ngăđ năt ăch căk ătoán

Theo Magdy Abdel-Kader và Robert Luther (2008), xác đ nh 3 nhóm nhơn t tác đ ng đ n k toán qu n tr trong các doanh nghi p bao g m:

- Nhơn t bên ngoƠi: s bi n đ ng c a môi tr ng kinh doanh, khách hƠng

- Nhơn t bên trong: quy mô, t ch c phơn tán

- Nhơn t quá trình s n xu t: AMT, TQM, JIT

Theo Klaus Flacke và Klaus Segbers (2005), phơn chia nghiên c u k toán qu n

tr thƠnh hai nhóm: Nhóm th nh t nghiêu c u k toán qu n tr d i góc đ k toán

qu n tr lƠ m t bi n đ c l p tác đ ng đ n các y u t khác nh giá c phi u, k t qu

th c hi n…Nhóm th 2 nghiên c u k toán qu n tr d i góc đ lƠ bi n ph thu c,

lo i nghiên c u nƠy th ng b t đ u b ng cơu h i các nhơn t nƠo nh h ng, gi i thích cho s đa d ng trong c u trúc, m c đ áp d ng vƠ s d ng các công c , k thu t

k toán qu n tr trong th c t Các tác gi nƠy c ng ti n hƠnh nghiên c u theo nhóm

th 2 vƠ b sung các nhơn t thu c đ c đi m c a doanh nhân, qu n tr đ n k toán

qu n tr vƠ ti n hƠnh kh o sát đ c g i đ n 3.500 DNNVV t i c vƠ nh n đ c 15% ph n h i Các k t qu cho th y tinh th n doanh nhơn, tính cách tiêu bi u, đ tu i

vƠ s h u có nh h ng đ n k toán qu n tr trong các doanh nghi p nƠy

Theo Michael Lucas, Malcolm Prowlem và Glynn Lowth (2010), ti n hƠnh nghiên c u v k toán qu n tr trong các DNNVV t i Anh qu c n m 2010 d i s tƠi

tr c a CIMA cho k t lu n các đ c đi m v quy mô, gi i h n v tƠi chính, ki n th c

vƠ kinh nghi m c a nhƠ qu n lý, b n ch t vƠ môi tr ng kinh doanh vƠ các yêu c u

t phía các bên liên quan có nh h ng đ n vi c áp d ng k toán qu n tr trong các doanh nghi p nƠy

Kamilah A (2012), nghiên c u v các nhơn t gi i thích v ph m vi áp d ng k toán qu n tr trong các DN v a t i Malaysia D a trên lý thuy t ng u nhiên các nhơn

t liên quan đ n quy mô doanh nghi p, m c đ c nh tranh c a môi tr ng kinh doanh, cam k t c a giám đ c, ch doanh nghi p, công ngh s n xu t vƠ trình đ c a nhơn viên k toán đ c l a ch n đ kh o sát K t qu cho th y, ngoƠi tr các nhơn t v trình đ nhơn viên k toán lƠ không nh h ng đ n, còn l i đ u có tác đ ng đ n các

ph ng pháp k toán qu n tr áp d ng trong các doanh nghi p

Tóm l i, khi đ c p đ n các nhơn t thu c tính c a DNNVV có nh h ng đ n

k toán qu n tr trong doanh nghi p, lý thuy t ng u nhiên th ng đ c s d ng đ

l a ch n, gi i thích các y u t d n đ n s đa d ng trong t ch c, v n hƠnh, ng d ng

k toán qu n tr trong th c t t i các doanh nghi p nƠy Theo đó, các nhơn t thu c tính c a DNNVV có nh h ng đ n t ch c k toán qu n tr bao g m:

- Quy mô: ho t đ ng, tƠi chính…

- Qu n tr công ty: c u trúc, mô hình, n ng l c qu n lý…

- Công ngh s n xu t: ng d ng các công ngh cao trong qu n lý s n xu t nh ABC, TQM, JIT…

