Phân tích tác động của thông tin kế toán trên báo cáo tài chính đến giá cổ phiếu của các doanh nghiệpniêm yết trên TTCK trường hợp sàn HSX

s n xu t kinh doanh Thuy tăminhăBCTCăđ aăraănh ng thông tin chi ti t và m r ng nh ng thông c a doanh nghi p M iădoanhănghi pălàăm tăt ăbàoăc aăn năkinhăt ămàăl iăíchăc aăt ăch căđóăcóăli

H NH NGUYÊN

CÁC DOANH NGHI P NIÊM Y T TRÊN

Tp H Chí Minh – N mă2014

TR NG I H C KINH T TP H CHÍ MINH

H NH NGUYÊN

CÁC DOANH NGHI P NIÊM Y T TRÊN

Chuyên ngành: K toán

NG IăH NG D N KHOA H C: TS TR NăV NăTH O

Tp H Chí Minh – N mă2014

Các s li u, k t qu nêu trong lu năv nălàătrungăth căvàăch aăt ngăđ c ai

công b trong b t k công trình nào khác

TP.HCM,ăngàyăăăăăthángăăăăăăăn m

Tác gi

H nh Nguyên

L iăcamăđoan

M c l c

Danh m c vi t t t

Danh m c b ng bi u

Ch ngă1:ăT ng quan 1

1.1 S c n thi t c aăđ tài 1

1.2 M c tiêu nghiên c u 2

1.3 Ph măviăvàăđ iăt ng nghiên c u 2

1.4.ăPh ngăphápănghiênăc u 3

1.5 Các nghiên c u th c nghi m v m i liên h gi a thông tin k toán trên báo cáo tài chính và giá c phi u 4

1.6 Nh ngăđóngăgópăm i c a lu năv n 7

1.7 K t c u c a lu năv nă 8

Ch ngă2: C ăs lý thuy t 9

2.1 C phi u v các lo i giá c phi u 9

2.1.1 Khái ni m c phi u 9

2.1.2ă căđi m c a c phi u 9

2.1.3 Các lo i c phi u 10

2.1.4 Các lo i giá c phi u 12

2.1.4.1 M nh giá 12

2.1.4.2 Giá tr s sách 12

2.1.4.3 Giá tr n i t i 13

2.1.4.4 Th giá 13

2.2 Thông tin k toán trên Báo cáo tài chính 13

2.2.1 Khái ni m thông tin k toán – Báo cáo tài chính 13

2.2.2 H th ng thông tin trên BCTC 14

2.2.2.3ăBáoăcáoăl uăchuy n ti n t 17

2.2.2.4 Thuy t minh BCTC 18

2.2.3 Vai trò c aăTTKTătrênăBCTCăđ i v i TTCK 19

2.3 Mô hình Ohlson 23

2 3.1ăCácămôăhìnhăđ nh giá c phi uăđ c s d ng trong mô hình Ohlson 23

2.3.1.1 Mô hình chi t kh u c t c 23

2.3.1.2 Mô hình chi t kh u l i nhu n th ngăd 25

2.3.1.2.1ăT ngăquanăth ngăd ăs ch 25

2.3.1.2.2 L i nhu n th ngăd 25

2.3.1.2.3 Mô hình chi t kh u l i nhu n th ngăd 25

2.3.2 Mô hình Ohlson 27

K t lu năch ngă2 30

Ch ngă3: Ph ngăphápănghiênăc u 31

3.1 Ch n m u 31

3.2 Ph ngăphápăthuăth p s li u 31

3.3 Ph ngăphápăphânătíchăd li u 32

3.3.1 Th ng kê mô t 32

3.3.2 Phân tích mô hình 32

3.4 Mô hình kinh t l ng và các bi n nghiên c u 33

3.4.1 Mô hình kinh t l ng 33

3.4.2 Các bi n nghiên c u 36

K t lu năch ngă3 38

Ch ngă4: K t qu nghiên c u 39

4.1 K t qu th ng kê mô t 39

4.2 K t qu th ng kê suy lu n 41

4.2.1.ăPh ngăphápăbìnhăph ngănh nh t (OLS) 41

4.3 Ki măđ nh Hausman 45

4.4 K t qu t mô hình 46

K t lu năch ngă4 48

Ch ngă5:ăK t lu n và m t s gi i pháp nh m nâng cao ch tăl ng thông tin k toán tài chính trên th tr ng ch ng khoán 49

5.1 K t lu n 49

5.2 Nh ng t n t i v th c tr ng công b thông tin trên th tr ng ch ng khoán 51

5.2.1 Tình hình tuân th pháp lu t v công b thông tin 51

5.2.2 B t cân x ng thông tin 51

5.2.3 N i dung và ch tăl ng thông tin công b 52

5.2.4 B t c p trong qu nălýănhàăn c 55

5.3 M t s gi i pháp nh m nâng cao ch tăl ng thông tin k toán tài chính trên th tr ng ch ng khoán 57

5.3.1.ă i v i doanh nghi p niêm y t 57

5.3.2.ăT ngăc ng s hi u bi tăchoănhàăđ uăt 58

5.3.3 i v iăcácăc ăquanăqu n lý 59

5.3.4 Nâng cao ch tăl ng ki m toán và ki m toán viên 63

5.3.5.ăNângăcaoăn ngăl c gi i truy n thông 63

5.4 H n ch c a lu năv năvàăđ nhăh ng nghiên c uăt ngălai 64

K t lu năch ngă5 66

K t lu n 67 Tài li u tham kh o

Ph l c

DDM : Mô hình chi t kh u c t c

B ng 4.2 Ma tr năt ngăquan 40

B ng 4.3 K t qu h iăquyătheoăph ngăphápăOLS 41

B ng 4.4 K t qu h i quy theo ph ngăphápăFEM 43

B ng 4.5 K t qu h iăquyătheoăph ngăphápăREM 44

B ng 4.6 So sánh k t qu gi a OLS và FEM 45

B ng 4.7 So sánh k t qu gi a REM và FEM 45

B ng 5.1 So sánh kh n ngăgi i thích thông tin k toánătrênăBCTCăđ i v i giá c phi u trên TTCK Vi t Nam và các TTCK khác 50

