Tínhăc păthi tăc aăđ ătƠi:ă Trongăquáătrìnhăho tăđ ngăc aăcácăđ năv ătrongăđi uăki năkinhăt ăth ătr ng,ăk ătoánăv aălƠăm tăcôngăvi căv aălƠăm tăcôngăc ăquanătr ngăph căv ăvi căh chătoán
Trang 1B ăGIÁOăD CăVĨă ĨOăT O
-
BỐIăTH ăHOĨNGăY N
T ăCH CăH ăTH NGăK ăTOÁNăQU NăTR ăT Iă
AăBĨNăTPHCM
LU NăV NăTH CăS ăKINHăT
TP.ăH ăChíăMinhăậ N mă2013
Trang 2B ăGIÁOăD CăVĨă ĨOăT O
-
BỐIăTH ăHOĨNGăY N
T ăCH CăH ăTH NGăK ăTOÁNăQU NăTR ăT Iă
AăBĨNăTPăHCM ChuyênăngƠnh:ăK ătoánă Mưăs :ă60340301
LU NăV NăTH CăS KINHăT
TP.ăH ăChíăMinhăậ N mă2013
Trang 3L IăCAMă OAN
Tôiăxinăcamăđoanăn iădungătrongăbƠiălu năv nălƠădoătôiănghiênăc uăd iăs ă
h ngăd năc aăNg iăh ngăd năkhoaăh călƠăPGS.TSăHƠăXuơnăTh chăvƠăcácăn iădung tríchăd năt ăsách,ăbáo,ăt păchí,ălu năán,ălu năv năđ uăđ căghiărõăngu năg c.ăCácăs ăli u,ăk tăqu ănêuătrongălu năv nălƠătrungăth căvƠăch aăt ngăđ căaiăcôngăb ătrongăb tăkìăm tăcôngătrìnhănƠo
H căviênăBùiăTh ăHoƠngăY n
Trang 4M CăL C TRANG PH BÌA
L IăCAMă OAN
M CăL C
DANHăM CăCÁCăCH ăVI TăT T
DANHăM CăCÁCăB NG
DANHăM CăCÁCăHỊNHăV
PH NăM ă U 1
CH NGă1:ăC ăS ăLụăLU NăV ăK ăTOÁNăQU NăTR 14
1.1ăM tăs ăv năđ ăchungăv ăk ătoánăqu nătr 14
1.1.1ăS ăhìnhăthƠnhăvƠăphátătri năc aăk ătoánăqu nătr 14
1.1.2ăKháiăni măk ătoánăqu nătr 21
1.1.3ăM cătiêuăvƠănhi măv ăc aăk ătoánăqu nătr ă 22
1.1.4ăM iăliênăh ăgi aăk ătoánătƠiăchínhăvƠăk ătoánăqu nătr ă 24
1.2ăN iădungăc aăk ătoánăqu nătr ă 28
1.2.1ăD ătoánăngơnăsách 29
1.2.2ăH ăth ngăk ătoánăchiăphí 33
1.2.3ăK ătoánăcácătrungătơmătráchănhi m 34
1.2.4ăThi tăl păcácăthôngătinăk ătoánăqu nătr ăchoăvi căraăquy tăđ nh 34
1.3ăT ăch căcôngătácăk ătoánăqu nătr ătrongăm tăt ăch c 35
1.4 M tăs ămôăhìnhăt ăch căk ătoánăqu nătr ătrongăm tăt ăch c 38
1.4.1ăCácăcôngătrìnhănghiênăc uă ăn căngoƠiăcóăliênăquan 38
1.4.2ăBƠiăh căkinhănghi măchoăvi căt ăch căh ăth ngăk ătoánăqu nătr 41
1.5ă căđi măt ăch căk ătoánăqu nătr ătrongăđ năv ăs ănghi păgiáoăd căcôngăl p 42
K TăLU NăCH NGă1 44
CH NGă2:ăTH CăTR NGăV ăT ăCH CăCỌNGăTÁCăK ăTOÁNăQU Nă TR ăT IăCÁCăTR NGăCAOă NGăCỌNGăL PăTRểNă AăBĨNăTPăHCM 45
Trang 52.1ăGi iăthi uăchungăv ăh ăth ngăcácătr ngăCaoăđ ngăcôngăl pătrênăđ aăbƠnă
TPHCM 45
2.1.1ăGi iăthi uăchungăv ăcácătr ngăCaoăđ ngăcôngăl pătrênăđ aăbƠnăTPHCM 45
2.1.2ăCh căn ng,ănhi măv ăc aăcácătr ng 46
2.1.3 Quy môăc aăcácătr ngă 47
2.1.4ăT ăch căb ămáyăqu nălỦăc aăcácătr ng 47
2.1.5ăă căđi mătƠiăchínhăc aăcácătr ng 52
2.1.5.1 Khái ni m t ch c hành chính s nghi p có thu 52
2.1.5.2 c đi m tài chính c a các đ n v s nghi p công l p 54
2.1.5.3 c đi m tài chính c a các tr ng Cao đ ng nói riêng 55
2.1.6ăThu năl i,ăkhóăkh năc aăcácătr ng: 57
2.2ăTh cătr ngăv ăcôngătácăt ăch căk ătoánăqu nătr ăt iăcácătr ngăCaoăđ ngă côngăl pătrênăđ aăbƠnăTPHCM 58
2.2.1ăKháiăquátăquáătrìnhăkh oăsát 58
2.2.1.1 M c tiêu kh o sát 58
2.2.1.2 i t ng và ph m vi kh o sát 58
2.2.1.3 N i dung kh o sát 59
2.2.1.4 Ph ng pháp kh o sát 59
2.2.2ăK tăqu ăkh oăsát 60
2.3ă ánhăgiáăth cătr ngăv ăcôngătácăt ăch căk ătoánăqu nătr ăt iăcácătr ngăCaoă đ ngăcôngăl pătrênăđ aăbƠnăTPHCM 69
2.3.1ăNh ngăk tăqu ăđưăđ tăđ c 69
2.3.2ăNh ngăh năch ,ănh căđi m 71
2.3.3ăNguyênănhơnăc aănh ngăh năch ănóiătrên 72
K TăLU NăCH NGă2 74
CH NGă 3:ă T ă CH Că H ă TH NGă K ă TOÁNă QU Nă TR ă T Iă CÁC TR NGăCAOă NGăCỌNGăL PăTRểNă AăBĨNăTPăHCM 75
3.1ăQuanăđi măv ăt ăch căh ăth ngăk ătoánăqu nătr 75
3.2ăN iădungăc ăth ăt ăch căh ăth ngăk ătoánăqu nătr 77
3.2.1ăHoƠnăthi năh ăth ngăk ătoánăchiăphí 77
Trang 63.2.2ăL păd ătoánăngơnăsách 78
3.2.3ăT ăch căk ătoánătráchănhi m 80
3.2.4ăHoƠnăthi năthôngătinăk ătoánăph căv ăchoăvi căraăquy tăđ nh 81
3.3ăCácăgi iăphápăh ătr 82
3.4ăM tăs ăki năngh 83
K TăLU NăCH NGă3 87
K TăLU NăCHUNG 88
Trang 7DANHăM CăCÁCăCH ăVI TăT T
B ăGD& T:ăB ăGiáoăd căvƠă Ơoăt o
BSC:ăB ngăcơnăb ngăđi m
CB-GV-NV:ăCánăb ă- giáo viên ậ nhân viên
CBCC:ăCánăb ăcôngăch că
CVP: Chi phí - S ăl ngăSinhăviênă- Thuănh p
C :ăCaoăđ ng
H:ă iăh c
HS-SV: H căsinhăậ sinh viên
KTQT:ăK ătoánăqu nătr
SV: Sinh viên
TCCN:ăTrungăc păchuyênănghi p
TPăHCM:ăThƠnhăph ăH ăChíăMinh
TSC :ăTƠiăs năc ăđ nh
Trang 8DANHăM CăCÁCăB NG
B ngă1.1:ăTómăt tă4ăgiaiăđo năc aăk ătoánăqu nătr ầầầầầầầầầầầ.11
B ngă1.2:ăPhơnăbi tăgi aăk ătoánăqu nătr ăvƠăk ătoánătƠiăchínhăầầ 19
B ng 2.1: S l ng b ng câu h i kh o sát t ng b ph n cácătr ngầầ.53
B ng 2.2: B ng t ng h p k t qu kh o sát v thi t l p h th ng k toán chi phí và phân
B ng 2.3: B ng t ng h p k t qu kh o sát v l p d toánăngơnăsáchăầầầầ.54
B ngă2.4:ăB ngăt ngăh păk tăqu ăkh oăsátăv ăt ăch căk ătoánătráchănhi mầ 56
B ng 2.5: B ng t ng h p k t qu kh o sát v thông tin k toán cho vi c ra quy t
đ nhầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầ.57
B ngă2.6:ăB ngăt ngăh păk tăqu ăkh oăsátăchungăv ăvi căth căhi năh ăth ngăk ătoánă
qu nătr ăt iăđ năv ăầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầ 58
Trang 9DANHăM CăCÁCăHỊNHăV
Hình 1.1: S ăđ ăcácăch căn ngăk ătoán qu nătr ầầầầầầầầầầầ 15 Hìnhă1.2:ăMôăhìnhăk tăh păầầầầầầ ầầầầầầầầầầầầầ 30 Hình 1.3: Mô hình tách r iăầầầầầầ ầầầầầầầầầầầầầ 32 Hìnhă3.1:ăMôăhìnhăl păd ătoánătheoăđ ăngh ăầầầầầầầầầầầầầ 75 Hìnhă3.2:ăB ămáyăk ătoánătheoăđ ăngh ăầầầầầầầầầầầầầ 79
Trang 10PH NăM ă U
1 Tínhăc păthi tăc aăđ ătƠi:ă
Trongăquáătrìnhăho tăđ ngăc aăcácăđ năv ătrongăđi uăki năkinhăt ăth ătr ng,ăk ătoánăv aălƠăm tăcôngăvi căv aălƠăm tăcôngăc ăquanătr ngăph căv ăvi căh chătoánăvƠă
qu nătr ăho tăđ ngătrongăcác t ăch căkinhăt ăS ăphátătri nănhanhăchóngăvƠăđaăd ngă
c aăt tăc ăcácăho tăđ ngătrongă n năkinhăt ăth ătr ngăđưălƠmăchoăho tăđ ngăk ătoán hình thành và phátătri nătheoănh ngăđ nhăh ngăcungăc păthôngătinăkhácănhau, trongăđóăcóăk ătoánăqu nătr ăvƠăchínhăn năkinhăt ăth ătr ngăđưălƠmăn iăb tăỦăngh aăc aăk ătoánăqu nătr ăThôngătinădoăk ătoánăqu nătr ăcungăc pămangătínhălinhă
ho t,ăph năánhăxuăh ngăbi năđ ng,ăcóătínhăd ăbáo,ăcóăth ăph căv ăchoăvi căđánhăgiáăvƠăxơyăd ngăk ăho chătƠiăchínhăphùăh păv iăm cătiêuăđưăđ căxácăl p.ăTrong
đi uăki năVi tăNamăngƠyăcƠngăh iănh păsơuăr ngăvƠoăn năkinhăt ăth ăgi iăvƠăkhuăv căthìăvi căphátătri năh ăth ngăk ătoánănóiăchungăvƠăk ătoánăqu nătr ănóiăriêngăgópăph nă
t oănênăs căm nhăchoăcácăđ năv ăkinhăt ăVìăv yăvi căxơyăd ngăh th ngăk ătoánăhoƠnăch nhătrongăđóăđ ăcaoăvaiătròăc aăk ătoánăqu nătr ălƠăm tăv năđ ăquanătr ng Tuyănhiên,ăvi căv năd ngăk ătoánăqu nătr ăvƠoăcácăt ăch căkhôngăvìăl iănhu nălƠăm tăv năđ ăcònănhi uăquanăđi măkhácănhau,ăđ căbi tăđ iăv iăcácăc ăs ăđƠoăt oă
nghi p.ăDoăđóăđơyălƠăm tăv năđ ămangătínhăc păthi tăc ăv ălỦălu năl năth căti năgiaiă
đo năhi nănay.ăVìăth ,ătôiăđưăch năđ ătƠiă"T ăch căh ăth ngăk ătoánăqu nătr ăt iă cácătr ngăCaoăđ ngăcôngăl pătrênăđ aăbƠnăTPHCMă”ănh mălƠmărõăv năđ ătrên
2 T ngăquanănghiênăc u:
M tă s ă tácă gi ă đưă cóă nh ngă nghiênă c uă v côngă tácă k ă toánă qu nă tr ă t iă cácă
tr ngăCaoăđ ng,ă iăh căvƠăTrungăc păchuyênănghi pănh :
1 Lê Th ăThanhăH ngă(2002), V n d ng k toán qu n tr vào các c s đào
t o Vi t Nam,ăLu năv năth căs ,ătr ngă iăh căKinhăt ăTPHCM:ăăLu năv nă
đưănghiênăc uăth cătr ngăvi căcungăc păvƠăs ăd ngăthôngătinăk ătoánăt iăcácă
c ăs ăđƠoăt oăVi tăNam,ăth yăđ cănh ngăh năch ătrongăvi căcungăc păvƠăs ă