- c đi m doanh nhơn: tinh th n, tính cách, đ tu i…

- Các thu c tính khác: m c đ ng d ng công ngh thông tin, s n m ho t

đ ng …

1.3 Cácăcôngăc ,ăk ăthu tăk ătoánăqu nătr ngăd ngătrongăcácăDNNVV

Theo Asif Ahmed (2010), có 52 công c vƠ k thu t đ c áp d ng trong k toán

qu n tr ph c v cho vi c t o ra các thông tin h u ích dƠnh cho các nhƠ qu n tr Tuy nhiên, khi đ c vƠ li t kê thì chúng tôi xác nh n có 2 n i dung b trùng l p nên s

l ng các công c , k thu t còn l i lƠ 51 Vì m t s n i dung liên quan đ n các công

c , k thu t nƠy còn m t s ch a ph bi n thông qua các tƠi li u gi ng d y, nghiên

c u t i Vi t nam nên chúng tôi ch d ch sang ti ng Vi t các công c , k thu t đ c

có thu t ng ti ng Vi t t ng đ ng, các công c , k thu t nƠy bao g m:

B ng 1.3: Các công c , k thu t k toán qu n tr

3 Cost Volume Profit (CVP) Analysis

5 Theory of Constraints (TOC) Lý thuy t gi i h n ngu n l c

7 Total Quality Management (TQM) Qu n tr ch t l ng toƠn di n

8 Enterprise Resource Planning (ERP)

Ho ch đ nh ngu n l c doanh nghi p

Stt Tên ti ng Anh Tên ti ng Vi t t ng đ ng

21

Environmental Management Accounting

23 Managerial Risk Accounting K toán qu n tr r i ro

30 Value Based Management (VBM) Qu n tr d a trên giá tr

31 Economic Value Added (EVA) Giá tr kinh t gia t ng

Stt Tên ti ng Anh Tên ti ng Vi t t ng đ ng

39 Least Squares Regression Methods

Ph ng pháp bình ph ng bé

nh t

49 Return On Investment (ROI) L i nhu n trên v n đ u t

Qua kh o sát n i dung Thông t 53/2006/TT-BTC ngƠy 12 tháng 6 n m 2006

h ng d n áp d ng k toán qu n tr trong doanh nghi p, n i dung k toán qu n tr bao g m:

- K toán qu n tr chi phí vƠ giá thƠnh s n ph m;

- K toán qu n tr bán hƠng vƠ k t qu kinh doanh;

- Phơn tích m i quan h gi a chi phí, kh i l ng vƠ l i nhu n;

- L a ch n thông tin thích h p cho vi c ra quy t đ nh;

- L p d toán ngơn sách s n xu t, kinh doanh;

- K toán qu n tr m t s kho n m c khác:

 K toán qu n tr tƠi s n c đ nh;

 K toán qu n tr hƠng t n kho;

 K toán qu n tr lao đ ng vƠ ti n l ng;

 K toán qu n tr các kho n n

Theo kh o sát c a tác gi thông qua các tƠi li u gi ng d y môn k toán qu n tr

t i i h c kinh t Tp.H Chí Minh c a các tác gi Ph m V n D c, Tr n V n Tùng (2011); Hu nh L i (2012);…N i dung c a các tƠi li u nƠy ch y u bao g m các n i dung chính sau:

- Chi phí và phân lo i chi phí

- Phơn tích m i quan h chi phí kh i l ng l i nhu n

- H th ng d toán ngơn sách

- Phơn tích bi n đ ng chi phí vƠ doanh thu

- Phơn b chi phí c a các b ph n ph c v vƠ phơn tích báo cáo b ph n

- Tìm nguyên nhơn lý gi i t i sao các công c , k thu t nƠy l i đ c s d ng

K t qu cho th y ch có ph n nh các công c , k thu t k toán qu n tr ph

bi n đ c s d ng trong các DNNVV vƠ các doanh nghi p s n xu t th ng có xu

h ng áp d ng nhi u h n các công c , k thu t k toán qu n tr 19 công c , k thu t

c a các tác gi s d ng trong bƠi vi t bao g m:

B ng 1.4: 19 công c , k thu t k toán qu n tr

Tênăti ngăAnh Tênăti ngăVi tăt ngăđ ng

Product or Service Costing Qu nătr ăchiăphí

Tênăti ngăAnh Tênăti ngăVi tăt ngăđ ng

1 Use of a formal costing system

(job-order, activity based, process costing,

hybrid)

S d ng h th ng tính giá thƠnh

Responsibility Centre Reporting K ătoánătráchănhi m

10 Responsibility centre reporting Báo cáo trung tơm trách nhi m

13 Balanced scorecard or other

Analysis for Decision-Making Phơnătíchăraăquy tăđ nh

15 Discounted cash flow analysis Phơn tích chi t kh u dòng ti n

17 Cost behaviour analysis Phân tích chi phí theo ng x

18 Cost-volume profit analysis Phân tích chi phí - Kh i l ng - L i

nhu n

19 Financial statement analysis Phân tích báo cáo tài chính

Nh v y, qua các kh o sát trên, chúng tôi t ng h p thƠnh nh ng n i dung chung

nh t liên quan đ n các công c , k thu t k toán qu n tr đ ti n hƠnh kh o sát v tình

hình ng d ng các công c , k thu t k toán qu n tr trong các DNNVV t i Tp.H Chí Minh Các công c , k thu t k toán qu n tr đ c đ c p đ n trong các n i dung tƠi li u đư nêu bao g m:

B ng 1.5: T ng h p các công c , k thu t k toán qu n tr

Tênăti ngăAnh Tênăti ngăVi tăt ngăđ ng

Product or Service Costing Qu nătr ăchiăphí

1 Use of a formal costing system

(job-order, activity based, process costing,

hybrid)

S d ng h th ng tính giá thành

Responsibility Centre Reporting K ătoánătráchănhi m

10 Responsibility centre reporting Báo cáo trung tơm trách nhi m

13 Balanced scorecard or other

Analysis for Decision-Making Phơnătíchăraăquy tăđ nh

15 Discounted cash flow analysis Phơn tích chi t kh u dòng ti n

Tênăti ngăAnh Tênăti ngăVi tăt ngăđ ng

18 Cost-volume profit analysis Phân tích chi phí - Kh i l ng - L i

nhu n

19 Financial statement analysis Phân tích báo cáo tài chính

K TăLU NăCH NGă1

Trong ch ng nƠy chúng tôi đư trình bƠy vƠ phơn tích các n i dung v t ch c

k toán qu n tr bao g m đ nh ngh a, t ch c k toán qu n tr theo ch c n ng thông tin vƠ theo công vi c Bên c nh đó c ng t p h p các n i dung v đ nh ngh a DNNVV, trình bƠy nh h ng c a các nhơn t thu c tính c a DNNVV đ i v i công tác t ch c

k toán qu n tr trong các doanh nghi p nƠy Chúng tôi c ng kh o sát các nghiên c u

tr c đơy v các công c , k thu t k toán qu n tr đ c áp d ng trong các qu c gia trên th gi i Các n i dung đ c trình bƠy nh m đ t đ c hai m c tiêu chính nh sau:

- M c tiêu th nh t là trình bƠy, so sánh vƠ đúc k t đ c nh ng n i dung chung nh t v nh ng nhơn t thu c tính c a DNNVV nh h ng đ n t ch c

k toán qu n tr trong các doanh nghi p nƠy

- M c tiêu th hai là trình bƠy n i dung t ch c k toán qu n tr trong doanh

nghi p vƠ qua đó t ng h p đ c các công c , k thu t k toán qu n tr ng

d ng trong th c t các DNNVV trên th gi i lƠm c s cho vi c xơy d ng cơu h i kh o sát Ch ng 2