Hình 2.1 M i quan h gi a thông tin k toánăvàăng i s d ng 20

Hình 5.1 Chênh l ch gi măLNSTătr c và sau ki mătoánăn mă2013 53

Hình 5.2 Chênh l chăt ngăLNSTătr c và sau ki mătoánăn mă2013 54

CH NG 1: T NG QUAN

1.1 S c n thi t c a đ tài:

Th tr ng ch ng khoán Vi t Nam (TTCK) chính th căraăđ iăvàoăn mă2000.ă

Namăc ngăđãăcóănh ngăb c phát tri năđángăk ,ănh ngăv n còn t n t i nhi u h n

ch ă c bi t chú tr ngăđ n v năđ minh b ch thông tin c a công ty niêm y t trên

đ i v i quy tăđ nh c aănhàăđ uăt ă ãăcóăr t nhi u các công trình nghiên c u nh m

Nam.ăQuaăđó,ănghiênăc u phân tích vai trò, ch tăl ng c a thông tin k toánăđ i v i

v m i liên h gi a thông tin k toán và giá c phi u v n còn h n ch Vi c nghiên

c uăđ nhăl ng m i liên h gi a thông tin k toán trên báo cáo tài chính và giá c

phi u có s d ng m t mô hình kinh t áp d ng t i Vi t Nam còn khá ít

T n mă2009ăđ nănay,ăđãăch ng ki n s phát tri n không ng ng c a TTCK

cho các phân tích tài chính ngày nay ph n l n d a vào thông tin k toán trên báo

m i quan h gi a thông tin k toán công b trên TTCK và giá c phi u, li u r ng có

t n t i m i liên h gi a thông tin k toán trên báo cáo tài chính và giá c phi u,

c ngănh vi c l ng hóa c th m căđ gi i thích bi năđ ng giá c phi u c a m t

tác đ ng c a thông tin k toán trên báo cáo tƠi chính đ n giá c phi u c a các

doanh nghi p niêm y t trên th tr ng ch ng khoán ậ tr ng h p sàn HSXẰ

1.2 M c tiêu nghiên c u:

M t là, H th ng hóa lý thuy t v mô hình Ohlson, làm rõ các khái ni m v giá

c phi u, thông tin k toán trên Báo cáo tài chính

báoăcáoătàiăchínhăđ n giá c phi u c a các doanh nghi p niêm y t trên th tr ng

đó,ăđ aăraănh ng b ng ch ng nh m ch ng minh thông tin k toán trên báo cáo tài

Ba là, d a trên k t qu nghiên c u, g i ý m t s gi i pháp nh m nâng cao ch t

l ng c a thông tin k toán tài chính trên th tr ng ch ng khoán

1.3 Ph m vi vƠ đ i t ng nghiên c u:

chínhăđ n giá c phi u Lu n v năt p trung nghiên c uătácăđ ng c a bi n s thông

tin k toán trên báo cáo tài chính, c th là: thu nh p trên m i c phi u, giá tr s

tài chính lên giá c phi u c a các doanh nghi p niêm y t trên th tr ng ch ng

công ty niêm y t trên sàn HSX

iăt ng nghiên c u: mô hình Ohlson, giá c phi u c a các doanh ngh p niêm

y t trên sàn ch ng khoán HSX, báo cáo tài chính v i các thông tin: thu nh p trên

tàiă chínhă đ n giá c phi u c a các doanh nghi p niêm y t trên sàn ch ng khoán

HSX

1.4 Ph ng pháp nghiên c u

giaiăđo n th c hi n:

thông tin k toán trên báo cáo tài chính và mô hình Ohlson

đ nhătácăđ ng c a thông tin k toánătrênăbáoăcáoătàiăchínhăđ n giá c phi u thông

qua vi c thu th p d li u, phân tích d li u,ă că l ng, ki mă đ nh các mô hình

Lu năv năs d ng mô hình kinh t l ngăđ phânătíchătácăđ ng c a bi n s thông tin

k toán trên báo cáo tài chính, c th là: thu nh p trên m i c phi u, giá tr s sách

chính lên giá c phi u

(3)ăTrênăc ăs th o lu n các k t qu nghiên c u đ đ aăraăm t s g i ý gi i

khoán

Lu năv năd a trên nghiên c u th c nghi măvàăđi u tra ch n m u,ăcácăph ngăphápăđ c s d ng:

 Ph ngăphápăt ng h păđ c s d ng nh m k th a lý lu n v giá c phi u,

n c và trên th gi i.ăQuaăđó,ăhìnhăthànhăc ăs lý thuy tăchoăđ tài c a lu năv n

 Ph ngăphápăth ng kê ch n m u nh m thu th p s li u v giá c phi u, thu

 Ph ngăphápăthu th p d li u: Lu n v n s d ng ngu n thông tin t BCTC

trên m i c phi u (EPS), Giá tr s sách trên m i c phi u (BVPS); b sung thêm

đi mătă(đ uăn m,ăcu i quý 1, quý 2, quý 3, quý 4)

 Ph ngăphápăx lý s li u: S li u sau khi thu th păđ c s s p x p theo

đ ch yăt ngăquanăvàăh i quy, k t qu đ nhăl ngăđ c ki măđ nh nh m tr l i cho

các câu h i nghiên c u

 D li u dành cho nghiên c u c a lu năv nălàăngu n d li u th c p, thu c

n mă2013 theo trang www.cophieu68.vn

1.5 Các nghiên c u th c nghi m v m i liên h gi a thông tin k toán trên báo cáo tài chính và giá c phi u

Nghiên c u c a Ball và Brown (1968) công b trên t p chí Journal of

nghiên c u m i quan h gi a thông tin l i nhu nă đ c công b trên báo cáo tài

li uăđ c thu th pătrongăgiaiăđo n 1944 – 1946

Nghiên c u c a Brown (1970) công b trên t p chí Australian Accountant

Nh ngăn măg năđây,ăd a trên mô hình Ohlson, nhi u nghiên c u th c nghi m đãă ng d ng r ng rãi t i các th tr ng khác nhau trên th gi i:ănh ă M (Colin và