Trang 11d ngăthông tinăk ătoánăt iăcácăc ăs ăđƠoăt oăVi tăNamăhi nănay.ăT ăđóălu nă
v nălƠmărõăyêuăc uăkháchăquanăc aăvi căv năd ngăk ătoánăqu nătr ăvƠoăcácăc ă
s ăđƠoăt oăVi tăNamăvƠăđ aăraăcácăgi iăphápăv năd ngăk ătoánăqu nătr ăvƠoăcácăc ăs ăđƠoăt oăVi tăNamăhi nănay
2 D ngă Th ă C mă Vơnă (2007),ă V n d ng k toán qu n tr t i các tr ng chuyên nghi p,ăLu năv năth căs ,ătr ngă iăh căKinhăt ăTPHCMă:ălu năv nă
đưăphơnătíchăth cătr ngăh ăth ngăk ătoánăt iăcácătr ngăchuyênănghi pă(cácă
tr ngăTrungăh căchuyênănghi păvƠăCaoăđ ng)ătrênăđ aăbƠnăt nhăAnăGiangăvƠăcácăt nhălơnăc n,ăch ăraănh ngăh năch ăc aăh ăth ngălƠmă nhăh ngăđ năcôngătácăc aăđ năv ,ăvƠăcu iăcùngătácăgi ăv năd ngăm tăs ăn iădungăc aăk ătoánă
qu nătr ăvƠoăcácătr ngăchuyênănghi păvƠăđ aăraăgi iăphápăđ ăt ăch căth că
hi n k ătoánăqu nătr ăchoăcácăđ năv ătrênănh măgópăph nănơngăcaoăhi uăqu ăcôngă tácă qu nă lỦă tƠiă chính,ă nơngă caoă ch tă l ngă đƠoă t oă choă cácă tr ngăchuyênănghi pătrênăđ aăbƠnăt nhăAnăGiangăvƠăcácăt nhălơnăc n
3 Tr nă Thanhă Thúyă Ng că (2010),ă T ch c k toán qu n tr t i tr ng Cao
đ ng Kinh t TPHCM ,ăLu năv năth căs ,ătr ngă iăh căKinhăt ăTPHCM:ă
lu năv năđiăsơuănghiênăc uăv ăth cătr ngăt ăch căcôngătácăk ătoánăvƠăk ătoánă
qu nătr ăt iătr ngăCaoăđ ngăKinhăt ăTPHCM,ăt ăđóălu năv năđ aăraănh ngăđánhăgiáăchungăv ăt ăch căcôngătácăk ătoánăvƠăk ătoánăqu nătr ăt iătr ng,ă
đ ngăth iătìmăraănh ngănguyênănhơnăc aănh ngăh năch ăT ăđóăđ ăraănh ngă
gi iăphápăt ăch căcôngătácăk ătoánăqu nătr ăt iăđ năv
4 Nguy năT năL ngă(2011),ăHoàn thi n qu n lý tài chính t i các tr ng đ i
h c công l p t ch tài chính trên đ a bàn TPHCM,ăLu năv năth căs ,ătr ngă
iăh căKinhăt ăTPHCM:ălu năv nănghiênăc uăc ăch ăt ăch ,ăt ăch uătráchănhi mă vƠă c ă ch ă qu nă lỦă tƠiă chínhă t iă cácă đ nă v ă s ă nghi pă côngă l pă nóiăchungăvƠăcácătr ngăđ iăh căcôngăl pănóiăriêngăv ăm tălỦăthuy t.ăQuaăđóălu nă
v nănghiênăc uăth cătr ngăcácăngu năl căvƠăvi căs ăd ngăcácăngu năl cătƠiăchínhăt iăcácătr ngăđ iăh căcôngăl păt ăch ătƠiăchínhătrênăđ aăbƠnăTPHCMăvƠăđ aăraăgi iăphápănh mănơngăcaoăhi uăqu ăqu nălỦăvƠăs ăd ngăcácăngu n
l cătƠiăchínhăchoăcácăđ năv
Trang 12Nhìnăchung,ăcácăđ ătƠiăđưănghiênăc uăvƠăđưăđ aăraăđ căcácăgi iăphápă
t ăch căcôngătácăk ătoánăqu nătr ăh uăíchăt iăđ năv ăc aămình,ăgópăph nănơngăcaoăhi uăqu ăcôngătácăqu nălỦătƠiăchính,ănơngăcaoăch tăl ngăđƠoăt oăchoăcácă
v ăh ăth ngăk ătoánăqu nătr ăt iăcácătr ngăCaoăđ ngăcôngăl pătrênăđ aăbƠnăTPHCM
3 M cătiêuănghiênăc u:ă
- H ăth ngăhóaălỦălu năv ăk ătoánăqu nătr ăđ iăv iăt ăch căđ năv ăhƠnhăchínhăs ănghi păcóăthu
đ ngăcôngăl pătrênăđ aăbƠnăTPHCM
- Xơyăd ngăcôngătácăk ătoánăqu nătr ăt iăcácătr ngăCaoăđ ngăcôngăl pătrênăđ aăbàn TPHCM
4 iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u:ă
côngăl pătrênăđ aăbƠnăTPHCM
- Ph măviănghiênăc u:ăcácătr ngăCaoăđ ngăcôngăl pătrênăđ aăbƠnăTPHCM
5 Ph ngăphápănghiênăc u:ă
LỦălu n:ăt ngăh păcácătƠiăli uăcóăliênăquan,ădi năgi i,ăsuyălu năcácăv năđ ălỦă
lu năcóăliênăquanăđ năđ ătƠi
Th cătr ng:ă
S ăd ngăph ngăphápănghiênăc uăđ nhătínhăvƠăđ nhăl ng:
- H ăth ngăhóaălỦălu năv ăv năd ngăh ăth ngăk ătoánăqu nătr ătrongăho tăđ ngă
d chăv ăcôngăậ t ăch căhƠnhăchínhăs ănghi păcóăthu.ă
- Ph ngă phápă nghiênă c uă đ nhă tính:ă nghiênă c uă s ă li uă s ă c pă b ngă vi că
ph ngăv năvƠăxơyăd ngăb ngăkh oăsátăth căt ăv ăcôngătácăk ătoánăqu nătr ăt iăcácătr ngăCaoăđ ngăcôngăl pătrênăđ aăbƠnăTPHCMănh măm cătiêuătìmăhi uăxemătrênăđ aăb năTPHCMăcóăt ăl ăbaoănhiêuătr ngăđưăxơyăd ngăh ăth ngăk ătoánăqu nătr ,ăt ăđóătìmăhi uănguyênănhơnăvƠăn iădungăxơyăd ngăk ătoánăqu nă
tr ăt iăcácătr ngătrên
Trang 13- Ph ngă phápă nghiênă c uă đ nhă l ng:ă nghiênă c uă s ă li uă th ă c pă t iă m tă
tr ngăCaoăđ ngăcôngăl păm uălƠătr ngăCaoăđ ngăKinhăt ăđ iăngo iă
T ăđóăk tăh pălỦălu năvƠăth căti năđ ăt ăch căcôngătácăk ătoánăqu nătr ăphùă
h păv iăđ căđi măc aăt ngătr ng
6 Nh ngăđóngăgópăm iăc aălu năv n:
đ ngăcôngăl pătrênăđ aăbƠnăTPHCM
qu nătr ăc năxơyăd ngă ăcácătr ngăCaoăđ ngăcôngăl pătrênăđ aăbƠnăTPHCM
7.ăK tăc uălu năv n:ă
L iăm ăđ u
Ch ngă1:ăC ăs ălỦălu năv ăk ătoánăqu nătr ă
Ch ngă2:ă Th cătr ngăv ăt ăch căcông tácăk ătoánăqu nătr ăt iăt iăcácă
tr ngăCaoăđ ngăcôngăl pătrênăđ aăbƠnăTPHCM
Ch ngă3: T ăch căh ăth ngăk ătoánăqu nătr ăt iăt iăcácătr ngăCaoăđ ngă côngăl pătrênăđ aăbƠnăTPHCM
K t lu n
Tài li u tham kh o
Ph l c
Trang 14CH NGă1
C ăS ăLụăLU NăV ăK ăTOÁNăQU NăTR 1.1 M t s v năđ chung v k toán qu n tr :
1.1.1ăS ăhìnhăthƠnh và phátătri năc aăk ătoánăqu nătr :
K ătoánăqu nătr ăđưăt ngăxu tăhi năr tălơuătrongăh ăth ngăk ătoánădoanhănghi păăcácăn căcóăn năkinhăt ăth ătr ngăphátătri nă ăvƠoănh ngăn măcu iăth ăk ă18ăvƠă
đ uăth ăk ă19
uătiên,ăk ătoánăqu nătr ăxu tăhi năd iăhìnhăth căk ătoánăchiăphíătrongădoanhănghi păs năxu tănh ănh măđápă ngănhuăc uăthôngătinăch ăy uăchoănh ngănhƠăqu nă
tr ătrongăn iăb ădoanhănghi păs năxu tăki măsoátăchiăphí,ăđ nhăh ngăs năxu tăđ ănơngăcaoăn ngăl căc nhătranhătrongăho tăđ ngăs năxu tăkinhădoanh,ăđ ădoanhănghi pă
ch ngăđ ăs că păt ăcácădoanhănghi păl n
Sauăđó,ăv iăth căti năh uăhi u,ăhi uăqu ,ăk ătoánăqu nătr ăb tăđ uăđ căchúăỦ,ăápăd ng,ăphátătri năr tănhanhătrongănh ngălo iăhìnhădoanhănghi păkhácăvƠăc ătrongă
nh ngă t ă ch că phiă l iă nhu nă nh ă cácă c ă quană c aă NhƠă n c,ă b nhă vi n,ă tr ngă
h c
NgƠyă nay,ă k ă toánă qu nă tr ă cóă xuă h ngă hìnhă thƠnh,ă phátă tri nă tr că trongă
nh ngădoanhănghi păl năcóătrìnhăđ ăkhoaăh că- k ăthu tă- qu nătr ătiênăti n,ăđi uă
Singapore, Malaysia, Thái Lan [23]
T ngălai,ăk ătoánăqu nătr ăchuy năsangăm tăk ănguyênăm i,ăr tăg năv iăqu nătr ,ălƠăm tăcôngăc ăh pănh tăgi aăchi năl căkinhădoanhăv iăth ătr ng,ăh pănh tăgi aă
y uăc aăqu nătr ,ăk ătoánăchi năl că[33]
Quá trìnhăhìnhăthƠnh,ăphátătri năk ătoánăqu nătr ătrongădoanhănghi pătr iăquaăhaiăgiaiă
đo năc ăb năv iănh ngăn iădungăkhácănhau:
- Giai đo n th nh t,ă kho ngă tr cănh ngăn mă1950,ăk ătoánăqu nătr ăđ căxemănh ălƠăm tăph ngăphápăk ăthu tăxácăđ nh,ăphơnăb ăchiăphíăs năxu tăđ ă
Trang 15tínhăgiáăv năs năph măch ăt o,ăgiáăv năhƠngăbánăvƠăl păd ătoánăchiăphíăs nă
xu tănh măcungăc păthôngătinătƠiăchínhăchoănhƠăqu nătr ăki măsoátăchiăphí,ă
đ nhăh ngăs năxu t;
- Giai đo n th hai, kho ngă nh ngă n mă 1965ă choă đ nă nay,ă k ă toánă qu nă tr ă
đ căxemănh ălƠăchuyênămônăk ătoánăph nă nh,ăcungăc pătoƠnădi năthôngătinăkinhăt ,ătƠiăchínhăchoănhƠăqu nătr ăth căhi năcácăch căn ngăqu nătr ădoanhănghi pătrongăn iăb
QuáătrìnhăhìnhăthƠnhăvƠăphátătri năc aăk ătoánăqu nătr ătr i qua 5 giaiăđo năc ăb nă
v iăcácătr ngătơmăthôngătinăkhácănhau:
Giaiăđo nă1:ăTr căn mă1950ă
T ăsauăcu căcáchăm ngăcôngănghi păl năth ă1ăvƠoăcu iăth ăk ă18ăđ năđ uăth ăk ă19ă đưă đ tă raă nhi uă tháchă th că đ iă v iă nh ngă ng iă hƠnhă ngh ă k ă toán.ă VƠoă th iă
đi mă nƠy,ă nh ă cóă s ă phátă tri nă c aă khoaă h că k ă thu t,ă cácă x ngă d tă th ă côngăchuy năsangănh ngănhƠămáyăd t,ăhìnhăthƠnhăngƠnhăcôngănghi păs i,ăd t.ăVƠăkhiăcóă