Qua các n i dung đư nêu cho th y, t ch c k toán qu n tr không ch mang l i

l i ích cho các doanh nghi p l n mƠ còn r t thi t th c đ i v i các DNNVV trong vi c

h tr nhƠ qu n lý trong các doanh nghi p nƠy th c thi h u hi u các ch c n ng qu n

tr

C H NGă2: KH OăSỄTăTỊNHăHỊNHă NGăD NGăCỄCăCỌNGăC ,ăK ă

THU TăK ăTOỄNăQU NăTR ăTRONGăCỄCăDNNVV

2.1 DNNVVăt iăVi tănam

DNNVV… n n m 2009, Chính ph đư ban hƠnh Ngh đ nh s 56/2009/N -CP

ngày 30 tháng 06 n m 2009, trong đó có đ nh ngh a chi ti t v các DNNVV nh sau:

- DNNVV lƠ c s kinh doanh đư đ ng ký kinh doanh theo quy đ nh pháp lu t,

đ c chia thƠnh ba c p: siêu nh , nh , v a theo quy mô t ng ngu n v n (t ng ngu n v n t ng đ ng t ng tƠi s n đ c xác đ nh trong b ng cơn đ i k toán c a doanh nghi p) ho c s lao đ ng bình quơn n m (t ng ngu n v n lƠ tiêu chí u tiên), c th nh sau:

Doanhănghi pănh Do anhănghi păv a

S ălaoă

đ ng

T ngă ngu năv n

S ălaoă

đ ng

T ngă ngu năv n

Doanhănghi pănh Do anhănghi păv a

S ălaoă

đ ng

T ngă ngu năv n

S ălaoă

đ ng

T ngă ngu năv n

gi m m t s kho n thu Ngơn sách NhƠ n c theo Ngh quy t s 02/NQ-CP ngày 07 tháng 01 n m 2013 c a Chính ph xác đ nh tiêu chí đ phơn lo i DNNVV nh sau:

“Doanh nghi p có quy mô v a vƠ nh , bao g m c chi nhánh, đ n v tr c thu c nh ng

h ch toán đ c l p, h p tác xư (s d ng d i 200 lao đ ng làm vi c toàn b th i gian

n m và có doanh thu n m không quá 20 t đ ng) không bao g m doanh nghi p ho t

đ ng trong các l nh v c: tƠi chính, ngơn hƠng, b o hi m, ch ng khoán, x s , trò ch i

có th ng, s n xu t hƠng hóa, d ch v thu c di n ch u thu tiêu th đ c bi t”

Nh v y, cho đ n nay đ nh ngh a v DNNVV theo Ngh đ nh 56/2009/N -CP

v n còn hi u l c vƠ đ c s d ng ph bi n nh t trong phơn lo i doanh nghi p trong các đ t kh o sát v doanh nghi p, trong các quy đ nh pháp lu t có liên quan đ n các doanh nghi p vƠ trong c v n đ nghiên c u khoa h c v các doanh nghi p t i Vi t nam

2.1.2 Th cătr ng DNNVV t iăVi tănam

Theo Sách tr ng DNNVV Vi t nam 2011, n u phơn lo i theo quy mô lao đ ng, trong s 248.842 DN đang ho t đ ng tính đ n ngƠy 01/01/2010, có 162.785 DN siêu

nh , 74.658 DN nh , 5.010 DN v a vƠ 6.389 DN đang ho t đ ng Nhóm DN siêu

nh c a Vi t Nam chi m t i t l 65,42%, nhóm DN nh chi m t l 30% S DN

v a chi m t l 2,01% vƠ DN l n chi m t l 2,51% T ng c ng, s DN siêu nh ,

nh vƠ v a chi m t l t i 97,43% Trong giai đo n 2000-2009, s DN siêu nh có

t c đ t ng trung bình hƠng n m l n nh t 24,7%; s DN nh lƠ 20,41%; s DN v a

vƠ l n có t c đ t ng trung bình hƠng n m l n l t lƠ 11,79% vƠ 7,28%

Xét v quy mô phơn chia doanh nghi p theo Ngh đ nh 56/2009/N -CP thì s

li u v các DNNVV Vi t nam trong giai đo n t 2000 đ n 2009 nh sau:

B ng 2.2: S DNNVV theo quy mô lao đ ng qua các n m

N m DNăsiêuănh DNănh DNăv a T ngăc ng

c a n n kinh t c a qu c gia trong th i gian qua

Theo s li u C c th ng kê các n m 2007 đ n 2009, k t qu kinh doanh c a các DNNVV t i Vi t nam nh sau:

B ng 2.3: K t qu kinh doanh c a DNNVV t 2007 đ n 2009

S DNNVV có lưi 100,888 138,920 150,303

T ng m c lưi c a DNNVV 52,978 72,103 116,449 Lưi bình quơn m t DNNVV (tri u

C ng theo các tƠi li u nƠy, các ch tiêu khác v lao đ ng, v n vƠ t ng quan

gi a tƠi s n/ ng i, doanh thu/ ng i c a các DNNVV trong giai đo n t n m 2000

đ ng)ă

Tài s năc ă

đ nhăvƠăđ uă

t ădƠiăh n/ă laoăđ ngăă (tri uăđ ng)ă

đ ng)ă

Tài s năc ă

đ nhăvƠăđ uă

t ădƠiăh n/ă laoăđ ngăă (tri uăđ ng)ă

đó, lo i hình doanh nghi p nƠy đóng vai trò quan tr ng nh t lƠ t o vi c lƠm, t ng thu

nh p cho ng i lao đ ng, giúp huy đ ng các ngu n l c xư h i cho đ u t phát tri n, xóa đói gi m nghèo… C th , v lao đ ng, hƠng n m t o thêm trên n a tri u lao đ ng

m i, s d ng t i 51% lao đ ng xư h i, chi m kho ng 43-50% hàng hóa tiêu dùng

xu t kh u, đóng góp 17-20% ngơn sách qu c gia, vƠ đóng góp đ n 45-50% GDP S

ti n thu vƠ phí mƠ các DNNVV đư n p cho nhƠ n c đư t ng 18,4 l n sau 10 n m

k t n m 2000 S đóng góp đó đư h tr l n cho vi c chi tiêu vƠo các công tác xư

h i vƠ các ch ng trình phát tri n khác Do v y đư t o t o ra 40% c h i cho dơn c tham gia đ u t , có hi u qu trong vi c huy đ ng các kho n ti n đang phơn tán, n m trong dơn c đ hình thƠnh các kho n v n đ u t cho s n xu t kinh doanh

2.2 Th cătr ngăk ătoán,ăk ătoánăqu nătr trongăcácăDNNVVăt iăVi tănam

Theo k t qu kh o sát thông qua các công trình nghiên c u tr c đơy cho th y,

t ch c công tác k toán nói chung vƠ k toán qu n tr nói riêng trong các DNNVV

t i Vi t nam có nh ng đ c đi m sau:

- Theo Nguy n Th Huy n Trâm (2007):

 DNVVN ch a quan tơm đ n tính trung th c (ch t l ng) c a báo cáo tƠi chính Các doanh nghi p đ u mu n áp d ng nh ng ph ng pháp tính toán

vƠ h ch toán đ n gi n đ x lý s li u k toán, mƠ ch a đ ý đ n s thay

đ i hƠng ngƠy c a th tr ng đ v n d ng các ph ng pháp h ch toán vƠ tính toán cho phù h p v i tình hình th c t

 T duy kinh doanh ch a thay đ i lƠm nh h ng đ n vi c t ch c công tác

k toán: Vi c l p báo cáo theo yêu c u c a c quan ch c n ng ch không

ph i theo yêu c u qu n lý c a doanh nghi p cho th y doanh nghi p ch a công khai toƠn b tình hình tƠi chính c a mình

v i, ch a th a đáng Do đó, ch doanh nghi p v n ra quy t đ nh ch y u

d a trên nh ng thông tin thu th p đ c t th tr ng ch không ph i t

ho t đ ng phơn tích

 Ch doanh nghi p c ng nh nhơn viên các doanh nghi p Vi t Nam đ u

có tơm lý chung lƠ ng i s thay đ i

- Theo Ph m Ng c Toàn (2010):