m i quan h r t ch t ch gi a thông tin trên BCTC và giá c phi u Theo nghiên

c u M c a Colin và c ng s (1997) cho bi t thông tin BCTC gi i thích 54% giá

c phi u trên TTCK M theo mô hình Ohlson Theo King và Langli (1998), s

d ng mô hình h i quy c a thu nh p và giá tr s sách trên giá c phi uăvàăđ aăraă

Uyăvàă c

n nh ngăn mă2000ătr l iăđây,ăc ngăt i TTCK M , Hand J.R.M, Lamsman

môăhìnhăOhlsonătrênăTTCKăMexicoăđ ng th iăđ aăthêmăbi n gi i thích th ba là

Ti p t c nghiên c u TTCK Châu Âu, Ballas A.A, Hevas D.L (2005) áp d ng

giá c phi u là 74%

tri nămôăhìnhăOhlson,ăđ aăthêmăcácăbi n gi i thích thu c ch s kinh t v ămô:ăt c

đ t ngătr ng GDP, ch s l m phát, t giá h iăđoái.ăNghiênăc u cho k t qu R2

y t trên S giao d ch ch ng khoán Amman K t qu cho bi t mô hình Ohlson có

kh n ngăgi iăthíchăcaoăđ i v i các c phi u thu cănhómăngànhăth ngăm i v i R2

là 97.6% và nhóm ngành công nghi p là 80%

Vi t Nam, nghiên c u c a Nguy n Vi tăD ngă(2009)ăđãăápăd ng mô hình

là 40% Tuy

phi uăl uăhànhăm i ch có 152 mã c phi u vàăcácăquyăđ nh v công b TTKTăch aă

đ c hoàn thi n

hìnhă Ohlsonă đ nghiên c u m i liên h gi a Thông tin k toán và giá c phi u

trongăn mă2009.ăBênăc nhăđó,ăđ có th phânătíchătácăđ ng c a các y u t v ămôăđ n

45.87%

 Các v năđ ti p t c nghiên c u:

đãăphátătri n, nh ngăn măg n đâyăm iăđ c áp d ng nh ngăn căđangăphátătri n,

H nă n a, các nghiên c u c a Vi t Nam v đ tàiă nàyă c ngă cònă h n ch ,

th ng ch áp d ng mô hình g c Ohlson v i hai bi n thông tin trên báo cáo tài

m i liên h gi a thông tin k toán trên báo cáo tài chính và giá c phi u

đònăb yătàiăchínhăđ t ngăýăngh aăchoămôăhình

1.6 Nh ng đóng góp m i c a lu n v n

Xemăxétăvàăđ i chi u v i nh ng nghiên c uătr căđây,ălu năv năth c hi n có

đ c m t s đi m m iănh ăsau:

 V m t khoa h c:

l ng, lu năv nă căl ng các hàm h iăquyătheoămôăhình.ăQuaăđó,ălu năv năki m

đ nhăđ c m căđ tácăđ ng c a thông tin k toánătrênăbáoăcáoătàiăchínhăđ n giá c

phi uăchoănhàăđ uăt ă

ch ng th c nghi m v m i quan h gi a thông tin k toán trên báo cáo tài chính và

c th là: thu nh p trên m i c phi u, giá tr s sách trên m i c phi u, l i nhu n

ch aăphânăph i trên m i c phi u, t l đònăb y tài chính và giá c phi u

tácăđ ng c a thông tin k toánătrênăbáoăcáoătàiăchínhăđ n giá c phi u trên th tr ng

 V m t th c ti n

Lu năv năđ a vào xem xét thông tin k toánătrênăbáoăcáoătàiăchínhătácăđ ng

đ n giá c phi u trênăc ăs mô hình kinh t l ng.ăTrongăđó,ăđi m m i c a lu năv nă

làăđãăđ aăvàoămôăhìnhăđ ki măđ nh l i nhu n ch aăphânăph i trên m i c phi u và

bi năđ c l păvàoămôăhìnhăđ ki măđ nh m i quan h gi a thông tin k toán trên báo

cáo tài chính và giá c phi u

Vi căphânătíchătácăđ ng c a thông tin k toánătrênăbáoăcáoătàiăchínhăđ n giá c

phi uătheoăxuăh ng hi n t i là r t c n thi t Các s li u th ng kê mô t th hi n

l ngăđ căl ng s tácăđ ng c a thông tin k toán trên báo cáo tài chính, c th

là: thu nh p trên m i c phi u, giá tr s sách trên m i c phi u, l i nhu năch aă

ki măđ nh b n ch t s tácăđ ng này trong th c ti n c a th tr ng ch ng khoán Qua đó,ă k t qu nghiên c u th t s cóă ýă ngh aă choă cácă nhàă đ uă t ,ă nhàă phână tíchă tàiă

Ch ng 5: K t lu n và m t s gi i pháp nâng cao ch tăl ng thông tin k toán

CH NG 2: C S LÝ THUY T

2.1 C phi u và các lo i giá c phi u:

2.1.1 Khái ni m v c phi u:

C phi u là ch ng ch do công ty c ph n phát hành ho c bút toán ghi s xác

ph n v n c ph n c a t ch c phát hành

đông n m gi Là ch s h u, các c đôngăcùngănhauăchiaăs m i thành qu c ngă

nh ăt n th t trong quá trình ho tăđ ng c a công ty Trongătr ng h p x u nh t là

côngătyăđãătrangătr i xong các kho năngh aăv khácă(nh ăthu , n ngân hàng hay trái

phi u ) C phi u là công c không có th i h n

 C ăphi uălàăch ngănh năgópăv nădoăđóăkhôngăcóăk ăh năvàăkhôngăhoànăv n (tuyănhiênătaăcóăth ăbánăđ ăki măl i)

 C ăt căc aăc ăphi uăth ngăph ăthu căvàoăk tăqu ăho tăđ ngăkinhădoanhă

c aădoanh nghi p,ădoăđóăkhôngăc ăđ nh Nh ăv yăkhiădoanhănghi păcóăk tăqu ăkinhădoanhăt t, c ăđôngăc ngăđ căh ngăl iănhu năcaoă(caoăh năcácălo iăch ngăkhoánăkhácăcóălãiăsu tăc ăđ nh),ăvàăng căl iăkhiădoanhănghi păb thuaăl ăthìăc ăt căr tăth pă

ho căb ngă0

 Khiăcôngătyăb ăpháăs n, c ăđôngălàăng iăsauăcùngăđ căh ngăgiáătr ăcònă

l iăc aătàiăs năthanhălý

 Giáăc ăphi uăbi năđ ngăr tănhanhănh yătrênăth ătr ngăth ăc p,ădoănhi uănhânăt

2.1.3 Các lo i c phi u:

Khi xem xét c phi u c a Công ty c ph n, th ng có s phân bi t c phi u

đ c phép phát hành, c phi u đã phát hành, c phi u qu , c phi u đang l u hành

- C phi u đ c phép phát hành: Khi công ty c ph n đ c thành l p, thì

đ c phép phát hành c phi u đ huy đ ng v n Nh ng lu t pháp các n c quy

đ nh công ty ph i đ ng ký t ng s c phi u c a công ty và ph i ghi trong đi u l công ty và đ c g i là c phi u đ c phép phát hành hay c phi u đ ng ký C phi u đ c phép phát hành là s l ng c phi u t i đa c a m t công ty có th phát hành t lúc b t đ u thành l p c ng nh trong su t quá trình ho t đ ng Khi c n có

s thay đ i s l ng c phi u đ c phép phát hành thì ph i đ c đa s c đông b phi u tán thành và ph i s a đ i đi u l công ty