s ăxu tăhi năc aăngƠnhăgiaoăthôngăđ ngăs tăthìăh uăh tăt tăc ăcácăho tăđ ngăkinhădoanh trong l nhăv căd t,ăluy năkim,ăđ ngăs tăđ uătr ănênăph căt p,ăkh iăl ngănghi păv ăk ătoánăbùngăn ăđángăk ăLúcănƠy,ănhi măv ăc aănhơnăviênăk ătoánăkhôngăcònălƠăvi căghiăbútătoánăk păm tăcáchăđ năthu năn aămƠăh ăđ căyêuăc uăph iălƠmăsaoăđ năgi năhóaăthôngătin, cungăc păthôngătinăđ ăcóăth ăki măsoátăđ căchiăphíăvƠă
đ nhăgiáăbánăs năph mă.ăC ngăvƠoăth iăđi mănƠy,ăthu tăng ă"K ătoánăqu nătr "ăch aă
xu tăhi nătrongăh ăth ngăk ătoánăAngloă- Saxonănh ngăthayăvƠoăđóăthu tăng ă"K ătoánăchiăphí"ăđưăxu tăhi năđ ăđ nhăngh aăquyătrìnhătínhătoánăchiăphí,ăxácăđ nhăgiáăthƠnh,ăki măsoátătìnhăhìnhătƠiăchínhăc aădoanhănghi p.ăM cădùăk ătoánăqu nătr ăch aă
đ căghiănh năđ năth iăđi mătr căth ăk ă19,ănh ngăcôngăvi căthuăth p,ăx ălỦăcácăthôngătinăkinhăt ătƠiăchínhăđưăcóăvƠănh ngăng iăch ăkinhădoanhăđưăbi tăs ăd ngă
nh ngăs ăli uăthôngătinăkinhăt ătrongăquáăkh ăđ ăl păd ătoánăchoăkìăho tăđ ngăk ă
ti p.ă nhă caoă lƠă vƠoă n mă 1920,ă ôngă Donaldsonă Brown,ă giámă đ că tƠiă chínhă c aăcôngătyăDupontăđưăgi iăthi uăcôngăth cătínhătoánăt ăl ăROI.ăSauăđó, các công ty
Trang 16DupontăvƠăGeneralăMotorăđưătuyênăb ălƠăng iătiênăphongătrongăvi căápăd ngăm tă
s ăk ăthu tăphơnătíchătrongăcôngătácăqu nătr ăc aămình
Tuyănhiênătrongăth iăkìănƠyădùăcóănhi uăb ngăch ngăch ngăminhăchoăs ăxu tă
hi năc aăl nhăv căk ătoánăqu nătr ănh ngătrongăxưăh iăb yăgi ăk ătoánăqu nătr ăch aă
xu tăhi năn iăb t,ămƠăti mă năd iăd ngăk ătoánăchiăphíănh ălƠăm tăho tăđ ngăk ăthu tăc năthi tăđ ăđ măb oăđ tăđ căcácăm cătiêuăc aădoanhănghi p
Giaiăđo n 2: Vào nh ngăn mă1965
D uăm căquanătr ngăchoăs ăraăđ iăc aăk ătoánăqu nătr ălƠăquy năsáchăđ uătiênăv ă
k ătoánăqu nătr ăc aăRobertăAnthonyăđ căxu tăb năvƠoăn mă1956ănh ălƠăm tăd uă
m căquanătr ngăc aăs ăraăđ iăk ătoánăqu nătr ăQuy năsáchănƠyăt pătrungăvƠoăbaăv nă
đ ăchính:ăGi iăthi uăk ătoánăqu nătr ălƠăgì,ălƠmăth ănƠoăcóăth ăh ăth ngăvƠăphơnătíchă
v năđ ăm iăđ ăraăquy tăđ nh,ăgi iăthi uăcácăcôngăc ăki măsoátăchiăphíăthíchăh p.ăT ăsauăkhiăcóăs ăgi iăthi uăv ăk ătoánăqu nătr ăc aăRobertăAnthonyăthìănhi uăcôngăc ăk ătoánăqu nătr ăđưăđ căphátătri nătrongăsu tăgiaiăđo nănƠy.ăS ăquanătơmăc aăk ătoánă
qu nătr ăđưăchuy năbi năm nhăm ăvƠoăvi căcungăc păthôngătinăchoăho tăđ ngăl păk ă
ho chăvƠăki măsoátăc aănhƠăqu nătr ,ăthôngăquaăvi căs ăd ngăcácăk ăthu tănh ăphơnătíchăđ ăraăquy tăđ nhăvƠăk ătoánătráchănhi m.ăS ăphátătri năcôngăc ăk ătoánăqu nătr ăđưăph năánhăđ căcácălỦăthuy tăkinhăt ănh ngăt tăc ăđ uăd aătrênăbaăgi ăthuy tăc ă
b n:
- Cácăho tăđ ngădi năraăhƠngăngƠyă ăcácăc păqu nălỦăvƠăđi uăhƠnh
- Môiătr ngăkinhăt ăbênăngoƠiă năđ nh,ăítăch uătácăđ ngăc aăgiáăvƠănhuăc uăth ă
tr ng
- M căđíchăch ăy uăc aăk ătoánăqu nătr ălƠăph căv ăchoăvi căraăquy tăđ nh Chínhăcácăgi ăthuy tănƠyăđưăkhi năchoăcácăk ăthu tăqu nătr ăm iăb ăgi iăh năxungăquanhăvi călƠălƠmăsaoăxơyăd ngăđ căcôngăc ăph căv ăchoăvi căraăquy tăđ nh,ălƠmăsaoăgi i quy tănh ngăv năđ ătruy năth ngălƠăt ngăl iănhu năvƠăt ngătínhăhi uăqu ăNgoƠiăra,ănh ngăk ăthu tăm iătrongăth iăk ănƠyăkhôngăxemăx tăcácăy uăt ăbênăngoƠiădoanhănghi pănh ănh ngăthayă đ iăv ă côngă ngh ,ănh ngăthayă đ iăv ănhuăc uăs nă
ph măhayănh ngăsángăt oăc aăđ iăth ăc nhătranhầCóăth ănói,ăđ căđi măc aăk ătoánă
Trang 17qu nătr ătrongăgiaiăđo nănƠyălƠăs ăđ nhăhìnhăl iăl nhăv căk ătoánăqu nătr ăđưăcóăt ă
tr c,ăgi iăthi uăcácălỦăthuy tăkinhăt ăđ ăkh ngăđ nhăvƠăb ăsungăchoăcácăk ăthu tăk ătoánăqu nătr ătruy năth ngăđưăt năt iătr căđơyvƠăkh ngăđ nhăni mătinălƠăk ătoánă
qu nătr ăcóăth ăcungăc păcácămôăhìnhăvƠăcácăcôngăc ăhi uăqu ăđ ăh ătr ăchoănhƠă
qu nătr ătrongăvi căraăquy tăđ nh.ă
Vìăth ,ătrongăgiaiăđo nănƠy,ăk ătoánăqu nătr ăch ăd ngăl iă ăvaiătròălƠăm tăho tă
đ ngăqu nălỦăgiánăti p.ăK ătoánăqu nătr ămangăỦăngh aănh ălƠăs ăh ătr ăt ăm tănhƠă
qu nătr ăgiánăti păđ iăv iănhƠăqu nătr ătr căti păthôngăquaăvi căcungăc păthôngătinăchoăvi căl păk ăho ch,ăki măsoátăvƠăraăquy tăđ nh
Giaiăđo n 3: Vào nh ngăn mă1985
ơyălƠăth iăk ăc aăs ăphátătri năv tăb căc aăkhoaăh căk ăthu t,ăs ătoƠnăc uăhóaă kinhă t ă ngƠyă cƠngă nhanhă chóng,ă s ă c nhă tranhă quy tă li tă gi aă cácă doanhănghi pầăVìăv y,ăk ătoánăqu nătr ăkhôngăcònăd ngăl iă ăv ătríălƠăm tăph năc aăk ătoánătƠiăchính,ăthamăgiaăgiánăti păvƠoăqu nălỦămƠătr ăthƠnhăm tăb ăph năc uăthƠnhăquáătrìnhăqu nălỦăđ ăt tăc ăcácănhƠăqu nălỦăcóăth ăti păc năv iăthôngătin.ăTrongăxuă
th ăđó,ăk ătoánăqu nătr ăđ căđòiăh iăph iăph căv ăsaoăchoăt tănh tăcácăcôngăvi căd ăbáo,ăt ăch căđi uăhƠnh,ăki măsoátăvƠăraăquy tăđ nh.ăChínhănhuăc uăthôngătinănƠyăđưăhìnhăthƠnhănênăngƠnhăk ătoánăqu nătr ăriêngăbi t.ăT ăđó,ăngƠnhăk ătoánăb tăđ uăhìnhăthƠnhăhaiătháiăc căc ăb năvƠăphátătri nănhanhăchóng:
- M tă lƠ,ă cungă c pă thôngă tină v ă tráchă nhi mă v tă ch tă ậ phápă lỦă c aă doanhănghi pănh m đ măb oăs ăki mătra,ăgiámăsátăc aăcácăcáănhơn,ădoanhănghi păcóăquy năl iăkinhăt ăliênăquan
- HaiălƠ,ăcungăc păthôngătinăchoăcôngăvi căqu nătr ăcácăho tăđ ngătrongădoanhănghi păc aăcácănhƠăqu nătr ănh ăl păk ăho ch,ăt ăch căđi uăhƠnh,ăki mătraăvƠăraăquy tăđ nh
ơyă chínhă lƠă n nă t ngă hìnhă thƠnhă nênă s ă táchă r iă k ă toánă thƠnhă k ă toánă tƠiăchínhăvƠăk ătoánăqu nătr ăđ ăđ yănhanhăs ăphátătri năvƠătínhăh uăíchăc aăk ătoánă
qu nătr ă ănh ngăn căphátătri n,ănh ngădoanhănghi păcóăquyămôăl n,ăcóăs ăphơnăquy n,ăphơnăc pătrongăqu nălỦ
Trang 18H nă n a,ă vƠoă nh ngă n mă đ uă c aă th pă niênă 80ă c aă th ă k ă 20,ă nh ngă nhƠănghiênăc uăvƠănh ngăng iăth căhƠnhăk ătoánăqu nătr ănh năth yănh ngăn iădungă
c aăk ătoánăqu nătr ătr căđơyăkhôngăcònăthíchăh păđ ăgi iăquy tăcácăv năđ ămƠănhƠă
qu nătr ăph iăđ iăm t.ăVìăv y,ăcácănhƠănghiênăc uăv ăk ătoánăqu nătr ăb tăđ uăm ă
r ngăh ngănghiênăc uăk ătoánăqu nătr ăsang:
- M ăr ngăk ătoánăqu nătr ăsangăl nhăv căphiătƠiăchính
- Tìmăhi uă nhi uă h năv ănh ngăv nă đ ăđ ngăth iăvƠănhuăc uăthôngătinăc aănhƠăqu nătr ăđ ăxơyăd ngămôăhìnhăk ătoánăqu nătr ăphùăh păh n
- Cácăh ngăd năth căhƠnhăđ iăm iăh n
Kho ngăth iăgianăt ăn mă1980ăđ năn mă1995ăđ căxemănh ăm tăắlu ngăgióă
m iẰăth iăvƠoăk ătoánăqu nătr ălƠmăchoăk ătoánăqu nătr ăphátătri năc ăv ăchi uăr ngă
l năchi uăsơu.ăK ătoánăqu nătr ăt pătrungăquanătơmăvƠoăvi călƠmăgi măhaoăphíăngu nă
l căs ăd ngătrongăcácăquáătrìnhăho tăđ ngăs năxu tăkinhădoanh,ăthôngăquaăvi căs ă
d ngăcácăk ăthu tăphơnătíchăquáătrìnhăvƠăchuy năt ăk ătoánăchiăphíăsangăqu nătr ăchiăphí
Giaiăđo n 4: Vào nh ngăn mă1995
K ătoánăqu nătr ăchuy năsangăquanătơmăđ năvi căt oăraăgiáătr ăb ngăcáchăs ă
d ngăhi uăqu ăcácăngu năl căthôngăquaăvi căs ăd ngăcácăk ăthu tăđánhăgiáăcácăy uă
t ăt oănênăgiáătr ăchoăkháchăhƠng,ăgiáătr ăchoăc ăđông,ăs ăthayăđ iătrongăquyătrìnhă
ho t đ ngăkinhădoanhăn iăb ăvƠăh căh iăậ phátătri n
Giaiăđo n 5: Vào nh ngăn mă2000
T ăn mă2000ăđ nănay,ăk ătoánăqu nătr ăchuy năsangăqu nălỦăngu năl căm tăcáchăchi năl căb ngăcáchăphân tích quy trình giáătr các bên liên quan, qu nălỦăr iă
ro và báo cáo phát tri năb năv ng
M cătiêuăc aăKTQTăngƠyănayălƠăt oăthêmăgiáătr ăchoăđ năv ăthôngăquaăvi căs ă
d ngăngu năl căt tănh t.ăCácăgiáătr ăbaoăg m:
- Giáătr ăchoăs năph m,ăd chăv ăc aăđ năv ăph căv ăkháchăhƠng