 K toán qu n tr trong DNNVV Vi t Nam hi n nay v n ch a đ c quan tơm đúng m c t góc đ nhƠ qu n tr , ng i lƠm k toán Yêu c u v thông tin k toán qu n tr nh ng công ty còn m c s khai NhƠ qu n tr còn

h n ch v trình đ s d ng công c k toán qu n tr

 Nh ng công ty đư áp d ng k toán qu n tr , thì vi c th c hi n nƠy ch a có tính h th ng, n i dung l c h u, nhi u n i dung trùng l p v i k toán tƠi chính, các công c , k thu t v n d ng r t đ n gi n, ch a t o đ c s k t

n i, tính n đ nh, đ nh h ng gi a thông tin k toán qu n tr v i nhu c u thông tin th c hi n các ch c n ng qu n tr c a nhƠ qu n tr trong n i b công ty

 DNNNV còn g p nhi u khó kh n v ti p c n kinh nghi m th c ti n d n

đ n g p nhi u t n kém v chi phí, th i gian trong xơy d ng, áp d ng k toán qu n tr

 DNNVV thi u v đi u ki n v t ch t, thi u ngu n nhơn l c đ c đƠo t o k toán qu n tr đ h tr cho th c hi n k toán qu n tr trong công ty

 Báo cáo k toán qu n tr ch a đ y đ , n i dung còn khá đ n gi n, mang tính r i r c ch a có s th ng nh t, ch a có s d ng nhi u các báo cáo phơn tích nên ch a c ng c p đ c các thông tin theo nhu c u qu n lý

 S d ng công ngh thông tin vƠo trong công tác k toán đư đ c th c hi n Tuy nhiên vi c s d ng nƠy ch y u cho k toán tƠi chính, ch a đ c thi t

k tích h p v i k toán qu n tr

- Theo u Th Kim Thoa (2013):

 H th ng ch ng t theo quy đ nh c a NhƠ n c t ng đ i đ y đ , phù h p

vƠ đ c các doanh nghi p tuơn th nh ng các ch ng t n i b ch a đ c chú tr ng

 TƠi kho n k toán không đ ph c v nhu c u qu n lý chi ti t

 Áp d ng nhi u hình th c k toán không phù h p Th ng s d ng hai h

th ng s k toán

 Báo cáo tƠi chính theo quy đ nh tuơn th khá t t nh ng các báo cáo n i b

ch a đ c t ch c t t

 B máy k toán ít nhơn s vƠ không có chuyên môn cao

 ng d ng trang thi t b , ph n m m k toán còn h n ch

 T ch c h th ng ki m soát ch a t t

Tóm l i, các k t qu kh o sát trên m c dù cho th y b c tranh chung v công tác

t ch c k toán nói chung vƠ k toán qu n tr nói riêng trong các DNNVV có nh ng thay đ i, ti n b theo th i gian nh ng v n còn nh ng h n ch c h u ch a kh c ph c

đ c bao g m trong đó vi c ng d ng các công c , k thu t k toán qu n tr trong

th c t Bên c nh đó vi c kh o sát c a các tác gi cung ch a đi sơu vƠo n i dung nƠy

nên trong các đ xu t gi i pháp ch a có nh ng gi i pháp c th , chi ti t đ vi c áp

d ng các công c , k thu t k toán qu n tr đ c ph bi n vƠ sơu r ng h n

2.3 Kh oăsátă ngăd ngăcácăcôngăc ,ăk ăthu tăk ătoánăqu nătr ătrongăcácăDNNVV 2.3.1 Ph măviăvƠăđ iăt ng

Theo T ng c c th ng kê (2011), Các DNNVV t p trung ch y u nh ng thƠnh

ph l n nh HƠ N i, Tp H Chí Minh, Ơ N ng, C n Th vƠ H i Phòng ng b ng Sông H ng, ông Nam B lƠ n i t p trung ph n l n các DNNVV c a Vi t Nam, l n