- C phi u đã phát hành: là c phi u mà công ty đ c bán ra cho các nhà đ u

t trên th tr ng và công ty đã thu v đ c toàn b ti n bán s c phi u đó, nó nh

h n ho c t i đa là b ng v i s c phi u đ c phép phát hành

- C phi u qu : là c phi u đã đ c giao d ch trên th tr ng và đ c chính t

ch c phát hành mua l i b ng ngu n v n c a mình S c phi u này có th đ c công ty l u gi m t th i gian sau đó l i đ c bán ra; lu t pháp m t s n c quy

đ nh s c phi u này không đ c bán mà ph i h y b C phi u qu không ph i là

c phi u đang l u hành, không có v n đ ng sau nó; do đó không đ c tham gia vào

vi c chia l i t c c ph n và không có quy n tham gia b phi u

- C phi u đang l u hành: là c phi u đã phát hành, hi n đang l u hành trên

th tr ng và do các c đông đang n m gi S c phi u đang l u hành đ c xác

- C phi u ghi danh: là c phi u có ghi tên ng i s h u trên t c phi u C

phi u này có nh c đi m là vi c chuy n nh ng ph c t p, ph i đ ng ký t i c quan phát hành và ph i đ c H i đ ng Qu n tr c a công ty cho phép

- C phi u vô danh: là c phi u không ghi tên ng i s h u C phi u này

đ c t do chuy n nh ng mà không c n th t c pháp lý

D a vào quy n l i mà c phi u đ a l i cho ng i n m gi , có th phân bi t

c phi u ph thông (c phi u th ng) và c phi u u đãi ây là cách phân lo i ph

bi n nh t Khi nói đ n c phi u c a m t công ty, ng i ta th ng nói đ n c phi u

ph thông (c phi u th ng) và c phi u u đãi Các lo i c phi u này t ng ng

v i các lo i c ph n

- C phi u th ng: Khi m t công ty g i v n, s v n c n g i đó đ c chia

thành nhi u ph n nh b ng nhau g i là c ph n Ng i mua c ph n g i là c đông

C đông đ c c p m t gi y ch ng nh n s h u c ph n g i là c phi u Trên gi y

này có n đ nh m nh giá c a c phi u C đông n m gi c phi u th ng là nh ng

ng i ch doanh nghi p (ho c là b t kì ai)

- C phi u u đãi: C phi u u đãi là m t lo i ch ng khoán có nh ng đ c

đi m v a gi ng c phi u th ng, v a gi ng trái phi u ó c ng là m t gi y ch ng

nh n c đông đ c u tiên so v i c đông th ng v m t tài chính nh ng b h n ch

v quy n h n đ i v i công ty góp v n nh : ng i gi c phi u u đãi không đ c tham gia ng c và b u c vào H i đ ng qu n tr ho c Ban ki m soát công ty,

nh ng l i đ c u tiên chia c t c tr c c đông th ng, u tiên đ c tr n tr c

c đông th ng khi thanh lý tài s n trong tr ng h p công ty b phá s n

2.1.4 Các lo i giá c phi u th ng:

2.1.4.1 M nh giá:

M nh giá là giá tr ghi trên gi y ch ng nh n c phi u M nh giá c a c phi u

ch có giá tr danhăngh a.ă

M nh giá c phi u = V n đi u l c a công ty c ph n

T ng s c phi u đ ng ký phát hành

T i Vi t Nam, theo Lu t Ch ng khoán hi n hành, m nh giá c a c phi u chào

bánăraăcôngăchúngăđ c năđ nhălàă10.000ăđ ng Nh ng v i th i gian, công ty càng ngày càng phát tri n, giá tr th c c a c phi u c ng nh giá bán c a c phi u trên

th tr ng thoát ly càng lúc càng xa m nh giá giá c phi u, và h n th n a, cái mà nhà đ u t quan tâm khi b ti n ra mua c phi u đó là c t c công ty, y u t c u thành giá tr th c c a c phi u Do đó, m nh giá ch có giá tr danh ngh a

2.1.4.2 Giá tr s sách:

Giá tr s sách là giá c phi u ghi trên s sách k toán, ph n ánh tình tr ng

Giá tr s sách c phi u = V n c ph n th ng

T ng s c phi u đang l u hành

dùngăđ so sánh giá tr c phi u trên th tr ng v i giá tr s sách Ch s P/B có ý

nghaăliênăquanăđ năđ an toàn c a kho năđ u t dài h n H s này càng cao thì r i

ho tăđ ng s n xu t kinh doanh và có th là không h p lý n uăđ u t vào c phi u

c a doanh nghi p này

T i th i đi m cân đ i gi a cung và c u, hi n giá c a c phi u là giá c h p lý

c a c phi u đ c nhà đ u t ch p thu n ph ngăánăđ uăt ăhi u qu

2.1.4.4 Th giá:

2.2 Thông tin k toán trên BCTC

2.2.1 Khái ni m Báo cáo tài chính

cácăđ iăt ng c a k toán,ănh :ăbáoăcáoăcânăđ i gi a tài s n, n ph i tr và ngu n

chúngăth ngăđ c g iălàăbáoăcáoătàiăchính.ăBáoăcáoătàiăchínhăđ căquyăđ nh th ng

nh t v bi u m u, n i dung các ch tiêu ph n ánh trong b ng; th i gian l p và n p

2.2.2 H th ng thông tin trên BCTC

B ngăcânăđ i k toán dùng ti năđ bi u hi n giá tr tài s năd iăhaiăgócăđ : k t

k toán,ăng i s d ng báo cáo tài chính có th nh năxét,ăđánhăgiáăkháiăquátăth c

B ngăcânăđ i k toánăđ c chia thành hai ph n: Tài s n và ngu n v n

- Ph n tài s n: Các ch tiêu ph n tài s n ph n ánh toàn b giá tr tài s n hi n

 A: Tài s n ng n h n

 B: Tài s n dài h n

s năđóăđ c d tínhăđ bán hay s d ng trong m t chu k kinhădoanhăbìnhăth ng

ng n h n và d ki n thu h i ho c thanh toán trong vòng 12 tháng k t ngày k t

thúcăn m.ăCácătàiăs n khác ngoài tài s n ng n h năthìăđ c trình bày lo iă“Tàiăs n