- Giáătr ăchoăc ăphi uăc aăđ năv ătrênăth ătr ngăch ngăkhoán
Trang 19ăph căv ăchoăcácăm cătiêuăc aănhƠăqu nălỦ,ăKTQTăhi năđ iăđưăphátătri năcácăcôngăc ăvƠăk ăthu tăphùăh p.ăTheoăđó,ăcácăcôngăc ănƠyăbaoăg m:ăcôngăc ăh ătr ăchoăvi căhi uăbi tăth ătr ng;ăcôngăc ăchoăk ăho chăchi năl c;ăcôngăc ăđánhăgiáăk tă
qu ;ăcôngăc ăqu nălỦăvƠăphátătri nătriăth c
Nh ăv y,ăcóăth ăth yăhi nănayăKTQTă ăcácăn cătiênăti năđưăphátătri năv tăxaă
kh iăhìnhătháiăbanăđ uăc aănóălƠăh ăth ngăd ătoánăngơnăsáchănh măph căv ăchoăvi că
ki măsoátăchiăphí.ăKTQTăngƠyănayăđưăcóănh ngăb căti năr tăxaăđ ătr ăthƠnhăm tăb ă
ph năkhôngăth ătáchăr iăc aăqu nătr ădoanhănghi p.ăT ăn mă2000ătr ăđi,ăKTQTăxu tă
hi nătrongăcácăđ năv ăcôngănh ăcácătr ngăh c,ăb nhăvi n,ầănh măm căđichăh ătr ăchoăvi căqu nătr ătrongăcácăt ăch căc aăNhƠăn c.ă căbi tălƠătrongăcácăt ăch căgiáoă
d cătrênăth ăgi i,ăv iăcácăm cătiêuănh :
- Nh nă m nhă h nă quy nă t ă ch ă c aă cácă tr ngă iăh c,ăCaoăđ ng,ăc ătrongă
h căt păvƠăqu nălỦăcácăv năđ ăkhác
- S ăd ngăcácămôăhìnhăk ătoánăqu nătr ăđ ăphơnăb ăkinhăphíăcôngăđ ăthúcăđ yă
ho tăđ ngăcóăhi uăqu ăh n
KTQTăhi năđ iăđưăchuy năsangăm tăhìnhătháiăm i,ăhìnhătháiăphátătri năt mănhìnăchi năl căđiăkèmăv iăs ăh ătr ăm nhăm ăc aăcôngăngh ăthôngătin
Tóm l i, tuy quá trình hình thành và phát tri n c a k toán qu n tr đ c ghi
nh n thành n m giai đo n, nh ng chúng ta có th th y đ c nh ng đi m quan
tr ng trong quá trình này nh sau:
- S thay đ i t giai đo n này sang giai đo n khác đó là quá trình đan xen vào
nhau và chuy n hoá d n d n
- M i giai đo n c a quá trình phát tri n th hi n s thích nghi v i nh ng đi u
ki n m i đ t ra cho các doanh nghi p và m t khi các doanh nghi p thay đ i theo đi u ki n m i thì k toán qu n tr c ng thay đ i theo
- M i giai đo n là s k t h p gi a cái m i và cái c , trong đó cái c đ c k t
c u l i đ phù h p v i cái m i theo ý ngh a các đi u ki n m i c a môi tr ng
qu n tr
Trang 20* Tóm t t 5 giaiăđo nănh ăsau:
Giaiă đo nă 02 : Vào
nh ngăn mă1965
Thôngă tină đ ă ho chă
đ nhă vƠă ki mă soátă tƠiăchínhă ho tă đ ngă s n
Thôngă tină đ ă gi mă
nh ngă t nă th tă ngu nă
l căkinhăt ăs ăd ngăc aăquyătrìnhăs năxu tăkinhădoanh
Phân tích quy trình và tái
Phân tích quy trình giá
tr các bên liên quan,
qu nă lỦă r iă ro và báo
Trang 21nh mă m că đíchă h ă tr ăchoăvi căqu nătr ăcácăt ă
ch că vƠă thƠnhă côngă c ăkhôngăth ătáchăr i
1.1.2ăKháiăni măk ătoánăqu nătr :
Kháiăni măk ătoánăqu nătr ăđ căxơyăd ngăd aătrênăquanăđi m,ăm cătiêuăc aăk ătoánăqu nătr ăCóăr tănhi uăđ nhăngh aăkhácănhauăv ăk ătoánăqu nătr :
TheoăLiênăđoƠnăK ătoánăQu căt ăcôngăb ătrongătƠiăli uăt ngăk tăcácăkháiăni mă
k ătoánăqu nătr ătrênăth ăgi iăn mă1998:ăắK ătoánăqu nătr ăđ căxemănh ălƠăm tăquyătrìnhă đ nhă d ng,ă ki mă soát,ă đoă l ng,ă t ngă h p,ă phơnă tích,ă trìnhă bƠy,ă gi iă thíchă vƠătruy nă đ tă thôngă tină tƠiă chính,ă thôngătină phiă tƠiă chínhă liênă quană đ nă ho tă đ ngă c aădoanhănghi păchoănh ngănhƠăqu nătr ăth căhi năho chăđ nh,ăđánhăgiá,ăki măsoát,ăđi uăhƠnhăho tăđ ngăt ăch cănh măđ măb oăs ăd ngăcóătráchănhi m,ăhi uăqu ăngu năl că
Theoă nhómă tácă gi ă Anthonyă A.Atkinson, Rajiv D.Banker, Robert S.Kaplan, S.MarkăYoung:ăắK ătoánăqu nătr ălƠăm tăquyătrìnhăc iăti năkhôngăng ngăvi căho chă
đ nh,ăthi tăk ,ăđoăl ngăh ăth ngăthôngătinătƠiăchính,ăthôngătinăphiătƠiăchínhăho tăđ ngă
c aădoanhănghi păđ ăh ngăd n,ăthúcăđ yăhƠnhăđ ng,ăhƠnhăviăqu nătr ăvƠăđi uăki nă
ho tăđ ngăc aădoanhănghi păt oănênăgiáătr ăv năhóaăkinhădoanhăc năthi tănh măđ tă
TheoăVi nănghiênăc uăK ătoánăqu nătr ăc aăM :ăắK ătoánăqu nătr ălƠăm tăquyătrình nh năd ng,ăt ngăh p,ătrìnhăbƠy,ăgi iăthíchăvƠătruy năđ tăthôngătinăthíchăh păchoănhƠăqu nătr ăthi tăl păchi năl căkinhădoanh,ăho chăđ nhăvƠăki măsoátăho tăđ ng,ăraăquy tăđ nhăkinhădoanh,ăs ăd ngăcóăhi uăqu ăngu năl căkinhăt ,ăc iăti năvƠănơngăcaoăgiáă
tr doanhănghi p,ăđ măb oăanătoƠnăchoătƠiăs n,ăk tăh păch tăch ăvi căqu nătr ăvƠăki măsoátăn iăb Ằă
Theoă nhómă tácă gi ă Charlesă T.Horngren,ă Alnooră Bhimani,ă Srikantă M.Datar,ăGeorgeăFosteră:ăắK ătoánăqu nătr ăălƠă ngăd ngănguyênăt căk ătoán,ănguyênăt căqu nătr ă
Trang 22tƠiăchínhăđ ăt oăl p,ăb oăv ,ăgìnăgi ăvƠăgiaăt ngăgiáătr ăchoăt ăch cẰ[26]
Theoănhómătácăgi ăJanăR.Williams,ăSusanăF.Haka,ăMarkăS.Bettner:ăắK ătoánă
qu nătr ălƠătrìnhăbƠy,ăgi iăthíchănh ngăthôngătinăk ătoánăv iăđ nhăh ngăch ăy uăph că
v ăchoănhuăc uăthôngătinăc aănh ngănhƠăqu nătr ătrongăn iăb ădoanhănghi păđi uăhƠnhă
Theoănhómătácăgi ăKimăLangfield- Smith, Helen Thorne, và Ronald Hilton:
ắK ătoánăqu nătr ălƠăquyătrìnhăvƠăk ăthu tăt pătrungăvƠoăvi căs ăd ngăcóăk tăqu ,ăhi u
qu ăngu năl căkinhăt ăc aăt ăch căđ ăh ătr ăchoănhƠăqu nătr ătrongăcôngăvi căthúcăđ yă
Nh ăv y,ăt tăc ăcácăkháiăni mătrênăđ uănh măm căđíchăphơnăbi tărõăgi aăk ătoán tài chính và k ătoánăqu nătr ă,ăm căđíchăc aăk ătoánăqu nătr ălƠăcungăc păthôngătinăchoăcácănhƠăqu nătr ătrongăn iăb ăt ăch căđ ăđánhăgiá,ăki măsoátăquáătrìnhăho tăđ ng
1.1.3ăM cătiêuăvƠănhi măv ăc aăk ătoánăqu nătr ă [13] :
M cătiêu:
- Theoătr ngăpháiăAnh,ăM :ăK ătoánăqu nătr ălƠăm tăb ăph năc aăqu nătr ,ăm cătiêuăch ăy uălƠăcungăc păthôngătinăraăquy tăđ nhăqu nătr ăc aăcácănhƠăqu nătr ătrongăn iăb ăt ăch c
- Theoătr ngăpháiă ôngăỂu,ăNh t:ăK ătoánăqu nătr ălƠăm tăb ăph năk ătoánă-ăK ătoánăn iăb ,ăm cătiêuăch ăy uălƠăcungăc păthôngătinăki măsoátăho tăđ ngădoanhănghi păc aănh ngănhƠăqu nătr ătrongăn iăb ăt ăch c
- Cácăn căkhác:ăCh aăcóăquanăđi măriêng,ăch ălƠăs ăxácăl păcácăquanăđi măk ătoánăqu nătr ătheoăm tătrongăhaiătr ngăpháiătrên.ă
ch c,ăcácănhƠăqu nălỦăc năthôngătin.ăThôngătinămƠăcácănhƠăqu nălỦăc năđ ăth căhi năcôngăvi căđ căcungăc păt ănhi uăngu năkhácănhau:ăcácănhƠăkinhăt ,ăcácăchuyênăgiaătài chính, các chuyênăviênăti păth ,ăs năxu tăvƠăcácăk ătoánăviên qu nătr ăc aăt ăch c
Nhìnăchung,ăh ăth ngăthôngătinăk ătoánăqu nătr ătrongăho tăđ ngăd chăv ăcôngă
Trang 23đ ăth căhi năcácăho tăđ ngăqu nălỦ.ăK ătoánăqu nătr ăcóăb năm cătiêuăch ăy uănh ăsau:
- Cungăc păthôngătinăchoănhƠăqu nălỦăđ ăl păk ăho chăvƠăraăquy tăđ nh
- Tr ă giúpă nhƠă qu nă lỦă trongă vi că đi uă hƠnhă vƠă ki mă soátă ho tă đ ngă c aă t ă
ch c
- Thúcăđ yăcácănhƠăqu nălỦăđ tăđ căcácăm cătiêuăc aăt ăch c
thu cătrongăt ăch c
Nhi măv :
T ăcácăm cătiêuătrên,ăk ătoánăqu nătr ăcóăcácănhi măv ăsau:ă
- Thuăth p,ăx ălỦăthôngătin,ăs ăli uăk ătoánătheoăph măvi,ăn iădungăk ătoánă
- Ki mătra,ăgiámăsátăcácăđ nhăm c,ătiêuăchu n,ăd ătoán.ă
- Cungăc păthôngătinătheoăyêuăc uăqu nătr ăn iăb ăc aăđ năv ăb ngăbáoăcáoăk ătoánăqu nătr ă
- T ăch căphơnătíchăthôngătinăph căv ăchoă yêuăc uăl păk ăho chăvƠ raăquy tă
đ nhăc aăBanălưnhăđ oăđ năv
Trang 24Hìnhă1.1:ăS ăđ ăcácăch căn ngăk ătoánăqu nătr
1.1.4 M iăliênăh ăgi aăk ătoánătƠiăchínhăvƠăk ătoánăqu nătr [12]
:
K toán tài chính đ căxơyăd ngăd aărên nh ngăn iădungăchungănh tăc aăm iă
ho tăđ ngăkinhădoanhăc aăđ năv ă óălƠăs ătíchăt ăc aăcácăngu nătƠiăchínhăt ănh ngă
ng iăđ uăt ,ăchoăvay,ăl iănhu năl uătr ăđ ătáiăđ uăt ăho căc păphátăt ăngơnăsách.ăTi pă