l t chi m t l 29,21% và 39,08% vào 31/12/2009 Do đó, kh o sát c a tác gi gi i

h n ph m vi ch bao g m các DNNVV ho t đ ng ch y u t i khu v c Tp H Chí Minh vƠ đ i t ng lƠ các DNNVV ho t đ ng trong t t c các l nh v c kinh doanh

có đ c danh sách các đ i t ng kh o sát, chúng tôi ti n hƠnh l y danh sách các doanh nghi p t http://www.danhbadoanhnghiep.vn do công ty IDC và VCCI phát hƠnh n m 2013

2.3.2 Quyătrìnhăth căhi n

2.3.2.1 Thi t k b ng h i

C n c đ c đi m v kinh doanh, đ c đi m v t ch c k toán trong DNNVV t i

Vi t nam đư nêu t i ph n 2.2 vƠ k t h p v i k t qu c a các nghiên c u trên th gi i

v ng d ng các công c , k thu t k toán qu n tr trong th c t t i các doanh nghi p,

c th lƠ B ng 1.5, chúng tôi ti n hƠnh thi t k b ng kh o sát g m 3 ph n trong đó:

- Ph n 1: Thông tin chung v doanh nghi p: bao g m các cơu h i v tên, l nh

v c ho t đ ng, lo i hình, n m thƠnh l p, quy mô v n vƠ lao đ ng c a doanh nghi p

- Ph n 2: Thông tin v b máy k toán: bao g m các cơu h i v t ch c b máy

k toán trong các doanh nghi p đ c kh o sát

- Ph n 3: Kh o sát v m c đ áp d ng 19 công c , k thu t k toán qu n tr trong các doanh nghi p

Chi ti t B ng cơu h i đ c trình bƠy trong Ph l c 01 kèm theo lu n v n nƠy 2.3.2.2 Kích th c m u vƠ thang đo

Theo Chinhphu.vn (Nhieu-doanh-nghiep-nho-va-vua-da-phuc-hoi/20133/164917.vgp ngày 26/03/2013), Tp.H Chí Minh hi n có 151 854 DNNVV chi m 96% t ng s doanh nghi p trên

http://baodientu.chinhphu.vn/Home/TP-Ho-Chi-Minh-đ a bƠn thƠnh ph V i s l ng g i kh o sát sau khi http://baodientu.chinhphu.vn/Home/TP-Ho-Chi-Minh-đư ch n l c lƠ 195 doanh nghi p

so v i s l ng DNNVV đang ho t đ ng chi m t l r t nh , tuy nhiên vì gi i h n v

th i gian vƠ h n ch thông tin ti p c n nên chúng tôi ch có th ti n hƠnh kh o sát

trong ph m vi ti p c n nh t đ nh nh ng v i s l ng m u trên 100 doanh nghi p vƠ

có đ y đ các ngƠnh ngh kinh doanh chúng tôi cho r ng kích th c m u đư đáp ng

đ yêu c u v đ tin c y

Do kh o sát v th c tr ng áp d ng các công c , k thu t k toán qu n tr trong

th c t nên chúng tôi s áp d ng các thang đo đánh giá theo m c đ t áp d ng đ y

đ , áp d ng m t ph n cho đ n không áp d ng t ng ng v i m i thang đi m t 2 đ n

0

2.3.2.3 Quy trình thu th p vƠ x lý d li u

Danh sách đ c l a ch n ng u nhiên g m 911 doanh nghi p chúng tôi thu th p

đ c thông qua các thông tin các công ty cung c p trên trang web

http://www.danhbadoanhnghiep.vn Ti n hƠnh lo i các chi nhánh, các ngơn hƠng, công ty b o hi m vƠ các công ty có v n l n trên 100 t vƠ các doanh nghi p không còn ho t đ ng, không xác đ nh đ c đ a ch chính xác, danh sách còn l i 195 doanh nghi p D a trên danh sách nƠy chúng tôi ti n hƠnh g i B ng kh o sát đ n các doanh nghi p theo các hình th c email, th ho c đ c chúng tôi g i vƠ nh n tr c ti p Các b ng h i sau khi đ c ph n h i s đ c nh p li u vƠ x lý b i ph n m m