th hi n r t rõ khi s p x p các ch tiêu thu c tài s n ng n h n: Ti n  uăt ătàiă

- Ph n ngu n v n (ngu n hình thành tài s n) ph n ánh ngu n hình thành tài s n

 A: N ph i tr

 B: V n ch s h u

ph n ngu n v n: do trách nhi m pháp lý c a doanh nghi p v i ch n và

ch s h u" Trách nhi m pháp lý còn th hi n c th qua th i h n thanh toán nên

h n”ăkhiăkho n n đóăđ c d ki n thanh toán trong m t chu k kinh doanh bình

th ng c a doanh nghi p; ho c đ c thanh toán trong vòng 12 tháng k t ngày k t

đ c trình bày lo iă“N dài h n”

n c ta, B ngăcânăđ i k toán còn có ph n "Các ch tiêu ngoài b ngăcânăđ i

n khóăđòiăđãăx lý, nguyên t các lo i, ngu n v n kh u hao Các thông tin m t

sinh l i, m t ph n cung c p thêm thông tin v th c tr ng m t s tài s n, ngu n v n

 Tài s n = Ngu n v n = N ph i tr + V n ch s h u

 V n ch s h u = Tài s n - N ph i tr

 V năl uăđ ng thu n = Tài s năl uăđ ng - N ng n h n

quyăđ nh báo cáo này ph n ánh k t qu c a ho tăđ ng kinh doanh và các k t qu

đ ngăđ uăt ătàiăchính.ăL i nhu n t ho t đ ng kinh doanh là b ph n l i nhu năc ă

b n c a m i t ch c kinh t Ph n chi phí trên báo cáo này có th trình bày theo

ch c n ng kinh t c a chi phí hay tính ch t kinh t c a chi phí Báo cáo k t qu kinh

năv :……

N m ăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăă năv tính:…

Doanh thu bán hàng và cung c p d ch v

Chi phí qu n lý doanh nghi p

L i nhu n thu n t ho t đ ng kinh doanh

Thu nh p khác

Chi phí khác

L i nhu n khác

T ng l i nhu n k toán tr c thu

Thu thu nh p doanh nghi p

L i nhu n sau thu thu nh p doanh nghi p

EPS

2.2.2.3 Báoăcáoăl uăchuy n ti n t

Báoăcáoăl uăchuy n ti n t là báo cáo k toán t ng h p ph n ánh vi c hình

c a doanh nghi p

đ ngăti n c aăđ năv ăT ngăđ ngăti năđ căđ nhăngh aălàăcácăkho năđ uăt ăng n

Báoăcáoăl uăchuy n ti n t khôngăđ năthu n ph n ánh s t ngăgi mănh ătrênătàiă

chính

c ăs d n tích,ăBáoăcáoăl uăchuy n ti n t đ c l p trên c s ti n Do v y, k toán

ch quanătâmăđ n dòng ti n th c thu (dòng ti n vào) và dòng ti n th c chi (dòng ti n

d n tích

Báoăcáoăl uăchuy n ti n t trình bày dòng ti n c a ba ho tăđ ng: ho tăđ ng

 Dòng ti n t ho tăđ ng kinh doanh.là dòng ti n phát sinh t các h atăđ ng

- Ti n thu t bán hàng hóa, d ch v

chính Ví d :

- Ti năchiăđ mua s m tài s n c đ nh

- Ti năchiăđ uăt ,ăgópăv năvàoăđ năv khác

ho tăđ ng s n xu t - kinhădoanh,ătìnhăhìnhătàiăchínhăc ngănh ăk t qu kinh doanh

c a doanh nghi p trong k báo cáo mà các b ng báo cáo khác không th trình bày

đ ng th c t c a doanh nghi p

- căđi m ho tăđ ng c a doanh nghi p

- Chu n m c k toán và ch đ k toán áp d ng

- Các chính sách k toán áp d ng

s n xu t kinh doanh

Thuy tăminhăBCTCăđ aăraănh ng thông tin chi ti t và m r ng nh ng thông

c a doanh nghi p

M iădoanhănghi pălàăm tăt ăbàoăc aăn năkinhăt ămàăl iăíchăc aăt ăch căđóăcóăliênăh ăđ nănhi uăđ iăt ng:ăt ăng iăch ăs ăh u,ăng iăqu nălýăt iăđ năv ăđ năcácă

đ iăt ngăbênăngoài,ănh :ăNhàăn c,ăcácăt ăch cătàiăchính,ănhàăđ uăt ,ăng iăbán,ă

ng iă mua,ă cácă t ă ch că vàă cáă nhână khác.ă M iă đ iă t ngă trênă cóă nh ngă nhuă c uăthôngătinăriêngăxu tăphátăt ănh ngăl iăíchăriêngăcóăc aăm iăt ăch c.ăDoăv y,ăxemăxétăvaiătròăc aăthôngătinăk ătoánăc năquanătâmăđ nănh ngănhómăđ iăt ngăriêngăbi t.ăS ă

n cătheoăn năkinhăt ăth ătr ng.ăCóăth ăth yăvaiătròănàyăth ăhi năquaăcác nhómăđ iă

t ngălàănhàăđ uăt ,ăcácănhàăqu nălýă ădoanhănghi păvàăcácăđ iăt ngăkhác

Hình 2.1: M i quan h gi a thông tin k toán vƠ ng i s d ng

i v i nhƠ đ u t : Thôngătinăk ătoánălàăc ăs ăđ ănhàăđ uăt cóănh ngăquy tă

đ nhănh măb oăv ăquy năl iăkinhăt ăc aămìnhăhayăphátătri năcácăgiaoăd chăkinhăt ătrongăt ngălai.ă