đ năs ăd ngăngu nănƠyăđ ămuaăđ tăđai,ănhƠăc a,ăthi tăb ,ămáyămóc,ănguyênăv tăli u,ăthuêăm nănhơnăcôngầ;ăvƠăcu iăcùngălƠătiêuăth ănh ngăs năph măhƠngăhóa,ădoanhăthuăđ căth căhi n,ăđ năv ăcóăkho năthuănh păl iăđ căchuy năhóaăthƠnhăcácăngu nătƠiăchínhăđ ăcóăth ăhoƠnăl iăchoăch ănhơnăd iăhìnhăth căti nălưiăho cătr ăti năvayăvƠăthu ă
M cătiêuăc aăk ătoánătƠiăchínhălƠăs păx p,ăghiănh n,ăphơnătíchăvƠădi năđ tăcácăs ă
K ătoánăqu nătr
K
NhƠăqu nătr
Thôngătinăch ngăminhăquy tăđ nh
Raăquy tăđ nh
Các ch c
n ng k toán qu n
T ăch căth căhi n
Thôngătinăbi năđ ngăvƠă
nguyên nhân
Ki mătra,ăđánhăgiá
Trang 25ki năkinhăt ă,ăphápălỦăvƠăgiaoăd chăth ngăm iăb ngăđ năv ăđoăl ngăti năt ănh măcungă
c pănh ngăd ăki năc năthi tădoăvi căl păbáoăcáoătƠiăchính BáoăcáoătƠiăchínhăc aăđ năv ăvƠăti năđ ăh ngăt iăcácăm cătiêuăc aănó.ăHayănóiăcáchăkhácălƠăbáoăcáoătƠiăchínhăph iă
gi iăquy tăđ căcácăv năđ ăsau:
- TìnhăhìnhătƠiăchínhăc aăđ năv
- Hi uăqu ăho tăđ ngăc aăđ năv
- Tìnhăhìnhăl uăchuy năvƠăs ăd ngăv năc aăđ năv ă
BáoăcáoănƠyăđ căl pănh măcungăc pănh ngăthôngătinăv ăm tăth căth ăkinhădoanh;ăc ăth ăchoăm tăl păr ngărưiăng iăs ăd ngănh ănh ngăng iăs ăd ngăbênăngoƠiă
đ năv ălƠănh ngăng iăđangăđ uăt ăho căcóăti măn ngăđ uăt ;ănh ngăng iăcungăc pătínăd ng;ănh ngăng iăphơnătíchătƠiăchính;ăcácăviênăch căqu nălỦănhƠăn c.ă ngăth iăthôngătinăc aăk ătoánătƠiăchínhăc ngăđ cănh ngănhƠăqu nătr ăbênătrongăđ năv ăs ă
d ng.ăNh ngăk ătoánătƠiăchínhăcungăc păthôngătinăch ăy uăchoănh ngăng iăbênăngoƠiă
đ năv ă
Nh măvƠoăcácăm cătiêuătrên,ănh ngăthôngătinăc aăk ătoánătƠiăchínhăđ căthi tă
l pătrênăc ăs ătuơnăth ăm tăcáchănghiêmăng tăcácăchu năm c,ăcácănguyênăt căvƠăthôngă
l ăk ătoánăđ căth aănh năvƠăb ăchiăph iăb iăđ nhăch ăphápălu tăc aăn căs ăt i.ăThôngă
th ngăcácăthôngătinădoăk ătoánătƠiăchínhăcungăc p,ătr căkhiăcôngăb ăraăbênăngoƠiă
ph iăđ căcôngătyăki mătoánăxácănh n
K toán qu n tr nh măcungăc păcácăthôngătinăv ăho tăđ ngăn iăb ăc aăđ năv ă
nh :ăchiăphíăt ngăb ăph n,ăt ngăcôngăvi c,ăs năph m;ăphơnătích,ăđánhăgiáătìnhăhìnhă
tíchăm iăquanăh ăgi aăchiăphíăv iăkh iăl ngăvƠăl iănhu nă;ăl aăch năthôngătinăthíchă
h păchoăcácăquy tăđ nhăkinhăt ă;ăl păd ătoánăthuăchiăngơnăsách,ăd ătoánăho tăđ ngăs nă
xu tăkinhădoanh,ầănh măph căv ăvi căđi uăhƠnhăvƠăraăquy tăđ nhăkinhăt
K toán qu n tr và k toán tài chính lƠăhaiăphơnăh ăc aăh ăth ngăk ătoánă
trong m tăt ăch c,ăc ăhaiăh ăth ngăk ătoánăcóănh ngăđi măgi ngănhauănh ăsau:ă
- K ătoánătƠiăchínhăvƠăk ătoánăqu nătr ăcóăcùngăđ iăt ngănghiênăc uălƠăcácăs ă
ki năkinhăt ădi năraătrongăquáătrìnhăkinhădoanhăc aăđ năv ă
Trang 26- K ătoánătƠiăchínhăvƠăk ătoánăqu nătr ăđ uăd aătrênăh ăth ngăghiăch păbanăđ uă
c aăk ătoán.ăK ătoánătƠiăchínhăc năc ăh ăth ngăghiăch păbanăđ uănƠyăđ ăx lý,
so năth oăcácăbáoăcáoătƠiăchínhăcungăc păchoăcácăđ iăt ngăc năthôngătinăk ătoánă ăbênăngoƠiădoanhănghi p.ăK ătoánăqu nătr ăc năc ăh ăth ngăghiăch păbană
đ uăđ ăv năd ngăx ălỦănh măt oăthôngătinăthíchăh păchoănhƠăqu nătr
- K ătoánătƠiăchínhăvƠăk ătoánăqu nătr ăđ uăth ăhi nătráchănhi măc aănhƠăqu nătr ătrongătoƠnăđ năv ă,ăk ătoánăqu nătr ăcònăth ăhi nătráchănhi măc aănhƠăqu nătr ă ă
t ngăb ăph nătrongăđ năv
Tuy nhiên, k toán qu n tr có t s khác bi t so v i k toán tài chính:
i t ng s d ng thông tin:
iăt ngăs ăd ngăthôngătinăkhácănhauălƠănguyênănhơnăch ăy uăd năđ năs ăkhácănhauăc aăk ătoánăqu nătr ăvƠăk ătoánătƠiăchính iăt ngăs ăd ngăc aăk ătoánă
qu nătr ăch ăy uălƠăcácănhƠăqu nătr ăbênătrongăđ năv ătr căti păđi uăhƠnhăho tăđ ng,ăcònă
đ iăt ngăch ăy uămƠ k ătoánătƠiăchínhăcungăc păthôngătinălƠănh ngăng iăbênăngoƠiă
đ năv ăquanătơmăđ nătìnhăhìnhăho tăđ ngăc aăđ năv
c đi m thông tin và yêu c u thông tin:
Thôngătinăc a k ătoánăqu nătr ăch ăy uăh ngăđ năt ngălai.ăNhi măv ăc aă
cáchăk păth iăđ ăn măb tănhanhăc ăh iăkinhădoanh,ădoăđóăthông tin do k ătoánăqu nă
tr ă cungă c pă th ngă mangă tínhă linhă ho t,ă k pă th iă vƠă thíchă h pă v iă t ngă lo iăquy tăđ nhăkhôngătuơnăth theoănh ngănguyênăt căk ătoán,ăvƠăkhôngăđòiăh iăcóă
đ ăchínhăxácătuy tăđ i
Thôngătinăc aăk ătoánătƠiăchínhăh ngăv ăquáăkh ,ăph năánhănh ngăs ăki năđưă
x yăraăvƠ tuơnăth ătheoănh ngănguyênăt căk ătoán.ăThôngătinăk ătoánătƠiăchínhăđòiă
h iăph iăph nă nhăm t cáchătrungăth căcácăs ăki năkinhăt ăđưădi năraătrongăquáătrìnhă
kinhădoanh,ădoăđóăcác thôngătinăc aăk ătoánătƠiăchínhămangătínhăkháchăquanăvƠăcóăđ ă
chính xác cao
Ph vi cung c p thông tin và các l ai báo cáo:
K ătoánăqu nătr ăg năli năv iăcácăb ăph năc aăđ năv ,ădoăđóăk ătoánăqu nă
Trang 27tr ăcungăc păcácălo iăbáoăcáoăc aămìnhătùyătheoănhuăc uăvƠăm căđíchăs ăd ngăc aănhƠăqu nătr ăchoăt ngăb ăph nătrongădoanhănghi p,ămƠăkhôngăl ăthu căvƠoăcácăquyăđ nhăv ăch ăđ ăbáoăcáoăc aănhƠăn c.ăTrongăkhiăđó,ăk ătoánătƠiăchínhăg năli nă
v iătoƠnăđ năv ăvƠăcungăc păchoăcácăđ iăt ngăbênăngoƠiăđ năv ,ădoăđóăbáoăcáoădoăk ătoánătƠiăchínhăcungăc păph iătuơnătheoăquyăđ nhăc aănhƠăn c,ăbaoăg m:ăB ngăcơnăđ iă
k ătoán,ăBáo cáoăk tăqu ăho tăđ ngăkinhădoanh,ăBáo cáoăl uăchuy năti năt ăvƠăThuy tăminh báo cáo tài chính
K h n l p báo cáo:
Báoăcáoăc a k ătoánăqu nătr ăđ căl păm tăcáchăth ngăxuyênăvƠătùyăthu căvƠoăyêuăc uăqu nălỦ,ăcònăbáoăcáoătƠiăchínhăđ căl păđ nhăkìătheoăquyăđ nhăc aăch ăđ ăbáoăcáoăk ătoán
K ătoánăqu nătr ăm ăr ngăh n soăv iăh ăth ngăk ătoánătruy năth ngăvƠăcóă
m iăquanăh ăv iănhi uăngƠnhăh căkhácănh ăqu nătr ăh c,ătƠiăchính,ăth ngăkêầ
K ătoánătƠiăchínhăs păx p,ăghiănh n,ăphơnătích,ătrìnhăbƠyănh ngăs ăki năkinhăt ăđưădi năraătrongăquáătrìnhăkinhădoanhăb ngănh ngăph ngăphápăc aămình,ădoăđóăk ătoánătƠiăchínhăítăquanăh ăv iăcác ngƠnhăh căkhác
Tính b t bu c:
Tínhă ch tă c aă ho tă đ ngă kinhă doanh,ă ph ngă th că t ă ch că vƠă trìnhă đ ă
qu nălỦăkinhădoanhăc aăt ngăb ăph nătrongăđ năv ăr tăđaăd ngăvƠăphongăphú,ădoăđóăbáoăcáoăc aăk ătoánăqu nătr ăph iăđ căl pătheoăyêuăc uăqu nălỦăc aăt ngănhƠă
qu nătr ătrongădoanhănghi pănh măcungăc păthôngătinăph căv ăchoăvi căraăquy tă
đ nh.ăVìăv yăk ătoánăqu nătr ăkhôngăcóătínhăb tăbu c.ă Báoăcáoăk ătoánătƠiăchínhă
ph iăđ căl pătheoăquyăđ nhăc aăch ăđ k ătoánăth ngănh t,ădoăđóăk ătoánătƠiăchínhăcóătínhăb tăbu c
Trang 28B ngă1.2:ăPhơnăbi tăgi aăk ătoánăqu nătr ăvƠăk ătoánătƠiăchính
K ăTOÁNăQU NăTR K ăTOÁNăTĨIăCHệNH iăt ngăs ăd ngă
thông tin
CácănhƠăqu nătr ăbênătrongă
đ năv ălƠăch ăy u
Nh ngăđ iăt ng bên ngoài
đ năv ălƠăch ăy u
căđi măthôngătin - H ngăv ăt ngălai
- Linhăho t,ătheoăyêuă
c uăc aănhƠăqu nătr
- Bi uăhi năthôngăquaă3ălo iăth căđo
- Ph năánhăquáăkh
- C ăđ nh,ătuơnăth ănguyênăt căk ătoán
- Bi uăhi năd iă
Cácălo iăbáoăcáo Báo cáoătheoăyêuăc uăvƠă
m căđíchăs ăd ngăc aănhƠă
qu nătr
Báo cáo tài chính do nhà
n căquyăđ nh
Quanăh ăv iăcácăngƠnhă
h căkhác
Tínhăb tăbu c Không có tínhăb tăbu c Có tínhăb tăbu c
Gi ngănhau K ătoánătƠiăchínhăvƠăk ătoánăqu nătr ăcùngănghiênăc uă
ho tăđ ngăc aăđ năv ,ăcùngăs ăd ngăh ăth ng ghi chép banăđ uăvƠăcùngăth ăhi nătráchănhi măcùaănhƠăqu nătr
1.2 N i dung c a k toán qu n tr [10] :
N iădungăk ătoánăqu nătr ăđ căti păc nătheoănhi uăgócăđ ăkhácănhauă:
- Ti păc nătheoăch căn ngăqu nătr ,ăn iădungăk ătoánăqu nătr ăg năli năv iăvi că
Trang 29xácăl p,ăcungăc păthôngătinăth căhi năcácăch căn ngăqu nătr ănh ăthôngătinăđ nhă