MS Excel 2010 và SPSS phiên b n 20 đ cho các k t qu ph c v vi c phơn tích và

nh n đ nh c a chúng tôi K t qu chúng tôi thu th p đ c 117 b ng h i có đ y đ thông tin vƠ h p l dùng đ ti n hƠnh các phơn tích th ng kê ph c v cho m c tiêu

c a đ tƠi Danh các đ i t ng kh o sát nƠy đ c li t kê trong Ph l c 4 c a lu n v n này

2.3.3 K tăqu ăkh oăsát

2.3.3.1 Th ng kê mô t t ng quan

Vì đ i v i các công ty có quy mô siêu nh không có quy đ nh gi i h n s v n nên trong kh o sát nƠy chúng tôi t m chia quy mô các công ty theo 3 m c d a trên

s v n đ ng ký nh sau:

- Siêu nh : d i 1 t đ ng

- Nh : trên 1 t đ ng cho đ n 10 t đ ng

- V a: trên 10 t đ ng

kh o sát m i quan h gi a bi n quy mô v i các bi n còn l i chúng tôi quy

c giá tr quan sát t ng ng v i ba quy mô doanh nghi p trên lƠ 1, 2 vƠ 3 S li u

D chăv S năxu t Th ngăm i Xơyăd ng

- TCBMKT: T ch c b máy k toán T ng ng 3 giá tr l a ch n quy c 1: t p trung, 2: Phơn tán vƠ 3: V a t p trung v a phơn tán

- CDKT: Ch đ k toán đang áp d ng hai l a ch n Ch đ k toán theo Quy t

đ nh 15 ho c Quy t đ nh 48

- SLNVKT: S l ng nhơn viên k toán

- PTLDKT: Ph ng th c lao đ ng k toán T ng ng 3 giá tr l a ch n quy

c 1: Th công, 2: Máy tính vƠ 3: Bán th công

- HTKT: Hình th c k toán đang áp d ng T ng ng 5 giá tr l a ch n quy

c 1: Nh t ký chung, 2: Nh t ký ch ng t , 3: Ch ng t ghi s , 4: Nh t ký

s cái vƠ 5: K toán máy

- ADPM: Doanh nghi p có áp d ng ph n m m k toán T ng ng 2 giá tr

l a ch n 0: Không s d ng ph n m m, 1: Có s d ng ph n m m

- NDX: Ng i đ xu t áp d ng k toán qu n tr T ng ng 3 giá tr l a ch n 1: K toán, 2: Giám đ c, 3: Khác

- Các bi n liên quan đ n các công c , k thu t k toán qu n tr trong ph n 3

c a b ng cơu h i đ c mư hóa t X1 cho đ n X19

Th ng kê mô t v các bi n kh o sát đ c th hi n trong Ph l c 2 c a lu n v n này

Các k t qu th ng kê ban đ u cho th y:

- V ăt ăch căb ămáyăk ătoán: giá tr trung bình Mean = 1.25, nh v y các

doanh nghi p nƠy ch y u lƠ t ch c b máy k toán theo mô hình t p trung

- V ăch ăđ ăk ătoánăđangăápăd ng: ch y u áp d ng ch đ k toán doanh

nghi p theo Quy t đ nh 15 (chi m 69%)

- V ăs ăl ngănhơnăviênăk ătoán: giá tr trung bình Mean = 2.82, nh v y s

l ng nhơn viên k toán trung bình trong 1 doanh nghi p kho ng 3 nhơn viên

- V ăph ngăth călaoăđ ngăk ătoán: giá tr trung bình Mean = 2.03, nh v y

các doanh nghi p ch y u s d ng máy tính trong x lý d li u vƠ k t xu t thông tin k toán