Báoăcáoăk tăqu ăho t đ ngăs năxu tăkinhădoanhăchoăcácănhàăđ uăt ăth yăthànhă

qu ăho tăđ ngăc aădoanhănghi pătrongăn mătàiăchínhăhi năt i.ăCácăthànhăph năchínhătrongăbáoăcáoăcácănhàăđ uăt ăc năquanătâmălàădoanhăthu,ăchiăphí,ăl iănhu năho căthuaăl ăKhiăphânătíchăb năbáoăcáoăk tăqu ăho tăđ ngăs năxu tăkinhădoanhăcácănhàă

đ uăt ăc năphânăbi tărõăcácăkho năl iănhu năc aădoanhănghi p,ălo iăb ăcácăkho năl iănhu năb tăth ngăho căt ăho tăđ ngăthanhălýătàiăs n.ăNgoàiăraăcácănhàăđ uăt ăc nătheoădõiădi năbi năt ngătr ngăc aădoanhăthuăvàăs ăgiaăt ngăchiăphíăt ngă ngăđ ăđánhăgiáăđ căkh ăn ngăsinhăl iăvàăqu nălýăchiăphíăc aădoanhănghi pătheoăth iăgian

Nhu c u

s d ng thông tin

Nhu c u

s d ng thông tin

B ngăcânăđ iăk ătoánăchoăcácănhàăđ uăt ăth yăti măl căvàăv ăth ătàiăchínhăc aădoanhănghi păbáoăcáoătrongăth iăđi măhi năt i.ă

B ngăcânăđ iăk ătoánăcóăhaiăph năchínhăđóălàăph nătàiăs năvàăngu năv nătrongăđóăngu năv năl iăbaoăg măv năvayăvàăv năch ăs ăh u.ăCácănhàăđ uăt ănênăhi uăm tănguyênăt căc ăb năđóălàătàiăs nălàănh ngăgìădoanhănghi păs ăh uăcóăth ăt oăraănh ngă

l iăíchăkinhăt ătrongăt ngălai,ăcònăngu năv nălàăngu năti năđ ăhìnhăthànhănênăcácătàiăs năđó.ăKhiăxemăxétăb năcânăđ iăk ătoánăcácănhàăđ uăt ăs ăth yăđ căc ăc uătàiă

s năc aădoanhănghi păvàănh ngăngu năl căch ăy uămàădoanhănghi păd aăvàoănh măhìnhăthànhănênăcácătàiăs năđó.ăQuaăđóăcácănhàăđ uăt ăcóăth ă căl ngăđ căkh ă

n ngăt ngătr ngăc aăcôngătyătrongăt ngălai

Báoăcáoăl uăchuy năti năt ăđ aăđ năchoăcácănhàăđ uăt ăthôngătinăv ăcácălu ngă

ti nădoanhănghi păđãănh năđ căvàăđãătr ătrongăn mătàiăchínhăv aăqua.ăBáoăcáoănàyă

h tăs căquanătr ngătrongăvi căđ nhăgiáădoanhănghi pătheoăph ngăphápăchi tăkh uădòngăti n.ăCácădòngăti nănàyăbaoăg măbaăph năchính:

 Dòngăti năt ăho tăđ ngăs năxu tăkinhădoanh:ă âyălàădòngăti nămàădoanhănghi păđãănh năđ căthôngăquaăho tăđ ngăkinhădoanhăchínhăc aămình.ăS ăli uănàyă

s ăchoăchúngătaăth yăch tăl ngăl iănhu năc aădoanhănghi păđ năđâu.ăN uădoanhănghi pănàoăcóădòngăti năt ăho tăđ ngăs năxu tăkinhădoanhăb ăâmăcóăngh aălàăth că

ti năho tăđ ngăc aăcôngătyăkhôngăt oăraăti năm t.ăCôngătyăđãăt ngădoanhăthuăb ngăcáchăchoăkháchăhàngămuaăch uăquáănhi uăho cătíchătr ăquáănhi uăhàngăt năkho

 Dòngăti năt ăho tăđ ngăđ uăt :ăS ăli uănàyăs choăcácănhàăđ uăt ăth yăho tă

đ ngămuaăs măđ uăt ăcácătàiăs nădàiăh năc aădoanhănghi pădi năraănh ăth ănào.ăQuaăthôngăs ănàyăcácănhàăđ uăt ăcóăth ăbi tăđ cătr ngătâmăđ uăt ăc aădoanhănghi păvàăcăđoánăti măn ngăl iănhu năt ngălai

 Dòngăti năt ăho tăđ ng tàiăchính:ăS ăli uănàyăchoăcácănhàăđ uăt ăth yăđ că

ho tăđ ngăhuyăđ ngăv năc aădoanhănghi p.ăKhiăbi tăđ căngu năv năch ăch tăc aădoanhănghi păcácănhàăđ uăt ăcóăth ă căđoánăchiăphíăv nătrongăt ngălaiăc aădoanhănghi păđóăvàădoăđóă cătínhăkh ăn ngăt ngătr ngăl iănhu năc aădoanhănghi p

i v i các nhƠ qu n lý doanh nghi p: Vaiătròăc aăthôngătinăk ătoánăđ iă

v iănhómăđ iăt ngănàyăth ăhi nătrênăcácăm t: Giúpănhàăqu nălýă ădoanhănghi pă

ki mătra,ăki măsoátătoànăb ăs ătàiăs năhi năcó,ătìnhăhìnhăbi năđ ngăvàăs ăd ngăcácătàiă

s nătrongăho tăđ ngăkinhădoanhătheoăđúngăcácăm cătiêuăđãăđ nh,ătránhătìnhătr ngăth tăthoátăhayăs ăd ng lãngăphíătàiăs n,ăki măsoátătìnhăhìnhăs ăd ngăcácăkho năvayăn ,ătìnhăhìnhăhuyăđ ngăvàăs ăd ngăv năch ăs ăh u,ăquaăđóăđánhăgiáătìnhăhìnhăth căhi năngh aăv ăc aăđ năv ăđ iăv iăng iăchoăvay,ănhàăn c,ăng iălaoăđ ngăvàăcácăt ăch că

khác

i v i NhƠ n c:ăTrongăn nă kinhăt ă th ătr ng,ăNhàăn căqu nălýăcácăt ă

ch căkinhăt ătrênăc ăs ăh ăth ngălu tăphápănênăr tăc năthôngătinăk ătoánăđ ăki mătra,ă

ki măsoátătìnhăhìnhătuânăth ăphápălu tăc aăcácăt ăch c.ăThôngătinăk ătoánăv ătìnhăhìnhăho tăđ ngăc aăcácădoanhănghi păcònălàăc ăs ăđ ăcácăc ăquanăqu nălýănhàăn căđánhăgiáăt ngăh păth cătr ngăho tăđ ngăc aăm iăngành,ăm iăđ aăph ng,ăm iăkhuă