h ng;ăthôngătinăt ăch căth căhi n;ăthôngătinăki mătra,ăđánhăgiá;ăthôngătinăraăquy tăđ nhăqu nătr
- Ti păc nătheoăquyătrìnhăth căhi n,ăn iădungăk ătoánăqu nătr ăg năli năv iăcácă
n iădungăc aăquyătrìnhăcôngăvi căk ătoánăqu nătr ănh ăxácănh nănhuăc uăthôngătin;ăxơyăd ngăch ătiêu;ănh năd ng,ăphơnătích,ăt ngăh păvƠăl păbáoăcáoăqu nătr ;ătruy năt iăthôngătin,ătruy năt iăbáoăcáoăchoăcácăđ iăt ngăs ăd ng
- Ti păc nătheoăt ăch căqu nălỦ,ăn iădungăk ătoánăqu nătr ăg năli năv iăt ăch c,ă
th căthiăvi căcungăc păthôngătinăchoăđoăl ng,ăđánhăgiá,ăđ nhăh ngăcácătrungătơmătráchănhi m
T ănh ngăphơnătíchăv ăvaiătròăc aăk ătoánăqu nătr ,ăcóăth ănh năth yăn iădungă
c ăb năc aăk ătoánăqu nătr ăbaoăg mănh ngăph năsau:ă
1.2.1ăD ătoánăngơnăsách:
Khái ni m d toán ngân sách :
D ătoánăngơnăsáchălƠănh ngătínhătoán,ăd ăki năm tăcáchătoƠnădi năm cătiêuăkinhăt ,ătƠiăchínhămƠădoanhănghi păc năđ tăđ cătrongăk ăho tăđ ng,ăđ ngăth iăch ărõăcáchăth c,ăbi năphápăhuyăđ ngăcácăngu năl căđ ăth căhi năm cătiêuăvƠănhi măv ăđó.ăD ătoánăngơnăsáchălƠăm tăh ăth ngăbaoăg mănhi uăd ătoánănh :ăd ătoánătiêuăth ,ă
d ătoánăs năxu t,ăd ătoánăchiăphíănguyênăv tăli u,ăd ătoánăchiăphíănhơnăcông,ăd ătoánăchi phíă s nă xu tă chung,ă d ă toánă chiă phíă bánă hƠng,ă d ă toánă chiă phíă qu nă lỦă doanhănghi p,ăd ătoánăgiáăv năhƠngăbán,ăd ătoánăv năđ uăt ,ăd ătoánăti n,ăd ătoánăbáoăcáoă
k tăqu ăho tăđ ngăkinhădoanh,ăd ătoánăb ngăcơnăđ iăk ătoán.ăD ătoánăngơnăsáchălƠă
c ăs ăđ ăđánhăgiá thƠnhăqu ăho tăđ ngăc aăt ngăb ăph n,ăt ăđóăxácăđ nhătráchănhi mă
c aăt ngăb ăph nănh măph căv ăt tăchoăquáătrìnhăt ăch căvƠăho chăđ nh
Phân lo i d toán ngân sách :
D ătoánălƠăcôngăc ăc aănhƠăqu nălỦ,ăchínhăvìăth ăđòiăh iănhƠă qu nălỦăph iăamăhi uăcácălo iăd ătoánăđ ăthíchă ngăv iăt ngănhuăc uăriêngăl ăvƠăt ngăhòanăc nhăc ă
th ăc aăt ngăt ăch cătrongăt ngăth iăk ,ăt ngăgiaiăđ an.ăTùyătheoăcáchăth căphơnălo iă
Trang 30s ăcóăcácălo iăd ătoánăngơnăsáchăsauăđơy:ă
Ph n lo i theo th i gian:
D toán ngân sách ng n h n:
D toánăngơnăsáchăng năh nălƠăd ătoánăđ căl păchoăk ăk ăho chălƠăm tăn măvƠăđ căchiaăraăt ngăk ăng năh nălƠăhƠngăquỦăvƠăhƠngătháng.ăD ătoánăngơnăsáchă
ng nă h nă th ngă liênă quană đ nă cácă ho tă đ ngă kinhă doanhă th ngă xuyênă c aă t ă
ch cănh ămuaăhƠng,ăbánăhƠng,ăthuăti n,ăchiăti n,ăs năxu t.ăD ătoánăngơnăsáchăng nă
h năđ căl păhƠngăn mătr căkhiăniênăđ ăk ătoánăk tăthúcăvƠăđ căxemănh ălƠăđ nhă
h ngăch ăđ oăchoăm iăho tăđ ngăc aăt ăch cătrongăn măk ăho ch.ă
D toán ngân sách dài h n:
D ătoánăngơnăsáchădƠiăh năcònăđ căg iălƠăd ătoánăngơnăsáchăv n,ăđơyălƠăd ătoánăđ căl păliênăquanăđ nătƠiăs nădƠiăh n,ăth iăgianăs ăd ngătƠiăs năvƠoăcácăho tăđ ngăkinhădoanhăth ngăăh năm tăn m.ăD ătoánădƠiăh năth ngăbaoăg măvi căd ătoánăcho cácătƠiăs năl năph căv ăchoăho tăđ ngăs năxu tăvƠăh ăth ngăphơnăph iănh ănhƠăx ng,ămáyămócăthi tăb ầăđ ăđápă ngăyêuăc uăchi năl căkinhădoanh.ă căđi măc ăb năc aă
d ătoánăngơnăsáchăv nălƠăl iănhu năd ăki năl n,ăm căđ ăr iăroăcao,ăth iăgianăthuăh iă
d ătoánăs năl ngăs năxu tăđ ăchoătiêuăth ăt ăđóătínhăd ătoánăchiăphíăs năxu t,ăd ătoánămuaăhƠngăđ cădùngăchoăcácădoanhănghi păth ngăm iănh măd ătoánăkh iă
l ngăhƠngăc năthi tăph iămuaăđ ăchoătiêuăth ăvƠăt năkho,ăsauăđóăl păd ătoánăchiăphíăbánăhƠngăvƠăqu nălỦ,ăd ătoánăk tăqu ăkinhădoanh.ă
D toán tài chính:
D ătoánăho tăđ ngălƠăcácăd ătoánăliênăquanăđ năti năt ,ăv năđ uăt ,ăb ngăcơnă
đ iăk ătoán,ăd ătoánăbáoăcáoăk tăqu ăho tăđ ngăkinhădoanh,ătrongăđó:ăd ătoánăti nă
Trang 31t ălƠăk ăho chăchiăti tăchoăvi căthuăvƠăchiăti n,ăd ătoánăv năđ uăt ătrìnhăbƠyăd ătoánăcácătƠiăs nădƠiăh năvƠăv năc năthi tăchoăho tăđ ngăkinhădoanhă ănh ngăn măti pătheo,ă
d ătoánăb ngăcơnăđ iăk ătoán,ăd ătoánăbáoăcáoăk tăqu ăho tăđ ngăkinhădoanhălƠăcácă
d ătoánăt ngăh păs ăli uăkinhădoanhăc aădoanhănghi p
Ph n lo i theo ph ng pháp l p:
D toán ngân sách linh ho t:
D ătoánăngơnăsáchălinhăho tălƠăd ătoánăcungăc păchoăcôngătyăkh ăn ngă cătínhăchiăphíăvƠădoanhăthuăt iănhi uăm căđ ă ho tăđ ngăkhácănhau.ăD ătoánălinhă
ho tăđ căl pătheoăm iăquanăh ăv iăquáătrìnhăho tăđ ng,ăgiúpăxácăđ nhăngơnăsáchă
d ă ki nă t ngă ngă ă t ngă m că đ ă vƠă ph mă viă ho tă đ ngă khácă nhau Thông
th ngăd ătoánălinhăho tăđ căl pă ăbaăm căđ ăho tăđ ngăc ăb nălƠ:ăm căđ ăho tă
đ ngăbìnhăth ng,ătrungăbình;ăm căđ ăho tăđ ngăkh ăquanănh t;ăm căđ ăb tă l iă
nh t.ă
uăđi măc aăd ătoánălinhăho tălƠăcóăth ăthíchă ngăv iăs ăthayăđ iăc aăho tă
đ ngăkinhădoanh,ăm ăr ngăph măviăd ătoán,ătránhă đ că vi că s aă đ iă d ătoánă m tăcáchăphi năph căkhiăm căđ ăho tăđ ngăthayăđ i.ăM tăkhác,ăcóăth ădùngăd ătoánăđ ă
D toán ngân sách c đ nh:
D ătoánăngơnăsáchăc ăđ nhălƠăd ătoánăt iăcácăs ăli uăt ngă ngăv iăm tăm că
đ ăho tăđ ngă năđ nhătr c.ăD ătoánăngơnăsáchăc ăđ nhăphùăh păv iădoanhănghi păcóă
ho tăđ ngăkinhăt ă năđ nh.ăD ătoánăc ăđ nhăch ăd aăvƠoăm tăm căđ ăho tăđ ngămƠăkhôngăx tăt iăm căđ ănƠyăcóăth ăb ăbi năđ ngătrongăk ăd ătoán.ăN uădùngăd ătoánănƠyă
đ ăđánhăgiáăthƠnhăqu ăkinhădoanhăc aă m tădoanhănghi pămƠăcácănghi păv ăluônă
bi năđ ngăthìăkhóăđánhăgiáăđ cătìnhăhìnhăth căhi năd ătoánăc aădoanhănghi p
Ph n lo i theo c đ ph n tích:
D toán t g c:
D ătoánăt ăg călƠăkhiăl păd ătoánăph iăg tăb ăh tănh ngăd ătoánăs ăli uăđưăt nă
t iătrongăquáăkh ăvƠăxemăcácănghi păv ăkinhădoanhănh ăm iăb tăđ u.ăTi năhƠnhăxemă
x tăkh ăn ngăthuănh p,ănh ngăkho năchiăphíăphátăsinhăvƠăkh ăn ngăth căhi năl iănhu nă
Trang 32c aădoanhănghi păđ ăl păcácăbáoăcáoăd ătoán.ăCácăbáoăcáoăd ătoánăm iăs ăkhôngăl ăthu căvƠoăs ăli uăc aăbáoăcáoăd ătoánăc ăD ătoánăt ăg căkhôngăch uăh năch ăcácă
m căchiătiêuăđưăqua,ăkhôngăcóăkhuônăm uăvìăth ănóăđòiăh iănhƠăqu nălỦăcácăc păph iăphátăhuyătínhăn ngăđ ngăch ăquan,ătínhăsángăt oăvƠăc năc ăvƠoătìnhăhìnhăc ăth ăđ ăl pă
d ătoánăngơnăsách.ăPh ngăphápăd ătoánăt ăg căcóănhi uă uăđi m:ă
- Th nh t,ănóăkhôngăl ăthu căvƠoăcácăs ăli uăc aăk ăquáăkh ăThôngăth ngăthìăcácădoanhănghi păth ngăhayăd aăvƠoăs ăli uăc aăcácăbáoăcáoăd ătoánăc ă
k tăh păv iăm cătiêuăm iăđ ăl păd ătoánăngơnăsáchăchoăn măsau.ăNh ngăcáchă
l păd ătoánăngơnăsáchănh ăv yăs ăcheăl păvƠăl ăthu căvƠoăcácăkhuy tăđi măc aă
k quáăkh ăt năt iămưiătrongădoanhănghi p.ăD ătoánăt ăg căs ăkh căph cănh că
đi mănƠyătrongăquáătrìnhăl păd ătoán.ă
- Th hai,ăph ngăphápăd ătoánăt ăg căs ăphátăhuyăm nhăm ătínhăch ăđ ngăvƠă
sángăt oăc aăb ăph năl păd ătoán.ăQuanăđi mă c aă cácă b ă ph nă l pă d ă toán khôngăb ă nhăh ng,ăchiăph iăb iănh ngăquanăđi măsaiăl măc aănh ngăng iăđiătr c.ăThôngăth ngăthìăcácăb ăph năl păd ătoánăcóăkhuynhăh ngăd aăvƠoăỦă
đ nhăc aăng iăqu nălỦăcùngăv iăcácăquyăđ nhăcóăs năđ ăl păd ătoán,ăthi uăch ă
đ ngăsuyăngh ăv ătìnhăhìnhăt ngălai,ăkhôngăm nhăd năkhaiăthácăc ăh iăphátătri năcôngăvi c.ăVìăv yălƠmăchoăcôngătácăd ătoánăch ămangătínhăhìnhăth c,ăm tăđiătínhăhi uăqu ăth căs ă
Tuyănhiên,ănh căđi măc aăph ngăphápănƠyălƠăt tăc ăm iăho tăđ ngăphơnătích,ănghiênăc uăđ uăb tăđ uăt ăconăs ăkhông,ăkh iăl ngăcôngăvi cănhi u,ăth iăgianădùngăchoăvi căl păd ătoánădƠi,ăkinhăphíăchoăvi căl păd ătoánăcaoăvƠăc ngăkhôngăth ă
ch căch năr ngăs ăli uăd ătoánăt ăg căchínhăxácăhoƠnătoƠn,ăkhông có sai sót
D toán cu n chi u:
D ătoánăcu năchi uăcònăg iălƠăd ătoánăn iăm ch.ăD ătoánătheoăph ngăphápănƠyă lƠă cácă b ă ph nă l pă d ă toánă s ă d aă vƠoă cácă báoă cáoă d ă toánă c ă c aă doanhănghi păvƠăđi uăch nhăv iănh ngăthayăđ iătrongăth căt ăđ ăl păcácăbáoăcáoăd ătoánă
m i.ă
- u đi m c aăph ngăphápănƠyălƠăcácăbáoăcáoăd ătoánăđ căs anăth o,ătheoădõiă
Trang 33vƠăc pănh tăm tăcáchăliênăt c,ăkhôngăng ng.ăD ătoánăcu năchi uăgiúpăchoăcácănhƠă qu nă lỦă doanhă nghi pă cóă th ă k ă ho chă hóaă liênă t că cácă ho tă đ ngă kinhădoanhăc aăcácăn măm tăcáchăliênăt cămƠăkhôngăđ iăk tăthúcăvi căth căhi n d ătoánăn măc ăm iăcóăth ăl păd ătoánăchoăn măm i.ă
- Khuy t đi m c aăph ngăphápănƠyălƠăquáătrìnhăl păd ătoánăngơnăsáchăl ăthu că
r tănhi uăvƠoăcácăbáoăcáoăd ătoánăc ,ăkhôngăphátăhuyătínhăch ăđ ngăsángăt oă
c aăcácăb ăph năl păd ătoánăngân sách
1.2.2ăH ăth ngăk ătoánăchiăphí:
Chiăphíăcóăth ăhi uălƠăgiáătr ăc aăcácăngu năl căchiăraătiêuădùngătrongăho tăđ ngă
s năxu tăkinhădoanhăc aăt ăch căđ ăđ tăđ căm tăm căđíchănƠoăđó.ăB năch tăc aăchiăphíălƠăph iăm tăđiăđ ăđ iăl yăm tăk tăqu ,ăk tăqu ăcóăth ăd iăd ngăv t ch tănh ă
s năph m,ăti n,ănhƠăx ngầăho căkhôngăcóăd ngăv tăch tănh ăki năth c,ăd chăv ă
đ căph căv
Tuyănhiên,ăm căđíchăc aăk ătoánăqu nătr ătrongăl nhăv căchiăphíălƠănh măcungă
c păthôngătinăthíchăh p,ăh uăíchăvƠăk păth iăchoăvi căraăquy tăđ nhăkinhădoanhăc aănhƠă
qu nătr ăVìăth ,ăđ iăv iăk ătoánăqu nătr ,ăchiăphíăcóăth ălƠănh ngăphíăt năth căt ăphátăsinhăg năli năv iăho tăđ ngăs năxu tăkinhădoanhăhƠngăngƠyăc aădoanhănghi p,ăchiăphíă
c ngăcóăth ălƠănh ngăphíăt nă cătínhăđ ăth căhi năm tăd ăán,ăho călƠănh ngăl iănhu năb ăm tăđiădoăl aăch năph ngăán,ăhiăsinhăc ăh iăkinhădoanh.ăDoăđó,ăvi căphơnă
lo iăchiăphíătheoănhi uătiêuăth căkhácănhauănh măđápă ngăm cătiêuăqu nălỦăkhácănhauălƠăm tăyêuăc uăc năthi tăc aăk ătoánăchiăphí.ăM tăs ăchiăphíăph căv ăchoăvi că
ho chăđ nh,ăki măsoátăvƠăraăquy tăđ nh:ă
- Chiă phíă ki mă soátă đ căvƠăchiăphíăkhôngăki măsoátăđ c:ăchiăphíă ki măsoátă
đ căđ iăv iăm tăc păqu nălỦălƠănh ngăchiăphíădoăc păđóăraăquy tăđ nh.ăNh ngăchiăphíăn măngoƠiăquy năquy tăđ nhăc aăm tăc păqu nălỦăg iălƠăchiăphí không
ki măsoátăđ c.ă
- Chiă phíă chênhă l ch:ă lƠă nh ngă chiă phíă cóă trongă ph ngă ánă nƠyă nh ngă l iăkhôngăho căch ăcóăm tăph nătrongăph ngăánăkia,ădoăđóăt oăraăchênhăl chăchiăphí.ăChiăphíăchênhăl chălƠănh ngăthôngătinăđ ăng iăqu nălỦăl aăch năph ngă
Trang 34K ătoánătráchănhi mălƠăh ăth ngăthuăth p,ăx ălỦăvƠătruy năđ tăthông tin có
th ăki măsoátătheoăph măviătráchănhi măc aăt ngănhƠăqu nătr ănh măđ tăđ căm cătiêuăchungăc aăt ăch c.ă
G năv iăk ătoánătráchănhi mălƠăcácătrungătơmătráchănhi m.ăTrung tâm trách nhi mălƠăm tăb ăph năhayăm tăphòngăbanăch căn ngămƠăk tăqu ăc aănóăđ căg nătráchănhi mătr căti păc aăm tănhƠăqu nălỦăc ăth ăCóăb nălo iătrungătơmătráchănhi m,ăbaoă
g m:ătrungătơmăchiăphí,ătrungătơmădoanhăthu,ătrungătơmăl iănhu năvƠătrungătơmăđ uă
t ă
V yăh ăth ngăk ătoánătráchănhi măđ căxơyăd ngăd aătrênăc ăc uăt ăch căcácă
b ăph nătrongădoanhănghi păcóăliênăquanăđ năvi căs ăd ngăchiăphí,ăth căhi nădoanhăthuăvƠăl iănhu n,ăđ uăt ăK ătoánătráchănhi mănh măm căđíchăthôngătinăv ăhi uăqu ă
ho tăđ ngăc aăcácăb ăph năđó
1.2.4ăăThi tăl păcácăthôngătinăk ătoánăqu nătr ăchoăvi căraăquy tăđ nh:
Phơnătíchă m iăquanăh ăgi aăChiăphíă - Kh iăl ngă - L iănhu n:ă phân tích
m iăquanăh ăgi aăChiăphíă- Kh iăl ngă- L iănhu nălƠăxemăx tăm iăquanăh ăn iăt iă
c aăcácănhơnăt :ăgiáăbán,ăs n l ng,ăchiăphíăkh ăbi n,ăchiăphíăb tăbi năvƠăk tăc uăm tăhƠng,ăđ ngăth iăxemăx tăs ă nhăh ngăc aăcácănhơnăt ăđóăđ năl iănhu năc aăcôngăty.ăPhân tích m iăquanăh ăgi aăChiăphíă- Kh iăl ngă- L iănhu năcóăỦăngh aăvôăcùngăquană
tr ngătrongăvi căkhaiăthácăkh ăn ngăti mătƠngăc aăcôngăty,ălƠăc ăs ăđ ăđ aăraăcácăquy tă
đ nhănh :ăch nădơyăchuy năs năxu t,ăđ nhăgiáăs năph m,ăchi năl căbánăhƠngầă
Phơnătíchăthôngătinăk ătoánăqu nătr ăđ ăraăcácăquy tăđ nhăđ uăt ăng năh n,ădƠiă
h n.ăQuáătrìnhăraăquy tăđ nhăc aădoanhănghi pălƠăvi căl aăch năt ănhi uăph ngăánăkhácănhau,ătrongăđóăm iăph ngăánăđ căxemăx tăbaoăg măr tănhi uăthôngătinăc aă
Trang 35k ătoánănh tălƠăthôngătinăv ăchiăphíăđ uăt ănh măđ tăđ căcácăl iăíchăkinhăt ăcaoănh t.ă
kinhădoanhăkhácănhau.ăM iăph ngăánăhƠnhăđ ngălƠăm tătìnhăhu ngăkhácănhau,ăcóăs ă
lo i,ăs ăl ng,ăkho năm căchiăphíăvƠăthuănh păkhácănhau,ăchúngăch ăcóăchungăm tă
đ căđi mălƠăđ uăg nănhi uăvƠoăcácăthôngătinăc aăk ătoán,ădoăđóăđòiăh iăcácănhƠăqu nătr ă
ph iăxemăx t,ăcơnănh căđ ăraăquy tăđ nhăđúngăđ nănh t.ăVƠăđ ăđ măb oăraăquy tăđ nhăđúngăđ n,ănhƠăqu nătr ăc năph iăcóăcôngăc ăthíchăh păgiúpăh ăphơnăbi tăđ căthôngătinăthíchăh păv iănh ngăthôngătinăkhôngăthíchăh p,ăthôngătinănƠoăkhôngăthíchăh pă
c năđ călo iăb ăraăkh iăc ăc uăthôngătinăc năxemăx tăvƠăch ăcóănh ngăthôngătinăc năthi tăm iăthíchăh pătrongăcácăquy tăđ nhăkinhădoanh.ă
1.3 T ch c công tác k toán qu n tr trong m t t ch c [3] :
T ăch căcôngătácăk ătoánăqu nătr ătrongăcácăt ăch căbaoăg măcácăn iădungăsau:ă
t ăch căv năd ngăch ngăt ăk ătoán;ăt ăch căv năd ngătƠiăkho năk ătoán;ăt ăch căv nă
d ngăs ăk ătoán;ăt ăch căl păbáoăcáoăk ătoánăqu nătr ăvƠăt ăch căphơnătíchăthôngătin.ă
T ch c v n d ng ch ng t k toán:
Nguyênăt căv năd ngăch ngăt ăk ătoán:ă
- V n d ng các nguyên t c,ăph ngăphápăv l p, luân chuy n, qu n lý và s
d ng ch ng t k toán phù h p v iăđi u ki n c th c aăđ năv C th hoá và
b sung các n i dung c n thi t vào t ng m u ch ng t k toán đưăđ c quy
đ nhăđ ph c v cho vi c thu th p thông tin qu n tr n i b doanh nghi p
- S d ng các ch ng t banăđ u, ch ng t th ngăkêătrongăđi u hành ho tăđ ng
đ ng, l p k ho ch
- c thi t k và s d ng các ch ng t n i b dùng cho k toán qu n tr mà
cung c p thông tin nhanh, k p th iăquaăEmail,ăFaxăvƠăcácăph ngăti n thông tin khác
T ch c v n d ng h th ng tài kho n k toán:
Trang 36Nguyênăt căt ăch căv năd ngăTƠiăkho năk ătoánă
- C năc vào h th ng tài kho n k toán do B Tài Chính ban hành ho căđ c
B Tài Chính ch p thu n áp d ngăđ chi ti t hoá theo các c p (c p 2, 3, 4) phù h p v i k ho ch, d toánăđưăl p và yêu c u cung c p thông tin c a k toán qu n tr trongăđ năv
- Vi c chi ti t hoá các c p tài kho n k toán d a trên các yêu c u sau:
Xu t phát t yêu c u cung c p thông tin k toán qu n tr c a t ng c p
qu n lý
Các tài kho n có m i quan h v i nhau c năđ m b o tính th ng nh t v
ký hi u, c păđ ,ầă
Vi c chi ti t hoá tài kho năkhôngăđ c làm sai l ch n i dung, k t c u
- Tu theo yêu c u cung c p thông tin k toán qu n tr mƠăđ năv thi t k chi
ti t hoá các tài kho n k toán cho phù h p
T ch c v n d ng h th ng s k toán:
Nguyênăt căt ăch căv năd ngăh ăth ngăS ăk ătoánă
B Tài Chính ch p thu năđ b sung các ch tiêu, yêu c u c th ph c v cho k toán qu n tr trongăđ năv Vi c b sung ho c thi t k các n i dung c a s k toán không đ c làm sai l ch n i dung các ch tiêuăđưăquyăđ nh trên s k toán và c n phù h p v i yêu c u qu n lý c aăđ năv
b ph n, công vi c và các yêu c u khác c a k toán qu n tr
T ch c l p Báo cáo k toán qu n tr :
Yêuăc uăthi tăl păh ăth ngăBáo cáoăk ătoánăqu nătr ă
- H th ng Báo cáo k toán qu n tr c năđ c xây d ng phù h p v i yêu c u cung c p thông tin ph c v qu n lý n i b c a t ngăđ năv c th
- N i dung h th ng Báo cáo k toán qu n tr c năđ m b o cung c păđ yăđ và
đ m b oătínhăsoăsánhăđ c c a các thông tin ph c v yêu c u qu nălỦ,ăđi u
Trang 37hành và ra các quy tăđ nh c a nhà qu n tr
- Các ch tiêu trong Báo cáo k toán qu n tr c n ph iăđ c thi t k phù h p
v i các ch tiêu c a k ho ch, d toánăvƠăbáoăcáoătƠiăchínhănh ngăcóăth thay
đ i theo yêu c u qu n lý c a các c p
- H th ng Báo cáo k toán qu n tr bao g m: Báo cáo d toán, Báo cáo k t
qu , Báo cáo bi năđ ng, Báo cáo phân tích
T ch c phân tích thông tin:
Thôngătinăchoăquáătrìnhăraăquy tăđ nhăr tăphongăphú,ălinhăho t,ăchínhăvìăv yă nhƠăqu nătr ăph iăti năhƠnhăphơnătíchăthôngătinăth tăk ăđ ăcóăquy tăđ nhăđúngăđ n.ă NhƠăqu nătr ăc năchúăỦăđ năhaiălu ngăthôngătin:ăthôngătinăquáăkh ăvƠăthôngătină
t ngălai.ă
Thôngătinăquáăkh ălƠăngu năthôngătinăk ătoánăqu nătr ăthuănh năđ căt ănh ngă
s ă ki nă kinhă t ă đưă phátă sinhă trongă quáă trìnhă ho tă đ ngă c aă doanhă nghi p.ă Trênăc ăs ănh ngăthôngătinăquáăkh ăđư thuănh năđ c,ăk ătoánăqu nătr ăti năhƠnhăsoă sánhăv iăthôngătinăk ăho chăd ătoán,ăt ăđóăphơnătíchăchênhăl ch,ătìmăraănguyênănhơnă
nh ngăh năch ,ăgiúpănhƠăqu nătr ăkh căph c,ăđi uăch nhăk păth iănh măqu nălỦăngƠyă cƠngăhi uăqu ăh n.ă
Lu ngăthôngătinăquáăkh ălƠăm tăc ăs ăkhoaăh căđ ăxơyăd ngăd ătoán.ăThôngătin quáăkh ămƠăk ătoánăqu nătr ăcungăc păgiúpănhƠăqu nătr ăki măsoát,ăphơnătíchăvƠăđánhăgiáătráchănhi măqu nălỦătrongăvi căth căhi năk ăho ch,ăđúcărútăkinhănghi mălƠmăc ăs ăchoăvi căd ăđoánăthôngătinăt tăh nătrongăk ăti pătheo.ăTuyănhiên,ăthôngătinăquáăkh ăs ăkhôngăth ăthayăđ iăđ căchoădùănhƠăqu nătr ăl aăch năph ngăánănƠo,ăvìăv y,ăthôngătinăquáăkh ăkhôngăph iălƠăthôngătinăđ căs ăd ngăđ ăxemăx tătrongăquáătrìnhăl aăch năph ngăánătrongăquy tăđ nhăng năh n.ă
Thôngătinăt ngălaiămƠăk ătoánăqu nătr ăcungăc păcóăđ căthôngăquaăd ătoánă
c aăk ătoánăqu nătr ăCácăthôngătinăt ngălaiăđ căs ăd ngăr ngărưiătrongăquáătrìnhăraăquy tăđ nhăng năh n.ă
Trang 381.4 M t s mô hình t ch c k toán qu n tr trong m t t ch c [15] :
1.4.1 Các công trình nghiên c u n c ngoài có liên quan:
Cóă th ă tómă t tă cácă côngătrìnhănghiênăc uă ăn căngoƠiăquaăcácămôă hìnhă t ă ch căKTQTăsauăđơy:
Môăhìnhăk tăh p:
Lo iămôăhìnhănƠyăđ căs ăd ngă ăh uăh tăcácăn c,ăđ căbi tălƠă ăM ăvƠăcácă
n căápăd ngăk ătoánăM ăM ălƠăqu căgiaăcóăb ădƠyăphátătri năk ătoánăqu nătr ăchiăphíăc ăv ălỦălu năvƠăth căti n.ăCácădoanhănghi păM ăđ uăápăd ngămôăhìnhăk tăh pă
k ătoánăqu nătr ăvƠăk ătoánătƠiăchính,ăho cămôăhìnhăph iăh păv iăh ăth ngăKTQTăchiăphíăđ cătáchăriêng.ăTheoămôăhìnhănƠyăk ătoánătr ngăch uătráchănhi măchungăv ătoƠnăb ăcôngătácăk ătoánătrongădoanhănghi păt ăvi căt ăch căxơyăd ngăb ămáyăk ătoán,ă l uă chuy nă ch ngă t ,ă v nă d ngă tƠiă kho n,ă h ă th ngă báoă cáoầnh mă cungăthôngătinăchoănhƠăqu nătr ăCácăb ăph năk ătoánăcóăch căn ngăthuăth păvƠăcungăc păthôngătinăk ătoánăv aăt ngăh p,ăv aăchiăti t đ ngăth iăl păd ătoánăt ngăh păvƠăchiă
ti tătheoă yêuăc uăqu nălỦ.ăKTQTăđ tătr ngătơmăvƠoăvi căxơyăd ng,ăki mătra,ăxácă
đ nhăvƠăho chăđ nhăcácăchiăphíătrongăho tăđ ng.ăKhiăđóădoanhănghi păcóăth ăl aă
ch năm tătrongăhaiăph ngăphápăxácăđ nhăchiăphíăvƠăgiáăthƠnhăs năph m:ăph ngăphápăk ătoánăchiăphí,ătínhăgiáăthƠnhăs năph mătheoăcôngăvi căvƠăph ngăphápăk ătoánăchiăphí,ătínhăgiáăthƠnhătheoăquáătrìnhăho tăđ ng
KTQTăkhôngăs ăd ngăch ăđ ăk ătoánăriêng,ătáchăr iăv iăk ătoánătƠiăchínhămƠă
s ăd ngăcácătƠiăkho năk ătoánăchiăti t,ăh ăth ngăs ăk ătoánăvƠăbáoăcáoăKTQTăk tă
h păchungătrongăm tăh ăth ngăk ătoánăth ngănh tăv iăk ătoánătƠiăchính.ăH ăth ngăKTQTăđ căt ăch căk tăh păv iăh ăth ngăk ătoánătƠiăchính.ăK ătoánătƠiăchínhăvƠăKTQTăđ căt ăch căthƠnhăm tăb ămáyăth ngănh tătrongăcùngăm tăb ămáyăk ătoán.ă
K ătoánătƠiăchínhăs ăd ngăcácătƠiăkho năk ătoánăt ngăh păcònăKTQTăs ăd ngăcácătƠiăkho năchiăti t,ăs ăk ătoánăchiăti tăphùăh p,ăbáoăcáoăk ătoán n iăb ăvƠăcònăs ăd ngăthêmăcácăph ngăphápăkhácănh ăph ngăphápăth ngăkê,ăph ngăphápătoán đ ăh ă
th ngăhóaăvƠăx ălỦăthôngătin.ăVi căghiăch p,ăph năánh,ăx ălỦăvƠătruy năđ tăthôngătină
đ cătínhăđ năc ăm căđíchăc aăk ătoánătƠiăchínhăvƠăKTQTănh măth aămưnănhuăc uă
Trang 39thôngătinăk ătoánăchoăc ăđ iăt ngăbênătrongăvƠăbênăngoƠiădoanhănghi p.ăM iăb ă
ph năk ătoánăcóăch căn ngăthuăth p,ăcungăc păthôngătinăk ătoánăv aă ăd ngăt ngă
h p,ăv aă ăd ngăchiăti tătheoăyêuăc uăqu nălỦ.ăB ăph năKTQTăchiăphíăs ăd ngăbáoăcáoăb ăph n đ ăcungăc păthôngătinăchoăn iăb ădoanhănghi p,ăb ăph năk ătoánătƠiăchínhăs ăd ngăh ăth ngăbáoăcáoătƠiăchínhăđ ăcungăc păthôngătinăchoăcácăđ iăt ngă
bênăngoƠiădoanhănghi p
Hình 1.2 :ăMôăhìnhăk tăh p
Mô hìnhătáchăr i:ă
Lo iă môă hìnhă t ă ch că KTQTă nƠyă ápă d ngă ch ă y uă ă C ngă hòaă Phápă vƠă
nh ngăn căth căhi nătheoăk ătoánăC ngăhòaăPháp.ăTheoămôăhìnhătáchăr iă ăPháp,ă
k ătoánăqu nătr ăđ tătr ngătơmăvƠoăvi căxácăđ nhăvƠăki măsoátăchiăphíă ăcácădoanhănghi păs năxu t,ăb ngăcáchăchiaăchiăphíătheoăcácătrungătơmătráchă nhi măqu nă lỦ,ăphơnătíchăđánhăgiáăvƠătìmăcácănguyênănhơnălƠmăsaiăl chăchiăphíăvƠăcu iăcùngăđi uăhòaăgi aăk ătoánătƠiăchínhăvƠăk ătoánăqu nătr ăCácăquyăđ nhăchungăv ăk ătoánăchiăphíăt iăPhápăh ngăd nădoanhănghi păđánhăgiáăho tăđ ngăb ngăcáchăl pă báo cáo
th că hi nă d ă toánă trênă c ă s ă cácă s ă li uă k ă toánă nh ngă trênă th că t ă h uă h tă cácădoanhănghi păPhápăđ uăkhôngăv năd ngăcácăh ngăd nănƠyămƠăh ăl păcácăbáoăcáoăđánhăgiáăho tăđ ngăh uănh ăch ăd aătrênăcácăthôngătinăphiătƠiăchính,ăch ăkhôngăd aătrên các s ăli uătƠiăchínhădoăk ătoánăcungăc p,ăcácăbáoăcáoănƠyăr tăkhácăbi tăsoăv iă
Trang 40cácăbáoăcáoăb ăph năc aăcácătrungătơmătráchănhi mătheoăh ăth ngăk ătoánăqu nătr ăchiăphíăM ăKTQTăs ăd ngăh ăth ngăk ătoánăriêng,ătáchăr iăhoƠnătoƠnăv iăk ătoánătƠiăchính.ăH ăth ngăKTQTăđ căt ăch căthƠnhăb ămáyăriêngă(phòngăKTQTăhayăb ă
ph năKTQT)ăs ăd ngăh ăth ngătƠiăkho năk ătoán,ăs ăk ătoánăvƠăbáoăcáoăk ătoánăn iă
b ătáchăr iăv iăk ătoánătƠiăchính.ăK ătoánătƠiăchínhăthuăth p,ăx ălỦ,ăl păbáoăcáoătƠiăchínhăcungăc păchoăcácăđ iăt ngăbênăngoƠiădoanhănghi p.ăK ătoánătƠiăchínhătuơnă
th ănghiêmăng tăcácănguyênăt c,ăquyăđ nhăc aăNhƠăn c,ătrongăkhiăđóăk ătoánăqu nă
tr ăđ căcoiălƠăcôngăvi căriêngăc aădoanhănghi p,ăcác doanhănghi păt ăxơyăd ngăh ă
th ngăhoáăthôngătinăm tăcáchăchiăti tănh măcungăc păthôngătinătheoăyêuăc uăqu nălỦ vƠăt ăch căh ăth ngăs ăsách,ăbáoăcáoăph căv ăchoăm cătiêuăqu nătr ădoanhănghi p.ă
C ăth :
- V ch ng t k toán: ngoƠiăvi căs ăd ngăh ăth ngăch ngăt ăchung,ăKTQTă
chiăphíăcònăs ăd ngăr ngărưiăh ăth ngăch ngăt ăn iăb ătrongădoanhănghi p
- V tài kho n k toán: cácătƠiăkho năKTQTăchiăphíăđ căxơyăd ngăthƠnhăh ă
th ngăriêng,ăcóăkỦăhi uăriêng,ăn iădungăghiăch păc ngăcóănh ngăđ căđi măkhácăv iăk ătoánătƠiăchínhă
- V s k toán: KTQTă chiăphíăxơyă d ngăh ăth ngăs ă k ătoánăriêngă ph căv ă
choăvi căghiăch păcácănghi păv ăthu căKTQT
- V báo cáo k toán: cácăbáoăcáoăKTQTăđ căl păriêngăd iăd ngăbáoăcáoăd ătoánăs năxu t,ăbáoăcáoăl ălưiăt ngăb ăph nầNgoƠiăcácăch ătiêuăquáăkh ,ăcácă
ch ătiêuăth căhi năk ătoánăqu nătr ăcònăthi tăl păcácăcơnăđ iăd ătoán,ăk ăho ch