v căkinhăt ăvàătoànăn năkinhăt ;ăquaăđóăxâyăd ngăcácăchínhăsáchăkinhăt ăv ămôăphùă

h p,ăđ căbi tălàăcácăchínhăsáchăv ăăthu ă

i v i các đ i t ng khác:ăL iăíchăc aănh ngăđ iăt ngănàyăth ngăliênă

quanătr căti păđ năcácănghi păv ăkinhăt ăv iădoanhănghi pănênăthôngătinăk toán có

nh ngăvaiătròăriêng.ăCh ngăh n:ăngânăhàngăvàăcácăt ăch cătàiăchínhăkhácăth ngăs ă

d ngăthôngătinăk ătoánăđ ăđánhăgiáăth cătr ngătàiăchính,ăhi uăqu ăho tăđ ngăc ngă

nh ăkh ăn ngăthanhătoánăcácăkho năn ăvayăc aăcácăt ăch căkinhăt ăQuaăđó,ăcóăth ă

đ a raănh ngăquy tăđ nhătàiătr ăthíchăh păđ iăv iăt ngăt ăch căkinhăt

M cădùăvaiătròăc aăthôngătinăk ătoánăđ iăv iăm iăđ iăt ngălàăkhácănhau,ă

nh ngăth căch tăthôngătinăk ătoánăth ngăliênăquanăđ năcácăv năđ ăv ătìnhăhìnhătàiăchínhăc aădoanhănghi p.ăVìăth ,ăbáoăcáoăk ătoánăcungăc păchoăcácăđ iăt ngănàyă

th ngăg iălàăbáoăcáoătàiăchínhătheoănh ngăm căđíchăchungăvìănóăcungăc pănh ngăthôngătinăt ngăquátăchoăvi căs ăd ngăc aănhi uăđ iăt ngăbênăngoàiădoanhănghi p.ăTrongăth căt ,ănh ngăbáoăcáoănàyăth ngălàănh ngăbáoăcáoăt ngăh păv ătìnhăhìnhătàiă

s n,ăngu năv năvàăk tăqu ăkinhădoanh.ăH ăth ngăk ătoánăx ălýăvàăcungăc pănh ngă

thôngătinănàyăđ căg iălàăk ătoánătàiăchính.ăC năchúăýălàăthôngătinăc aăk ătoánătàiăchínhăc ngăr tăc năthi tăchoăcácănhàăqu nălýă ădoanhănghi p

Nh ngăphânătíchătrênăchoăth yăthôngătinăk ătoánăcóăvaiătròăkhôngăch ătrongă

qu nălýăn iăb ăm tăt ăch cămàăcònăph căv ăchoăcôngătácăqu nălýănhàăn c,ăph căv ăchoă cácă đ iă t ngă bênă ngoàiă trongă vi că raă quy tă đ nhă cóă liênă quană đ nă doanhănghi p.ăNóănh ăm tăb ăph năg năli n,ăkhôngăth ăthi uăđ cătrongăh ăth ngăqu nălýăăcácăđ năv ăcóăs ăd ngătàiăs n,ăti năv nănóiăchungăvàăcácăđ năv ăs năxu tăkinhădoanhănóiăriêng.ăTrongăđi uăki năkinhăt ăth ătr ng,ănh năth căđúngăđ năvaiătròănàyălàăr tăc năthi tăđ ăvi căthi tăk ăh ăth ngăk ătoánă ăm iăt ăch căv aăđ măbàoănhuăc uăthôngătinăchoăqu nălýăn iăb ,ăv aăđ măb oănhuăc uăthôngătinăchoăcácăđ iăt ngăbênă

ngoài

2.3 Mô hình Ohlson

Lu năv năgi i thi uăcácămôăhìnhăđ nh giá là n n t ngăđ xây d ng mô hình

2.3.1.1 Mô hình chi t kh u c t c (DDM)

nghi p và các bi n s kinh t v ă môă thành giá tr th tr ng c a c phi u doanh

nghi p

C t cătrongăt ngălaiăđ c xem là ti n mà c đôngăk v ng s nh năđ c khi

- Ph ngăphápănàyăđ c bi t phù h p v iăquanăđi m nhìn nh năvàăđánhăgiáăgiáă

H n ch c a mô hình DDM

- Vi c d báo c t c không d dàng

c đông,ăngh aălàăc t c b ng 0 và mô hình không th đ nhăđ c giá tr n i t i c a

c phi u

2.3.1.2.1ăT ngăquan th ngăd ăs ch:

T ngăquanăth ngăd ăs ch th hi n s cân b ng gi a giá tr s sách c a c

theo công th c sau:

= 1 +

: Lãi thu n trong kho ng th i gian t

: C t c ph i tr vào ngày t

Theoăđó,ăt ngăquanăth ngăd ăs chăđ c hi u là giá tr s sách cu iăn mătàiă

th ng)

1Trongăđó:ă : L i nhu n th ngăd ăth iăđi m t

: L i nhu n thu n th iăđi m t

: Lãi su t phi r i ro

1: Giá tr s sách th iăđi m t – 1

nhu nă c tính t chiăphíăđ uăt ăbanăđ u

tr că khiă môă hìnhă Ohlsonă raă đ i kho ngă 60ă n m.ă RIMă xu t hi n l nă đ u tiên là

t ngănh ăsau:ăgiáătr tài s n là hi n giá c a dòng thu nh pătrongăt ngălai

Trongătr ng h p c aăđ nh giá c phi u, giá tr c phi u s hi n giá c a dòng

c t cătrongăt ngălai,ăđ c c th nh ăsau:

=1

+

+1 : C t c d ki n nh n vào ngày t +1

c t c

có th xácă đ nhă đ c RIM t hi n giá dòng c t că trongă t ngă lai,ă đ aă

t ngăquanăth ngăd ăs ch,ănh ătrên:

= 1 +

V i: : Giá tr s sách c ph n t i ngày t

: C t c ph i tr vào ngày t

S d ngăt ngăquanăth ngăd ăs chăđ thay th bi n d (c t c) b ng bi n b (giá

tr s sách) và X (lãi thu n) trong công th c chi t kh u c t c

= 1 +

hìnhăđ nh giá thu nh p còn l iănh ăsau:

= + ∞=1 +

: Lãi su t chi t kh u

: K v ng toán h c d a trên thông tin th iăđi m t

u đi m c a mô hình RIM:

ti năâm,ănh ngăk v ng s t ngătr ngătrongăt ngălai;ăho căcácătr ng h p khó xác

đ nh giá tr còn l i vào cu i k d báo

H n ch c a mô hình RIM

ch th hi n trong ngu n v n ch s h u kho n m c thu nh p mà không th hi n

nhân viên th c hi n quá nhi u Ngoài ra, n u các y u t ROE, giá tr s sách khó

xácăđ nhăđ c thì mô hình RIM s cho k t qu không chính xác

2.3.2 Mô hình Ohlson 1995

th ngăd ă(RIM),ăn mă1995,ămôăhìnhăOhlsonăăđãăcôngăb môăhìnhăđ nh giá c a mình

trong m t bài báo khoa h c Mô hình Ohlson gi i thích rõ m i quan h tuy n tính

T môăhìnhăRIM,ăOhlsonăđ xu tăraămôăhìnhăđ nh giá c phi u d a trên Chu i

thông tin – Môă hìnhă đ ng Ohlson, v i gi thi t là chu i th i gian c a l i nhu n

th ngăd ăđ c th hi n qua 2 công th c sau:

+1 = + + +1 (1.3)

Trongăđó:ă : L i nhu n hi n t iăđ căđoăl ng b ng l i nhu n th ngăd

, : ph năd ,ăcóătrungăbìnhăb ng 0

d iăđ căđ aăraăd a vào lý gi i khoa h c và quan sát th c nghi m, ch nătrênăđ aăraăđ đ t tính b n)

n ngăsinhăl iătrongăt ngălaiăc a doanh nghi p ph thu c vào m t ph n thông tin

(ho căkhôngăđ c) th hi n trong BCTC

Hai công th c trên chính là chu i thông tin tuy n tính Ohlson, k t h p v i mô

gi a giá c phi u và các thông tin trên BCTC

Công th c (1.6) trên là mô hình c đi n Ohlson Các nhà nghiên c u trên th

gi i d a vào mô hình này mà c i ti n cho phù h p v i công trình nghiên c u

 Ýăngh aăc a mô hình Ohlson:

tr c 1995, nh m nghiên c u th c nghi m m i quan h gi a thông tin k toán và

ch aătr l iăđ c 2 câu h i: nh ng thông tin k toán trên báo cáo tài chính có m i

N mă1995,ăgiáoăs ăJamesăOhlsonăđãătr l iăđ c hai câu h iătrênăđãătácăđ ng

thànhă môă hìnhă đ c s d ng r ng rãi trong các nghiên c u th c nghi m t i các

phân tích giá tr tài s n tài chính

K t lu n ch ng 2:

Thông tin k toán trên báo cáo tài chính ngày càng quan tr ng,ă đ c bi t là trongăgiaiăđo n toàn c u hoá hi n nay, vai trò c a thông tin k toán tài chính ngày càngăđ c th hi n rõ V m t n i b , thông tin k toán giúp các nhà qu n lý n m

đ c toàn b ho tăđ ng c a doanh nghi p.ă i v i bên ngoài, thông tin k toán giúp nhàăđ uăt ,ănhàăphânătíchătàiăchínhăđ aăraăcácăquy tăđ nhăđ uăt ăliênăquanăđ n vi c

mua, bán c phi u

Trongăch ngă2, lu năv năgi i thi u v môăhìnhăOhlson,ămôăhìnhăđãăđ c áp

gi đ nh r ng giá tr c phi u có th đ c tính t giá tr s sách và giá tr hi n t i

thu n

CH NG 3: PH NG PHÁP NGHIÊN C U

ni măvàăph ngăphápăphânătíchăd li u nh m ki măđ nh mô hình nghiên c u

3.1 Ch n m u

Lu năv năch n m u t nh ng doanh nghi p niêm y t trên TTCK Thành ph

 Có các thông tin c n thi tănh :ăB ngăcânăđ i k toán, báo cáo k t qu s n

xu tăkinhădoanhătrongăgiaiăđo n nghiên c u là trong kho ng th i gian t n mă2008ă

đ năn mă2012ăđ có th tínhăđ c các bi n: thu nh p trên m i c phi u, giá tr s

tàiăchínhăđ c dùng trong nghiên c u c a lu năv n

 Cóăgiáăđóngăc a c a các doanh nghi p t i th iăđi m k tăthúcăniênăđ và sau

T đó,ălu năv năch năđ c 279 doanh nghi p th aămãnăđi u ki n trên

(Tabachnick & Fidell, 2001) v i k: s bi năđ c l p

5ăn mălàăng u nhiên quan sát d a trên nh ngăđi u ki n trên là phù h p Sau khi th c

hi n các phép th thì k t qu th ng kê có th xem là k t qu c a toàn b các doanh nghi p trên TTCK Thành ph H Chí Minh

3 2 Ph ng pháp thu th p s li u:

 Giáăđóngăc a c a các c phi u vào cu i m i ngày giao d ch t i th iăđi m

k tăthúcăniênăđ và sau khi k tăthúcăniênăđ 3, 6, 9, 12 tháng trong th i gian t n mă2008ăđ năn mă2013 (thu th p t trang www.cophieu68.vn), giá nàyăđãăđ căđi u

ch nhăđ ph n ánh c t c c phi u,ăth ng c phi u và c t c ti n m t

 EPS, T ng tài s n, n ph i tr , l i nhu n sau thu ch aă phână ph i, kh i

l ng c phi uăđangăl uăhànhăhàngăn mă(thuăth p t trang www.cophieu68.vn) c a

3 3 Ph ng pháp phơn tích d li u

3.3.1 Th ng kê mô t :

c a các bi n quan sát

Lu năv năc ngăđoăl ngăđ c h s t ngăquanăgi a bi n ph thu c và các

bi năđ c l p thông qua ph n m m Eview Các bi năđ c l păcóăt ngăquanăv i các

bi n ph thu c thông qua vi c ki mă đ nh h s t ng quan c a t ng th v i gi

thi t:

Ho:ă ă=ă0ă(khôngăcóăs t ngăquan) H1:ă ă≠ă0ă(cóăs t ngăquan)

N uă ă>ăP-value thì bác b gi thi tăHo,ăngh aălàăbi năđ c l păcóătácăđ ngăđ n

thíchăđ c R2

bi n ph thu c